voortgezet onderwijs klas 3 t/m 4 Middeleeuwse stad docentenhandleiding

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "voortgezet onderwijs klas 3 t/m 4 Middeleeuwse stad docentenhandleiding"

Transcriptie

1 voortgezet onderwijs klas 3 t/m 4 Middeleeuwse stad docentenhandleiding

2 Inhoud Welkom 3 Kijken, doen en tonen 4 Museumles: Middeleeuwse stad 5 Voorbereiding in de klas 6 In het museum 9 Verwerking in de klas 11 Bijlage 1 Museumregels 13 Bijlage 2 Brief voor begeleiders 14 Bijlage 3 Praktische informatie 15 Museumles: Middeleeuwse stad Vanaf: schooljaar Aantal leerlingen: max 32* Tijd: 90 min. Kosten: 90,- Lesmateriaal: gratis Toegang begeleiders: gratis Reserveren: hetnoordbrabantsmuseum.nl/onderwijs/ * Voor een groep van 16 leerlingen of minder geldt een tarief van 45,-. Welkom Bedankt voor uw interesse in Het Noordbrabants Museum. Deze docentenhandleiding bevat alle informatie die u nodig heeft om uw leerlingen voor te bereiden op het museumbezoek en om op school met het onderwerp aan de slag te kunnen gaan. Vanzelfsprekend stemmen wij waar mogelijk de inhoud van de museumles af op het niveau en de wensen van de groep. Wij vragen u om ervoor te zorgen dat de leerlingen zich houden aan de museumregels: Je mag wel: jassen en tassen afgeven bij de garderobe, met potlood schrijven, foto s maken en kijken met je ogen. Je mag niet: schreeuwen, aanraken, rennen, leunen, eten, met je telefoon spelen of muziek luisteren. Mocht u na het lezen van deze handleiding nog vragen hebben, neem dan rechtstreeks contact op met de afdeling educatie via het telefoonnummer (073) Wij verheugen ons op uw komst en hopen dat wij binnenkort nog meer leerlingen van uw school mogen verwelkomen. Het Noordbrabants Museum Afdeling Educatie Verwersstraat 41 Postbus BA s-hertogenbosch Telefoon: (073) website: hetnoordbrabantsmuseum.nl Het Noordbrabants Museum 2014 Fotografie: Marc Bolsius, Joep Jacobs en Peter Cox in opdracht van Het Noordbrabants Museum Ons team museumdocenten & rondleiders staat voor u klaar! 2 3

3 De Museumles: Middeleeuwse stad Op elke school vormen de middeleeuwen een vast onderdeel van het geschiedenisprogramma. Het ontstaan en de groei van de middeleeuwse stad is ook een aardrijkskundeonderwerp. Oog in oog met kunst en historische voorwerpen krijgen de leerlingen een kijkje in het leven van de bewoners van de middeleeuwse stad. Aan de hand van opdrachtkaartjes, onderzoeken de leerlingen zelf de meest raadselachtige objecten. Andere onderwerpen die in de rondleiding aan bod komen zijn: het middeleeuwse stratenpatroon, stadsrechten, gilden, de kerk, armenzorg, stadsbestuur en Jheronimus Bosch. Kijken, doen en tonen In het vernieuwde Noordbrabants Museum heeft educatie voor scholen een belangrijke plaats gekregen. In onze twee nieuwe educatieve ruimtes kunnen de leerlingen tijdens de museumlessen namelijk ook zelf aan de slag. Uitgangspunt voor de museumlessen is: ontdekken door te kijken, te doen en te tonen. In de museumzalen kijken leerlingen naar kunstwerken en historische voorwerpen. Filmpjes, animaties en projecties geven uitleg in beeld. In de educatieve ruimtes, het Medialab of het Spetterlab, gaan de leerlingen zelf aan de slag. Ze maken een eigen, creatieve vertaling van wat ze in de museumzalen hebben gezien. Aan het einde van de museumles tonen de leerlingen elkaar hun creaties en praten over hun ontdekkingen. Het werk van de leerlingen wordt in het museum op beeldschermen aan alle andere bezoekers getoond. Tonen gebeurt ook via de website en sociale media. Werk gemaakt in Het Noordbrabants Museum is terug te zien: in een expositie op school op schermen in het museum, zichtbaar voor alle bezoekers op het YouTube kanaal (Zo kunnen leerlingen hun werk delen via sociale media!) 4 De museumles De museumles bestaat uit drie delen, elk voorzien van lesmateriaal: Een voorbereidende les in de klas Een bezoek aan het museum: Het Verhaal van Brabant en het Medialab Een verwerkende les in de klas Lesdoelen De leerlingen maken kennis met lokaal cultureel erfgoed en kunnen historische bronnen onderzoeken en interpreteren. In het Medialab werken de leerlingen samen in groepjes. Zij verbeelden de gebeurtenissen op een middeleeuwse markt in een greenscreen film. Na afloop van de museumles beschikken de leerlingen over voldoende kennis om middeleeuwse elementen in hun eigen woonplaats te herkennen. Kerndoelen De museumles vergroot de kennis en vaardigheden van de leerlingen voor wat betreft: Kerndoelen Geschiedenis: 37 Tijdvakken: Tijd van steden en staten 40 Historische bronnen & eigen cultuurhistorische omgeving 46 Verdeling van welvaart & armoede Kenmerkende aspecten: De opkomst van handel en ambacht die de basis legde voor het herleven van een agrarisch-urbane samenleving. De opkomst van de stedelijke burgerij en de toenemende zelfstandigheid van steden. Kerndoelen Kunst en Cultuur: 48 Zelf onderzoeken & toepassen 49 Eigen werk presenteren 50 Kijken & luisteren 51 Verslag doen 52 Reflecteren 5

4 Voorbereiding in de klas Hoe meer de leerlingen voorafgaand aan het museumbezoek weten over de middeleeuwen, hoe meer de objecten in het museum tot hun verbeelding spreken. Vertel de leerlingen daarom over het ontstaan van de eerste steden en over het leven van de middeleeuwse stadsbewoners. Middeleeuws Brabant In veel Brabantse steden vormen oude middeleeuwse straten het kloppend hart van de stad. De sporen uit de middeleeuwen zijn overal. De overblijfselen van stadsmuren en grachten, de namen van straten en steegjes, de schoonheid van kerken en hofjes: alles herinnert aan de middeleeuwen. Het hertogdom Brabant kende al vroeg een aantal grote en kleine steden. Leuven en s-hertogenbosch bijvoorbeeld dateren van vóór In de loop van de dertiende eeuw groeiden handel en nijverheid sterk in steden als Bergen op Zoom en Helmond. Aan de omvang en het succes van de markt kon je het succes van de stad aflezen. Middeleeuws Brabant kende veel torens van kerken en kloosters. En mensen die torens kunnen bouwen, leven in een welvarende samenleving! De Grote Kerk van Breda en de Sint-Jan in s-hertogenbosch zijn hier nog altijd het bewijs van. De rijkdommen die door handelaren werden verdiend, kregen vorm in schitterende bouwwerken, beelden en altaren. Werkblad 1 Dit werkblad activeert de voorkennis van de leerlingen. De hoofdvraag is: Hoe leefden de mensen in een middeleeuwse stad? Er zijn drie thema s: In en om het woonhuis, Macht en stadseer en Culturele bloei. Bij elk thema hoort een deelvraag. Verdeel de klas in drie groepen. Elke groep verdiept zich in één van de drie thema s. Werkblad 2 Met behulp van dit werkblad leren de leerlingen om typisch middeleeuwse stadselementen te herkennen in hun eigen woonplaats. Vervolgens geven zij betekenis aan verschillende stadsrechten en vergelijken de middeleeuwse situatie met het hier en nu. Filmpjes Bijvoorbeeld De markt als middelpunt van de stad en Veilig wonen in de middeleeuwen Websites: Boeken: Gerard Sonnemans, Jurgen Pigmans en Theo Cuijpers: Blikken op Brabant, hoofdstuk: Handelssteden Danker Jan Oreel en Henk Wittenberg: Brabant, De geschiedenis in strip 6 7

