Montessori. Montessori Methodiek voor familieleden van mensen met dementie. Voorstel vernieuwingsprogramma VWS

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Montessori. Montessori Methodiek voor familieleden van mensen met dementie. Voorstel vernieuwingsprogramma VWS"

Transcriptie

1 1 Eva van der Ploeg Marleen Leermakers 17 juni 2015 Montessori Montessori Methodiek voor familieleden van mensen met dementie Voorstel vernieuwingsprogramma VWS

2 Inhoudsopgave Pagina Algemene informatie Informatie Argos Zorggroep 3 Informatie deelnemende locaties 3 Visie op kwaliteit 4 Basiskwaliteit op orde 5 Projectplan Samenvatting 6 1. Inleiding Onderbouwing 1.2. Bewezen effectieve interventie 2. Doelstelling 8 3. Plan van aanpak 8 Fase 1 Ontwikkelfase Fase 2 Implementatie & pilot fase 4. Tijdspad Draagvlak & communicatie Draagvlak organisatie 5.2 Betrokkenheid Raad van Bestuur 5.3 Betrokkenheid Raad van Commissarissen 5.4 Medezeggenschap 5.5 Communicatie extern 5.6 Samenwerking Literatuurlijst 13 Bijbehorende documenten: 1. Meest recente IGZ-rapportage: DrieMaasStede thema hygiëne (sept 2013) Overige rapportages zijn uit 2012 en Deze zijn openbaar en te downloaden via de website van Argos Zorggroep: 2. Overzicht meest recente reviews 2

3 Algemene informatie Informatie Argos Zorggroep Zorgaanbieder Bestuurder Contactpersoon Argos Zorggroep Postbus 4023 Voorberghlaan AX Schiedam mw. mr. A.W. (Ageeth) Ouwehand, lid Raad van Bestuur Marleen Leermakers Msc, accountmanager Informatie deelnemende locaties Onderstaande locaties zijn voornemens deel te nemen aan de pilot. De werkwijze zoals beschreven in het plan van aanpak zal voor alle locaties gelijk zijn. Locatie Geriatrisch centrum Meeuwenhof Alverstraat TN Hoogvliet Aantal cliënten 143 Aantal medewerkers Aantal medewerkers (incl. betaalde stagiaires): 160 Aantal FTE: 106,42 Aard van zorg Langdurig verblijf psychogeriatrie Niet Wlz-zorg op locatie Dagbesteding (Wlz-overbruggingszorg & Wmo) Zorghotel Meeuwenhof Verscherpt toezicht IGZ Nee Locatie Geriatrisch centrum de Es Hürthstraat LH Spijkenisse Aantal cliënten 96 Aantal medewerkers Aantal medewerkers (incl. betaalde stagiaires): 133 Aantal FTE: 92,9 Aard van zorg Langdurig verblijf psychogeriatrie Langdurig verblijf somatiek Niet Wlz-zorg op locatie Dagbesteding (Wlz-overbruggingszorg & Wmo) Verscherpt toezicht IGZ Nee Locatie Geriatrisch centrum DrieMaasHave Stadsmolen CT Maassluis Aantal cliënten 159 Aantal medewerkers Aantal medewerkers (incl. betaalde stagiaires): 251 Aantal FTE: 163,59 Aard van zorg Langdurig verblijf psychogeriatrie 3

4 Niet Wlz-zorg op locatie Verscherpt toezicht IGZ Langdurig verblijf somatiek Somatische reactivering Crisisopname Dagbesteding (Wlz-overbruggingszorg & Wmo) Eerstelijns fysiotherapie en ergotherapie (Zvw) Nee Locatie Geriatrisch centrum DrieMaasStede Voorberghlaan AX Schiedam Aantal cliënten 160 Aantal medewerkers Aantal medewerkers (incl. betaalde stagiaires): 264 Aantal FTE: 169,5 Aard van zorg Langdurig verblijf psychogeriatrie Langdurig verblijf somatiek Niet Wlz-zorg op locatie Dagbesteding (Wlz-overbruggingszorg & Wmo) Eerstelijns fysiotherapie en ergotherapie (Zvw) Verscherpt toezicht IGZ Nee Locatie Geriatrisch centrum Hooge Werf t Wiel BJ Poortugaal Aantal cliënten 81 Aantal medewerkers Aantal medewerkers (incl. betaalde stagiaires): 76 Aantal FTE: 49,65 Aard van zorg Langdurig verblijf psychogeriatrie Zorgcentrumzorg Niet Wlz-zorg op locatie Dagbesteding (Wlz-overbruggingszorg & Wmo) Verscherpt toezicht IGZ Nee Visie op kwaliteit De Raad van Bestuur van Argos Zorggroep heeft de visie van de organisatie in de strategische koers voor als volgt beschreven. De (toekomstige) oudere (en zijn netwerk) gaat zich opstellen als een zorgleef-consument die andere eisen aan de zorg- en dienstverlening stelt. Ouderen moeten hun leven kunnen leiden op een manier zoals zij dat zelf wensen, ook in de fase dat zij kwetsbaar zijn. Revalidatie, (dag)behandeling, zorg en services dienen altijd gericht te zijn op zolang mogelijk behoud van eigen regie, waar ouderen ook wonen en met respect voor hun mogelijkheden, beperkingen en wensen. Argos gelooft in een leven met kleur en wil hier samen met ouderen, hun netwerk en medewerkers op een vraaggerichte, doelmatige en integrale wijze aan bijdragen. Ouderen moeten hun leven kunnen leiden op een manier zoals zij dat zelf wensen, ook wanneer ze opgenomen worden in een verpleeghuis, in een nieuwe omgeving, met vreemde mensen. Warme betrokkenheid van familie en naasten is hierbij zeer waardevol en draagt bij aan de kwaliteit van leven. Zoals de visie beschrijft is de relatie tussen de cliënt, hun netwerk 4

5 en de medewerkers essentieel om de juiste zorg te bieden; we hebben elkaar nodig. Deze visie komt sterk overeen met de doelstelling van het plan van aanpak Met waardigheid en trots; liefdevolle zorg voor onze ouderen van staatssecretaris Van Rijn. De relatie tussen cliënt en mantelzorger/ familie verandert; de persoon die ze al jaren kennen is ineens afhankelijk van zorg en kan zelfs onherkenbaar worden als gevolg van cognitieve problematiek en dementie. Van Rijn stelt in zijn plan dat verpleeghuizen een belangrijke opgave hebben om de cliënt en hun naasten te ondersteunen in dat proces van verandering. Ook in de wetenschap dat zij dit zelf vaak nog maar beperkt kunnen beïnvloeden. Het tonen van zowel de mooie en de verdrietige kanten van het leven in het verpleeghuis is belangrijk voor het begrip van zorg en kwaliteit van leven in de laatste levensfase. Basiskwaliteit op orde De basiskwaliteit is binnen alle locaties van Argos Zorggroep op orde. De organisatie is HKZ 1 gecertificeerd. In juni 2015 heeft een opvolgaudit plaatsgevonden, waarbij geen enkele tekortkoming is geconstateerd. Dit geeft aan dat de kwaliteit van onze zorg- en dienstverlening van een goed niveau is en kwaliteit systematisch geborgd is. Tenminste tweejaarlijks wordt een cliëntenraadpleging (CQ-index) uitgevoerd. De laatst beschikbare rapportage van november 2014 laat zien dat bij alle locaties de tevredenheid van cliënten/ vertegenwoordigers overeenkomt met de 60% scores in de middengroep. Alleen de cliënten van de afdeling somatiek binnen geriatrisch centrum Meeuwenhof scoorde lager. 1 HKZ staat voor Harmonisatie Kwaliteitsbeoordeling in de Zorgsector. Het behalen van een HKZ Certificaat betekent dat de organisatie: 1) goed georganiseerd is, 2) cliënten centraal stelt, 3) continu werkt aan optimalisering van het aanbod, 4) betrouwbare resultaten presenteert, 5) voldoet aan de eisen die vanuit de sector zelf, door financiers, cliënten en de overheid worden gesteld. 5

