Seksverslaving. Ferdinand Bijzet> <31 augustus 2013> copyright 2013 Praktijkcentrum

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Seksverslaving. Ferdinand Bijzet> <31 augustus 2013> copyright 2013 Praktijkcentrum"

Transcriptie

1 Seksverslaving Ferdinand Bijzet> <31 augustus 2013> 1. Inleiding 2 2. Wat zegt de wetenschap? 3 3. Seksverslaving en de partner 5 4. Wat zegt de Bijbel over seksverslaving? Seksverslaving en de Bijbel Seksverslaving als zonde Seksverslaving als afgoderij Pastorale implicaties De behandeling van seksverslaving Aandacht voor de partner Pastorale hulp bij seksverslaving 20 copyright 2013 Praktijkcentrum niets in deze uitgave mag worden verveelvoudigd en / of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie, microfilm of op welke andere wijze ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van het Praktijkcentrum copyright 2010 Centrum dienstverlening Gereformeerde kerken niets in deze uitgave mag worden verveelvoudigd en / of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie, microfilm of op welke andere wijze ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van Centrum dienstverlening Gereformeerde kerken

2 pagina 2 v. 22 Seksverslaving 1. Inleiding Ik worstel met pornografie en zelfbevrediging. Ik wil het niet, maar het lukt me niet te stoppen. Waarom helpt God niet. Seksverslaving. Steeds vaker worden pastors, pastoraalwerkenden en ambtsdragers 1 geconfronteerd met mannen en vrouwen die zichzelf seksverslaafd noemen. Met deze onthulling komt vaak een stroom van verdriet en pijn mee in relaties en gezinnen. Wat kan een pastor hiermee? In dit artikel zullen we ingaan op het onderwerp seksverslaving. Het artikel heeft drie onderdelen, verdeeld over 7 paragrafen: 1. We zullen het als eerste vanuit een wetenschappelijk kader bekijken. (paragraaf 2 en 3) 2. Daarna zetten we het licht van de bijbel op deze verslaving (paragraaf 4 3. We ronden af met een aantal praktische handvatten waarmee de pastor aan het werk kan. (paragraaf 5,6,7) Invalshoek Het artikel is geschreven vanuit het gezichtsveld van de hulpverlening. Toch kan veel van wat genoemd wordt ook prima door een pastor gedaan worden. Het woord pastor op deze website kan de professioneel geschoolde beroepskracht aanduiden, maar ook de vrijwilliger in de wijk. Net als bij andere onderwerpen is het dus belangrijk om vanuit het inzicht in je eigen mogelijkheden de gezichtspunten van dit artikel te verwerken in pastoraal contact. Hoewel het artikel seksverslaving vooral vanuit het perspectief van de man beschrijft, zijn er ook vele vrouwelijke seksverslaafden. Bij hen is de gêne zo mogelijk nog groter dan bij mannen om hierover met een pastor te praten. De aanpak van mannelijke en vrouwelijke verslaafden verschilt niet van elkaar, maar de persoon die de begeleiding of het pastoraat verschaft, is wel bepalend. Het verdient de voorkeur vrouwelijke verslaafden door een vrouw te laten begeleiden met het oog op de grote kans op overdracht van seksuele gevoelens. 1 In het vervolg van het artikel wordt het woord pastor gebruikt voor alle werkers in de kerk

3 pagina 3 v. 22 Seksverslaving 2. Wat zegt de wetenschap? Er wordt verschillend gedacht over de correctheid van de term seksverslaving. Want bij een verslaving gaat het toch om het gebruik van middelen. En ja, bij seksverslaving maak je niet echt gebruik van chemische middelen. Uit pragmatische overwegingen kiezen we voor het begrip seksverslaving omdat deze beschrijving het beste aansluit bij de beleving van de cliënten. Verslaving impliceert namelijk dat je de controle bent kwijt geraakt. En dat is precies wat seksverslaafden ervaren. Een aantal aspecten is daarbij te onderscheiden: Lichamelijke component Over de afhankelijkheid van chemische middelen valt ook wel wat meer te zeggen. Want tijdens een orgasme vinden er allerlei chemische processen in de hersenen plaats. Het lichaam produceert tijdens een orgasme namelijk adrenaline en dopamine. Beide stoffen zorgen voor een prettig gevoel én kunnen een verslavende werking hebben. Gewoontevorming Naast deze lichamelijke component is er ook sprake van gewoontevorming, wat goed te beschrijven is aan de hand van Pavlovs honden. Pavlov liet elke keer een belletje rinkelen wanneer hij zijn honden te eten gaf. Na een tijdje ontstond er het volgende patroon. Op het moment dat hij het belletje liet rinkelen begonnen de honden al te kwijlen, zelfs zonder dat ze voedsel van hem kregen. Zo kan ook de voortdurende gewoonte om porno te bekijken via het Internet leiden tot gewoontevorming. Zelfs zo dat bij sommige verslaafden alleen al het zoemen van het opstarten van de computer als een seksuele stimulans werkt. Bij verslaving speelt er echter meestal meer dan alleen maar gewoontevorming. Uitlaatklep Verslavingen zijn vaak een antwoord op problemen en een uitlaatklep voor pijn. Kees groeide op in een groot gezin met een afwezige vader en een overspannen moeder. Kees voelde zich in die tijd erg eenzaam. Hij ontdekte zelfbevrediging, wat een fijn gevoel opleverde. Het was net alsof hij even aan de realiteit kon ontsnappen. Toen hij in de garage ook nog een stapel pornoblaadjes vond, begon hij steeds meer te vluchten in de veilige wereld van de fantasie. Bij Kees zien we hoe zelfbevrediging en porno een manier wordt om even weg te komen uit de werkelijkheid. Seks wordt een vlucht uit de werkelijkheid.

4 pagina 4 v. 22 Seksverslaving Nieuwsgierigheid Toch wordt seks lang niet altijd als vlucht gebruikt. Voor veel jongeren is het eerder de spanning en de nieuwsgierigheid dat trekt. Seks is in onze cultuur een groot goed geworden. Jongeren zijn steeds vroeger seksueel actief en seksuele overwinningen zijn voor veel jongens trofeeën geworden. Seksueel genot is door het Internet binnen handbereik van iedereen gekomen. Het verslavende gevaar van bijvoorbeeld cyberseks wordt echter onderschat. De seksuoloog Patrick Carnes (2001) 2 wijdt in zijn boek Out of the Shadows een heel hoofdstuk aan de verslavende werking van cyberseks. Uit meerdere onderzoeken blijkt dat cyberseks niet zonder gevaar is. Door de beschikbaarheid van Internet en cyberseks raken mensen verslaafd aan seks die anders nooit verslaafd zouden zijn geworden. Oorzaken Bij seksverslaving heb je globaal twee oorzaken: 1. Pijn; 2. Lust en spanning, gecombineerd met het gevaar van de anonimiteit van het Internet. Carnes heeft als seksuoloog veel onderzoek gedaan naar seksverslaving. Hij beschrijft een aantal diagnostische criteria bij seksverslaving (Ik gebruik de vertaling van deze criteria van Eugene Goede (2003) Ik heb een patroon van seksueel gedrag dat ik niet meer kan controleren. 2. Mijn seksuele gedrag heeft ernstige gevolgen voor mijn leven. 3. Het is voor mij onmogelijk om te stoppen ondanks de ernstige gevolgen. 4. Ik blijf dingen doen die hoge risico s met zich meebrengen: (gevaarlijke plekken, risico betrapt te worden). 5. Ik blijf steeds opnieuw proberen mijn seksuele gedrag te beperken of stoppen. 6. Mijn seksuele gedrag functioneert als drug, als overlevingsmiddel, als painkiller; ik heb het nodig om te kunnen functioneren. 7. Mijn seksuele gedrag is progressief; (ik heb steeds meer, steeds vaker, steeds extremer). 8. Ik heb sterk wisselende gemoedstoestanden (diepe depressie - roes - katergevoel). 9. Ik verlies enorm veel tijd door mijn seksuele gedrag. 10. Ik verwaarloos belangrijke taken/verantwoordelijkheden (gezin, werk, vrienden) door mijn seksuele gedrag. Carnes stelt dat het herkennen van drie van de tien kenmerken een signaal is dat de persoon seksverslaafd is. (Carnes 1991) 4 2 P.J.Carnes, Out of the shadows, Minnesota E.M. Goede, Van trauma naar triomf, Amsterdan P.J.Carnes, Don t call it love, recovery from sexual addiction, London 1991

5 pagina 5 v. 22 Seksverslaving 3. Seksverslaving en de partner Bij verslavingen zie je in bijna alle gevallen dat ook de partnerrelatie een onderdeel van het probleem is. Dit kan haast niet anders omdat, zoals Walter Kempler (1974) 5 het formuleert: Partners een diepgaande invloed op elkaars gedrag uitoefenen. Als stelregel kunnen we aanhouden dat er ook altijd een relationeel probleem speelt, als er een probleem is bij een van de partners in de relatie. Dit relationele probleem kan zijn dat de niet verslaafde partner niet weet hoe hij of zij de verslaafde partner moet helpen, maar ook dat de partnerrelatie het probleem in stand houdt. Bij de meeste verslavingen speelt vaak het laatste: de partnerrelatie houdt het verslaafde gedrag in stand. Dit vraagt toelichting. Co-addiction Carnes (1989) 6 beschrijft in zijn boek Contrary To Love het verschijnsel coaddiction. Dit houdt in dat de verslaafde partner blijft functioneren, omdat de partner opvult/compenseert wat de verslaafde nalaat, in plaats van hem aan te spreken op zijn destructieve gedrag. Carnes beschrijft negen kenmerken van co-addiction: Een geheime verstandhouding, een dwangmatige obsessie met het gedrag van de partner, ontkenning van het probleem, emotionele chaos, manipulatie van de partner, een buitensporig gevoel van verantwoordelijkheid, het opgeven van zichzelf en de eigen behoeften, schuldgevoelens, een straffende houding naar de partner en seksuele afstomping en verwaarlozing. We geven een voorbeeld: Martie is 14 jaar getrouwd met Aart. Aart lijdt aan schizofrenie en is seksverslaafd. Dit uit zich in veelvuldig bezoeken van pornosites (waaronder kinderporno). Voor het laatste is hij al eens opgepakt, waardoor hij in een psychose is geraakt. Martie heeft een periode met Aart meegekeken, maar vond het vreselijk. Ze durft er met niemand over te praten en denkt dat ze de enige is. Ze heeft geprobeerd Aart seksueel tevreden te stellen, maar wil nu helemaal geen seksueel contact meer. Ze vindt zichzelf niet meer de moeite waard. Op de vraag waar ze naar verlangt zegt ze: ik wil dat het stopt, maar kan ik dat wel van hem eisen? En ik kan toch niet bij hem weggaan, want wat komt er dan van hem terecht. Bij Martie zien we hoe de verbondenheid centraal staat. Staan voor haar eigen wensen is er niet bij. Martie heeft niet geleerd op een constructieve manier inhoud te geven aan haar eigen wensen en behoeften. Zij is extreem gericht op Aart. Haar leven draait om hem. Zij weet geen inhoud te geven aan haar eigen wensen en 5 W.Kempler, Gestalttherapie voor het gezin, P.J.Carnes, Contrary to love, Minnesota 1989

6 pagina 6 v. 22 Seksverslaving behoeften en krijgt hierdoor ook niet de verbondenheid die ze zoekt. Of zoals een andere partner het eens uitdrukte: Ik ben verslaafd aan mijn verslaafde man. 4. Wat zegt de Bijbel over seksverslaving? In deze paragraaf zullen we seksverslaving gaan bekijken vanuit Bijbels licht. We zullen zien dat de Bijbel niet direct spreekt over seksverslaving, maar het wel heeft over seksuele zonden We zullen zien dat de Bijbel in het algemeen zonde vaak beschrijft als een verslaving en dat de Bijbel die verslaving niet als ziekte, maar als het leven van de oude mens beschrijft. We zullen zien dat de Bijbel veel hoop biedt aan verslaafden, omdat genade levens verandert. En we zullen zien dat we daarvoor echt alleen bij Jezus moeten zijn. 4.1 Seksverslaving en de Bijbel Wanneer we op zoek gaan naar Bijbelse gegevens, komen we het begrip seksverslaving niet tegen. Maar we komen wel zaken tegen die het probleem seksverslaving omschrijven. 9 Weet u niet dat wie onrecht doet geen deel zal hebben aan het koninkrijk van God? Vergis u niet. Ontuchtplegers noch afgodendienaars, overspeligen, schandknapen noch knapenschenders, 10 dieven noch geldwolven, dronkaards, lasteraars noch uitbuiters zullen deel hebben aan het koninkrijk van God. 11 Sommigen van u zijn dat ooit geweest, maar u bent gereinigd, u bent geheiligd, u bent rechtvaardig verklaard in de naam van de Heer Jezus Christus en door de Geest van onze God. (1 Kor. 6:9-11) We ontmoeten ontuchtplegers, overspeligen (het woord dat de Bijbel hier gebruikt is pornos. De overeenkomst met porno lijkt me duidelijk), maar ook dieven, lasteraars en dronkaards De woorden die Paulus gebruikt geven aan dat het niet gaat om eenmalige zaken. Paulus omschrijft deze mensen als ontuchtplegers en overspelers. Hij omschrijft hun hartsgesteldheid. Zo komen we in de Bijbel patronen van seksueel gedrag tegen die in woordgebruik en inhoud sterke overeenkomsten vertonen met het gedrag dat door christenen vandaag als een verslaving worden beschreven. Ook in de brief aan de Galaten komen we iets dergelijks tegen: Galaten 5: 19

