SAMENVATTING EN CONCLUSIE

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "SAMENVATTING EN CONCLUSIE"

Transcriptie

1 511 SAMENVATTING EN CONCLUSIE De algemene inleiding van dit proefschrift beschrijft de rol van nieuwe echocardiografische beeldvormende technieken om de eigenschappen van het myocard te karakteriseren, waarmee meer gedetailleerde informatie over de functie van de hartspier wordt verkregen dan met het meten van de dimensies en de ejectiefractie van de linker ventrikel. Het in beeld brengen van de deformatie van het myocard met tissue Doppler of 2-dimensionele speckle-tracking echocardiografie zorgt voor een nauwkeurigere schatting van de contractiliteit van de hartspier. Daarbij is het mogelijk om met integrated backscatter echocardiografie de hoeveelheid fibrose in het myocard te kwantificeren, dat een belangrijke rol speelt in de remodeling van de ventrikels en de respons bepaalt op verschillende behandelingen. Het gebruik van contrast bij echocardiografie maakt het tevens mogelijk de vloeistofdynamica van de linker ventrikel te beoordelen die gerelateerd zijn aan de remodeling en de deformatie van de linker ventrikel. Ten slotte zijn nieuwe ontwikkelingen in de 3-dimensionele beeldvorming van cruciaal belang geweest in de ontwikkeling van de nieuwe percutane hartklep procedures. Deel I Het eerste deel van het proefschrift bespreekt de bestudering van de linker ventrikel functie, gebaseerd op de beoordeling van de mechanica van de linker ventrikel, synchroniciteit en remodeling, en betreft het effect van verschillende behandelmethoden op de veranderingen in de mechanica van de linker ventrikel. In Deel IA, is de linker ventrikel functie beoordeeld in verschillende klinische ziektebeelden door de deformatie van het myocard te evalueren, de vloeistofdynamica van de linker ventrikel en ultrastructurele veranderingen in het myocard. Bij patiënten met coronairlijden en variërende linker ventrikel ejectiefracties, bleek globale longitudinale strain een goede correlatie te hebben met de ejectiefractie van de linker ventrikel (r = 0,83). Echter, de correlatie was minder sterk bij patiënten met een ST-segment elevatie acuut myocardinfarct (r = 0,42) en bij patiënten met ischemisch hartfalen (r = 0,62). Deze observatie suggereert dat de globale longitudinale strain en de ejectiefractie van de linker ventrikel niet identiek zijn, maar verschillende aspecten van de systolische functie van de linker ventrikel weergeven. Sterker nog, de beoordeling van actieve vervorming van het myocard sluit nauw aan bij de contractiele eigenschappen van het myocard, terwijl de ejectiefractie van de linker ventrikel slechts een afspiegeling is van het slagvolume. Deze bevindingen zijn bevestigd en geëxtrapoleerd naar patiënten zonder duidelijke linker ventrikel dysfunctie door middel van ejectiefractie. Bij patiënten met diabetes bijvoorbeeld, bepalen de ultrastructurele veranderingen in het myocard de verminderde longitudinale deformatie van het myocard. Bovendien is bij patiënten met ernstige aortaklepstenose en een normale linker ventrikel ejectiefractie, de deformatie van de linker ventrikel in alle drie de richtingen verminderd (radiaal, circumferentieel en

2 512 longitudinaal). Daarom kan een normale linker ventrikel ejectiefractie soms misleidend zijn en geen goede afspiegeling geven van de veranderingen in de architectuur en structuur van de vezels in verschillende klinische ziektebeelden. De beoordeling van regionale vervorming van het myocard met geautomatiseerde speckle-tracking echocardiografie is bij patiënten met ST-segment elevatie acuut myocardinfarct een waardevol instrument om het herstel van de linker ventrikel functie te voorspellen. Deze techniek is gevalideerd tegen delayed contrast-enhanced magnetische resonantie beeldvorming en Single Photon Emission Computed Tomografie (SPECT). Met name werd er een goede correlatie waargenomen tussen de globale longitudinale strain van de linker ventrikel en de op gebaseerde SPECT viability index (r = 0,79). De geautomatiseerde meting van de globale longitudinale strain van de linker ventrikel geeft de schade aan de hartspier weer en voorspelde het herstel van de linker ventrikel functie na 1 jaar follow-up. Bovendien kan de twist van de linker ventrikel de hoeveelheid littekenweefsel en remodeling van de linker ventrikel weerspiegelen. De beoordeling van de twist van de linker ventrikel kan worden verdeeld naar de verschillende betrokken lagen van het myocard in subepicardiale en subendocardiale twist. Zo werd bij patiënten met een ST-segment elevatie acuut myocardinfarct, alleen verminderde subendocardiale twist van de linker ventrikel geobjectiveerd terwijl in patiënten met ischemisch hartfalen en remodeling van de linker ventrikel, zowel subendocardiale als subepicardiale beschadiging gevonden. Deze veranderingen in de mechanica van de linker ventrikel kunnen worden weerspiegeld door veranderingen in de hydrodynamica van de linker ventrikel. De beoordeling van de formatie van de vortex met contrast echocardiografie geeft een nieuwe meting weer van de linker ventrikel diastology. De duur en morfologie van de vorming van de vortex waren goed gecorreleerd met de grootte van het infarct (r = 0.63 en r = 0,71, respectievelijk) en met de linker ventrikel untwisting snelheid (r = 0.65 en r = 0,61, respectievelijk). Ten slotte, zoals eerder vermeld, weerspiegelen deze veranderingen in de vervorming van het myocard, structurele veranderingen die kunnen worden weergegeven met door integrated backscatter echocardiografie. De hoeveelheid fibrose beoordeeld met de geijkte integrated backscatter techniek was een sterke determinant van respons op cardiale resynchronisatie therapie bij ischemische patiënten met hartfalen. Deze bevinding is in overeenstemming met eerdere studies die wijzen op de relatie tussen de hoeveelheid littekenweefsel, zoals beoordeeld met een delayed contrast-enhanced magnetische resonantie beeldvorming of nucleaire beeldvorming, en de respons op cardiale resynchronisatie therapie. Deel IB integreert de synchroniciteit van de linker ventrikel met de mechanica van de linker ventrikel. De volgorde van de vervorming van het myocard in de tijd kan nauwkeurig worden geëvalueerd met beeldvorming van de deformatie. In structureel normale harten, verdwijnt de synchroniciteit van de contractie van de linker ventrikel tijdens het pacen van de rechter ventrikel. Deze dyssynchronie van de contractie van de linker ventrikel leidt tot een verminderde globale longitudinale strain en twist van de linker ventrikel. Daaruit blijkt dat de mechanica van de linker ventrikel zeer gerelateerd zijn aan de elektrische activering. Bij patiënten met hartfalen, is de aanwezigheid van mechanische dyssynchronie van de linker ventrikel een belangrijke determinant van verbete-