5 In het museum (90 min.) Aankomst (10 min.) De docent meldt zich -zonder de leerlingen- aan de balie, bij de ingang van het museum. De leerlingen worden ontvangen door de museumdocenten. Bij goed weer blijven ze buiten op het voorplein, anders verzamelen ze binnen bij het trefpunt. De klas wordt in twee groepen verdeeld. De leerlingen geven hun jassen en tassen af bij de garderobe/rolcontainer, die gaat op slot. De leerlingen krijgen zo nodig werkbladen, een klembord en een potlood om mee te schrijven. Begeleidende ouders en docenten krijgen een keycord waarmee zij gratis toegang tot het museum hebben. Groep 1 gaat eerst kijken op zaal, groep 2 gaat eerst doen in de educatieve ruimte. Het museumbezoek Het is belangrijk dat u met de leerlingen bespreekt wat zij in het museum kunnen verwachten, zodat zij niet voor verrassingen komen te staan. Vertel de leerlingen daarom goed hoe de dag waarop ze het museum bezoeken, eruitziet. Hoe gaan ze naar het museum toe, wat gaan ze in het museum doen en hoe komen ze weer terug op school. U hoeft verder niks mee te nemen naar het museum. Opdrachten en schrijfbenodigdheden ontvangt u in het museum. Kijken (35 min.) In de grootste zaal van het museum bezoeken de leerlingen de middeleeuwse presentatie van Het Verhaal van Brabant. Historische objecten, maquettes, archeologische vondsten en audio-visuele animaties brengen het verleden tot leven. Na een inleiding van de museumdocent gaan de leerlingen zelf op onderzoek uit. De rondleiding eindigt bij een maquette van s-hertogenbosch. Het middeleeuwse stratenpatroon is daar nog duidelijk zichtbaar. Groepsindeling In het museum wordt de klas gesplitst in twee groepen. Als u de groepsindeling al op school aan de leerlingen bekend maakt, voorkomt u onrust en vertraging tijdens het museumbezoek. Museumregels Bespreek vooraf met de leerlingen wat er wel en niet mag in het museum. Je mag wel: jassen en tassen afgeven bij de garderobe, met potlood schrijven, foto s maken en kijken met je ogen. Je mag niet: schreeuwen, aanraken, rennen, leunen, eten, met je telefoon spelen of muziek luisteren. U kunt hiervoor gebruik maken van: de animatie op bijlage 1: De Museumregels. Begeleiding Toegang voor begeleidende ouders of docenten is gratis. Ook voor hen is het belangrijk te weten wat er in het museum van hen verwacht wordt. In de Brief voor begeleiders vinden zij alle benodigde informatie (zie bijlage 2). Wisselen ( 5 min.) Halverwege het bezoek wisselen de leerlingen van activiteit. Groep 1 gaat nu doen en groep 2 gaat nu kijken. 8 9

6 Verwerking in de klas Voor een effectieve leeropbrengst is het van groot belang dat het museumbezoek niet op zichzelf staat. Een verwerking van het geleerde in de klas verankert de indrukken uit het museum. Werkstuk U kunt de leerlingen in drietallen een werkstuk laten maken, waarbij de drie thema s worden verdeeld over het drietal. Elke leerling beschrijft zijn eigen thema. De vragen op werkblad 1 vormen daarvoor een basis. De inleiding en de conclusie schrijven de leerlingen gezamenlijk. De verdere inhoud en omvang van het werkstuk bepaalt u uiteraard zelf. Vraag bijvoorbeeld om alle begrippen uit de relevante paragrafen van het schoolboek in het werkstuk te gebruiken. Doen (35 min.) In het Medialab maken de leerlingen zelf een animatiefilmpje van middeleeuwse Playmobil figuren. De filmpjes gaan over dezelfde thema s die de leerlingen in het museum en in de voorbereidende lessen tegenkomen. Vervolgens bekijken de leerlingen elkaars animaties. Ze wisselen ervaringen uit en leren van elkaar. Als er echte kunstwerken tussen zitten, worden de animaties voor alle bezoekers van het museum tentoongesteld op schermen aan de buitenwand van het Medialab. Zo kunnen alle bezoekers van het museum zich laten inspireren door de creativiteit van de leerlingen. Vertrek (5 min.) Als alles is opgeruimd en ingeleverd, verzamelen de leerlingen bij goed weer buiten op het voorplein en bij slecht weer binnen bij het trefpunt. Eén voor één halen de groepjes hun jassen en tassen uit de container en verlaten het museum. Groep 1 Groep 2 kijken Aankomst doen Werkblad 1 Met behulp van dit werkblad testen de leerlingen hun kennis van het wonen in een middeleeuwse stad. Daarnaast worden de leerlingen uitgedaagd om hun eigen wapenschild te ontwerpen. Middeleeuwse stadswandeling Informeer bij uw lokale Marktplaats Cultuureducatie of VVV naar een middeleeuwse stadswandeling in uw woonplaats. Waarschijnlijk zijn er gilden of heemkundekringen met enthousiaste vrijwilligers die uw klas gratis op sleeptouw willen nemen. 10 doen Vertrek kijken YouTube Werk gemaakt in het Medialab staat een week na het bezoek op youtube: De leerlingen kunnen de filmpjes delen via sociale media. 11

7 Werkblad 2 Met dit werkblad evalueert u de museumles met de leerlingen. De leerlingen gaan klassikaal of in groepjes met elkaar in gesprek om het bezoek als geheel te evalueren. Hoe was het? Wat vonden ze mooi? Wat was er moeilijk? Wat hebben ze geleerd? Uw feedback ontvangen wij graag via Op basis van de ervaringen van u en uw leerlingen blijven wij onze educatieve programma s verbeteren. Bekijk de filmpjes Bekijk de video s gezamenlijk. Bespreek de verschillen tussen de video s. Zitten er verschillen tussen de video s van leerlingen die eerst zijn gaan kijken in Het Verhaal van Brabant en de leerlingen die meteen aan de slag zijn gegaan? Welke verschillen zijn dat dan? En hoe kun je dat verklaren? Welke filmpjes zijn erg goed? Wat is er dan goed aan? Hoe zouden de andere filmpjes verbeterd kunnen worden? Werk van leerlingen in het museum Wij zijn altijd benieuwd naar wat uw leerlingen maken naar aanleiding van het museumbezoek. Download, scan in of fotografeer werk van leerlingen en mail het naar: Als er echte kunstwerken tussen zitten, krijgen deze mogelijk een plaatsje op de Toonwand in het museum. (Door ze naar ons op te sturen geeft u toestemming tot publicatie.) Bijlage 1: De Museumregels Je mag niet: Waarom: Je mag wel: 1 schreeuwen omdat andere bezoekers geen last van jou mogen hebben 2 rennen en leunen omdat je niet per ongeluk iets wilt omstoten 3 met je telefoon spelen of muziek luisteren 4 met je jas en tas naar binnen 5 eten in het museum omdat je goed moet opletten om te leren om te voorkomen dat een dief stiekem iets in zijn jas of tas stopt omdat we geen muizen in het museum willen zachtjes praten staan, zitten en rustig lopen foto s maken zonder flits jassen en tassen afgeven bij de garderobe naar het restaurant of naar buiten gaan als je iets wilt eten of drinken 6 met pen schrijven in het museum omdat een inktvlek moeilijk schoon te krijgen is met potlood schrijven 7 dingen aanraken omdat veel dingen erg bijzonder zijn en snel kapot gaan kijken met je ogen 12 13