6 Projectplan Montessori methodiek voor familieleden van mensen met dementie ; het behouden of verbeteren van de relatie met een familielid met dementie dat in een verpleeghuis woont Samenvatting De Montessori methodiek is een psychosociale interventie in de intramurale dementiezorg waarbij de familie een nieuwe manier van omgaan met hun naaste met dementie wordt aangeleerd. Gedragsconsulenten 2 begeleiden familieleden van cliënten in het toepassen van de Montessori methodiek. Hoewel de methodiek gebaseerd is op de Montessori onderwijsmethode, zijn de principes en activiteiten vertaald naar de doelgroep van mensen met dementie. De methodiek bevat zodoende geen kinderlijke elementen. De uitrol volgt een twee-traps scholingsmodule. Eerst worden de gedragsconsulenten in de methodiek getraind. Vervolgens trainen zij de familieleden. De familieleden gaan de methodiek daadwerkelijk met hun naaste met dementie uitvoeren, onder begeleiding van de gedragsconsulent die hen heeft geschoold. Vijf afdelingen worden geselecteerd. In principe komen alle cliënten op de vijf deelnemende afdelingen in aanmerking. Voorwaarden zijn: 1) de cliënt heeft cognitieve problemen én 2) het familielid speekt voldoende Nederlands om de training te kunnen volgen. Het project bestaat uit twee fases. In fase 1 worden de trainingsmodule en informatiebronnen voor gedragsconsulenten en familieleden ontwikkeld, resulterend in o.a. instructie -boekjes en ondersteunend foto- en videomateriaal. In fase 2 worden deze materialen getest en geïmplementeerd op vijf locaties die intramurale zorg leveren. Hieraan wordt een pilot onderzoek gekoppeld om het proces te evalueren. Ook wordt de effectiviteit van de interventie voor zowel de cliënt, het familielid als de professional onderzocht. 2 Gedragsconsulenten zijn gespecialiseerd in het omgaan met complex gedrag bij mensen met dementie. In de huidige werkzaamheden ondersteunen zij het zorgteam in het omgaan met complex gedrag door het opstellen en begeleiden van de uitvoering van benaderings- en bejegeningsplannen. De functie is uniek binnen de VV&T sector. Argos Zorggroep heeft een intern opleidingsprogramma voor deze functionarissen ontwikkeld. 6

7 1. INLEIDING 1.1 Onderbouwing Maatschappelijke ontwikkelingen maken het wenselijk dat familieleden intensiever betrokken blijven bij de zorg en het in stand houden van het welzijn van mensen met dementie. Dit geldt niet alleen in de thuissituatie, maar ook bij opname in een verpleeghuis. De zwaarstwegende ervaren problemen van familieleden zijn: 1) het omgaan met gedragsproblemen en 2) beperkingen van hun eigen sociale netwerk (Peeters et al., 2010). Opname in het verpleeghuis wordt niet altijd als ontlastend ervaren door de familieleden. Veel goedbedoelde interventies worden ingezet op familieleden, maar leiden vaak niet tot het verminderen van de belasting. Verklaringen kunnen zijn dat interventies cliënten en familieleden van elkaar scheiden, niet geïndividualiseerd zijn of simpelweg de belasting vergroten door de gevraagde tijdinvestering. Van Bruggen et al. (under review) lieten zien dat de onmogelijkheid om gepaste, gezamenlijke activiteiten te vinden als groot knelpunt wordt ervaren. In Nederland zijn momenteel weinig methodes beschikbaar die zich richten op het verbeteren (of behouden) van de relatie tussen de cliënt met dementie en zijn familieleden. De Montessori methodiek is een psychosociale interventie waarbij de familieleden een nieuwe manier van omgaan met hun naaste met dementie wordt aangeleerd (de methodiek wordt in het Plan van Aanpak nader toegelicht). De methodiek is in Australië ontwikkeld en wetenschappelijk onderzocht door de huidig senior wetenschappelijk medeweker van Argos Zorggroep (AZG). Op basis van dit onderzoek is het op nationaal niveau in Australië geïmplementeerd. AZG wenst nu de kennis en ervaring die is opgedaan in Australië binnen haar organisatie toepasbaar te maken. 1.2 Bewezen effectieve interventie Aangezien dit voorstel voortborduurt op wetenschappelijk onderzoek en daaropvolgende landelijke implementatie in Australië, worden hier kort de ervaringen uit dat traject gedeeld. Allereerst is in Australië de Montessori methodiek getoetst op effectiviteit. De belangrijkste bevindingen waren dat wanneer familieleden de Montessori methodiek toepasten zij, in vergelijking met hun gewone bezoekjes: Bij hun naasten met dementie: meer positieve emoties en interesse opriepen; neutrale en negatieve emoties reduceerden, en; actieve deelname aan de activiteiten stimuleerden. Bij henzelf (dus bij de familieleden): het gevoel van controle tijdens bezoekjes vergrootte; hen in staat stelde om problemen tijdens hun bezoekjes op te lossen, en; in het algemeen de kwaliteit van de relatie met hun naaste met dementie verbeterde. Deze resultaten onderschrijven de effectiviteit van de methodiek voor zowel de cliënten als de familieleden. Als vervolgstap is men op initiatief van het mantelzorgers-panel van 7

8 Alzheimer Australia overgegaan tot implementatie op nationaal niveau. Hiervoor zijn informatiebronnen ontwikkeld (boekjes, filmmateriaal, een website) en is een trainingstournee verzorgd door dr. Camp (ontwikkelaar van de methodiek) langs alle Australische provincies. De interesse van zorginstellingen en mantelzorgers was groot. Ter illustratie: er zijn tot op heden boekjes geprint en circa mantelzorgers hebben de workshops bijgewoond. De ervaringen, succesfactoren en verbeterpunten uit onderzoek in Australië wordt meegenomen in de uitrol binnen Argos Zorggroep. 2. DOELSTELLING Het doel van het uitvoeren van de Montessori methodiek door familieleden van mensen met dementie is om de kwaliteit van leven van cliënten te verbeteren en de belasting van familieleden en professionals te verminderen. De Montessori methodiek is erop gericht dat familieleden op een plezierige manier meer betrokken worden bij het leven van en de zorg voor de persoon met dementie. Familieleden hebben vaak veel kennis van de interesses, hobby s en mogelijkheden van de persoon met dementie. Door de samenwerking tussen de gedragsconsulenten en de familie kan een gericht individueel programma worden samengesteld. Net zoals in het plan van aanpak van Van Rijn staat in de Montessori methodiek de relatie tussen de cliënt, naasten en professionals centraal. 3. PLAN VAN AANPAK Het project bestaat uit 2 fases: 1) Ontwikkelingsfase ( ): Ontwikkeling van de benodigde training en materialen; 2) Implementatie- & Pilot fase ( ): Implementatie en pilot-evaluatie bij een kleine groep ouderen (n=40) en hun familieleden. FASE 1 Ontwikkelingsfase Montessori interventie De Montessori methodiek voor mensen met dementie bouwt voort op de educatie principes zoals ontwikkeld door Maria Montessori. Deze onderwijsmethode is gericht op het vergroten van de betrokkenheid bij de lesstof. Onder andere door taken in stapjes aan te bieden en door middel van herhaling en progressie naar een steeds moeilijker niveau. Met andere woorden door de stof aan te passen aan ieders competentieniveau. De methode is door dr. Cameron Camp (V.S.) aangepast voor mensen met dementie. Twaalf principes zijn ontworpen om de moeilijkheden die vaak met dementie samengaan te omzeilen. De principes doen een beroep op het impliciete geheugen. Dit geheugen blijft langer in tact bij mensen met dementie dan het expliciete geheugen (Squire, 2004) en lijkt uitermate geschikt voor cognitieve training en revalidatie volgens Lustig & Buckner (2004). Het impliciete geheugen werkt via gewoontes en spiergeheugen. Het wordt o.a. aangesproken door taalgebruik te verminderen en aan te vullen met non-verbale communicatie, zoals het voordoen van handelingen en het gebruik van externe geheugensteuntjes. 8

9 De Montessori activiteiten worden aangepast aan de capaciteiten en interesses van ieder individu. Hiermee kan de methode voldoen aan menselijke basisbehoeftes zoals sociaal contact en het hebben van een rol behoeftes die soms in het gedrang komen bij mensen met dementie. De werkzaamheid van de methodiek is te verklaren vanuit het Unmet Needs Paradigm (het Bestaande Behoefte Model van Cohen-Mansfield, 2001), waarbij onbegrepen gedrag (wat vaak als erg belastend wordt ervaren door familieleden en professionals) te herleiden is tot basisbehoeftes waaraan niet wordt voldaan. Activiteiten tijdens fase 1: Ontwikkeling van de train-de-trainer opleiding: bestemd voor gedragsconsulenten en bestaat uit een 2-daags scholingstraject en 2-maandelijkse terugkombijeenkomsten gedurende de zes daaropvolgende maanden. Inhoudelijk focust de opleiding zich onder andere op: - Een module met theoretische achtergrond over dementie, de werking van het geheugen en de Montessori methodiek voor de train-de-trainers opleiding. - Methodieken die trainers kunnen gebruiken voor instructie van de mantelzorgers korte casusbeschrijvingen waarmee de trainers kunnen oefenen. Ontwikkeling van de instructiemodule voor familieleden. Ontwikkeling van de materialen voor de trainingen: - Een 6-tal filmpjes: algemene introductie van de principes en 5 voorbeeldactiviteiten. De filmpjes zijn ontwikkeld in het Australische project en worden voorzien van een Nederlandse voice-over. - Boekje met foto-verhalen die weergeven hoe de interventie uitgevoerd dient te worden. De 12 principes worden op een visuele manier weergegeven en uitgelegd en voorbeeldactiviteiten worden aangeboden. In de boekjes wordt verwezen naar de filmpjes. - Handouts voor familieleden en de gedragsconsulenten met de 12 principes, tips voor voorbereiding van activiteiten en voorbeeld activiteiten. - Ontwikkeling van de onderzoeksvragenlijsten. FASE 2 Implementatie & pilot fase In fase 2 wordt een proefimplementatie uitgevoerd met daaraan gekoppeld een pilot evaluatie van de in Fase 1 ontwikkelde materialen en educatie. Na hun opleiding verzorgen de gedragsconsulenten vervolgens de scholing van de familieleden, onder begeleiding van de opleiders. Dit omvat twee 1-op-1 bijeenkomsten van 2 uur ten behoeve van de uitleg van de methodiek en het brainstormen over activiteiten. Vervolgens gaan de familieleden aan de slag met hun familielid met dementie en start de proces- en effectevaluatie. Vraagstellingen De procesevaluatie en effectevaluatie moeten leiden tot antwoorden op de volgende vragen. Leidt het trainen en gebruiken van de Montessori methodiek tot: 1. Een reductie van onbegrepen gedrag bij de cliënten? 9

