Natuurlijk duurzaam. Duurzaamheidverslag Ketenverantwoordelijkheid. Klimaat & Energie. Natuurlijk. Maatschappelijk betrokken

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Natuurlijk duurzaam. Duurzaamheidverslag 2013. Ketenverantwoordelijkheid. Klimaat & Energie. Natuurlijk. Maatschappelijk betrokken"

Transcriptie

1 Natuurlijk duurzaam Duurzaamheidverslag 2013 Ketenverantwoordelijkheid Klimaat & Energie Natuurlijk Maatschappelijk betrokken

2 Organisatieprofiel en kerngegevens Duurzaam ondernemen is samenwerken Suiker Unie is een onderdeel van Royal Cosun, een coöperatie van meer dan negenduizend bietentelers. Jaarlijks leveren ze zo n zes miljoen ton suikerbieten, afkomstig van circa hectare landbouwgrond. De Nederlandse bietenteelt is volledig coöperatief georganiseerd. Duurzaamheid lijkt nogal eens op een hype. Een trend waaraan talrijke bedrijven proberen aan te haken. Maar duurzaamheid is dan vaak niet ingebed in de organisatie. Duurzaamheid en de suikersector zijn echter al decennialang onlosmakelijk aan elkaar verbonden. Het sluiten van kringlopen mag dan vandaag de dag een hot topic zijn, wij doen dit al jaren. In Nederland verwerkt Suiker Unie de bieten in om landbouwgrond op te hogen. Melasse en Zo treffen telers van oudsher allerlei maatregelen Samen sterk twee fabrieken: in Noord-Brabant (Dinteloord) en diksap dienen als grondstof voor de chemische om hun akkers vruchtbaar te houden. Bovendien In 2017 gaat met het einde van de suikermarkt- Groningen (Vierverlaten). Duitse telers leveren industrie. Het digestaat uit de biomassavergisters behalen ze telkens hogere suikeropbrengsten per ordening veel veranderen. Daarbij is het voor de bieten aan de fabriek in Anklam. De drie gaat eveneens naar de landbouw. Kringlopen hectare. De hogere kwaliteit van de bieten heeft Suiker Unie van belang dat we onze marktpositie suikerfabrieken hebben elk een biomassaver- worden dus gesloten. Binnen het proces van suiker vervolgens een enorm gunstige impact op de vasthouden en de bietentelers hun teelt onder gister. Deze verwerken plantaardige reststromen, maken wordt niets weggegooid. verwerking in de fabrieken. Op hun beurt hebben goede voorwaarden kunnen voortzetten. onze fabrieken hun energieverbruik sinds jaar en De kostprijs moet daartoe verder omlaag, zowel Dit groene gas gaat naar het openbare net. Onze fabrieken in Roosendaal en Puttershoek dag indrukwekkend verlaagd. in de teelt als in de verwerking. Schaalvergroting Een aantal vrachtwagens van Suiker Unie rijdt maken specialiteiten zoals basterdsuiker, Bovendien benutten we alles van de biet. En in is hierbij een must. Daartoe kunnen de telers met op ons eigen groen gas. Onze fabriek in Anklam poedersuiker en stroop. de logistiek zoeken we samen met onze afnemers ons meegroeien. Niet alleen door hun teeltareaal zoals bietenpuntjes en perspulp, tot groen gas. en leveranciers naar efficiëntere en duurzamere te vergroten, maar ook door de opbrengst per als brandstof. Suiker Unie is een Europese speler die levert mogelijkheden om de CO2 -emissie terug te hectare te verhogen. De fabrieken gaan onver- Het suikerproces levert meer reststromen en aan de industriële markt, retail en foodservice. dringen. Dit alles kan niet zonder samenwerking. minderd door om op de meest efficiënte manier restproducten op. Zo worden opgevangen zand In Nederland worden de consumentenproducten Deze samenwerking vindt plaats in de gehele suiker uit de bieten te halen. Kortom, we werken en klei verkocht aan de wegenbouw of ingezet onder het merk Van Gilse verkocht. keten, vanaf het zaaien van de bieten tot aan hard aan een mooie uitdaging die we met z n de levering bij onze klanten. Wat de één doet, allen zijn aangegaan. produceert ook bio-ethanol. Deze wordt verkocht Nederland Anklam Financieel heeft invloed op het handelen van de ander. Daarom moet je duurzaamheid inbedden in de Omzet (x 1 miljoen ) Productie suiker (x ton) Carbon Footprint suiker (kg CO2/ton suiker) Energie (kwh/ton suiker) Investeringen (x 1 miljoen ) totale organisatie, zoals wij dat hebben gedaan. Ecologisch Grond- en leidingwater (x m ) 3 Sociaal Albert Markusse, Algemeen Directeur Aantal vaste medewerkers Aantal ongevallen (met verzuim tot gevolg) Note: Dit duurzaamheidverslag heeft betrekking op de vestigingen in Nederland. Derhalve zijn de gegevens van de suikerfabriek Anklam in Duitsland apart vermeld. 2 3

3 Marktontwikkelingen Plant & Planet Het Europees Parlement en de Europese Commissie hebben in de zomer van 2013 besloten om de suikermarktordening per 2017 te beëindigen. Voor de suikermarkt vervallen hiermee de suikerquotering en de minimum bietenprijs. Deze verandering biedt ons vele nieuwe kansen en uitdagingen. Het duurzaamheidprogramma Plant & Planet van Suiker Unie bestaat uit vier pijlers. Met het einde van de marktordening is schaal vergroting voor Suiker Unie de komende jaren van groot belang. Schaalvergroting door uitbreiding van het teeltareaal, hogere opbrengsten per hectare en een efficiënte verwerking van bieten. Naast de productie van suiker, hebben biobased toepassingen volop de aandacht. Suiker Unie haalt uit de biet al tal van producten. Zo worden bietenstaartjes verwerkt tot biogas. En een deel van de bietenpulp dient als veevoer. Uit die pulp kan Suiker Unie nog veel meer halen. Zoals hoogwaardige vezels, speciale suikers en halffabricaten voor composieten, polymeren Ketenverantwoordelijkheid Paul Fest (Directeur Commercie) Suiker Unie zet zich in voor kwaliteit en duurzaamheid in de gehele keten. Vanaf de teelt Na het einde van van suikerbieten door onze telers tot en met de levering van suiker en andere producten aan onze klanten. Daarbij werken we samen met onze ketenpartners en houden we rekening met de Europese suikermarktordening in 2017 kan Suiker Unie gaan groeien. Binnen Europa, maar ook daarbuiten. andere belanghebbenden. Klantgerichtheid, continuïteit van de bietenteelt en verduurzaming van productie en logistiek hebben een hoge prioriteit. Klimaat & Energie Suiker Unie zoekt in haar gehele bedrijfsvoering naar de juiste balans tussen duurzaamheid en rendement. We gaan zorgvuldig om met natuurlijke hulpbronnen. We spannen ons continu en met succes in om energie te besparen, efficiënter te werken en cosmetica. Om al deze producten te kunnen en emissies te beperken. Wij dragen bij aan een beter milieu door de beschikbaarheid ontwikkelen, is het moederbedrijf Royal Cosun in van hernieuwbare brandstoffen te verhogen in de vorm van groen gas en groene elek- samenwerking met Suiker Unie druk bezig met triciteit uit plantaardige reststromen, die vrijkomen bij de suikerproductie. het ontwerpen van een nieuwe proeffabriek. Natuurlijk Suiker, een natuurproduct uit suikerbieten en suikerriet, is een prima energiebron. Suiker past in een gezonde, gevarieerde voeding en actieve leefstijl. Via het merk Van Gilse lichten we de consument hierover voor. Daarnaast zet Suiker Unie zich in om de teelt van suikerbieten zo goed mogelijk te waarborgen in de toekomst. Zo is deze teelt van belang voor de biodiversiteit in de landbouw. Suiker en suikerbieten zijn ook belangrijk voor het aanwenden van biobased producten en de ontwikkeling van de biobased economy. Maatschappelijk betrokken Onze betrokkenheid hangt sterk samen met de coöperatieve structuur van ons bedrijf. Suiker Unie staat bekend als een goede werkgever. We vinden de ontwikkeling, gezondheid en veiligheid van onze medewerkers belangrijk. Tevens zetten we ons in voor de samenleving met nationale en internationale projecten en thema s die nauw aansluiten bij onze vakkundigheid. 4 5

