Agility. De bedoeling van dit verslag is dat je je kunt voorbereiden op de trainingen die u zult gaan volgen bij een kynologische hondenclub.

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Agility. De bedoeling van dit verslag is dat je je kunt voorbereiden op de trainingen die u zult gaan volgen bij een kynologische hondenclub."

Transcriptie

1 Agility Wij zijn blij dat u geïnteresseerd bent in de behendigheid als vorm van trainingen en sport, waarbij baas en hond in samenwerking plezierig en sportief bezig zijn. Dit schrijven geeft een eerste inzicht in de agility in het algemeen en geeft antwoord op een aantal vragen die u wellicht zult hebben. De bedoeling van dit verslag is dat je je kunt voorbereiden op de trainingen die u zult gaan volgen bij een kynologische hondenclub. Een goede voorbereiding is het halve werk... Maar vooral veel plezier met je hond!!!

2 Doel van agility Agility is een vorm van hondensport waarbij, zoals je ook bij alle andere vormen van hondensport, het contact baas-hond centraal staat. Maar agility is niet alleen maar een wedstrijdsport. Doordat gebruik gemaakt wordt van veelsoortige commando s, draagt deze vorm van hondensport in grote mate bij aan de verdieping van de relatie baas-hond. De hond kan zijn capaciteiten benutten en zo een uitlaatklep vinden ter vervanging van zijn vroegere activiteiten. Verder is de hond aan het werk in een groep, waardoor er voortdurend gewerkt wordt aan het sociaal gedrag van de hond. Doordat de baas in de gelegenheid is complimenten en beloningen aan de hond uit te delen, kan de hond steeds meer zelfvertrouwen krijgen. Voor de bazen geldt dat zij kunnen werken aan hun lichaamsbeheersing en coördinatievermogen. Zij kunnen de invloed van de mens op de hond leren kennen en zo tot een beter inzicht in het gedrag van honden in het algemeen en van hun hond in het bijzonder komen. Voor baas en hond samen geldt dat je spelenderwijs veel plezier kunt beleven en onderwijl bezig bent met het bevestigen van de rangorde in de roedel. En dit alles komt weer de relatie baas-hond ten goede. Agility is ook: Een sport die leuk is voor hond, baas en publiek. Een combinatie van snelheid en zorgvuldig opgebouwde techniek. Een combinatie van enthousiasme van de hond en van de baas. Maar iedere geschreven tekst schiet te kort om echt aan te geven wat behendigheid is... Je moet het gewoon gedaan hebben om te weten hoe het voelt!!

3 Historie In 1978 werd tijdens een pauze op de Crufts Dog show in Engeland voor het eerst een demonstratie van een nieuwe vorm van hondensport gegeven: agility. Het was gebaseerd op het concours hippique uit de paardenwereld. In 1979 werd agility in Nederland geïntroduceerd door Marian Tittel-Schilperoort bij K.C. de Hofstad en werd in dat jaar op de Winner-tentoonstelling al een demonstratiewedstrijd gelopen. Een belangrijke impuls voor deze nieuwe hondensport was een tournee in 1983 van een aantal Engelsen langs een aantal landen. Hierbij werd ook Nederland aangedaan. In 1985 vond de eerste Nederlandse kampioenschap plaats in Hilversum. Door de jaren heen werd de term behendigheid vervangen voor agility. Nu trainen duizenden mensen met hun honden behendigheid en nemen velen van hen deel aan wedstrijden. Agility Vanaf de kant van het training- of wedstrijdveld ziet agility er vaak spectaculair uit, blijkt in het algemeen de grote mate van plezier voor baas en hond en zou je soms de indruk kunnen krijgen dat agility gemakkelijk is. Gemakkelijk omdat, in tegenstelling tot de gevorderden bij gehoorzaamheid en dergelijke, de baas zoveel commando s of signalen mag geven aan de hond als hij maar wil. En dit juist geeft weer de moeilijkheid aan van agility. Want hoe meer er mag, hoe meer er ook fout kan gaan. Bedenk bovendien dat bij de agility vaak op grote snelheid gewerkt wordt; juist dan is een fout snel gemaakt. Dit laatste zul je in de praktijk nog wel merken als je met de trainingen gaat beginnen. Maar zeker als je mee gaat doen aan wedstrijden. Agility is niet alleen maar een wedstrijdsport. Doordat bijna alles, voor wat betreft de signalen en commando s, mag bij deze vorm van hondensport draagt de behendigheid zeker bij tot verbetering van de verdieping van de relatie baas-hond en hond-baas. En dat is toch de meest belangrijke doelstelling bij de trainingen en wedstrijden. Veel belangrijker nog dan het winnen van een beker; alhoewel dit voor ons mensen natuurlijk, ook erg plezierig is. Als de hond negatieve ervaringen opdoet als hij voor de eerste keer geconfronteerd wordt met een toestel heeft dit vrijwel altijd problemen tot gevolg. Dit kan heel goed al beginnen bij het feit dat de baas onzekerheid uitstraalt bij het toestel. Dit gevoel van de roedelleider voelt de hond aan en dan is er automatisch voor de hond minder of zelfs helemaal geen lol meer aan het toestel. En dan praten we in dit geval nog niet eens over het gefriemel c.q. corrigerende gefriemel aan de hond door de baas of de instructeur als een hond schijnbaar niet wil of geen zin heeft of onzeker is. De baas moet dus vertrouwen uitstralen naar de hond bij het aanleren van de diverse toestellen. Bij de lessen moeten we ons steeds realiseren dat de instructeur de baas uitlegt hoe de basistechniek voor een bepaalde oefening of toestel is en dat de baas deze techniek op de hond overbrengt. Ook hierbij geldt weer: een goede voorbereiding is het halve werk! Uitgangspunt moet zijn dat de hond graag voor zijn roedelleider wil werken en dat de hond geen onzekerheid van de baas verwacht.

4 Voorwaarden voor de hond Vrijwel iedere hond kan aan agility doen. Slechts bij honden met een bepaalde lichaamsbouw is voorzichtigheid geboden. Maar hieraan is natuurlijk wel een aantal voorwaarden aan verbonden. Verder is het van belang of je aan agility gaat doen naast een andere vorm van hondensport of gewoon voor de lol meedoet of dat je echt aan wedstrijden mee wilt gaan doen. Dit laatste hoeft je natuurlijk niet te beslissen terwijl je dit boekje aan het lezen bent. Wellicht krijg je pas de spirit als je de beginnerscursus hebt afgerond. Wanneer kunnen we beginnen met de training? Bij sommige toestellen, die geen gevaar opleveren voor de hond, kunnen we al vroeg met de training beginnen, zelfs al bij de puppy-cursus bij de gehoorzaamheids-cursus. Voorbeelden hiervan zijn slurf en tunnel. Sommige instructeurs hanteren de regel: hoe eerder de hond gewend raakt aan de behendigheidstoestellen hoe beter. Maar bij zeer jonge honden geldt ook: voorzichtig aan!!! (Het beendergestel: weet je nog wel). En omdat een foutje altijd in een klein hoekje ligt, zeker bij onervaren geleiders, is het meestal beter gewoon te wachten totdat de hond volgroeid is en de baas de gelegenheid heeft gehad de hond wat beter te leren kennen. Wanneer kunnen we aan wedstrijden meedoen? Om aan wedstrijden deel te nemen geldt, volgens de reglementen, een minimum leeftijd van 18 maanden. Ook dit is logisch als we kijken naar het geen opgemerkt is bij de leeftijd. Natuurlijk is dat een minimum en weer afhankelijk van de grootte van de hond zoals hiervoor is opgemerkt. Als je besluit om aan wedstrijden te gaan deelnemen met de hond moet je een rashondenlogboek hebben wanneer de hond een stamboom heeft en wanneer je een kruising/rasloze hond hebt moet je een werkboekje hebben. Ga verder bij een kynologenvereniging te rade als je hierover informatie wilt hebben. Fysieke geschiktheid en conditie Ook bij mensen kennen we magere en dikke types maar dit zegt natuurlijk niet altijd iets over hun conditie; maar als we weten dat een hond hiervan last heeft en dit onevenredig snel tot blessures kan leiden moeten we niet aan behendigheid beginnen. Trouwens de meeste van dit soort honden zal geen plezier hebben in behendigheid, en als baas zul je dat al snel merken. Een aantal rassen is absoluut niet geschikt voor behendigheid zoals een Basset en een Ierse Wolfshond. Je doet ten slotte ook niet met een lelijke eend mee aan de rally van Monte Carlo. Want dit leidt geheid tot ongelukken. Uiteraard zijn dit extreme voorbeelden en kent elke extremiteit weer zijn uitzonderingen, maar we hopen dat je begrijpt wat er mee bedoeld wordt.