10 2. Een toename van de kwaliteit van leven van cliënten? 3. Een afname van de ervaren mantelzorgerbelasting? 4. Een verbetering van de relatie van familielid en persoon met dementie? 5. Een afname van de belasting van de zorgmedewerkers? Doelgroep & case finding Vijf locaties (DrieMaasStede, DrieMaasHave, de Es, Hooge-Werf en de Meeuwenhof) zijn voornemens deel te nemen aan de pilot. Iedere consulent wordt gekoppeld aan één specifieke afdeling/ locatie. AZG beschikt momenteel over 5 gedragsconsulenten die intramurale zorg leveren; zij nemen in principe allen deel aan fase 2. Dit betekent dat het streven is om tenminste 5 afdelingen te includeren. Per afdeling kunnen 8 cliënten aan het project deelnemen. Voortijdige uitval van deelnemers wordt ondervangen door inclusie van nieuwe deelnemers. Voorwaarden voor inclusie is dat de cliënt moet 1) cognitief beperkt zijn (een MMSE-score < 24) en 2) een familielid hebben die de Nederlandse taal voldoende beheerst om aan de training deel te nemen. In het Australische project bleek dat mensen die in een niet-engelssprekend land waren geboren en als gevolg van de dementie niet langer Engels spraken (maar wel hun moedertaal), meer baat hadden bij de Montessori methodiek dankzij de non-verbale elementen (van der Ploeg et al., 2013). Daarom zullen we in binnen AZG ook, waar relevant, de voorkeur geven aan het includeren van cliënten en familieleden van allochtone afkomst. Procesevaluatie De procesevaluatie wordt uitgevoerd op basis van: - Een beknopt dagboek van ieder familielid, waarin zij registreren hoe vaak, hoe lang en welke activiteiten ze met hun naasten ondernamen. - Focusgroepen met 1) de gedragsconsulenten en 2) de mantelzorgers o.l.v. de betrokken gedragsconsulent. Effectevaluatie Gekozen is om het effect van de methodiek op zowel de cliënt, mantelzorger als de professional te meten met behulp van een aantal vragenlijsten. Voor aanvang van de studie en na 3 maanden worden de volgende maten afgenomen: Bij cliënten: Onbegrepen gedrag middels de Neuropsychiatrische Vragenlijst - een gevalideerde bewerking van de NPI (Cummings et al, 1994). Kwaliteit van leven met de Qualidem, een dementie-specifiek KvL meetinstrument (proefschrift Ettema, 2007). Bij mantelzorgers: De kwaliteit van de relatie met hun familielid met dementie (The Mutuality Scale of the Family Caregiving Inventory, Archbold et al., 1990). Belasting mantelzorger: De Caregiver Strain Index (CSI, Robinson, 1983). 10

11 Bij medewerkers: Werkbelasting medewerker: relevant domeinen uit Leiden Quality of Work Questionnaire (van der Doef & Maes, 1997). 4. TIJDSPAD In onderstaande tabel is een globaal tijdspad geschetst voor de pilot. Fase Onderdeel Uitvoering/ gereed Fase 1: Ontwikkelfase Ontwikkeling materialen en training Oktober 2015 juni 2016 Ontwikkeling onderzoeksmaterialen Voorbereiding implementatie Juni 2016 Fase 2: Uitvoering pilot Zomer 2016 juni 2017 Implementatie & Training gedragsconsulenten Zomer 2016 pilotfase Training mantelzorgers September 2016 mei 2017 Data verzameling September 2016 mei 2017 Data- analyse Mei juli 2017 Rapportage (intern en extern Augustus - oktober 2017 Ontwikkeling verspreidings- en implementatieplan Augustus - oktober DRAAGVLAK & COMMUNICATIE 5.1 Draagvlak organisatie De Manager Medische Zaken en de divisiemanager Revalidatie- & Verpleeghuiszorg hebben bijgedragen aan de totstandkoming van het verbetervoorstel. Inmiddels hebben vijf locaties aangegeven graag deel te willen nemen aan de pilot. Een brede inzet van locaties voor deelname aan het pilotonderzoek zal het draagvlak bij eventuele verdere uitrol in de organisatie vergroten. Bij aanvang organiseren de gedragsconsultenten voor de afdeling waar zij met de methodiek aan de slag gaan een informatiebijeenkomst voor cliënten, mantelzorgers en professionals met de bedoeling dat alle betrokkenen op de hoogte zijn van het project. 5.2 Betrokkenheid Raad van Bestuur Ageeth Ouwehand, lid Raad van Bestuur, is vanuit haar portefeuille betrokken bij de totstandkoming van de pilot en dit plan van aanpak. De bestuurder ontvangt periodiek terugkoppeling over de stand van zaken en wordt actief geïnformeerd bij beslis- en evaluatiemomenten. Ook vormt de bestuurder de spil richting de Centrale Cliëntenraad, de Centrale Ondernemingsraad, de Raad van Commissarissen en de Raad van Bestuur. 5.3 Betrokkenheid Raad van Commissarissen De Raad van Commissarissen wordt via de Raad van Bestuur geïnformeerd over dit verbetervoorstel. Ook zij worden periodiek geïnformeerd over de stand van zaken. 5.4 Medezeggenschap De Centrale Cliëntenraad is betrokken bij de ontwikkeling van het voorstel en heeft feedback kunnen leveren. Zij wordt gedurende het traject periodiek geïnformeerd over de stand van 11

12 zaken. Tevens zal tenminste één lid van de Cliëntenraad betrokken worden om bijvoorbeeld de te ontwikkelen trainingsmaterialen te beoordelen en de inhoud van de focusgroepen mede vast te stellen. De lokale cliëntenraden van de deelnemende locaties worden betrokken bij de uitrol van het project op locatie en periodiek geïnformeerd. De Centrale Ondernemingsraad wordt geïnformeerd over deelname en het bijbehorende plan van aanpak. Zij worden geïnformeerd over de ontwikkelingen en resultaten. 5.5 Communicatie extern Argos Zorggroep is bereid om de ervaringen en kennis te delen en zowel intern als extern te communiceren. We staan open voor mogelijkheden om dit te bewerkstelligen. Daarnaast worden de resultaten van de proces- en effectevaluatie gepresenteerd in publicaties (nationaal/ internationaal) en presentaties op congressen. 5.6 Samenwerking Binnen de Argos Zorggroep beschikken we over een eigen opleidingsinstituut, Argos Academy. Argos Academy is in samenwerking met de senior wetenschappelijk medewerker verantwoordelijk voor de ontwikkeling van de materialen en training alsook het verzorgen van de training en de supervisie. De wetenschappelijk medewerker is verbonden aan de afdeling Public Health & Eerstelijnsgezondheidszorg van het LUmc. 12

13 Literatuurlijst Archbold PG, Stewart BJ, Greenlick MR, Harvath T. Mutuality and preparedness as predictors of caregiver role strain. Res Nurs Health Dec;13(6): Cummings JL, Mega M, Gray K, Rosenberg-Thompson S, Carusi DA, Gornbein J. The Neuropsychiatric Inventory: comprehensive assessment of psychopathology in dementia. Neurology Dec;44(12): Ettema T. The construction of a dementia-specific Qualit of Life instrument rated by professional caregivers: The Qualidem. Proefschrift, Gildeprint Drukkerijen, Enschede. Lustig C, Buckner RL. Preserved neural correlates of priming in old age and dementia. Neuron Jun 10;42(5): Peeters J, Werkman M, Francke AL. Dementiemonitor Mantelzorg: Problemen, zorgbehoeften, zorggebruik en oordelen van mantelzorgers. Rapport Nivel. Robinson BC. Validation of a Caregiver Strain Index. J Gerontol May;38(3): Squire LR. Memory systems of the brain: a brief history and current perspective. Neurobiol Learn Mem Nov;82(3): Review. van der Doef M, Maes S. The Leiden Quality of Work Questionnaire: its construction, factor structure, and psychometric qualities. Psychol Rep Dec;85(3 Pt 1): van der Ploeg ES, Eppingstall B, Camp CJ, Runci SJ, Taffe J, O'Connor DW. A randomized crossover trial to study the effect of personalized, one-to-one interaction using Montessoribased activities on agitation, affect, and engagement in nursing home residents with Dementia. Int Psychogeriatr Apr;25(4):