4 Duurzaamheid, samen met onze medewerkers In 2012 heeft Suiker Unie, op aangeven van haar MVO-werkgroep, ISO als standaard voor haar duurzaamheidbeleid ingevoerd. Deze wereldwijde richtlijn helpt om te bepalen welke duurzaamheidaspecten betrekking hebben op jouw organisatie en welke daarvan je nog kunt verbeteren. Suiker Unie vindt het van groot belang om alle medewerkers bij deze verbeteringen te betrekken. Duurzaamheid is van en voor ons allemaal. Carbon Footprint Gezamenlijk duurzaam thema Om medewerkers bij duurzaamheid te kunnen de biomassavergisters ophalen voor gebruik in Op de landelijke Dag van de Duurzaamheid betrekken, moet je ze eerst informeren. Wat is de tuin. Digestaat blijft over na het vergisten van (10 oktober), hebben alle medewerkers een Suiker Unie heeft al veel duurzaamheidonder- duurzaamheid eigenlijk? Wat betekent het voor groene reststoffen, zoals bietenblad en bieten- energiemeter gekregen, inclusief een folder werpen goed op de rit staan. Maar er blijven jouw werk? Welke goede voorbeelden zijn er al in punten. Het bevat mineralen en voedingsstoffen. met uitleg over het begrip Carbon Footprint. nog genoeg aspecten over om op te pakken of de praktijk te vinden? Deze interne activatie is De Landelijke Compostdag was een leuke manier Met deze meter kun je gemakkelijk het eigen te verbeteren. Om dit gestructureerd en in de gestart bij Specialiteiten Puttershoek. De mede- om medewerkers kennis te laten maken met het energieverbruik en dus CO2-voetafdruk meten, breedte te kunnen doen, heeft Suiker Unie een werkers daar kregen niet alleen veel informatie. digestaat van het eigen bedrijf. op het werk en privé. gemeenschappelijk thema gezocht op het Op hun beurt kwamen zij met mooie duurzame gebied van duurzaamheid in de suikerketen. voorbeelden uit hun praktijk. Van enkele van deze Bijna 75% van de verbeterpunten vanuit voorbeelden zijn posters gemaakt om iedereen ISO26000 gaan over onze Carbon Footprint. binnen Suiker Unie te inspireren. Door binnen Suiker Unie samen aan dit thema Puttershoek liet ook een sterke link zien tussen te werken, bestrijken we dus een groot deel duurzaamheid en het verbeterprogramma Total van deze actiepunten. Productive Maintenance. In TPM staat het voorkomen van verspilling en verliezen centraal. De specialiteitenfabriek neemt MVO voortaan mee in het TPM-overleg. Zo zoekt ze op structurele wijze naar verbetermaatregelen. Een deel daarvan is al doorgevoerd bij productielijnen. Daardoor zijn minder afval en een efficiëntere bezetting van de lijnen mogelijk. Ook is vanuit TPM besparende led-verlichting aangebracht. Ten slotte dragen vele kleine maatregelen bij aan een lagere CO2-uitstoot. Zoals het apart inzamelen van plastic verpakkingen van bezoekersjassen. MVO wordt op deze manier onderdeel van de dagelijkse gang van zaken. Gratis digestaat en energiemeter Suiker Unie heeft meegedaan aan de Landelijke leden MVO-werkgroep Compostdag op 23 maart Alle medewerkers konden die dag gratis compost (digestaat) van 6 7

5 Ketenverantwoordelijkheid Rik van de Woude is Procesoperator in Vierverlaten. Voor een optimale Henk Bosma weet als ervaren Bietenteler exact aan welke kwaliteitseisen een suikerbiet moet verwerking van biet tot suiker moet hij kunnen vertrouwen op eersteklas suikerbieten. voldoen alvorens de oogst op weg kan naar de fabriek. 8 9

6 Samen naar een duurzamere bietenteelt en bietverwerking Gijs Kuneman De kwaliteit van de suikerbiet heeft veel impact op het verwerkingsproces in de suikerfabriek. De winbaarheid van de suiker en het suikerpercentage bepalen in grote mate de benodigde hoeveelheid energie in de fabriek. Elk procent extra suikergehalte in de biet bespaart 7% energie per kilo suiker. Een aantal jaren geleden was tien ton suiker per Hogere rendementen per hectare en lagere kosten hectare de gemiddelde opbrengst. Nu is dat ruim staan daarin centraal. 13 ton. De ambitie ligt op 16 ton. Experts in teeltbegeleiding, zoals IRS, Universiteit De inzet van gewasbeschermingsmiddelen, rassen- Wageningen en HAS Hogeschool in s-hertogen- keuze en gerichte bemesting heeft een grote bosch, hebben in het KBB-project de duurzaamheid impact op de kosten en opbrengsten van de teelt. module van Unitip kritisch onder de loep genomen. Daarnaast heeft de hoeveelheid aanhangende Ze hebben verbetervoorstellen gedaan voor aarde logistieke gevolgen. Want meer aarde aan het programma en de rapportage van Unitip. de biet betekent minder bieten op transport. Telers krijgen hierdoor sneller en nauwkeuriger Bovendien heeft de hoeveelheid aanhangende inzicht in hun handelen en de gevolgen daarvan. Directeur Centrum voor Landbouw en Milieu Nu moeten telers er wat mee gaan doen. grond grote impact op de energie die nodig is om de bieten schoon te wassen. Samenwerking in de keten is van groot belang om tot verbeteringen te komen. Hiertoe heeft Suiker Unie, in samenwerking met het Centrum Een vraag in KBB was of de teeltbegeleiding de Als je bijvoorbeeld dankzij akkerranden natuur- voor Landbouw en Milieu (CLM) onderzoek juiste duurzaamheidthema s aansneed, zoals lijke vijanden kunt inzetten, zoals insecten die gedaan in het project Ketenverduurzaming nutriënten, energieverbruik en watergebruik. bladluizen eten, hoef je minder te spuiten. Bietenteelt en Bietverwerking (KBB). Centraal in En of de aanpak juist was. Dat was grotendeels het Maar er is ook leven rond de akker dat vooral geval, zo bleek uit interviews met deskundigen voor de maatschappij en de balans in de natuur en stakeholders, zoals telers en milieuorganisaties. heel belangrijk is. Denk aan mooie vogels als Alleen klimaatverandering en biodiversiteit gele kwikstaart en patrijs. Of aan vlinders, zitten nog niet in de teeltbegeleiding en Unitip. libellen en bloemen. Als een boer zorgt voor een Suiker Unie heeft dat manco voortvarend rijke akkernatuur, zou de maatschappij die dienst opgepakt met het vervolgproject Biodiversiteit kunnen betalen. De vraag is of je boeren daartoe en Bietenteelt. kunt overhalen. Belangrijk daarbij is het gehalte organische stof Verder zou het mooi zijn als meer bietentelers in de bodem. Dierlijke mest, plantresten en Unitip gaan gebruiken. Van ongeveer 20% naar dergelijke leggen CO2 vast in de grond en verlagen 50% de komende twee jaar lijkt me een stevige daarmee de uitstoot van dit broeikasgas. ambitie. Unitip levert al economisch voordeel op. Organische stof verbetert ook de bodemstructuur. Met nieuwe biodiversiteitsmaatregelen kan het Met meer lucht, betere waterafvoer en meer - vaak zonder meerkosten - ook meer leven op diertjes zoals wormen. Kortom met uiteindelijk en rond de akker opleveren. De telers moeten er meer biodiversiteit en een gezonder gewas. nog wat mee gaan doen. Daar ligt een uitdaging Veel van die biodiversiteit is nuttig voor de boer. voor Suiker Unie. KBB staat de duurzaamheidmodule van het teeltregistratieprogramma Unitip. Link naar video KBB-project Jurriaan Visser (Projectmanager Agrarische Dienst) Het KBB-project geeft de Agrarische Dienst en de telers inzicht in de effecten van teeltmaatregelen op het energie- en hulpstoffengebruik in de keten van bietenzaad tot suiker. Carbon Footprint (CFP) weetje! De bietenteelt bepaalt 39% van de Carbon Footprint van suiker

7 Klimaat & Energie Wim van Dam van het Projectteam Led Verlichting stelt hoge eisen aan licht en veiligheid. Led lijkt op daglicht, bespaart en is uitgegroeid tot de nieuwe norm. Danny Dietvorst is Chauffeur Bulktransport. Hij zit dagelijks op de weg en kent de effecten van toenemend verkeer. Groen gas brengt verlichting voor het milieu

8 Samen besparen In 2013 heeft Suiker Unie zeven CNG (Compressed In samenspraak met onze vervoerders test Natural Gas) vrachtwagens aangeschaft. In 2012 Suiker Unie boordcomputers. Hiermee kunnen zijn verschillende CNG-, LNG- en dieselvracht- we onze transportplanning verfijnen. Via een wagens, in samenwerking met de vervoerders, app op de smartphone krijgt de chauffeur alle uitgebreid getest op de CO2-emissie. De test informatie en een planning van de route. Dit kan leerde dat CNG de beste resultaten geeft. 2% besparen op de jaarlijkse kilometers. Dus ook Suiker Unie heeft bovendien een eigen CNG-tank- op de CO2-uitstoot. Alle chauffeurs krijgen verder station op haar fabrieksterrein in Dinteloord. een training in Het Nieuwe Rijden. Door gebruik Ook andere initiatieven dragen bij aan de doel- te maken van de massa en daarmee de kinetische stelling voor 2014 om 30% minder CO2 uit te energie van het voertuig, wordt flink op brandstof stoten bij het transport van suiker, ten opzichte en CO2-uitstoot bespaard. van het Lean & Green referentiejaar Marie-Claire van den Berg Producent film Plankgas Wegenbelasting is onrechtvaardig voor groen gas Zo worden nieuwe vrachtwagens uitgerust met Verduurzamen bietenvervoer grotere opleggers. Deze kunnen 35,5 ton suiker Ook bij het bietenvervoer zoekt Suiker Unie vervoeren in plaats van 30 ton. Dat betekent een samen met de vervoerders naar mogelijkheden lager aantal transportbewegingen. Een compressor om het brandstofverbruik en de CO2-uitstoot te bij de klant om suiker te lossen, vermindert verlagen. Na het rooien worden bieten naar eveneens veel CO2-uitstoot. De motor van de een verzamelplaats gebracht. Van daaruit vrachtwagen hoeft dan namelijk niet meer te gaan ze naar de fabriek. Om inzicht te krijgen draaien omdat de suiker wordt gelost met behulp in het brandstofverbruik is in vijftien wagens van elektriciteit in plaats van diesel. Gebruik van een boordcomputer ingebouwd. Met een basis- Groen gas is veel schoner dan welke autobrand- dacht ik wel eens. een compressor is ook veel stiller, waardoor wagen als uitgangspunt, worden de effecten stof dan ook. Maar waarom bestaat er dan zo We moeten naar een geheel nieuw autobelasting- dit voor de klant extra milieuwinst oplevert. van afdekzeilen, trailers, bandenspanning en weinig aandacht voor? Journalist Marie-Claire systeem. Daarin meet je de CO2-uitstoot vanaf de motortypes onderzocht. van den Berg maakte de film Plankgas over bron tot aan de uitlaat. Dus ook de kolencentrale deze vraag. Het werd een vermakelijk relaas. meerekenen die de elektriciteit opwekt. Op basis Inclusief een ontluisterend beeld van sommige daarvan maak je een eerlijke verdeling, van zeer Op het terrein van de suikerfabriek in Dinteloord politici die niet konden rechtvaardigen waarom schoon tot zeer vies. Dan ga je voor groen gas is in samenwerking met de TOM (Tuinbouw een Hummer goedkoper in de wegenbelasting een stuk minder belasting betalen. De schatkist Ontwikkelings Maatschappij) in 2013 een is dan een bescheiden MPV op groen gas. gaat daar weinig van merken, want zoveel van gietwaterfabriek in gebruik genomen. Deze zet Ik heb ontdekt dat door een sterke elektrische deze auto s zijn er niet. Hun aantal neemt gezuiverd proceswater uit de suikerfabriek om lobby het groene gas voor de politiek tweede gelukkig wel toe. Toen ik met mijn film anderhalf in gietwater voor de glastuinbouw op het terrein keuze is geworden. jaar geleden begon, waren het er vierduizend. AFC Nieuw Prinsenland. Naar verwachting wordt Die tweede keuze komt tot uiting in een Nu al zevenduizend. jaarlijks m3 gezuiverd proceswater ingewikkeld stelsel voor de wegenbelasting. Overigens krijgen hele kleine auto s op groen Ad Jansen (Projectmanager Logistiek) We liggen goed op koers met onze doelstelling om 30% minder CO2 uit te stoten. We moeten in 2014 nog wel een grote stap maken. Gietwaterfabriek omgezet naar m gietwater. Hierdoor Deze belasting is voor groen gas vanaf een gas wél belastingvoordeel. Goed voor het milieu hoeft de glastuinbouw geen schaars grond- en bepaalde gewichtsklasse veel hoger, vervolgt en je portemonnee. Ik overweeg om er ook eentje drinkwater te gebruiken. Voorheen ging dit Marie-Claire van den Berg. Dat wilde ik aan de aan te schaffen. Misschien moeten we ook proceswater naar de rivier De Dintel. kaak stellen. Daarbij viel me op dat politici machtig minder een auto willen bezitten en er elkaar een lijken, maar zich laten leiden door allerlei lobby- verhuren via SnappCar, tegen gereduceerd tarief. clubjes. Het lijkt wel alsof ze geen eigen ideeën (lachend) Dus minder auto s, maar meer auto s hebben. Wat een tandeloze tijgers zitten daar, op groen gas. 3 Carbon Footprint (CFP) weetje! Elke CNG-vrachtwagen levert een CO2-reductie op van 0,75% per jaar