3 513 ring van de linker ventrikel functie en reverse remodeling bij cardiale resynchronisatie therapie. Ten slotte zijn de effecten van cardiale resynchronisatie therapie op de linker ventrikel functie en reverse remodeling gebaseerd op de aanwezigheid van mechanische dyssynchronie van de linker ventrikel en de hoeveelheid littekenweefsel en de positie van de lead in de linker ventrikel. Het effect van verschillende therapieën op de mechanica van de linker ventrikel wordt beschreven in Deel IC. Beeldvorming van de deformatie van het myocard maakt het opsporen van subtiele veranderingen in de mechanica van de linker ventrikel mogelijk, ondanks dat de ejectiefractie normaal is gebleven. Dit geeft aan dat verschillende extracardiale en cardiale aandoeningen een negatieve invloed hebben op eigenschappen van het myocard die niet detecteerbaar waren met conventionele echocardiografische technieken en dat de verschillende gebruikte therapieën (behandeling van extracardiale bevindingen of catheter ablaties), het cardiale substraat herstellen en de prestaties van de linker ventrikel functie verbeteren. Bij patiënten met ST-segment elevatie acuut myocardinfarct is tijd tot reperfusie van cruciaal belang om de hartspier te redden. Cardiale biomarkers, zoals troponine en creatinine kinase worden gebruikt om de grootte van een hartinfarct te kwantificeren. Een van de functionele parameters die onafhankelijk was gerelateerd aan het troponine gehalte was de globale longitudinale strain van de linker ventrikel in het infarct gebied (ß = 0,47, p <0,001). Anderzijds was de linker ventrikel ejectiefractie niet onafhankelijke gerelateerd aan de grootte van het infarct. Bij patiënten in het hoogste tertiel van tijd tot reperfusie, werden hogere gehaltes van troponine en lagere waarden van de globale longitudinale strain en linker ventrikel ejectiefractie gevonden. Echter, bij patiënten binnen het eerste en tweede tertiel, was de linker ventrikel ejectiefractie niet significant anders, maar de globale longitudinale strain van de linker ventrikel was wel significant slechter. Dit toont aan dat beeldvorming van de vervorming van het myocard gevoeligere informatie geeft over de mechanische eigenschappen van de hartspier dan het meten van de linker ventrikel ejectiefractie. Ten slotte, het herstel van de synchroniciteit van de linker ventrikel toont een gunstig effect op de mechanica van de linker ventrikel. Bij patiënten met hartfalen met een gunstige respons op cardiale resynchronisatie therapie, werden verbeteringen in verschillende richtingen van de vervorming van het myocard en de twist van de linker ventrikel getoond. Daarbij was een verbetering van de twist van de linker ventrikel meteen na implantatie van cardiale resynchronisatie therapie de sterkste voorspeller van een gunstige echocardiografische respons na 6 maanden follow-up (odds ratio: 1,899, 95% betrouwbaarheidsinterval: 1,334 tot 2,703, p <0,001). Deel II Deze eerder genoemde echocardiografische technieken kunnen tevens worden toegepast op de weefseleigenschappen van het linker atrium. Boezemfibrilleren is de meest voorkomende hartritmestoornis en is geassocieerd met een verhoogde morbiditeit en mortaliteit. De werkzaamheid van catheter ablatie wordt bepaald door verschillende factoren, zoals linker atrium dimensies. De beoordeling van de hoeveelheid fibrose in het linker atrium en de mechanische eigenschappen (hoofdstuk 18) kunnen helpen om de selectie van die patiënten die een hoog slagingspercentage na catheter ablatie te verbeteren. In 170 opeenvolgende patiënten die catheter ablatie voor boezemfibrilleren ondergingen, is de hoeveelheid fibrose van het linker atrium geme-

4 514 ten met geijkte integrated backscatter echocardiografie. De hoeveelheid fibrose in het linkeratrium gaf een additionele waarde in het voorspellen van de uitkomst van catheter ablatie naast de grootte van het linker atrium en type boezemfibrilleren (toename in de globale Chi-kwadraat 61,6, p <0,001). Bovendien is een van de voordelen van het herstellen van sinusritme de reverse remodeling van het linker atrium. Een verminderde atriale compliance gemeten met tissue-doppler afgeleide strain duidt op de aanwezigheid van een toegenomen stijfheid van de wand van het linker atrium, dat zich verzet tegen atriale reverse remodeling dat overblijft na herstel van sinusritme. Aan de andere kant kan deze verminderde compliance wijzen op de aanwezigheid van een grote hoeveelheid fibrose en kan het een teken zijn van een slechte respons na catheter ablatie. Ten slotte werden in de Hoofdstukken 19 en 20, de electromechanische eigenschappen van het linker atrium onderzocht in 495 patiënten met hartfalen. De vertraging tussen het begin van de P-golf op het electrocardiogram en de piek snelheid van de A-golf op het echocardiogram was een onafhankelijke voorspeller van boezemfibrilleren optredend tijdens follow-up (hazard ratio = 1,01, 95% betrouwbaarheidsinterval = ; p <0,001). Het bestuderen van de electromechanische eigenschappen van het linker atrium biedt nieuwe inzichten in de pathofysiologie van het boezemfibrilleren en kunnen de risicostratificatie van patiënten die een catheter ablatie procedure ondergaan verbeteren. Deel III Het derde deel van het proefschrift richt zich op de prevalentie van kleplijden in verschillende klinische ziektebeelden (DEEL IIIA) en op de ontwikkeling van nieuwe percutane hartklep reparatie en implantatie procedures(deel IIIB). Behandeling met ergot-afgeleide dopamine-agonisten, pergolide en cabergoline is geassocieerd met een verhoogde frequentie van kleplijden bij de ziekte van Parkinson. Toch kunnen deze gegevens van patiënten met de ziekte van Parkinson niet zomaar geëxtrapoleerd worden naar patiënten die werden behandeld met dopamine-agonisten voor prolactinoom vanwege het geslacht en de leeftijd van deze patiënten, evenals vanwege de duur en de dosering van dopamine-agonisten, die aanzienlijk verschillen van welke worden gebruikt bij patiënten met een prolactinoom. Langdurige behandeling met dopamine-agonisten bij patiënten met een prolactinoom is geassocieerd met een verhoogde prevalentie van aortaklep calcificatie en milde tricuspidalisklep insufficiëntie, maar niet met klinisch relevant kleplijden. Bovendien was er geen relatie tussen de cumulatieve dosis van cabergoline en de aanwezigheid van lichte, matige, ernstige of klepinsufficiëntie. Volwassen poststreptokokken reactieve artritis is een poliartritis die wordt veroorzaakt door dezelfde pathogenen als acute reumatische koorts. In tegenstelling tot acute reumatische koorts, is er geen verhoogd risico van kleplijden bij volwassen poststreptokokken reactieve artritis. Deze bevinding zet vraagtekens bij de routinematige lange termijn antibiotica profylaxe die momenteel wordt aanbevolen in klinische richtlijnen. Ten slotte is de prevalentie van kleplijden bij ouderen hoog. Aortaklepafwijkingen en mitralisklep insufficiëntie zijn de meest voorkomende valvulaire hart- en vaatziekten in een cohort van 81 nonagenarians. In het bijzonder worden oudere patiënten met symptomatisch kleplijden vaak niet