8 Bijlage 2: Brief voor begeleiders Beste begeleider, Als museum zijn wij dankbaar dat u wilt helpen om leerlingen een leuke en leerzame dag te bezorgen. Bij aankomst krijgt u een keycord met het opschrift schoolbezoek. Hiermee is de entree voor u vanzelfsprekend gratis. Het volledige museumbezoek duurt 90 minuten. Adresgegevens en andere praktische informatie vindt u op de achterzijde van deze brief. Middeleeuwse stad In de grootste zaal van het museum komt het verhaal van middeleeuws Brabant en zijn vele steden tot leven. Oog in oog met kunst en historische voorwerpen krijgen de leerlingen een kijkje in het leven van de bewoners van de middeleeuwse stad. In het Medialab maken de leerlingen zelf een animatiefilmpje van middeleeuwse Playmobil figuren. De filmpjes gaan over dezelfde thema s die de leerlingen in het museum en in de voorbereidende lessen tegenkomen. Wat wordt er van u verwacht? Als begeleider zorgt u er samen met de groepsleerkracht voor dat de leerlingen zich rustig gedragen. De veiligheid van de collectie mag door de leerlingen niet in gevaar worden gebracht. Wij verwachten dat u de leerlingen aanspreekt op het naleven van de museumregels. Het is de bedoeling dat u bij de leerlingen blijft en erop toeziet dat er niemand verdwaalt. Uw enthousiasme is mede bepalend voor de beleving van de leerlingen. Als u laat merken dat u iets niet mooi vindt, nemen de leerlingen al snel uw mening over, zonder eerst zelf goed te kijken of na te denken. Als u positief bent over wat u ziet, zullen de kinderen daar hun eigen mening over willen vormen. Wij vertrouwen erop dat deze dag mede dankzij u een succes wordt! Museumregels: Je mag wel: jassen en tassen afgeven bij de garderobe, met potlood schrijven, foto s maken en kijken met je ogen Je mag niet: schreeuwen, aanraken, rennen, leunen, eten, met je telefoon spelen of muziek luisteren Met vriendelijke groet, Tim Veldhuis Medewerker educatie 14 Bijlage 3: Praktische informatie Het Noordbrabants Museum Verwersstraat 41 Postbus BA s-hertogenbosch 1 Ingang Het Noordbrabants Museum 2 Schoolbussen stoppen over het algemeen op de Hekellaan, ter hoogte van het Nachtegaalslaantje. Aan de overzijde kunt u parkeren voor 2,- per uur. Vandaar is het vijf minuten lopen naar het museum. 3 Voor 2,20 per uur kunt u naast het museum parkeren in parkeergarage de Wolvenhoek, adres Wolvenhoek Stadsbussen stoppen onder meer op de Parade. U kunt ook parkeren op het Transferium Pettelaarpark, Pettelaarpark 59 (staat niet op de plattegrond). De bus brengt u in tien minuten naar de Parade. De wachttijd tussen de bussen kan 20 minuten bedragen. U betaalt voor maximaal vier personen 3 euro. Vanaf station s-hertogenbsoch is het 15 tot 20 minuten lopen. Station 3 Waterstraat Zuidwal Verwersstraat 1 Het Noordbrabants Museum Parade 4 Sint Jan Pettelaarseweg 2 Bethaniëstraat Hekellaan 15 A2 - Transferium

9

voortgezet onderwijs klas 3 t/m 6 Rondleider gezocht docentenhandleiding

voortgezet onderwijs klas 3 t/m 6 Rondleider gezocht docentenhandleiding voortgezet onderwijs klas 3 t/m 6 Rondleider gezocht docentenhandleiding Inhoud Welkom 3 Kijken, doen en tonen 4 Museumles: Rondleider gezocht 5 Voorbereiding in de klas 6 In het museum 9 Verwerking in

Nadere informatie

Primair Onderwijs Groep 5 t/m 8. Romeinen in Brabant. docentenhandleiding

Primair Onderwijs Groep 5 t/m 8. Romeinen in Brabant. docentenhandleiding Primair Onderwijs Groep 5 t/m 8 Romeinen in Brabant docentenhandleiding Inhoud Welkom 3 Kijken, doen en tonen 4 Museumles: Romeinen in Brabant 5 Voorbereiding in de klas 6 In het museum 9 Verwerking in

Nadere informatie

voortgezet onderwijs Klas 1 t/m 2 (en 3 vmbo) Romeinen in Brabant docentenhandleiding

voortgezet onderwijs Klas 1 t/m 2 (en 3 vmbo) Romeinen in Brabant docentenhandleiding voortgezet onderwijs Klas 1 t/m 2 (en 3 vmbo) Romeinen in Brabant docentenhandleiding Inhoud Welkom 3 Kijken, doen en tonen 4 Museumles: Romeinen in Brabant 5 Voorbereiding in de klas 6 In het museum 9

Nadere informatie

primair onderwijs groep 3 t/m 6 Hoe maak je echte kunst? docentenhandleiding

primair onderwijs groep 3 t/m 6 Hoe maak je echte kunst? docentenhandleiding primair onderwijs groep 3 t/m 6 Hoe maak je echte kunst? docentenhandleiding Inhoud Welkom 3 Kijken, doen en tonen 4 Museumles: Hoe maak je echte kunst? 5 Voorbereiding in de klas 6 In het museum 9 Verwerking

Nadere informatie

primair onderwijs groep 4 t/m 6 Seizoenen in beeld docentenhandleiding

primair onderwijs groep 4 t/m 6 Seizoenen in beeld docentenhandleiding primair onderwijs groep 4 t/m 6 Seizoenen in beeld docentenhandleiding Inhoud Welkom 3 Kijken, doen en tonen 4 Museumles: Seizoenen in beeld 5 Voorbereiding in de klas 6 In het museum 9 Verwerking in de

Nadere informatie

primair onderwijs groep 2 t/m 4 Huisje voor de hond docentenhandleiding

primair onderwijs groep 2 t/m 4 Huisje voor de hond docentenhandleiding primair onderwijs groep 2 t/m 4 Huisje voor de hond docentenhandleiding Inhoud Welkom 3 Kijken, doen en tonen 4 Museumles: Huisje voor de hond 5 Voorbereiding in de klas 6 In het museum 9 Verwerking in

Nadere informatie

primair onderwijs groep 1 t/m 2 Bloemen en kriebelbeestjes docentenhandleiding

primair onderwijs groep 1 t/m 2 Bloemen en kriebelbeestjes docentenhandleiding primair onderwijs groep 1 t/m 2 Bloemen en kriebelbeestjes docentenhandleiding Inhoud Welkom 3 Kijken, doen en tonen 4 Museumles: Bloemen en kriebelbeestjes 5 Voorbereiding in de klas 6 In het museum 9

Nadere informatie

Docentenhandleiding Buitenspel

Docentenhandleiding Buitenspel Docentenhandleiding Buitenspel Museumles bij de tentoonstelling De heksen van Bruegel (19 september 2015 t/m 31 januari 2016) Museum Catharijneconvent Utrecht Museum Catharijneconvent, 2015 Inleiding U

Nadere informatie

Welkom thuis, Jheronimus! primair onderwijs & voortgezet onderwijs. Jheronimus Bosch. docentenhandleiding

Welkom thuis, Jheronimus! primair onderwijs & voortgezet onderwijs. Jheronimus Bosch. docentenhandleiding primair onderwijs & voortgezet onderwijs Welkom thuis, Jheronimus! Jheronimus Bosch docentenhandleiding Inhoud Inleiding bij Jheronimus Bosch 3 Tentoonstelling Jheronimus Bosch 4 Wie was Jheronimus Bosch?