Voorstel voor Waardigheid en trots, liefdevolle zorg voor onze ouderen Gericht op cliënten met somatische grondslag en hun mantelzorg

Voorstel voor Waardigheid en trots, liefdevolle zorg voor onze ouderen Gericht op cliënten met somatische grondslag en hun mantelzorg Voorstel voor Waardigheid en trots, liefdevolle zorg voor onze ouderen Gericht op cliënten met somatische grondslag en hun mantelzorg 2015 06 17 Zorgaanbieder: St. ActiVite Postbus 149 2350 AC Leiderdorp

Nadere informatie

Dr. Hilde Verbeek 15 april 2014. Department of Health Services Research Focusing on Chronic Care and Ageing 1

Dr. Hilde Verbeek 15 april 2014. Department of Health Services Research Focusing on Chronic Care and Ageing 1 Dr. Hilde Verbeek 15 april 2014 Department of Health Services Research Focusing on Chronic Care and Ageing 1 Doelstelling Nurses on the Move Bijdragen aan verbetering kwaliteit van zorg in verpleeg- en

Nadere informatie

Projectvoorstel Familieparticipatie 'zorgen met'

Projectvoorstel Familieparticipatie 'zorgen met' Projectvoorstel Familieparticipatie 'zorgen met' Inleiding Staatssecretaris Van Rijn kwam in februari dit jaar met het plan van aanpak kwaliteit verpleeghuizen 'Waardigheid en trots, liefdevolle zorg voor

Nadere informatie

Jaarverslag BJ 2013. Stichting Wetenschap Balans. 1 augustus 31 december. Tel 06-46741683 Keileweg 8 3029 BS Rotterdam

Jaarverslag BJ 2013. Stichting Wetenschap Balans. 1 augustus 31 december. Tel 06-46741683 Keileweg 8 3029 BS Rotterdam Jaarverslag BJ 2013 1 augustus 31 december Stichting Wetenschap Balans Tel 06-46741683 Keileweg 8 3029 BS Rotterdam www.swbalans.nl info@swbalans.nl Inhoudsopgave Inhoud Highlights... 1 Strategische highlights...

Nadere informatie

Voorstel deelname vernieuwingsprogramma. Waardigheid en trots, liefdevolle zorg voor onze ouderen ouderen

Voorstel deelname vernieuwingsprogramma. Waardigheid en trots, liefdevolle zorg voor onze ouderen ouderen Voorstel deelname vernieuwingsprogramma Waardigheid en trots, liefdevolle zorg voor onze ouderen ouderen Dongen, 18 juni 2015 www.volckaert.nl Informatie zorgaanbieder Naam en adreszorgaanbieder: Volckaert

Nadere informatie

Vaste Commissie Volksgezondheid, Welzijn en Sport Postbus 20018 2500 EA Den Haag

Vaste Commissie Volksgezondheid, Welzijn en Sport Postbus 20018 2500 EA Den Haag Vaste Commissie Volksgezondheid, Welzijn en Sport Postbus 20018 2500 EA Den Haag Utrecht, 14 november 2015 Betreft: AO Kwaliteit verpleeghuiszorg 18 november 2015 Geachte leden, Volgende week voert u een

Nadere informatie

Om een waardige (laatste) woonplaats, zo thuis als mogelijk voor onze cliënten, hun naasten en mantelzorgers te bieden.

Om een waardige (laatste) woonplaats, zo thuis als mogelijk voor onze cliënten, hun naasten en mantelzorgers te bieden. Aan: Van: Betreft: Ministerie van VWS, via kwaliteitwlz@minvws.nl Zorggroep Sint Maarten Voorstel voor deelname aan vernieuwingsprogramma uit plan Waardigheid en Trots. Naar aanleiding van uw brief ontvangen

Nadere informatie

Pleyade. Algemene informatie. www.pleyade.nl

Pleyade. Algemene informatie. www.pleyade.nl Pleyade Algemene informatie www.pleyade.nl Zorg voor elkaar Pleyade is gespecialiseerd in zorg voor mensen van 55 jaar en ouder in de regio Arnhem. Als geen ander kunnen wij anticiperen op de veranderingen

Nadere informatie

Samenwerking en INnovatie in GEriatrische Revalidatie Ineke Zekveld LUMC

Samenwerking en INnovatie in GEriatrische Revalidatie Ineke Zekveld LUMC Resultaten monitor proeftuinen SINGER Samenwerking en INnovatie in GEriatrische Revalidatie Ineke Zekveld LUMC Inhoud presentatie Organisatie proeftuinen Vraagstelling SINGER Conclusies uit eerder onderzoek

Nadere informatie

Samen werken aan betere zorg. Handreiking voor begeleiding van cliëntenraden betrokken bij verbetertrajecten

Samen werken aan betere zorg. Handreiking voor begeleiding van cliëntenraden betrokken bij verbetertrajecten Samen werken aan betere zorg van cliëntenraden betrokken bij verbetertrajecten INHOUDSOPGAVE Inleiding... 3 Participatie van cliënten... 4 De rol van de cliëntenraad in verbetertrajecten... 6 Het stappenplan:

Nadere informatie

Inkoopbeleid 2013 sector Verpleging & Verzorging

Inkoopbeleid 2013 sector Verpleging & Verzorging Inkoopbeleid 2013 sector Verpleging & Verzorging Sector Verpleging en Verzorging AWBZ Raakvlakken met WMO en ZVW Met name ouderenzorg Extramuraal: thuiszorg Intramuraal verzorging- en verpleeghuizen Ontwikkelingen

Nadere informatie

Cliëntenraad Liemerije. Jaarplan 2014-2015

Cliëntenraad Liemerije. Jaarplan 2014-2015 Liemerije deskundige zorg voor ouderen Bezoekadres Hunneveldweg 12 6903 ZN Zevenaar T 088-044 1999 Postadres : Postbus 12 6900 GA ZEVENAAR Mailadres clientenraad@liemerije.nl Internet www.liemerije.nl

Nadere informatie

opgesteld die in de volgende hoofdstukken worden beantwoord.

opgesteld die in de volgende hoofdstukken worden beantwoord. SAMENVATTING Introductie In dit proefschrift wordt volhoudtijd van mantelzorgers geïntroduceerd als een nieuw concept in de zorg voor mensen met dementie. De introductie in Hoofdstuk 1 wordt gestart met

Nadere informatie

Vera van den Beemt. Manager en Trainer in Welzijn en Zorg PERSOONLIJKE GEGEVENS. Adres Florijnstraat 64 5237 NH s-hertogenbosch Mobiel 06-29 01 54 67

Vera van den Beemt. Manager en Trainer in Welzijn en Zorg PERSOONLIJKE GEGEVENS. Adres Florijnstraat 64 5237 NH s-hertogenbosch Mobiel 06-29 01 54 67 Vera van den Beemt Manager en Trainer in Welzijn en Zorg PERSOONLIJKE GEGEVENS Adres Florijnstraat 64 5237 NH s-hertogenbosch Mobiel 06-29 01 54 67 Email Website Twitter info@gastvrijzijn.nl www.gastvrijzijn.nl

Nadere informatie

Vera van den Beemt. Interim manager en projectleider in Welzijn en Zorg PERSOONLIJKE GEGEVENS

Vera van den Beemt. Interim manager en projectleider in Welzijn en Zorg PERSOONLIJKE GEGEVENS Vera van den Beemt Interim manager en projectleider in Welzijn en Zorg PERSOONLIJKE GEGEVENS Adres Florijnstraat 64 5237 NH s-hertogenbosch Mobiel 06-29 01 54 67 Email Website Twitter info@gastvrijzijn.nl

Nadere informatie

Samen voor de beste zorg Zeepkistbijeenkomst 9 december 2015. ActiVite

Samen voor de beste zorg Zeepkistbijeenkomst 9 december 2015. ActiVite Samen voor de beste zorg Zeepkistbijeenkomst 9 december 2015 ActiVite Agenda Welkom Programma: Missie en visie van ActiVite Beleid van overheid zet door Strategische thema s Stand van zaken ActiVite per

Nadere informatie

Pilot Kwaliteit Verpleegzorg: bevorderen van welbevinden van de cliënten met behulp van de inzet van familieparticipatie