7 pagina 7 v. 22 Seksverslaving 21: 19 Het is bekend wat onze eigen wil allemaal teweegbrengt: ontucht, zedeloosheid en losbandigheid, 20 afgoderij en toverij, vijandschap, tweespalt, jaloezie en woede, gekonkel, geruzie en rivaliteit, 21 afgunst, bras- en slemppartijen, en nog meer van dat soort dingen. Ik herhaal de waarschuwing die ik u al eerder gaf: wie zich aan deze dingen overgeven, zullen geen deel hebben aan het koninkrijk van God. 4.2 Seksverslaving als zonde Wanneer we deze gedeelten uit de Bijbel lezen, dan valt als eerste op dat de Bijbel het niet heeft over verslaving, maar over seksuele zonden, over werken van het vlees. En Paulus laat daarbij heel duidelijk zien dat dit werken zijn die niet bij een christen horen. Paulus noemt de zaken die wij seksverslaving noemen: werken van het vlees, zonde. De term verslaving past hier wel bij, maar dan in de zin zoals de Bijbel het in Romeinen 6 heeft over de slavernij van de zonde. Zowel in verslaving als in slavernij zit het woord slaaf. Blijkbaar kan zonde ons tot slaaf van iets maken. Hier zie je het verschil tussen de wetenschap en de Bijbel. Zelfs wanneer je volgens de wetenschap niet aan de criteria seksverslaafd voldoet, kun je volgens de Bijbel zeer zeker vast zitten in een patroon van slavernij. Een patroon waarin de zonde macht over je heeft! Wanneer de Bijbel het heeft over slavernij, dan bedoelt het iets heel anders dan ons hedendaagse woord verslaving. De hedendaagse wetenschap beschrijft verslaving als een ziekte. Iets dat je hebt en waarmee je maar moet leren te leven. Veel hedendaagse therapieën leren mensen die verslaafd zijn aan seks dan ook dat ze maar moeten accepteren dat ze verslaafd zijn, want eens verslaafd, altijd verslaafd. Goede bescheef op zijn website 7 seksverslaving als volgt: Seksverslaving is een progressieve ziekte die niet kan worden genezen maar wel tot staan kan worden gebracht. Het is een ziekte die op drie niveaus woekert, namelijk: lichamelijk, emotioneel en spiritueel. Er is een duidelijk chemisch ziektebeeld dat zowel verslaafd gedrag oproept als ook de verslaafde belaagd wanneer hij in actieve onthouding komt. Deze chemische processen spelen zich in de hersenen af. De emotionele verslaving is enorm en kan het volledige leven van de verslaafde gaan beheersen en vernietigen. Maar de consequentie van deze uitspraak is dat de seksuele verslaving voor de rest van het leven van de verslaafde zijn identiteit bepaalt Hoewel ook seculiere therapeuten zeggen dat je in onthouding, in herstel kunt leven, is dit totaal wat anders dan in de vrijheid van Christus leven. Het 7 NB. Deze website bestaat niet meer.

8 pagina 8 v. 22 Seksverslaving verschil zit in de benadering: Ben je werkelijk bevrijd van je verslaving, ben je in Christus een nieuwe schepping waarin het oude voorbij is gegaan (2 Kor 5:17), of ben je een verslaafde die in onthouding leeft. U voelt wel, dat is bepalend voor je identiteit. Veel seculiere therapeuten zijn daarbij tevreden wanneer het gedrag ingeperkt is. Dus beperkt prostitutiebezoek, in plaats van frequent. Maar vanuit de hiervoor besproken Schriftgegevens laat de Bijbel ons die ruimte niet. Zo hoor je de Bijbel echter niet spreken. En als we dat tot ons door laten dringen, is dat eigenlijk heel hoopgevend. Lees het vervolg van 1 Kor. 6 maar eens: 11 Sommigen van u zijn dat ooit geweest, maar u bent gereinigd, u bent geheiligd, u bent rechtvaardig verklaard in de naam van de Heer Jezus Christus en door de Geest van onze God. Deze mensen zijn veranderd. Echt veranderd. De seksuele zonden (en de andere zonden) zijn niet meer deel van wie ze zijn, hun hartsgesteldheid is volledig veranderd. De Bijbel noemt het probleem wel bij de naam. Het gaat in eerste instantie om zonde, zonde die je gevangen houdt. Zonde die je tot slavernij dwingt. Maar 1 Kor. 6 zegt daarna: sommigen zijn dat geweest! Dus nu niet meer! En de oplossing ligt in de naam van Jezus en de Geest van God. Wanneer de Bijbel het in Romeinen 6 over slavernij heeft, spreekt die niet van een ziekte. Het gaat om zonde, en het vastzitten in zonde. Niets meer en niets minder: 6 Immers, we weten dat ons oude bestaan met hem gekruisigd is omdat er een einde moest komen aan ons zondige leven: we mochten niet langer slaven van de zonde zijn. 7 Wie gestorven is, is rechtens vrij van de zonde. 8 Wanneer wij met Christus zijn gestorven, geloven we dat we ook met hem zullen leven, 9 omdat we weten dat hij, die uit de dood is opgewekt, niet meer sterft. De dood heeft geen macht meer over hem. 10 Hij is gestorven om een einde te maken aan de zonde, voor eens en altijd; en nu hij leeft, leeft hij voor God. 11 Zo moet u ook uzelf zien: dood voor de zonde, maar in Christus Jezus levend voor God. 12 Laat de zonde dus niet heersen over uw sterfelijke bestaan, geef niet toe aan uw begeerten. 13 Stel uzelf niet langer in dienst van de zonde als een werktuig voor het onrecht, maar stel uzelf in dienst van God. Denk aan uzelf als levenden die uit de dood zijn opgewekt en stel uzelf in dienst van God als een werktuig voor de gerechtigheid. 14 De zonde mag niet langer over u heersen, want u staat niet onder de wet, maar leeft onder de genade. Zonder Christus, zegt Paulus, zijn wij slaven van de zonde. En de zonde heerst als koning in ons leven. Is dat niet wat mannen die worstelen met seksuele zonden, ervaren? Dat de seksuele zonden heersen in hun leven? Dat niet ik de begeerte onder controle heb, maar dat de begeerte mij onder controle heeft?

9 pagina 9 v. 22 Seksverslaving Vanuit Bijbels licht is het akkoord om dan van een verslaving te spreken, maar dan wel in de zin dat het gaat om slaaf van de zonde zijn. Wanneer we daaronder verstaan dat we ziek zijn, dan gaan we een stap te ver. Lees vers 6 nog maar eens: 6 Immers, we weten dat ons oude bestaan met hem gekruisigd is omdat er een einde moest komen aan ons zondige leven: we mochten niet langer slaven van de zonde zijn. Paulus geeft heel duidelijk aan dat de macht van de zonde, de slavernij van de zonde, gebroken is in het leven van een christen. Wij zijn niet langer slaven van de zonde! Een seksverslaafde christen Nu kan ik me goed voorstellen dat wanneer we dit voorhouden aan iemand die kampt met een verslaving deze denkt: Ho, wacht even. Ik ben christen, ik wil God dienen, maar ik ervaar toch echt nog steeds de macht van de zonde heel sterk in mijn leven. Geen slaaf meer van de zonde, nou dat kan ik nog niet zeggen hoor. En ik voel me toch echt verslaafd. Hoe zit dat dan met mij, met mijn christen-zijn? Laat me voorop stellen dat ook christenen de macht van de zonde, de slavernij van de zonde, in hun leven kunnen ervaren. Romeinen 7 is daar een goed voorbeeld van. En toch zet de Bijbel voorop dat die slavernij van de zonde verbroken is! Waar het om gaat is om heel duidelijk te maken dat de Bijbel, als het gaat om seksuele verslaving, het over zonde heeft! En dat de Bijbel ons hierdoor heel veel hoop wil bieden. Wanneer iemand met seksuele zonden, met een seksverslaving worstelt, dan is er hoop voor hem. Kijk maar: dat ons oude bestaan met hem gekruisigd is omdat er een einde moest komen aan ons zondige leven. Paulus wijst verslaafden in hun worsteling naar het kruis en laat hen zien: Daar is de strijd al beslist. Daar heeft God de macht van de zonde gebroken. Daar is koning zonde van de troon gestoten. De reden dat Paulus dit schrijft heeft alles te maken met het feit dat ook de mensen in Rome deze waarheid zichzelf nog niet eigen hadden gemaakt, of daar veel te gemakkelijk mee omgingen: Betekent dit nu dat we moeten blijven zondigen om de genade te laten toenemen? (Rom. 6:1) Betekent dit nu dat we vrijuit mogen zondigen omdat we niet onder de wet staan, maar onder de genade leven? Absoluut niet. (Rom. 6:15) Ook zij hadden deze woorden heel hard nodig. Of omdat ze de genade niet begrepen, of omdat de zonde in hun leven heerste. En als je de eerste brief aan de Korintiërs helemaal leest dan zie je dat ook daar christenen worstelden met zonden. Toch schrijft Paulus hen over schoongewassen en geheiligde mensen. Hiermee, en met wat Paulus in Romeinen 6 zegt, dwingt

10 pagina 10 v. 22 Seksverslaving hij verslaafden om van zichzelf weg te kijken. Hij zegt: Kijk nou eerst eens naar Jezus, naar Hem aan het kruis. Daar ligt de oplossing voor jouw verslaving! Daar aan het kruis hing ook jij, jouw zonde nam Jezus mee aan het kruis Wanneer wij met Christus zijn gestorven, geloven we dat we ook met hem zullen leven, 9 omdat we weten dat hij, die uit de dood is opgewekt, niet meer sterft. De dood heeft geen macht meer over hem. 10 Hij is gestorven om een einde te maken aan de zonde, voor eens en altijd; en nu hij leeft, leeft hij voor God. 11 Zo moet u ook uzelf zien: dood voor de zonde, maar in Christus Jezus levend voor God. 12 Laat de zonde dus niet heersen over uw sterfelijke bestaan, geef niet toe aan uw begeerten. (Rom. 6: 8-12) Dit is ook de hoop die de pastor te bieden heeft Seksverslaving als afgoderij We hebben gezien dat seksverslaving door de Bijbel als zonde getypeerd wordt. Het is het verkeerd gebruiken van een gave van God. En dit verkeerd gebruiken van een gave van God kan voortkomen uit twee dingen: 1) uit pijn, gekwetstheid, problemen, maar 2) ook uit lust, uit obsessie. Beide vormen vallen onder wat de Bijbel afgoderij noemt. Afgoderij in de zin van je hulp en je oplossing van iets anders dan God verwachten, of afgoderij in de zin van iets anders belangrijker maken dan God en het volgen van Jezus. Jeremia 2: 13 zegt hier iets heel belangrijks over: Twee wandaden heeft mijn volk begaan: het heeft mij verlaten, de bron van levend water, en het heeft waterkelders uitgehouwen, kelders vol scheuren, waarin het water niet blijft staan. Jeremia heeft het in dit hoofdstuk over hoe het volk Israël achter de afgoden is aangegaan. Jeremia zegt dan dat het nalopen van afgoden hetzelfde is als het uithakken van waterbakken, vol met scheuren. Die waterbakken houden het water niet vast. Het water loopt weer weg, er blijft hooguit een beetje modderwater achter. Water is één van de belangrijkste levensbehoeften. Water heb je nodig, anders sterf je. Jeremia zegt: Als je je water (je levensgeluk) van de afgoden verwacht: je vindt het er niet. Je hakt wel een bak uit, je verwacht dat je het water daarin kan opslaan, maar voor je het weet is het water al weer weggelopen. Je vindt je levensgeluk, je levensvervulling alleen bij God, de bron van levend water. Dit voorbeeld uit Jeremia sluit heel mooi aan bij de ervaring van verslaafde mannen en vrouwen. Zij zoeken iets in porno, in andere vrouwen, in 8 In dit verband is te denken aan het begin van hoofdstuk 5 uit de Dordtse leerregels; God verlost wel van de slavernij van de zonde, maar nog niet van het lichaam van de zonde. Zie breder onderdeel 4.4.