5 Aandacht hebben voor de baas en voldoende onder appel staan: Dit zijn eigenlijk de eerste vereisten. Want een hond die niet aangelijnd op commando bij de baas blijft en een hond die absoluut geen aandacht voor de baas heeft, is het goed aanleren van behendigheid in principe onmogelijk. De posities: liggen, staan en zitten feitelijk beheersen. Komen op bevel Deze oefening is ook in feite niet direct noodzakelijk maar dat de beheersing van dit commando voordelen heeft, zal je in de loop van de eerste lessen wel duidelijk worden. Liefst ook nog vooruitsturen en eigen voorwerp apporteren. Dit zijn ook weer oefeningen die niet direct noodzakelijk zijn, maar waarvan je wel bijzonder veel voordelen hebt op de cursus. Voorwaarden voor de baas Voor vrijwel iedereen geldt dat er heel wat trainingsuren in gaan zitten voordat er op een soepele wijze een parcours gelopen wordt. Ga maar na: je moet de commando s met je stem en lichaam beheersen, die op het juiste moment hanteren, onderwijl je hond in de gaten houden en vooral niet op het parcours verdwalen. Dit betekent dat er van de bazen eerste en vooral geduld gevraagd wordt. Zorg er ook voor dat je met een goed humeur aan de training begint. Je hond heeft het onmiddellijk door als je met tegenzin maar wat loopt te rotzooien. En het zou geen hond zijn als daar geen reactie op volgt; bijvoorbeeld door zelf aan de haal te gaan of je op een andere manier in de maling nemen. Met speelsheid haal je het maximale uit je hond; dat betekent dat je indien nodig niet moet schromen, met je hond uit zijn of haar dak te gaan. Behendigheid vereist bij tijd en wijle enig toneelspel. En als anderen daar om kunnen lachen, dan verhoogt dat de sfeer. Een volgende keer kun je plezier beleven aan de uitbundigheid van een ander. Het kan voorkomen dat na enkele trainingen een hond nog steeds opvallend veel moeite met een bepaald toestel heeft. Dit is geen reden om bezorgd te raken. Bij de ene hond of baas lukt nu eenmaal iets sneller dan bij de andere. Met doorzettingsvermogen bereik je je doel wel. Bovendien leert de ervaring dat iedereen vroeg of laat problemen tegen komt. Ook zeer ervaren mensen lopen met hun hond nog tegen problemen aan. En als je het ene probleem onder de knie lijkt te hebben, kan er weer iets anders de kop op steken. Praat daar maar eens over met de wedstrijdlopers. Zij zullen je er graag over vertellen.

6 Vaak hebben cursisten de neiging alleen op de eigen hond en de eigen verrichtingen te letten. Het is niet ongebruikelijk dat men tijdens de oefeningen van een ander uitgebreid tegen de buurman/vrouw staat te verhalen over de prestaties van de nieuwe auto. Ons advies is juist ook op de prestaties van andere te letten. Ook bij behendigheid kun je veel leren over het hoe en waarom (niet) door naar anderen te kijken. Ten slotte: je hond voelt je stemming, zoals gezegd, vrijwel feilloos aan. Dit betekent dat hij of zij het ook voelt als je geen vertrouwen hebt in een goede afloop. Vertrouw daarom altijd op de capaciteiten van je hond, de instructeur en jezelf. Voor de baas Kleding Zorg voor gemakkelijk zittende kleding die ook nog vuil mag worden. Een trainingspak of iets dergelijks is heel geschikt. Denk er aan dat je bij behendigheid ook moet kunnen rennen. Geen wapperende jassen; want die leiden de hond alleen maar af. Schoeisel Zeer belangrijk is het dragen van goed schoeisel. Geen glijders zoals gympen en gewone schoenen met leren zolen die hetzelfde effect hebben als gympen. Er wordt meestal getraind op gras, en dit is niet zelden ook door de regen extra glad. Het mag niet zo zijn dat je tijdens de lessen steeds maar met je aandacht bij jezelf moet zijn omdat je denkt uit te glijden en daarbij denkt blessures op te lopen. Daarom zijn schoenen met een goede grip op elke ondergrond belangrijk. Hierbij zijn schoenen die bij voetbal of hockey gebruikt worden goed geschikt. Voor de hond Halsband Bij behendigheid zijn correcties uit den boze. Daarom gebruiken we enkel een platte leren halsband en een lichtgewicht riem of een kort lijntje (zonder lus maar met een knoop aan het einde) dat ook wel handvat genoemd wordt. Dus geen slipketting; ook niet op de dode ring. We streven er ook naar om zo snel mogelijk los te werken.

7 Balletje en sjor-sok Verder nemen we nog wat dingen mee om de hond te belonen. In elk geval heb je een balletje en een sjor-sok bij elke les nodig. Vergeet deze twee dingen nooit. Koekjes Sommige cursisten gebruiken ook nog graag koekjes of een piepbeest. Maar dit laten we graag aan jezelf over. Werk nooit met stokken. Dit is zeer gevaarlijk voor de hond. Voor wat dit laatste betreft raden wij aan om de hond voor aanvang van de training goed uit te laten. Ook is het verstandig om de hond geen, of maar heel weinig, eten te geven tot 1½ uur voor dat de training begint. Tenslotte ga je ook niet direct na het eten met een volle maag sporten. De toestellen. Bij de behendigheid kennen we een aantal toestellen die we naar hun aard kunnen verdelen in groepen. Dit zijn: Hoogtesprongen- Muur - Breedte sprong - Band Kenmerkend voor al deze toestellen is dat de hond met de poten van de grond moet. De muur is enkel afwijkend voor de overige toestellen omdat de hond niet kan zien wat er achter dit toestel is en dus helemaal moet vertrouwen op de baas. De band wordt ook bij deze soorten toestellen genoemd omdat het voor mensen als een door toestel gezien terwijl het voor de honden duidelijk en toestel is, zoals eerder gezegd, waarbij alle voeten van de vloer moeten. Dit in tegenstelling tot bijvoorbeeld de kruiptoestellen zoals de tunnel en de slurf waarbij de mensen ook een door voorstelling hebben maar waarvoor de hond moet bukken om er door te kunnen. Raakvlaktoestellen: Schutting Katteloop Wip Alle drie de toestellen hebben aan het begin en aan het eind raakvlakken die de hond moet hebben geraakt met tenminste 1 nagel omdat dit anders strafpunten oplevert.

8 Tafel Bij benadering van dit toestel moet de hond afremmen om niet door te schieten. Op de tafel moet de hond een voorgeschreven houding (staan, zitten of liggen) innemen en die 5 tellen of 5 seconden vasthouden totdat een sein van de keurmeester aangeeft dat hij zijn weg kan vervolgen. Tunnel - Slurf De tunnel geeft een vrije doorgang aan de hond maar bij de slurf moet hij zich met zijn neus een doorgang banen en is hij tijdelijk in het (half)duister. Een specifiek kenmerk bij deze toestellen is dat de hond niet omhoog moet maar dat hij, met uitzondering van de meeste kleine honden, door de voorpoten moet om het toestel te kunnen nemen. Slalom-toestel / Paaltjes (12-stuks) Het toestel waarbij de hond een weavende beweging moet maken; daarom wordt er door veel bazen dit toestel ook wel met het woord weave aangeduid. De hond passeert het eerste paaltje aan zijn linkerkant en komt uit het toestel met het laatste paaltje aan zijn rechterkant. Dit is het enige toestel dat niet enkel en alleen tijdens de wekelijkse behendigheidslessen aan te leren is. De commando s Bij agility bestaan vele soorten commando s om de hond duidelijk te maken wat we van hem verwachten. Die commando s zijn te onderscheiden in: Lichaamstaal Honden reageren minstens zo sterk op signalen die wij uitzenden met ons lichaam als op onze stem. Met die lichaamstaal, ook wel non-verbale communicatie genoemd, moeten we bij de behendigheid sterk rekening houden. Het gaat daarbij om gebaren met de handen, armen en benen; het gaat om de houding van ons lichaam en het gaat om de positie die we ten opzichte van de hond innemen. Armen en handen Een uitstekende manier om lichaamstaal aan te geven, is het gebruiken van je armen en handen, al vanaf het begin. Wijs iedere hindernis aan. De hond ziet de handen van een mens als een soort tweede en derde kop. Een kleine handbeweging van de baas kan al voldoende zijn om de hond van richting te doen veranderen. Als je arm gestrekt op horizontale hoogte is, duw je de hond verder van je af; zakt de hand naar je been, dan haal je de hond naar je toe. Gebruik altijd de hand die aan de kant van je hond is om te vermijden dat de hond naar de verkeerde kant komt. Hond links; linkerhand; hond rechts; rechterhand. Maak niet de fout om met twee armen tegelijkertijd te lopen zwaaien; de hond raakt zeker in verwarring.