Pilot Kwaliteit Verpleegzorg: bevorderen van welbevinden van de cliënten met behulp van de inzet van familieparticipatie Pilot Kwaliteit Verpleegzorg: bevorderen van welbevinden van de cliënten met behulp van de inzet van familieparticipatie 1. Van de zorgaanbieder Naam en adres zorgaanbieder Stichting WVO Zorg Postbus 360

Nadere informatie

waardoor een beroerte kan worden gezien als een chronische aandoening.

waardoor een beroerte kan worden gezien als een chronische aandoening. amenvatting Elk jaar krijgen in Nederland zo n 45.000 mensen een beroerte, ook wel CVA (Cerebro Vasculair Accident) genoemd. Ongeveer 60% van hen keert na opname in het ziekenhuis of revalidatiecentrum

Nadere informatie

Samen Sterk! Gecombineerde ondersteuning voor mensen met dementie en hun mantelzorgers

Samen Sterk! Gecombineerde ondersteuning voor mensen met dementie en hun mantelzorgers Samen Sterk! Gecombineerde ondersteuning voor mensen met dementie en hun mantelzorgers Prof.dr. Rose-Marie Dröes Research Programme > Mental Health and Quality of Care Department of Psychiatry / Department

Nadere informatie

Doelgroepenoverzicht

Doelgroepenoverzicht Doelgroepenoverzicht In dit overzicht vind je informatie over welke zorg- en dienstverlening Zorggroep Sint Maarten op welke plek levert 1. Inleiding... 2 2. Uitgangspunten... 2 3. Intramurale zorg...

Nadere informatie

Vanzelf verandert er niets: implementatie en samenwerking tussen onderzoekers en professionals

Vanzelf verandert er niets: implementatie en samenwerking tussen onderzoekers en professionals Vanzelf verandert er niets: implementatie en samenwerking tussen onderzoekers en professionals Prof. Dr. Myrra Vernooij Dassen Radboud University Medical Centre Scientific Institute for Quality of Healthcare

Nadere informatie

Dementie, probleemgedrag en de mantelzorger

Dementie, probleemgedrag en de mantelzorger Dementie, probleemgedrag en de mantelzorger LOAG Gedragsstoornissen en psychiatrie bij dementie Utrecht, 16 april A. Kunneman, gz-psycholoog Introductie GZ-psycholoog Werkzaam op de GAAZ / poli geriatrie

Nadere informatie

Wat vinden uw bewoners van de zorg?

Wat vinden uw bewoners van de zorg? Wat vinden uw bewoners van de zorg? Prismantonderzoek naar ervaringen met de zorg in uw instelling (verzorgingshuis) L.G. Bosman dr. D.H.M. Frijters drs. J.J.M. Geraets K.D. Hekkert, MSc. D.J. Homberg,

Nadere informatie

Evaluatie van de Veder Methode; theater als contactmethode in de psychogeriatrische zorg

Evaluatie van de Veder Methode; theater als contactmethode in de psychogeriatrische zorg Evaluatie van de Veder Methode; theater als contactmethode in de psychogeriatrische zorg A.M. van Dijk, J.C.M. van Weert, R.M. Dröes (Red.) Laag licht er is weleens zo n avond dat over het gras in de tuin

Nadere informatie

Notitie scheiden van wonen en zorg Kenmerk 13s043

Notitie scheiden van wonen en zorg Kenmerk 13s043 Notitie scheiden van wonen en zorg Kenmerk 13s043 Inleiding De overheid heeft besloten over te gaan het scheiden van de financiering van wonen en zorg. De overheid heeft ook besloten tot hervormingen van

Nadere informatie

Dagactiviteiten in groepsverband. voor senioren in Ermelo, Harderwijk, Putten en Nunspeet

Dagactiviteiten in groepsverband. voor senioren in Ermelo, Harderwijk, Putten en Nunspeet Dagactiviteiten in groepsverband voor senioren in Ermelo, Harderwijk, Putten en Nunspeet Dagactiviteiten ouderen Zelfstandig wonende senioren zijn bij Dagactiviteiten ouderen aan het juiste adres voor

Nadere informatie

Jaarverslag 2014 + Jaarplan 2015 Cliëntenraad van de locaties Eldenstaete en Tertzio

Jaarverslag 2014 + Jaarplan 2015 Cliëntenraad van de locaties Eldenstaete en Tertzio Jaarverslag 2014 + Jaarplan 2015 Cliëntenraad van de locaties Eldenstaete en Tertzio Februari 2015 Inhoudsopgave 1. Inleiding 3 2. Korte terugblik 2014 3 3. Hoe heeft Pleyade cliëntinspraak georganiseerd?

Nadere informatie

MCI Groep (Mild Cognitive Impairment) Dagactiviteitencentrum Inovum

MCI Groep (Mild Cognitive Impairment) Dagactiviteitencentrum Inovum MCI Groep (Mild Cognitive Impairment) Dagactiviteitencentrum Inovum Voor mensen die problemen ondervinden met het verwerken van informatie en/of geheugen en taal Dagactiviteitencentrum Inovum in Loosdrecht

Nadere informatie

Het ideale team voor de beste dementiezorg

Het ideale team voor de beste dementiezorg Het ideale team voor de beste dementiezorg Voorstel voor een pilot i.k.v. het vernieuwingsprogramma Waardigheid en Trots Indiener Bestuurder Contactpersoon Locatie Stichting QuaRijn Postbus 36 3960 BA

Nadere informatie

De effectiviteit van case management bij ouderen met dementiesymptomen

De effectiviteit van case management bij ouderen met dementiesymptomen De effectiviteit van case management bij ouderen met dementiesymptomen en hun mantelzorgers Dit proefschrift gaat over de effectiviteit van case management gegeven door wijkverpleegkundigen aan thuiswonende

Nadere informatie

Samenvatting rapportage CQ index Zinzia Zorggroep 2014

Samenvatting rapportage CQ index Zinzia Zorggroep 2014 Samenvatting rapportage CQ index Zinzia Zorggroep 2014 J. Hogeling Mei 2014 0 Inleiding De Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ), Zorgverzekeraars Nederland (ZN) en de vertegenwoordigers van cliëntenraden

Nadere informatie

Advies en informatie direct vanaf beginfase belangrijk voor mantelzorgers van mensen met dementie

Advies en informatie direct vanaf beginfase belangrijk voor mantelzorgers van mensen met dementie Deze factsheet maakt onderdeel uit van een reeks van twee factsheets. Factsheet 1 beschrijft de problemen en wensen van mantelzorgers van mensen met dementie. Factsheet 2 beschrijft de motieven en belasting

Nadere informatie

Dagactiviteiten in groepsverband. voor senioren in Ermelo, Harderwijk, Putten en Nunspeet

Dagactiviteiten in groepsverband. voor senioren in Ermelo, Harderwijk, Putten en Nunspeet Dagactiviteiten in groepsverband voor senioren in Ermelo, Harderwijk, Putten en Nunspeet Dagactiviteiten ouderen Zelfstandig wonende senioren zijn bij Dagactiviteiten ouderen aan het juiste adres voor

Nadere informatie

GEZOND WERKEN INDIGO BRABANT. Training en ondersteuning in mentaal fit werken

GEZOND WERKEN INDIGO BRABANT. Training en ondersteuning in mentaal fit werken GEZOND WERKEN INDIGO BRABANT Training en ondersteuning in mentaal fit werken 2 Gezond Werken Gezonde werknemers gaan met plezier naar het werk. Ze zijn geestelijk fit en blijven fit. Gezonde werkdruk biedt

Nadere informatie

Zorggroep Almere. Gezondheidszorg in Almere. Thuis met dementie

Zorggroep Almere. Gezondheidszorg in Almere. Thuis met dementie dementiezorg in Almere Carola van Teunenbroek, specialist ouderengeneeskunde Saskia van Zutphen, persoonlijk begeleider dementie Petra Besseling, persoonlijk begeleider dementie Zorggroep Almere 23 gezondheidscentra

Nadere informatie

Roadmap Institute for Positive Health. April 2016 Stichting IPH

Roadmap Institute for Positive Health. April 2016 Stichting IPH Roadmap Institute for Positive Health April 2016 Stichting IPH INTRODUCTIE VAN DE IPH ROADMAP De IPH roadmap schetst de resultaten die IPH de komende jaren wil realiseren. De weg naar de resultaten toe

Nadere informatie

interdisciplinair interventieprogramma voor ouderen met geheugenproblemen / dementie en hun mantelzorgers

interdisciplinair interventieprogramma voor ouderen met geheugenproblemen / dementie en hun mantelzorgers interdisciplinair interventieprogramma voor ouderen met geheugenproblemen / dementie en hun mantelzorgers Onderzoeksteam Hanneke Donkers, MSc. Dinja van der Veen, MSc. Dr. Maud Graff Prof. dr. Ria Nijhuis-van

Nadere informatie

Logeren waarderen. Kiezen van logeeropvang door ouders van meervoudig complex gehandicapte kinderen/mensen

Logeren waarderen. Kiezen van logeeropvang door ouders van meervoudig complex gehandicapte kinderen/mensen Logeren waarderen Kiezen van logeeropvang door ouders van meervoudig complex gehandicapte kinderen/mensen Auteurs : Bram van Beek, Kees van der Pijl Datum : 5 juni 2007 Inhoudsopgave 1. Achtergrond...