11 pagina 11 v. 22 Seksverslaving zelfbevrediging. Vaak is dat seksuele bevrediging, voldoening, geluk, tevredenheid, maar meestal levert het niet meer op dan een leeg gevoel, een schuldgevoel, schaamte. Zij dachten dat het iets op zou leveren, maar het blijkt een waterbak met scheuren te zijn. Het houdt het goede gevoel niet vast, het sijpelt hen zomaar tussen de vingers door. Door het daar in te zoeken, gaan ze voorbij aan de bron van levend water. Ze proberen het zelf te vinden, door zelf bakken uit te houwen. Maar ze zoeken het niet bij de Bron. De Bijbel wijst ons een andere weg. De Bijbel wijst ons naar de Bron van levend water. En die bron van levend water is Jezus zelf: Op de laatste dag, het hoogtepunt van het feest, stond Jezus in de tempel, en hij riep: Laat wie dorst heeft bij mij komen en drinken! (Joh. 7:37) Als je dorst hebt, dan moet je bij Jezus zijn. Dan moet je Hem vragen om het water van het leven. In Johannes 4 staat een prachtige illustratie van dit feit. Een prachtig hoofdstuk dat u als pastor kunt gebruiken. We ontmoeten daar Jezus die dwars door mensen heenkijkt. Die de dorst van mensen peilt en die weet wat ze ten diepste nodig hebben. Jezus zei tegen haar: Als u wist wat God wil geven, en wie het is die u om water vraagt, zou u hém erom vragen en dan zou hij u levend water geven. (Joh. 4:10) Stel dat dit vers het gebed van een verslaafde zou worden. Zou er dan wat gaan veranderen? 4.4 Pastorale implicaties. In dit artikel wordt de keuze gemaakt om de psychologische visie op seksverslaving te toetsen aan de Bijbel. Vanuit deze toetsing blijkt dat de Bijbel ons niet de ruimte laat om de wetenschappelijke visie zomaar over te nemen. Seksverslaving als ziekte die niet tot staan gebracht kan worden, is niet te verenigen met wie zich aan deze dingen overgeven, zullen geen deel hebben aan het koninkrijk van God. Deze stelling heeft wel gevolgen voor onze hulpverlening en het pastoraat aan mensen die seksverslaafd zijn. We zullen enkele van deze implicaties hier kort beschrijven. 1) Kan iedere seksverslaafde van zijn verslaving bevrijd worden? Wanneer we de woorden van Paulus in Rom. 6 op deze problematiek loslaten, dan kunnen we geen andere conclusie trekken: Rom. 6:6 Immers, we weten dat ons oude bestaan met hem gekruisigd is omdat er een einde moest komen aan ons zondige leven: we mochten niet langer slaven van de zonde zijn.

12 pagina 12 v. 22 Seksverslaving Dit te zeggen is iets anders dan dat elke christen ook daadwerkelijk die bevrijding zal ervaren. De ervaring wijst wel anders uit. Toch is er geen andere weg dan hen op Christus te blijven wijzen en op de genade en heiliging die Hij wil schenken en bewerken in ons leven. Vaak is loskomen van een seksuele verslaving dan ook een proces van heiliging en zo n proces gaat vaak met vallen en opstaan. Een seksverslaafde die nog niet loskomt van zijn verslaving moet liefdevol begeleid worden in dit proces van geloofsgroei en heiliging. Niet voor niets roept de Bijbel ons voortdurend op ons vlees te doden! Liefdevol is iets anders dan pamperen. Het betekent soms ook confronteren en tucht oefenen! 2) De koppeling geloof en bevrijding. Stel, u begeleidt een seksverslaafde man. Wat u en de hulpverlening ook proberen, hoe u ook over genade spreekt, hij blijft terugvallen. Is zijn geloof dan niet sterk genoeg? Op basis van de hiervoor genoemde Schriftgegevens moeten we inderdaad concluderen dat deze man in zonde blijft leven. Als pastor mag en moet u de persoon hier liefdevol op aanspreken. Veel verslaafden hebben de neiging zich achter hun gedrag, hun verleden, hun moeite te verschuilen: Ik kan het niet, ik heb het zo vaak geprobeerd, maar de verslaving is sterker dan ik! Zij worden hierin gesterkt door theorieën en visies die zeggen: Het is een ziekte waar je geen macht over hebt. Vanuit bewogenheid kan de pastor dan op de genade wijzen, genade die er zeker is, maar de valkuil hierbij is dat ook de pastor berust in de verslaving vanuit de gedachte dat dit zo n hopeloos geval is En hij heeft zijn verleden ook niet mee. Die ruimte laat de Schrift ons echter niet. Het is liefdevol iemand op zijn gedrag en verantwoordelijkheid aan te spreken. De ervaring wijst uit dat mensen die blijven hangen in de verslaving meestal niet radicaal genoeg kiezen en niet alle stappen zetten die hen aangereikt worden, zoals ook hier in dit artikel besproken. Als pastor mag u wel genade verkondigen, maar zal de weg ook altijd moeten zijn dat u met de persoon onderzoekt wat hij gedaan heeft in de strijd tegen de verslaving, welke stappen hij gezet heeft en hoe hij God betrokken heeft. Meestal blijkt dan dat de persoon heel bewust stappen in het proces heeft overgeslagen. 3) De reikwijdte van de bevrijding. Wanneer de Bijbel spreekt over mensen die veranderd zijn, wat betekent dat dan? Is de strijd opeens verdwenen? We kunnen wat dat betreft de Dordtse Leerregels naspreken: 5.1 God verlost wel van de tirannie en slavernij van de zonde, maar Hij verlost hen in dit leven niet helemaal van het vlees en het lichaam van de zonde. Ook een seksverslaafde die van zijn verslaving bevrijdt wordt, zal zijn leven lang tegen de zonde moeten blijven knokken, ook tegen seksuele zonden. Maar deze zonden staan in een ander licht dan verslaafd zijn aan de zonde. Het gaat er maar om wie heer en meester in je leven is. Wanneer God dat is, dan kan het niet zo zijn dat het grootste gedeelte van de dag je seksuele drive je beheerst. Dat is onmogelijk, en als het zo is, dan moet je je daarvan bekeren, om het eens impopulair te zeggen.

13 pagina 13 v. 22 Seksverslaving 5. De behandeling van seksverslaving In deze paragraaf zullen we ingaan op de stappen die een verslaafde dient te zetten. We zullen daarbij ook kijken wat de rol van de pastor daarin kan zijn. Wanneer we vasthouden aan het verslavingsconcept, is de eerste stap dus afkicken. Dit is ingewikkeld, want seks is immers verweven met ons leven. Afkicken betekent daarom dat het ongezonde gebruik van seks stopt en dat de persoon ontdekt wat gezonde seks is. Mike Cleveland (2002) 9 beschrijft hiervoor twee hulpmiddelen namelijk radical amputation en accountability 10. Radical amputation Radical amputation is het proces waarin de verslaafde zijn omgeving zuivert van alles wat met zijn verslaving te maken heeft. Zoals de alcoholist die alle drank uit huis moet verwijderen. De pastor kan een pastorant, die komt met een seksuele verslaving, dit principe vanuit de Bijbel voorhouden vanuit Mat. 5: 27-30: 27 Jullie hebben gehoord dat gezegd werd: Pleeg geen overspel. 28 En ik zeg zelfs: iedereen die naar een vrouw kijkt en haar begeert, heeft in zijn hart al overspel met haar gepleegd. 29 Als je rechteroog je op de verkeerde weg brengt, ruk het dan uit en werp het weg. Je kunt immers beter een van je lichaamsdelen verliezen dan dat heel je lichaam in de Gehenna geworpen wordt. 30 En als je rechterhand je op de verkeerde weg brengt, hak hem dan af en werp hem weg. Je kunt immers beter een van je lichaamsdelen verliezen dan dat heel je lichaam naar de Gehenna gaat. Herstel begint bij deze stap. Belangrijk is dat de verslaafde zélf verantwoordelijkheid voor dit proces neemt. Bescherming is maar een begin. Ook in het denkproces moet er wat veranderen. Ter illustratie gebruik ik de verslavingscirkel, figuur 1. 9 M.Cleveland,, Pure freedom, breaking the addiction to pornography and masturbation. Focus Publishing, Minnesota We zijn ons ervan bewust dat het woord accountability door managers in een heel andere context en betekenis wordt gebruikt. In dit artikel ligt het accent op verantwoorden, rekenschap geven. Zie voor een uitleg van het woord p. 13 van dit artikel

14 pagina 14 v. 22 Seksverslaving A a n le id in g G e o b s e d e e r d d e n k e n S c h u ld e n s c h a a m te R it u e le n D e s e k s u e le d a a d Figuur 1, de verslavingscirkel Elke terugval in een verslaving begint met een aanleiding. Dat kan seksueel, maar ook emotioneel zijn. Deze aanleiding gaat razendsnel over in de eerste fase van de verslavingscirkel namelijk het obsessieve denken over seks. Al fantaserend wordt de seksuele opwinding groter. Het wordt steeds moeilijker om nee te zeggen. Onderdeel van deze fase is vaak de interne discussie tussen voors en tegens. In deze fase maakt je geweten nog tegenwerpingen. Maar omdat er discussie is, legt het geweten het af tegen de fantasie. De tweede fase van de verslavingscirkel is die van de rituelen. Een ritueel kun je omschrijven als gedrag dat zich tot een gewoonte heeft ontwikkeld. Bijvoorbeeld het zappen op de late avond, hopend dat je seksueel getinte beelden tegenkomt. Of het doorlezen van de TV-gids, alleen om te zien of er porno opkomt. Het doorbladeren van de reclame, op zoek naar lingeriereclame. Het zijn allemaal acties die een verslaafde doorgaat, voordat hij in seksueel verslavend gedrag vervalt. Nu zijn sommige van deze gedragingen vanuit zichzelf niet slecht te noemen, maar voor een verslaafde zijn ze de opstap naar seksuele uitspattingen. Ook bij de rituelen geldt dat wanneer er aan toegegeven wordt de opwinding stijgt en het steeds moeilijker wordt om nee te zeggen. De derde stap in de verslavingscirkel is de seksuele daad. Dat kan gaan om het bekijken van pornografie, zelfbevrediging, het bezoeken van prostituees, Het geweten is op dat moment niet hoorbaar meer. De opwinding is te groot en de wilskracht te klein. Op dat moment wil je maar één ding en dat is doorgaan. Deze verslavingscirkel kun je vergelijken met een fuik. Zit je er eenmaal in dan is er eigenlijk geen weg meer terug, behalve misschien met grof geweld.