9 Lichaamspositie Een ander voorbeeld van lichaamstaal is de manier waarop je je tussen twee hindernissen in beweegt. Het is dan belangrijk zelf soepel te bewegen en rechte lijnen te lopen om te vermijden dat de hond schrikt, afwijkt of overbodige omwegen maakt. Hang ook niet over je hond heen, dat ervaart hij als bedreigend. Verbale commando s Verbale commando s zijn commando s die we uitspreken om de hond een signaal te geven; hetzij voor een bepaald toestel, hetzij voor een bepaalde richting. In het voorbereiden van deze commando s moet je wel wat tijd steken omdat zij een heel behendigheidsleven van de hond mee moeten. Voordat je commando s gaat samenstellen moet je weten dat je met een aantal zaken rekening moet houden. Dit zijn: 1 - Dat op volle snelheid woorden anders uitgesproken worden dan als we langzamer wandelen. Ook klinken klanken op de training doorgaans anders dan op wedstrijden omdat de mensen op wedstrijden meestal meer gespannen zijn. 2 - Het moge bekend zijn dat honden enthousiaster in hun doen en laten zijn als klanken hoog in toon worden uitgesproken. Dit is in tegenstelling tot tonen die lager en achter in de keel worden gevormd. Opmerking: de dames onder ons zijn hier dus op natuurlijke wijze in het voordeel ten opzichte van hun mannelijke collega s. Daarom moeten de heren zeker eerst een klankdrempel overwinnen. 3- Het geven van de juiste commando s is zeker van belang als je in een later stadium ook deel gaat nemen aan wedstrijden. Het maakt in principe niet uit voor de hond wat voor klank hij te horen krijgt. Als hij maar weet wat er bij elke klank van hem verwacht wordt en hij hierbij nooit in verwarring gebracht kan worden. Daarom kun je in principe volstaan met hoog -dragende klanken voor de toestellen en de richting; en gebruiken we de lage klanken enkel bij de appeloefeningen zoals lig of af en zit Thuis training Natuurlijk is het leuk, ook bij behendigheid, om thuis te trainen want een aantal toestellen is heel simpel zelf te maken en een aantal andere toestellen vind je zo tijdens de dagelijkse wandeling. Maar we raden je sterk aan hiermee niet te beginnen als je pas met behendigheid bezig bent en zeker niet als de hond waarmee je behendigheid gaat doen je eerste hond is. De hond moet immers nog wennen aan uw gebaren en commando s bij deze vorm van hondensport en zelf moet je in de meestal gevallen eerst nog wennen aan je eigen hond.

10 Ben je thuis wel iets in de lerende vorm van plan dan is het een goede zaak eerst met een instructeur te bespreken wat je van plan bent en hoe je het wilt aan gaan pakken. Want de stelregel bij iets verkeerd aanleren is dat je minimaal twee keer zo lang bezig bent om de hond, en ook jezelf in de meeste gevallen, eerst al het fout geleerde af te leren en daarna weer het goede aan te leren. Hiernaast volgt een aantal zaken waarmee je wel meteen kunt beginnen. Links en rechts werken Bij het lopen van een behendigheidsparcours is het in je eigen voordeel dat de hond in staat is ook aan je rechter zijde te werken. Wissel links en rechts daarom tijdens het wandelen af; gebruik daarvoor aparte commando s. Vergeet ook niet met zowel de linker- als de rechterhand aan te wijze wat je bedoelt. Spelen met de hond Spelen met de hond geeft een beter contact tussen hond en baas. Daarmee wordt niet alleen bedoeld het gooien van een bal en deze laten apporteren. Trekspelletjes met een bal aan een touwtje, zoekspelletjes, maar ook gewoon een beetje dollen met elkaar levert een hond op die altijd klaar staat voor zijn baas. Een hond die van zichzelf al een wildebras is moet natuurlijk niet nog wilder gemaakt worden. Rennen Tijdens de wandeling kun je ook stukjes rennen met de hond, plotseling stoppen, links en rechts afslaan en eens een draai om je as maken. Kijk daarbij goed naar hoe de hond reageert op deze lichaamssignalen. Ren met de hond aan de linker- en rechterkant en draai je af en toe snel om. Hou het in elk geval spannend voor de hond. En let hierbij weer op het juiste gebruik van de linker- en rechterarm en hand.

11 Wedstrijden De reglementen Bij behendigheid kennen we een aantal spelsoorten die categorieën worden genoemd. Dit zijn onder andere; het vast-parcours, de jumping, en het spel(gambling). Een aantal regels die bij al deze (wedstrijd)spelletjes horen zijn belangrijk om te weten omdat het noodzakelijk is hiermee rekening te houden. De hond mag niets aan of om hebben. Zelfs geen vlooienband. Dit levert een diskwalificatie op. Het aanraken van de hond of een toestel komt op strafpunten per keer te staan. De hond gaat door de start en de finish, de baas niet. De bevuiling van de ring door de hond levert ook een diskwalificatie op. Wedstrijdklassen Op wedstrijden kennen we een aantal klassen. Dit zijn: - De A-klasse waarin beginnende combinaties meedoen; - De B-1 en B-2-klasse waarin combinaties lopen die onder andere 3 u -tjes (uitmuntend) hebben behaald en - De C-klasse waarin toppers met elkaar om de eer strijden. Ook is er nog een veteranen-klasse waarin enkel honden mogen starten die op de dag van de wedstrijd 7 jaar of ouder zijn. Ook kunnen in deze klasse honden (buiten mededinging) meedoen die herstellende zijn van een blessure omdat de sprongen op maximaal 40 centimeter staan.

12 Tot slot Agility is in wezen een leuk spel, waarbij de hond de gelegenheid krijgt voor zijn baas te werken. Speel vooral tussendoor en aan het einde van een training of wedstrijd. Moedig je hond aan en beloon voortdurend. Vermijd zo veel mogelijk dat je hond fouten maakt; belonen werkt stimulerend en straffen haalt het plezier weg. Zoek een manier om je hond op te winden; een wild spelletje of een speeltje. Zoek ook een manier om je hond rustig te krijgen op het moment dat jij dit wilt. Pas het een en ander aan bij de aard en het karakter van je hond. Breng variatie aan in het trainen; niet te vaak dezelfde toestellen achter elkaar want dan wordt het saai en gaat het enthousiasme bij hond en baas snel weg. Natuurlijk zul je na een paar keer trainen nog niet de sterren van de hemel lopen. Zelfs mensen die al jaren wedstrijden lopen, leren iedere keer weer bij. Met doorzettingsvermogen, geduld en vertrouwen komen de resultaten vanzelf. Hondenverenigingen in de buurt;