5 515 operabel geacht. De komst van nieuwe percutane hartklep procedures heeft nieuwe alternatieven voor chirurgie gebracht. Real-time 3-dimensionele echocardiografie en multi-detector row CT maken nauwkeurige visualisatie van de valvulaire structuren mogelijk met belangrijke gevolgen voor de pre-screening procedure (selectie van patiënten en de evaluatie van de procedurele haalbaarheid en de uitsluiting van contra-indicaties) en de procedure zelf. Vooral in de percutane aortaklep implantatie procedures kunnen de positie en de ontplooiing van de prothese de aanwezigheid van de post-procedurele aortaklep insufficiëntie bepalen. Multi-detector row CT geeft exacte informatie over de mechanismen die de aanwezigheid van post-procedurele aorta-insufficiëntie kunnen verklaren. Een verkeerde ontplooiing van de prothese is een van de belangrijkste determinanten van matige aortaklep insufficiëntie. Conclusie Beeldvorming van de vervorming van het myocard heeft een enorme ontwikkeling doorgemaakt de afgelopen jaren. Tissue Doppler en meer recentelijk 2-dimensionele speckle-tracking echocardiografie hebben het gebruik van deze beeldvormende techniek verbreed en nieuwe inzichten in de functie van het hart gebracht. Vooral op het gebied van ischemische hartziekten heeft beeldvorming van de deformatie van het myocard een meer nauwkeurige evaluatie van de contractiliteit van de linker ventrikel en de omvang van littekenweefsel mogelijk gemaakt. Deze beeldvormende techniek maakt onderscheid tussen actieve en passieve vervorming van de verschillende segmenten van het myocard. Daarnaast geeft een verminderde vervorming van de hartspier bij een normale linker ventrikel ejectiefractie de aanwezigheid van een subtiele linker ventrikel dysfunctie weer, secundair aan ischemische hartziekte, ultrastructurele veranderingen in weefsel van het myocard of linker ventrikel druk overbelasting. Daarom kan een normale linker ventrikel ejectiefractie soms misleidend zijn en geen goede afspiegeling geven van de veranderingen in de architectuur en structuur van de vezels die plaatsvinden in verschillende klinische ziektebeelden, waarbij beeldvorming van vervorming van het myocard meer nauwkeurige informatie weergeeft van de contractiele eigenschappen myocard. Het gebruik van de integrated backscatter techniek en contrast echocardiografie maken van de beoordeling van de linker ventrikel functie compleet door informatie te verstrekken over de hoeveelheid fibrose en vloeistofdynamica. Bovendien kunnen deze technieken helpen om de veranderingen in de mechanica van de linker ventrikel na het ontstaan van verschillende therapieën te begrijpen. Beeldvorming van de vervorming van het myocard, tissue Doppler en integrated backscatter echocardiografie kunnen een uitgebreide evaluatie bieden voor patiënten met boezemfibrilleren die kandidaat zijn voor catheter ablatie. Het begin van boezemfibrilleren baseert zich op verscheidene ultrastructurele veranderingen van de atriale wand zoals een toegenomen hoeveelheid fibrose en elektrische verstoringen die kunnen worden geëvalueerd met de eerder genoemde beeldvormende technieken. Daarom kunnen deze technieken zorgen voor een meer betere risicoanalyse van deze patiënten dan linker atrium afmetingen kunnen geven. Ten slotte biedt de vooruitgang in real-time 3-dimensionele echocardiografie, multi-detector row computertomografie en magnetische resonantie beeldvorming fantastische beeldkwaliteit om

6 516 patiënten die kandidaat zijn voor percutane hartklep procedures te evalueren. De beoordeling van de procedurele haalbaarheid is de sleutel om het hoogste slagingspercentage te bereiken met het laagste percentage complicaties. De combinatie van conventionele 2-dimensionele en 3-dimensionele beeldvorming verbetert de nauwkeurigheid van deze pre-procedurele screening. Ten slotte kunnen de post-procedurele resultaten nauwkeurig worden geëvalueerd met 3-dimenisonele beeldvormende technieken, zoals visualisatie van de geïmplanteerde prothese vanuit verschillende invalshoeken.

Samenvatting. Deel 1: Linker ventrikelfunctie na myocardinfarct

Samenvatting. Deel 1: Linker ventrikelfunctie na myocardinfarct , conclusies en toekomstperspectieven De aanwezigheid van een verminderde functie van het linker ventrikel (LV) van het hart na een doorgemaakt myocardinfarct is van sterk klinisch belang gebleken. In

Nadere informatie

Samenvatting en Conclusies

Samenvatting en Conclusies Samenvatting en conclusies In de introductie van dit proefschrift wordt een overzicht gegeven van de huidige en toekomstige rol van geavanceerde beeldvormende technieken, in het bijzonder RT3DE, strain

Nadere informatie

Cover Page. The handle holds various files of this Leiden University dissertation.

Cover Page. The handle  holds various files of this Leiden University dissertation. Cover Page The handle http://hdl.handle.net/1887/21650 holds various files of this Leiden University dissertation. Author: Shanks, Miriam Title: Evolving imaging techniques for the assessment of cardiac

Nadere informatie

Samenvatting, Conclusies en Toekomstperspectief

Samenvatting, Conclusies en Toekomstperspectief Samenvatting, Conclusies en Toekomstperspectief Samenvatting, Conclusies en Toekomstperspectief Samenvatting De introductie (Hoofdstuk 1) van dit proefschrift geeft een overzicht van de epidemiologie

Nadere informatie

Samenvatting. Samenvatting

Samenvatting. Samenvatting 208 Samenvatting Samenvatting 209 Hartfalen is een combinatie van klachten en verschijnselen die direct of indirect het gevolg zijn van een tekortschietende pompfunctie van het hart. Als gevolg van deze

Nadere informatie

Cover Page. The handle holds various files of this Leiden University dissertation.

Cover Page. The handle  holds various files of this Leiden University dissertation. Cover Page The handle http://hdl.handle.net/1887/42799 holds various files of this Leiden University dissertation. Author: Haeck, M.L.A. Title: Right ventricular function assessment in cardiopulmonary

Nadere informatie

Chapter 8. Samenvatting en conclusie

Chapter 8. Samenvatting en conclusie Chapter 8 Samenvatting en conclusie 110 Doel van het promotieonderzoek was (1) evaluatie van het resultaat van vroege abciximab toediening vóór primaire percutane coronaire interventie (PPCI) in patiënten

Nadere informatie

Samenvatting en conclusies

Samenvatting en conclusies Samenvatting en conclusies Samenvatting en conclusies Het doel van dit proefschrift was het evalueren en optimaliseren van magnetic resonance imaging (MRI) technieken die gebruikt kunnen worden voor stratificatie

Nadere informatie

Samenvatting en Conclusie

Samenvatting en Conclusie amenvatting en Conclusie Hart- en vaatziekten, een verzamelnaam voor aandoeningen die het hart en bloedsomloop aangaan, vormen een groeiend medisch probleem en zijn momenteel doodsoorzaak nummer één in

Nadere informatie

SAMENVATTING, CONCLUSIE EN TOEKOMSTPERSPECTIEVEN

SAMENVATTING, CONCLUSIE EN TOEKOMSTPERSPECTIEVEN SAMENVATTING, CONCLUSIE EN TOEKOMSTPERSPECTIEVEN Samenvatting Ondanks de indrukwekkende resultaten van cardiale resynchronizatie therapie (CRT) in de grote gerandomiseerde studies, blijkt een constant

Nadere informatie

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/24521 holds various files of this Leiden University dissertation.