Nadere informatie

Samenvatting. Samenvatting

Samenvatting. Samenvatting Samenvatting In Nederland is het Cerebro Vasculair Accident (CVA= hersenbloeding of herseninfarct) de derde doodsoorzaak. Van degenen die getroffen worden door een CVA overleeft ongeveer 75%. Veel van

Nadere informatie

Toolkit. Familieparticipatie

Toolkit. Familieparticipatie Toolkit Familieparticipatie April 2013, Vilans De materialen en teksten uit deze toolkit kunt u gratis printen en downloaden. Zorgorganisaties kunnen dit materiaal kopiëren, aanpassen en aanvullen met

Nadere informatie

Als oud worden leidt tot vragen, hebben wij antwoorden. Iedere oudere kan bij Liemerije terecht voor advies over behandeling, zorg en wonen.

Als oud worden leidt tot vragen, hebben wij antwoorden. Iedere oudere kan bij Liemerije terecht voor advies over behandeling, zorg en wonen. 2014in het kort Als oud worden leidt tot vragen, hebben wij antwoorden. Iedere oudere kan bij Liemerije terecht voor advies over behandeling, zorg en wonen. Op basis van de vraag van de cliënt levert Liemerije

Nadere informatie

Universitair Medisch Centrum Groningen

Universitair Medisch Centrum Groningen Universitair Medisch Centrum Groningen Beter af met minder Reduction of Inappropriate psychotropic Drug use in nursing home residents with dementia Claudia Groot Kormelinck Prof.dr. Sytse Zuidema Probleemgedrag

Nadere informatie

Zorgverband systeem. Overzicht

Zorgverband systeem. Overzicht Zorgverband systeem In dit document wordt het Zorgverband systeem op functioneel niveau beschreven. Het beschrijft de mogelijkheden van het systeem; het is geen handleiding. Begrippen CIZ: Het CIZ (Centrum

Nadere informatie

Project Mantelzorg- en netwerkondersteuning

Project Mantelzorg- en netwerkondersteuning Project Mantelzorg- en netwerkondersteuning 23 januari 2012 Aanleiding Project Goeie Snap van elkaar Collega werd mantelzorger NAH Project Goeie Snap van elkaar Communicatie in de driehoek: mantelzorger

Nadere informatie

06-11-13. Beweegcoach op alle locaties. Setting. Hebben we handreiking? Belang van bewegen. Bewegen in instellingen. Beweegnetwerk Sevagram

06-11-13. Beweegcoach op alle locaties. Setting. Hebben we handreiking? Belang van bewegen. Bewegen in instellingen. Beweegnetwerk Sevagram Setting Beweegcoach op alle locaties Edith Rogmans Pascal Roijen Sevagram 17 locaties (Geriatrische Revalidatie; Chronisch Somatiek; Gerontopsychiatrie, Psychogeriatrie (dementie) Plataan Geriatrische

Nadere informatie

Van binnen naar buiten: ervaringen uit LPD plus MO Buitenhof in Haarlem

Van binnen naar buiten: ervaringen uit LPD plus MO Buitenhof in Haarlem Van binnen naar buiten: ervaringen uit LPD plus MO Buitenhof in Haarlem Franka Meiland Els Paap To Vermoolen Info: fj.meiland@vumc.nl; e.paap@sintjacob.nl Quality of Care EMGO Institute for Health and

Nadere informatie

Masterpiece Autonomie bij de geriatrische zorgvrager na invoering van het Baxtersysteem

Masterpiece Autonomie bij de geriatrische zorgvrager na invoering van het Baxtersysteem Masterpiece Autonomie bij de geriatrische zorgvrager na invoering van het Baxtersysteem Een beeld vormen en in kaart brengen van de autonomie bij de geriatrische zorgvrager na invoering van het Baxtersysteem

Nadere informatie

Bestuurlijke afspraken Investeren in kwaliteit verpleeghuiszorg : zinvolle daginvulling en deskundig personeel.

Bestuurlijke afspraken Investeren in kwaliteit verpleeghuiszorg : zinvolle daginvulling en deskundig personeel. Bestuurlijke afspraken Investeren in kwaliteit verpleeghuiszorg : zinvolle daginvulling en deskundig personeel. Datum: Partijen: ActiZ, organisatie van zorgondernemers Zorgverzekeraars Nederland (ZN) De

Nadere informatie

Inhoud presentatie. Pijn in verpleeghuizen. Pijn in verpleeghuizen. A Closer Look at Pain in Nursing Home Residents

Inhoud presentatie. Pijn in verpleeghuizen. Pijn in verpleeghuizen. A Closer Look at Pain in Nursing Home Residents A Closer Look at Pain in Nursing Home Residents Inhoud presentatie Een betere kijk op pijn bij verpleeghuisbewoners Pijn in verpleeghuizen REPOS Ontwikkeling Implementatie Implementatie pijnmeting Conclusie

Nadere informatie

Participatiewiel: een andere manier van kijken

Participatiewiel: een andere manier van kijken Participatiewiel: een andere manier van kijken Ideeën voor gebruik door activeerders en hun cliënten Participatiewiel: samenhang in beeld WWB Schuldhulpverlening Wajong / WIA / WW / WIJ AWBZ en zorgverzekeringswet

Nadere informatie

V&VN Geriatrie. Jaarplan 2014-2015. Inleiding. Missie

V&VN Geriatrie. Jaarplan 2014-2015. Inleiding. Missie V&VN Geriatrie Jaarplan 2014-2015 Inleiding Dit jaarplan beschrijft de activiteiten die de afdeling V&VN Geriatrie voornemens is uit te voeren in 2014 en 2015. Deze activiteiten zijn gebaseerd op de missie

Nadere informatie

DESKUNDIG AAN HET WERK OUDEREN. Trainingen op het gebied van psychische problemen of psychiatrische stoornissen

DESKUNDIG AAN HET WERK OUDEREN. Trainingen op het gebied van psychische problemen of psychiatrische stoornissen DESKUNDIG AAN HET WERK OUDEREN Trainingen op het gebied van psychische problemen of psychiatrische stoornissen 2 3 INHOUDSOPAVE PAGINA Kennis over psychische problemen bij ouderen nodig?! 4 Praktische

Nadere informatie

Zorg voor mensen. Ze voelt precies aan wat ik nodig heb.

Zorg voor mensen. Ze voelt precies aan wat ik nodig heb. Zorg voor mensen Ze voelt precies aan wat ik nodig heb. Het uitgangspunt van Vivantes is om senioren te helpen zichzelf in hun eigen kracht te zetten en zo lang mogelijk in hun vertrouwde omgeving te wonen.

Nadere informatie

Eigen regie zorgplan cliënt en familie

Eigen regie zorgplan cliënt en familie Projectplan Zorgaanbieder Adres zorgaanbieder Bestuurder Contactpersoon Eigen regie zorgplan cliënt en familie Stichting Inovum Bestaat uit verpleeghuis Beukenhof, verpleeghuis Gooiers Erf, wooncomplex

Nadere informatie

Begeleiding van psychische klachten bij revalidatie. dr. Bianca Buijck Coördinator Rotterdam Stroke Service 17 maart 2015

Begeleiding van psychische klachten bij revalidatie. dr. Bianca Buijck Coördinator Rotterdam Stroke Service 17 maart 2015 Begeleiding van psychische klachten bij revalidatie dr. Bianca Buijck Coördinator Rotterdam Stroke Service 17 maart 2015 Even voorstellen Psychische klachten: neuropsychiatrische symptomen (NPS) De laatste

Nadere informatie

Bijlage 5: Model basisset kwaliteitseisen Wmo-ondersteuning voor zeer kwetsbare burgers

Bijlage 5: Model basisset kwaliteitseisen Wmo-ondersteuning voor zeer kwetsbare burgers Bijlage 5: Model basisset kwaliteitseisen Wmo-ondersteuning voor zeer kwetsbare burgers Samenvatting In de Wmo 2015 is geregeld dat er nieuwe taken naar gemeenten gaan. Het gaat om taken die tot 2015 vallen

Nadere informatie

Uitnodiging Themabijeenkomst 9 juni 2015 De kracht van de mantelzorger

Uitnodiging Themabijeenkomst 9 juni 2015 De kracht van de mantelzorger Uitnodiging Themabijeenkomst 9 juni 2015 De kracht van de mantelzorger Inspirerende bijeenkomst over mantelzorg met aandacht voor: de kracht van zeggenschap van cliënten en mantelzorgers; eigen regie voor