Nadere informatie

Sprekende Portretten

Sprekende Portretten Docentenhandleiding Sprekende Portretten Sprekende Portretten Jacob Cuyp, Michiel Pompe van Slingelandt, 1649 Primair Onderwijs Groep 4 t/m 8 Inhoud Het Dordrechts Museum...p. 3 Algemene doelstelling programma..

Nadere informatie

Doe-het-zelfpakket: geschiedenis

Doe-het-zelfpakket: geschiedenis Zelfstandig bezoek groep 3-4 Kunnen de leerlingen de overeenkomsten en verschillen ontdekken met het heden? Wat is er zo bijzonder dat het voor altijd in het museum moet worden bewaard? En wat vinden de

Nadere informatie

VOORBEREIDING DOCENTENHANDLEIDING INFORMATIE

VOORBEREIDING DOCENTENHANDLEIDING INFORMATIE VOORBEREIDING DOCENTENHANDLEIDING INFORMATIE 1 Utrecht, 2013 Beste docent, Wij hopen u en uw groep binnenkort te mogen verwelkomen in het Centraal Museum, waar u met de groep deelneemt aan het programma

Nadere informatie

Docentenhandleiding Educatieprogramma

Docentenhandleiding Educatieprogramma Docentenhandleiding Educatieprogramma Hoe, wat & waar Primair Onderwijs groep 3 t/m 6 Inhoud Het Dordrechts Museum..p.3 Algemene doelstelling programma...p.3 Aansluiting bij kerndoelen. p.3,4 Programma:Hoe,

Nadere informatie

BOEKINGSVOORWAARDEN VOORTGEZET ONDERWIJS

BOEKINGSVOORWAARDEN VOORTGEZET ONDERWIJS BOEKINGSVOORWAARDEN VOORTGEZET ONDERWIJS Educatieve projecten Het Airborne Museum Hartenstein biedt educatieve projecten aan voor diverse schoolniveaus. Uw groep wordt door een educatie medewerker van

Nadere informatie

Docentenhandleiding Educatieprogramma. Schilderspraktijken. Ary Lamme, Ary Scheffer aan het werk in het atelier, 1851. Primair Onderwijs groep 7 en 8

Docentenhandleiding Educatieprogramma. Schilderspraktijken. Ary Lamme, Ary Scheffer aan het werk in het atelier, 1851. Primair Onderwijs groep 7 en 8 Docentenhandleiding Educatieprogramma Schilderspraktijken Ary Lamme, Ary Scheffer aan het werk in het atelier, 1851 Primair Onderwijs groep 7 en 8 Inhoud Het Dordrechts Museum...p. 3 Algemene doelstelling

Nadere informatie

Docentenhandleiding Educatieprogramma. Schilderspraktijken

Docentenhandleiding Educatieprogramma. Schilderspraktijken Docentenhandleiding Educatieprogramma Schilderspraktijken Ary Scheffer aan het werk in het grote atelier bij zijn woonhuis te Parijs Lamme, Ary Johannes 1851 Voortgezet Onderwijs Alle niveaus 1 Inhoud

Nadere informatie

Vooraf Voorafgaand hebben de leerlingen van groep 2 de KunstKabinetles 2.8 Zet ze eens anders neer klassikaal gekregen en uitgevoerd.

Vooraf Voorafgaand hebben de leerlingen van groep 2 de KunstKabinetles 2.8 Zet ze eens anders neer klassikaal gekregen en uitgevoerd. De barones Groep 2 Leerkrachtenblad Vooraf Voorafgaand hebben de leerlingen van groep 2 de KunstKabinet 2.8 Zet ze eens anders neer klassikaal gekregen en uitgevoerd. Ze hebben geleerd over de Gouden Eeuw

Nadere informatie

Museum voor Kleine Kunsten. Docentenhandleiding

Museum voor Kleine Kunsten. Docentenhandleiding Museum voor Kleine Kunsten Docentenhandleiding Museum voor Kleine Kunsten In deze handleiding vindt u informatie over het project Museum voor Kleine Kunsten. Dit project bestaat uit de volgende onderdelen;

Nadere informatie

Docentenhandleiding Educatieprogramma. Ik bied. Voortgezet Onderwijs Alle niveaus

Docentenhandleiding Educatieprogramma. Ik bied. Voortgezet Onderwijs Alle niveaus Docentenhandleiding Educatieprogramma Ik bied Voortgezet Onderwijs Alle niveaus 1 Inhoud Het Dordrechts Museum p. 3 Algemene doelstelling programma p. 3 Aansluiting bij kerndoelen p. 3-4 Programma Ik Bied.

Nadere informatie

VOORBEREIDENDE LES DOCENTENHANDLEIDING INFORMATIE

VOORBEREIDENDE LES DOCENTENHANDLEIDING INFORMATIE VOORBEREIDENDE LES DOCENTENHANDLEIDING INFORMATIE 1 Utrecht, 2015 Beste docent, Wij hopen u en uw groep binnenkort te mogen verwelkomen in het Centraal Museum, waar u met de groep deelneemt aan het programma

Nadere informatie

Sprekende Portretten

Sprekende Portretten Docentenhandleiding Educatieprogramma Sprekende Portretten Wouter van Riessen, zelfportret met luchtbel, aankoop 2000 Voortgezet Onderwijs Alle niveaus 1 Inhoud Het Dordrechts Museum.... p. 3 Algemene

Nadere informatie

VOORBEREIDENDE LES DOCENTENHANDLEIDING INFORMATIE

VOORBEREIDENDE LES DOCENTENHANDLEIDING INFORMATIE VOORBEREIDENDE LES DOCENTENHANDLEIDING INFORMATIE 1 Utrecht, 2014 Beste docent, Wij hopen u en uw groep binnenkort te mogen verwelkomen in het Centraal Museum, waar u met de groep deelneemt aan het programma

Nadere informatie

Lesbrief Ik zie, ik zie wat jij niet ziet

Lesbrief Ik zie, ik zie wat jij niet ziet Lesbrief Ik zie, ik zie wat jij niet ziet Lesbrief voor po groep 5 tot en met 8 Introductie Deze lesbrief bereidt u en uw leerlingen voor op een bezoek aan Museum de Fundatie, Paleis aan de Blijmarkt in

Nadere informatie

Museumles Tureluurtje. Docentenhandleiding

Museumles Tureluurtje. Docentenhandleiding Museumles Tureluurtje Docentenhandleiding September 2014 Inhoud De museumles in het kort... 3 Voorbereiding in de klas... 3 In het museum... 3 Afsluiting in de klas... 3 De museumles uitgewerkt... 4 Introductieles

Nadere informatie

Drents Museum. Wat als de stoel van meneer Rietveld kon praten? Groep 3 Thema-overzicht

Drents Museum. Wat als de stoel van meneer Rietveld kon praten? Groep 3 Thema-overzicht Drents Museum Wat als de stoel van meneer Rietveld kon praten? Groep 3 Thema-overzicht Thema-overzicht Drents Museum Groep 3 Essentie van het thema Beeldcultuur kan omschreven worden als een maatschappelijke

Nadere informatie

Projectinformatie. Onverwachte ontmoetingen. Groep 7-8 Beeldend keuzeproject Primair Onderwijs

Projectinformatie. Onverwachte ontmoetingen. Groep 7-8 Beeldend keuzeproject Primair Onderwijs Projectinformatie Onverwachte ontmoetingen Groep 7-8 Beeldend keuzeproject Primair Onderwijs BESTE LEERKRACHT Graag informeren wij u over het project Onverwachte ontmoetingen waaraan uw school binnenkort

Nadere informatie

Wat krijgen de leerlingen te zien? Het Spetterlab Oude kunst Prehistorie

Wat krijgen de leerlingen te zien? Het Spetterlab Oude kunst Prehistorie Museumles groep 1-2 Overgisteren De leerkracht heeft een koffer gevonden, zomaar op straat. Ze besluiten de koffer open te maken om te kijken wat er in zit. Samen komen ze er achter dat de koffer van een