9 Natuurlijk Arie Segers is Account Manager Industrie. Een buitendienstman pur sang, die weet dat suiker past in een gevarieerd eetpatroon en gezonde leefstijl. Allround Operator Robert Tomasoa is verantwoordelijk voor de productielijnen. Behalve bescherming biedt de verpakking informatie over herkomst en voedingswaarde

10 Suiker: energie van nature In de media wordt veel gediscussieerd over de toename van overgewicht. Suiker wordt hierbij vaak in een negatief daglicht gesteld. Suiker Unie en Kenniscentrum suiker & voeding vinden het belangrijk dat suiker in die discussie een eerlijke behandeling krijgt. Graag zien we dat suiker, in relatie tot voeding en gezondheid, op basis van feiten uit wetenschappelijk onderzoek objectief wordt neergezet. Overgewicht is in niemands belang. Gewichtstoe- Voedsel Consumptie Peiling name ontstaat door een scheve verhouding tussen Uit onderzoek van Wageningen University blijkt dat energie-inname en energieverbruik. Die energie de Nederlandse bevolking gemiddeld 24 kg suiker wordt weergegeven in calorieën. Suiker is een per persoon per jaar consumeert (sacharose van koolhydraat. Alle koolhydraten en suikers leveren nature aanwezig en toegevoegd). 4 kcal per gram. Eiwit levert ook 4 kcal per gram Nederlanders gebruiken dezelfde hoeveelheid en vet 9 kcal per gram. Bij energie-inname gaat suiker als in de jaren tachtig. Wél is er een het om de totale hoeveelheid calorieën. De bron verschuiving opgetreden. In die tijd werd het daarvan is niet belangrijk. merendeel van suiker in het huishouden toege- Elly Kaldenberg Diëtist Het gaat erom hoeveel je consumeert. voegd. Nu voegen we zelf veel minder suiker toe, maar wordt het meeste verwerkt door producenten van voedingsmiddelen. Suiker een natuurproduct Suiker is natuurlijk bekend voor het zoeten van producten. Andere zoetmiddelen voor de voedingsindustrie, zoals fructose, maltose of tarwemoutsiroop worden gemaakt uit tarwe en maïs. In Nederland wordt vrijwel alle suiker gewonnen Suiker ligt steeds meer onder vuur als dikmaker. we eten met zijn allen veel suiker. En we snoepen uit de suikerbiet. De opbrengst per hectare is Maar is dit terecht? Je hebt niet één voedings- ook heel veel. Kijk, een overmaat van suiker Kenniscentrum suiker & voeding heeft in mei 2013 de belangrijkste milieuparameter voor landbouw- stof waar je dik van wordt, zegt onafhankelijk gebruik levert een overmaat van calorieën op. het boek Wetenschappers aan het woord uitge- gewassen. Hoe hoger de opbrengst per hectare, diëtist Elly Kaldenberg. Maar dat geldt ook voor bijvoorbeeld vet. Je kunt gegeven. Thema s van het boek zijn onder andere: hoe lager het landgebruik en hoe meer land er over gezond leven, overgewicht, diabetes, metabool blijft voor andere doeleinden. De opbrengst van Elly Kaldenberg is eigenaar van SanAvis. Het gaat erom hoeveel je in totaal consumeert. syndroom, mondgezondheid, sport en gedrag. suiker vanuit biet bedraagt 13 ton per hectare. Dit bureau adviseert ondernemingen over voeding En hoe je dat doet. Zo krijg je in vloeibare vorm Wetenschappers en gezondheidsprofessionals De opbrengst van suikers vanuit tarwe en maïs is en gezondheid en maakt bedrijfsvoedings snel teveel binnen. Een glas sap van drie sinaas- vertellen in het boek over uitkomsten van weten- 4 tot 6 ton per hectare. Ook wat betreft energie, programma s met de gezonde en energieke appels heb je binnen twee tellen leeg. Maar drie schappelijk onderzoek en over hun adviezen voor water, kunstmest- en bestrijdingsmiddelen scoort medewerker als uitgangspunt. Suiker zit in sinaasappels pellen en in stukjes opeten, is een de dagelijkse praktijk. de suikerbiet beter dan andere gewassen. de hype, constateert ze. hele klus. Carbon Footprint (CFP) weetje! er niet één ding uithalen. Het is fijn om één boosdoener aan te wijzen voor Het is verstandig om bij dit soort dingen stil overgewicht. Jaren geleden was dat vet. Nu is te staan. Dat is een kwestie van eetgedrag. suiker aan de beurt. Daarbij krijgt suiker allerlei Een complex verhaal dat onder andere te maken onterechte verwijten naar het hoofd geslingerd. heeft met de talrijke verleidingen om ons heen. Dat maakt de discussie lastig. Die mogen hier en daar best wat minder. Denk onder Het is wél een onmiskenbaar probleem dat een meer aan kinderen op scholen. Is het nou nodig om groot deel van de bevolking te zwaar is. En ja, daar frisdrank te drinken en te snoepen? De Carbon Footprint van suiker vanuit de suikerbiet bedraagt gemiddeld 438 kg CO2 equivalenten per ton suiker

11 Maatschappelijk betrokken Paul Mesters is als Directeur Productie ook verantwoordelijk voor de overzeese rietsuiker en zoekt daarvoor graag duurzame Roy de Vries is tijdens de bietencampagnes samenwerkingsverbanden. Rondleider in Vierverlaten. Van heinde en ver komen bezoekers af op zijn inspirerende rondleidingen door het suikerproces