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/24521 holds various files of this Leiden University dissertation. Cover Page The handle http://hdl.handle.net/1887/24521 holds various files of this Leiden University dissertation. Author: Uijl, Dennis Wilhemus den Title: Radiofrequency catheter ablation in atrial arrhythmias

Nadere informatie

Cover Page. The handle holds various files of this Leiden University dissertation

Cover Page. The handle  holds various files of this Leiden University dissertation Cover Page The handle http://hdl.handle.net/1887/38453 holds various files of this Leiden University dissertation Author: Veltman, Caroline Emma Title: Prognostic value of coronary anatomy and myocardial

Nadere informatie

Nederlandse Samenvatting

Nederlandse Samenvatting 9 Nederlandse Samenvatting F.S. de Man 1,2, N. Westerhof 1,2, A. Vonk-Noordegraaf 1 Departments of 1 Pulmonology and 2 Physiology, VU University Medical Center / Institute for Cardiovascular Research,

Nadere informatie

Samenvatting. Chapter 10

Samenvatting. Chapter 10 Chapter 10 SAMENVATTING Het functioneren van patiënten met een ischemische cardiomyopathie (pompfunctiestoornis van het hart door chronisch zuurstofgebrek) kan verbeteren door revascularisatie van disfunctionele,

Nadere informatie

Samenvatting. Samenvatting

Samenvatting. Samenvatting 12 Samenvatting Hoofdstuk 1 is een algemene inleiding en beschrijft de achtergronden en het doel van dit proefschrift. Met het stijgen van de leeftijd nemen de incidentie en prevalentie van hart- en vaatziekten

Nadere informatie

XXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXX. Samenvatting en Toekomst Perspectieven XXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXX X IX.II

XXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXX. Samenvatting en Toekomst Perspectieven XXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXX X IX.II XXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXX Samenvatting en Toekomst Perspectieven XXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXX X Tjeerd Germans ITjeerd Germans IX.II (XXXXXX XXXX: XX; xxx-xxx) Samenvatting en toekomst

Nadere informatie

hoofdstuk 5 wordt een strategie gepresenteerd van adjunctieve thrombus aspiratie vóór

hoofdstuk 5 wordt een strategie gepresenteerd van adjunctieve thrombus aspiratie vóór Samenvatting Hart- en vaatziekte is nog steeds de meest voorkomende doodsoorzaak in de westerse wereld, maar er is belangrijke vooruitgang geboekt in de behandeling en preventie. Dit proefschrift laat

Nadere informatie

Samenvatting en conclusies

Samenvatting en conclusies Samenvatting en conclusies 221 SAMENVATTING EN CONCLUSIES In de algemene inleiding (Hoofdstuk 1) wordt een overzicht gegeven van de toepassing van multi-slice computed tomography (MSCT) voor de diagnostiek

Nadere informatie

Voor langdurige behandeling: bewijs van cardiale valvulopathie als vastgesteld door middel van echocardiografie voorafgaand aan de behandeling.

Voor langdurige behandeling: bewijs van cardiale valvulopathie als vastgesteld door middel van echocardiografie voorafgaand aan de behandeling. RUBRIEKEN VAN DE SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN VOOR CABERGOLINE BEVATTENDE PRODUCTEN 4.2 Dosering en wijze van toediening Beperking van de maximumdosis tot 3 mg/dag 4.3 Contra-indicaties Voor langdurige

Nadere informatie

Samenvattingen en Conclusies

Samenvattingen en Conclusies De algemene inleiding van het proefschrift (Hoofdstuk 1) beschrijft de epidemiologie van CAD wereldwijd, en specifiek in Nederland. De onderliggend principes van atherosclerose vorming en progressie worden

Nadere informatie

NEDERLANDSE SAMENVATTING

NEDERLANDSE SAMENVATTING Chapter 9 NEDERLANDSE SAMENVATTING Boezemfibrilleren is een zeer frequent voorkomende hartritmestoornis en daardoor een belangrijk klinisch probleem. Onder de westerse bevolking is de kans op boezemfibrilleren

Nadere informatie

Nederlandse Samenvatting

Nederlandse Samenvatting Nederlandse Samenvatting 100 In dit proefschrift worden diverse klinische en angiografische aspecten belicht die invloed hebben op de prognose en het klinische beloop van patienten, die zich presenteren

Nadere informatie

Samenvatting en conclusies

Samenvatting en conclusies en conclusies Samenvatting De behandeling van het myocard infarct (MI) is tegenwoordig gericht op verkorting van ischemie-tijd door herstel van de coronair flow ( open arterie theorie ). Hoewel vroegtijdige

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting In dit proefschrift zijn de veranderingen in cellulaire functie en structuur in hartfalen met verschillende onderliggende oorzaken en fenotype bestudeerd. Dit om inzicht te krijgen

Nadere informatie

nederlandse samenvatting

nederlandse samenvatting Nederlandse Samenvatting NEDERLANDSE SAMENVATTING Inleiding Hartfalen is een syndroom, waarbij de pompfunctie van het hart achteruitgaat en dat onder andere gepaard kan gaan met klachten van kortademigheid

Nadere informatie

Indicatorensets Meetbaar Beter

Indicatorensets Meetbaar Beter Indicatorensets Meetbaar Beter 2015 Uitkomstindicatoren Uitkomstindicator Definitie Coronairlijden Aortakleplijden Atriumfibrilleren PCI CB AVR TAVI CB Procedurele 30-daagse 120-daagse 1-jaars 30-daagse

Nadere informatie

Nederlandse Samenvatting

Nederlandse Samenvatting NEDERLANDSE SAMENVATTING Ondanks verbeteringen in behandeltechnieken blijven plotse hartdood en een hartinfarct (door afsluiting van een kransslagader) tot de voornaamste redenen behoren van ziekte en

Nadere informatie

Samenvat ting en Conclusies

Samenvat ting en Conclusies Samenvat ting en Conclusies Samenvatting en Conclusies 125 SAMENVAT TING EN CONCLUSIES In dit proefschrift werd de invloed van viscerale obesitas en daarmee samenhangende metabole ontregelingen, en het

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting 198 Het eerste deel van dit proefschrift beschrijft de effectiviteit van clopidogrel en tirofiban in patiënten met een acuut hart infarct verwezen voor een spoed dotter behandeling. In hoofdstuk 1 werd

Nadere informatie

Stereotactische radiotherapie voor stadium I niet-kleincellig longcarcinoom: Uitkomsten op patiënten- en populatieniveau.

