International Hop growers Convention. August 5-8, Belgium - Poperinge

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "International Hop growers Convention. August 5-8, 2013 - Belgium - Poperinge"

Transcriptie

1 International Hop growers Convention August 5-8, Belgium - Poperinge

2 Welcome to Poperinge Beste gasten, Dear guests, Van harte welkom in Poperinge! Wij zijn uitermate trots dat wij deze dagen de crème de la crème van het wereldwijde hopgebeuren mogen ontvangen in onze mooie stad. Vier dagen lang krijgen jullie de kans om jullie volledig onder te dompelen in de wereld van hop en bier, samen met collega s van over de hele wereld. Een ideale gelegenheid om jullie licht op te steken rond nieuwe trends, ontwikkelingen en onderzoeken en vooral om ervaringen uit te delen. Wij hopen alvast dat de bezoeken aan onze lokale hoptelers en brouwerijen met de bijhorende degustaties een van de hoogtepunten worden van jullie verblijf. De hopteelt in onze streek heeft de voorbije jaren een nieuwe impuls gekregen. Als burgemeester en schepen van landbouw zijn wij uiteraard ontzettend blij met die evolutie en steunen we onze hoptelers en brouwers ten volle. Poperinge profileert zich niet zonder trots als de stad van het goede leven. Rust, lekker eten en een goed biertje zijn onze ultieme troeven. We hopen van harte dat jullie er de komende dagen volop van genieten. Welcome to Poperinge! We are very proud to receive the crème de la crème of the global hop scene here, in our charming town. For four days, you ll have the chance to immerse yourselves into the world of hops and beer, together with colleagues from around the world. This is a unique opportunity to spot new trends, discover new developments, hear about recent research and, most importantly, exchange experiences. We truly hope that the visits to our local hop growers and breweries and the beer-tasting sessions straight after that will be highlights of your stay. Hop growing has gained fresh impetus, here in Poperinge, in recent years. As Mayor and the alderman of agriculture, we applaud that development and lend our full support to our local hop growers and brewers. Poperinge markets itself as the Capital of the Good Life. Tranquillity, delicious food and excellent beer, that s why visitors love our town. We hope you ll enjoy your stay too, in the coming days. Christof Dejaegher Christof Dejaegher - Burgemeester Kris Notebaert - Schepen van landbouw Christof Dejaegher - Mayor Kris Notebaert - The alderman of agriculture Kris Notebaert

3 supporting poperinge s hop growers VZW HOP Welkom, ook vanwege vzw HOP Om de hopteelt in Poperinge een duw in de rug te geven, werd op 23 juli 1998 de Hop Overkoepelende Producentenvereniging vzw of vzw HOP opgericht. Als medeorganisator van dit hopcongres heet vzw HOP u van harte welkom! De 8 pijlers van onze missie De doelstellingen van de vzw HOP: de belangen van de hopteler bevorderen de problemen in de hopteelt bestuderen de beroepsbelangen van de hoptelers verdedigen studie- en vormingsactiviteiten inrichten voor de hoptelers kennisoverdracht in de hopsector naar derden in binnen- en buitenland activiteiten organiseren die bijdragen tot een verbetering van de sociale, economische en culturele toestand van de hoptelers de plannen om deze doelstellingen te bereiken, helpen bekostigen financiële hulp verlenen aan verenigingen en instellingen die het doel hebben de vzw te laten ontwikkelen. De vzw legt zelf de wijze van ondersteuning vast. Organisatie De Algemene Vergadering van de vereniging is paritair samengesteld. Ze bestaat uit vijf vertegenwoordigers van CV Pacohop en vijf vertegenwoordigers van de Nieuwe Hoptelersbelangengroep FV. Daarnaast zetelt ook een vertegenwoordiger van het Poperingse Stadsbestuur in de Algemene Vergadering. Eric Lagache - Voorzitter vzw HOP Welcome from vzw HOP To promote and support Poperinge s hop growers, a brand new non-profit organization (vzw) was founded on 23 July 1998: the Hop Overkoepelende Producentenvereniging (Umbrella Association of Hop Producers) or vzw HOP. As a co-organizer of this International Hop Growers Convention, vzw HOP wholeheartedly welcomes you! The 8 pillars of our mission The objectives of the vzw HOP: Promote the hop grower s interests Study problems related to the cultivation of hops Defend the professional interests of the hop growers Arrange training events and educational activities for hop growers Transfer hop-related know-how to third parties in Belgium and abroad Organize activities that conduce to improve the socioeconomic and cultural situation of hop growers Lend financial support to plans aimed at achieving the above objectives Financially support associations and institutions that help develop the vzw HOP. The organization will decide on the type of support itself. Organization The General Assembly of vzw HOP is sectoral. It is composed of five representatives of CV Pacohop, as well as five from the Nieuwe Hoptelersbelangengroep FV (New Hop Growers Interest Group). In addition, a representative of Poperinge s town council also holds a seat in the General Assembly. Eric Lagache - Chairman vzw HOP Eric lagache

4 Hopprofessor Denis Dekeukeleire Hop en bier in België: boeiende ontwikkelingen Hops and beer in Belgium: a fascinating tale Sinds de Middeleeuwen al, heeft België een uitstekende reputatie voor zijn bier. Bier is ondertussen een inherent deel geworden van de Belgische cultuur. De vele variëteiten in smaak en karakter weten kenners van over de hele wereld te bekoren. Met als gevolg heel wat boeiende initiatieven, onderzoek en nieuwe opportuniteiten. Het verleden en de toekomst van Belgisch bier en hop, door de ogen van hopprofessor De Keukeleire. Pionier in bieronderzoek In lijn met de steeds groeiende interesse voor bieren ontstonden de voorbije jaren heel wat vormingsinitiatieven voor brouwers. Zowel de overheid/ officiële onderwijsinstellingen als privépersonen organiseren opleidingen waar geïnteresseerden alle wetenschappelijke, technische en smaakvaardigheden ontwikkelen om een succesvolle brouwer te worden. Op deze brouwscholen staat, naast theorie, ook praktisch onderzoek op het programma. Voortbouwend op grensverleggende inspanningen uit het verleden, bestuderen verschillende groepen specifieke uitdagingen van het brouwproces. Op die manier ontstaat een groeiende kennis van dat brouwproces en de kwaliteiten van bier. Met andere woorden, België zet de toon op het vlak van bieronderzoek. Intensief hoponderzoek Ever since the Middle Ages, Belgium has enjoyed a great reputation for beer. Nowadays, beer has become an inherent part of Belgian culture. It is praised by connoisseurs from all over the globe for its varieties in flavour and character. Its success leads to loads of fascinating beer-related initiatives, research and new business opportunities. A chat with hop professor De Keukeleire about the past and future of Belgian beer and hops. Pioneer in beer research In line with the ever-growing interest in beer, many professional education programmes for brewers have been set up over the past few years. Belgian authorities/educational facilities as well as private persons organize training courses where beer lovers develop all the scientific, technical and sensorial skills needed to become a successful brewer. The brewing schools schedule technical courses and conduct practical research. Building further on groundbreaking efforts from the past, different groups study specific challenges related to brewing, which results in a gradual build-up of expertise on the brewing process and the qualities of beer. In other words: Belgium is at the forefront of beer research. Intensive hop research Belgium sets the tone in beer research Het Belgische mekka van hoponderzoek ligt in de stad Gent. Daar werd in het verleden intensief onderzoek verricht naar de belangrijkste kenmerken van hopchemie en naar de bittere smaak die hop in bier veroorzaakt. Vandaag is de stabiliteit van de biersmaak een belangrijk onderzoeksthema. Daarnaast werd de laatste jaren ook forse vooruitgang geboekt in biomedisch onderzoek naar hop. Doorheen de geschiedenis staat de hop bekend als een geneeskrachtige plant die een belangrijke bijdrage kan leveren aan het welzijn van de mens. Onderzoeken aan de Universiteit Gent leerden dat hop het sterkste fyto-oestrogeen bevat dat in de natuur te vinden is, het zogenaamde hopeïne. The city of Ghent is the Belgian mecca of hop research. In the past, intensive research has led to insights into the key characteristics of hop chemistry and of the hop-derived bitter substances in beer. Today, beer flavour stability is one of the key research topics. On top of that, great progress has been made in the biomedicinal research of hops. Hops have long been known as a medicinal plant, which largely benefits people s health. Research at Ghent University revealed that hops contain the most potent phytoestrogen in the plant kingdom, called hopein. Based on these insights, a hop extract has now been developed, called MenoHop, which smoothens >>> >>>

5 Op basis van die inzichten werd een hopextract ontwikkeld, MenoHop, dat de ongemakken en klachten van de menopauze verzacht. Het succes van dit voedingssupplement heeft de hopindustrie in de regio van Poperinge een nieuwe boost gegeven. Trend naar aromatisch Een tweede stimulans voor de Poperingse hopteelt kwam er dankzij het groeiende belang van het bieraroma. Door specifieke hopvariëteiten slim te combineren, kunnen brouwers tot verrassend originele smaken komen. Hopsoorten verschillen immers van elkaar door hun specifieke samenstelling: er zitten honderden vluchtige stoffen in hop die voor verschillende geuren en smaken zorgen. Naast de aanwezigheid of afwezigheid van die stoffen (de kwalitatieve samenstelling), is ook de kwantitatieve samenstelling van belang: hoeveel van die stoffen zijn er aanwezig. Trouwens, ook de terroir van de hop heeft een grote invloed op zijn appreciatie. Poperingse hoptelers focusten traditioneel op bitterhop. Daar kwam de voorbije jaren verandering in. De nieuwe inzichten rond de geneeskrachtige werking van de hop en de groeiende interesse van brouwers voor aromahop, zorgden voor een ommekeer. In 2012 was 45% van de hop die wereldwijd werd geteeld aromahop. Ook in Poperinge werd dat percentage bereikt (als we dual-purpose hop meerekenen). Ter vergelijking: vijf jaar eerder, in 2007, was 75% van de Poperingse hopteelt nog bitterhop. Dankzij deze recente evolutie kunnen de Poperingse hoptelers nu de vraag van alle brouwers inlossen. Kwaliteitscontrole en promotie Om het gebruik van Belgische hop te stimuleren, werken Inagro, vzw HOP en de Stad Poperinge nauw samen. Zo hebben ze een kwaliteitssysteem opgezet waarbij Poperingse hop uitgebreid wordt gecontroleerd, in elke stap van de productieketen. Zijn alle vereisten ingelost, dan krijgt de hop een kwaliteitscertificaat. Om de Belgische hop verder te promoten, werd samen met de VLAM (Vlaams Centrum voor Agro- en Visserijmarketing) en de vzw Vlaamse Hopregio ook een sensibiliseringscampagne uitgewerkt, die onder meer resulteerde in het hoplogo. Kortom: de Poperingse hopsector heeft duidelijk een nieuwe, vitale impuls gekregen. the discomforts and complaints related to the menopause. The success of this food supplement has given a new boost to the hop industry in the region of Poperinge. Tendency towards aromatic A second stimulus for Poperinge s hop growers is the increasing importance of the beer aroma. Brewers can create novel beer flavours by smartly combining specific hop varieties. After all, all hop varieties differ from each other in their specific composition: there are hundreds of flavour-active volatiles in hops that result in different flavours and smells. In addition to the presence or absence of these constituents (i.e. the qualitative composition), the quantitative composition is key too, i.e. how much of these constituents are present. Moreover, the terroir (local soil) of the hops plays a key role in their overall appreciation. Traditionally, Poperinge s hop growers have always focused on growing bitter hops. This has changed, however, in recent years, due to new insights into medicinal hops and the changing interest of brewers in aroma and flavour hops. In 2012, 45% of all the hops cultivated worldwide were aroma hops. In Poperinge, aroma hops also accounted for 45% of the 2012 crops (taking into account dual-purpose hops), while in 2007, 75% of the hops produced in Poperinge were still bitter hops. Thanks to this recent development, local hop growers are now capable of meeting all the requirements that brewers set. Quality control and promotion To stimulate the use of Belgian hops, Inagro, vzw HOP and the town of Poperinge are working closely together. They have established a quality assurance system to track and monitor the hops in every single step of the production chain. Hops that meet all the requirements are granted a quality certificate. Another recent initiative to promote Belgian hops is an awareness campaign launched in cooperation with VLAM (Flanders Agricultural Marketing Board ) and the vzw Vlaamse Hopregio, which resulted in the Belgian Hops logo. All in all, we can say that Poperinge s hop sector has clearly gained a new, vital impulse. Poperinge s hop sector has gained a new, vital impulse

