Cognitieve Revalidatie. Dr S. Rasquin 17 september 2015

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Cognitieve Revalidatie. Dr S. Rasquin 17 september 2015"

Transcriptie

1 Cognitieve Revalidatie Dr S. Rasquin 17 september 2015

2 Definitie Cognitieve Revalidatie CR can apply to any intervention strategy or technique which intends to enable clients or patients and their families to live with, manage, by pass, reduce or come to terms with cognitive deficits precipitated by injury to the brain (Wilson, 1997)

3 Overzicht presentatie Beloop cognitieve functies: herstel mogelijk? Cognitieve revalidatie = leren Verschillende vormen van CR. Hoe bepalen van CR?

4 1. Beloop cognitieve functiestoornissen 2. Herstel mogelijk?

5 Cognitief beloop na TBI (Christensen, 2008)

6 Factoren van invloed op herstel Mechanismen m.b.t. plasticiteit en synaptische reorganisatie Demografische factoren (bijv. leeftijd) Letselgerelateerde factoren (bijv. tijd sinds letsel) Factoren gerelateerd aan de behandeling (bijv. intensiteit) Psychologische factoren (bijv. motivatie)

7 Cognitieve Revalidatie = Leren

8 Cognitieve revalidatie = Leren Doelstellingen cognitieve revalidatie: Informatie verschaffen over stoornissen in cognitie en adviezen geven over het omgaan ermee Herleren van oude vaardigheden Verwerven van nieuwe vaardigheden door compensatie Leren omgaan met cognitieve tekorten Mate van leervermogen is afhankelijk van (Evans, 2003 van Heugten 2006): Leeftijd (jong) Ernst van het letsel (mild, matig) Specificiteit (specifiek probleem) Premorbide gebruik van strategieën

9 Plan Leren (overzicht) Gedrag: Klassieke/operant conditioneren Leren op neuronaal niveau Transfer-generalisatie Wat beïnvloedt leren Voorbeeld multi-dicisplinair leren

10 Interventies en eisen aan leerbaarheid (Gross & Schutz, 1986) Interventie Leren Generalisatie Zelf monitoring Doelen stellen Verandering op gebied van Omgevingsaanpassing Gedrag X Gedrag S-Rconditionering Vaardigheidstraining Strategiesubstitutie Cognitieve cyclus X X Vaardigheid X X X Vaardigheid X X X X Attitude

11 Soorten Cognitieve Revalidatie

12 Plan Verschillende vormen van CR Psycho-educatie Functietraining Behandeling op basis van cognitiefneuropsychologische modellen Vaardigheidstraining Strategie training Psycho educatie en voorlichting Gedragsmodificatie Psychotherapie Holistische benadering

13 Psycho-Educatie als Interventie Van NPO naar behandeling Zelf-regulatie 4. Executief functioneren 3. Geheugen 2. Tempo van informatieverwerking 1. Bewustzijn, aandacht

14 Cognitieve revalidatie: wenselijk? NAH Functie Structuur Activiteiten (dagelijks leven) Participatie (maatschappij) Omgevingsfactoren Persoonlijke factoren 14

15 Cognitieve revalidatie: uitkomst realistisch? NAH Functie Structuur Activiteiten (dagelijks leven) Participatie (maatschappij) Omgevingsfactoren Persoonlijke factoren 15

16 Behandeling op functie niveau In de eerste maanden na letsel? Geen evidentie voor timing Cognitieve functietraining: * selectieve aandacht * werkgeheugen Beiden onderdeel van executive attentional network in preforntale cortex Comptertraining Non-invasieve corticale en andere stimulatie Farmacotherapie

17 Vaardigheidstraining Specifieke taken en activiteiten (functies per se worden niet beter) Eventueel op basis van forward en backward chaining (en opbouw qua moeilijkheidsgraad). Bv rekenen-klokkijken-omgaan met geldweg vinden in het revalidatiecentrum. Zie klapper Adelante Lage mate van generalisatie.