12 Samen voor een betere omgeving Vooruitzicht 2014 Solidaridad Samen werken aan veiligheid Gedurende drie jaar heeft Suiker Unie een Specialiteitenfabriek Puttershoek is al meer partnership met Solidaridad gehad om duurzame dan 600 dagen vrij van verzuimongevallen en is suikerrietteelt in Zuidelijk Afrika te bevorderen. hiermee koploper binnen Suiker Unie. Het delen Er is lokale voorlichting aan kleine boeren van de ervaringen met veiligheid kent binnen Stichting Veldleeuwerik gegeven over verbeteringen in de teelt en over Suiker Unie een zeer hoge prioriteit. In de stichting werken inmiddels 375 akkerbouwers hogere rendementen. Ook educatie en natuur Door identieke, herkenbare spandoeken op de en 50 verwerkende bedrijven samen aan de behoud waren een belangrijk onderdeel van vestigingen benadrukt Suiker Unie een uniform verduurzaming van de landbouw. Dit is minder het programma. veiligheidsbeleid: Wij werken veilig! dan beoogd. Om Stichting Veldleeuwerik extra Het duurzaamheidverslag Natuurlijk Duurzaam is geschreven conform de richtlijnen van het Global Reporting Initiative onder de aandacht te brengen, introduceert (GRI), de internationaal geaccepteerde standaard voor duurzaamheidverslaglegging. Suiker Unie heeft gekozen Ook in 2014 heeft Suiker Unie een aantal projecten op het gebied van maatschappelijk verantwoord ondernemen lopen. GRI verklaring: Sedex IMR Convenant Suiker Unie in 2014, onder het merk Van Gilse, om haar MVO-ambities en -prestaties conform GRI niveau C (self declared) te rapporteren en daarmee transparant Sedex is een non-profit organisatie die zich De provincie Groningen, gemeente Groningen Pondje Veldleeuweriksuiker. De suiker hiervan te maken. De GRI-tabel met de tien indicatoren staan vermeld op de website wereldwijd richt op ethisch en maatschappelijk en Suiker Unie hebben het Convenant Integratie is afkomstig van de telers van de stichting. Op de website is tevens achtergrondinformatie te vinden. Zoals interviews met stakeholders, die hun visie geven op verantwoord ondernemen. Het gaat hierbij om Milieu en Ruimtelijke ordening Suikerindustrie thema s als (arbeids)wetgeving, kinder- en 2013 (IMR- convenant) getekend. slavenarbeid, anti-intimidatiebeleid, eerlijke In dit convenant worden randvoorwaarden voor beloning, het opvolgen van wettelijke arbeids- de drie partijen vastgelegd met betrekking tot Project Biodiversiteit tijden en veiligheidsvoorzieningen. milieu en ruimtelijke ordening binnen een In samenwerking met het Centrum voor Landbouw Concept, design en realisatie: Living the brand Henk Bosma, Bietenteler Suiker Unie is lid van Sedex en is getoetst en bepaalde zone rondom Suiker Unie Vierverlaten. en Milieu (CLM), DLV PLant, IRS en HAS Hoge- Tekst: Danny Dietvorst, Chauffeur Bulktransport gecertificeerd op genoemde punten. Het doel van dit nieuwe convenant is om school s-hertogenbosch start Suiker Unie het Redactie: Richelle van Helten - Suiker Unie Wim van Dam, Projectteam Led Verlichting Puttershoek Suiker Unie voldoende ruimte te bieden om project Biodiversiteit. Dit driejarige project moet Fotografie: Jaap Vliegenthart Rik van de Woude, Procesoperator Vierverlaten zich verder te ontwikkelen en tegelijkertijd de de teler bewuster maken van het belang van Drukwerk: Van As Robert Tomasoa, Allround Operator Puttershoek leefbaarheid van de omgeving te waarborgen. biodiversiteit op de akker. Slootkanten, hout- Roy de Vries, Rondleider Vierverlaten singels en erf beplanting zorgen voor nuttige Arie Segers, Account Manager Industrie wat Suiker Unie nog meer kan doen op het gebied van duurzaamheid. Goud bij EcoVadis Colofon: Speciale vermelding, wij willen de volgende personen bedanken voor hun bijdrage aan dit verslag: Jurriëns PR, intact insecten die plagen in andere gewassen Verschijningsdatum: Gijs Kuneman, Directeur Centrum voor Landbouw en Milieu Op verzoek van onze klanten hebben we bestrijden. Suiker Unie wil hiermee telers maart 2014 Marie-Claire van den Berg, Journalist, producent Plankgas meegedaan aan een leveranciersbeoordeling stimuleren de biodiversiteit te bevorderen. Elly Kaldenberg, Diëtist door EcoVadis. Het doel van EcoVadis is het Paul Mesters, Directeur Productie Suiker Unie stimuleren van duurzaam ketenbeheer. Meer dan 150 foodbedrijven worden door EcoVadis Dit duurzaamheidverslag Natuurlijk duurzaam wordt uitgegeven in het Nederlands en Engels. Publicatie vindt beoordeeld op diverse duurzaamheidthema s. Interne activatie Suiker Unie scoort uitzonderlijk hoog op werk- In navolging van Specialiteiten Puttershoek omstandigheden, milieu en duurzaamheid. worden ook de medewerkers van de andere Suiker Unie heeft met de overall-score een fabrieken en het hoofdkantoor van Suiker Unie Wij stellen uw reactie op dit duurzaamheidverslag op prijs. Voor een reactie, maar ook voor vragen en meer top-3-positie binnen de levensmiddelensector. meer betrokken bij het duurzaamheidprogramma informatie kunt u contact opnemen met Richelle van Helten: Dit heeft geresulteerd in een gouden status. Plant & Planet. Eerst krijgen ze informatie plaats door middel van een gedrukte versie. Een pdf versie van dit verslag en meer resultaten en activiteiten over ons duurzaamheidbeleid vindt u op de internetsite van Suiker Unie: hierover. Door vervolgens zelf met voorbeelden en ideëen uit de praktijk te komen en deze met elkaar te delen, kunnen ze bijdragen aan een lagere CO2-footprint en wordt het bewustzijn hierover verhoogd. Uiteindelijk wordt duurzaamheid onderdeel van het reguliere werk. Carbon Footprint (CFP) weetje! TPM blijft hierbij een belangrijke rol spelen. De nationale doelstelling voor duurzame energie is 14% in Het percentage duurzame energie bij Suiker Unie is nu al 18% (groen gas)

13 Gegevens 2013 Doelstellingen m3 Suiker Unie wil de beste zijn in het optimaal en duurzaam tot waarde brengen van alle componenten van de suikerbiet voor haar klanten, telers en medewerkers. Binnen het duurzaamheidprogramma Plant & Planet heeft Suiker Unie de volgende doelstellingen: waterverbruik in kwh energie per ton suiker in 2013 Meer dan 20 miljoen m3 groen gas productie in 2014 in Nederland 16,9% suikergehalte in een biet in 2013 In 2013 hebben de biomassavergisters (inclusief methaanreactor) in Dinteloord en Vierverlaten in totaal 19,2 miljoen m3 groen gas geproduceerd kg suikeropbrengst per hectare in ha suikerbieten in Nederland Naar verwachting gaan we de productiedoelstelling in 2014 zeker halen. 50% verlaging van het energieverbruik en de samenhangende emissies in de suikerproductie gedurende de looptijd van de Europese doelstellingen ( ), gebaseerd op het Kyoto Protocol. Het energieverbruik is ten opzichte van 1990 al met meer dan 45% gedaald dankzij maatregelen 5,73 miljoen ton suikerbieten in Nederland in de productie en door de kwaliteit van de bieten te verbeteren. Met nieuwe maatregelen is in 2013 het energieverbruik verder verminderd. Meer dan 30% CO2-emissieverlaging bij het transport van suiker in 2014 ten opzichte van het Lean & Green referentiejaar ,6 opleidings- dagen per medewerker per jaar In 2013 is een grote stap gezet naar een verdere verlaging van deze CO2-uitstoot. Lean & Green eist minimaal een CO2-emissieverlaging van 20%. 4,3% is het ziekteverzuim onder de medewerkers van Suiker Unie Suiker Unie heeft de ambitie echter op 30% in 2014 gezet. Naar verwachting wordt deze doelstelling gerealiseerd. Uitbreiding van het wagenpark dat rijdt op groen gas in 2014 gaat hier een belangrijke bijdrage aan leveren. 23

14 Gedrukt op FSC papier Noordzeedijk TL Dinteloord Postbus AC Oud Gastel T F

De duurzaamheid van perspulp

De duurzaamheid van perspulp De duurzaamheid van perspulp Mini symposium OPNV 12 juni 2012 Ad Backx Manager Milieu- en Arbozaken A. Backx Duurzaamheid (vanaf 1-6-2012) Inhoud presentatie 1. Profiel Suiker Unie 2. MVO bij Suiker Unie

Nadere informatie

Voorproefje Cosun MVO-verslag 2011

Voorproefje Cosun MVO-verslag 2011 Voorproefje Cosun MVO-verslag 2011 1 Dit is een voorproefje in druk van het digitale Cosun MVO-verslag over 2011. Wilt u meer gegevens raadplegen over wat wij zoal ondernemen met het oog op onze maatschappelijke

Nadere informatie

Warmte in de Suiker: Het mes snijdt aan twee

Warmte in de Suiker: Het mes snijdt aan twee Warmte in de Suiker: Het mes snijdt aan twee kanten Economie & Duurzaam Waarom? Knelpunten Toekomst COSUN Coöperatie met 10.000000 leden Optimaal tot waarde brengen van Agrarische grondstoffen Aviko :

Nadere informatie

Natuurlijk duurzaam. Duurzaamheidverslag 2014. Ketenverantwoordelijkheid. Klimaat & Energie. Natuurlijk. Maatschappelijk betrokken

Natuurlijk duurzaam. Duurzaamheidverslag 2014. Ketenverantwoordelijkheid. Klimaat & Energie. Natuurlijk. Maatschappelijk betrokken Natuurlijk duurzaam Duurzaamheidverslag 2014 Ketenverantwoordelijkheid Klimaat & Energie Natuurlijk Maatschappelijk betrokken Kerngegevens Suiker Unie Duurzaamheid zit in ons DNA Suiker Unie, onderdeel

Nadere informatie

De suikerfabriek is eigenlijk een waterfabriek

De suikerfabriek is eigenlijk een waterfabriek De suikerfabriek is eigenlijk een waterfabriek Ir. Frank C.J van Noord 28 februari 2014 Frank van Noord Directeur Research & Development Suiker Unie Voorzitter stuurgroep Sustainability Suiker Unie Royal

Nadere informatie

Natuurlijk duurzaam Duurzaamheidverslag 2012

Natuurlijk duurzaam Duurzaamheidverslag 2012 Natuurlijk duurzaam Duurzaamheidverslag 2012 Organisatieprofiel en kerngegevens Samenwerking diepgeworteld bij Suiker Unie Suiker Unie is onderdeel van Royal Cosun. Deze coöperatie van circa negenduizend

Nadere informatie

CO 2 Reductie doelstellingen

CO 2 Reductie doelstellingen CO 2 Reductie doelstellingen Gebr. Griekspoor BV Innovatief Proactief Duurzaam Betrokken Nieuw-Vennep 5 november 2013 Dilia van der Want. Afdeling KAM Akkoord directie: Datum: Handtekening: 0.0 Inhoudsopgave