6 Inagro Wat betekent Inagro voor de Belgische hopsector? What does Inagro do for Belgium s hop industry? Toen het Provinciaal Onderzoekscentrum voor Land- en Tuinbouw (POVLT) in de jaren 50 werd opgericht, was hop één van de eerste onderzoeksthema s. Op proefvelden in Poperinge en in de regio Asse-Aalst werd intensief onderzoek verricht naar de hopteelt. Doorheen de jaren breidde het POVLT uit, werden nieuwe teelten en onderzoeksthema s toegevoegd en werd het POVLT omgevormd tot Inagro. Praktijkgericht wetenschappelijk onderzoek naar de hopteelt blijft een belangrijke rol spelen. Daarnaast ondersteunt Inagro hopbedrijven met teeltbegeleiding en gerichte initiatieven zoals erkenning van gewasbeschermingsmiddelen, analyses, kwaliteitszorg en promotie. Teeltbegeleiding Een belangrijke pijler binnen de teeltbegeleiding is het systeem van waarnemingen en waarschuwingen tijdens het groeiseizoen. Via wekelijkse berichten worden de hoptelers gewaarschuwd voor aankomende insectengolven (voornamelijk bladluizen en rode spin) en ziekten (zoals Pseudoperonospora humuli). Zo kunnen ze tijdig en selectief ingrijpen. Deze acties kaderen binnen de principes van Integrated Pest Management (IPM) waar alle landbouwers vanaf 2014 verplicht aan moeten voldoen. Daarnaast volgt Inagro vanaf de tweede helft van augustus de afrijping van de hop op. Twee keer per week nemen ze op enkele praktijkpercelen stalen om het alfazuurgehalte van de hop te bepalen. Op basis van de resultaten beslissen de hoptelers over het ideale oogsttijdstip. Praktijkgericht onderzoek Elk jaar voert Inagro enkele praktijkgerichte proeven rond hop uit. Zo worden buitenlandse hopvariëteiten gescreend op hun groeipotentieel in de Poperingse hopregio. Er kunnen ook teelttechnische aspecten, zoals bijvoorbeeld When the Flemish Provincial Research and Information Centre for Agriculture and Horticulture (POVLT) was established in the 1950s, hops was one of its first research topics. The agency conducted intensive trials on hops in fields across Poperinge and in the Asse-Aalst region. Through the years, the POVLT broadened its horizons: new crops were trialled, new research topics were introduced and the POVLT became Inagro. Yet practice-oriented scientific research into hop cultivation has stayed key. In addition to conducting trials, Inagro also helps hop growers with guidance on crop production and other dedicated initiatives, such as the recognition of crop protection products, analyses, quality assurance and promotion. Guidance on crop production A main pillar within the concept of guidance on crop production is the system of observations and warnings during the growing season. Hop growers get weekly messages warning them of upcoming insect pests (especially plant lice and red spiders) and certain diseases (like Pseudoperonospora humuli), which helps them to respond quickly and selectively. These measures dovetail with the principles of Integrated Pest Management (IPM), which all farmers must adhere to from 2014 onwards. Besides that, Inagro also closely monitors the ripening of the crop, starting in the second half of August. Twice a week, they take samples on several of their trial fields to determine the alpha acid level in the hops. Based on these results, hop growers can decide on the ideal harvesting time. Practice-oriented research Inagro conducts several practice-oriented trials on hops per year. They will, for example, screen foreign hop varieties for their growth potential in the Poperinge hop region or study aspects in the field of cultivation techniques, such as early >>> >>> Beer & hop festival Poperinge 19/20/21 september 2014

7 Inagro: what s in a name? Practice-oriented scientific research into hop cultivation Inagro is een verzelfstandigd agentschap van de Provincie West- Vlaanderen dat instaat voor de uitvoering van het provinciale beleid inzake land- en tuinbouw. Het telt momenteel ongeveer 160 medewerkers en is actief in verschillende sectoren: akkerbouw, tuinbouw open lucht, tuinbouw onder afdekking, dierlijke productie en biologische productie. Naast innovatie, zorg voor milieu en landschap en aandacht voor buur en burger is wetenschappelijk onderzoek één van de hoofdpijlers in de missie van Inagro. Op proefvelden verspreid over West-Vlaanderen onderzoekt Inagro verschillende teelten. Op basis van de testresultaten adviseert Inagro de landbouwers rond allerlei thema s binnen de land- en tuinbouw. Inagro: what s in a name? Inagro is an autonomous agency of the Province of West-Flanders, responsible for implementing the policy of the province with regard to agri- and horticulture. Employing around 160 people, Inagro provides financial and technical support in different sectors: arable farming, open-air horticulture, horticulture with no protective cover, animal produce and organic produce. Besides innovation, care and concern for the environment and scenery and attention to neighbour and citizen, scientific research is one of the main pillars in Inagro s mission. On trial fields dotted over West-Flanders, the agency trials different crops. Based on the test results, it can advice farmers on a broad range of agri- and horticulture-related themes. scheutdoding, worden onderzocht. Het bepalen van de onderzoeksonderwerpen gebeurt in nauw overleg met de sector. Gezien het beperkte hopareaal in België is het niet haalbaar om een uitgebreid onderzoeksnetwerk voor hop uit te bouwen in eigen land. Daarom volgt Inagro ook het buitenlandse hoponderzoek op. Alle beschikbare onderzoeksresultaten worden doorgespeeld aan de Belgische hoptelers. Erkenning van gewasbeschermingsmiddelen en analyses Inagro ondersteunt de hopsector eveneens door te streven naar de erkenning van specifieke gewasbeschermingsmiddelen. Door het beperkte aandeel van hop in de Belgische landbouw worden beschermingsmiddelen voor hop die in naburige landen erkend zijn, hier immers niet makkelijk goedgekeurd. Inagro stelt daarom aanvraagdossiers op, in nauw in overleg met de andere Europese partners. Hoptelers kunnen daarnaast in het labo van Inagro terecht voor analyses op het alfazuurgehalte van de hop. Kwaliteitszorg en promotie Samen met de vzw HOP en de Stad Poperinge werkte Inagro in 2004 het kwaliteitszorgsysteem voor de Belgische hop uit, dat streeft naar garanties rond kwaliteit, voedselveiligheid en traceerbaarheid tijdens de teelt, de bewaring en het transport van de hop. Inagro ondersteunt hoptelers bij de toepassing van het kwaliteitshandboek. Bovendien voert het agentschap verplichte visuele kwaliteitscontroles op hop uit, in het kader van de Europese certificering. De voorbije jaren werden ook veel - succesvolle - inspanningen geleverd om de communicatie naar de Belgische brouwerijsector te optimaliseren. De website en het hoplogo zijn maar een paar voorbeelden van initiatieven die duidelijk vruchten afwerpen (zie verder in deze brochure). shoot killing. The selection of research topics is always done in close cooperation with people in the hops sector. As the number of hop fields is fairly restricted in Belgium, it is difficult to establish an extensive research network for hops within the country. That is why Inagro also keeps track of foreign hop research initiatives. All available research results are passed on to the Belgian hop growers. Recognition of crop protection products and analyses Inagro also supports the hops industry by advocating the controlled recognition of specific crop protection products. With only a limited number of hop farms in their country, Belgian hop growers often have difficulty obtaining approval for certain specific hop protection products, which are certified in other countries. Inagro therefore drafts application files, in close consultation with other European partners. Another service for hop growers is the Inagro laboratory, where the alpha acid level of hops is determined. Quality assurance and promotion Together with vzw HOP and Poperinge, Inagro developed a quality control system for Belgian hops in The system aims at ensuring quality, food safety and traceability during the cultivation, storage and transport of the hops. Inagro supports hop growers in applying the quality manual. In addition, the agency carries out compulsory visual checks on hops, to ensure compliance with European regulations. Over the past few years, many successful efforts have been made to optimize communications with Belgian breweries too. The Belgian hops website and logo are just a few examples of initiatives that are clearly bearing fruit (see further). A true partner Het onderzoeksprogramma wordt steeds opgesteld in nauw overleg met de sector. Inagro beschikt ook over een eigen laboratorium waar analyses op water, planten, bodem en mest worden uitgevoerd. The research programme is always elaborated in close consultation with the industry. Inagro also has its own in-house laboratory where water, plant, soil and manure samples can be analyzed. Een echte partner Inagro betekent dus veel meer voor de hopsector dan praktijkgericht onderzoek. Ook via teeltbegeleiding en sectorondersteurning probeert het agentschap de hopsector in al zijn facetten te ondersteunen. Altijd in nauw overleg met de vzw HOP en Stad Poperinge. So, in summary, Inagro provides the hop industry with much more than practical research. Through guidance on crop production and sectorial support, it tries to further the sector in every field - always in close partnership with vzw HOP and the town of Poperinge.

8 Belgian Hops & Belgian beers Belgische bieren = kwaliteit Belgian beers = quality Belgische bieren staan wereldwijd bekend om hun kwaliteit en diversiteit, getuige hiervan de vele onderscheidingen die ze halen op internationaal gerenommeerde wedstrijden. De consument waardeert de Belgische bieren om hun diversiteit, zowel qua aanbod, aroma als smaak. En laat ons eerlijk zijn: de consument heeft gelijk! Belgische bieren behoren tot de beste ter wereld. Dit is vanzelfsprekend de grote verdienste van de Belgische brouwers die hun vakkennis aanwenden om excellente bieren te brouwen. Maar uiteraard beschikken onze brouwers ook over uitstekende lokale basisingrediënten. Hop, bijvoorbeeld. Poperinge: centrum van de hop Eén van de belangrijkste grondstoffen bij de productie van bier is hop. Het gebruik van hop bij het brouwproces heeft een invloed op de bitterheid, het aroma, de smaak en de bewaring van bier. Reeds eeuwenlang wordt in België hop geteeld. Waar de teelt vroeger nog geografisch gespreid gebeurde, met als kernen de regio s Aalst-Asse en Poperinge, concentreert de Belgische hopteelt zich nu voornamelijk rond het West-Vlaamse Poperinge. Werken aan kwaliteit Alle hop in België wordt geteeld op familiebedrijven die reeds generaties lang met veel liefde en vakkennis hop verbouwen. Hierdoor voelt de teler zich persoonlijk betrokken bij zijn eigen product en is hij terecht fier op het resultaat: Belgische kwaliteitshop. Deze goede kwaliteit is het resultaat van een met zorg uitgevoerde teelt, waarbij kwaliteit steeds als belangrijkste aandachtspunt wordt beschouwd. De Belgische kwaliteitskeuring en het kwaliteitszorgsysteem Belgische Hop leveren maximale garanties voor kwaliteit, voedselveiligheid en traceerbaarheid tijdens de teelt, de bewaring en het transport van de hop. Sinds 2010 zijn ook de hophandel en hopverwerking opgenomen in de sectorgids AGF handel en verwerking. Aan de hand van de etikettering van hopbellen en hoppellets kan elke verpakking perfect getraceerd worden tot bij de oorsprong. Met heerlijke bieren als resultaat. Belgian beers are loved around the world for their quality and diversity, as proven by the many awards received in internationally acclaimed competitions. Consumers appreciate Belgian beers on account of their diversity in the product range, the flavour as well as the taste. And let s be honest: they re right, aren t they? Our Belgian beer brewers are amongst the best in the world. Thanks to their many years experience and expertise in brewing excellent beers. And, on top of that, thanks to the excellent local ingredients they have at their disposal, like Belgian hops. Poperinge: the center of hops Hop is one of the key ingredients of beer. The choice of hops used in the brewing process impacts the beer s bitterness, its aroma, its taste and its storage possibilities. Hops have been cultivated in Belgium for centuries. While hop farms were spread geographically around the country, with the regions of Aalst-Asse and Poperinge as the main hubs, they are mainly concentrated around the town of Poperinge, West-Flanders, these days. Working hard on quality All Belgian hops are grown in family businesses, where the plant has been treated with love, care and expertise over many generations. Hop farmers are therefore truly devoted to their products and are rightly proud of the results of their efforts: high-quality, Belgian hops. This excellent quality is the result of a dedicated cultivation process where quality is key. The Belgian quality control and the Belgian Hops quality care system ensure quality, food safety and traceability during the cultivation, storage and transport of hops. Since 2010, hops trading and processing have been included in the sector guide for AGF companies (Potatoes, Vegetables and Fruit)/trading and processing. The labels attached to the hop bells and hop pellets allow every packaging to be perfectly traced back to its origin. An approach that leads to nothing but delicious beers. >>> >>> Quality controls and quality care system guarantee delicious beers