Nadere informatie

DAGPROGRAMMA EN PLEZIERIGE ACTIVITEITEN PLAN

DAGPROGRAMMA EN PLEZIERIGE ACTIVITEITEN PLAN DAGPROGRAMMA EN PLEZIERIGE ACTIVITEITEN PLAN Handleiding Depressie wordt vaak gekenmerkt door een verstoord dag en nachtritme, problemen met eten, zich terugtrekken uit sociale contacten en niet meedoen

Nadere informatie

Uitvoeringsvarianten van iwmo

Uitvoeringsvarianten van iwmo Uitvoeringsvarianten van iwmo In 2014 is de iwmo-standaard ontwikkeld waarmee gestandaardiseerde elektronische gegevensuitwisseling mogelijk wordt tussen gemeenten en aanbieders in de nieuwe Wmo. Wat iwmo

Nadere informatie

Blad 1. Bijlage 3. Nadere beschrijving productcodes en diensten Maatwerkvoorziening Begeleiding

Blad 1. Bijlage 3. Nadere beschrijving productcodes en diensten Maatwerkvoorziening Begeleiding Bijlage 3. Nadere beschrijving product en diensten Maatwerkvoorziening Begeleiding Op basis van de prestatiebeschrijvingen opgesteld door de Nza (2013). Nza F125 Dagactiviteit GGZ-LZA (p/u.) Toeleidingtraject

Nadere informatie

Cursus Gezond, Groen en Gelukkig

Cursus Gezond, Groen en Gelukkig Verbeterpilot Cursus Gezond, Groen en Gelukkig toegepaste groene zorginterventies in de VV&T Betreft: Voorstel verbeterpilot Langdurige Zorg Min. VWS Van: dr. Rutger de Graaf Stichting Hervormd Centrum

Nadere informatie

Lang zullen we leven!

Lang zullen we leven! Talmalectoraat Wonen, Welzijn en Zorg op hoge leeftijd Lang zullen we leven! Inauguratie 16 februari 2011 Dr. Evelyn Finnema Welkom! Waar gaan we het over hebben? Onderwerpen Aanleiding De opgaven en de

Nadere informatie

Optimizing quality of care for patients with ALS and their family caregivers.

Optimizing quality of care for patients with ALS and their family caregivers. Proefschrift. Optimizing quality of care for patients with ALS and their family caregivers. 13 januari 2016. Huub Creemers. Nederlandse samenvatting. Momenteel is er nog geen effectieve behandeling om

Nadere informatie

Optimaal benutten, ontwikkelen en binden van aanwezig talent

Optimaal benutten, ontwikkelen en binden van aanwezig talent Management Development is een effectieve manier om managementpotentieel optimaal te benutten en te ontwikkelen in een stimulerende en lerende omgeving. De manager van vandaag moet immers adequaat kunnen

Nadere informatie

Kwetsbare ouderen gevolgd. Een jaar later: thuis, of naar het rusthuis? Bram Vermeulen Prof. dr. Anja Declercq

Kwetsbare ouderen gevolgd. Een jaar later: thuis, of naar het rusthuis? Bram Vermeulen Prof. dr. Anja Declercq Kwetsbare ouderen gevolgd. Een jaar later: thuis, of naar het rusthuis? Bram Vermeulen Prof. dr. Anja Declercq Opzet Vlaamse Ouderen Zorg Studie VoZs bevraagt kwetsbare ouderen: - die thuiszorg gebruiken

Nadere informatie

Toeleg Meedoen & Samenwerken in Breda

Toeleg Meedoen & Samenwerken in Breda Toeleg Meedoen & Samenwerken in Breda 2012-2013 Inleiding M&S Breda bestaat uit acht organisaties die er voor willen zorgen dat de kwetsbare burger in Breda mee kan doen. De deelnemers in M&S Breda delen

Nadere informatie

Maatwerk voor nieuwe ROS-adviseurs Informatiebijeenkomst en Leergang 2013

Maatwerk voor nieuwe ROS-adviseurs Informatiebijeenkomst en Leergang 2013 Maatwerk voor nieuwe ROS-adviseurs Informatiebijeenkomst en Leergang 2013 Leergang Procesbegeleiding samenwerking, organisatie en innovatie in de eerste lijn voor nieuwe ROS-adviseurs (code L13-2) Voor

Nadere informatie

Projectinformatie Code Z. Continuïteit van zorg bij Ongeplande opname van mensen met Dementie in het Ziekenhuis

Projectinformatie Code Z. Continuïteit van zorg bij Ongeplande opname van mensen met Dementie in het Ziekenhuis Projectinformatie Code Z Continuïteit van zorg bij Ongeplande opname van mensen met Dementie in het Ziekenhuis December 2014 Inleiding In regio Haaglanden zijn vanuit de Stichting Transmurale Zorg Den

Nadere informatie

Aanbod scholingen PEDI-NL November 2010 SCHOLINGEN PEDI-NL

Aanbod scholingen PEDI-NL November 2010 SCHOLINGEN PEDI-NL SCHOLINGEN PEDI-NL De PEDI-NL is de Nederlandse vertaling en bewerking van Pediatric Evaluation of Disability Inventory. Met de PEDI kan de mate van zelfstandigheid in het uitvoeren van de dagelijkse activiteiten

Nadere informatie

Clienttevredenheid verslavingskliniek Solutions Voorthuizen, een tussenrapportage

Clienttevredenheid verslavingskliniek Solutions Voorthuizen, een tussenrapportage Clienttevredenheid verslavingskliniek Solutions Voorthuizen, een tussenrapportage Auteurs: Dr. Gert-n Meerkerk Dr. Tim M. Schoenmakers Rotterdam, december 2011 IVO Instituut voor Onderzoek naar Leefwijzen

Nadere informatie

Houd de Naaste Vast. Naastenbeleid in verpleeghuizen, winst voor iedereen. Over familieparticipatie in de verpleeghuiszorg.

Houd de Naaste Vast. Naastenbeleid in verpleeghuizen, winst voor iedereen. Over familieparticipatie in de verpleeghuiszorg. Hetti Willemse Publicarea Directeur Tineke van den Klinkenberg Zelfstandig Adviseur Houd de Naaste Vast Naastenbeleid in verpleeghuizen, winst voor iedereen. Over familieparticipatie in de verpleeghuiszorg.

Nadere informatie

Stappenplan Cliëntbehoefteonderzoek

Stappenplan Cliëntbehoefteonderzoek Stappenplan Cliëntbehoefteonderzoek Project Centraal servicepunt Resultaat: Cliëntbehoefte Verantwoordelijke: Femke de Jong Gereed: 1 september 2011 Inleiding In het plan van aanpak centraal servicepunt

Nadere informatie

Introductie. Project Mijn eigen Voordeur. Monique Kemner procesbegeleider bij VanMorgen

Introductie. Project Mijn eigen Voordeur. Monique Kemner procesbegeleider bij VanMorgen Introductie Project Mijn eigen Voordeur Monique Kemner procesbegeleider bij VanMorgen Programma Werkwijze project Mijn eigen Voordeur Service design in een veranderproces in zorg en welzijn Proces en resultaat

Nadere informatie

Meten is weten. ook. bij collum care

Meten is weten. ook. bij collum care Meten is weten ook bij collum care Presentatie door Leny Blonk nurse practitioner orthopedie Alysis zorggroep 1 Meten een dagelijkse bezigheid Leveren van maatwerk 2 Meten een dagelijkse bezigheid Om ons

Nadere informatie

Kwaliteit meetbaar maken en verantwoorden

Kwaliteit meetbaar maken en verantwoorden Kwaliteit meetbaar maken en verantwoorden Inspectie voor de Gezondheidszorg drs. Jenneke van Veen Algemene leden vergadering VGN 27 juni 2006 Hoofdinspecteur Verpleging en chronische zorg www.igz.nl WAT

Nadere informatie

Hartfalen bij verpleeghuisbewoners; waar liggen de uitdagingen?

Hartfalen bij verpleeghuisbewoners; waar liggen de uitdagingen? Hartfalen bij verpleeghuisbewoners; waar liggen de uitdagingen? Drs. Mariëlle AMJ van der Velden-Daamen Prof. Dr. Jan PH Hamers Prof. Dr. Hans Peter Brunner la Rocca Dr. Frans ES Tan Prof. Dr. Jos MGA

Nadere informatie

ROM Doorbraakprojecten. Gerdien Franx

ROM Doorbraakprojecten. Gerdien Franx ROM Doorbraakprojecten November 2014 Mei 2016 Gerdien Franx Projectleider, Trimbos-instituut The Choluteca bridge, Honduras Donald Berwick: Tijd voor continue vernieuwing Patiënt en hulpverlener gericht

Nadere informatie

Brief van de staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport

Brief van de staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport 29689 Herziening Zorgstelsel 25424 Geestelijke gezondheidszorg Nr. 599 Brief van de staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Den

Nadere informatie

Bijgevoegde documenten Onderstaand geeft u aan of alle voor de toetsing benodigde informatie is bijgevoegd.