Stereotactische radiotherapie voor stadium I niet-kleincellig longcarcinoom: Uitkomsten op patiënten- en populatieniveau. Stereotactic Radiation Therapy for Stage I Non-Small Cell Lung Cancer Nederlandse titel Stereotactische radiotherapie voor stadium I niet-kleincellig longcarcinoom: Uitkomsten op patiënten- en populatieniveau.

Nadere informatie

Nederlanse Samenvatting. Nederlandse Samenvatting

Nederlanse Samenvatting. Nederlandse Samenvatting Nederlandse Samenvatting 197 198 Samenvatting In het proefschrift worden diverse klinische aspecten van primaire PCI (Primaire Coronaire Interventie) voor de behandeling van een hartinfarct onderzocht.

Nadere informatie

Nederlandse Samenvatting. Chapter 5

Nederlandse Samenvatting. Chapter 5 Nederlandse Samenvatting Chapter 5 Chapter 5 Waarde van MRI scans voor voorspelling van invaliditeit in patiënten met Multipele Sclerose Multipele Sclerose (MS) is een relatief vaak voorkomende ziekte

Nadere informatie

Samen vatting en conclusies

Samen vatting en conclusies Samen vatting en conclusies SAMENVATTING In dit proefschrift worden MRI technieken beschreven om eind-orgaan schade te bestuderen, en wordt de relatie tussen eind-orgaan schade en de polsgolfsnelheid

Nadere informatie

Chapter. De Longcirculatie in Pulmonale Hypertensie. Nieuwe inzichten in Rechter Ventrikel- & Longfysiologie. Nederlandse samenvatting

Chapter. De Longcirculatie in Pulmonale Hypertensie. Nieuwe inzichten in Rechter Ventrikel- & Longfysiologie. Nederlandse samenvatting Chapter 9 Nederlandse samenvatting De Longcirculatie in Pulmonale Hypertensie Nieuwe inzichten in Rechter Ventrikel- & Longfysiologie Samenvatting Pulmonale arteriële hypertensie is een ziekte van de longvaten,

Nadere informatie

Hoofdstuk 2 Hoofdstuk 3

Hoofdstuk 2 Hoofdstuk 3 Samenvatting Bij boezemfibrilleren oftewel atriumfibrilleren (AF) is de hartslag onregelmatig. Bij een normaal hartritme ontstaat de prikkel voor elektrische geleiding in de sinusknoop, van waaruit deze

Nadere informatie

NEDERLANDSE SAMENVATTING

NEDERLANDSE SAMENVATTING NEDERLANDSE SAMENVATTING 188 Type 1 Diabetes and the Brain Het is bekend dat diabetes mellitus type 1 als gevolg van hyperglykemie (hoge bloedsuikers) kan leiden tot microangiopathie (schade aan de kleine

Nadere informatie

Indicatorensets Meetbaar Beter

Indicatorensets Meetbaar Beter Indicatorensets Meetbaar Beter 2016 2015 Uitkomstindicatoren Uitkomstindicator PCI CB AVR TAVI CB Procedurele mortaliteit 30-daagse mortaliteit 120-daagse mortaliteit 1-jaars mortaliteit Lange-termijn

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting 121 Nederlandse samenvatting Patiënten met type 2 diabetes mellitus (T2DM) hebben een verhoogd risico op de ontwikkeling van microvasculaire en macrovasculaire complicaties. Echter,

Nadere informatie

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/22739 holds various files of this Leiden University dissertation.

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/22739 holds various files of this Leiden University dissertation. Cover Page The handle http://hdl.handle.net/1887/22739 holds various files of this Leiden University dissertation. Author: Barzouhi, Abdelilah el Title: Paradigm shift in MRI for sciatica Issue Date: 2013-12-03

Nadere informatie

Cover Page. The handle holds various files of this Leiden University dissertation.

Cover Page. The handle  holds various files of this Leiden University dissertation. Cover Page The handle http://hdl.handle.net/1887/19036 holds various files of this Leiden University dissertation. Author: Bommel, Rutger Jan van Title: Cardiac resynchronization therapy : determinants

Nadere informatie

SAMENVATTING bijlage Hoofdstuk 1 104

SAMENVATTING bijlage Hoofdstuk 1 104 Samenvatting 103 De bipolaire stoornis, ook wel manisch depressieve stoornis genoemd, is gekenmerkt door extreme stemmingswisselingen, waarbij recidiverende episoden van depressie, manie en hypomanie,

Nadere informatie

hoofdstuk 3 Hoofdstuk 4 Hoofdstuk 5

hoofdstuk 3 Hoofdstuk 4 Hoofdstuk 5 SAMENVATTING 117 Pas kortgeleden is aangetoond dat ADHD niet uitdooft, maar ook bij ouderen voorkomt en nadelige gevolgen kan hebben voor de patiënt en zijn omgeving. Er is echter weinig bekend over de

Nadere informatie

N EDERLANDSE SAMENVATTING EN TOEKOMSTPERSPECTIEVEN. Nederlandse Samenvatting en Toekomstperspectieven

N EDERLANDSE SAMENVATTING EN TOEKOMSTPERSPECTIEVEN. Nederlandse Samenvatting en Toekomstperspectieven N EDERLANDSE SAMENVATTING EN TOEKOMSTPERSPECTIEVEN Nederlandse Samenvatting en Toekomstperspectieven 133 Nederlandse samenvatting In dit proefschrift worden diagnostische en therapeutische benaderingen

Nadere informatie

NEDERLANDSE SAMENVATTING

NEDERLANDSE SAMENVATTING NEDERLANDSE SAMENVATTING Nederlandse Samenvatting 195 NEDERLANDSE SAMENVATTING DEEL I Evaluatie van de huidige literatuur De stijgende incidentie van slokdarmkanker zal naar verwachting continueren in

Nadere informatie

Samenvatting R1 R2 R3 R4 R5 R6 R7 R8 R9

Samenvatting R1 R2 R3 R4 R5 R6 R7 R8 R9 SAMENVATTING 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 134 Type 2 diabetes is een veel voorkomende ziekte die een grote impact heeft op zowel degene waarbij

Nadere informatie

Samenvatting en Klinische Toepassing van het Proefschrift

Samenvatting en Klinische Toepassing van het Proefschrift Chapter 13.2 Samenvatting en Klinische Toepassing van het Proefschrift Myocardfunctie en microvasculaire schade na percutane coronaire interventie voor een acuut myocardinfarct; evaluatie met behulp van

Nadere informatie

Cover Page. The handle holds various files of this Leiden University dissertation.