15 pagina 15 v. 22 Seksverslaving Misschien dat een zwaardvis zich nog een weg uit de fuik weet te banen, de meeste vissen niet. Je kunt het ook vergelijken met een wurgknoop. Die trekt alleen maar strakker. Hoe vaker de cirkel zich herhaalt, hoe strakker de knoop komt te zitten. Na de derde fase komt de laatste fase van de machteloosheid, de schuld en de schaamte. Na het hoogtepunt van de ontlading, het fijne gevoel is er al snel de kater. Was dit het nu, was het het waard? Dan begint ook weer het geweten te spreken. De schuldgevoelens richting God en een eventuele partner. De meeste mensen die in de vierde fase zijn aanbeland, nemen het besluit het geheim te houden. Ze nemen zich voor beter hun best te doen en beloven aan zichzelf en aan God beterschap (de eed). De meeste mensen kiezen er niet voor om hulp te zoeken, het probleem in de openheid te brengen. Meestal leidt dit dan na enige tijd weer tot een nieuwe cyclus. Verleidingen Wanneer we deze verslavingscirkel vanuit Bijbels licht bekijken, dan komen we eenzelfde cyclus in de Bijbel tegen. Gelukkig is de mens die in de beproeving staande blijft. Want wie de proef doorstaat, ontvangt als lauwerkrans het leven, zoals God heeft beloofd aan iedereen die hem liefheeft. 13 Wie in verleiding komt, moet niet beweren: Die verleiding komt van God. Want God stelt niemand aan verleiding bloot, zoals hij zelf ook niet door iets slechts in verleiding kan worden gebracht. 14 Iedereen komt in verleiding door zijn eigen begeerte, die hem lokt en meesleept. 15 Is de begeerte bevrucht, dan baart ze zonde; en is de zonde volgroeid, dan brengt ze de dood voort. (Jak. 1:12-15) Vers 14 heeft het over een verleiding. Je zou dit kunnen vergelijken met de aanleiding, de rode vlag in de verslavingscirkel. En Jakobus zegt, die komt voort uit je eigen begeerte. Het is belangrijk dat de verslaafde zich realiseert dat een verleiding op zichzelf nog geen zonde is. Lees maar in vers 12. Want als je in de beproeving volhardt dan is God daar blij mee. Het is voor God ook een teken van je liefde voor Hem. Dus het feit dat een man op seksueel gebied verzocht wordt is volgens Jakobus geen zonde. Het gaat er alleen om wat hij nu met die verzoeking doet. Weerstaat hij hem, of bevrucht hij de verzoeking? De bevruchting komt overeen met het obsessief denken en het uitvoeren van de rituelen. De verslaafde weerstaat de verleiding niet meer, maar gaat er in mee, koestert hem. Jakobus is dan heel duidelijk, dan baart dat zonde. Bevruchten kan niet anders dan leiden tot zonde. En zonde, de seksuele daad, brengt dood voort. Eeuwige dood als we ons niet bekeren, maar ook figuurlijke dood. Schaamte, schuld, niet willen bestaan, jezelf verachten Radical amputation rekent af met de aanleidingen, maar er zijn genoeg aanleidingen die niet te vermijden zijn. Wil iemand werkelijk veranderen dan zal hij ook zijn denkproces bij moeten stellen. De eerste stap is immers het fantaseren. Ook daar zal een keuze in gemaakt moeten worden. Ook alle gedachtepatronen die met de verslaving te maken hebben moeten worden

16 pagina 16 v. 22 Seksverslaving uitbannen. Het liefst als krijgsgevangene worden gebracht onder de gehoorzaamheid aan Christus (2 Kor 10: 4,5). Accountability Het tweede hulpmiddel dat Cleveland beschrijft is accountability. Dit houdt in dat de pastorant steun gaat vragen bij een vriend, bij voorkeur niet de eigen partner. In deze accountabilityrelatie deelt de pastorant zijn vorderingen en worstelingen. De stap om een vriend om hulp te vragen, is belangrijk. De verslaving heeft meestal jarenlang in het geheim bestaan. Hulpvragen is een nieuwe leerervaring en zorgt voor de broodnodige steun tijdens het afkicken. Ook een pastorale relatie kan uitstekend dienen als accountabilityrelatie. 6. Aandacht voor de partner Wat moet je als pastor met een partner die alleen hulp zoekt? Het meest ideale is dat zij, samen met haar man naar het eerste gesprek komt en er binnen die relatie een proces op gang komt. Maar lang niet altijd is dit vanaf het begin haalbaar. In veel gevallen is de verslaafde nog niet bereid zijn aandeel onder ogen te zien, is hij moeilijk te motiveren voor hulp, of durft hij de confrontatie nog niet aan. Meestal belooft hij beterschap en vermijdt hij de stap naar de hulpverlener. Tot frustratie van de partner die daardoor het gevoel heeft klem te zitten. Als pastor kunt u haar stimuleren langzaam maar zeker de stap naar de confrontatie met de partner te maken. Maar lang niet altijd heeft dit meteen een gewenst resultaat. De eerste stap die de pastor kan zetten is de focus verleggen van de verslaafde naar de partner. Het systeem zit klem als alles om de verslaafde draait, maar niet als de partner gaat stilstaan bij haar eigen wensen en behoeften. Vaak is dat een lastig proces, want de partner is geneigd om de verslaafde verantwoordelijk te maken voor haar herstel. Zijn verslaving is het probleem. De moeilijkheid met deze manier van kijken is dat de nadruk en de focus ligt op een factor die, op dit moment in het proces, onoplosbaar is. Wij zijn nooit in staat een ander te veranderen. We kunnen alleen onszelf veranderen. Zolang een partner probeert haar man te veranderen, verandert er niets. Zij zal moeten accepteren dat zij hem niet kan veranderen. Er is er maar een die ze kan veranderen, en dat is zijzelf. Veel partners vinden het moeilijk dit onder ogen te zien. Vaak zijn zij ook bang om onder ogen te zien wat ze willen, vanwege de consequenties die dit heeft. Diep in hun hart weten ze wel wat ze willen. Doel van de gesprekken is hen verantwoordelijk te maken voor hun eigen leven. Douglass Weiss begint zijn boek Partner s recovery guide, 100 empowering exercises 11, met de 11 Los Angeles 1997

17 pagina 17 v. 22 Seksverslaving nadruk op het eigen herstel van de partner. In de eerste opdrachten stelt hij heel duidelijk dat partners moeten leren verantwoordelijk te zijn voor hun eigen herstel. In navolging van de AA-groepen draagt hij hen op te bidden, maar dan niet om de verandering van hun partner, maar voor hun eigen herstel: Please God, keep me out of his head and let me focus on my feelings! Zijn uitgangspunt is dat herstellen van het leven met een verslaafde evenveel energie en inzet kost als het herstellen van een verslaving. Partners moeten ten eerste leren om zichzelf verantwoordelijk te maken voor hun eigen leven. Niet zijn verslaving bepaalt haar leven. Nee, zij is zelf verantwoordelijk. Wanneer deze verschuiving ontstaat, kan de volgende stap gezet worden, namelijk stilstaan bij haar behoeften. Als jij verantwoordelijk bent, wat wil je dan dat er gebeurt? Wat zijn jouw behoeften? Veel partners accepteren, onder protest weliswaar, de verslaving van hun man. Niet van harte, maar het gedrag van de man wordt niet begrensd. Wel met woorden, maar niet met daden. Men kijkt naar hem en hoopt dat hij wat gaat doen. Maar dit is valse hoop. Hij belooft veel, maar dat is onderdeel van het probleem. Zolang zij geen grenzen stelt voor zichzelf, dan valt er ook van hem niet veel te verwachten. Bereid te veranderen Vanuit de hulpverlening krijgen partners vaak de vraag: Wat heb jij nodig om hem weer te gaan vertrouwen. Wat heb jij nodig in deze relatie om met hem verder te kunnen. Vaak zijn de antwoorden wel duidelijk, maar komt het antwoord er achteraan: maar ja, als hij niet verandert Partners moeten leren zien dat het niet gaat om het feit of hij verandert, maar om het feit of zij bereid zijn te veranderen. Zijn zij bereid om hun relatie op het spel te zetten om zodoende de relatie te redden? De Amerikaanse relatie- en gezinstherapeut dr. James Dobson (1993) 12 beschrijft hoe vrouwen die geconfronteerd worden met een man die vreemd gaat, niet stilstaan bij wat zij willen en nodig hebben, maar zichzelf als voetveeg laten behandelen. Ze doen dit omdat ze niet anders geleerd hebben en bang zijn de partner te verliezen. Hierdoor ontstaan er zelfs situaties waarin de partner meegaat in gedrag dat voor haar eigenlijk onaanvaardbaar is. Ze doet mee met seksuele experimenten waar ze eigenlijk geen behoefte aan heeft en die tegen haar principes ingaan, alleen om haar man tevreden te houden en aan haar te binden. Zo vertelde Mia dat ze al 2 jaar leeft met haar man, terwijl deze in de weekeinden een andere vrouw bezoekt en SM-contact met haar heeft. Mia heeft samen met hem een 6 jaar oude dochter. Haar man belooft al twee jaar voor haar te willen kiezen, maar verdwijnt toch steeds weer naar die ander toe. Mia accepteert zijn gedrag niet, maar stelt er ook geen grenzen aan. Dobson confronteert deze vrouwen met het zinloze van dit gedrag. Deze houding helpt hen niet hun man terug te winnen, maar roept juist minachting 12 J.C.Dobson,En nu is het genoeg, Kampen 1993

18 pagina 18 v. 22 Seksverslaving bij hem op. Hij laat hen zien hoe hun houding voortkomt uit een gebrek aan zelfrespect en leert hen dat een resolute houding, waarin de partner meteen tot een keuze gedwongen wordt, veel effectiever is. En nu is het genoeg Dobson noemt dit de en nu is het genoeg houding. Je kunt nu kiezen, of ik, of die ander, maar niet allebei. Ik hoor het wel wie je kiest, maar kies je voor haar, dan dien je ook nu meteen te vertrekken! Hij beschrijft hoe onderzoek heeft uitgewezen dat wanneer partners deze houding aannemen en duidelijk hun grens aangeven, de vreemdgaande partner veel vaker toch voor zijn vrouw kiest en de relatie of verslaving verbreekt. Voor vrouwen die altijd geleerd hebben te zorgen en zichzelf op te offeren, is dit een heel zware stap, maar wel van groot belang. De vraag die hierbij meestal rijst is of je als vrouw wel zulke grenzen mag stellen. Je kunt in dergelijke gevallen wijzen op de manier waarop God met zonde omgaat. Hij confronteert, maar schroomt ook niet om zichzelf terug te trekken als het volk in zonde blijft liggen. Hier ligt een pastorale taak om de partners hierin te begeleiden. Kiezen We zijn het met Dobson eens dat deze nieuwe houding zelfrespect bevordert, maar bedenk wel dat het belangrijk is dat het voortkomt vanuit de eigen behoeften van de vrouw. De valkuil van deze aanpak is dat het een truc wordt, zonder dat de partner bereid is de tol te betalen. Weiss (1997) geeft partners daarom de opdracht een keuze te maken. De keuzemogelijkheden die hij biedt zijn: blijven en niets doen, blijven en je blijven richten op zijn herstel, blijven en je afzijdig houden van hem, blijven en zelf aan het werk gaan en verantwoordelijk zijn voor je eigen geluk, en scheiden. Weiss stelt dat geen van de keuzes fout is, als je maar een keuze maakt. Als pastor kunt u partners helpen stil te staan bij hun wensen en hen helpen dit keuzeproces door te maken. Vragen als: Wil je zo behandeld worden? Wat wil jij dan wel? Wat is voor jou belangrijk in de relatie? Wat heb jij nodig? Dat partners leren bij deze vragen stil te staan en van hieruit leren handelen is voor mij nog veel belangrijker dan het redden van de relatie. Een grens stellen alleen om de relatie te redden kan een truc zijn, wanneer je niet echt geleerd hebt te stil te staan bij de eigen behoeften. Dit verandert het systeem niet wezenlijk. Stilstaan bij wat wil ik nu eigenlijk en van daaruit reageren, werkt in iedere situatie en heeft een wezenlijke verandering tot gevolg. In de meeste gevallen zorgde een dergelijk bewustwordingsproces ervoor dat de partner duidelijker werd over haar wensen en behoeften en haar grenzen, wat ook de opening vormde tot een relationeel proces. De verslavingscirkel voor de partner Ik vergelijk dit proces vaak met een netwerk van raderen. Beide partners zijn een rad in dit netwerk. Beide blijven draaien, totdat een van de raderen besluit het anders te doen. Het andere rad staat nu voor de keuze mee te draaien de andere richting in, of te breken. Breken kan ook het einde van de relatie betekenen.