13 Montage-, Timmer-, en Metaal werkzaamheden Als fanatiek agility-liefhebber is Benatwork jaren geleden begonnen met de ontwikkeling van agilitymateriaal. Hierbij zijn zij uitgegaan van hun eigen visie: solide materiaal wat jaren lang kan meegaan en waarbij de veiligheid van de hond voorop staat. Het agilitymateriaal van Benatwork: voldoet aan de laatste FCI-normen is gemaakt van aluminium en verzinkte materialen en daardoor onderhoudsvrij is licht van gewicht en volledig demontabel en daardoor makkelijk op te bergen en te vervoeren de raakvlakken zijn voorzien van antislip-rubber Naast de verkoop van agilitymateriaal is het ook mogelijk om meerdere agilitybanen te huren en of een electronische tijdwaarneming te huren voor een wedstrijd of een ander speciaal evenement. Voor sommigen al langer bekend, maar voor de meeste mensen nieuw zijn de autokennels van Benatwork. Dit kan een oplossing zijn voor mensen die een hondenaanhanger lastig vinden in gebruik. De autokennel van Benatwork biedt u een gebruiksvriendelijke oplossing om een (sport)hond veilig en gemakkelijk mee te nemen. Veiligheid: Uw hond zit veilig in zijn kennel, en leidt u niet af tijdens de rit. Mocht er een ongeval gebeuren dan zit de hond veilig in zijn kennel en wordt niet door de auto gelanceerd, met alle gevolgen van dien. Hygiëne: Uw auto zal niet naar hond ruiken, de kennel neemt, in tegenstelling tot de bekleding van uw auto, geen geuren of vocht op. Ook na een wandeling in een modderig bos of een zwempartij blijft het interieur van uw auto mooi schoon. degelijke kwaliteit op maat gemaakt naar uw eigen wensen aanpasbaar

14 Ben Gräfe & Helma Hoek Smalriemseweg NC BEUSICHEM

Informatie Boekje. Agility Cursisten 1 en 2

Informatie Boekje. Agility Cursisten 1 en 2 Informatie Boekje Voor Agility Cursisten 1 en 2 van Uitgave: augustus 2015 1 Dit is een uitgave van: Kynologenclub Gooi- & Eemland, Hilversum. Uitgave: augustus 2015 Alle rechten voorbehouden. Niets uit

Nadere informatie

Omgaan & Trainen met je hond Door: Jan van den Brand. (3 e druk) 2015, Jan van den Brand www.hondentraining adviescentrum.nl

Omgaan & Trainen met je hond Door: Jan van den Brand. (3 e druk) 2015, Jan van den Brand www.hondentraining adviescentrum.nl Door: Jan van den Brand Inleiding Ik krijg veel vragen van hondeneigenaren. Veel van die vragen gaan over de omgang met en de training van de hond. Deze vragen spitsen zich dan vooral toe op: Watt is belangrijk

Nadere informatie

AGILITY. Een handleiding voor cursisten van de agilitysport.

AGILITY. Een handleiding voor cursisten van de agilitysport. AGILITY Kevin v. Miranchel (eig./trainer Henry Beuks) (UV, AD, ZTP, VZH, BH, IPO 3, NBC Agilitykampioen 2000+2001, NBC Agilityjaarwinnaar 2001) Een handleiding voor cursisten van de agilitysport. Samengesteld

Nadere informatie

Jaaltink s Dog training

Jaaltink s Dog training In deze flyer krijgt u meer informatie over Finn Anam Cara Jaaltink s Dog training Bij ons begint de training van de pup eigenlijk al voordat de pup naar de nieuwe eigenaar gaat. Wij bieden fokkers namelijk,

Nadere informatie

Clicker Training. Train uw pup met de clicker training. Uw pup leren wat zijn naam is:

Clicker Training. Train uw pup met de clicker training. Uw pup leren wat zijn naam is: HIL02347 P&K Puppy Clicker NL 19/10/07 14:34 Page 1 Clicker Training Train uw pup met de clicker training Clicker training is in de jaren veertig ontwikkeld door trainers van zeezoogdieren. Zij ontdekten

Nadere informatie

Bianca s way. Actief in honden training sinds1981

Bianca s way. Actief in honden training sinds1981 Bianca s way Actief in honden training sinds1981 1 VELEN WEGEN NAAR ROME Er zijn vele wegen die naar Rome leiden, en vandaag ga ik jullie mijn weg laten zien!!! Geen andere weg is fout zolang de route

Nadere informatie

HANDIG SPELEN MET EEN HOND

HANDIG SPELEN MET EEN HOND l a n d e l i j k i n f o r m a t i e c e n t r u m g e z e l s c h a p s d i e r e n HANDIG SPELEN MET EEN HOND OVER HOUDEN VAN HUISDIEREN HIER LEES JE HANDIGE INFORMATIE OVER SPELEN MET EEN HOND. JE

Nadere informatie

Dag van de Hond. Sport & Spel. Samen lekker bezig zijn!

Dag van de Hond. Sport & Spel. Samen lekker bezig zijn! Dag van de Hond Sport & Spel Samen lekker bezig zijn! In deze folder lees je hoe je niet alleen lekker met je hond bezig kunt zijn door het beoefenen van hondensport, maar ook hoe je gewoon thuis of tijdens

Nadere informatie

DU DOMAINE CHABLESSE Beweging - training: de jonge hond

DU DOMAINE CHABLESSE Beweging - training: de jonge hond DU DOMAINE CHABLESSE Beweging - training: de jonge hond We krijgen vaak de vraag hoelang je nu eigenlijk mag wandelen met een puppy, en wanneer je mag beginnen met een sport zoals agility, Canicross, flyball,

Nadere informatie

Een zichzelf activerend hondenfluitje, gebaseerd op een microchip. Een prettige, stress vrije, unieke training voor zowel hond als baas.

Een zichzelf activerend hondenfluitje, gebaseerd op een microchip. Een prettige, stress vrije, unieke training voor zowel hond als baas. Welkom! Dank u voor uw keuze voor de Dog-e-walk. Deze gebruiksaanwijzing bevat een volledige beschrijving van het gebruik van de traninigshulp Dog-e-walk. Voor een optimaal resultaat adviseren wij u de

Nadere informatie

PUPPYREN.nl. Puppyrennen, accessoires en info

PUPPYREN.nl. Puppyrennen, accessoires en info Inhoudsopgave 1. Hoe zorg ik ervoor dat mijn hond gaat luisteren?... 3 2. Puppycursus... 4 2.1 Wat leer je tijdens een puppycursus?... 4 2.2 Wat leer jij zelf tijdens de cursus?... 4 2.3 Wat leert een

Nadere informatie

Checklist toestellen 2016 Commissie Agility, Raad van Beheer 1

Checklist toestellen 2016 Commissie Agility, Raad van Beheer 1 Hoogtesprong Hoogte L: 55-60 cm, M: 35-40 cm, S: 25-30 cm Vleugels De staander moet tenminste 100cm hoog zijn. Het begin van de vleugel begint op tenminste 75 cm hoogte op de staander. De breedte van de

Nadere informatie

FHN Reglementen. Behendigheid Toestellen

FHN Reglementen. Behendigheid Toestellen FHN Reglementen Behendigheid Toestellen Behendigheid Toestellen versie 2009 INHOUDSOPGAVE Blz. DE TOESTELLEN 3 FIGUUR 1: Hoogtesprongen 8 FIGUUR 2: De Muur 9 FIGUUR 3: De Borstelsprong 10 FIGUUR 4: De

Nadere informatie

HONDENTOILET. Uw hond in 10 stappen op het hondentoilet (volwassen hond)

HONDENTOILET. Uw hond in 10 stappen op het hondentoilet (volwassen hond) HONDENTOILET Uw hond in 10 stappen op het hondentoilet (volwassen hond) Stap 1: zoek de juiste plaats voor het hondentoilet Plaats het hondentoilet in een hoek, zodat het wordt afgeschermd door twee muren.

Nadere informatie

Checklist toestellen Commissie Agility, Raad van Beheer 1

Checklist toestellen Commissie Agility, Raad van Beheer 1 Hoogtesprong Vleugels De staander moet tenminste 100cm hoog zijn. Het begin van de vleugel begint op tenminste 75 cm hoogte op de staander. De breedte van de vleugel is 40 tot 60 cm. Het mag niet mogelijk

Nadere informatie

Tijdsduur Minimaal 3 maanden waarbij er 3 maandelijks een overgang wordt afgenomen. Training 2x per week 45 minuten.