9 More than 50% Belgian hops? That deserves a quality label! Logo Belgische Hop verdient vertrouwen Om de Belgische hop nog beter te promoten, lanceerden de VLAM en de vzw HOP het logo Belgische hop. Brouwerijen die minstens 50% Belgische hop gebruiken bij het brouwen van hun kwaliteitsbier, kunnen dit met het logo extra in de verf zetten. Sinds de introductie van het logo in 2011 werd het al voor meer dan 200 verschillende bieren aangevraagd. Kwaliteit van bij ons! De Poperingse hop kreeg in 2009 een erkenning als streekproduct. Deze erkenning impliceert dat brouwerijen op het etiket van hun bierflessen Gebrouwen met Poperingse hop mogen vermelden. Op voorwaarde uiteraard dat Poperingse hop wordt gebruikt bij de productie. Erkent de brouwer officieel dat minstens de helft van de gebruikte hop van Belgische oorsprong is, dan kan hij het logo Belgische hop aanvragen bij de vzw HOP. De aanwezigheid van de Belgische hop wordt steekproefsgewijs gecontroleerd door een onafhankelijke keuringsinstelling. Drie P s voor duurzaam ondernemen Brouwers die Belgische hop gebruiken en dat met trots etaleren op de bieretiketten laten de bierdrinker zien dat ze een bier produceren met kwaliteitsvolle hop uit eigen streek. Met aandacht voor de drie basisbegrippen van duurzaam ondernemen: Profit: economische duurzaamheid voor zowel de hoptelers als de brouwerijen Planet: reductie van de milieubelasting bij de teelt (verminderd gebruik van gewasbeschermingsmiddelen door geleide bestrijding van ziekten en plagen) en bij de afzet (grondstoffentransport wordt tot een minimum herleid met een lage CO 2 - voetafdruk als gevolg) People: steunen van een kleine sector die zich steeds dynamischer opstelt door onder andere de reconversie naar aromatische rassen In 2011, the VLAM (Flanders Agricultural Marketing Board) and the non-profit organization vzw HOP introduced the Belgian hops logo, with the aim of helping promote Belgian hops. Breweries that use at least 50% Belgian hops when brewing their quality beer can label their bottles with the logo to highlight their commitment to Belgian hops. Since its launch, the logo has featured on over 200 different beers. Quality from here! The hops from Poperinge were acknowledged as a regional product in This title implies that breweries can mention the wording Brewed with hops from Poperinge on the label of their beer bottles. Provided, of course, that they use hops originating from Poperinge. If the brewer officially confirms that at least half of the hops used are of Belgian origin, he can request the Belgian hops logo from the vzw HOP. An independent notified body inspects the presence of Belgian hops by random sampling. Three Ps of sustainable entrepreneurship Belgian Hops logo instils trust Brewers who use Belgian hops and proudly boast the fact on their beer labels, are confirming to beer lovers around the globe, that their beer is made from with high-quality hops. The label further highlights that they adhere to the three basic concepts of sustainable entrepreneurship: Profit: boost economic sustainability, both for hop growers and for breweries Planet: foster eco-friendlier cultivation (less use of crop protection products, by applying controlled crop protection systems to control diseases and plagues) and trading (transport of raw materials is reduced to the max, resulting in a lower carbon footprint) People: support a small, yet increasingly dynamic sector (dynamism is reflected in, e.g., a migration to more aromatic hop varieties)

10 Dirk naudts Proefbouwerij Single Hop Technology -project: een efficiënt instrument om hopkwaliteiten te evalueren Single Hop Technology project: an efficient tool to evaluate hop qualities In 2010 startte de proef brouwerij uit Lochristi samen met KaHo Sint-Lieven en hopprofessor Denis De Keukeleire een ambitieus proefproject op rond hop: het Single Hop Technology -project. Met de steun van het IWT bestudeerden ze drie jaar lang hop tijdens de verwerking (drogen, pelleteren en bewaren) en tijdens de productie van bier. Ook de sensorische eigenschappen (smaak en smaakevolutie) van hop werden onder de loep genomen. Wereldexperts De proef brouwerij werd opgericht in 1996 met als missie bier te ontwikkelen en te brouwen voor derden. Om beter inzicht te krijgen in de vele facetten van hop en zijn toepassing in bier -, sloeg de proef brouwerij de handen in elkaar met twee experts. De gerenommeerde professor De Keukeleire is een wereldautoriteit in de chemie en de toepassingen van hop. De afdeling EFBT (Enzym-, Fermentatie- en Brouwerijtechnologie) van KaHo Sint-Lieven heeft ontzettend veel ervaring met analytische technieken voor allerlei aspecten van hop als grondstof voor de bierbereiding. 20 variëteiten Samen screenden de drie partners drie oogstjaren lang 20 verschillende Noord-Amerikaanse en Europese hopvariëteiten. Met alle variëteiten werden elk jaar opnieuw single-hop bieren gebrouwen. Aan de hand van het onderzoek kregen ze een beter inzicht in de sensorische kwaliteiten van deze geselecteerde hopvariëteiten. Daarnaast konden ze ook een aantal protocollen ontwikkelen om andere hopvariëteiten sneller te evalueren en in te schatten in hoeverre die soorten kunnen worden gebruikt voor bierproductie. De tussentijdse resultaten van het project In 2010, the proef brewery (test brewery) located in Lochristi (Belgium), KaHo Sint-Lieven Technology Campus (Ghent) and hop professor Denis De Keukeleire launched a lofty research project centered around hops: the Single Hop Technology project. With the support of IWT (the Flemish Agency for Innovation by Science and Technology), they studied hops during their processing (drying, pelletizing and storage) and during beer production and explored their sensory characteristics (evolution of taste and flavour). World experts The proef brewery was established in 1996 with the mission to develop and brew beer for third parties. To gain better insight into the many aspects of hops and their application in beer, the proef brewery joined forces with two experts. Professor De Keukeleire is a world authority on the chemistry and applications of hops. The EFBT department (Enzyme, Fermentation and Brewing Technology) of KaHo Sint-Lieven has extensive experience in analytical techniques on various aspects of hops with respect to beer-making. 20 varieties Between them, the three research partners screened 20 different hop varieties, both from the United States and from Europe, over three harvest years. Each year, new single hop beers were brewed using all varieties. The trials led to a better understanding of the selected hop varieties (sensory qualities) and a series of protocols to faster assess other hop varieties and how they can be used in beer-making. Interim results of the project have been presented as a teaser during the biannual, international Trends in Brewing symposium >>> >>> Better insight into how to brew great beers using Belgian hops

11 werden in 2012 als teaser voorgesteld op het tweejaarlijks internationaal symposium Trends in Brewing aan de KaHo Sint-Lieven in 2012 en op de European Brewery Convention in Luxemburg, eerder dit jaar. In 2014 wordt een volledig rapport gepubliceerd. Kwaliteit van Belgische hop Dat de proef brouwerij gelooft in de kwaliteit van Belgische hop, wordt geïllustreerd door de recente aanleg van 2 hectare hop uitsluitend voor gebruik in de proef brouwerij. De onderzoekspartners hopen met de resultaten ook andere Belgische brouwers en hoptelers grondig te kunnen informeren over alle aspecten van Belgische hop. Single Hop Science: andere variëteiten In de schaduw van het Single Hop Technology -project ontstond het SHS (Single Hop Science)-deelproject, waarbij regelmatig andere (nieuwe of bestaande) hopvariëteiten werden onderzocht, naast de 20 soorten die het hoofdproject onder de loep nam. Zo werd op kleine schaal (1000 liter) een reeks single-hopbieren gebrouwen met de hopsoorten Belma, Savinjski Golding, Celeia, Aurora, Bobek, Mandarina Bavaria en de in België geteelde variëteiten Saphir en (vanaf half augustus) Merkur, Target, East Kent Goldings en Challenger. Het recept is altijd identiek, enkel de hop is verschillend. Er wordt geen rekening gehouden met de bitterwaarde en er wordt telkens evenveel hop gedoseerd in het kookproces (400 gr/hl) en in dry hopping gedurende de bierrijping (400 gr/hl). Hierdoor ontstaan, in bepaalde gevallen, vrij extreme resultaten, maar het is een uitstekende manier om de impact van de hopvariëteit en van de dosering te evalueren. Dankzij dit initiatief kunnen de hoptelers, de bierbrouwers en de consumenten makkelijk verschillende hopvariëteiten sensorisch evalueren om zo de promotie van bepaalde variëteiten te stimuleren. SHS is een unieke gelegenheid om de kwaliteiten van de Belgische hop te onderstrepen. De SHS-bieren zijn in beperkte oplage verkrijgbaar bij Dranken Geers in Oostakker. (https://www.facebook.com/singlehopscience) Via de QR-code op de flessen kunnen geïnteresseerden meer informatie opvragen over de toegepaste hopvariëteit. at KaHo Sint-Lieven in 2012 and at the European Brewery Convention Congress in Luxembourg, earlier this year. A full report will be published in Quality of Belgian hops Quite recently, the proef brewery set up 2 hectares of hops field, exclusively for own use, thus highlighting its trust in the quality of Belgian hops. Based on the knowledge gained from the project, the research partners hope to profoundly inform other brewers and hop growers on how they can use Belgian hops to brew great beers. Single Hop Science: other varieties As a side-initiative of the Single Hop Technology project, the proef brewery and its partners kicked off the SHS (Single Hop Science) project, researching (new or existing) hop varieties other than the 20 types studied in the main research. During the SHS project, a series of single hop beers was brewed on a small scale (1,000 liters) with hop varieties like Belma, Savinjski, Golding, Celeia, Aurora, Bobek, Mandarina Bavaria, as well as varieties grown in Belgium, such as Saphir and (from mid-august 2013 on) Merkur, Target, East Kent Goldings and Challenger. For each trial, the recipe was identical, as was the quantity of hops used in the boiling process (400 gr/hl) and while dry hopping during beer maturation (400 gr/hl). Only the type of hops used was different. Bitter values were not taken into account. The trials often led to fairly extreme results, yet were ideal to evaluate the impact of the hop variety and of the dosing. The SHS initiative is a great way of helping hop growers, beer brewers and consumers easily evaluate the sensorial characteristics of hops and, as such, stimulate the promotion of certain types. It further underlines the qualities of the Belgian hops. The SHS beers (limited editions!) are available at Dranken Geers, Oostakker near Gent. (https://www.facebook.com/singlehopscience) The QR code on the bottles provides access to more information on the hop variety used. Quality Proefbouwerij Controle en certificering van hop(producten): een must in de EU Economische harmonisering is een van de doelstellingen van de Europese Unie, sinds de oprichting. Om de landbouwproductie binnen Europa te sturen en de markten te stabiliseren, heeft de EU gemeenschappelijke regels ( marktordeningen ) vastgesteld voor de landbouwmarkten. Marktinterventies door de overheid, quotaen steunregelingen, normen voor het in de handel brengen en produceren van landbouwproducten en handel met derde landen: ze worden allemaal door de marktordeningen geregeld. Markt voor hop stabiliseren Sinds 1971 is er een marktordening voor hop, die in de loop der jaren sterk werd afgebouwd. Bij de laatste belangrijke hervorming werd de productiesteun voor hop ontkoppeld en opgenomen in de bedrijfstoeslagregeling. De belangrijkste elementen van de huidige marktordening zijn de regeling voor productcertificering en de centrale rol van producentengroeperingen. Volgens de EU zijn die efficiënte instrumenten om via gezamenlijke actie de markt voor hop te stabiliseren en de kwaliteit van de producten te verbeteren en te garanderen. Kwaliteit door certificering De EU zet in hoge mate in op kwaliteit en gelooft dat certificeringsverplichtingen het kwaliteitsbeleid in de hand werken. Het is in principe verboden producten in de handel te brengen waarvoor geen certificaat kan worden voorgelegd. Ingevoerde producten moeten aan equivalente kwaliteitskenmerken beantwoorden. Concreet moet de hopsector aan volgende regels voldoen: - Op de producten van de hopsector die in de EU worden geoogst of vervaardigd, is een certificeringsprocedure van toepassing - De certificaten mogen slechts worden afgegeven voor producten die voldoen aan minimumkwaliteitskenmerken voor een bepaald handelsstadium - De producten van de hopsector mogen alleen in de handel worden gebracht of uitgevoerd als er een certificaat door de bevoegde entiteit is afgegeven >>> Inspection and certification of hop (products): a must within the EU Economic harmonization has been one of the major objectives of the European Union, ever since its establishment. The EU therefore provides common rules for managing agricultural production within Europe and ensuring stability in the markets: the common market organisation (CMO). Public intervention in the markets, quota and aid schemes, marketing and production standards and trade with third countries: they are all regulated by the common organisation of agricultural markets. Stabilize the market for hops Since 1971, there has been a CMO in hops, which has been run down significantly over the past few years. During the last major reform, financial support for hop growing was decoupled and included in the single payment scheme. The present CMO mainly covers the rules for product certification and the key role of producer groups, which the EU regards as efficient instruments for stabilizing the market for hops and improving and ensuring the quality of the products. Quality through certification The EU sets great store by quality and believes that certification obligations can underpin its quality policy. Products without a certificate are not allowed on the market. Imported products have to meet similar quality characteristics. In concrete terms, the hop sector has to heed the following rules: - Hops harvested or prepared within the EU are subject to a certification procedure - The certificates may only be issued for products having the minimum quality characteristics corresponding to a specific stage of marketing - Hop products may only be marketed or exported if the >>> authorised entity has issued a valid certificate