Nadere informatie

VOORBEREIDENDE LES DOCENTENHANDLEIDING INFORMATIE

VOORBEREIDENDE LES DOCENTENHANDLEIDING INFORMATIE VOORBEREIDENDE LES DOCENTENHANDLEIDING INFORMATIE 1 Utrecht, 2015 Beste docent, Wij hopen u en uw groep binnenkort te mogen verwelkomen in het Centraal Museum, waar u met de groep deelneemt aan het programma

Nadere informatie

REPUBLIEK DER ZEVEN VERENIGDE NEDERLANDEN 1515-1648

REPUBLIEK DER ZEVEN VERENIGDE NEDERLANDEN 1515-1648 REPUBLIEK DER ZEVEN VERENIGDE NEDERLANDEN 1515-1648 DOCENTENHANDLEIDING BOVENBOUW HAVO/VWO EINDEXAMENRONDLEIDING Eindexamenrondleiding geschiedenis Amsterdam museum Korte informatie Onderwerp: Historische

Nadere informatie

Lesbrieven voor de basisschool Groep 6 t/m 8. Behorend bij de tentoonstelling. Anton Heyboer DE HAARLEMSE JAREN

Lesbrieven voor de basisschool Groep 6 t/m 8. Behorend bij de tentoonstelling. Anton Heyboer DE HAARLEMSE JAREN Lesbrieven voor de basisschool Groep 6 t/m 8 Behorend bij de tentoonstelling Anton Heyboer DE HAARLEMSE JAREN 23 november 2012-19 mei 2013 Inhoudsopgave 1. Tijdelijke tentoonstelling Anton Heyboer De Haarlemse

Nadere informatie

Docentenhandleiding. Nijvere Neeltje groep 3-4

Docentenhandleiding. Nijvere Neeltje groep 3-4 Docentenhandleiding Nijvere Neeltje groep 3-4 1 Inhoud 1. Over deze lesbrief p. 2 2. Over het Zaans Museum p. 3 3. Praktische informatie p. 4 3.1 Verloop van het programma p. 4 3.2 Bereikbaarheid p. 4

Nadere informatie

Wat krijgen de leerlingen te zien? Het Spetterlab Oude kunst Prehistorie

Wat krijgen de leerlingen te zien? Het Spetterlab Oude kunst Prehistorie Museumles groep 1-2 Overgisteren De leerkracht heeft een koffer gevonden, zomaar op straat. Ze besluiten de koffer open te maken om te kijken wat er in zit. Samen komen ze er achter dat de koffer van een

Nadere informatie

Docentenhandleiding. Openbaar Vervoer Museum Doetinchem

Docentenhandleiding. Openbaar Vervoer Museum Doetinchem Docentenhandleiding Openbaar Vervoer Museum Doetinchem versie 1.0 6 februari 2007 Inhoud docentenhandleiding 1. Inleiding 2. Doelen en subdoelen 3. De rol van de docent in het museum 4. De doelgroepen

Nadere informatie

DOCENTENHANDLEIDING. Gouden Bronnen

DOCENTENHANDLEIDING. Gouden Bronnen DOCENTENHANDLEIDING Gouden Bronnen Gouden Bronnen Amsterdam Museum KORTE INFORMATIE Onderwerp: De Gouden Eeuw Doelgroep: Onderbouw voortgezet onderwijs Vakgebieden: Mens & Maatschappij Kunst en Cultuur

Nadere informatie

Projectinformatie DE DONKERE KAMER. Groep 5-6 Erfgoed keuzeproject Primair Onderwijs

Projectinformatie DE DONKERE KAMER. Groep 5-6 Erfgoed keuzeproject Primair Onderwijs Projectinformatie DE DONKERE KAMER Groep 5-6 Erfgoed keuzeproject Primair Onderwijs BESTE LEERKRACHT Graag informeren wij u over het project De Donkere Kamer waaraan uw school binnenkort mee doet. In dit

Nadere informatie

STAD EN TAAL ONTMOET KUNST HANDLEIDING VOOR DE DOCENT

STAD EN TAAL ONTMOET KUNST HANDLEIDING VOOR DE DOCENT STAD EN TAAL ONTMOET KUNST HANDLEIDING VOOR DE DOCENT 1 Voorwoord Het programma Ontmoet kunst van het Stedelijk Museum is onderdeel van Stad en Taal. Binnen Stad en Taal hebben verschillende musea met

Nadere informatie

Slimmer met je geld omgaan. Lesbrief voor groep 8 en de brugklas

Slimmer met je geld omgaan. Lesbrief voor groep 8 en de brugklas Slimmer met je geld omgaan Lesbrief voor groep 8 en de brugklas Inhoudsopgave 1. Historisch Museum Haarlem Inleiding 3 1.1 Leerdoelen 4 2. Lesprogramma Slimmer met je geld omgaan 5 Voorbereiding 5 Museumbezoek

Nadere informatie

Vooraf Voorafgaand aan deze museumles hebben de leerlingen de KunstKabinetles 4.8 Kunst uit mijn kamer klassikaal gekregen en uitgevoerd.

Vooraf Voorafgaand aan deze museumles hebben de leerlingen de KunstKabinetles 4.8 Kunst uit mijn kamer klassikaal gekregen en uitgevoerd. Verzamelingen Groep 4 Leerkrachtenblad Vooraf Voorafgaand aan deze museum hebben de leerlingen de KunstKabinet 4.8 Kunst uit mijn kamer klassikaal gekregen en uitgevoerd. Leerlingen hebben geleerd over

Nadere informatie

historischcentrumoverijssel

historischcentrumoverijssel Met de klas... Educatief aanbod voor primair, voortgezet en beroepsonderwijs Eikenstraat 20 8021 WX Zwolle T 038 426 63 00 twitter: @HCOverijssel educatie@.nl volg ons! Met de klas... Educatie bij het

Nadere informatie

Amsterdam DNA is een project voor NT2 cursisten. Het is ontwikkeld door het Amsterdam

Amsterdam DNA is een project voor NT2 cursisten. Het is ontwikkeld door het Amsterdam INTRODUCTIE is een project voor NT2 cursisten. Het is ontwikkeld door het Amsterdam Museum. In het wordt de geschiedenis verteld aan de hand van schilderijen en voorwerpen. Je gaat met de groep naar het

Nadere informatie

Te veel, te rijk, te weinig. Waterpark Lankheet

Te veel, te rijk, te weinig. Waterpark Lankheet Waterpark Lankheet Erfgoed/NME project voor groep 8 Handleiding leerkracht Opdrachtgever: Waterpark Lankheet en Commissie Culturele Vorming Haaksbergen Bronmateriaal: Waterpark Lankheet/Historische Kring

Nadere informatie

Docentenhandleiding. Museum & School Gezondheid en Ziekte, vroeger en nu. Geachte mevrouw/mijnheer,

Docentenhandleiding. Museum & School Gezondheid en Ziekte, vroeger en nu. Geachte mevrouw/mijnheer, Docentenhandleiding Museum & School Gezondheid en Ziekte, vroeger en nu Geachte mevrouw/mijnheer, Voor u ligt hier de docentenhandeling bij het lesprogramma "Gezondheid en Ziekte, vroeger en nu". In deze

Nadere informatie

Docentenhandleiding. Beestenboel

Docentenhandleiding. Beestenboel Docentenhandleiding Beestenboel Inhoud 1 Inleiding Beestenboel 2 a. Educatief programma 2 b. Leerdoelen 2 c. Doelgroep 2 d. Tijd 2 e. Indeling programma 3 f. Kosten 3 g. Praktische informatie 3 2 Voorbereidende

Nadere informatie

Het Amsterdam Museum gaat over Amsterdam. In het museum hangen schilderijen.