Tijdsduur Minimaal 3 maanden waarbij er 3 maandelijks een overgang wordt afgenomen. Training 2x per week 45 minuten. B1- Groep Doelgroep Honden die de A-groep met goed gevolg hebben afgelegd. Honden die van een andere vereniging zijn overgekomen en beschikken over een bepaald niveau. Tijdsduur Minimaal 3 maanden waarbij

Nadere informatie

Dit door Willem Teunisse gemaakte boekje over. De "Alles of niets" methode, is gebaseerd op de werken van: Dr. Ian Dunbar

Dit door Willem Teunisse gemaakte boekje over. De Alles of niets methode, is gebaseerd op de werken van: Dr. Ian Dunbar Dit door Willem Teunisse gemaakte boekje over De "Alles of niets" methode, is gebaseerd op de werken van: Dr. Ian Dunbar De Alles of niets methode is een heel simpele manier om een hond te leren om wat

Nadere informatie

Spraytrainer met afstandsbediening - Trainingshandleiding

Spraytrainer met afstandsbediening - Trainingshandleiding Spraytrainer met afstandsbediening - Trainingshandleiding Dank u voor uw keuze voor PetSafe, wereldwijd het meest verkochte merk in elektronische trainingsmiddelen. Het is onze missie het meest vertrouwde

Nadere informatie

Pagina 1 van 4 KNK CYNOPHILIA

Pagina 1 van 4 KNK CYNOPHILIA sprong Muur Breedtesprong Slalom Vleugels De staander moet tenminste 100cm hoog zijn. Het begin van de vleugel begint op tenminste 75 cm hoogte op de staander. De breedte van de vleugel is 40 tot 60 cm.

Nadere informatie

HANDIG ALS EEN HOND DREIGT

HANDIG ALS EEN HOND DREIGT l a n d e l i j k i n f o r m a t i e c e n t r u m g e z e l s c h a p s d i e r e n HANDIG ALS EEN HOND DREIGT OVER HOUDEN VAN HUISDIEREN HIER LEES JE HANDIGE INFORMATIE OVER HONDEN DIE DREIGEN. JE KUNT

Nadere informatie

Non-verbale communicatie

Non-verbale communicatie Non-verbale communicatie Wie de taal van het lichaam wil leren begrijpen, moet eerst de verschillende signalen leren kennen, herkennen en goed inschatten. Meestal richten we (bewust) onze aandacht op het

Nadere informatie

Gratis Rapport : Wat Te Doen Voor, Tijdens En Na Je Eerste Marathon. - Eelco de Boer -

Gratis Rapport : Wat Te Doen Voor, Tijdens En Na Je Eerste Marathon. - Eelco de Boer - Gratis Rapport : Wat Te Doen Voor, Tijdens En Na Je Eerste Marathon - Eelco de Boer - Gratis Rapport : Wat Te Doen Voor, Tijdens En Na Je Eerste Marathon Beste lezer, Ik hoop dat jouw doorzettingsvermogen

Nadere informatie

Uw nieuwe hond. Als de grote dag is aangebroken. Een goed begin is het halve werk

Uw nieuwe hond. Als de grote dag is aangebroken. Een goed begin is het halve werk Uw nieuwe hond Als de grote dag is aangebroken. Een goed begin is het halve werk De dag dat de hond voor het eerst bij u thuis komt is altijd een beetje spannend. Zou het allemaal goed gaan, zal hij zich

Nadere informatie

Bij de wilde beesten af

Bij de wilde beesten af Doe mee met deze spectaculaire recordpoging! Bij de wilde beesten af De jaarlijkse recordpoging op Animal Event wordt dit jaar beestachtig leuk! We gaan ditmaal onder leiding van creatief trainer Judith

Nadere informatie

Inleiding. 1. Waarom is bewegen goed voor de gezondheid? 3. Doel. 2. Trainingsvormen

Inleiding. 1. Waarom is bewegen goed voor de gezondheid? 3. Doel. 2. Trainingsvormen Inleiding U bent opgenomen of onder behandeling in het Leids Universitair Medisch Centrum. Wanneer u door uw opname minder aan lichaamsbeweging doet, kan uw conditie achteruit gaan. Door actief te blijven,

Nadere informatie

Beide methodes komen uitgebreid aan bod in de komende pagina s.

Beide methodes komen uitgebreid aan bod in de komende pagina s. Voorwoord Zindelijkheidstraining is erop gericht om uw hond zo snel mogelijk te leren om buiten het huis zijn behoefte doen, of eventueel in een geschikte plek binnenshuis. We bespreken twee methodes voor

Nadere informatie

Let s Smash! StreetSmash Spellenboek Voor Sportleiders. Superhandig. boekje

Let s Smash! StreetSmash Spellenboek Voor Sportleiders. Superhandig. boekje Let s Smash! StreetSmash Spellenboek Voor Sportleiders Superhandig boekje 1 Inleiding SMASH! SMASH! is het nieuwe volleybalprogramma voor kinderen en jongeren tot en met 18 jaar. Met SMASH! brengen we

Nadere informatie

HARDLOOPSCHEMA'S VOOR BEGINNERS

HARDLOOPSCHEMA'S VOOR BEGINNERS HARDLOOPSCHEMA'S VOOR BEGINNERS Beginnen met hardlopen?...de tips en schema s vind je in dit boekje! Maar al te vaak zie je dat beginnende hardlopers door onvoldoende voorbereiding al weer snel afhaken.

Nadere informatie

2010 Marco Honkoop NLP coaching & training

2010 Marco Honkoop NLP coaching & training 2010 Marco Honkoop NLP coaching & training Introductie Dit ebook is gemaakt voor mensen die meer geluk in hun leven kunnen gebruiken. We kennen allemaal wel van die momenten dat het even tegen zit. Voor

Nadere informatie

Het is de bedoeling dat het paard actief aan de longe leert gaan met een regelmatige gang.

Het is de bedoeling dat het paard actief aan de longe leert gaan met een regelmatige gang. Longeren Ieder paard heeft regelmatig beweging nodig, daarvoor is longeren een oplossing. Longeren is ook een goede manier om jonge paarden te trainen. Ze leren dan wat de hulpen van stem, teugel en zweep

Nadere informatie

Ervaar de onzichtbare band met uw hond

Ervaar de onzichtbare band met uw hond Ervaar de onzichtbare band met uw hond Andere landen kennen het al een tijdje: de hond op afstand laten werken in een grote cirkel. Hondenleven mocht deze zomer bij Dog Basic kennismaken met cirkeltraining.

Nadere informatie

In balans door. centreren

In balans door. centreren In balans door centreren Centreren Om je lichaam en geest op een lijn te brengen is centreren een belangrijke vaardigheid. In eerste instantie is centreren je aandacht naar je een punt 3 tot 5 centimeter

Nadere informatie

PRAKTISCH ALLEEN THUIS BLIJVEN

PRAKTISCH ALLEEN THUIS BLIJVEN l a n d e l i j k i n f o r m a t i e c e n t r u m g e z e l s c h a p s d i e r e n PRAKTISCH ALLEEN THUIS BLIJVEN over houden van huisdieren Honden zijn groepsdieren en zijn van nature graag bij hun

Nadere informatie

Core Stability - serie 2 (met Swiss Ball)

Core Stability - serie 2 (met Swiss Ball) Inleiding Met Core Stability training train je je rompspieren, zodat je die zo effectief mogelijk kunt gebruiken. Het gaat hierbij niet alleen om buik- en bilspieren, maar om je gehele romp. Je ontwikkelt

Nadere informatie

Lenig worden. Inhoud: Inleiding Warming up Stretchen Cooling-down Poses. M.koning

Lenig worden. Inhoud: Inleiding Warming up Stretchen Cooling-down Poses. M.koning Lenig worden Inhoud: Inleiding Warming up Stretchen Cooling-down Poses M.koning Inleiding: Leniger worden, dat willen we allemaal wel. Maar hoe word je nou eigenlijk lening? En wat is de beste manier om

Nadere informatie

10 minuten training 1 Total Body

10 minuten training 1 Total Body 10 minuten training 1 Total Body Met deze 10 Minuten training train je het hele lichaam. Alle spiergroepen komen aan bod. Waarom 10 minuten trainingen? Voor veel mensen is het nog steeds moeilijk om een

Nadere informatie

Baby-lichaamstaal. Albert Schweitzer ziekenhuis kinderafdeling december 2003 pavo 0301

Baby-lichaamstaal. Albert Schweitzer ziekenhuis kinderafdeling december 2003 pavo 0301 Baby-lichaamstaal Albert Schweitzer ziekenhuis kinderafdeling december 2003 pavo 0301 Inleiding Via deze folder vertellen we u wat over de lichaamssignalen die uw baby geeft: baby-lichaamstaal is méér

Nadere informatie

Geen tijd om elke dag te sporten? Kom thuis in actie met 1-minuut oefeningen!