19 pagina 19 v. 22 Seksverslaving In het voorafgaande hebben we aandacht gegeven aan de verslavingscirkel. Deze cirkel is ook erg toepasbaar op het patroon van de partner. Zowel de verslaafde als de partner gaan in feite door dezelfde cirkel heen, waarbij de cirkel op meerdere plaatsen in elkaar grijpt. De aanleiding van een partner is een vermoeden of de signalen die haar man uitzendt dat er iets aan de hand is. Dit vermoeden leidt ertoe dat zij zich obsessief op haar partner stort. Eerst door zich zorgen te maken (obsessief nadenken, fantasieën over wat hij allemaal doet). Deze obsessie met zijn gedrag leidt ook tot allerlei rituelen (hem opbellen, de geschiedenis van de pc controleren, zijn agenda doorzoeken). Haar daad bestaat volgens dr. Weiss uit één of meerdere van de volgende gedragingen: met zijn ogen naar vrouwen kijken; toch blijven wanneer hij niet verandert; niet willen scheiden wanneer het redelijk zou zijn om dat wel te doen; vergeestelijken van je opdracht samen; angstig zijn wanneer je samen met je partner bij andere vrouwen bent; zijn gedachten proberen te lezen; geen seks willen of over seksueel zijn; woede, sarcasme; hem slaan; of zijn probleem gebruiken om zelf niet aan haar eigen probleem te hoeven werken. Ook de partner eindigt in wanhoop en angst (i.p.v. schuld en schaamte). In plaats van te beloven dat het nooit meer gebeurt (de eed), gelooft zij de eed van haar partner en laat zich geruststellen. In een relationele behandeling zullen de beide partners moeten leren verantwoordelijkheid te nemen voor hun eigen verslavingscirkel. De verslaafde zal moeten leren de cirkel van de obsessie met het middel te doorbreken. De partner zal moeten leren de cirkel van de obsessie met het gedrag van de verslaafde partner te doorbreken. Concrete stappen Een aantal concrete stappen voor het doorbreken van de cirkel voor de partner zijn: 1. Lees boeken over het leren omgaan met een verslaving voor partners. Niet over verslaving! 2. Bedenk wat je van hem wilt weten en wat niet. 3. Stop met geobsedeerd rondkijken naar andere vrouwen, of geobsedeerd controleren of hij gedronken heeft. 4. Stop met beschuldigen. Wat je doet met de schade die hij je berokkend heeft, is jouw verantwoordelijkheid. 5. Stop met controleren. 6. Zodra een partner verantwoordelijkheid neemt voor haar eigen leven en ermee stopt geobsedeerd bezig te zijn haar partner te veranderen, zal ze sterker worden, maar is er ook ruimte voor relationeel herstel. In deze stappen kan de pastor een grote rol hebben.

20 pagina 20 v. 22 Seksverslaving 7. Pastorale hulp bij seksverslaving Misschien bent u ze al wel tegengekomen, de seksverslaafde mannen en vrouwen. Maar ook als u ze niet tegen gekomen bent, ook in uw gemeente zullen er meerdere mannen en vrouwen zijn die met deze problematiek worstelen. Een indicatie: de organisatie krijgt maandelijks tussen de 1500 en 3000 aanmeldingen van christenen die hiermee worstelen. Misschien hebt u al wel mensen begeleid met deze problematiek en herkent u de machteloosheid die veel mensen hierbij ervaren. Welke hulp kan er vanuit het pastoraat geboden worden? 1) Verander de kerk, begin bij jezelf! Een van de belangrijkste voorwaarden voor leiders in een gemeente is, dat ze zelf in vrijheid van seksuele zonden leven. Het is onmogelijk mensen te helpen die worstelen met deze zonden, als uzelf de gebondenheid van deze verslaving kent. Vrijheid betekent niet dat u niet de worsteling met de verleiding kent. Vrijheid betekent dat u de kracht van Gods genade kent waardoor u nee kunt zeggen tegen deze verleidingen (Rom. 13:14). Worstelt u zelf met deze zonden, zoek hulp! 2) Doorbreek de stilte! Over seksuele zonden praten we niet. Ze vinden in het geheim plaats. De Bijbel noemt het daarom ook werken van de duisternis (Rom. 13:12). Deze stilte moet doorbroken worden. De gemeente moet geconfronteerd worden met deze zonde, maar daarnaast uitgenodigd worden om ermee naar buiten te komen. Dit gebeurt alleen als men uw aanvaardende liefde ervaart. Een nederige liefdevolle houding is daarom onmisbaar! Oefen uzelf om hier open over te praten. Vraag er expliciet naar en nodig mensen expliciet uit om, als ze hiermee worstelen, hulp bij u te vragen. 3) Bagatelliseer de zonde niet! Wees altijd helder over het karakter van deze problematiek. Het is een verslaving, en het is zonde! Het risico bestaat om bij mensen die met seksuele verslaving worstelen, te snel naar de genade te verwijzen, waarbij de verslavingspraktijk blijft bestaan. Dit laatste is onbijbels. Galaten 5:19 21 is hier heel duidelijk over: wie zich aan deze dingen overgeven, zullen geen deel hebben aan het koninkrijk van God. 4) Verschaf hoop! Genade betekent niet dat we met deze verslaving mogen blijven leven, omdat Gods genade vergeeft. Het betekent wel dat genade mensen wil veranderen. Dat geeft Galaten 5: 24, 25 heel mooi aan. Wie Christus Jezus

21 pagina 21 v. 22 Seksverslaving toebehoort, heeft zijn eigen hartstochten en begeerten aan het kruis geslagen. Als pastor kunt u mensen die hoop geven. Veranderen, genezen is mogelijk door genade! Zie ook 1 Kor 6:10, 11. Er is verandering mogelijk door de naam van Jezus en de Geest van God. 5) Onderwijs het principe van Radical Amputation! Jezus onderwijst in Matteüs 5: het principe van radicale amputatie. Jezus zegt dat je bij seksuele zonden radicaal moet zijn. Hij zegt bij seksuele zonden niet kijk niet weer, doe beter je best, maar weg met dat lichaamsdeel dat je tot zonde verleidt. Dit principe geldt ook bij andere zonden. Zie Matteüs 18 Als pastor moet u gemeenteleden die hiermee worstelen dit principe aanleren. Concreet betekent de opdracht van Jezus dat je radicaal alles uit je eigen leven wegdoet, wat je tot zonde kan verleiden. Betekent dit dat de computer weg moet, dan moet de computer weg! 6) Onderwijs het principe van Radical Accountability! Accountability betekent verantwoording afleggen. Veel seksverslaafden hebben al jarenlang geprobeerd om de macht van deze verslaving te breken, zonder succes. Een van de redenen daarvoor is dat ze het vaak zo alleen hebben gedaan. De Bijbel leert ons in Prediker 4: 7 12 dat je wanneer je alléén bent, een gemakkelijke prooi voor de vijand bent, maar dat je wanneer je samen bent, de vijand aan kunt. Dat geld ook bij seksverslaving. Stimuleer de verslaafde verantwoording af te leggen aan u of een ander over zijn vorderingen, worstelingen en successen. Dit dient in een niet veroordelende en juist bemoedigende relatie te gebeuren. Wees bereid een accountability-partner te zijn. 7) Onderwijs het principe van radicale toewijding! Mensen die worstelen met seksverslaving kennen de kracht van Gods genade niet. Ze lessen hun dorst met het modderwater van de afgoden (Jeremia 2), in plaats van met het levende water van Christus (Joh. 4). Zij hebben daarom onderwijs nodig over berouw en bekering, genade en vergeving, heiliging en groeien in geloof. Wees bereid hen daarin te begeleiden. 8) Onderwijs de principes van geestelijke strijd! Bij seksverslaving is er sprake van geestelijke strijd. De verslaafde gelooft vaak allerlei leugens zoals: masturbatie brengt ontspanning, betere seksuele ervaringen verrijken mijn leven Help de verslaafde de leugens te ontmaskeren door de waarheid. Leer hen: - het principe van het vluchten voor de verleiding (Genesis 39), - het principe van het krijgsgevangene nemen van gedachten (2 Kor. 10: 3 5), - zich te verdedigen met de waarheid van God (Matt. 4: 1 11) - zich te voeden met het levende water (Johannes 4).

Preek over de opdracht: Laat de Geest u vervullen (Efeziërs 5:18b) Van drs Ton de Ruiter. Lees vooraf eerst: Efeziërs 5:1,2 en 5:15-33 en 6:1-10

Preek over de opdracht: Laat de Geest u vervullen (Efeziërs 5:18b) Van drs Ton de Ruiter. Lees vooraf eerst: Efeziërs 5:1,2 en 5:15-33 en 6:1-10 Preek over de opdracht: Laat de Geest u vervullen (Efeziërs 5:18b) Van drs Ton de Ruiter. Lees vooraf eerst: Efeziërs 5:1,2 en 5:15-33 en 6:1-10 Bedrinkt u niet (5:18a) is duidelijk een opdracht waar we

Nadere informatie

De gelijkenis van de verloren zoon.

De gelijkenis van de verloren zoon. De gelijkenis van de verloren zoon. Eerst lezen. Daarna volgen er vragen en opdrachten. Gelijkenissen Toen de Heere Jezus op aarde was, heeft Hij gelijkenissen verteld om de mensen veel dingen te leren.

Nadere informatie

Het huis van de angst en het huis van de liefde Preek van Jos Douma over Romeinen 8:15

Het huis van de angst en het huis van de liefde Preek van Jos Douma over Romeinen 8:15 Het huis van de angst en het huis van de liefde Preek van Jos Douma over Romeinen 8:15 U hebt de Geest niet ontvangen om opnieuw als slaven in angst te leven, u hebt de Geest ontvangen om Gods kinderen

Nadere informatie

Is het God die ons veroordeeld of doen wij dat zelf?

Is het God die ons veroordeeld of doen wij dat zelf? Is het God die ons veroordeeld of doen wij dat zelf? 1. Hoe ontstaat de manier waarop je naar jezelf kijkt? 2. Wie is God? 3. Wat is DE Waarheid over onszelf? 4. Wie worden er door God wel veroordeeld?

Nadere informatie

Visie op seksverslaving

Visie op seksverslaving Visie op seksverslaving Inleiding In dit document beschrijven we de visie op seksverslaving, de diagnostische criteria, de oorzaken en uitingsvormen van seksverslaving en de rol van de partner. Vooraf

Nadere informatie

Wat zegt Paulus in Romeinen 7:7-12?

Wat zegt Paulus in Romeinen 7:7-12? Wat zegt Paulus in Romeinen 7:7-12? Romeinen 7:7. Paulus stelt weer een vraag, die het voorafgaande mogelijk oproept bij mensen. Hij zei immers, dat de wet (vroeger) zondige hartstochten in ons opriep

Nadere informatie

Open je hart en verwacht een wonder van Jezus!

Open je hart en verwacht een wonder van Jezus! Open je hart en verwacht een wonder van Jezus! Voordat je het onderstaande gaat doorlezen wil ik je vragen om het onderstaande gebed te bidden: Almachtige God, Schepper van hemel en aarde, ik mag op dit

Nadere informatie

Jezus volgen in de hectiek van het leven

Jezus volgen in de hectiek van het leven Jezus volgen in de hectiek van het leven Bestemd om vrucht te dragen Johannes 15:5: Ik ben de wijnstok en jullie zijn de ranken. Als iemand in mij blijft en ik in hem, zal hij veel vrucht dragen. Maar

Nadere informatie

De gelijkenis van de twee zonen. Eerst lezen Daarna volgen er vragen en opdrachten

De gelijkenis van de twee zonen. Eerst lezen Daarna volgen er vragen en opdrachten De gelijkenis van de twee zonen Lees : Mattheüs 21:28-32 Eerst lezen Daarna volgen er vragen en opdrachten Gelijkenissen Toen de Heere Jezus op aarde was, heeft Hij gelijkenissen verteld om de mensen veel

Nadere informatie

7 STAPPEN NAAR BEVRIJDING ~ RICHTLIJNEN

7 STAPPEN NAAR BEVRIJDING ~ RICHTLIJNEN 7 STAPPEN NAAR BEVRIJDING ~ RICHTLIJNEN Stap 1: PROCLAMEREN VAN WAARHEID Proclameer Jezus volbrachte werk van het Kruis = vergeving & herstel. Proclameer Gods liefde, genade, vergeving, bevestiging en

Nadere informatie

Hij heelt de gebrokenen van hart AANVAARD WIE JE BENT

Hij heelt de gebrokenen van hart AANVAARD WIE JE BENT Hij heelt de gebrokenen van hart AANVAARD WIE JE BENT De wortel van zelfhaat De eerste zonde; verlangen als God te zijn; de ontkenning van wie je bent Eerste gevolg van de zonde: Schaamte voor je lichaam

Nadere informatie

Stel jezelf niet onder de Wet!