Nadere informatie

CO2 reductiedoelstellingen niveau 5

CO2 reductiedoelstellingen niveau 5 CO2 reductiedoelstellingen niveau 5 Aannemingsbedrijf van der Meer B.V. Benthuizen 19 november 2014 J. van der Meer. Afdeling KAM Akkoord directie: Datum: Handtekening: 0.0 Inhoudsopgave 0.0 Inhoud 1.0

Nadere informatie

Voortgang CO 2 Reductie doelstellingen

Voortgang CO 2 Reductie doelstellingen Voortgang CO 2 Reductie doelstellingen M. van der Spek Hoveniers BV Benthuizen 30-10-2015 Hendrik-Jan Konijn Akkoord directie: Datum: Handtekening: 0.0 Inhoudsopgave 0.0 Inhoud 1.0 Inleiding 2.0 Referentie

Nadere informatie

Inleiding Ab van Marrewijk, directeur Wematrans

Inleiding Ab van Marrewijk, directeur Wematrans Inleiding Ab van Marrewijk, directeur Wematrans Mij is gevraagd iets te vertellen over onze pogingen om rendement in de bedrijfsvoering te verbinden met duurzaamheid. Dat is vooral een kwestie om met boerenverstand

Nadere informatie

ENERGIE & KLIMAATBESCHERMING

ENERGIE & KLIMAATBESCHERMING Om bij te dragen aan de bescherming van het klimaat, beperken we de CO2-voetafdruk in onze gehele waardeketen. Daarbij kijken we verder dan alleen onze eigen activiteiten. Ook door nauw samen te werken

Nadere informatie

CO 2 -update H1 2014. versie 2, 16 maart 2015

CO 2 -update H1 2014. versie 2, 16 maart 2015 CO 2 -update H1 2014 versie 2, 16 maart 2015 INLEIDING De belangrijkste milieu-impact van Beelen is haar CO 2 -uitstoot. Daarom hebben wij reeds in 2011 reductiedoelstellingen voor onze CO 2 -uitstoot

Nadere informatie

Duurzaamheidverslag 2010

Duurzaamheidverslag 2010 Na tuur lijk duur z aam Duurzaamheidverslag 2010 GRI Kerngegevens C 2010 In dit Duurzaamheidverslag over 2010 presenteert Suiker Unie haar activiteiten aan de hand van een overzicht van haar economische,

Nadere informatie

38,6. CO 2 (ton/jr) 2014

38,6. CO 2 (ton/jr) 2014 Carbon footprint Op basis van de diverse soorten CO 2 -emissies is de totale CO 2 -emissie van Den Ouden Groep berekend. 9,8 38,6 51,6 Diesel personenwagens Diesel combo's en busjes Hybride personen wagens

Nadere informatie

Waarom inzicht in de energieketen noodzakelijk is.

Waarom inzicht in de energieketen noodzakelijk is. Energieverbruik binnen de voedingen drankensector. Waarom inzicht in de energieketen noodzakelijk is. Deze whitepaper licht toe waarom het voor organisaties binnen de belangrijk is om inzicht te hebben

Nadere informatie

CO 2 Reductie doelstellingen

CO 2 Reductie doelstellingen CO 2 Reductie doelstellingen Gebr. Griekspoor BV Innovatief Proactief Duurzaam Betrokken Nieuw-Vennep 09 oktober 2014 Dilia van der Want. Afdeling KAM Akkoord directie: Datum: Handtekening: 0.0 Inhoudsopgave

Nadere informatie

Samenvatting. Indicatoren voor ecologische effecten hangen sterk met elkaar samen

Samenvatting. Indicatoren voor ecologische effecten hangen sterk met elkaar samen Samenvatting Er bestaan al jaren de zogeheten Richtlijnen voor goede voeding, die beschrijven wat een gezonde voeding inhoudt. Maar in hoeverre is een gezonde voeding ook duurzaam? Daarover gaat dit advies.

Nadere informatie

Suiker Unie natuurlijk

Suiker Unie natuurlijk P 634 De De producent betrokkenen P 73 10 Het De consument zoete leven kiezen P 12 43 Ik De ben levering een zakenman natuurlijk editie juni 2010 1 2009 kerngegevens loopt voorop: het energieverbruik voor

Nadere informatie

Suiker Unie Expeditie Duurzaamheid

Suiker Unie Expeditie Duurzaamheid Suiker Unie Expeditie Duurzaamheid Jaarcongres ISO 26000 Stakeholderdialoog Workshop 3 Zelfverklaring & GRI-rapportage als communicatiemiddel 16-4-2013 - Olaf van Baal Manager R&D Suiker Unie Agenda 1.

Nadere informatie

Referentiematrix NPR 9026: Zelfverklaring NEN-ISO 26000

Referentiematrix NPR 9026: Zelfverklaring NEN-ISO 26000 Referentiematrix NPR 9026: Zelfverklaring NEN-ISO 26000 Nr. Vraag Antwoord + bron NPR Hoofdstuk 5 Onderzoeksvragen over principes van MVO 5.1 Het afleggen van rekenschap 1 Suiker Unie legt rekenschap af

Nadere informatie

CO 2 Reductie doelstellingen

CO 2 Reductie doelstellingen CO 2 Reductie doelstellingen J.M. de Wit Groenvoorziening BV Hazerswoude-Rijndijk 11 juni 2015 Marco Hoogenboom. Afdeling KAM Akkoord directie: Datum: Handtekening: 0.0 Inhoudsopgave 0.0 Inhoud 1.0 Inleiding

Nadere informatie

J.A. Boer BV CO 2 reductiedoelstellingen 2016. Conform niveau 3 op de CO 2 -prestatieladder 2.1

J.A. Boer BV CO 2 reductiedoelstellingen 2016. Conform niveau 3 op de CO 2 -prestatieladder 2.1 J.A. Boer BV CO 2 reductiedoelstellingen 2016 Conform niveau 3 op de CO 2 -prestatieladder 2.1 Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 1.1. Doelstellingen 3 2 Subdoelstellingen 4 2.1. Subdoelstelling brandstofverbruik

Nadere informatie

Toespraak van staatssecretaris Dijksma bij het Groentecongres

Toespraak van staatssecretaris Dijksma bij het Groentecongres Toespraak van staatssecretaris Dijksma bij het Groentecongres Toespraak 26-03-2015 Toespraak van de staatssecretaris Dijksma (EZ) bij het Groentecongres op 26 maart 2015 in het World Trade Centrum in Rotterdam.

Nadere informatie

J.A. Boer BV CO2 reductiedoelstellingen 2016. Conform niveau 3 op de CO2-prestatieladder 3.0

J.A. Boer BV CO2 reductiedoelstellingen 2016. Conform niveau 3 op de CO2-prestatieladder 3.0 J.A. Boer BV CO2 reductiedoelstellingen 2016 Conform niveau 3 op de CO2-prestatieladder 3.0 Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 1.1. Doelstellingen 3 2 Subdoelstellingen 4 2.1. Subdoelstelling brandstofverbruik

Nadere informatie

Milieu. Waterkwaliteit: Denk aan: nitraat uitspoeling / erfwater / gewasbeschermingsmiddelen / alles wat oppervlakte- en grondwater kan vervuilen

Milieu. Waterkwaliteit: Denk aan: nitraat uitspoeling / erfwater / gewasbeschermingsmiddelen / alles wat oppervlakte- en grondwater kan vervuilen Naam: Milieu Waterkwaliteit: Denk aan: nitraat uitspoeling / erfwater / gewasbeschermingsmiddelen / alles wat oppervlakte- en grondwater kan vervuilen Slootrandenbeheer Baggeren Krabbescheer bevorderen

Nadere informatie

Het doel is de scope 1 en 2 emissie uit de CO2-footprint zoveel mogelijk te reduceren. Daarvoor zijn de volgende doelstellingen opgesteld:

Het doel is de scope 1 en 2 emissie uit de CO2-footprint zoveel mogelijk te reduceren. Daarvoor zijn de volgende doelstellingen opgesteld: Oktober Extern Vanaf januari is Pilkes gecertificeerd voor niveau 5 van de CO2-Prestatieladder. Dit is het hoogste niveau op de ladder. Inmiddels is er een nieuwe versie van de norm, de CO2-Prestatieladder

Nadere informatie

Voortgangsrapportage CO2 reductie periode 1-2013

Voortgangsrapportage CO2 reductie periode 1-2013 Voortgangsrapportage CO2 reductie periode 1-2013 Voor akkoord, opsteller Naam R.W. Goudswaard Functie KAM-manager Datum 24-09-2013 Handtekening 1 Voortgang doelstellingen voor Scope 1 en 2 1.1 Reductiedoelstellingen

Nadere informatie

Resultaten van ons duurzaamheidsbeleid

Resultaten van ons duurzaamheidsbeleid Resultaten van ons duurzaamheidsbeleid In 2013 zijn we van start gegaan met de implementatie van ons duurzaamheidsbeleid en onderstaand ziet u de doelstellingen uit onze duurzaamheidsverklaring en de behaalde

Nadere informatie

STICHTING VELDLEEUWERIK

STICHTING VELDLEEUWERIK TEGEARRE DJOERSAAM STICHTING VELDLEEUWERIK Stichting Veldleeuwerik is een uniek samenwerkingsverband tussen telers en verwerkende bedrijven om actief duurzame akkerbouw en -productie te stimuleren. Niet

Nadere informatie

CO 2 Reductie doelstellingen. De Waterwolf dienstverlening buitenruimte BV. Hoofddorp 13 april 2015. M. Korbee, Afdeling KAM.