Geen tijd om elke dag te sporten? Kom thuis in actie met 1-minuut oefeningen! Geen tijd om elke dag te sporten? Kom thuis in actie met 1-minuut oefeningen! Astrid Witte zomer 2014 Even vooraf: - Deze oefeningen zijn bedoeld voor gezonde volwassenen - Heb je klachten, overleg dan

Nadere informatie

Cambridge Health Plan Benelux BV

Cambridge Health Plan Benelux BV Wanneer doet u deze oefeningen? Doe deze minstens 3 keer per week en al vrij snel voelt u verandering in uw lichaam. Ook krijgt u meer zelfvertrouwen. Naast deze oefeningen zorgt een dagelijkse wandeling

Nadere informatie

Dag van de Hond. Kind & Hond. kunnen de beste maatjes worden!

Dag van de Hond. Kind & Hond. kunnen de beste maatjes worden! Dag van de Hond Kind & Hond kunnen de beste maatjes worden! In deze folder lees je hoe je goede maatjes met de hond kunt worden. Daarvoor moet je onder andere weten hoe hij in elkaar zit, wat hij nodig

Nadere informatie

TRAINER: voetbaltraining Kaboutervoetbal (K2) seizoen 2012 2013

TRAINER: voetbaltraining Kaboutervoetbal (K2) seizoen 2012 2013 TRAINER: voetbaltraining Kaboutervoetbal (K2) seizoen 2012 2013 VERENIGING UVV-VOETBAL : ÉÉN IN SPORT EN SPORTIVITEIT Henri Wolf, versie 1.0, 04-07-2012 KABOUTERS BIJ UVV Hoe en waarom doen we het zo...?

Nadere informatie

Deze folder legt uit hoe je SNAP kan gebruiken voor een blijvende verandering.

Deze folder legt uit hoe je SNAP kan gebruiken voor een blijvende verandering. Bij SNAP leren we ouders en kinderen vaardigheden om problemen op te lossen en meer zelfcontrole te ontwikkelen. Deze folder legt uit hoe je SNAP kan gebruiken voor een blijvende verandering. SNAP (STOP

Nadere informatie

Gefeliciteerd. De allerbelangrijkste regel als we het hebben over kinderen en honden is:

Gefeliciteerd. De allerbelangrijkste regel als we het hebben over kinderen en honden is: Gefeliciteerd. Je bent zwanger en je hebt één of meerdere honden. Het wordt jullie eerste kind. Je bent net bij de verloskundige geweest, het gaat goed met je kindje, en je hebt deze folder meegekregen.

Nadere informatie

HANDIG DE TAAL VAN EEN HOND

HANDIG DE TAAL VAN EEN HOND l a n d e l i j k i n f o r m a t i e c e n t r u m g e z e l s c h a p s d i e r e n HANDIG DE TAAL VAN EEN HOND OVER HOUDEN VAN HUISDIEREN HIER LEES JE HANDIGE INFORMATIE OVER HONDENTAAL. JE KUNT ER

Nadere informatie

Elementaire Gehoorzaamheid. Examenreglement

Elementaire Gehoorzaamheid. Examenreglement Elementaire Gehoorzaamheid Examenreglement Kringgroep Dordrecht e.o. van de Nederlandse Boxerclub 2012 Examenreglement Elementaire Gehoorzaamheid Kringgroep Dordrecht van de NBC Doelstelling en reglement

Nadere informatie

1. Inleiding. 2. Materiaal. 3. De delen van de dwarsfluit?

1. Inleiding. 2. Materiaal. 3. De delen van de dwarsfluit? 1. Inleiding Je wil graag dit wondermooie instrument leren bespelen. Om je hierin op weg te helpen, geef ik jou graag de volgende tips mee. + Zorg ervoor dat je ergens rustig en aandachtig kan werken.

Nadere informatie

Spelen met zand. Zandpaspoort voor kinderen van 7 tot en met 12 jaar

Spelen met zand. Zandpaspoort voor kinderen van 7 tot en met 12 jaar Spelen met zand Zoals je hebt kunnen zien is zand heel interessant, maar zand is ook heel erg leuk. Je kunt er namelijk onwijs goed mee spelen! Zandpaspoort voor kinderen van 7 tot en met 12 jaar Schrijf

Nadere informatie

1 STARTLICENTIE. Binnen de FHN gelden voor het gebruik van de startlicentie een aantal regels:

1 STARTLICENTIE. Binnen de FHN gelden voor het gebruik van de startlicentie een aantal regels: 1 STARTLICENTIE Als u deel wilt gaan nemen aan de landelijke FHN-behendigheidswedstrijden dan moet u in het bezit zijn van een startlicentie. Deze is via het Opleidingscentrum te verkrijgen. Op de startlicentie

Nadere informatie

Hardlopen. Conditie opbouwen en onderhouden

Hardlopen. Conditie opbouwen en onderhouden Hardlopen Conditie opbouwen en onderhouden Conditie opbouwen en onderhouden Deze folder kan u helpen op een verantwoorde wijze aan uw conditie te werken. Lees de folder eerst eens rustig door en trek dan

Nadere informatie

O m t e b e g i n n e n : V e i l i g h e i d s r e g e l s : G e n i e t e n f o r c e e r n i e t s!

O m t e b e g i n n e n : V e i l i g h e i d s r e g e l s : G e n i e t e n f o r c e e r n i e t s! Wanneer doet u deze oefeningen? Doe deze minstens 3 keer per week en al vrij snel voelt u verandering in uw lichaam. Ook krijgt u meer zelfvertrouwen. Naast deze oefeningen zorgt een dagelijkse wandeling

Nadere informatie

Evenwichtsoefeningen Radboud universitair medisch centrum

Evenwichtsoefeningen Radboud universitair medisch centrum Evenwichtsoefeningen Deze folder van het Radboudumc geeft informatie over evenwichtsoefeningen binnen en buitenshuis. Met evenwichtsoefeningen bedoelen we bewegingspatronen van het hoofd, de nek en het

Nadere informatie

Spreekbeurt pakket. Personal Service Dogs Zuiderdiep 240 A 9571 BN Tweede Exloërmond Tel. 0599-671346 Email: info@servicedogs.nl www.servicedogs.

Spreekbeurt pakket. Personal Service Dogs Zuiderdiep 240 A 9571 BN Tweede Exloërmond Tel. 0599-671346 Email: info@servicedogs.nl www.servicedogs. Spreekbeurt pakket Personal Service Dogs Zuiderdiep 240 A 9571 BN Tweede Exloërmond Tel. 0599-671346 Email: info@servicedogs.nl www.servicedogs.nl Wat kun je vinden in dit spreekbeurtpakket? Uitleg over

Nadere informatie

SLANK WORDEN SLANK BLIJVEN. eenvoudig snel efficiënt

SLANK WORDEN SLANK BLIJVEN. eenvoudig snel efficiënt SLANK WORDEN SLANK BLIJVEN eenvoudig snel efficiënt DIËTEN IS TRAINEN OM DIK TE WORDEN 1Als een beer in een winterslaap is en dus niets meer eet gedurende een lange tijd, doet de natuur iets slims. Het

Nadere informatie

Keepers Training. De basisvaardigheden 1-9

Keepers Training. De basisvaardigheden 1-9 Keepers Training De basisvaardigheden 1-9 Inhoudsopgave: 1) De basisvaardigheden a) Het vangen b) Het duiken c) De spelhervatting De basisvaardigheden 2-9 1. De basisvaardigheden. De basisvaardigheden

Nadere informatie

Puppy apporteren. Hv Den Hartel

Puppy apporteren. Hv Den Hartel Puppy apporteren Voor mensen die al eens eerder een hond opgeleid hebben, bedenk één ding puppyapport lijkt niet op het apport wat de uiteindelijke oefening moet worden. Het gaat er bij de puppy's (lees

Nadere informatie

Succes en veel plezier toegewenst!

Succes en veel plezier toegewenst! Voorwoord HOE VOER JE EEN OEFENING GOED UIT? Ten eerste door de beweging correct uit te voeren. Dat wil zeggen gecontroleerd en beheerst. Dat wil zeggen eerst de spieren opwarmen ('warming up'). Nooit

Nadere informatie

Ik ben een heel klein muisje

Ik ben een heel klein muisje Ik ben een heel klein muisje Muzido ANNIE LANGELAAR FONDS Ik ben een heel klein muisje: het lied... 3 De muziekopname... 3 Activiteiten per leeftijd: Baby s... 4 Massagespel... 4 Speelgoed... 4 Muisje

Nadere informatie

Nog even dit. Nieuwe of oude gebieden?