Het Amsterdam Museum gaat over Amsterdam. In het museum hangen schilderijen. 2 INTRODUCTIE Het programma is gemaakt door het. Het gaat over Amsterdam. In het museum hangen schilderijen. Een schilderij is gemaakt door een schilder. In het museum zijn ook voorwerpen te zien. Het

Nadere informatie

Mijn Mokum is een project voor NT2 cursisten. Het is gemaakt door het Amsterdam Museum.

Mijn Mokum is een project voor NT2 cursisten. Het is gemaakt door het Amsterdam Museum. 2 INTRODUCTIE is een project voor NT2 cursisten. Het is gemaakt door het. In het wordt de geschiedenis verteld aan de hand van schilderijen en voorwerpen. Je gaat met de groep naar het museum. In dit werkboekje

Nadere informatie

Nieuw Land zet vensters open Docentenhandleiding bovenbouw basisonderwijs

Nieuw Land zet vensters open Docentenhandleiding bovenbouw basisonderwijs Nieuw Land zet vensters open Docentenhandleiding bovenbouw basisonderwijs Inleiding De Canon van Flevoland is ontwikkeld door Nieuw Land. In zestien vensters toont het de culturele en historische geschiedenis

Nadere informatie

PROTESTANTS OF KATHOLIEK IN DE REPUBLIEK

PROTESTANTS OF KATHOLIEK IN DE REPUBLIEK PROTESTANTS OF KATHOLIEK IN DE REPUBLIEK DOCENTENHANDLEIDING BOVENBOUW HAVO/VWO COMBINATIERONDLEIDING GESCHIEDENIS Protestants of katholiek in de Republiek Museum Ons Lieve Heer op Solder & de Oude kerk

Nadere informatie

Docentenhandleiding Cultuurmenules. Haags Historisch Museum. Help de grote Den Haag Man Groennie Gele

Docentenhandleiding Cultuurmenules. Haags Historisch Museum. Help de grote Den Haag Man Groennie Gele Docentenhandleiding Cultuurmenules Haags Historisch Museum Help de grote Den Haag Man Groennie Gele 1 Beste Leerkracht, Binnenkort bezoekt u met uw leerlingen van groep 3 het Haags Historisch Museum. De

Nadere informatie

Wegwijs in de wereld van de schilderkunst / Schilderijen Salon van de 21e eeuw

Wegwijs in de wereld van de schilderkunst / Schilderijen Salon van de 21e eeuw Wegwijs in de wereld van de schilderkunst / Schilderijen Salon van de 21e eeuw Lesbrief ter voorbereiding van bezoek aan Museum De Paviljoens in Almere. Basisonderwijs middenbouw groep 3-5 Inhoud lespakket:

Nadere informatie

Jonge Stedenbouwkundigen

Jonge Stedenbouwkundigen herontwerp de stad Amsterdam Lesmateriaal PO Museum Het Grachtenhuis Lesmateriaal PO herontwerp de stad Amsterdam Lesmateriaal ter voorbereiding of verwerking van een bezoek aan museum Het Grachtenhuis

Nadere informatie

Heb jij je dosis surrealisme al gehad?

Heb jij je dosis surrealisme al gehad? Heb jij je dosis surrealisme al gehad? DOCENTENHANDLEIDING INFORMATIE 1 Utrecht, 2014 Beste docent, Wij hopen u en uw groep binnenkort te mogen verwelkomen in het Centraal Museum, waar u met de groep deelneemt

Nadere informatie

// // dat BeWaRen We! Introductie. docenten. handleiding. Het museum. Het lesprogramma

// // dat BeWaRen We! Introductie. docenten. handleiding. Het museum. Het lesprogramma // dat BeWaRen We! docenten // // handleiding Introductie Het museum Museum De Lakenhal, het stedelijk museum van Leiden, dankt zijn naam aan de voormalige Laecken-halle uit 1640, waar ooit het beroemde

Nadere informatie

VOORTGEZET ONDERWIJS

VOORTGEZET ONDERWIJS VOORTGEZET ONDERWIJS STEDELIJK MUSEUM ALKMAAR Stedelijk Museum Alkmaar is hét geheugen van de stad Alkmaar en een vertrekpunt voor iedereen die de geschiedenis en kunst van Alkmaar en omgeving wil beleven

Nadere informatie

& het ROC Een programma over beeldvorming

& het ROC Een programma over beeldvorming & het ROC Een programma over beeldvorming Informatie voor docenten van het ROCvA Educatie JHM 1 februari 2011 Inhoud Korte omschrijving en praktische informatie 3 Gastles - opzet 5 Museumbezoek - informatie

Nadere informatie

- 1 - Docentenhandleiding

- 1 - Docentenhandleiding - 1 - Docentenhandleiding KORTE INFORMATIE: Onderwerp: Leven in een weeshuis Doelgroep: Groep 3-4 Vakgebieden: Oriëntatie op jezelf en de wereld Taal Omvang: Les in de klas - ca. 45 min Bezoek Amsterdam

Nadere informatie

Erfgoed- en cultuureducatie 2015 2016 Stadsmuseum Zoetermeer

Erfgoed- en cultuureducatie 2015 2016 Stadsmuseum Zoetermeer Erfgoed- en cultuureducatie 2015 2016 Stadsmuseum Zoetermeer WIE ERGENS NAAR TOE WIL, MOET WETEN (ONTDEKKEN) WAAR HIJ VANDAAN KOMT Erfgoededucatie is omgevingsonderwijs: het leren in, van omgeving tot

Nadere informatie

Projectinformatie DIGITAL PLAYGROUND ANIMATIEWORKSHOP. Leerjaar 1 Nieuwe Media Voortgezet Onderwijs

Projectinformatie DIGITAL PLAYGROUND ANIMATIEWORKSHOP. Leerjaar 1 Nieuwe Media Voortgezet Onderwijs Projectinformatie DIGITAL PLAYGROUND ANIMATIEWORKSHOP Leerjaar 1 Nieuwe Media Voortgezet Onderwijs BESTE DOCENT Graag informeren wij u over het project DP Animatie waaraan uw school binnenkort mee doet.

Nadere informatie

Beste leerkracht van groep 6,

Beste leerkracht van groep 6, Beste leerkracht van groep 6, Binnenkort brengt u met uw klas, in het kader van Cultuurmenu, een bezoek aan museum Beelden aan Zee. Om uw bezoek aan het museum zo goed mogelijk te kunnen voorbereiden sturen

Nadere informatie

Projectinformatie DE BRANDGRENS. Groep 5-6 Erfgoed Primair Onderwijs

Projectinformatie DE BRANDGRENS. Groep 5-6 Erfgoed Primair Onderwijs Projectinformatie DE BRANDGRENS Groep 5-6 Erfgoed Primair Onderwijs BESTE LEERKRACHT Graag informeren wij u over het project De Brandgrens waaraan uw school binnenkort mee doet. In dit document vindt u

Nadere informatie

Jeroen Bosch ontdekkers en hervormers regenten en vorsten. pruiken en revoluties. Ontvangsthal. Garderobe links af

Jeroen Bosch ontdekkers en hervormers regenten en vorsten. pruiken en revoluties. Ontvangsthal. Garderobe links af Zelfstandig bezoek Tijdvakken tour geschiedenis Tijd van jagers en boeren Grieken en Romeinen monniken en ridders steden en staten Jeroen Bosch ontdekkers en hervormers regenten en vorsten pruiken en revoluties

Nadere informatie

welkom in de volksbuurt

welkom in de volksbuurt Handleiding voor de leerkracht Lespakket groep 7 en 8 welkom in de volksbuurt Lespakket groep 7 en 8 Handleiding voor de leerkracht welkom in de volksbuurt Inhoud Introductie 3 Voorwoord Inleiding Het

Nadere informatie

BEELDEND GROEP 7-8. Vereniging of instelling Product Periode Omschrijving. Noordbrabants Museum. Museum in de klas