18 Strategietraining Compensatie, om in diverse situaties om te gaan met de problemen Interne en Externe strategie. Voorbeelden Geheugenprotocol Time Pressure Management Executief functioneren Niet rennen maar plannen

19 Interventies gerangschikt in ICF-model Functietraining/ Gedragsmodificatie Stimulatiemethode Vaardigheid Strategietraining Hulpmiddelen Omgevinsstructurering Vaardigheid Gedragsmodificatie Holistische benadering Omgevinsstructurering Lotgenoten contact Lotgenoten contact CGT Psycho-therapie Sociale vaardigheid

20 Hoe, welke vorm van CR, te bepalen?

21 Stelling Met een neuropsychologisch onderzoek weet je welke behandeling je moet aanbieden. Meten = Weten

22 Inzicht Intellectueel inzicht: ik heb hersenletsel en daarom vergeet ik dingen omgeving aanpassen, omgeving inschakelen Emergent inzicht: dat is waar ook omgeving aanpassen, conditioneren Anticiperend inzicht: ik heb hersenletsel en vergeet afspraken, daarom schrijf ik ze op strategieën ter compensatie

23 Overpeinzen: Klachten Wat doe je met klachten? Van de cliënt Van de partner Wat doe je met discrepantie klachten en uitkomst NPO Veel klachten, weinig stoornissen Veel stoornissen, weinig klachten Ecologische validiteit NPO???

24 Zelf aan de slag

25 Casus 1 Dhr. van M is een recentelijk gepensioneerde bankier met geheugen klachten sinds zijn tweede CVA. Vanwege de ernst van de geheugen problematiek is ook de oriëntatie in plaats en ruimte zeer beperkt. Vanwege hoge premorbide intelligentie is dhr. goed in staat zijn geheugenproblematiek te verdoezelen en zinnige conversaties over alledaagse zaken en het nieuws te houden. De geheugenlacunes worden slechts duidelijk wanneer het informatie betrof waar dhr. geen kennis van had. Daarnaast heeft dhr. zelf weinig inzicht in zijn problemen betreft oriëntatie en geheugen. Hij is derhalve ook zeer verontwaardigd dat hij onder begeleiding naar therapie moet en een detectie bandje moet dragen om te voorkomen dat hij wegloopt/verdwaalt.

26 Casus 2 Dhr. van N is een jongeman die herstellende is van traumatisch hersenletsel ten gevolge van een aanrijding met een auto. Dhr. is reeds een eind op weg in zijn herstelproces en wil langzaam zijn studie lichttechniek weer gaan oppakken alsmede een bijbaantje/stage. Er sluipen echter nog steeds veel fouten in zijn werk en oefeningen. Het is hier dan vooral belangrijk om te gaan achterhalen waar hier de oorzaak zit voor de problemen zodat hier aan gewerkt of rekening mee gehouden kan worden.

27 Casus 3 Dhr. K heeft een hartstilstand gehad met als gevolg complete hypoxie in de hersenen. Hij heeft niet langer besef van tijd en plaats, heeft een zeer zwak geheugen en veel motorische onrust. Hij is moeilijk te activeren voor het uitvoeren van taken en zodra hij gestart is, is er voornamelijk sprake van persevereren. Er is wel nog sprake van een zekere mate van herkenning maar hier kan vervolgens geen informatie aan opgehangen worden.

coping en emotionele aanpassing na NAH

coping en emotionele aanpassing na NAH Het venijn zit in de staart 29 maart historic perspective: the 1980s decade of the severe TBIs introduction of the concept golden hour coping en emotionele aanpassing na NAH Dr. S.Z. Stapert Neuropsycholoog

Nadere informatie

Ik ben veranderd het aanpassingsproces van vroeger naar nu

Ik ben veranderd het aanpassingsproces van vroeger naar nu Hersenletsel en dan...? Breuk in de levenslijn Ik ben veranderd het aanpassingsproces van vroeger naar nu Sven Stapert GZ-psycholoog/neuropsycholoog medische psychologie OMC Sittard & Faculty of Psychology