Cover Page. The handle  holds various files of this Leiden University dissertation. Cover Page The handle http://hdl.handle.net/1887/35771 holds various files of this Leiden University dissertation. Author: Palm, Walter Miguel Title: Ventricular dilatation in aging and dementia Issue

Nadere informatie

Prof. dr. F. C. Visser Cardioloog Erasmus Medisch Centrum. Electrocardiografische & fysiologische veranderingen tijdens inspanning

Prof. dr. F. C. Visser Cardioloog Erasmus Medisch Centrum. Electrocardiografische & fysiologische veranderingen tijdens inspanning Prof. dr. F. C. Visser Cardioloog Erasmus Medisch Centrum Electrocardiografische & fysiologische veranderingen tijdens inspanning Indicaties voor inspannings ECG Evaluatie van patienten met pijn op de

Nadere informatie

Cover Page. The handle holds various files of this Leiden University dissertation.

Cover Page. The handle  holds various files of this Leiden University dissertation. Cover Page The handle http://hdl.handle.net/1887/18608 holds various files of this Leiden University dissertation. Author: Wijnmaalen, Adrianus Pieter Title: Substrate of ventricular tachycardia Issue

Nadere informatie

Samenvatting 167 Hart- en vaatziekten blijven een van de belangrijkste doodsoorzaken in de westerse samenleving. Tijdens een acuut myocardinfarct onts

Samenvatting 167 Hart- en vaatziekten blijven een van de belangrijkste doodsoorzaken in de westerse samenleving. Tijdens een acuut myocardinfarct onts SAMENVATTING Samenvatting 167 Hart- en vaatziekten blijven een van de belangrijkste doodsoorzaken in de westerse samenleving. Tijdens een acuut myocardinfarct ontstaat door een acute afsluiting van een

Nadere informatie

De behandeling van hartfalen bij de oudere patiënt. Loes Klieverik WES 11-03-2010

De behandeling van hartfalen bij de oudere patiënt. Loes Klieverik WES 11-03-2010 De behandeling van hartfalen bij de oudere patiënt Loes Klieverik WES 11-03-2010 Wat is oud?? Definitie Hartfalen Tekortschieten van de pompwerking van het hart en veranderingen in de neurohumorale activatie

Nadere informatie

hoofdstuk twee hoofdstuk drie

hoofdstuk twee hoofdstuk drie DUTCH SUMMARY In de geneeskunde wordt gebruik gemaakt van biologische parameters voor het meten van pathosfysiologische processen in het lichaam, zogenaamde biomarkers. Voorbeelden hiervan zijn bloeddrukmetingen,

Nadere informatie

hoofdstuk 3 Hoofdstuk 5

hoofdstuk 3 Hoofdstuk 5 Samenvatting Patiënten met een vernauwing of afsluiting van de voorste halsslagader lopen een verhoogd risico op het krijgen van een herseninfarct, ook wel cerebrale ischemische beroerte genoemd. Hierdoor

Nadere informatie

NEDERLANDSE SAMENVATTING

NEDERLANDSE SAMENVATTING NEDERLANDSE SAMENVATTING Het acute hartinfarct Hart- en vaat ziekten zijn een van de grootste doodsoorzaken wereldwijd. In Nederland sterven er gemiddeld 107 mensen per dag aan hart- en vaatziekten, waaronder

Nadere informatie

samenvatting 127 Samenvatting

samenvatting 127 Samenvatting 127 Samenvatting 128 129 De ziekte van Bechterew, in het Latijn: Spondylitis Ankylopoëtica (SA), is een chronische, inflammatoire reumatische aandoening die zich vooral manifesteert in de onderrug en wervelkolom.

Nadere informatie

C h a p t e r 7. Samenvatting, conclusie en toekomstperpectieven

C h a p t e r 7. Samenvatting, conclusie en toekomstperpectieven C h a p t e r 7 Samenvatting, conclusie en toekomstperpectieven SAMENVATTING, CONCLUSIE EN TOEKOMSTPERPECTIEVEN Samenvatting In dit proefschrift werd de toegevoegde prognostische waarde van de functionele

Nadere informatie

Echocardiografie. bij cardiale resynchronisatie therapie. Houthuizen Patrick Catharina ziekenhuis Eindhoven

Echocardiografie. bij cardiale resynchronisatie therapie. Houthuizen Patrick Catharina ziekenhuis Eindhoven Echocardiografie bij cardiale resynchronisatie therapie Houthuizen Patrick Catharina ziekenhuis Eindhoven The basics Linker bundeltak blok normale geleiding linker bundeltak blok Consequenties normale

Nadere informatie

NEDERLANDSE SAMENVATTING

NEDERLANDSE SAMENVATTING NEDERLANDSE SAMENVATTING Nederlandse samenvatting Wereldwijd zijn er miljoenen mensen met diabetes mellitus, hetgeen resulteert in aanzienlijke morbiditeit en mortaliteit. Bekende oogheelkundige complicaties

Nadere informatie

Belangrijke Veiligheidsinformatie over EFIENT (prasugrel)

Belangrijke Veiligheidsinformatie over EFIENT (prasugrel) Belangrijke Veiligheidsinformatie over EFIENT (prasugrel) EFIENT (prasugrel) behoort tot de farmacotherapeutische groep van de bloedplaatjesaggregatieremmers (heparine niet meegerekend), een groep waaronder

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting Sinds enkele decennia is de acute zorg voor brandwondenpatiënten verbeterd, hetgeen heeft geresulteerd in een reductie van de mortaliteit na verbranding, met name van patiënten

Nadere informatie

Dobutamine Stress MRI

Dobutamine Stress MRI Naam promovendus: Th.J.A. Kuijpers Promotiedatum: 9 februari 2005 Naam promotor: Prof. Dr. M. Oudkerk Titel proefschrift: Dobutamine Stress MRI Dobutamine Stress MRI In de afgelopen vijf jaar heeft de

Nadere informatie

Cover Page. The handle holds various files of this Leiden University dissertation

Cover Page. The handle  holds various files of this Leiden University dissertation Cover Page The handle http://hdl.handle.net/1887/43967 holds various files of this Leiden University dissertation Author: Graaf, Michiel A. de Title: Computed tomography coronary angiography : from quantification

Nadere informatie

Samenvatting 9 122 Chapter 9 Diabetes mellitus is geassocieerd met langzaam progressieve veranderingen in het brein, een complicatie die diabetische encefalopathie genoemd wordt. Eerdere studies laten

Nadere informatie

Cardiac hemodynamics in PCI : effects of ischemia, reperfusion and mechanical support Remmelink, M.

Cardiac hemodynamics in PCI : effects of ischemia, reperfusion and mechanical support Remmelink, M. UvA-DARE (Digital Academic Repository) Cardiac hemodynamics in PCI : effects of ischemia, reperfusion and mechanical support Remmelink, M. Link to publication Citation for published version (APA): Remmelink,

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting NEDERLANDSE SAMENVATTING Ongeveer 20% van alle patiënten die een hartkatheterisatie (CAG) ondergaan wegens pijn op de borst, hebben normale kransslagaderen. Wanneer er bij deze

Nadere informatie

Clinical outcome in high-risk STEMI patients with multivessel disease: towards recanalization of CTOs following primary PCI van der Schaaf, R.J.