Nog even dit. Nieuwe of oude gebieden? Nog even dit. Evenals vorig jaar zullen we onze reiskosten weer gezamenlijk dragen. Na onze skiweek geven de chauffeurs de gemaakte brandstofkosten aan mij door en delen we het totaalbedrag door het aantal

Nadere informatie

Eenvoudige bovenbeen spieroefeningen

Eenvoudige bovenbeen spieroefeningen Oefeningen menselijk lichaam Eenvoudige bovenbeen spieroefeningen Eenvoudige oefeningen voor de bovenbeen spieren bijvoorbeeld na een operatie aan het kniegewricht of immobilisatie van het kniegewricht.

Nadere informatie

Werkblad: Gedrag van honden

Werkblad: Gedrag van honden Werkblad: Gedrag van honden Wat ga je doen? Je gaat het gedrag van honden bekijken als ze buiten lopen, op straat of in een park. Wat is het doel? Deel I. Onderzoeken hoe honden zich gedragen. Vragen hierbij

Nadere informatie

JONG GELEERD, OUD GEDAAN

JONG GELEERD, OUD GEDAAN JONG GELEERD, OUD GEDAAN DICK STAAL INHOUDSOPGAVE 1. Inleiding 2. Hoe leert de hond 3. Hoe leren we de hond de betekenis van Goed zo, braaf en Nee 4. Op welke wijze worden correcties gegeven 5. De zwaarte

Nadere informatie

De manieren waarop een hond leert. Wat is gedrag?

De manieren waarop een hond leert. Wat is gedrag? De manieren waarop een hond leert Wat is gedrag? Echt alles wat een hond doet wordt gedrag genoemd. Honden gedragen zich zoals honden zich horen te gedragen. Ze doen volkomen natuurlijke en normale hondendingen

Nadere informatie

Pvo LAAT ZE MAAR LOPEN..MAAR WEL MET EEN PLAN

Pvo LAAT ZE MAAR LOPEN..MAAR WEL MET EEN PLAN Pvo LAAT ZE MAAR LOPEN..MAAR WEL MET EEN PLAN De start van het schooljaar betekent bij ons op school OSG de Meergronden in Almere dat we leerlingen de eerste weken op het veld veel aandacht besteden aan

Nadere informatie

Vet-killer 320 Workout. Door: Jesse van der Velde Personal Trainer & Coach. Copyright 2010 Jesse van der Velde Alle rechten voorbehouden.

Vet-killer 320 Workout. Door: Jesse van der Velde Personal Trainer & Coach. Copyright 2010 Jesse van der Velde Alle rechten voorbehouden. Vet-killer 320 Workout Door: Jesse van der Velde Personal Trainer & Coach Copyright 2010 Jesse van der Velde Alle rechten voorbehouden. 1 Introductie Welkom bij de Vet-killer 320 Workout. Deze training,

Nadere informatie

SAMEN FIT DE ZOMER IN WEEK 2

SAMEN FIT DE ZOMER IN WEEK 2 SAMEN FIT DE ZOMER IN WEEK 2 Training 2 Challenge van de week De plank Laat zien in een filmpje hoelang jij kan planken. De winnaar krijgt een gratis sportshirt! Plaats je filmpje op Facebook of mail naar

Nadere informatie

AFDELING I: Uitleg Keurmeester (Km): De Km geeft uitleg over wijze waarop de volgoefeningen uitgevoerd dienen te worden.

AFDELING I: Uitleg Keurmeester (Km): De Km geeft uitleg over wijze waarop de volgoefeningen uitgevoerd dienen te worden. AFDELING I: A. Volgoefeningen: Doelstelling: De combinatie dient in staat te zijn een surveillance uit te voeren. Algemeen: Alle oefeningen beginnen- en eindigen bij de Km; Het volgen dient te geschieden

Nadere informatie

Core stability training

Core stability training Core stability training Oefening 1: Uitgangspositie: liggend op de buik. Plaats de ellebogen recht onder de schouders. De vuisten wijzen naar voren. Breng vervolgens de buik van de grond door te steunen

Nadere informatie

VOORBEREIDINGSPROGRAMMA TUSSENSEIZOEN (U14-U15-U16-U17)

VOORBEREIDINGSPROGRAMMA TUSSENSEIZOEN (U14-U15-U16-U17) VOORBEREIDINGSPROGRAMMA TUSSENSEIZOEN (U14-U15-U16-U17) Zorg naast voldoende rust, dat je lichaam af en toe een fysieke prikkel krijgt. Buiten het loopschema dat je hieronder kan terugvinden raden we aan

Nadere informatie

De Powerwords. Woorden die beïnvloeden. Auteur: Edwin Selij

De Powerwords. Woorden die beïnvloeden. Auteur: Edwin Selij Het volgende dat de bouwblokjes zijn van de yes set waar we zo direct nog even een inductie mee gaan doen. Gisteren zijn we begonnen met de yes set. Maar hoe kan je hem nog effectiever maken? Als je koppelwoorden

Nadere informatie

Belangrijke aanwijzingen voordat u met de oefeningen begint:

Belangrijke aanwijzingen voordat u met de oefeningen begint: Belangrijke aanwijzingen voordat u met de oefeningen begint: Rek/Strek oefeningen mogen nooit pijn veroorzaken. Mocht u pijn krijgen stop dan onmiddellijk met de oefening. Het is belangrijk om de rek niet

Nadere informatie

Doe Gelukkiger. Marco Honkoop NLP coaching & training

Doe Gelukkiger. Marco Honkoop NLP coaching & training 1 Inhoudsopgave 1. Introductie... 3 2. Je goed voelen om niets... 5 2.1 Gevoel trainen... 6 2.2 Strategie goed voelen... 7 3. Goede beslissingen nemen... 9 3.1 Strategie goede beslissingen nemen... 10

Nadere informatie

Inleiding. Autisme & Communicatie in de sport

Inleiding. Autisme & Communicatie in de sport Sanne Gielen Inleiding Starten met een nieuwe sport is voor iedereen spannend; Hoe zal de training eruit zien? Zal de coach aardig zijn? Heb ik een klik met mijn teamgenoten? Kán ik het eigenlijk wel?

Nadere informatie

Trainershandleiding Brugklas Bikkels. Inkijkexemplaar

Trainershandleiding Brugklas Bikkels. Inkijkexemplaar Trainershandleiding Brugklas Bikkels versie 2014 Inhoudsopgave Introductie Organiseer je training Praktische tips De werkmap Powerpoint presentatie Ouderbrieven Draaiboek Bijeenkomst 1 Bijeenkomst 2 Bijeenkomst

Nadere informatie

KINDEREN LEKKER IN HUN VEL

KINDEREN LEKKER IN HUN VEL KINDEREN LEKKER IN HUN VEL 1. Welkom wij zijn Karin Hallegraeff en Noelle van Delden van Praktijk IKKE Karin stelt zich voor en er komt een foto van Karin in beeld. Noelle stelt zich voor en er komt een

Nadere informatie

Onco-Move. Bewegen tijdens chemotherapie

Onco-Move. Bewegen tijdens chemotherapie Onco-Move Bewegen tijdens chemotherapie Introductie De behandeling van kanker, in het bijzonder de chemotherapie en/of radiotherapie, kan aanleiding zijn tot langdurige vermoeidheid en conditieverlies.

Nadere informatie

OEFENSCHEMA HARTREVALIDATIE

OEFENSCHEMA HARTREVALIDATIE OEFENSCHEMA HARTREVALIDATIE 17601 Inleiding In deze folder vindt u een algemeen oefenschema en beweegadvies. Deze kunt u gebruiken ter voorbereiding op de revalidatie, maar ook tijdens en na de revalidatieperiode.

Nadere informatie

Tuesday, February 8, 2011. Opleiding Interactieve Media

Tuesday, February 8, 2011. Opleiding Interactieve Media Opleiding Interactieve Media Inhoud Inleiding presenteren 1. Voorwerk 2. Middenstuk 3. Begin presentatie 4. Einde presentatie 5. Visuele middelen 6. Non-verbale communicatie 7. Opdracht 8. Criteria 1.