12 Daarnaast wordt ook bepaald dat alle contracten voor de levering van hop in de EU moeten worden geregistreerd. De regelgeving De basis voor de controles en de certificering van hop en hopproducten is te vinden in de volgende EU Verordeningen en in het besluit van de Vlaamse Regering: - Integrale GMO verordening 1234/2007 van de Raad van 22/10/2007 rond een gemeenschappelijke ordening van de landbouwmarkten en specifieke bepalingen voor een aantal landbouwproducten - Verordening 1850/2006 van de Commissie van 14/12/2006 betreffende de wijze van certificering van hop en hopproducten - Verordening 1295/2008 van de Commissie van 18/12/2008 betreffende de invoer van hop uit derde landen - Besluit van de Vlaamse Regering van 3/12/2010 betreffende de certificering van hop en hopproducten. De kwaliteitscontrole van hop(producten) in Vlaanderen In Vlaanderen is de afdeling Productkwaliteitsbeheer (KWA) van het Agentschap voor Landbouw en Visserij (ALV) bevoegd voor de controle en de certificering van hop en hopproducten. Samen met de vzw HOP, de stad Poperinge, Inagro en de hopproducenten, stelt het KWA alles in het werk om de kwaliteit van de hop en hopproducten zo hoog mogelijk te houden. Al voor de oogst wordt nagegaan of aan alle erkenningsvoorwaarden is voldaan. Na de oogst volgen analyses en productinspectie door de deskundigen van het ALV. Pas dan worden de officiële certificaten uitgereikt. Een overzichtje van de verschillende stappen van registratie tot finale goedkeuring. Registratie en erkenning Elk hopcertificeringscentrum dient jaarlijks een aanvraag tot erkenning in bij het ALV. Een deskundige van het ALV gaat ter plaatse na of aan de erkenningsvoorwaarden is voldaan. Bij het bezoek vult de AVL-expert een erkenningsverslag voor certificering in. Na gunstig advies wordt de erkenning jaarlijks toegediend of hernieuwd. De aanmaak van de documenten gebeurt onder toezicht van de hopambtenaar van de stad Poperinge. In addition, all contracts for the supply of hops in the EU have to be registered. The regulations The basis for the inspection and certification of hops and hop products can be found in the following EU Regulations and in the Flemish Government Decree: - Council Regulation (EC) No. 1234/2007 of 22/10/2007 establishing a single common organisation of agricultural markets and on specific provisions for certain agricultural products - Commission Regulation (EC) No. 1850/2006 of 14/12/2006 on the certification of hops and hop production - Commission Regulation (EC) No. 1295/2008 of 18/12/2008 on the importation of hops from third countries - Flemish Government Decree of 3/12/2010 on the certification of hops and hop products. The quality inspection of hop(products) in Flanders The Product Quality Department of the Agency for Agriculture and Fisheries (ALV) is authorized for the inspection and certification of hop and hop products in Flanders. Together with vzw HOP, the town of Poperinge, Inagro and the hop growers, the department strains every nerve to ensure the production of only the best-quality hops and hop products. Even before harvesting the crops, compliance with all accreditation and recognition requirements is checked. After the harvest, ALV experts carry out thorough analyses and inspect the products. Only if all the requirements are met will the hop (products) receive an official certificate. An overview of the different steps from registration through to final approval. Registration and recognition Every year, all hop certification institutes have to submit a request for recognition with the ALV. An ALV expert will then inspect, in situ, if the institute meets all the requirements. During the visit, (s)he will fill out an assessment report for certification. After favourable advice, the recognition is granted or renewed each year. All the documents are issued under the watchful eye of Poperinge s hop official. >>> >>> Voorwaarden voor erkenning: - beschikken over een geijkt weegtoestel voor het afwegen van de palen - aanwezigheid van een persinstallatie - aanwezigheid van een adequate vochtigheidsmeter - een fijne weegschaal en zeven indien de bereider de monsters zelf beoordeelt Daarnaast moet het centrum ook een register bijhouden van alle gecertificeerde en niet-gecertificeerde partijen die geperst worden, evenals van de resultaten van de analyses. Analyses op monsters Hopbellen die in de handel worden gebracht, moeten aan een aantal minimumvereisten voldoen rond vochtgehalte (12 14%), het maximumgehalte aan bladeren en stengels (6%), aan hopafval (3-4%) en aan zaden (voor zaadloze hop 2%). Elk certificeringscentrum mag de conformiteit zelf testen aan de hand van representatieve monsters (zoals beschreven in bijlage 2 van de EU verordening 1850/2006), of kan beslissen om de controle uit te besteden aan een onafhankelijk, erkend laboratorium. Vele Vlaamse hoptelers rekenen op Inagro vzw voor de testen. Inagro beschikt immers over een geaccrediteerd labo om bepaalde analyses, zoals het bepalen van de alfazuren, uit te voeren. Controles door keurmeester Daarbovenop controleert de Vlaamse keurmeester nog elke hopteler. Hij meet het vochtgehalte in de geperste balen, controleert de kwaliteit en verifieert steekproefsgewijs het gewicht. Ad random worden een bepaald aantal controlestalen genomen voor onderzoek in het laboratorium van Inagro. Bij verkoop van de hopbellen levert de Vlaamse keurmeester de certificaten af die de hopambtenaar van de Stad Poperinge vooraf heeft opgemaakt. Hij kijkt ter plaatse de laboratoriumuitslag na om te zien of aan de minimumkwaliteitseisen is voldaan en controleert een laatste keer het gewicht en het vochtgehalte. Het kostenplaatje? Het AVL vraagt een certificeringsverplaatsing van 30 EUR. De meeste hoptelers groeperen hun aanvraag tot certificering om kosten te besparen. De vergoedingen, die worden gestort in het Fonds voor Landbouw en Visserij, worden gebruikt om specifieke onderzoeken rond de kwaliteit van hop de financieren. Requirements for recognition: - have a set of calibrated scales to weigh the poles - presence of a pressure system - availability of an adequate moisture gauge - a small scale and sieves if the producer assesses the samples himself In addition, the institute has to keep a register of all the certified and uncertified lots that are pressed, as well as of the analysis results. Analyzing samples All hops that go to market have to meet strict requirements in respect of moisture level (minimal 12 14%) and the presence of leaves and stalks (maximum 6%), of hop waste (3-4%) and of seeds ( 2% for seedless hops). Each certification institute can test the conformity itself in representative samples (as described in annex 2 of the EU Regulation 1850/2006), or can subcontract the quality control to an independent, recognized laboratory. Inagro vzw does the laboratory tests for many of Flanders hop growers, as it has an accredited lab for analyses like alpha acids determination. Checks made by the official inspector In addition, the official Flemish inspector, called the keurmeester, also checks each hop grower s produce: he measures the moisture level in the pressed bales, checks the quality and takes random samples to check the weight. A series of test samples are further examined at the Inagro laboratory. When the hop cones are sold, the Flemish tester will deliver the certificates that Poperinge s hop official has prepared. He will check the laboratory results to verify if all the minimum quality requirements have been fulfilled and do a very last check of weight and moisture level. The cost? The AVL demands a fee of EUR30 for transport. Most hop growers collect their certification requests to save costs. The fees, which are transferred to the Fund for Agriculture and fisheries, are used to finance specific research on the quality of hops.

13 Hopmuseum Poperinge Een interactieve reis door de wereld van hop An interactive journey through the world of hops A beer wall featuring no fewer than 1,400 different beers In het industrieel monument de Stadsschaal, een voormalig keur-, weeg- en perscentrum van hop, bevindt zich het Hopmuseum van Poperinge. De bezoekersomloop slingert zich als een hopplant van zolder tot gelijkvloers. Kijkkasten met historische documenten, authentieke werktuigen, maquettes, foto s en filmpjes brengen meer dan zeven eeuwen hopteelt in beeld. Een boeiende, interactieve ervaring waarin de hopboer, de hoppeplukker, de machinebouwer en de hophandelaar centraal staan. Twee gloednieuwe blikvangers in het centrum van hop en bier zijn de Tentoonstelling Trappist en de Belgische Biermuur. Tentoonstelling Trappist Trappistenbieren worden alom geroemd om hun hoge kwaliteit en rijke smaak. De acht trappistenbrouwerijen behoren tot de top van de brouwerijwereld. Hun ambachtelijkheid, de gedurfde, diepe smaak van het bier en de niet-commerciële aanpak zijn uniek. Wereldwijd zijn er slechts negen trappistenbieren waarvan zes Belgische. Acht trappistenbieren dragen het label Authentic Trappist Product. Poperinge heeft een centrale ligging tussen twee trappistenabdijen: West-Vleteren en Mont des Cats. Hopmuseum Poperinge zoomt dit jaar in op de diverse trappistenbieren en hun geschiedenis. Uiteraard kan dit niet zonder proeven! Belgische Biermuur De collectie Belgische bieren is uniek in Vlaanderen en België. Sedert 1 juli 2013 pronkt het Poperingse Hopmuseum dan ook met een Belgische Biermuur. Aanschouw de lange muur met alle Belgische bieren, de kleurrijke labels, het innovatieve design, de grote biermerken, de smaakvolle streekbieren en de uitzonderlijk moeilijk te verkrijgen bieren. De collectie, die geografisch is samengesteld volgens provincie en brouwerij, is een indrukwekkende 142 meter lang en stelt ruim verschillende biersmaken tentoon. Poperinge s Hop Museum is located at an industrial monument: the old Municipal Scales where hops used to be weighed, approved and stacked. A winding route takes visitors through four floors, from the impressive attic down to the ground floor. Display cabinets containing historic documents, authentic hop tools, scale models, photographs and audiovisual displays illustrate more than seven centuries of hop cultivation a captivating, interactive experience centered around the story of a hop farmer, a hop picker, a machine builder and a hop trader. Just recently, the Hop Museum welcomed two new highlights: the Trappist Exhibition and the Belgian Beer Wall. Expo Trappist Trappist beers are widely acclaimed and world-renowned for their superb quality and rich, full flavour. The eight monasteries that currently brew beer sold as Authentic Trappist Products are at the top of the brewing industry. Their tradition, the adventurous, fullbodied flavour of their beers and their non-profit-making approach are truly unique. In addition to the Authentic Trappist Products, there is one other Trappist beer: that of Mont des Cats. Poperinge is centrally located between the Mont des Cats abbey and that of West-Vleteren. This year, a temporary exhibition at Poperinge s Hop Museum is zooming in on the various Trappist beers and their history. Tasting the beers is, of course, a must when visiting this exhibition. Belgian Beer Wal No other country can boast so many beers as Flanders/Belgium. Since 1 July 2013, you can get to know them at Poperinge s Hop Museum, in the 142-meters-long Belgian Beer Wall. Admire their colorful labels and innovative design and discover all the bigname brands, the flavourful regional beers and the beers that are exceptionally difficult to obtain. The collection, which is sorted according to geography (province and brewery), exhibits no fewer than 1,400 different beers.