Stel jezelf niet onder de Wet! Dit document is een script van onderwijs dat is bedoeld om via video te worden getoond. In de video worden relevante tekst, dia s, media en afbeeldingen getoond om de presentatie te vereenvoudigen. Daarom

Nadere informatie

verzoeking = verleiden om verkeerde dingen te doen dewijl = omdat wederstand doen = tegenstand bieden de overhand behouden= de overwinning behalen

verzoeking = verleiden om verkeerde dingen te doen dewijl = omdat wederstand doen = tegenstand bieden de overhand behouden= de overwinning behalen Zondag 52 Zondag 52 gaat over de zesde bede. Leid ons niet in verzoeking, maar verlos ons van de boze. Want van U is het Koninkrijk en de kracht en de heerlijkheid, in der eeuwigheid. Amen. Lees de tekst

Nadere informatie

Doel van Bijbelstudie

Doel van Bijbelstudie Bijbelstudie Hebreeën 4:12 Want het woord Gods is levend en krachtig en scherper dan enig tweesnijdend zwaard en het dringt door, zó diep, dat het vaneen scheidt ziel en geest, gewrichten en merg, en het

Nadere informatie

Preek Galaten 2:15-17a en Galaten 3:6-26

Preek Galaten 2:15-17a en Galaten 3:6-26 Preek Galaten 2:15-17a en Galaten 3:6-26 Wat heb ik aan de wet? (1) - de wet brengt de zonde aan het licht Liturgie 22 januari 2012 - ds. D. Vonck te Houten Votum/ zegengroet Psalm 8:1,3,4 Gebed Lezing

Nadere informatie

De gelijkenis van het huis op de rots en op het zand.

De gelijkenis van het huis op de rots en op het zand. De gelijkenis van het huis op de rots en op het zand. Eerst lezen. Daarna volgen er vragen en opdrachten. Gelijkenissen Toen de Heere Jezus op aarde was, heeft Hij gelijkenissen verteld om de mensen veel

Nadere informatie

Is het moeilijk voor de mensen om de opdrachten van Jezus uit te voeren? Zo ja, waarom, zo nee waarom niet?

Is het moeilijk voor de mensen om de opdrachten van Jezus uit te voeren? Zo ja, waarom, zo nee waarom niet? Bidden, praten met God LES 5 DEEL 5 DISCIPLE OPDRACHT: Lees de vier tekstgedeelten en beantwoord de 4 bijbehorende vragen. Hand 1:12-14, Hand 2:42, Hand 4:23-31 Hand 6:3-6 Hand 8:17, Hand 16:18, Hand 28:8

Nadere informatie

Er is toch niemand die jou aardig vindt. SUKKEL.

Er is toch niemand die jou aardig vindt. SUKKEL. Liefde Ik laat je nooit in de steek. Ik zal je helpen. Jij bent mijn beste vriendin. Het mooiste wat ik heb, geef ik aan jou. Ik ben verliefd... Ik heb alles voor je over. IK HOU VAN JOU! Ik bid voor je.

Nadere informatie

Als je niet goed weet hoe je moet bidden, kun je het leren! Daarom gaan we in deze les kijken wat God ons te zeggen heeft over gebed.

Als je niet goed weet hoe je moet bidden, kun je het leren! Daarom gaan we in deze les kijken wat God ons te zeggen heeft over gebed. Les 2: Bidden. Bidden is praten met God. En dat heb je nodig, om Hem te leren kennen. Als je bidt kom je als het ware bij God in zijn huiskamer en ga je Hem dingen vertellen en vragen. Dan zal Hij ook

Nadere informatie

Deze handreiking is van:

Deze handreiking is van: 9 lessen over het volgen van Jezus Deze handreiking is van: Deze cursus is geschreven Beryl Voorhoeve en opgemaakt door Judith Maarsen. Ten behoeve van de kinderstudiegroepen voor de bovenbouw Gebruikte

Nadere informatie

STRIJD OM JE IDENTITEIT

STRIJD OM JE IDENTITEIT STRIJD OM JE IDENTITEIT BIJBELSTUDIE VGSU BLOK 4 2010-2011 INHOUD Inleiding... 5 Avond 1... 6 Avond 2... 8 Avond 3... 10 Avond 4... 11 3 4 INLEIDING We zijn snel geneigd om onze identiteit te halen uit

Nadere informatie

Inleiding over het kernwoord zonde

Inleiding over het kernwoord zonde Inleiding over het kernwoord zonde Door Eline Lezen: Mattheüs 5 : 21 t/m 48 Zingen: Psalm 6 : 1 en 4 1. Waarom moeten wij weten wat zonde is? Toen ik deze inleiding begon te maken vroeg ik me af wat ik

Nadere informatie

Wat is op deze vragen jullie antwoord? (antwoord)

Wat is op deze vragen jullie antwoord? (antwoord) Inleiding De kerkenraad heeft u tot twee keer toe bekend gemaakt dat een aantal broers benoemd is tot ouderling en diaken van onze gemeente. Het zijn (namen). Daarmee is ook ruimte gegeven om eventueel

Nadere informatie

Hoe richt ik als man mijn seksualiteit?

Hoe richt ik als man mijn seksualiteit? Hoe richt ik als man mijn seksualiteit? Omschrijving: Deze workshop gaat over hoe je als man je eigen seksualiteit kan handelen. Seksualiteit van mannen is iets krachtigs, hoe richt je die op een Koninklijke

Nadere informatie

Lees : Mattheüs 25:14-30

Lees : Mattheüs 25:14-30 De gelijkenis van de talenten Lees : Mattheüs 25:14-30 Eerst lezen. Daarna volgen er vragen en opdrachten Gelijkenissen Toen de Heere Jezus op aarde was, heeft Hij gelijkenissen verteld om de mensen veel

Nadere informatie

In de eeuwigheid van het leven waarin ik ben is alles volmaakt, heel en compleet en toch verandert het leven voortdurend. Er is geen begin en geen

In de eeuwigheid van het leven waarin ik ben is alles volmaakt, heel en compleet en toch verandert het leven voortdurend. Er is geen begin en geen 14 In de eeuwigheid van het leven waarin ik ben is alles volmaakt, heel en compleet en toch verandert het leven voortdurend. Er is geen begin en geen einde, alleen een voortdurende kringloop van materie

Nadere informatie

HC Zondag 16 - Het goede nieuws voor een ouderling en voor ieder ander

HC Zondag 16 - Het goede nieuws voor een ouderling en voor ieder ander HC Zondag 16 - Het goede nieuws voor een ouderling en voor ieder ander Bevestiging Chris Smits als ouderling Liturgie Voorzang Opw 462 = EL 261 Stil gebed Votum Zegengroet Zingen: Ps 18,1.8.9 Gebed Lezen:

Nadere informatie

GROEIEN IN DE VRUCHT VAN DE GEEST 7 oktober 2007

GROEIEN IN DE VRUCHT VAN DE GEEST 7 oktober 2007 GROEIEN IN DE VRUCHT VAN DE GEEST 7 oktober 2007 Samen lezen: Galaten 5:13-25 Maar de vrucht van de Geest is liefde, vreugde en vrede, geduld, vriendelijkheid en goedheid, geloof, zachtmoedigheid en zelfbeheersing.

Nadere informatie

WE MOETEN DE WERELD NIET LIEFHEBBEN. 1.om de liefde van onze Vader. 2.om het leven uit onze Vader. 3.om de toekomst met onze Vader.

WE MOETEN DE WERELD NIET LIEFHEBBEN. 1.om de liefde van onze Vader. 2.om het leven uit onze Vader. 3.om de toekomst met onze Vader. 1 Joh. 1:15-17 / Gehouden op 17-06-2007 / p.1 DE WERELD NIET LIEFHEBBEN Liturgie: Votum & groet Zi: Ps. 100:1.2 Lezing van Gods wet Zi: Ps. 1:1.2.3 Gebed Schriftlezing: 1 Joh 3:1-10 Zi: Gez. 22:1.2.4 (GKB)

Nadere informatie

Jezus kreeg de straf voor onze zonden, wij ontvangen vergeving en vrede. Jesaja 53:4-6 en 1 Petrus 2:24

Jezus kreeg de straf voor onze zonden, wij ontvangen vergeving en vrede. Jesaja 53:4-6 en 1 Petrus 2:24 Jezus kreeg de straf voor onze zonden, wij ontvangen vergeving en vrede. Jesaja 53:4-6 en 1 Petrus 2:24 Als je iets verkeerd doet, verdien je straf. Ja toch? Dat is eerlijk. Er is niemand die nooit iets

Nadere informatie

Kingdom Faith Cursus ------------------------------------------------------------------------------------------------ HEILIG, HEILIG, HEILIG

Kingdom Faith Cursus ------------------------------------------------------------------------------------------------ HEILIG, HEILIG, HEILIG Kingdom Faith Cursus KF09 ------------------------------------------------------------------------------------------------ HEILIG, HEILIG, HEILIG Colin Urquhart ------------------------------------------------------------------------------------------------

Nadere informatie

Vorige week bekeken we hoe je naar jezelf kijkt. Hoe zie jij jezelf in het licht van God? We hebben het toen van drie kanten benaderd.

Vorige week bekeken we hoe je naar jezelf kijkt. Hoe zie jij jezelf in het licht van God? We hebben het toen van drie kanten benaderd. UITGENODIGD EN UITGEDAAGD (2 VAN 2) Lezen tijdens de preek: Jakobus 1:22-24 Preek begint met een filmpje van de VEZ: https://www.youtube.com/watch?v=sewweny1ahc Uitgenodigd en uitgedaagd (2) Vorige week

Nadere informatie

Kingdom Faith Cursus ------------------------------------------------------------------------------------------------ EEN GELOVIG LEVEN

Kingdom Faith Cursus ------------------------------------------------------------------------------------------------ EEN GELOVIG LEVEN Kingdom Faith Cursus KF12 ------------------------------------------------------------------------------------------------ EEN GELOVIG LEVEN Colin Urquhart ------------------------------------------------------------------------------------------------

Nadere informatie

Eén ding is nodig. Deze geschiedenis kun je lezen in Lukas 10 : 38 42.

Eén ding is nodig. Deze geschiedenis kun je lezen in Lukas 10 : 38 42. Eén ding is nodig Deze geschiedenis kun je lezen in Lukas 10 : 38 42. We hebben met elkaar nagedacht over de wonderen die de Heere Jezus heeft gedaan toen Hij op de aarde was. Grote wonderen! Weet je t

Nadere informatie

Voor jou! Dit boek is voor jou. Het gaat over God. En over God en jou samen. Over Gods liefde voor jou.

Voor jou! Dit boek is voor jou. Het gaat over God. En over God en jou samen. Over Gods liefde voor jou. Voor jou! 9 Voor jou! Dit boek is voor jou. Het gaat over God. En over God en jou samen. Over Gods liefde voor jou. Het boek gaat over geloven. Het gaat over jouw geloof! Lees en bekijk alles goed. Je

Nadere informatie

15 februari: Ik ben het brood dat leven geeft (Johannes 6:32-40)

15 februari: Ik ben het brood dat leven geeft (Johannes 6:32-40) Liturgisch bloemstuk bij de 40 dagen tijd en Pasen 2015 Elke week wordt één kaars gedoofd, van de kandelaar met 8 kaarsen. Er is elke week een boog bekleed met klimop, als beeld van het verbond van God

Nadere informatie

De stap tussen u en de genezing

De stap tussen u en de genezing De stap tussen u en de genezing profeet T.B. Joshua Introductie Er is een stap tussen u en het herstel, de genezing, de zegen en redding. Die stap is geloof in Christus. Jezus staat aan de ene kant en

Nadere informatie

Luisteren naar de Heilige Geest

Luisteren naar de Heilige Geest Luisteren naar de Heilige Geest Johannes 14:16-17 En Ik zal de Vader bidden en Hij zal u een andere Trooster geven om tot in eeuwigheid bij u te zijn, de Geest der waarheid, die de wereld niet kan ontvangen,

Nadere informatie

zondagmorgen 14 november 2010 Welkomkerk ds. W.H. Hendriks-Vogelaar

zondagmorgen 14 november 2010 Welkomkerk ds. W.H. Hendriks-Vogelaar Gemeente van de Heer Jezus Christus, Jongeren, ouderen, kinderen van God, Zoals ik voor de lezing al gezegd heb; het gaat vanmorgen niet over trouwen of getrouwd zijn, dat is alleen een voorbeeld verhaal.