Clinical outcome in high-risk STEMI patients with multivessel disease: towards recanalization of CTOs following primary PCI van der Schaaf, R.J. UvA-DARE (Digital Academic Repository) Clinical outcome in high-risk STEMI patients with multivessel disease: towards recanalization of CTOs following primary PCI van der Schaaf, R.J. Link to publication

Nadere informatie

More than lung cancer: automated analysis of low-dose screening CT scans

More than lung cancer: automated analysis of low-dose screening CT scans Onno Mets More than lung cancer: automated analysis of low-dose screening CT scans Er zijn sterke aanwijzingen dat de sterfte als gevolg van longkanker zal afnemen wanneer zware rokers gescreend worden

Nadere informatie

Perioperatieve Cardiale Complicaties. BJ Amsel 12 januari 2008

Perioperatieve Cardiale Complicaties. BJ Amsel 12 januari 2008 Perioperatieve Cardiale Complicaties BJ Amsel 12 januari 2008 Simple ideas for the simple-minded De patiënt moet een [naam ingreep] ondergaan Cardiale Complicaties Preoperatieve screening Preventie Postoperatieve

Nadere informatie

Myocardperfusiescintigrafie & nucleaire ejectiefractiebepaling. Presentatie (deel I) Presentatie (deel II)

Myocardperfusiescintigrafie & nucleaire ejectiefractiebepaling. Presentatie (deel I) Presentatie (deel II) Myocardperfusiescintigrafie & nucleaire ejectiefractiebepaling Onderwijs Module CCU Afdeling Nucleaire Geneeskunde Universitair Medisch Centrum Utrecht Presentatie (deel I) Indicaties Principe Tracers

Nadere informatie

Samenvatting. Gezond zijn of je gezond voelen: veranderingen in het oordeel van ouderen over de eigen gezondheid Samenvatting

Samenvatting. Gezond zijn of je gezond voelen: veranderingen in het oordeel van ouderen over de eigen gezondheid Samenvatting Samenvatting Gezond zijn of je gezond voelen: veranderingen in het oordeel van ouderen over de eigen gezondheid 2 2 3 4 5 6 7 8 Samenvatting 161 162 In de meeste Westerse landen neemt de levensverwachting

Nadere informatie

Hoofdstuk 2: Preprocedurele serum waarden van acute-fase reagentia en de prognose na percutane coronaire interventie

Hoofdstuk 2: Preprocedurele serum waarden van acute-fase reagentia en de prognose na percutane coronaire interventie Samenvatting 111 CHAPTER 10 Ondanks verbeteringen in de techniek van percutane coronaire interventie (PCI), blijft restenose een belangrijk probleem. De reactie van de vaatwand op beschadiging speelt een

Nadere informatie

Samenvatting in het Nederlands. Samenvatting

Samenvatting in het Nederlands. Samenvatting Samenvatting Dit proefschrift bevat de resultaten van enkele wetenschappelijke studies over magnetische resonantie (MR) enteroclyse en video capsule endoscopie (VCE). Deze twee minimaalinvasieve onderzoeksmethoden

Nadere informatie

Boezemfibrilleren. Lianne Permentier, cardioloog Ommelander Ziekenhuis

Boezemfibrilleren. Lianne Permentier, cardioloog Ommelander Ziekenhuis 27-10-2016 Boezemfibrilleren Lianne Permentier, cardioloog Ommelander Ziekenhuis Opbouw presentatie Bouw en werking hart Het normale hartritme Boezemfibrilleren Oorzaken boezemfibrilleren Behandelmogelijkheden

Nadere informatie

Plasma volume expansie in ernstige hypertensieve aandoeningen van de zwangerschap

Plasma volume expansie in ernstige hypertensieve aandoeningen van de zwangerschap Samenvatting Plasma volume expansie in ernstige hypertensieve aandoeningen van de zwangerschap Samenvatting Dit proefschrift beschrijft het effect van plasma volume expansie in de behandeling van ernstige

Nadere informatie

NEDERLANDSE SAMENVATTING

NEDERLANDSE SAMENVATTING NEDERLNDSE SMENVTTING Het doel van het onderzoek dat beschreven staat in dit proefschrift, was het verkrijgen van meer inzicht in de veranderingen die optreden in de doorbloeding van de hartspier tijdens

Nadere informatie

Samenvatting in het Nederlands

Samenvatting in het Nederlands Samenvatting in het Nederlands Samenvatting in het Nederlands 137 Sinds de jaren zeventig daalt de sterfte aan een beroerte, terwijl de incidentie ongeveer gelijk is gebleven. Uit een scenario-analyse

Nadere informatie

S ummary. Samenvatting

S ummary. Samenvatting S ummary : Predictie van de langetermijneffecten van bacteriële meningitis op de kinderleeftijd Introductie Bacteriële meningitis (BM), of hersenvliesontsteking is een ernstige infectie van het centraal

Nadere informatie

SUMMARY. Samenvatting

SUMMARY. Samenvatting SUMMARY Samenvatting 165 166 SAMENVATTING Overgewicht en obesitas bij kinderen is een steeds groter wordend probleem. Eén van de gevolgen ervan is het ontstaan van hypertensie (een te hoge bloeddruk).

Nadere informatie

Samenvatting en Discussie

Samenvatting en Discussie 101 102 Pregnancy-related thrombosis and fetal loss in women with thrombophilia Samenvatting Zwangerschap en puerperium zijn onafhankelijke risicofactoren voor veneuze trombose. Veneuze trombose is een

Nadere informatie

Cover Page. The handle holds various files of this Leiden University dissertation.

Cover Page. The handle  holds various files of this Leiden University dissertation. Cover Page The handle http://hdl.handle.net/1887/38701 holds various files of this Leiden University dissertation. Author: Visschedijk, Johannes Hermanus Maria (Jan) Title: Fear of falling in older patients

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Dit proefschrift richt zich op statinetherapie in type 2 diabetespatiënten; hiervan zijn verschillende aspecten onderzocht. In Deel I worden de effecten van statines op LDLcholesterol en cardiovasculaire

Nadere informatie

NEDERLANDSE SAMENVATTING

NEDERLANDSE SAMENVATTING NEDERLANDSE SAMENVATTING Moleculaire analyse van sputum voor de diagnostiek van longkanker Motivering van dit proefschrift Longkanker kent de hoogste mortaliteit van alle kankers. Dit komt doordat de ziekte

Nadere informatie

& SAmeNvAttING dankwoord PuBLICAtIeLIJSt CurrICuLum vitae

& SAmeNvAttING dankwoord PuBLICAtIeLIJSt CurrICuLum vitae & Dankwoord PUBLICATIELIJST Curriculum vitae Hart- en vaatziekten zijn een belangrijke oorzaak van mortaliteit en morbiditeit in Westerse landen. Bloedplaatjes spelen een belangrijke rol in de ontwikkeling

Nadere informatie

Bijlage III. Wijzigingen die zijn aangebracht aan relevante delen van de samenvatting van de productkenmerken en de bijsluiter