Nadere informatie

Leer 5 kilometer hardlopen in 10 weken - Iedereen kan het!

Leer 5 kilometer hardlopen in 10 weken - Iedereen kan het! Leer 5 kilometer hardlopen in 10 weken - Iedereen kan het! Loopschema Hierbij ontvangt u het programma dat u in staat stelt in 10 weken tijd 5 kilometer te hardlopen. Gedurende de eerste week start je

Nadere informatie

IJSHOCKEY SPORTLEIDER 1

IJSHOCKEY SPORTLEIDER 1 AANLEREN VAN VAARDIGHEDEN In uw rol als teambegeleider/sportleider staat u vaak model voor de jeugd. Vooral de jongere jeugd kan tegen u opkijken en helemaal als u (in hun ogen) goed bent in de sport.

Nadere informatie

13. MICROBEWEGINGEN VOOR IN DE BADKAMER

13. MICROBEWEGINGEN VOOR IN DE BADKAMER 13. MICROBEWEGINGEN VOOR IN DE BADKAMER De badkamer is een uitgelezen plek voor MicroBewegingen. Als het goed is, kom je er ook meerdere malen per dag. Een mooie ruimte om eens te bekijken wat je daar

Nadere informatie

Lesmateriaal bij de voorstelling: Zwemmen Zonder Mouwen

Lesmateriaal bij de voorstelling: Zwemmen Zonder Mouwen Lesmateriaal bij de voorstelling: Zwemmen Zonder Mouwen Beste docent, Binnenkort gaat u met uw klas naar de voorstelling Zwemmen Zonder Mouwen; een muzikale 8+ voorstelling die zich afspeelt in en rondom

Nadere informatie

Afasie en logopedie informatie voor naasten/familie

Afasie en logopedie informatie voor naasten/familie Afasie en logopedie informatie voor naasten/familie Inhoud Afasie, wat is dat en hoe kunt u er mee om gaan? 5 Taalproblemen 6 Hoe ervaren afasiepatiënten de moeilijkheden zelf? 7 Hoe kunt u het beste omgaan

Nadere informatie

Hoofdpijn Duizeligheid Vermoeidheid Concentratieproblemen Vergeetachtigheid

Hoofdpijn Duizeligheid Vermoeidheid Concentratieproblemen Vergeetachtigheid Hersenschudding In deze folder vertellen we wat de gevolgen van een hersenschudding kunnen zijn en wat u kunt verwachten tijdens het herstel. Ook geven we adviezen over wat u het beste wel en niet kunt

Nadere informatie

Welke voorkeur heb jij?

Welke voorkeur heb jij? Pedagogische vaardigheden: Welke voorkeur heb jij? Als pedagogisch medewerker maak je in de omgang met de kinderen in jouw groep gebruik van verschillende pedagogische vaardigheden. Wat zijn jouw voorkeursvaardigheden

Nadere informatie

In gesprek gaan met ouders in verband met een vermoeden van kindermishandeling

In gesprek gaan met ouders in verband met een vermoeden van kindermishandeling In gesprek gaan met ouders in verband met een vermoeden van kindermishandeling 1. Aandachtspunten voor een gesprek met ouders i.v.m. een vermoeden van kindermishandeling: Als je je zorgen maakt over een

Nadere informatie

Informatie fysiek programma

Informatie fysiek programma Informatie fysiek programma Beste Speler, Zoals je misschien al weet is het naast tegen de bal aan slaan belangrijk dat je je fysiek ook goed gaat ontwikkelen. Tijdens de training maak je al kennis met

Nadere informatie

17 oktober 2015: Beweegdiploma voor trainers van andere bonden. Verkorte opleiding Beweegdiploma nu ook voor trainers van niet gymnastiek clubs!

17 oktober 2015: Beweegdiploma voor trainers van andere bonden. Verkorte opleiding Beweegdiploma nu ook voor trainers van niet gymnastiek clubs! 17 oktober 2015: Beweegdiploma voor trainers van andere bonden Verkorte opleiding Beweegdiploma nu ook voor trainers van niet gymnastiek clubs! Waarom het Beweegdiploma? In de leeftijd van 2 tot en met

Nadere informatie

Cursus Rust. Het Slotervaart, een ziekenhuis met ambitie KINDERGENEESKUNDE TELEFOONNUMMER 020-512 45 42

Cursus Rust. Het Slotervaart, een ziekenhuis met ambitie KINDERGENEESKUNDE TELEFOONNUMMER 020-512 45 42 Het Slotervaart, een ziekenhuis met ambitie Het Slotervaartziekenhuis, een opmerkelijk en ambitieus ziekenhuis in Amsterdam. In een informele en vertrouwde omgeving werken wij aan innovatieve medische

Nadere informatie

Lage rugpijn. Voor meer informatie over onze organisatie kijkt u op: www.fydee.nl

Lage rugpijn. Voor meer informatie over onze organisatie kijkt u op: www.fydee.nl Lage rugpijn Voor meer informatie over onze organisatie kijkt u op: www.fydee.nl Inleiding Lage rugpijn Rugklachten komen veel voor. 4 van de 5 mensen heeft weleens te maken met rugpijn. In veel gevallen

Nadere informatie

MASCOTTE ACTEER TIPS. Have fun

MASCOTTE ACTEER TIPS. Have fun MASCOTTE ACTEER TIPS Have fun 1 Wilt men met je op de foto? Dan is het goed om je te realiseren dat de mascotte in de camera moet kijken, niet jij vanuit het kostuum. Veelal is het zicht vanuit de mascotte

Nadere informatie

Lage Rugpijn, Aspecifieke Lage Rugpijn, Lumbago, Spit,

Lage Rugpijn, Aspecifieke Lage Rugpijn, Lumbago, Spit, Lage Rugpijn, Aspecifieke Lage Rugpijn, Lumbago, Spit, Wat is lage rugpijn? Lage rugpijn zit onderin de rug. Soms straalt de pijn uit naar de billen of naar een of beide bovenbenen. De pijn kan plotseling

Nadere informatie

2012 Editie v1.0 EquestrianMassage.nl F.S.A. Tuinhof. Oefeningen voor een gezond lichaam en geest

2012 Editie v1.0 EquestrianMassage.nl F.S.A. Tuinhof. Oefeningen voor een gezond lichaam en geest 2012 Editie v1.0 EquestrianMassage.nl F.S.A. Tuinhof Oefeningen voor een gezond lichaam en geest De Soldaat Dit is de eerste van de vier warming up oefeningen waarbij het doel is de hartslag te verhogen

Nadere informatie

1E Hanteren / fixeren paard

1E Hanteren / fixeren paard Naam: Klas:.. Datum: Ruimte voor schoolstempel en paraaf docent 1E Hanteren / fixeren paard Aan het einde van deze les moet je kennis hebben over het hanteren en fixeren van het paard. Dit moet op een

Nadere informatie

Vet-killer 320 Workout Introductie (eerste deel) Door: Jesse van der Velde http://vetkillerworkout.nl/index2.php

Vet-killer 320 Workout Introductie (eerste deel) Door: Jesse van der Velde http://vetkillerworkout.nl/index2.php Vet-killer 320 Workout Introductie (eerste deel) Door: Jesse van der Velde http://vetkillerworkout.nl/index2.php Copyright 2011 Jesse van der Velde Alle rechten voorbehouden. 1 Introductie Welkom bij de

Nadere informatie

OPVOEDEN ZO!!! De cursus is bedoeld voor ouders van kinderen van 3 tot 12 jaar

OPVOEDEN ZO!!! De cursus is bedoeld voor ouders van kinderen van 3 tot 12 jaar OPVOEDEN ZO!!! Algemeen Het opvoeden van kinderen is leuk maar kan soms ook heel zwaar zijn. Bij het opvoeden van je kind komt heel wat kijken. Jij bent tenslotte diegene, die hem het goede voorbeeld moet

Nadere informatie

De 11+ Een compleet warming-up programma

De 11+ Een compleet warming-up programma De 11+ Een compleet warming-up programma Deel 1 & 3 A A }6m Deel 2 B A: Hardlopen B: Jog terug B! ORGANISATIE A: Running OP HET exercise VELD B: Jog back Het parcours bestaat uit 6 paren evenwijdig geplaatste

Nadere informatie