Nadere informatie

Vijf redenen waarom dit waar is

Vijf redenen waarom dit waar is Les 14 Eeuwige zekerheid Vijf redenen waarom dit waar is In deze bijbelstudies wordt gebruik gemaakt van de NBG-vertaling Dag 1 Is de echte (ware) gelovige voor eeuwig veilig en geborgen in Christus? Voor

Nadere informatie

Dordtse Leerregels. Hoofdstuk 5. Artikel 1 t/m 5. Werkboek 12

Dordtse Leerregels. Hoofdstuk 5. Artikel 1 t/m 5. Werkboek 12 Dordtse Leerregels Hoofdstuk 5 Artikel 1 t/m 5 Werkboek 12 Dordtse Leerregels, hoofdstuk 5, artikel 1 t/m 5 Hoofdstuk 5 gaat over de volharding der ( van de ) heiligen Boven hoofdstuk 1 t/m 5 schrijven

Nadere informatie

Niveau 3 - Les 8: Het juiste gebruik van Gods wet Don Krow

Niveau 3 - Les 8: Het juiste gebruik van Gods wet Don Krow Niveau 3 - Les 8: Het juiste gebruik van Gods wet Don Krow Op een dag spraken Joe en ik met Bill en Steve bij het meer. De vraag werd gesteld: Hoe kunnen mensen bij God ter verantwoording worden geroepen

Nadere informatie

De Bijbel open 2013 40 (12-10)

De Bijbel open 2013 40 (12-10) 1 De Bijbel open 2013 40 (12-10) Er was eens een man die de studeerkamer van een predikant binnenkwam. Hij keek om zich heen en zag al die boeken staan die je in een studeerkamer aantreft. Toen zei die

Nadere informatie

1) Jouw leven op Gods manier

1) Jouw leven op Gods manier 1) Jouw leven op Gods manier Een uitnodiging om eerst Gods Koninkrijk te zoeken Matteus 6:33 Zoek eerst het Koninkrijk van God en Zijn gerechtigheid, en al deze dingen zullen u erbij gegeven worden. (HSV)

Nadere informatie

Je bent jong en je wilt wat!

Je bent jong en je wilt wat! Je bent jong en je wilt wat! Logisch, je voelt je geen sukkel. Je bent jong, je zit vol energie en je wilt eruit halen wat er uit dit leven te halen valt. Plezier maken, feesten en doen waar je zin in

Nadere informatie

OPDRACHT: Lees de vier tekstgedeelten en beantwoord de 4 bijbehorende vragen. Luk 15:11-32 Joh 3:14-17, Joh 15:9-17 Matt 5:43-48, Joh 13:33-35

OPDRACHT: Lees de vier tekstgedeelten en beantwoord de 4 bijbehorende vragen. Luk 15:11-32 Joh 3:14-17, Joh 15:9-17 Matt 5:43-48, Joh 13:33-35 God en je naasten liefhebben LES 3 DEEL 5 DISCIPLE OPDRACHT: Lees de vier tekstgedeelten en beantwoord de 4 bijbehorende vragen. Luk 15:11-32 Joh 3:14-17, Joh 15:9-17 Matt 5:43-48, Joh 13:33-35 Wat leer

Nadere informatie

Jezus, het licht van de wereld

Jezus, het licht van de wereld Jezus, het licht van de wereld Het evangelie naar Johannes 8: 1-30 1 Overzicht 1. De overspelige vrouw 2. Jezus als het Licht der wereld 3. Twistgesprekken met de Farizeeën 2 De overspelige vrouw Bijbeltekst

Nadere informatie

Thema: Aanvaard elkaar Tekst: Romeinen 15: 7. Liturgie: Paulus, wat doe je nou? Ik kan je nu even niet meer volgen. Je spreekt jezelf gewoon tegen.

Thema: Aanvaard elkaar Tekst: Romeinen 15: 7. Liturgie: Paulus, wat doe je nou? Ik kan je nu even niet meer volgen. Je spreekt jezelf gewoon tegen. Thema: Tekst: Romeinen 15: 7 Liturgie: Lied voor de dienst: EL 212: 1,2: Heer, wat een voorrecht Welkom Lied 971: 1,2,3: Zing een nieuw lied Stilte en begroeting Klein gloria Gebed Kinderkerk Zingen: Samen

Nadere informatie

Deze handreiking is van:

Deze handreiking is van: 9 lessen over het volgen van Jezus Deze handreiking is van: Deze lessen zijn geschreven Beryl Voorhoeve en opgemaakt door Judith Maarsen. Ten behoeve van de kinderstudiegroepen voor de bovenbouw Gebruikte

Nadere informatie

DE HERE VRAAGT VOLLEDIGE TOEWIJDING.

DE HERE VRAAGT VOLLEDIGE TOEWIJDING. DE HERE VRAAGT VOLLEDIGE TOEWIJDING. Zondag 32 / gehouden op 10-08-2008 / p.1 Liturgie: (middagdienst) Votum & groet Zi: Ld 95:1.2.3 (Liedboek) Gebed Schriftlezing: Titus 2:1-3:7 Zi: Gez. 178 (KGB) Preek:

Nadere informatie

De Dordtse Leerregels

De Dordtse Leerregels De Dordtse Leerregels Hoofdstuk 2 Artikel 6 t/m 9 Werkboek 6 Dordtse Leerregels hoofdstuk 2 artikel 6 t/m 9 Boven artikel 6 t/m 9 schrijven we : ongeloof en geloof Over ongeloof en geloof is veel te leren.

Nadere informatie

De Dordtse Leerregels. Hoofdstuk 1. Artikel 12 t/m 14. Werkboek 3

De Dordtse Leerregels. Hoofdstuk 1. Artikel 12 t/m 14. Werkboek 3 De Dordtse Leerregels Hoofdstuk 1 Artikel 12 t/m 14 Werkboek 3 Dordtse Leerregels Hoofdstuk 1 artikel 12 t/m 14 In werkboek 3 gaan we verder met het bespreken van de Dordtse Leerregels. Jullie weten waarom

Nadere informatie

1) De ongelovige is blind gemaakt door Satan (2 Korintiërs 4:4).

1) De ongelovige is blind gemaakt door Satan (2 Korintiërs 4:4). BIJBELSTUDIES VOOR JONGE GELOVIGEN LES 4 Les 4 - Redding: Waarom is het voor ieder mens nodig om gered te worden? In deze bijbelstudies wordt gebruik gemaakt van de NBG-vertaling Dag 1 1) De ongelovige

Nadere informatie

wat is passend? naar aanleiding van Paulus brief aan de Kolossenzen wil ik dat uitwerken voor 4 categorieën vier kringen

wat is passend? naar aanleiding van Paulus brief aan de Kolossenzen wil ik dat uitwerken voor 4 categorieën vier kringen vandaag wil ik dit gebod toepassen op het geloofsgesprek onderwerp van de gemeenteavond komende week onze overtuiging is dat zulke gesprekken hard nodig zijn voor de opbouw van onze gemeente tegelijk is

Nadere informatie

Mag ik jou een vraag stellen?

Mag ik jou een vraag stellen? Mag ik jou een vraag stellen? Mag ik jou, die dit leest, een zeer belangrijke vraag stellen? Stel dat je vandaag zou sterven, doordat er iets verschrikkelijks gebeurt, bijvoorbeeld een auto ongeluk of

Nadere informatie

Iiturgie voor de -12 jeugddienst van zondagmorgen 28 Juni in de Westerkerk te Veenendaal

Iiturgie voor de -12 jeugddienst van zondagmorgen 28 Juni in de Westerkerk te Veenendaal Iiturgie voor de -12 jeugddienst van zondagmorgen 28 Juni in de Westerkerk te Veenendaal Op Toon Hoogte 182 Door Uw genade Vader Door Uw genade, Vader, mogen wij hier binnengaan. Niet door rechtvaardige

Nadere informatie

EEN PAAR BELANGRIJKE VRAGEN

EEN PAAR BELANGRIJKE VRAGEN EEN PAAR BELANGRIJKE VRAGEN Vaak wordt u zelf niets wijzer van vragen die aan u gesteld worden. Hier willen we u een paar heel belangrijke vragen voorleggen, die juist wel vooral voor uzelf van belang

Nadere informatie

JEZUS DE GEWELDIGE LERAAR

JEZUS DE GEWELDIGE LERAAR JEZUS DE GEWELDIGE LERAAR Bijbel voor Kinderen presenteert Geschreven door: Edward Hughes Illustraties door: Byron Unger en Lazarus Aangepast door: E. Frischbutter en Sarah S. Vertaald door: Arnold Krul

Nadere informatie

HC zondag 32 en 33. Gemeente van onze HEER Jezus Christus, gasten en luisteraars,

HC zondag 32 en 33. Gemeente van onze HEER Jezus Christus, gasten en luisteraars, HC zondag 32 en 33 Gemeente van onze HEER Jezus Christus, gasten en luisteraars, Ik vind de vraag van zondag 32, en dan bedoel ik de eerste vraag (86) een beetje raar. Of eigenlijk: wel begrijpelijk maar

Nadere informatie

Smells like the Holy Spirit Part 1 Het vlees tegenover de Geest

Smells like the Holy Spirit Part 1 Het vlees tegenover de Geest Smells like the Holy Spirit Part 1 Het vlees tegenover de Geest Galaten 5:16 18: Dit bedoel ik: wandelt door de Geest en voldoet niet aan het begeren van het vlees. 17 Want het begeren van het vlees gaat

Nadere informatie

Christus als leerling volgen

Christus als leerling volgen Christus als leerling volgen Voorbereiding voor de huisbezoeken van 2014/2015 Het was in Antiochië dat de leerlingen voor het eerst christenen werden genoemd. In onze verhouding tot de Heer kan het waardevol

Nadere informatie

Heeft God het Kwaad geschapen?

Heeft God het Kwaad geschapen? Heeft God het Kwaad geschapen? Zondagavond 22 september 2013 (Genade & Waarheid Preek) Inleiding A. Genade & Waarheid Preken (Soms) Ingewikkelde of wettisch toegepaste onderwerpen bekeken vanuit Genade

Nadere informatie

DE WEEK VOOR WE HET AV0NDMAAL VIEREN

DE WEEK VOOR WE HET AV0NDMAAL VIEREN DE WEEK VOOR WE HET AV0NDMAAL VIEREN AVONDMAAL VIEREN Het Avondmaal is meer dan zomaar een maaltijd. Om dat te begrijpen, is dit boekje gemaakt. Vooral is daarbij gedacht aan de kinderen, omdat zij met

Nadere informatie

Johannes 8 : 11. dia 1

Johannes 8 : 11. dia 1 Johannes 8 : 11 in de wet van Mozes stond het duidelijk (Deut. 22:22) als een man wordt betrapt met een getrouwde vrouw moeten beiden ter dood gebracht worden zowel de man als de vrouw met wie hij geslapen

Nadere informatie

Rivieren van levend water zullen stromen uit het hart van wie in mij gelooft (Joh. 7:3 8)

Rivieren van levend water zullen stromen uit het hart van wie in mij gelooft (Joh. 7:3 8) - Identiteit - Hogeschool Viaa heeft als grondslag de Bijbel. Zij erkent deze als het betrouwbare en geïnspireerde Woord van God, zoals dat verwoord is in het gereformeerde belijden en zij beschouwt de

Nadere informatie

Ik noem een paar sleutels die in veel sloten passen [dia 1 titel]:

Ik noem een paar sleutels die in veel sloten passen [dia 1 titel]: Preek over HC zondag 31 GEMEENTE VAN JEZUS CHRISTUS, GASTEN EN LUISTERAARS, Iedereen weet wel dat je sleutels hebt in verschillende soorten. Aan het soort sleutel kan je vaak al zien voor welk doel je

Nadere informatie

Zondag 29 gaat over het Heilig Avondmaal (2)

Zondag 29 gaat over het Heilig Avondmaal (2) Zondag 29 Zondag 29 gaat over het Heilig Avondmaal (2) Lees de tekst van Zondag 29 Vraag 78 : Wordt dan uit brood en wijn het wezenlijk lichaam en bloed van Christus? Antw : Nee; maar gelijk het water

Nadere informatie

Ps.103:1,2, 17 en 18 Houten 23 november 2008

Ps.103:1,2, 17 en 18 Houten 23 november 2008 Ps.103:1,2, 17 en 18 Houten 23 november 2008 We vieren vanmorgen een prachtig feest. Kees van Leeuwen heeft belijdenis van zijn geloof afgelegd en hield samen met Mirjam hun drie kinderen ten doop. Johannes

Nadere informatie

Jezus volgen! Echt? Het evangelie naar Johannes 6:22-71. dinsdag 2 juni 2015

Jezus volgen! Echt? Het evangelie naar Johannes 6:22-71. dinsdag 2 juni 2015 Jezus volgen! Echt? Het evangelie naar Johannes 6:22-71 dinsdag 2 juni 2015 1 ev. Johannes tot nu toe 1:1-18 Jezus is het Woord: bij God en zelf God 1:19-52 Jezus is het Lam van God discipelen volgen Hem

Nadere informatie

Het wonder van het kruis. De omwisseling aan het kruis

Het wonder van het kruis. De omwisseling aan het kruis Het wonder van het kruis De omwisseling aan het kruis Het wonder van het kruis / De Omwisseling Vergeving Verlossing / Reiniging Genezing Bevrijding Verzoening Nieuw leven Getsemane Diezelfde avond ging