Nadere informatie

NAH bij kinderen en jongeren: plasticiteit en herstel Caroline van Heugten

NAH bij kinderen en jongeren: plasticiteit en herstel Caroline van Heugten NAH bij kinderen en jongeren: plasticiteit en herstel Caroline van Heugten Universiteit Maastricht c.vanheugten@np.unimaas.nl Inhoud presentatie Plasticiteit van het brein Hersenletsel Schade en herstel

Nadere informatie

weken na het ontstaan van het hersenletsel niet zinvol is. Geheugen Het is aangetoond dat compensatietraining (het aanleren van

weken na het ontstaan van het hersenletsel niet zinvol is. Geheugen Het is aangetoond dat compensatietraining (het aanleren van Richtlijn Cognitieve revalidatie Niveau A (1) Het is aangetoond dat.. Aandacht Het is aangetoond dat aandachtstraining gedurende de eerste 6 weken na het ontstaan van het hersenletsel niet zinvol is. Geheugen

Nadere informatie

Niet Rennen maar Plannen

Niet Rennen maar Plannen Niet Rennen maar Plannen Projectgroep: Caroline Van Heugten Anne Visser-Meily Annette Baars-Elsinga Chantal Geusgens Cognitieve revalidatie Consortium cognitieve revalidatie Protocollen voor cognitieve

Nadere informatie

Cognitieve stoornissen en Depressie na TIA en beroerte. Anouk van Norden Neuroloog

Cognitieve stoornissen en Depressie na TIA en beroerte. Anouk van Norden Neuroloog Cognitieve stoornissen en Depressie na TIA en beroerte Anouk van Norden Neuroloog INTRODUCTIE Cognitive function in elderly individuals with cerebral small vessel disease an MRI study Anouk GW van Norden

Nadere informatie

Leerbaarheid. Le ren. Overzicht. HersenletselCongres 2015 4-11-2015. A5 Leerbaarheid: veel besproken, weinig onderzocht

Leerbaarheid. Le ren. Overzicht. HersenletselCongres 2015 4-11-2015. A5 Leerbaarheid: veel besproken, weinig onderzocht Disclosure belangen sprekers (Potentiële) belangenverstrengeling Geen A5 Leerbaarheid: veel besproken, weinig onderzocht Dr. Hileen Boosman De betrokken relaties bij dit project zijn: Financiering: Projectgroep:

Nadere informatie

Snel en op maat. Sandra te Winkel Martine Kapitein. Ketenzorgproject voor licht hersenletsel bij kinderen. C3 Sandra te Winkel & Martine Kapitein

Snel en op maat. Sandra te Winkel Martine Kapitein. Ketenzorgproject voor licht hersenletsel bij kinderen. C3 Sandra te Winkel & Martine Kapitein C3 Snel en op maat Ketenzorgproject voor licht hersenletsel bij kinderen Sandra te Winkel Martine Kapitein 1 Even voorstellen Martine Kapitein GZ-psycholoog, coördinator Brein Support, de Onderwijsspecialisten

Nadere informatie

A1 Liesbeth Boyce-van der Wal & Dennis Oosting

A1 Liesbeth Boyce-van der Wal & Dennis Oosting A1 Cognitieve klachten na reanimatie? Hoe kom je daar nou bij? Liesbeth Boyce-van der Wal Dennis Oosting Waar het allemaal begon. 1 En waarom dan? cognitieve revalidatie hart revalidatie 2-4 patiënten

Nadere informatie

Neurorevalidatie ITON IN VOGELVLUCHT

Neurorevalidatie ITON IN VOGELVLUCHT Neurorevalidatie ITON IN VOGELVLUCHT ITON ITON: instituut voor toegepaste neurowetenschappen Hoofddocent: Dr. Ben van Cranenburgh Inhoud presentatie Cijfers t.a.v. CVA Anatomie,informatieverwerking e.d.