BEELDEND GROEP 7-8. Vereniging of instelling Product Periode Omschrijving. Noordbrabants Museum. Museum in de klas BEELDEND GROEP 7-8 Vereniging of instelling Product Periode Omschrijving Noordbrabants Museum Reserveren: Joyce de Jong info@noordbrabantsmuseum.nl of 073 6877877 Voor informatie: educatie@noordbrabantsmuseum.nl

Nadere informatie

Jonge Stedenbouwkundigen

Jonge Stedenbouwkundigen herontwerp de stad Amsterdam Lesmateriaal VO Museum Het Grachtenhuis Lesmateriaal VO herontwerp de stad Amsterdam Lesmateriaal ter voorbereiding of verwerking van een bezoek aan museum Het Grachtenhuis

Nadere informatie

Lesbrief Het is de Max op Ketnet

Lesbrief Het is de Max op Ketnet 1 Lesbrief Het is de Max op Ketnet Doel van de lesbrief Deze lesbrief is voor docenten in het basisonderwijs en biedt een leidraad om leerlingen aan te sturen bij het gebruiken van het lesmateriaal Het

Nadere informatie

Algemene Docentenhandleiding bij de lesmaterialen over de archeologie van Vlaardingen

Algemene Docentenhandleiding bij de lesmaterialen over de archeologie van Vlaardingen Algemene Docentenhandleiding bij de lesmaterialen over de archeologie van Vlaardingen Inhoudsopgave INLEIDING... 3 1 DE LESPAKKETTEN IN HET KORT... 3 2 DE OPBOUW VAN DE LESSEN... 4 3 ACHTEGRONDINFORMATIE

Nadere informatie

Ontdek. ons zoute DNA. Zonder de scheepvaart geen Nederland. voortgezet onderwijs 2015/2016

Ontdek. ons zoute DNA. Zonder de scheepvaart geen Nederland. voortgezet onderwijs 2015/2016 Ontdek ons zoute DNA Zonder de scheepvaart geen Nederland voortgezet onderwijs 2015/2016 Welkom in het scheepvaartmuseum amsterdam Het Scheepvaartmuseum is een pakhuis vol verhalen waar leerlingen op een

Nadere informatie

BOEKINGSVOORWAARDEN AIRBORNE MUSEUM

BOEKINGSVOORWAARDEN AIRBORNE MUSEUM BOEKINGSVOORWAARDEN AIRBORNE MUSEUM Uw reservering Dank u voor uw reservering voor een bezoek aan het Airborne Museum Hartenstein. Adres: Utrechtseweg 232, 6862 AZ Oosterbeek. Telefoon: 026 3337710. In

Nadere informatie

Introductie lesproject

Introductie lesproject Inhoudsopgave Introductie lesproject 2 Doelgroep 2 Kerndoelen 2 Leerdoelen 2 Opbouw van de lessen 3 Schema van het lesproject 4 Wat heeft u nodig? 4 Praktisch 5 Adresgegevens 5 Reserveren museumbezoek

Nadere informatie

MUSEUMLES IN HET VAN ABBEMUSEUM Groep 5 en 6 - schooljaar 2013-2014

MUSEUMLES IN HET VAN ABBEMUSEUM Groep 5 en 6 - schooljaar 2013-2014 MUSEUMLES IN HET VAN ABBEMUSEUM Groep 5 en 6 - schooljaar 2013-2014 Inleiding De welbekende museumlessen krijgen een nieuwe aanpak. Het museumbezoek staat niet langer op zichzelf, maar wordt onderdeel

Nadere informatie

Zeker weten?! Lesmateriaal, 1-2 havo/vwo Docentenhandleiding. Dit lesmateriaal is voor gebruik in de klas én in NEMO

Zeker weten?! Lesmateriaal, 1-2 havo/vwo Docentenhandleiding. Dit lesmateriaal is voor gebruik in de klas én in NEMO Zeker weten?! Lesmateriaal, 1-2 havo/vwo Docentenhandleiding Dit lesmateriaal is voor gebruik in de klas én in NEMO Science Center NEMO Oosterdok 2 1011 VX Amsterdam 020 531 31 18 www.e-nemo.nl boekingsbureau@e-nemo.nl

Nadere informatie

Educatief aanbod 2015-2016 Kasteel het Nijenhuis Basisonderwijs

Educatief aanbod 2015-2016 Kasteel het Nijenhuis Basisonderwijs Educatief aanbod 2015-2016 Kasteel het Nijenhuis Basisonderwijs Museum de Fundatie Sinds juni 2005 vormt het Paleis aan de Blijmarkt in Zwolle met Kasteel het Nijenhuis in Heino samen Museum de Fundatie.

Nadere informatie

MUSEUMPROFS DOCENTENHANDLEIDING

MUSEUMPROFS DOCENTENHANDLEIDING MUSEUMPROFS DOCENTENHANDLEIDING Korte informatie Onderwerp: Hoe maak je een expositie? Doelgroep: Onderbouw vmbo Vakgebieden: CKV Beeldende vorming Geschiedenis / Mens & Maatschappij Omvang: Voorbereidende

Nadere informatie

De Vlaardingencultuur. leven in de steentijd

De Vlaardingencultuur. leven in de steentijd De Vlaardingencultuur leven in de steentijd INHOUDSOPGAVE INLEIDING... 3 LES 1... 4 LES 2... 5 LES 3... 7 OPDRACHTEN... 8-12 2 Inleiding Voor u ligt de docentenhandleiding van het lespakket over de Vlaardingencultuur.

Nadere informatie

STOOM, MACHINES EN ARBEIDERS

STOOM, MACHINES EN ARBEIDERS ERFGOEDEDUCATIE Het zinvol beleven van het erfgoed is een centraal begrip in de didactiek voor erfgoededucatie. Het werken met het erfgoed wordt gestuurd door het stellen van betekenisvolle vragen. De

Nadere informatie

Projectinformatie ANIMATIES IN DE KLAS. Groep 7,8 Nieuwe media keuzeproject Primair Onderwijs

Projectinformatie ANIMATIES IN DE KLAS. Groep 7,8 Nieuwe media keuzeproject Primair Onderwijs Projectinformatie ANIMATIES IN DE KLAS Groep 7,8 Nieuwe media keuzeproject Primair Onderwijs BESTE LEERKRACHT Graag informeren wij u over het project Animaties in de klas waaraan uw school binnenkort mee

Nadere informatie

Noordbrabants Museum Museumlessen Het hele schooljaar Kijk Kunst! Met een rondleider op ontdekkingstocht door het museum

Noordbrabants Museum Museumlessen Het hele schooljaar Kijk Kunst! Met een rondleider op ontdekkingstocht door het museum BEELDEND GROEP 1-2 Vereniging of instelling Product Periode Omschrijving Noordbrabants Museum Museumlessen Het hele schooljaar Kijk Kunst! Met een rondleider op ontdekkingstocht door het museum Noordbrabants

Nadere informatie

Handleiding Feest! Weet wat je viert voor groep 6, 7 en 8

Handleiding Feest! Weet wat je viert voor groep 6, 7 en 8 Handleiding Feest! Weet wat je viert voor groep 6, 7 en 8 1. Inleiding 2. Doelgroep, doelstelling, kerndoelen 3. Opzet lesmateriaal 4. Lessen Les 1: Feest! Weet wat je viert Les 2: Feestdagen ontdekken

Nadere informatie

Vooraf Voorafgaand hebben alle leerlingen van groep 8 de KunstKabinetles 8.14 Onderweg in groepjes of klassikaal uitgevoerd.