14 Toerisme poperinge Poperinge, Hoofdstad van het Goede leven Vlakbij de Franse grens stap je de Hoofdstad van het Goede Leven binnen. In Poperinge bepalen de typische hopranken het zicht langs de rustige wegen. Van hop naar bier is hier maar een kleine stap. In de talrijke volkscafeetjes les je je dorst met een verfrissend streekbier, gebrouwen in één van de drie Poperingse brouwerijen. Ook de paters van West-Vleteren zijn met hun trappistenbier vlakbij. De militaire begraafplaatsen herinneren aan het oorlogsgeweld uit Flirtend met de Belgisch-Franse grens kom je vervolgens in stemmige dorpjes zoals Abele, Watou, Reningelst, Krombeke, Proven, Haringe en Roesbrugge. Poperingse brouwerijen Op het grondgebied van Poperinge vind je drie brouwerijen. In het centrum van Watou is Brouwerij Van Eecke gekend voor o.a. het Poperings Hommelbier, Kapittel Blond en Watou s Wit. Even verderop, richting Abele, maakt Brouwerij Sint-Bernardus blonde en donkere abdijbieren met hop van hun eigen hoppeveld. Brouwerij De Plukker in de Elverdingseweg gebruikt eigen biologische hop om hun Keikoppenbier te maken. En net buiten de stadsgrenzen tref je de Sint-Sixtusabdij met de wereldberoemde trappist van West-Vleteren. Streekgerechten Poperinge, Capital of the Good Life Close to Belgium s border with France, you enter the Capital of the Good Life. Along the quiet roads that surround the town of Poperinge, numerous hop plants are climbing up their netting. It s only a small step from these hops to the region s delicious beers. Poperinge s many traditional pubs and cafés will welcome you to quench your thirst with a refreshing regional beer, brewed in one of Poperinge s three breweries. The monks of West-Vleteren, famous for their Trappist beers, are nearby too. At the same time, the countless military cemeteries remind you of the horrors of World War 1. While hugging the Belgian-French border you will come across charming villages like Abele, Watou, Reningelst, Krombeke, Proven, Haringe and Roesbrugge. Poperinge s breweries Poperinge and its environs are home to three breweries. Located in the centre of Watou, Brouwerij Van Eecke is renowned for Poperings Hommelbier, Kapittel Blond and Watou s Wit, amongst others. Further on, towards Abele, is Brouwerij Sint-Bernardus, where blond and dark abbey beers are brewed with hops from the local hop field. Brouwerij De Plukker in the Elverdingseweg uses its own organic hops to make Keikoppenbier. And just outside the town of Poperinge is the Abbye of Sint-Sixtus, home to the worldrenowned West-Vleteren Trappist. Poperinge is the Capital of the Good Life Van de hop naar de keuken is maar een kleine stap. Als Hoofdstad van het Goede Leven heeft Poperinge alles te bieden waar foodies, gastronomen en fijnproevers verlekkerd op zijn: smaakvolle streekproducten die je nergens anders vindt, verrassende delicatessen en karaktervolle streekbieren De talloze gastronomische restaurants, culinair hoogstaande bistro s, gezellige tearooms en sfeervolle kroegen ontvangen je met open armen. Wie denkt dat Poperinge alleen maar lekkers te bieden heeft dat uit een flesje of tapkraan komt, heeft het goed mis. De stad beschikt over heel wat typische streekgerechten en producten die elke lekkerbek doen watertanden. Zoals: Poperings standevleesh (gepekelde, gerookte en gekookte geserveerd met seizoensgroenten), kabeljauw aan de Schreve, hopscheuten, mazarinetaart,. Local dishes From hops to the kitchen? That s an easy step too. As Capital of the Good Life, Poperinge has everything on offer to seduce foodies, gourmets and connoisseurs: tasty local products that you won t find anywhere else, surprising delicacies and distinctive local beers. The numerous gastronomic restaurants, culinary highquality bistros, cosy tearooms and characteristic pubs will welcome you wholeheartedly. Did you think that Poperinge only has niceties that come in bottles or from barrels? Not so. The town offers a wide array of mouth-watering local dishes and products, such as Poperings standevleesh (salted, smoked and cooked ham served with seasonal vegetables), kabeljauw aan de Schreve (border cod), hop sprouts, mazarinetaart (mazarine cake), etc. >>> >>>

15 HOPS AND THE SAD REMINDERS OF WWI Talbot House Tijdens de Eerste Wereldoorlog was Poperinge een stad achter het front. De soldaten kwamen naar Pop om te rusten of hun wonden te helen. In het soldatenhuis Talbot House waren alle soldaten ongeacht hun rang welkom om piano te spelen, een boek te lezen, te tuinieren,. In dit levend museum werd veel van het origineel meubilair zoals de piano en het orgel in de kapel bewaard. Stadhuissite en Lijssenthoek Ook de stadhuissite en Lijssenthoek Military Cemetery zijn getuigen van meer dan vier jaar oorlogsgeweld. Op de stadhuissite, met twee dodencellen en een executieplaats, brachten terdoodveroordeelden hun laatste uren door. Op het gehucht Lijssenthoek (Poperinge) was tijdens WO1 het grootste veldhospitaal van de Ieperboog gevestigd. De begraafplaats en het bezoekerscentrum vertellen het verhaal van de mensen achter de statistieken. Je kunt beide sites elke dag gratis bezoeken. Hopmuseum Nog eens herhalen: het Hopmuseum, het centrum van bier en hop, mag niet op het lijstje met Poperingse must-visits ontbreken. Je las meer over dit unieke museum eerder in deze brochure. Talbot House During World War I, Poperinge was a town behind the front. Soldiers came to Pop to rest or let their wounds heal. Talbot House tried to be a home from home for all the British soldiers, inviting solders of whatever rank to play the piano, read a book or work in the garden. In this living museum, a lot of original furniture, such as the piano and the organ in the chapel, have been successfully preserved. Town hall site and Lijssenthoek The town hall site and Lijssenthoek Military Cemetery too, testify to over four centuries of waging war. At the town hall site, which features two death-row cells and an execution pole, condemned prisoners passed their final hours before their execution. The hamlet of Lijssenthoek (Poperinge) featured the largest field hospital in the Ypres Salient, during WWI. The cemetery and the visitors centre tell the story of the people behind the statistics. Both sites are open to the public. Hopmuseum Just to remind you: don t forget the Hop Museum, the centre of beer and hops, in your list of Poperinge s must-visits. This unique museum is discussed at length in an earlier section of this brochure. Toerisme Poperinge I Grote Markt 1 I 8970 Poperinge I T. +32 (0) I I

16 Hopscheuten / Hop shoots Een culinaire delicatesse A culinary delicacy Hopscheuten waren vroeger voedsel voor het gewone volk, maar werden in de jaren zeventig herontdekt in de betere keuken. Vandaag zijn hopscheuten zowat de duurste groente ter wereld, uitsluitend in klasserestaurants te proeven tussen Kerstmis en Pasen. Hopscheuten zijn de ondergrondse en dus witte scheuten van de hopplant. Dankzij de ontwikkeling van een revolutionair procedé waarbij de wortelblokken 21 dagen in verwarmde grond scheuten laten groeien slaagde De Witte Ranke erin de klassieke oogstperiode van maximum 4 weken (tijdens het voorjaar) uit te breiden tot 4 maanden (van de primeurs net voor Kerstmis, goed voor ca euro per kilo, tot Pasen). Tot op vandaag is dat procedé uniek in de hele wereld, waardoor duizenden gastronomen de betere Belgische en Zuidnederlandse restaurants frequenteren om hopscheuten, in combinatie met andere heerlijke ingrediënten, te degusteren. Unieke creaties Hoe hopscheuten smaken? Ze smaken gewoon naar hopscheuten. Ja, ze hebben een notige smaak, die zelfs refereert naar cichorei en ze zijn zowel vers geplukt als gepocheerd bijzonder lekker. Poperingse en Vlaamse chefs maken steeds meer unieke creaties met hopscheuten als basisingrediënt. Gastronomie en toerisme De vzw Keurbroederschap De Witte Ranke dit jaar precies 30 jaar jong zet zich al decennia in voor de streekgastronomie, met specifieke aandacht voor bieren, hop en hopscheuten. Tegelijk werpt De Witte Ranke zich op als een belangrijke speler op het vlak van toerisme en lokale cultuur. Tweejaarlijks organiseert de vzw een culinaire wedstrijd voor juniorkoks (met hopscheuten als basisingrediënt) en de wedstrijd Beste professionele bierschenker van België. Jaarlijks lokt De Witte Ranke ook 500 tot 800 gastronomen naar Poperinge voor de hopscheutenhappening, een dagarrangement dat het boeiende verhaal van de hop en de hopscheuten in geuren, kleuren en smaken brengt. Considered poor man s asparagus in the past, hop shoots were rediscovered in the seventies and steadily gained in popularity among gourmets. Today, hop shoots are about the most expensive vegetable in the world, to be enjoyed in top restaurants between Christmas and Easter. Hop shoots are white shoots which grow slowly in the underground portion of the hop plant. To extend the traditionally short harvesting period of hop shoots (in spring), the Keurbroederschap De Witte Ranke (Fraternity of the White Hop Vine) developed a revolutionary growing procedure: hop shoots are grown in heated soil and are ready in 21 days. Thanks to this new approach, the hop shoots season has been expanded from four weeks to four months (from the primeurs just before Christmas, worth ca. EUR 1,000 per kilo, through to Easter). As the cultivation process is unique in the world, thousands of gourmands visit Belgian and South-Holland s top restaurants to taste hop shoots, combined with other delicious ingredients. Unique creations The taste of hop shoots? Well, they taste just like hop shoots: quite distinctive, in fact. Their taste is best described as nutty with a hint of chicory and certainly is delicious, whether the shoots are eaten raw or poached. An growing number of chefs from Poperinge and the broader Flemish region prepare unique dishes with hop shoots as the basic ingredient. Gastronomy and tourism The vzw Keurbroederschap De Witte Ranke was established 30 years ago to promote the interests of regional gastronomy, with a focus on beer, hops and hop shoots. De Witte Ranke also plays a key role in the local tourism and culture. Every two years, it organizes a culinary competition for junior cooks (with hop shoots as the key ingredient) and the competition Belgian s most professional beer tapper. During its annual Hop Shoots Festival, 500 to 800 gourmets visit Poperinge to explore the world of hops and hop shoots in all its flavours, colours and and tastes. Hop shoots are a culinary delicacy

17 Europees Landbouwfonds voor Plattelandsontwikkeling: Europa investeert in zijn platteland

Alcohol policy in Belgium: recent developments

Alcohol policy in Belgium: recent developments 1 Alcohol policy in Belgium: recent developments Kurt Doms, Head Drug Unit DG Health Care FPS Health, Food Chain Safety and Environment www.health.belgium.be/drugs Meeting Alcohol Policy Network 26th November

Nadere informatie

Nieuwsbrief NRGD. Editie 11 Newsletter NRGD. Edition 11. pagina 1 van 5. http://nieuwsbrieven.nrgd.nl/newsletter/email/47

Nieuwsbrief NRGD. Editie 11 Newsletter NRGD. Edition 11. pagina 1 van 5. http://nieuwsbrieven.nrgd.nl/newsletter/email/47 pagina 1 van 5 Kunt u deze nieuwsbrief niet goed lezen? Bekijk dan de online versie Nieuwsbrief NRGD Editie 11 Newsletter NRGD Edition 11 17 MAART 2010 Het register is nu opengesteld! Het Nederlands Register

Nadere informatie

Process Mining and audit support within financial services. KPMG IT Advisory 18 June 2014

Process Mining and audit support within financial services. KPMG IT Advisory 18 June 2014 Process Mining and audit support within financial services KPMG IT Advisory 18 June 2014 Agenda INTRODUCTION APPROACH 3 CASE STUDIES LEASONS LEARNED 1 APPROACH Process Mining Approach Five step program

Nadere informatie

Digital municipal services for entrepreneurs

Digital municipal services for entrepreneurs Digital municipal services for entrepreneurs Smart Cities Meeting Amsterdam October 20th 2009 Business Contact Centres Project frame Mystery Shopper Research 2006: Assessment services and information for