CO 2 Reductie doelstellingen. De Waterwolf dienstverlening buitenruimte BV. Hoofddorp 13 april 2015. M. Korbee, Afdeling KAM. CO 2 Reductie doelstellingen De Waterwolf dienstverlening buitenruimte BV Hoofddorp 13 april 2015 M. Korbee, Afdeling KAM Akkoord directie: Datum: Handtekening: 0.0 Inhoudsopgave 0.0 Inhoud 1.0 Inleiding

Nadere informatie

Resultaten na 3 jaar. Suikermarktordening. Acties Cosun: Prijsdaling Volumedaling Geografische herverdeling. Forse reorganisatie suikersector in EU

Resultaten na 3 jaar. Suikermarktordening. Acties Cosun: Prijsdaling Volumedaling Geografische herverdeling. Forse reorganisatie suikersector in EU EU suikermarkt Uitzaai 008 Vooruitblik 009 Jan Willem van Roessel Resultaten na jaar Prijsdaling Volumedaling Geografische herverdeling Suikermarktordening Forse reorganisatie suikersector in EU 6 Mln

Nadere informatie

Waarom doen we het ook alweer?

Waarom doen we het ook alweer? Apart inzamelen van gft-afval Als Vereniging Afvalbedrijven stimuleren we dat al het afval in Nederland op de juiste manier wordt verwerkt. Hierbij houden we rekening met het milieu en de kosten. De meest

Nadere informatie

De SLIMME KEUZE voor

De SLIMME KEUZE voor Aardgas voor voertuigen De SLIMME KEUZE voor uw onderneming DATS 24, meer dan brandstof alleen DATS 24 maakt deel uit van Colruyt Group en zet ook resoluut in op duurzaamheid. DATS 24 draagt dus graag

Nadere informatie

De maatregelen bestaan in hoofdlijnen uit: Betrekken medewerkers bij reduceren energieverbruik en reduceren CO2-uitstoot

De maatregelen bestaan in hoofdlijnen uit: Betrekken medewerkers bij reduceren energieverbruik en reduceren CO2-uitstoot Beleidsverklaring Co2 Deze beleidsverklaring met betrekking tot de CO2 uitstoot is onderdeel van het door M, van der Spek Hoveniersbedrijf B.V. gevoerde milieubeleid. M. van der Spek Hoveniersbedrijf B.V.

Nadere informatie

CO2 reductiedoelstellingen niveau 5

CO2 reductiedoelstellingen niveau 5 CO2 reductiedoelstellingen niveau 5 Aannemingsbedrijf van der Meer B.V. Benthuizen 21 januari 2015 J. van der Meer. Afdeling KAM Akkoord directie: Datum: Handtekening: Gecontroleerd door: Hekon Dreesmann

Nadere informatie

Introductie. Duurzame stedelijke distributie. Goevaers Consultancy. België 16 februari 2013

Introductie. Duurzame stedelijke distributie. Goevaers Consultancy. België 16 februari 2013 Goevaers Consultancy Duurzame stedelijke distributie België 16 februari 2013 GC Introductie Duurzaam goederen vervoer Duurzaamheid vraagt om samenwerking in de keten Nieuwe technologieën kunnen alleen

Nadere informatie

Les Biomassa. Werkblad

Les Biomassa. Werkblad LESSENSERIE ENERGIETRANSITIE Les Biomassa Werkblad Les Biomassa Werkblad Niet windenergie, niet zonne-energie maar biomassa is de belangrijkste bron van hernieuwbare energie in Nederland. Meer dan 50%

Nadere informatie

Suiker. De geschiedenis van suiker. Honing en suikerriet

Suiker. De geschiedenis van suiker. Honing en suikerriet Suiker De geschiedenis van suiker Suiker. Niet meer weg te denken uit ons dagelijks leven. In elke huiskamer staat wel een suikerpot en in elke winkel is suiker volop te krijgen. Vroeger was dat anders.

Nadere informatie

Wat weet jij over biologisch en over de bodem?

Wat weet jij over biologisch en over de bodem? Met leuke vragen, opdrachten en experimenten voor thuis! Wat weet jij over biologisch en over de bodem? Biologisch, lekker natuurlijk! Heb je er wel eens over nagedacht dat alles wat je eet, van een plant

Nadere informatie

Rapportage 2014 Swietelsky Rail Benelux B.V.

Rapportage 2014 Swietelsky Rail Benelux B.V. Rapportage 2014 Swietelsky Rail Benelux B.V. Energieverbruik en CO 2 emissies juni 2015 Opgesteld door: M. Kelger Rapportage 2014 Energieverbruik en CO2 emissies Inhoud 1 Inleiding... 2 2 Energieverbruik

Nadere informatie

Compact Plus biogasinstallatie, Lierop, 600 kw

Compact Plus biogasinstallatie, Lierop, 600 kw Hoe maak je biogas? Inhoud presentatie Wie en wat is Biogas Plus? Hoe werkt een biogasinstallatie? Voor wie is een biogasinstallatie interessant? Is een biogasinstallatie duurzaam? Zijn subsidies nodig?

Nadere informatie

Ontwerp Gezonde Systemen

Ontwerp Gezonde Systemen Ontwerp Gezonde Systemen Het huidige zonne-inkomen gebruiken De cycli van de natuur worden aangedreven door de energie van de zon. Bomen en planten vervaardigen voedsel op zonlicht. De wind kan worden

Nadere informatie

E85 rijdende flexifuel auto uitstoot ten gevolge van de aanwezigheid van benzine in de brandstof.

E85 rijdende flexifuel auto uitstoot ten gevolge van de aanwezigheid van benzine in de brandstof. Energielabel auto Personenwagens moeten voorzien zijn van een zogenaamd energielabel. Deze maatregel is ingesteld om de consument de mogelijkheid te geven om op eenvoudige wijze het energieverbruik van

Nadere informatie

Footprint eerste helft 2014:

Footprint eerste helft 2014: September 2014 Vanaf vorig jaar november is Pilkes door TÜV gecertificeerd voor niveau 3 van de CO 2-Prestatieladder. Met deze nieuwsbrief houden wij u graag op de hoogte van de vorderingen. Pilkes heeft

Nadere informatie

Nederland importland. Landgebruik en emissies van grondstofstromen

Nederland importland. Landgebruik en emissies van grondstofstromen Nederland importland Landgebruik en emissies van grondstofstromen Vraagstelling en invulling Welke materiaalstromen naar en via Nederland veroorzaken wereldwijd de grootste milieudruk? Klimaat, toxische

Nadere informatie

> Inzet: CO 2 reductie en eerlijke carbonhandel

> Inzet: CO 2 reductie en eerlijke carbonhandel > Ketenaanpak en -verantwoordelijkheid > Inzet: CO 2 reductie en eerlijke carbonhandel > Doel: boeren ondersteunen bij de impact van klimaatverandering en ontbossing tegen te gaan. Ons klimaat verandert

Nadere informatie

Milieubarometerrapport 2015

Milieubarometerrapport 2015 Milieubarometerrapport 2015 Boom+Verweij Milieubarometer - 2015 Boom+Verweij Inhoud De Milieubarometer vertaalt gegevens zoals elektriciteitsverbruik en afvalproductie naar grafieken en tabellen die de

Nadere informatie

CO₂ Prestatieladder Energiemanagement actieplan

CO₂ Prestatieladder Energiemanagement actieplan 2015 CO₂ Prestatieladder Energiemanagement actieplan Goedgekeurd door: H. van Wijk Auteurs: Y. van der Vlies & L. van Wijk Bedrijf: H. van Wijk transport- en Handtekening: aannemersbedrijf & H. van Wijk

Nadere informatie

CO 2 EN ENERGIE REDUCTIEDOELSTELLINGEN Haarsma Groep

CO 2 EN ENERGIE REDUCTIEDOELSTELLINGEN Haarsma Groep CO 2 EN ENERGIE REDUCTIEDOELSTELLINGEN Haarsma Groep Infra & milieu Beton & Industrie bouw Infra Beheer Transport Kraanverhuur 1 1. Inleiding De Haarsma Groep hecht waarde aan duurzaamheid en het milieu.

Nadere informatie

GFT-afval is een waardevolle bron voor nieuwe grondstoffen. Maar hoe ziet de toekomst eruit?

GFT-afval is een waardevolle bron voor nieuwe grondstoffen. Maar hoe ziet de toekomst eruit? GFT-afval is een waardevolle bron voor nieuwe grondstoffen. Maar hoe ziet de toekomst eruit? Spreker: Datum: Locatie: Joop Suurmeijer en Robert Jansen 19 maart 2015 VNG-congres Utrecht GFT-afval heeft

Nadere informatie

Energie management actieplan 2014

Energie management actieplan 2014 Energie management actieplan 2014 Status: Definitief 3.B.1 en 3.B.2 Versie 2014/1 Uitgegeven door: Van Wijk Nieuwegein Copyright 2014 Van Wijk Nieuwegein Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave

Nadere informatie

4.A.1 Inventaris ketenanalyse 1

4.A.1 Inventaris ketenanalyse 1 4.A.1 Inventaris ketenanalyse 1 Niets uit dit bestek/drukwerk mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt d.m.v. drukwerk, fotokopie, microfilm of op welke andere wijze ook, zonder voorafgaande schriftelijke

Nadere informatie

Energiemanagement actieplan. CO2 prestatieladder. Datum : 17 december 2013

Energiemanagement actieplan. CO2 prestatieladder. Datum : 17 december 2013 Energiemanagement actieplan CO2 prestatieladder 2013 Opgesteld door : J. Out / B. Rodenburg Datum : 17 december 2013 Inleiding Ten behoeve van de certificering conform de CO2 prestatieladder is dit energiemanagement

Nadere informatie

onderneemt maatschappelijk verantwoord

onderneemt maatschappelijk verantwoord onderneemt maatschappelijk verantwoord www.coffeefresh.nl Coffee Fresh investeert in MVO Koffie is tegenwoordig meer dan zomaar een kopje koffie. Het is een beleving waarbij wij u nét dat beetje meer bieden.