Bijgevoegde documenten Onderstaand geeft u aan of alle voor de toetsing benodigde informatie is bijgevoegd. Checklist Contactgegevens Onderstaand vult u de contactgegevens in van de eerste én tweede contactpersoon voor wanneer er vragen zijn over het instrument(en), de aangeleverde documentatie of anderszins.

Nadere informatie

Ontwikkelplan Inzicht in cliëntervaringen

Ontwikkelplan Inzicht in cliëntervaringen Ontwikkelplan Inzicht in cliëntervaringen 1a. Niveau Ervaren kwaliteit van leven door de cliënt. 1b. Kwaliteitsthema Cliëntervaring Het werken aan dit kwaliteitsthema maakt onderdeel uit van de integrale

Nadere informatie

Naam van de opleiding : Freedom from Addiction Naam van de docent (en) : Dr Robert Dee McDonald Henk de Vos

Naam van de opleiding : Freedom from Addiction Naam van de docent (en) : Dr Robert Dee McDonald Henk de Vos Studie plan Naam van de opleiding : Freedom from Addiction Naam van de docent (en) : Dr Robert Dee McDonald Henk de Vos Totale duur van de opleiding 3 dagen Totaal aantal dagen 3 Totaal aantal uren 24

Nadere informatie

Cursus en Thema 2015. voor mantelzorgers en vrijwilligers

Cursus en Thema 2015. voor mantelzorgers en vrijwilligers Cursus en Thema 2015 voor mantelzorgers en vrijwilligers VRIJWILLIGERS Basiscursus (voor nieuwe vrijwilligers) Aantal bijeenkomsten: 4 In vier bijeenkomsten maken nieuwe vrijwilligers kennis met diverse

Nadere informatie

Cliënttevredenheid verslavingskliniek SolutionS Center in Voorthuizen 2012

Cliënttevredenheid verslavingskliniek SolutionS Center in Voorthuizen 2012 Cliënttevredenheid verslavingskliniek SolutionS Center in Voorthuizen 2012 Auteurs: Dr. Gert-n Meerkerk Dr. Tim M. Schoenmakers Rotterdam, oktober 2012 IVO Instituut voor Onderzoek naar Leefwijzen en Verslaving

Nadere informatie

Goede zorg & ondersteuning

Goede zorg & ondersteuning Goede zorg & ondersteuning voor ouderen met een verstandelijke beperking voor familie en vertegenwoordigers, cliëntenraden, begeleiders Mensen worden steeds ouder. Ook mensen met een verstandelijke beperking

Nadere informatie

VEILIGHEID & VOORSCHRIJVEN VAN MEDICATIE SARAH JANUS

VEILIGHEID & VOORSCHRIJVEN VAN MEDICATIE SARAH JANUS VEILIGHEID & VOORSCHRIJVEN VAN MEDICATIE SARAH JANUS OVER MIJ Veiligheid & voorschrijven van medicatie 6-11-2014 2 IK ZAL HET VANDAAG HEBBEN OVER Onderzoek doen OF waarom onderzoek doen leuk is en soms

Nadere informatie

MAPPING STUDIE. Anne van den Brink. Specialist Ouderengeneeskunde, Junior Onderzoeker

MAPPING STUDIE. Anne van den Brink. Specialist Ouderengeneeskunde, Junior Onderzoeker MAPPING STUDIE Anne van den Brink Specialist Ouderengeneeskunde, Junior Onderzoeker UKON symposium 7 april 2016 A study on the characteristics, care needs and quality of life of patients with both Mental

Nadere informatie

Cliënttevredenheid verslavingskliniek SolutionS Center in Voorthuizen 2012

Cliënttevredenheid verslavingskliniek SolutionS Center in Voorthuizen 2012 Cliënttevredenheid verslavingskliniek SolutionS Center in Voorthuizen 2012 Auteurs: Dr. Gert-n Meerkerk Dr. Tim M. Schoenmakers Rotterdam, november 2012 IVO Instituut voor Onderzoek naar Leefwijzen en

Nadere informatie

Instituut voor Governance & Leiderschap

Instituut voor Governance & Leiderschap 2014 Online Zelfevaluatie Voor Raden van Toezicht en Raden van Commissarissen Gebruiksvriendelijk, effectief en kostenbesparend Instituut voor Governance & Leiderschap Vele positieve reacties Een groot

Nadere informatie

Omgaan met levensvragen van ouderen. Kwaliteitsstandaard voor de langdurige zorg

Omgaan met levensvragen van ouderen. Kwaliteitsstandaard voor de langdurige zorg Omgaan met levensvragen van ouderen Kwaliteitsstandaard voor de langdurige zorg Omgaan met levensvragen van ouderen Kwaliteitsstandaard voor de langdurige zorg Oudere mensen beoordelen de zorg die ze krijgen

Nadere informatie

Dementiemonitor Veranderingen in de Zorg 2015 Plan van Aanpak

Dementiemonitor Veranderingen in de Zorg 2015 Plan van Aanpak Dementiemonitor Veranderingen in de Zorg 2015 Plan van Aanpak Februari 2015 Wendy Werkman w.werkman@alzheimer-nederland.nl 06-57590260 Alzheimer Nederland 1. Inleiding Per 2015 vinden er nogal wat veranderingen

Nadere informatie

Onvrijwillige zorg in de thuissituatie

Onvrijwillige zorg in de thuissituatie Onvrijwillige zorg in de thuissituatie Jan Hamers 1 Voorbeelden lopende projecten 24-uurs verpleeghuiszorg voor mensen met dementie op de zorgboerderij Nurses on the move Bewegen gerelateerd aan dagelijkse

Nadere informatie

Vernieuwende elementen bij PAja!

Vernieuwende elementen bij PAja! Vernieuwende elementen bij PAja! VVerwey- Jonker 1 Inleiding In 2012/2013 is een PAja! uitgevoerd op vier opvanglocaties van Stichting de Volksbond in Amsterdam. De Volksbond en het Verwey-Jonker instituut

Nadere informatie

Wmo-werkplaats Twente. Scholingshandleiding voor cursist en trainer. Samenwerken met vrijwilligers

Wmo-werkplaats Twente. Scholingshandleiding voor cursist en trainer. Samenwerken met vrijwilligers Wmo-werkplaats Twente Scholingshandleiding voor cursist en trainer Samenwerken met vrijwilligers De vrijwilliger als vanzelfsprekende partner in zorg en welzijnswerk juli 2011 Saxion. Alle rechten voorbehouden.

Nadere informatie

OPLOSSINGSGERICHT WERKEN MET JONGEREN MISSION POSSIBLE

OPLOSSINGSGERICHT WERKEN MET JONGEREN MISSION POSSIBLE OPLOSSINGSGERICHT WERKEN MET JONGEREN MISSION POSSIBLE OPEN INSCHRIJVING IN UTRECHT WAT IS MISSION POSSIBLE? Bent u geïnteresseerd te ontdekken waar de motivatie van jongeren ligt om hun problemen zelf

Nadere informatie

In 10 stappen van project naar effect!

In 10 stappen van project naar effect! In 10 stappen van project naar effect! een handleiding voor slim zorgen > Betrek de belangrijke sleutelpersonen > Stel projectteam samen & kies pilotteams > Screen de huidige situatie > Organiseer een

Nadere informatie

Netwerkbijeenkomst KKC

Netwerkbijeenkomst KKC Netwerkbijeenkomst KKC Samen voorbereid op de toekomst Breda, 26 maart 2015 Dr. Sandra W. Geerlings Psycholoog, projectleider zorginnovatie Saffier De Residentiegroep s.geerlings@saffierderesidentie.nl

Nadere informatie

van de huidige praktijk, de ontwikkeling van een communicatiemodel en de evaluatie van dit model.

van de huidige praktijk, de ontwikkeling van een communicatiemodel en de evaluatie van dit model. Samenvatting 96 Samenvatting We wisten het al (ze lachte) maar tot dat je het zeker weet, hoop je op een andere verklaring voor zijn problemen, maar het was geen nieuws (mw. J. echtgenoot van Alzheimer

Nadere informatie

Verbeterpilot. Beter slapen in een groene omgeving

Verbeterpilot. Beter slapen in een groene omgeving Verbeterpilot Beter slapen in een groene omgeving Betreft: Voorstel verbeterpilot Langdurige Zorg Min. VWS Van: dr. Rutger de Graaf Stichting Hervormd Centrum Pennemes Pennemes 7, 1502 WV, Zaandam Datum

Nadere informatie

Woonzorgcentrum Sint Bernardus

Woonzorgcentrum Sint Bernardus Levens-CD s Woonzorgcentrum Sint Bernardus Biedt 206 woongelegenheden: Verdeeld over 6 wooneenheden waarvan 3 speciaal ingericht voor personen met dementie 5 bedden kortverblijf Nachthotel/nachtinterventies

Nadere informatie