Nadere informatie

Examenreglement Opleidingen/ Examination Regulations

Examenreglement Opleidingen/ Examination Regulations Examenreglement Opleidingen/ Examination Regulations Wilde Wijze Vrouw, Klara Adalena August 2015 For English translation of our Examination rules, please scroll down. Please note that the Dutch version

Nadere informatie

Ius Commune Training Programme 2015-2016 Amsterdam Masterclass 16 June 2016

Ius Commune Training Programme 2015-2016 Amsterdam Masterclass 16 June 2016 www.iuscommune.eu Dear Ius Commune PhD researchers, You are kindly invited to attend the Ius Commune Amsterdam Masterclass for PhD researchers, which will take place on Thursday 16 June 2016. During this

Nadere informatie

Aim of this presentation. Give inside information about our commercial comparison website and our role in the Dutch and Spanish energy market

Aim of this presentation. Give inside information about our commercial comparison website and our role in the Dutch and Spanish energy market Aim of this presentation Give inside information about our commercial comparison website and our role in the Dutch and Spanish energy market Energieleveranciers.nl (Energysuppliers.nl) Founded in 2004

Nadere informatie

The role of local municipalities and labor market regions in adult education: monitoring quality

The role of local municipalities and labor market regions in adult education: monitoring quality Deze dia-indeling is zo gemaakt dat zelf een afbeelding kan worden geplaatst. Klik met de rechtermuisknop in de achtergrond en kies Achtergrond opmaken. Klik op Opvulling met figuur of bitmappatroon en

Nadere informatie

Innovative SUMP-Process in Northeast-Brabant

Innovative SUMP-Process in Northeast-Brabant Innovative SUMP-Process in Northeast-Brabant #polis14 Northeast-Brabant: a region in the Province of Noord-Brabant Innovative Poly SUMP 20 Municipalities Province Rijkswaterstaat Several companies Schools

Nadere informatie

1. In welk deel van de wereld ligt Nederland? 2. Wat betekent Nederland?

1. In welk deel van de wereld ligt Nederland? 2. Wat betekent Nederland? First part of the Inburgering examination - the KNS-test Of course, the questions in this exam you will hear in Dutch and you have to answer in Dutch. Solutions and English version on last page 1. In welk

Nadere informatie

Competencies atlas. Self service instrument to support jobsearch. Naam auteur 19-9-2008

Competencies atlas. Self service instrument to support jobsearch. Naam auteur 19-9-2008 Competencies atlas Self service instrument to support jobsearch Naam auteur 19-9-2008 Definitie competency The aggregate of knowledge, skills, qualities and personal characteristics needed to successfully

Nadere informatie

Bijlage 2: Informatie met betrekking tot goede praktijkvoorbeelden in Londen, het Verenigd Koninkrijk en Queensland

Bijlage 2: Informatie met betrekking tot goede praktijkvoorbeelden in Londen, het Verenigd Koninkrijk en Queensland Bijlage 2: Informatie met betrekking tot goede praktijkvoorbeelden in Londen, het Verenigd Koninkrijk en Queensland 1. Londen In Londen kunnen gebruikers van een scootmobiel contact opnemen met een dienst

Nadere informatie

The Dutch mortgage market at a cross road? The problematic relationship between supply of and demand for residential mortgages

The Dutch mortgage market at a cross road? The problematic relationship between supply of and demand for residential mortgages The Dutch mortgage market at a cross road? The problematic relationship between supply of and demand for residential mortgages 22/03/2013 Housing market in crisis House prices down Number of transactions

Nadere informatie

Understanding and being understood begins with speaking Dutch

Understanding and being understood begins with speaking Dutch Understanding and being understood begins with speaking Dutch Begrijpen en begrepen worden begint met het spreken van de Nederlandse taal The Dutch language links us all Wat leest u in deze folder? 1.

Nadere informatie

Registratie- en activeringsproces voor de Factuurstatus Service NL 1 Registration and activation process for the Invoice Status Service EN 11

Registratie- en activeringsproces voor de Factuurstatus Service NL 1 Registration and activation process for the Invoice Status Service EN 11 QUICK GUIDE B Registratie- en activeringsproces voor de Factuurstatus Service NL 1 Registration and activation process for the Invoice Status Service EN 11 Version 0.14 (July 2015) Per May 2014 OB10 has

Nadere informatie

Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt The role of mobility in higher education for future employability

Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt The role of mobility in higher education for future employability The role of mobility in higher education for future employability Jim Allen Overview Results of REFLEX/HEGESCO surveys, supplemented by Dutch HBO-Monitor Study migration Mobility during and after HE Effects

Nadere informatie

1.1 ORGANIZATION INFORMATION 1.2 CONTACT INFORMATION 2.1 SCOPE OF CERTIFICATION 2.2 AUDITOR INFORMATION 3.1 AUDIT CONCLUSIONS 3.2 MANAGEMENT SYSTEM EFFECTIVENESS 3.3 OBSERVATIONS Organization Address Name

Nadere informatie

Informatie voor niet verzekerde patiënten en/of in het buitenland

Informatie voor niet verzekerde patiënten en/of in het buitenland Informatie voor niet verzekerde patiënten en/of in het buitenland verzekerde patiënten Ook als u geen ziektekostenverzekering heeft of in het buitenland verzekerd bent, kunt u voor behandeling terecht

Nadere informatie

Pro Dual Improving through Benchmarking. Leonardo da Vinci/Partnerships 2008-2010

Pro Dual Improving through Benchmarking. Leonardo da Vinci/Partnerships 2008-2010 Pro Dual Improving through Benchmarking Leonardo da Vinci/Partnerships 2008-2010 Partners Germany: Stadt München/City of Munich Education Department - Vocational Schools and Further Education Industrie-

Nadere informatie

ARTIST. Petten 24 September 2012. www.ecn.nl More info: schoots@ecn.nl

ARTIST. Petten 24 September 2012. www.ecn.nl More info: schoots@ecn.nl ARTIST Assessment and Review Tool for Innovation Systems of Technologies Koen Schoots, Michiel Hekkenberg, Bert Daniëls, Ton van Dril Agentschap NL: Joost Koch, Dick Both Petten 24 September 2012 www.ecn.nl

Nadere informatie

CSRQ Center Rapport over onderwijsondersteunende organisaties: Samenvatting voor onderwijsgevenden

CSRQ Center Rapport over onderwijsondersteunende organisaties: Samenvatting voor onderwijsgevenden CSRQ Center Rapport over onderwijsondersteunende organisaties: Samenvatting voor onderwijsgevenden Laatst bijgewerkt op 25 november 2008 Nederlandse samenvatting door TIER op 5 juli 2011 Onderwijsondersteunende

Nadere informatie

European frameworks for VET

European frameworks for VET European frameworks for VET VLOR Brussels, 4 June 2014 Carlo Scatoli Vocational Training and Adult Learning 2002 The Copenhagen Declaration 30 November 2002 Strengthen the European dimension Improve transparency,

Nadere informatie

CREATING VALUE THROUGH AN INNOVATIVE HRM DESIGN CONFERENCE 20 NOVEMBER 2012 DE ORGANISATIE VAN DE HRM AFDELING IN WOELIGE TIJDEN

CREATING VALUE THROUGH AN INNOVATIVE HRM DESIGN CONFERENCE 20 NOVEMBER 2012 DE ORGANISATIE VAN DE HRM AFDELING IN WOELIGE TIJDEN CREATING VALUE THROUGH AN INNOVATIVE HRM DESIGN CONFERENCE 20 NOVEMBER 2012 DE ORGANISATIE VAN DE HRM AFDELING IN WOELIGE TIJDEN Mieke Audenaert 2010-2011 1 HISTORY The HRM department or manager was born

Nadere informatie

Intercultural Mediation through the Internet Hans Verrept Intercultural mediation and policy support unit

Intercultural Mediation through the Internet Hans Verrept Intercultural mediation and policy support unit 1 Intercultural Mediation through the Internet Hans Verrept Intercultural mediation and policy support unit 2 Structure of the presentation - What is intercultural mediation through the internet? - Why

Nadere informatie

ETS 4.1 Beveiliging & ETS app concept

ETS 4.1 Beveiliging & ETS app concept ETS 4.1 Beveiliging & ETS app concept 7 juni 2012 KNX Professionals bijeenkomst Nieuwegein Annemieke van Dorland KNX trainingscentrum ABB Ede (in collaboration with KNX Association) 12/06/12 Folie 1 ETS

Nadere informatie

Script. Good health starts with good food. That s true for people as much as it is for animals.

Script. Good health starts with good food. That s true for people as much as it is for animals. Script Good health starts with good food. That s true for people as much as it is for animals. Livestock and fish health influence human health, since animal protein is an indispensable part of our food

Nadere informatie

Dutch Research Council: women in scientific careers

Dutch Research Council: women in scientific careers Dutch Research Council: women in scientific careers Dr. Wilma van Donselaar Paris 2005 What is NWO? NWO is the Dutch Research Council and consists of 8 councils: Humanities, Social Sciences, Medical Sciences,

Nadere informatie

SURFnet User Survey 2006

SURFnet User Survey 2006 SURFnet User Survey 2006 Walter van Dijk Madrid, 21 September 2006 Agenda A few facts General picture resulting from the survey Consequences for the service portfolio Consequences for the yearly innovation

Nadere informatie

Het beheren van mijn Tungsten Network Portal account NL 1 Manage my Tungsten Network Portal account EN 14

Het beheren van mijn Tungsten Network Portal account NL 1 Manage my Tungsten Network Portal account EN 14 QUICK GUIDE C Het beheren van mijn Tungsten Network Portal account NL 1 Manage my Tungsten Network Portal account EN 14 Version 0.9 (June 2014) Per May 2014 OB10 has changed its name to Tungsten Network

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Brand building blocks 3 Logo 4 Colors 7 Images 8 Tile 9 Font 10 Typo 11 Header 12 Url 13 Action panel 14

Inhoudsopgave. Brand building blocks 3 Logo 4 Colors 7 Images 8 Tile 9 Font 10 Typo 11 Header 12 Url 13 Action panel 14 Inhoudsopgave Brand building blocks 3 Logo 4 Colors 7 Images 8 Tile 9 Font 10 Typo 11 Header 12 Url 13 Action panel 14 Applying brand building blocks 15 Flyer 16 Placemat 18 Dutch examples 19 2 Brand building

Nadere informatie

XTRA LEUK DOCUMENTATION SHOPPEN IN DECEMBER

XTRA LEUK DOCUMENTATION SHOPPEN IN DECEMBER FREE DOCUMENTATION Promotion for the gift-wrapping service/shop was part of the XTRA Leuk Shoppen in de Marikenstraat (XTRA Great Shopping in Marikenstraat) campaign, which also communicated about Sunday

Nadere informatie

Socio-economic situation of long-term flexworkers

Socio-economic situation of long-term flexworkers Socio-economic situation of long-term flexworkers CBS Microdatagebruikersmiddag The Hague, 16 May 2013 Siemen van der Werff www.seo.nl - secretariaat@seo.nl - +31 20 525 1630 Discussion topics and conclusions

Nadere informatie

Ervaringen met begeleiding FTA cursus Deployment of Free Software Systems

Ervaringen met begeleiding FTA cursus Deployment of Free Software Systems Ervaringen met begeleiding FTA cursus Deployment of Free Software Systems Frans Mofers Nederland cursusmateriaal & CAA's alle cursusmateriaal vrij downloadbaar als PDF betalen voor volgen cursus cursussite

Nadere informatie

Duurzaamheid in Agrologistiek; CO2 labeling

Duurzaamheid in Agrologistiek; CO2 labeling Duurzaamheid in Agrologistiek; CO2 labeling Chris E. Dutilh Stichting DuVo/Unilever Benelux Conferentie Winst uit Agrologistiek Monster, 16 februari 2009 Doelstelling DuVo-studie In beeld brengen of, en

Nadere informatie

OVERGANGSREGELS / TRANSITION RULES 2007/2008

OVERGANGSREGELS / TRANSITION RULES 2007/2008 OVERGANGSREGELS / TRANSITION RULES 2007/2008 Instructie Met als doel het studiecurriculum te verbeteren of verduidelijken heeft de faculteit FEB besloten tot aanpassingen in enkele programma s die nu van