Bijlage III. Wijzigingen die zijn aangebracht aan relevante delen van de samenvatting van de productkenmerken en de bijsluiter Bijlage III Wijzigingen die zijn aangebracht aan relevante delen van de samenvatting van de productkenmerken en de bijsluiter Opmerking: Deze wijzigingen aan de relevante delen van de Samenvatting van

Nadere informatie

Richtlijnen voor de behandeling van voorkamerfibrillatie. Dr E Raymenants Cardiologie St Maarten

Richtlijnen voor de behandeling van voorkamerfibrillatie. Dr E Raymenants Cardiologie St Maarten Richtlijnen voor de behandeling van voorkamerfibrillatie Dr E Raymenants Cardiologie St Maarten Inhoud o Epidemiologie Prevalentie Prognose Associatie met CV en andere aandoeningen o Definities & types

Nadere informatie

Hartfalen. Duo-avonden 20-4-2015. Jaco Houtgraaf, cardioloog

Hartfalen. Duo-avonden 20-4-2015. Jaco Houtgraaf, cardioloog Hartfalen Duo-avonden 20-4-2015 Jaco Houtgraaf, cardioloog Opbouw presentatie Inleiding Wat is het? Hoe ziet het eruit? Hoe ontstaat het? Behandeling Waar op te letten? Symptomen / klachten / dieet / vocht

Nadere informatie

University of Groningen. Left ventricular function after STEMI Vleuten, Pieter Adriaan van der

University of Groningen. Left ventricular function after STEMI Vleuten, Pieter Adriaan van der University of Groningen Left ventricular function after STEMI Vleuten, Pieter Adriaan van der IMPORTANT NOTE: You are advised to consult the publisher's version (publisher's PDF) if you wish to cite from

Nadere informatie

Samenvatting Beloop van beperkingen in activiteiten bij oudere patiënten met artrose van heup of knie

Samenvatting Beloop van beperkingen in activiteiten bij oudere patiënten met artrose van heup of knie Beloop van beperkingen in activiteiten bij oudere patiënten met artrose van heup of knie Zoals beschreven in hoofdstuk 1, is artrose een chronische ziekte die vaak voorkomt bij ouderen en in het bijzonder

Nadere informatie

University of Groningen. Primary PCI for acute myocardial infarction Henriques, José Paulo Simão

University of Groningen. Primary PCI for acute myocardial infarction Henriques, José Paulo Simão University of Groningen Primary PCI for acute myocardial infarction Henriques, José Paulo Simão IMPORTANT NOTE: You are advised to consult the publisher's version (publisher's PDF) if you wish to cite

Nadere informatie

Cover Page. The handle holds various files of this Leiden University dissertation.

Cover Page. The handle  holds various files of this Leiden University dissertation. Cover Page The handle http://hdl.handle.net/1887/43602 holds various files of this Leiden University dissertation. Author: Fenema, E.M. van Title: Treatment quality in times of ROM Issue Date: 2016-09-15

Nadere informatie

CHAPTER 8. Samenvatting

CHAPTER 8. Samenvatting CHAPTER 8 Samenvatting Samenvatting 8. Samenvatting Hoofdstuk 1 is een algemene introductie. Doel van dit proefschrift is om de kosten en effectiviteit van magnetische resonantie (MR) te evalueren indien

Nadere informatie

Clinical applications of positron emission tomography in coronary atherosclerosis Siebelink, Hans-Marc José

Clinical applications of positron emission tomography in coronary atherosclerosis Siebelink, Hans-Marc José Clinical applications of positron emission tomography in coronary atherosclerosis Siebelink, Hans-Marc José IMPORTANT NOTE: You are advised to consult the publisher's version (publisher's PDF) if you wish

Nadere informatie

Inspanningsgerelateerde hypertensie: geruststellend of onheilspellend? Dr. Joost H.W. Rutten Internist-vasculair geneeskundige

Inspanningsgerelateerde hypertensie: geruststellend of onheilspellend? Dr. Joost H.W. Rutten Internist-vasculair geneeskundige Inspanningsgerelateerde hypertensie: geruststellend of onheilspellend? Dr. Joost H.W. Rutten Internist-vasculair geneeskundige Overzicht Casussen inspanningsgerelateerde hypertensie Achtergrond Hoe en

Nadere informatie

Image-guided stereotactic radiotherapy for early stage lung cancer: techniques and clinical outcomes. Samenvatting

Image-guided stereotactic radiotherapy for early stage lung cancer: techniques and clinical outcomes. Samenvatting 169 Image-guided stereotactic radiotherapy for early stage lung cancer: techniques and clinical outcomes Samenvatting Radiotherapie speelt een belangrijke rol in de curatieve behandeling van patiënten

Nadere informatie

Samenvatting. I-125 zaadimplantaten voor brachytherapie van de prostaat; Fysische eigenschappen en relaties met kwaliteit van leven na implantatie.

Samenvatting. I-125 zaadimplantaten voor brachytherapie van de prostaat; Fysische eigenschappen en relaties met kwaliteit van leven na implantatie. Samenvatting I-125 zaadimplantaten voor brachytherapie van de prostaat; Fysische eigenschappen en relaties met kwaliteit van leven na implantatie. 1 Hoofdstuk 1 (Algemene introductie) De incidentie van

Nadere informatie

Cover Page. The handle holds various files of this Leiden University dissertation

Cover Page. The handle  holds various files of this Leiden University dissertation Cover Page The handle http://hdl.handle.net/1887/33063 holds various files of this Leiden University dissertation Author: Tan, Melanie Title: Clinical aspects of recurrent venous thromboembolism Issue

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting HET BEGRIJPEN VAN COGNITIEVE ACHTERUITGANG BIJ MULTIPLE SCLEROSE Met focus op de thalamus, de hippocampus en de dorsolaterale prefrontale cortex Wereldwijd lijden ongeveer 2.3

Nadere informatie

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/35287 holds various files of this Leiden University dissertation

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/35287 holds various files of this Leiden University dissertation Cover Page The handle http://hdl.handle.net/1887/35287 holds various files of this Leiden University dissertation Author: Poortvliet, Rosalinde Title: New perspectives on cardiovascular risk prediction

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting Cardiovasculaire Beoordeling na Hypertensieve Afwijkingen van de Zwangerschap Hypertensieve zwangerschapscomplicaties rondom de uitgerekende datum zijn veelvoorkomende complicaties.

Nadere informatie

Het voorkomen van geneesmiddel gerelateerde problemen bij oudere patiënten met polyfarmacie ontslagen uit het ziekenhuis

Het voorkomen van geneesmiddel gerelateerde problemen bij oudere patiënten met polyfarmacie ontslagen uit het ziekenhuis Samenvatting Het voorkomen van geneesmiddel gerelateerde problemen bij oudere patiënten met polyfarmacie ontslagen uit het ziekenhuis Hoofdstuk 1 bevat de algemene inleiding van dit proefschrift. Dit hoofdstuk

Nadere informatie