Vooraf Voorafgaand hebben alle leerlingen van groep 8 de KunstKabinetles 8.14 Onderweg in groepjes of klassikaal uitgevoerd. Met een kunstenaarsblik Groep 8 Leerkrachtenblad Vooraf Voorafgaand hebben alle leerlingen van groep 8 de KunstKabinet 8.14 Onderweg in groepjes of klassikaal uitgevoerd. Ze hebben daarbij o.a. kennis

Nadere informatie

Docentenhandleiding Rijksmuseum Groep 7-8

Docentenhandleiding Rijksmuseum Groep 7-8 Docentenhandleiding Rijksmuseum Groep 7-8 1 Inhoud Voorbereidende les Afsluitende les Aanvullend materiaal bij deze lessen staat op de website: Introductiefilmpje PowerPoint presentatie Werkbladen 2 Voorbereidende

Nadere informatie

Onder onze voeten Schoolbezoek Min40Celsius. Lesbrief

Onder onze voeten Schoolbezoek Min40Celsius. Lesbrief Onder onze voeten Schoolbezoek Min40Celsius Lesbrief Lesbrief Onder onze voeten U gaat met uw klas een bezoek brengen aan Min40Celsius, aan de hand van deze lesbrief kunt het bezoek (kort) voorbereiden.

Nadere informatie

1-Kennismaking met archeologie

1-Kennismaking met archeologie UITLEG VOOR DE LEERKRACHT Deze opdracht is de start van de lessenserie. Met deze opdracht introduceert u bij de leerlingen het onderwerp op een leuke manier. U kunt het onderwerp op verschillende manieren

Nadere informatie

DOCENTENHANDLEIDING. Programma over de thema s Zorg, Leren en Familie.

DOCENTENHANDLEIDING. Programma over de thema s Zorg, Leren en Familie. DOCENTENHANDLEIDING Programma over de thema s Zorg, Leren en Familie. Niveau Het adviseert om dit programma aan te bieden aan de niveaus A0 tot en met A2. Informatie en reserveren Het programma kan tot

Nadere informatie

RIJKSMUSEUM VAN OUDHEDEN BASIS ONDERWIJS 2016 2017

RIJKSMUSEUM VAN OUDHEDEN BASIS ONDERWIJS 2016 2017 RIJKSMUSEUM VAN OUDHEDEN BASIS ONDERWIJS 2016 2017 BESTE LEERKRACHT, Komend schooljaar kunt u weer terecht in het Rijksmuseum van Oudheden voor een onvergetelijke museumles. In deze brochure vindt u informatie

Nadere informatie

DOCENTENHANDLEIDING. Programma over de thema s Ondernemerschap, Creativiteit, Burgerschap en Vrijdenken.

DOCENTENHANDLEIDING. Programma over de thema s Ondernemerschap, Creativiteit, Burgerschap en Vrijdenken. DOCENTENHANDLEIDING Programma over de thema s Ondernemerschap, Creativiteit, Burgerschap en Vrijdenken. Niveau Het adviseert om dit programma aan te bieden aan de niveaus B2 en hoger. Informatie en reserveren

Nadere informatie

Kasteel Ammersoyen ligt in Ammerzoden en is 700 jaar oud! Het is een van de best bewaarde middeleeuwse kastelen in Nederland.

Kasteel Ammersoyen ligt in Ammerzoden en is 700 jaar oud! Het is een van de best bewaarde middeleeuwse kastelen in Nederland. Kasteel Ammersoyen Kasteel Ammersoyen ligt in Ammerzoden en is 700 jaar oud! Het is een van de best bewaarde middeleeuwse kastelen in Nederland. Het kasteel werd gebouwd door de familie van Herlaer om

Nadere informatie

Ze hebben daarbij o.a. kennis opgedaan over diverse beeldaspecten op het gebied van kleurtoepassing en compositie, ruimte en perspectief.

Ze hebben daarbij o.a. kennis opgedaan over diverse beeldaspecten op het gebied van kleurtoepassing en compositie, ruimte en perspectief. Kijkwijzer beeldaspecten Groep 7 Leerkrachtenblad Vooraf Voorafgaand hebben de leerlingen van groep 7 de KunstKabinetsen 7.10 Complementaire kleuren en 7.14 Vogel of kikvors? in groepjes of klassikaal

Nadere informatie

CKV Festival 2012. CKV festival 2012

CKV Festival 2012. CKV festival 2012 C CKV Festival 2012 Het CKV Festival vindt in 2012 plaats op 23 en 30 oktober. Twee dagen gaan de Bredase leerlingen van het voortgezet onderwijs naar de culturele instellingen van Breda. De basis van

Nadere informatie

MUSEUMKWARTIER S HERTOGENBOSCH. BiermanHenketarchitecten

MUSEUMKWARTIER S HERTOGENBOSCH. BiermanHenketarchitecten 2013 MUSEUMKWARTIER S HERTOGENBOSCH BiermanHenketarchitecten Ontwerp 2005-2008 Oplevering 2012 Opening 24 mei 2013 Architect Bierman Henket architecten Opdrachtgever Provincie Noord-Brabant (Het Noordbrabants

Nadere informatie

IK ZIE, IK ZIE... BENNER

IK ZIE, IK ZIE... BENNER IK ZIE, IK ZIE... BENNER onderwijsprogramma primair onderwijs groep 5 t/m 8 INLEIDING Gerrit Benner vond de gewone wereld lang niet altijd even leuk, dus die schilderde hij ook niet. Maar achter die gewone

Nadere informatie

Opdracht bij een bedrijfsbezoek door leerlingen Een aantrekkelijk bedrijfsbezoek speurtocht door het bedrijf

Opdracht bij een bedrijfsbezoek door leerlingen Een aantrekkelijk bedrijfsbezoek speurtocht door het bedrijf Opdracht bij een bedrijfsbezoek door leerlingen Een aantrekkelijk bedrijfsbezoek speurtocht door het bedrijf Introductie Er gebeuren allerlei activiteiten binnen een technisch bedrijf. Meer dan we ons

Nadere informatie

Docentenhandleiding voortgezet onderwijs

Docentenhandleiding voortgezet onderwijs Docentenhandleiding voortgezet onderwijs Wonderkamers in een notendop Wonderkamers is een permanente interactieve tentoonstelling in het Gemeentemuseum Den Haag waarin leerlingen zelf van alles kunnen

Nadere informatie

KIJK NAAR ONZE CULTUUR EN JE ZIET ANDY WARHOL!

KIJK NAAR ONZE CULTUUR EN JE ZIET ANDY WARHOL! KIJK NAAR ONZE CULTUUR EN JE ZIET ANDY WARHOL! (Amsterdam / Stedelijk Museum) ANDY WARHOL Other Voices, Other Rooms INLEIDING Andy Warhol (1928-1987) was met zijn Marilyn-schilderijen en Campbell s- soepblikken

Nadere informatie

Onlangs heeft u met uw klas een bezoek gebracht aan het Kinderboekenmuseum. Wij hopen dat u dit heeft ervaren als een leuk en leerzaam bezoek.

Onlangs heeft u met uw klas een bezoek gebracht aan het Kinderboekenmuseum. Wij hopen dat u dit heeft ervaren als een leuk en leerzaam bezoek. Beste docent, Onlangs heeft u met uw klas een bezoek gebracht aan het Kinderboekenmuseum. Wij hopen dat u dit heeft ervaren als een leuk en leerzaam bezoek. De leerlingen hebben in het museum onder andere

Nadere informatie

Kom naar het museum! Aanbod Basisonderwijs 2014-2015

Kom naar het museum! Aanbod Basisonderwijs 2014-2015 Kom naar het museum! Aanbod Basisonderwijs 2014-2015 Oma s Tijd 1 2 p. 4 Muis in het grachtenhuis 1 2 p. 6 Het Kleine Weeshuis 3 4 p. 8 Madame & Monsieur 3 4 p. 10 Mijn Stad! 5 6 p. 12 Mijn Stad! (Nieuw-West

Nadere informatie