Nadere informatie

CHROMA STANDAARDREEKS

CHROMA STANDAARDREEKS CHROMA STANDAARDREEKS Chroma-onderzoeken Een chroma geeft een beeld over de kwaliteit van bijvoorbeeld een bodem of compost. Een chroma bestaat uit 4 zones. Uit elke zone is een bepaald kwaliteitsaspect

Nadere informatie

PROJECT INFORMATION Building De Meerlanden Nieuweweg 65 in Hoofddorp

PROJECT INFORMATION Building De Meerlanden Nieuweweg 65 in Hoofddorp BT Makelaars Aalsmeerderweg 606 Rozenburg Schiphol Postbus 3109 2130 KC Hoofddorp Telefoon 020-3 166 166 Fax 020-3 166 160 Email: info@btmakelaars.nl Website : www.btmakelaars.nl PROJECT INFORMATION Building

Nadere informatie

Usage guidelines. About Google Book Search

Usage guidelines. About Google Book Search This is a digital copy of a book that was preserved for generations on library shelves before it was carefully scanned by Google as part of a project to make the world s books discoverable online. It has

Nadere informatie

Over dit boek. Richtlijnen voor gebruik

Over dit boek. Richtlijnen voor gebruik Over dit boek Dit is een digitale kopie van een boek dat al generaties lang op bibliotheekplanken heeft gestaan, maar nu zorgvuldig is gescand door Google. Dat doen we omdat we alle boeken ter wereld online

Nadere informatie

Jan Kempers. Manager Duurzame Ontwikkeling HEINEKEN Nederland. Bestuurslid St. Veldleeuwerik

Jan Kempers. Manager Duurzame Ontwikkeling HEINEKEN Nederland. Bestuurslid St. Veldleeuwerik 1 Jan Kempers Manager Duurzame Ontwikkeling HEINEKEN Nederland Bestuurslid St. Veldleeuwerik HEINEKEN Proud, Independent, Responsible Global Brewer The world s most international brewer No 1 in Europe

Nadere informatie

Best? New practice industry-university cooperation. Chemelot InSciTe. www.chemelot-inscite.com

Best? New practice industry-university cooperation. Chemelot InSciTe. www.chemelot-inscite.com Best? New practice industry-university cooperation Chemelot InSciTe www.chemelot-inscite.com Aanleiding / Externe ontwikkelingen Wetenschappelijke competitie neemt toe; universiteit moet zich op sterktes

Nadere informatie

Marketing & Communications DNS.be 2010 & 2011. 28 april 2011

Marketing & Communications DNS.be 2010 & 2011. 28 april 2011 Marketing & Communications DNS.be 2010 & 2011 28 april 2011 CENTR Marketing Workshop April 2011 - Helsinki 2 Agenda Campaign 2010: Goal Campaign Results & Learnings Market research: Goal Outcome Learnings

Nadere informatie

2013 Introduction HOI 2.0 George Bohlander

2013 Introduction HOI 2.0 George Bohlander 2013 Introduction HOI 2.0 George Bohlander HOI 2.0 introduction Importance HOI currency Future print = HOI 2.0 HOI 2.0 Print: Décomplexation/more simple Digital: New set-up Core values HOI Accountability

Nadere informatie

Introduction to KM. Kampala CIKM Workshop 2013 Joost Lieshout

Introduction to KM. Kampala CIKM Workshop 2013 Joost Lieshout Introduction to KM Kampala CIKM Workshop 2013 Joost Lieshout Good to know Introductions Your CIKM experience Outline CIKM Sessions Tuesday Introduction to KM & Groupwork Introduction to (CI)KM Strategy

Nadere informatie

Taco Schallenberg Acorel

Taco Schallenberg Acorel Taco Schallenberg Acorel Inhoudsopgave Introductie Kies een Platform Get to Know the Jargon Strategie Bedrijfsproces Concurrenten User Experience Marketing Over Acorel Introductie THE JARGON THE JARGON

Nadere informatie

Media en creativiteit. Winter jaar vier Werkcollege 7

Media en creativiteit. Winter jaar vier Werkcollege 7 Media en creativiteit Winter jaar vier Werkcollege 7 Kwartaaloverzicht winter Les 1 Les 2 Les 3 Les 4 Les 5 Les 6 Les 7 Les 8 Opbouw scriptie Keuze onderwerp Onderzoeksvraag en deelvragen Bespreken onderzoeksvragen

Nadere informatie

Appendix A: List of variables with corresponding questionnaire items (in English) used in chapter 2

Appendix A: List of variables with corresponding questionnaire items (in English) used in chapter 2 167 Appendix A: List of variables with corresponding questionnaire items (in English) used in chapter 2 Task clarity 1. I understand exactly what the task is 2. I understand exactly what is required of

Nadere informatie

De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim

De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim The Relationship between Work Pressure, Mobbing at Work, Health Complaints and Absenteeism Agnes van der Schuur Eerste begeleider:

Nadere informatie

Congres Social Media, Stichting Corporate Communicatie

Congres Social Media, Stichting Corporate Communicatie Dexia & social media Frank Van ssche, Head of Brand & Project Office, Communicatie Gent, 28/04/2011 Congres Social Media, Stichting Corporate Communicatie Quotes Social media isn't (just) about the media,

Nadere informatie

Innovaties in de chronische ziekenzorg 3e voorbeeld van zorginnovatie. Dr. J.J.W. (Hanneke) Molema, Prof. Dr. H.J.M.

Innovaties in de chronische ziekenzorg 3e voorbeeld van zorginnovatie. Dr. J.J.W. (Hanneke) Molema, Prof. Dr. H.J.M. Innovaties in de chronische ziekenzorg 3e voorbeeld van zorginnovatie Dr. J.J.W. (Hanneke) Molema, Prof. Dr. H.J.M. (Bert) Vrijhoef Take home messages: Voor toekomstbestendige chronische zorg zijn innovaties

Nadere informatie

Wat is Interaction Design?

Wat is Interaction Design? Wat is Interaction Design? Wat is interaction design? Designing interactive products to support the way people communicate and interact in their everyday and working lives. Preece, Sharp and Rogers (2015)

Nadere informatie

Business opportunities for horticulture and potatoes in Angola

Business opportunities for horticulture and potatoes in Angola Business opportunities for horticulture and potatoes in Angola Foreword In recognition of the Dutch horticulture sector as one of the top sectors identified by the government of the Kingdom of The Netherlands,

Nadere informatie

Business Architectuur vanuit de Business

Business Architectuur vanuit de Business Business Architectuur vanuit de Business CGI GROUP INC. All rights reserved Jaap Schekkerman _experience the commitment TM Organization Facilities Processes Business & Informatie Architectuur, kun je vanuit

Nadere informatie

Welkom in het nieuwe academische jaar! We hopen dat iedereen een goede zomerperiode heeft gehad.

Welkom in het nieuwe academische jaar! We hopen dat iedereen een goede zomerperiode heeft gehad. DATUM: 22-09-2009 (You will find the English version below) Beste allen, Welkom in het nieuwe academische jaar! We hopen dat iedereen een goede zomerperiode heeft gehad. NIEUWSBRIEF No. 1 Dit is de eerste

Nadere informatie

Healthy people want everything, sick people want only one thing. would love to see a Hospital Teacher

Healthy people want everything, sick people want only one thing. would love to see a Hospital Teacher Healthy people want everything, sick people want only one thing. would love to see a Hospital Teacher Consultant Education Sick Pupils Educational Service Centre University Medical Centre The Netherlands

Nadere informatie

Work to Work mediation

Work to Work mediation Work to Work mediation Mobility Centre Automotive Theo Keulen 19-9-2008 Policy Context Flexibility,mobility and sustainable employability are key words in modern labour market policy Work to work arrangements

Nadere informatie

Wilvo heeft zich sinds de oprichting in 1970 continu ontwikkeld. Het resultaat is haar huidige vooraanstaande rol binnen de toeleveringswereld.

Wilvo heeft zich sinds de oprichting in 1970 continu ontwikkeld. Het resultaat is haar huidige vooraanstaande rol binnen de toeleveringswereld. S H E E T M E T A L p a r t s a n d a s s e m b l i e s I n t r o d u c t i e Wilvo heeft zich sinds de oprichting in 1970 continu ontwikkeld. Het resultaat is haar huidige vooraanstaande rol binnen de

Nadere informatie

Cambridge International Examinations Cambridge International General Certificate of Secondary Education

Cambridge International Examinations Cambridge International General Certificate of Secondary Education *3745107457* Cambridge International Examinations Cambridge International General Certificate of Secondary Education DUTCH 0515/03 Paper 3 Speaking Role Play Card One 1 March 30 April 2015 Approx. 15 minutes

Nadere informatie

Leading in Learning -> studiesucces. Ellen Bastiaens Programmamanager Leading in Learning 13 juni 2012

Leading in Learning -> studiesucces. Ellen Bastiaens Programmamanager Leading in Learning 13 juni 2012 Leading in Learning -> studiesucces Ellen Bastiaens Programmamanager Leading in Learning 13 juni 2012 Implementatie van matchingsinstrument Matching na de poort wordt aan de poort Vooropleiding Bachelor

Nadere informatie

De Samenhang tussen Dagelijkse Stress en Depressieve Symptomen en de Mediërende Invloed van Controle en Zelfwaardering

De Samenhang tussen Dagelijkse Stress en Depressieve Symptomen en de Mediërende Invloed van Controle en Zelfwaardering De Samenhang tussen Dagelijkse Stress en Depressieve Symptomen en de Mediërende Invloed van Controle en Zelfwaardering The Relationship between Daily Hassles and Depressive Symptoms and the Mediating Influence

Nadere informatie

Support Center GIS-Flanders

Support Center GIS-Flanders Support Center GIS-Flanders Our mission: Ensuring the optimal use of geographic information in Flanders Het Ondersteunend Centrum GIS-Vlaanderen is

Nadere informatie

Exchange of best practices for transfer of innovation of GEO VET education to meet changing labour market needs in Europe following EU GEO policies

Exchange of best practices for transfer of innovation of GEO VET education to meet changing labour market needs in Europe following EU GEO policies Exchange of best practices for transfer of innovation of GEO VET education to meet 2013-1-NL1-LEO05-12278 1 (2013-1-NL1- LEO05-12278) Project Information Title: Project Number: Project Type: Year: 2013

Nadere informatie

vooropleiding international Dutch as a second Nederlands Tweede Taal

vooropleiding international Dutch as a second Nederlands Tweede Taal INFORMATION FOR STUDENTS WITH AN international PRE- UNIVERSITY EDUCATION FOUNDATION YEAR FOR international STUDENTS VU UNIVERSITY () Dutch as a second Language () INFORMATIE VOOR STUDENTEN MET EEN BUITENLANDSE

Nadere informatie

Comics FILE 4 COMICS BK 2

Comics FILE 4 COMICS BK 2 Comics FILE 4 COMICS BK 2 The funny characters in comic books or animation films can put smiles on people s faces all over the world. Wouldn t it be great to create your own funny character that will give

Nadere informatie

COGNITIEVE DISSONANTIE EN ROKERS COGNITIVE DISSONANCE AND SMOKERS

COGNITIEVE DISSONANTIE EN ROKERS COGNITIVE DISSONANCE AND SMOKERS COGNITIEVE DISSONANTIE EN ROKERS Gezondheidsgedrag als compensatie voor de schadelijke gevolgen van roken COGNITIVE DISSONANCE AND SMOKERS Health behaviour as compensation for the harmful effects of smoking

Nadere informatie

Introduction Henk Schwietert

Introduction Henk Schwietert Introduction Henk Schwietert Evalan develops, markets and sells services that use remote monitoring and telemetry solutions. Our Company Evalan develops hard- and software to support these services: mobile

Nadere informatie

Business as an engine for change.

Business as an engine for change. Business as an engine for change. In the end, the success of our efforts will be measured against how we answered what we have found to be the fundamental question: how do we love all the children, of

Nadere informatie

Lichamelijke factoren als voorspeller voor psychisch. en lichamelijk herstel bij anorexia nervosa. Physical factors as predictors of psychological and

Lichamelijke factoren als voorspeller voor psychisch. en lichamelijk herstel bij anorexia nervosa. Physical factors as predictors of psychological and Lichamelijke factoren als voorspeller voor psychisch en lichamelijk herstel bij anorexia nervosa Physical factors as predictors of psychological and physical recovery of anorexia nervosa Liesbeth Libbers

Nadere informatie

Beste ouder / verzorger, Welkom bij Mijnschoolinfo, het communicatie platform voor basisonderwijs.