Nadere informatie

Studie 2 16-10-2013. Altijd Alleen Jezus

Studie 2 16-10-2013. Altijd Alleen Jezus 1. Wij geloven samen met Paulus dat ieder Schriftwoord nuttig is om te leren, te weerleggen, te verbeteren en te onderwijzing met als doel de rechtvaardigheid. (2 Timotheüs 3:16). Zoals jullie misschien

Nadere informatie

Nieuwe geboorte in het koninkrijk. les 1 FOLLOW

Nieuwe geboorte in het koninkrijk. les 1 FOLLOW Nieuwe geboorte in het koninkrijk les 1 DEEL 3 FOLLOW DE GEBOORTE Leven begint met een man en vrouw die elkaar liefhebben. Diep in het binnenste van de buik van de moeder ontstaat nieuw leven. Het duurt

Nadere informatie

Pasen I. Preek over Romeinen 1:4 Wat betekent Pasen? Lezen: Johannes 20:1-23 en Romeinen 1:1-7

Pasen I. Preek over Romeinen 1:4 Wat betekent Pasen? Lezen: Johannes 20:1-23 en Romeinen 1:1-7 Pasen I. Preek over Romeinen 1:4 Wat betekent Pasen? Lezen: Johannes 20:1-23 en Romeinen 1:1-7 Jezus stond op uit de dood, uit het graf. Maar waarom is dat paasgebeuren nu belangrijk voor u/jou? Als iemand

Nadere informatie

LES6. De wegloper belonen. Sabbat. Zondag Lees Lees 'De wegloper. Teken Teken een gympie en. Leer Begin met het uit je hoofd

LES6. De wegloper belonen. Sabbat. Zondag Lees Lees 'De wegloper. Teken Teken een gympie en. Leer Begin met het uit je hoofd De wegloper belonen Sabbat Lees Lees Filemon 1 alvast door. Heb je er ooit over nagedacht van huis weg te lopen? Hoe zou dat zijn? Waar zou je naar toe gaan? Wat zou je kunnen doen? Onesimus bevond zich

Nadere informatie

Handreiking voor overdenking en gebed Ook te downloaden via www.navigatorboeken.nl onder downloads

Handreiking voor overdenking en gebed Ook te downloaden via www.navigatorboeken.nl onder downloads Handreiking voor overdenking en gebed Ook te downloaden via www.navigatorboeken.nl onder downloads Deze handleiding biedt een manier om na te denken over Het zwerversevangelie, voor één hoofdstuk tegelijk.

Nadere informatie

18. Evangelist in eigen land 19. Onder Jezus zegen Een bereide plaats 20. Water 21. Een gebed om de Heilige Geest Doorwaai mijn hof 22.

18. Evangelist in eigen land 19. Onder Jezus zegen Een bereide plaats 20. Water 21. Een gebed om de Heilige Geest Doorwaai mijn hof 22. Inhoudsopgave Voorwoord 1. Een gebed bij het begin van het nieuwe jaar Ik ben met u 2. Gods hand 3. Zegen Vrede met God 4. In de kerk 5. Is Deze niet de Christus? Deze ontvangt zondaars 6. Echte vrienden

Nadere informatie

1 Korintiёrs 1:9. Marcus 10:45. Handelingen 4:12. Johannes 17:3. 1 Korintiёrs 3:16. Johannes 15:9,10. Psalm 32:8

1 Korintiёrs 1:9. Marcus 10:45. Handelingen 4:12. Johannes 17:3. 1 Korintiёrs 3:16. Johannes 15:9,10. Psalm 32:8 [1] [2] [3] Johannes 3:16 1 Korintiёrs 1:9 Johannes 3:19 God wil met ons omgaan God wil met ons omgaan Zonde brengt scheiding [4] [5] [6] Romeinen 3:23 Marcus 10:45 Romeinen 5:8 Zonde brengt scheiding

Nadere informatie

Dordtse Leerregels. Hoofdstuk 3 en 4. Artikel 12 t/m 14

Dordtse Leerregels. Hoofdstuk 3 en 4. Artikel 12 t/m 14 Dordtse Leerregels Hoofdstuk 3 en 4 Artikel 12 t/m 14 Werkboek 10 Dordtse Leerregels hoofdstuk 3 en 4 artikel 12 t/m 14 Boven artikel 12 t/m 14 schrijven we : wedergeboorte en geloof In dit werkboek gaat

Nadere informatie

DISCIPELSCHAP BIJBELSTUDIE VGSU BLOK

DISCIPELSCHAP BIJBELSTUDIE VGSU BLOK DISCIPELSCHAP BIJBELSTUDIE VGSU BLOK 4 2010-2011 INHOUD Inleiding... 5 Avond 1... 6 Avond 2... 8 Avond 3... 10 Avond 4... 12 3 4 INLEIDING Een ieder die niet zijn kruis draagt en achter Mij aankomt, die

Nadere informatie

De gelijkenis van de barmhartige Samaritaan.

De gelijkenis van de barmhartige Samaritaan. De gelijkenis van de barmhartige Samaritaan. Eerst lezen. Daarna volgen er vragen en opdrachten. Gelijkenissen Toen de Heere Jezus op aarde was, heeft Hij gelijkenissen verteld om de mensen veel dingen

Nadere informatie

Waarom doet Hij dat zo? Om de diepste bedoeling van Gods geboden aan te geven. Daar kom ik straks op terug. Hij geeft in de Bergrede de beloften en

Waarom doet Hij dat zo? Om de diepste bedoeling van Gods geboden aan te geven. Daar kom ik straks op terug. Hij geeft in de Bergrede de beloften en 1 De Bijbel open 2013 5 (02-02) Vandaag bespreken we een vraag over de betekenis van de Wet die God aan Israel gaf voor de christelijke gemeente van het Nieuwe Testament en dus voor ons. Is het zo dat

Nadere informatie

13 Jij en pesten. Ervaring

13 Jij en pesten. Ervaring 82 13 Jij en pesten Wat doe ik hier vandaag? P Ik word me ervan bewust hoe erg het is om iemand te pesten en gepest te worden. P Ik leer dat ik met anderen steeds weer respectvol moet omgaan. P Ik ken

Nadere informatie

1. (GELOOFS)BASIS VOOR EEN ECHTE BIJBELSE JONGERENWERKER

1. (GELOOFS)BASIS VOOR EEN ECHTE BIJBELSE JONGERENWERKER Bijbels jongerenwerk 1. (GELOOFS)BASIS VOOR EEN ECHTE BIJBELSE JONGERENWERKER Lezen: Johannes 15:1-6 Nadat Jezus met zijn discipelen was opgestaan van de gemeenschappelijke maaltijd, je kan dat lezen in

Nadere informatie

Relatie <> Religie. Beste Galsem,

Relatie <> Religie. Beste Galsem, RelatieReligie BesteGalsem, Hetfeitdatjouwpatientnuopeenchristelijkevenementisisnietongevaarlijk.Hetgeestelijke levenvanjouwpatientzalgrotesprongenmakennaarhetkampvandevijandtoe.watikjou aanraadisomditnietafteremmen,maaromdittebederven.brengjouwpatientincontactmet

Nadere informatie

Bewust Omgaan met een Verslaving

Bewust Omgaan met een Verslaving Bewust Omgaan met een Verslaving Dit stuk biedt enkele handvatten om bewust te leren omgaan met je verslaving. Misschien denk je op dit punt wel dat je er niet mee om wil léren gaan, maar dat je er gewoon

Nadere informatie

Melk of vast voedsel? Bijbelstudie naast de preek Verlangen naar het woord (1 Petrus 2:2-3) ds. Jos Douma

Melk of vast voedsel? Bijbelstudie naast de preek Verlangen naar het woord (1 Petrus 2:2-3) ds. Jos Douma Melk of vast voedsel? Bijbelstudie naast de preek Verlangen naar het woord (1 Petrus 2:2-3) ds. Jos Douma Deze bijbelstudie is geschreven naar aanleiding van de preek over 1 Petrus 2:2-3 op zondag 18 februari

Nadere informatie

Neem nu even tijd om de Heilige Geest te vragen je te helpen bij deze studie en inzicht te geven in zowel het Woord als in je eigen leven.

Neem nu even tijd om de Heilige Geest te vragen je te helpen bij deze studie en inzicht te geven in zowel het Woord als in je eigen leven. Doel B: Relatie met Jezus de Koning : studenten ontwikkelen zich, vanuit een persoonlijke overtuiging, als leerling, vertrouweling en toegewijde volgeling van Jezus op elk terrein van hun leven. Doel van

Nadere informatie

OOGGETUIGE. Johannes 20:30-31

OOGGETUIGE. Johannes 20:30-31 1 januari OOGGETUIGE Johannes 20:30-31 Een nieuw jaar ligt voor ons. Wat er gaat komen, weten we niet. Al heb je waarschijnlijk mooie plannen gemaakt. Misschien heb je goede voornemens. Om elke dag uit

Nadere informatie

handleiding 18.2 DE PREEK

handleiding 18.2 DE PREEK handleiding 18.2 DE PREEK leerdoel wat je gaat behandelen bijbelstudie Rom. 10:8,14-21 lesstof Een belangrijk onderdeel van de dienst Een kerkdienst bestaat uit meer dan een preek, het geheel van de eredienst

Nadere informatie

Terug naar de Essentie

Terug naar de Essentie 40-dagendagboek Terug naar de Essentie De gemeente als beweging van de Geest Kees de Vlieger Een Kerygma studie Copyright Stichting Kerygma Nederland Kerkstraat 24-3 3781 GB Voorthuizen Tel. 0342-475048

Nadere informatie

Kingdom Faith Cursus ------------------------------------------------------------------------------------------------ ONZE RIJKE ERFENIS

Kingdom Faith Cursus ------------------------------------------------------------------------------------------------ ONZE RIJKE ERFENIS Kingdom Faith Cursus KF13 ------------------------------------------------------------------------------------------------ ONZE RIJKE ERFENIS Colin Urquhart ------------------------------------------------------------------------------------------------

Nadere informatie

Dordtse Leerregels. Hoofdstuk 3 en 4. Artikel 1 t/m 4

Dordtse Leerregels. Hoofdstuk 3 en 4. Artikel 1 t/m 4 Dordtse Leerregels Hoofdstuk 3 en 4 Artikel 1 t/m 4 Werkboek 7 Dordtse Leerregels hoofdstuk 3 en 4 artikel 1 t/m 4 Hoofdstuk 3 en 4 gaat over de bekering. Hoofdstuk 3 en 4 heeft 17 artikelen. In dit werkboek

Nadere informatie

1 Korintiërs 2 - Help, ik twijfel! Waar vind ik God?

1 Korintiërs 2 - Help, ik twijfel! Waar vind ik God? 1 Korintiërs 2 - Help, ik twijfel! Waar vind ik God? Voor preeklezers: ik hoor graag als mijn preek ergens gelezen wordt. Neem dan even contact met mij op: hmveurink@gmail.com. Dan stuur ik ook de bijbehorende

Nadere informatie

Hartstocht voor je financiën

Hartstocht voor je financiën INHOUDSOPGAVE 1. Hartstocht voor je financiën................................ 5 2. Geld!...................................................... 7 3. De wet van de geleidelijke groei............................

Nadere informatie

Deel het leven Johannes 4:1-30 & 39-42 7 december 2014 Thema 4: Gebroken relaties

Deel het leven Johannes 4:1-30 & 39-42 7 december 2014 Thema 4: Gebroken relaties Preek Gemeente van Christus, Het staat er een beetje verdwaald in dit hoofdstuk De opmerking dat ook Jezus doopte en leerlingen maakte. Het is een soort zwerfkei, je leest er ook snel overheen. Want daarna

Nadere informatie

HC zd. 22 nr. 32. dia 1

HC zd. 22 nr. 32. dia 1 HC zd. 22 nr. 32 een spannend onderwerp als dit niet waar is, valt alles duigen of zoals Paulus het zegt in 1 Kor. 15 : 19 als wij alleen voor dit leven op Christus hopen zijn wij de beklagenswaardigste

Nadere informatie

De rijkdom van het evangelie

De rijkdom van het evangelie 22 sep 07 20 okt 07 17 nov 07 15 dec 07 12 jan 08 23 feb 08 22 mrt 08 De rijkdom van het evangelie De gerechtigheid van God God maakt levend Gods Geest en het echte leven Het herstel van Israël Leven als

Nadere informatie