Nadere informatie

CO 2 -prestatieladder Energie Management Actieplan

CO 2 -prestatieladder Energie Management Actieplan Pagina 1 van 8 CO 2 -prestatieladder Energie Management Actieplan Alsema B.V. Pagina 2 van 8 Inhoudsopgave 1. INLEIDING... 3 2. REDUCTIEDOELSTELLINGEN... 3 2.1. Scope 1... 3 2.2. Scope 2... 4 2.3. Scope

Nadere informatie

CO2 jaarverslag 2012* * Dit betreft alleen de A.Hak bedrijven die zijn gecertificeerd voor de CO2 Prestatieladder, niveau 3

CO2 jaarverslag 2012* * Dit betreft alleen de A.Hak bedrijven die zijn gecertificeerd voor de CO2 Prestatieladder, niveau 3 CO2 jaarverslag 2012* * Dit betreft alleen de A.Hak bedrijven die zijn gecertificeerd voor de CO2 Prestatieladder, niveau 3 Inhoudsopgave Inhoudsopgave 2 1. Inleiding 1 2. Beleid en doelstellingen 1 2.1

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Energiemanagement programma I GMB 2

Inhoudsopgave. Energiemanagement programma I GMB 2 Inhoudsopgave 1 Inleiding... 3 2 Duurzaamheid beleid... 4 3 PLAN: Energieverbruik en reductiekansen... 6 3.1 Energieverbruik door GMB (scope 1 en 2)... 6 3.2 Energieverbruik in de keten (scope 3)... 7

Nadere informatie

Carbon Footprint 2014

Carbon Footprint 2014 Carbon Footprint 2014 Opdrachtgever: Stuurgroep MVO Projectnummer: 550613 Versie: 1.1 Datum: 19-6-2015 Status: Defintief Adres Kievitsweg 13 9843 HA, Grijpskerk Contact Tel. 0594-280 123 E-mail: info@oosterhofholman.nl

Nadere informatie

Energie Management Rapportage 2016

Energie Management Rapportage 2016 Energie Management Rapportage 2016 Inhoud: Energie beleidsverklaring Reductiedoelstellingen Uitstoot door vervoer Uitstoot door werken Uitstoot door kantoor Energiebeleidsverklaring A. Jansen B. V. streeft

Nadere informatie

Biologische landbouw en voeding barst van de ambities

Biologische landbouw en voeding barst van de ambities Bionext Meerjarenambities Biologische landbouw en voeding 2012-2017 Biologische landbouw en voeding barst van de ambities De biologische landbouw- en voedingsketen heeft iets te bieden. Iets wat aansluit

Nadere informatie

Rapportage VHG MVO Wijzer

Rapportage VHG MVO Wijzer Rapportage VHG MVO Wijzer Van Dijk Groenvoorzieningen BV juni 202 Gegenereerd op 26-0-202 - pagina van voor Van Dijk Groenvoorzieningen BV Rapportage VHG MVO Wijzer Van Dijk Groenvoorzieningen BV Maatschappelijk

Nadere informatie

CO 2 en energiereductiedoelstellingen

CO 2 en energiereductiedoelstellingen CO 2 en energiereductiedoelstellingen t/m 2012 N.G. Geelkerken Site Manager International Paint (Nederland) bv Januari 2011 Inhoud 1 Introductie 3 2 Co2-reductie scope 4 2.1. Wagenpark 4 3 Co2-reductie

Nadere informatie

Rotie: Cleaning & Services Amsterdam: Tankstorage Amsterdam: Orgaworld: Biodiesel Amsterdam:

Rotie: Cleaning & Services Amsterdam: Tankstorage Amsterdam: Orgaworld: Biodiesel Amsterdam: Rotie maakt onderdeel uit van de Simadan Groep. De Simadan Groep is een wereldwijd uniek industrieel ecosysteem waarin bij het verwerken van organische reststromen en frituurvet geen bruikbare energie

Nadere informatie

Energiemanagement actieplan. CO2 prestatieladder

Energiemanagement actieplan. CO2 prestatieladder Energiemanagement actieplan CO2 prestatieladder Opgesteld door : Karin van Roode en Yonni van der Vlies Datum : 12 maart 2015 Versie : 1.1 Goedgekeurd door Paraaf : Harry van Roode : Datum: 12 maart 2015

Nadere informatie

Clean fuel. LNG Facts & Figures

Clean fuel. LNG Facts & Figures 1 LNG Facts & Figures Waarom LNG Schoon Zonder nabehandeling voldoen aan emissie standaarden Veilig Lichter dan lucht als het verdampt Moeilijk ontsteekbaar Enorme voorraden Past in Europese doelstelling

Nadere informatie

Milieubarometerrapport 2013

Milieubarometerrapport 2013 Milieubarometerrapport 2013 Verheij Infra b.v Milieubarometer - 2013 Verheij Infra b.v Inhoud De Milieubarometer vertaalt gegevens zoals elektriciteitsverbruik en afvalproductie naar grafieken en tabellen

Nadere informatie

1. INLEIDING 2. CARBON FOOTPRINT

1. INLEIDING 2. CARBON FOOTPRINT 1. INLEIDING Binnen Van der Ende Beheermaatschappij B.V. staat zowel interne als externe duurzaamheid hoog op de agenda. Interne duurzaamheid richt zich met name op het eigen huisvestingsbeleid, de bedrijfsprocessen

Nadere informatie

Samenvatting. - verlies van biodiversiteit, door ontbossing, vervuiling en monocultures;

Samenvatting. - verlies van biodiversiteit, door ontbossing, vervuiling en monocultures; 1. Inleiding 1.1 Dierlijke voedselproducten en milieu Dierlijke voedselproducten zoals, vlees, melk en eieren, zijn voor de meeste mensen een vast onderdeel van het menu. Deze producten leveren belangrijke

Nadere informatie

Oosterwold informatiebijeenkomst

Oosterwold informatiebijeenkomst Roy Michielsen Oosterwold informatiebijeenkomst - 1 - Inhoud Wie is ERF Teeltcyclus en belang van de bodem Voedselveiligheid Afspraken Contact - 2 - ERF: van bioland tot stadsrand Afkorting voor Exploitatie

Nadere informatie

Voortgangsrapportage CO 2 reductie 1 e helft 2014

Voortgangsrapportage CO 2 reductie 1 e helft 2014 Voortgangsrapportage CO 2 reductie 1 e helft 2014 CO 2 Prestatieladder - Niveau 3 Datum: 1 november 2014 Versie: 1 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 1 2. Basisgegevens... 2 2.1 Beschrijving van de organisatie...

Nadere informatie

Milieubarometerrapport 2013

Milieubarometerrapport 2013 Milieubarometerrapport 2013 Locatie Bolswarderbaan Antonius Zorggroep Milieubarometer - 2013 Locatie Bolswarderbaan Inhoud De Milieubarometer vertaalt gegevens zoals elektriciteitsverbruik en afvalproductie

Nadere informatie

De groene kant van de zwarte motor. maas coffee. your green selection.

De groene kant van de zwarte motor. maas coffee. your green selection. De groene kant van de zwarte motor. maas coffee. your green selection. Uw footprint met MAAS International Duurzame koffie Introductie Het onderwerp duurzaamheid is zo breed dat velen door de bomen het

Nadere informatie

Plan van Aanpak CO2-footprint conform ISO 14064-1, CO2-reductiedoelen en CO2-reductiemaatregelen Energie audit verslag

Plan van Aanpak CO2-footprint conform ISO 14064-1, CO2-reductiedoelen en CO2-reductiemaatregelen Energie audit verslag Projectdossier CO2: Plan van Aanpak CO2-footprint conform ISO 14064-1, CO2-reductiedoelen en CO2-reductiemaatregelen Energie audit verslag : Koninklijke Bammens B.V. Wegenbouwbedrijf J. Rutte B.V. Maarssen,

Nadere informatie

CO 2 -prestatieladder. Inventarisatie sector en keteninitiatieven. Alsema B.V. Versie 1.1 Datum 12-06-2014 Status Definitief.

CO 2 -prestatieladder. Inventarisatie sector en keteninitiatieven. Alsema B.V. Versie 1.1 Datum 12-06-2014 Status Definitief. Pagina 1 van 7 CO 2 -prestatieladder Inventarisatie sector en keteninitiatieven Alsema B.V. Pagina 2 van 7 Aangepast rijgedrag bespaart brandstof Spreek chauffeurs aan op rijgedrag en bespaar brandstof!