Beste ouder / verzorger, Welkom bij Mijnschoolinfo, het communicatie platform voor basisonderwijs. Handleiding Registratie Mijnschoolinfo en App Nederlandstalig pagina 1-7 Registration Procedure Mijnschoolinfo and App English version see page : 8-16 Beste ouder / verzorger, Welkom bij Mijnschoolinfo,

Nadere informatie

Future of the Financial Industry

Future of the Financial Industry Future of the Financial Industry Herman Dijkhuizen 22 June 2012 0 FS environment Regulatory & political pressure and economic and euro crisis 1 Developments in the sector Deleveraging, regulation and too

Nadere informatie

CUSTOMIZE YOUR APPLE AND PRESENT A UNIQUE COMPANY GIFT

CUSTOMIZE YOUR APPLE AND PRESENT A UNIQUE COMPANY GIFT CUSTOMIZE YOUR APPLE AND PRESENT A UNIQUE COMPANY GIFT Ready for customization according to your companies wishes? The Royal Blue Collection a Custom Made collection. This is the perfect combination of

Nadere informatie

Talentmanagement in tijden van crisis

Talentmanagement in tijden van crisis Talentmanagement in tijden van crisis Drs. Bas Puts Page 1 Copyright Siemens 2009. All rights reserved Mission: Achieving the perfect fit Organisatie Finance Sales Customer Engineering Project management

Nadere informatie

Settings for the C100BRS4 MAC Address Spoofing with cable Internet.

Settings for the C100BRS4 MAC Address Spoofing with cable Internet. Settings for the C100BRS4 MAC Address Spoofing with cable Internet. General: Please use the latest firmware for the router. The firmware is available on http://www.conceptronic.net! Use Firmware version

Nadere informatie

S e v e n P h o t o s f o r O A S E. K r i j n d e K o n i n g

S e v e n P h o t o s f o r O A S E. K r i j n d e K o n i n g S e v e n P h o t o s f o r O A S E K r i j n d e K o n i n g Even with the most fundamental of truths, we can have big questions. And especially truths that at first sight are concrete, tangible and proven

Nadere informatie

Dr Doede J Binnema. Programm leader Food&Nutrition HANNN

Dr Doede J Binnema. Programm leader Food&Nutrition HANNN Dr Doede J Binnema Programm leader Food&Nutrition HANNN Why is a cluster needed? Healthy Ageing has become an important pillar of R&D (e.g. Lifelines & ERIBA) in the three provinces of the Northern Netherlands

Nadere informatie

1148-CPR-20080603. SAFETY-PRODUCT nv Beverlosesteenweg 100 B-3580 BERINGEN EN 40-5:2002

1148-CPR-20080603. SAFETY-PRODUCT nv Beverlosesteenweg 100 B-3580 BERINGEN EN 40-5:2002 Keizerinlaan 66 B-1000 BRUSSEL Certificaat van prestatiebestendigheid 1148-CPR-20080603 Overeenkomstig de Verordening 305/2011/EU van het Europees Parlement en de Raad van 9 maart 2011 (de Bouwproductenverordening

Nadere informatie

Opleiding integraal denkende professionals: MSc Urban Environmental Management and Technology SIKB congres 6 Oktober 2010 Tim Grotenhuis

Opleiding integraal denkende professionals: MSc Urban Environmental Management and Technology SIKB congres 6 Oktober 2010 Tim Grotenhuis Opleiding integraal denkende professionals: MSc Urban Environmental Management and Technology SIKB congres 6 Oktober 2010 Tim Grotenhuis Contact opleiding: Marc Spiller (marc.spiller@wur.nl) Integrale

Nadere informatie

Sectie Infectieziekten

Sectie Infectieziekten Sectie Infectieziekten 1 December 2015 U kunt helpen de HIV / AIDS epidemie te beëindigen You can help to end the HIV / AIDS epidemic Sectie Infectieziekten Weet uw HIV status Know your HIV status by 2020

Nadere informatie

Free Electives (15 ects)

Free Electives (15 ects) Free Electives (15 ects) Information about the Master RE&H (and the free electives) can be found at the following page: http://www.bk.tudelft.nl/en/about-faculty/departments/real-estate-and-housing/education/masterreh/free-electives/

Nadere informatie

Duurzaamheid in Business context

Duurzaamheid in Business context Duurzaamheid in Business context 2 Voorbeelden waarde creatie (B2C & B2B) Maarten ten Houten Sustainability Manager Global Marketing Duurzaamheidsdialoog 5 maart 2014 HEINEKEN - Truly Global Presence >165

Nadere informatie

Profile visitors NRC Q

Profile visitors NRC Q NRC Media presents About NRC Q A unique concept Business news platform for ambitious people on the go Short, sharp articles with professional infographics Daily newsletter at 5.30am News updates via WhatsApp

Nadere informatie

Voorkom pijnlijke verrassingen Nieuwe Controleaanpak Belastingdienst. Presentator: Remko Geveke

Voorkom pijnlijke verrassingen Nieuwe Controleaanpak Belastingdienst. Presentator: Remko Geveke Voorkom pijnlijke verrassingen Nieuwe Controleaanpak Belastingdienst Presentator: Remko Geveke Start webinar: 08:30 uur Agenda Nieuwe Controleaanpak Belastingdienst Verticaal Toezicht vs. Horizontaal Toezicht

Nadere informatie

Het project en de doelstellingen:

Het project en de doelstellingen: Het project en de doelstellingen: Wit.h heeft al heel wat ervaring met sociaal artistieke projecten als deze. De Erasmus studenten daarentegen hebben elk een andere achtergrond en voor sommige onder hen

Nadere informatie

ADVERTISING INCUBATE 2011

ADVERTISING INCUBATE 2011 ADVERTISING INCUBATE 2011 INCUBATE FESTIVAL GUIDE (DURING THE FESTIVAL AN EDITION OF 7,500 AND ONLINE) English page 2 Nederlands pagina 4 INCUBATE BLOG BANNERS (HTTP://INLOG.ORG, 24/7, 1,000 VISITORS A

Nadere informatie

From Padua to Groningen

From Padua to Groningen From Padua to Groningen The effects of the CercleS Seminar in Padua in 2009 on writing Nederlands in gang (0-A2) Berna de Boer Benvenuti a tutti! Contents I. State of affairs in September 2009 II. The

Nadere informatie

Quick scan method to evaluate your applied (educational) game. Validated scales from comprehensive GEM (Game based learning Evaluation Model)

Quick scan method to evaluate your applied (educational) game. Validated scales from comprehensive GEM (Game based learning Evaluation Model) WHAT IS LITTLE GEM? Quick scan method to evaluate your applied (educational) game (light validation) 1. Standardized questionnaires Validated scales from comprehensive GEM (Game based learning Evaluation

Nadere informatie

How to install and use dictionaries on the ICARUS Illumina HD (E652BK)

How to install and use dictionaries on the ICARUS Illumina HD (E652BK) (for Dutch go to page 4) How to install and use dictionaries on the ICARUS Illumina HD (E652BK) The Illumina HD offers dictionary support for StarDict dictionaries.this is a (free) open source dictionary

Nadere informatie

Ontpopping. ORGACOM Thuis in het Museum

Ontpopping. ORGACOM Thuis in het Museum Ontpopping Veel deelnemende bezoekers zijn dit jaar nog maar één keer in het Van Abbemuseum geweest. De vragenlijst van deze mensen hangt Orgacom in een honingraatpatroon. Bezoekers die vaker komen worden

Nadere informatie

World Class Aviation Academy

World Class Aviation Academy World Class Aviation Academy Opleidingen voor luchtvaarttechnici moeten voorop lopen Hoogwaardig vliegtuigonderhoud is een onmisbare randvoorwaarde voor het leveren van topprestaties van de luchtvaartsector.

Nadere informatie

Parkstad Limburg Energy Transition Implementation Program PALET 3.0. Discussie en vragen

Parkstad Limburg Energy Transition Implementation Program PALET 3.0. Discussie en vragen Parkstad Limburg Energy Transition Implementation Program PALET 3.0 Discussie en vragen Ambition Document 1.0 2.0 Potention Research Parkstad Limburg Energy Transition (PALET 3.0) Basic principles PALET

Nadere informatie

Concrete en Pantopicon winnen internationale designprijs

Concrete en Pantopicon winnen internationale designprijs Concrete en Pantopicon winnen internationale designprijs Na het winnen van een Henry Van De Velde Label, valt MIOS (Museum In Onze Straat) opnieuw in de prijzen. Ontwerpbureau Concrete, all-round creative

Nadere informatie

Empowerment project. Driejarig project van Rotaryclub Rhenen-Veenendaal

Empowerment project. Driejarig project van Rotaryclub Rhenen-Veenendaal Empowerment project Awasi Kenya Driejarig project van Rotaryclub Rhenen-Veenendaal Empowerment*van* kinderen*in*kenia De#afgelopen#drie#jaren# hebben#we#met#steun#van#de# Rotaryclub##Rhenen: Veenendaal#een#

Nadere informatie

CHRISTELIJKE SCHOLENGEMEENSCHAP VINCENT VAN GOGH TTO. Tweetalig onderwijs Havo VWO

CHRISTELIJKE SCHOLENGEMEENSCHAP VINCENT VAN GOGH TTO. Tweetalig onderwijs Havo VWO CHRISTELIJKE SCHOLENGEMEENSCHAP VINCENT VAN GOGH TTO Tweetalig onderwijs Havo VWO Open dag 8 februari 2014 Inhoud Tweetalig onderwijs: ontdek de wereld! Wat is tto? Toelatingseisen Informatie voor ouders

Nadere informatie

Peter van Laere & Greet Dekocker Safeshops.be & bdma

Peter van Laere & Greet Dekocker Safeshops.be & bdma Peter van Laere & Greet Dekocker Safeshops.be & bdma About today 1. SafeShops & bdma 2. About the label 3. Lessons learned About SafeShops.be E-commerce Association for BeLux November: raised by group

Nadere informatie

De Invloed van Familie op

De Invloed van Familie op De Invloed van Familie op Depressie- en Angstklachten van Verpleeghuisbewoners met Dementie The Influence of Family on Depression and Anxiety of Nursing Home Residents with Dementia Elina Hoogendoorn Eerste

Nadere informatie

Tim Akkerman - Head of Mobile

Tim Akkerman - Head of Mobile Tim Akkerman - Head of Mobile Emesa is the largest e-commerce company for searching, comparing and booking travel and leisure packages in the following categories: Holidays - Other accommodations - Hotels

Nadere informatie

Voorbeelden van machtigingsformulieren Nederlands Engels. Examples of authorisation forms (mandates) Dutch English. Juli 2012 Versie 2.

Voorbeelden van machtigingsformulieren Nederlands Engels. Examples of authorisation forms (mandates) Dutch English. Juli 2012 Versie 2. Voorbeelden van machtigingsformulieren Nederlands Engels Examples of authorisation forms (mandates) Dutch English Voorbeelden machtigingsformulieren standaard Europese incasso Examples of authorisation

Nadere informatie

Opgave 2 Geef een korte uitleg van elk van de volgende concepten: De Yield-to-Maturity of a coupon bond.

Opgave 2 Geef een korte uitleg van elk van de volgende concepten: De Yield-to-Maturity of a coupon bond. Opgaven in Nederlands. Alle opgaven hebben gelijk gewicht. Opgave 1 Gegeven is een kasstroom x = (x 0, x 1,, x n ). Veronderstel dat de contante waarde van deze kasstroom gegeven wordt door P. De bijbehorende

Nadere informatie

Ontwikkeling, Strategieën en Veerkracht van Jongeren van Ouders met Psychische Problemen. Een Kwalitatief Onderzoek op Basis van Chats.

Ontwikkeling, Strategieën en Veerkracht van Jongeren van Ouders met Psychische Problemen. Een Kwalitatief Onderzoek op Basis van Chats. Ontwikkeling, Strategieën en Veerkracht van Jongeren van Ouders met Psychische Problemen. Een Kwalitatief Onderzoek op Basis van Chats. Development, Strategies and Resilience of Young People with a Mentally

Nadere informatie