Nadere informatie

Opties voor productie van duurzame energie in de regio Helmond d.m.v. van mest en andere biomassa

Opties voor productie van duurzame energie in de regio Helmond d.m.v. van mest en andere biomassa Opties voor productie van duurzame energie in de regio Helmond d.m.v. van mest en andere biomassa Jennie van der Kolk, Alterra Helmond, 22-02-13 Nico Verdoes, Livestock Research Inhoud presentatie Wetenschapswinkel

Nadere informatie

Green Deals gesloten voor stimuleren groene economische groei

Green Deals gesloten voor stimuleren groene economische groei Green Deals gesloten voor stimuleren groene economische groei Burgers, bedrijven, milieu-organisaties en overheden hebben vandaag op initiatief van minister Verhagen van Economische Zaken, Landbouw en

Nadere informatie

Presenta/e door Jan de Kraker - 5 mei 2014. Energie in Beweging

Presenta/e door Jan de Kraker - 5 mei 2014. Energie in Beweging Presenta/e door Jan de Kraker - 5 mei 2014 Energie in Beweging Wat is Well to Wheel Met Well to Wheel wordt het totale rendement van brandstoffen voor wegtransport uitgedrukt Well to Wheel maakt duidelijk

Nadere informatie

Vario Grass B.V. Communicatieplan. Masters in Green. CO2-Prestatieladder Eis: 2.C.1, 2.C.2, 2.C.3 en 3.C.2. Koningslinde 5b 7131 MP, Lichtenvoorde

Vario Grass B.V. Communicatieplan. Masters in Green. CO2-Prestatieladder Eis: 2.C.1, 2.C.2, 2.C.3 en 3.C.2. Koningslinde 5b 7131 MP, Lichtenvoorde Communicatieplan CO2-Prestatieladder Eis: 2.C.1, 2.C.2, 2.C.3 en 3.C.2 Vario Grass Masters in Green Organisatie: Adres: Opgesteld door: Vario Grass B.V. Koningslinde 5b 7131 MP, Lichtenvoorde Jasper Eppingbroek

Nadere informatie

Versie: 4. CO2 Reductiedoelstellingen Van Vulpen & Energiemanagement actieplan. Datum: 1-7-2014. Van Vulpen B.V. Pagina 1 van 9

Versie: 4. CO2 Reductiedoelstellingen Van Vulpen & Energiemanagement actieplan. Datum: 1-7-2014. Van Vulpen B.V. Pagina 1 van 9 Van Vulpen B.V. Pagina 1 van 9 Verantwoording Titel : CO2 Reductiedoelstellingen Van Vulpen & Energiemanagement Versie : 4.0 Datum : 1-7-2014 Opgesteld door : Afdeling P&O en KAM Gecontroleerd en goedgekeurd

Nadere informatie

Milieu jaarplan. Plan van Aanpak 2013. BAM Utiliteitsbouw bv. Afdeling KAM

Milieu jaarplan. Plan van Aanpak 2013. BAM Utiliteitsbouw bv. Afdeling KAM Milieu jaarplan Plan van Aanpak 2013 BAM Utiliteitsbouw bv Afdeling KAM Datum: 19-12-2012 1. Inleiding Duurzaamheid is een onlosmakelijk aspect van de bedrijfsvoering van BAM. Mens en milieu staan hierbij

Nadere informatie

Green Cleaning. Duurzaam schoonmaakonderhoud - ecologisch, economisch en ergonomisch waardevol

Green Cleaning. Duurzaam schoonmaakonderhoud - ecologisch, economisch en ergonomisch waardevol Green Cleaning Duurzaam schoonmaakonderhoud - ecologisch, economisch en ergonomisch waardevol Waarom green? Green is bij ons meer dan groen het staat voor duurzaam. HECTAS hecht nadrukkelijk veel waarde

Nadere informatie

1. INLEIDING 2. CARBON FOOTPRINT

1. INLEIDING 2. CARBON FOOTPRINT 1. INLEIDING Binnen Van der Ende Beheermaatschappij B.V. staat zowel interne als externe duurzaamheid hoog op de agenda. Interne duurzaamheid richt zich met name op het eigen huisvestingsbeleid, de bedrijfsprocessen

Nadere informatie

Product Markt Combinatie. Bruins en Kwast Meest materiële Scope 3 emissies

Product Markt Combinatie. Bruins en Kwast Meest materiële Scope 3 emissies 1 Product Markt Combinatie Bruins en Kwast Meest materiële Scope 3 emissies Versiebeheer Versie Datum aanmaak Gemaakt door 0.1 18-6-2015 Qonsultar, HvdV 1.0 19-6-2015 Qonsultar, HvdV Wijzigingen t.o.v.

Nadere informatie

Reductie doelstellingen (B: Reductie)

Reductie doelstellingen (B: Reductie) Reductie doelstellingen (B: Reductie) Eis 3.B.1. Barendrecht, 28 oktober 2014 Auteur: E. Oudshoorn Geaccordeerd door: L.A. Droog Directeur E. Oudshoorn Bedrijfsleider/ MVO Verantwoordelijk CO 2 prestatieladder

Nadere informatie

Green Deal Concreet 1.0

Green Deal Concreet 1.0 Green Deal Concreet 1.0 Een groep vooraanstaande bedrijven en brancheorganisaties in de betonketen hebben in 2011 samen met MVO Nederland het MVO Netwerk Beton opgericht. Op 4 oktober 2011 heeft het MVO

Nadere informatie

Carbon Footprint Beheer Familie van Ooijen BV Rapportage januari december 2009 (referentiejaar)

Carbon Footprint Beheer Familie van Ooijen BV Rapportage januari december 2009 (referentiejaar) Carbon Footprint Beheer Familie van Ooijen BV Rapportage januari december 2009 (referentiejaar) Dit document bevat: - De uitgewerkte actuele emissie inventaris 2009 o de analyse van de emissie inventaris

Nadere informatie

Maatschappelijk Jaarverslag 2012

Maatschappelijk Jaarverslag 2012 Maatschappelijk Jaarverslag 2012 Inhoudsopgave Blad Voorwoord 2 1. Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen (MVO) 3 2. MVO en Prins Bouw 3 3. Beleid 4 4. Speerpunten 5 5. Duurzaam bouwen 9 6. Toekomst 10

Nadere informatie

GreenPlan. Boek groen resultaat

GreenPlan. Boek groen resultaat GreenPlan Boek groen resultaat Waarom groen ondernemen? Groen ondernemen krijgt in het bedrijfsleven steeds meer aandacht. En terecht. We zijn getuige van een opwarming van de aarde. Een toenemende CO

Nadere informatie

CO2-reductieplan 2015

CO2-reductieplan 2015 CO2-reductieplan 2015 Samen zorgen voor minder CO2 Rapportage 2015 1 Inleiding Dit CO₂-reductieplan heeft, net zoals het volledige energiemanagementsysteem, zowel betrekking op de totale bedrijfsvoering

Nadere informatie

CO 2 - en energiereductiedoelstellingen 2013-2014 Alfen B.V. Auteur: H. van der Vlugt Versie: 1.1 Datum: 26-mei-2014 Doc.nr: Red1314 Alfen B.V. CO 2-reductierapport 2013-2014 Doc. nr. Red1314 26-mei-2014

Nadere informatie

Milieubarometerrapport 2013

Milieubarometerrapport 2013 Milieubarometerrapport Verheij Integrale groenzorg Milieubarometer - Verheij Integrale groenzorg Inhoud De Milieubarometer vertaalt gegevens zoals elektriciteitsverbruik en afvalproductie naar grafieken

Nadere informatie

Vergroening van de landbouw: hoe maken we stappen/ hoe maken we sprongen? Jolanda Wijsmuller, BCS

Vergroening van de landbouw: hoe maken we stappen/ hoe maken we sprongen? Jolanda Wijsmuller, BCS Vergroening van de landbouw: hoe maken we stappen/ hoe maken we sprongen? Jolanda Wijsmuller, BCS Markt trends Vraag naar veilig en duurzaam geteeld voedsel Sterkere focus op voedselkwaliteit en gezonde

Nadere informatie

aardgas tank ik bij DATS 24 www.dats24.be CNG aardgas voor voertuigen De slimme ecomobiele toekomst is vandaag Transitiebrandstof

aardgas tank ik bij DATS 24 www.dats24.be CNG aardgas voor voertuigen De slimme ecomobiele toekomst is vandaag Transitiebrandstof CNG aardgas voor voertuigen CNG betekent letterlijk samengeperst natuurlijk gas en is eenvoudigweg de samengeperste variant van het aardgas dat we kennen voor huishoudelijk gebruik. CNG is al een tijdje

Nadere informatie

ZUIDWEST-NEDERLAND DE NATIONALE KOPLOPER (OP WEG NAAR DE BIOBASED DELTA) Biobased Business Cases

ZUIDWEST-NEDERLAND DE NATIONALE KOPLOPER (OP WEG NAAR DE BIOBASED DELTA) Biobased Business Cases ZUIDWEST-NEDERLAND DE NATIONALE KOPLOPER (OP WEG NAAR DE BIOBASED DELTA) Biobased Business Cases Mei 18, 2011 Waarom koploper? Zuidwest-Nederland: Aanwezigheid grondstoffen Hoogwaardige bedrijven in agro,

Nadere informatie

Duurzame biomassa. Een goede stap op weg naar een groene toekomst.

Duurzame biomassa. Een goede stap op weg naar een groene toekomst. Duurzame biomassa Een goede stap op weg naar een groene toekomst. Nuon Postbus 4190 9 DC Amsterdam, NL Spaklerweg 0 1096 BA Amsterdam, NL Tel: 0900-0808 www.nuon.nl Oktober 01 Het groene alternatief Biomassa

Nadere informatie

Symposium De Groene Delta van Nijmegen. Dag van de duurzaamheid 10 oktober 2014

Symposium De Groene Delta van Nijmegen. Dag van de duurzaamheid 10 oktober 2014 Symposium De Groene Delta van Nijmegen Dag van de duurzaamheid 10 oktober 2014 Noodzaak tot veranderen 13-10-2014 2 En toen was daar... http://www.energieakkoordser.nl/ https://energiekgelderland.nl/paginas/default.aspx

Nadere informatie

CO2 prestatieladder. Ordina stoot in 2020 ten opzichte van 2010 20% minder CO2 uit.

CO2 prestatieladder. Ordina stoot in 2020 ten opzichte van 2010 20% minder CO2 uit. CO2 prestatieladder Ordina vindt duurzaam ondernemen belangrijk. Dit betekent dat Ordina in de eigen bedrijfsvoering streeft naar een goed evenwicht tussen economische, ecologische en sociale belangen.

Nadere informatie

Biodieselproductie uit palmolie en jatropha in Peru en impact voor duurzaamheid.

Biodieselproductie uit palmolie en jatropha in Peru en impact voor duurzaamheid. Biodieselproductie uit palmolie en jatropha in Peru en impact voor duurzaamheid. Een Levens Cyclus Duurzaamheids Analyse Auteur: Baukje Bruinsma November 2009 Samenvatting. Door het verbranden van fossiele

Nadere informatie