Nadere informatie

Cognitieve revalidatie na niet-aangeboren hersenletsel voor patiënten met milde cognitieve problemen

Cognitieve revalidatie na niet-aangeboren hersenletsel voor patiënten met milde cognitieve problemen HersenletselCongres 2013 5 november A7 Niet Rennen maar Plannen Cognitieve revalidatie na niet-aangeboren hersenletsel voor patiënten met milde cognitieve problemen Chantal Geusgens Consortium cognitieve

Nadere informatie

Niet Aangeboren Hersenletsel

Niet Aangeboren Hersenletsel Niet Aangeboren Hersenletsel diagnostiek en behandeling door de revalidatiearts Wie ben ik? Opleiding (neuro)psychologie in Utrecht (afgerond 2001) Opleiding geneeskunde in Utrecht Opleiding tot revalidatiearts

Nadere informatie

Tijdige detectie van dementie - Interventies bij diagnose dementie. Sophie Vermeersch Klinisch neuropsycholoog (MsC)

Tijdige detectie van dementie - Interventies bij diagnose dementie. Sophie Vermeersch Klinisch neuropsycholoog (MsC) Tijdige detectie van dementie - Interventies bij diagnose dementie Sophie Vermeersch Klinisch neuropsycholoog (MsC) overzicht Detectie van dementie - cognitieve screening in de eerste lijn - ADL evaluatie

Nadere informatie

Poliklinische Revalidatie voor kinderen en jongeren met Niet Aangeboren Hersenletsel (NAH) Revalidatiecentrum Breda

Poliklinische Revalidatie voor kinderen en jongeren met Niet Aangeboren Hersenletsel (NAH) Revalidatiecentrum Breda Poliklinische Revalidatie voor kinderen en jongeren met Niet Aangeboren Hersenletsel (NAH) Revalidatiecentrum Breda Informatie voor ouders/verzorgers Uw kind wordt aangereden door een auto, valt hard van

Nadere informatie

Dynamisch testen. Bruikbaar voor het inschatten van leerbaarheid? Hileen Boosman, Anne Visser-Meily, Caroline van Heugten

Dynamisch testen. Bruikbaar voor het inschatten van leerbaarheid? Hileen Boosman, Anne Visser-Meily, Caroline van Heugten Dynamisch testen. Bruikbaar voor het inschatten van leerbaarheid? Hileen Boosman, Anne Visser-Meily, Caroline van Heugten Leerbaarheid Leerbaarheid is de mate waarin iemand profijt heeft van leerervaringen.

Nadere informatie

SAMENVATTING. Schiemanck_totaal_v4.indd 133 06-03-2007 10:13:56

SAMENVATTING. Schiemanck_totaal_v4.indd 133 06-03-2007 10:13:56 SAMENVATTING Schiemanck_totaal_v4.indd 133 06-03-2007 10:13:56 Schiemanck_totaal_v4.indd 134 06-03-2007 10:13:56 Samenvatting in het Nederlands Beroerte (Cerebro Vasculair Accident; CVA) is een veel voorkomende

Nadere informatie

Foutloos leren bij Goal Management Training

Foutloos leren bij Goal Management Training A8 Foutloos leren bij Goal Management Training Kan het opnieuw aanleren van alledaagse taken na hersenletsel beter? Dirk Bertens 1 Dirk Bertens, MSc Prof. Luciano Fasotti Prof. Roy Kessels Dr. Danielle

Nadere informatie

Wat is niet aangeboren hersenletsel

Wat is niet aangeboren hersenletsel Wat is niet aangeboren hersenletsel Wat zijn de symptomen en de onzichtbare problematiek. Danielle Driessen Revalidatiearts revalidatiecentrum Blixembosch Inhoud 1. Wat is NAH 2. Oorzaken 3. Hoe vaak komt

Nadere informatie

Centrum Hersenletsel Limburg: een nieuw initiatief. Caroline van Heugten en Rudolf Ponds

Centrum Hersenletsel Limburg: een nieuw initiatief. Caroline van Heugten en Rudolf Ponds Centrum Hersenletsel Limburg: een nieuw initiatief Caroline van Heugten en Rudolf Ponds 11 juni 2014, Maastricht Dept NP&PP, FPN Dept P&N, FHML azm Psychologie Adelante hersenletsel Niet aaangeboren hersenletsel

Nadere informatie

Workshops en cursussen H E R S E N W E R K. Scholing en advies op het gebied van hersenletsel

Workshops en cursussen H E R S E N W E R K. Scholing en advies op het gebied van hersenletsel Workshops en cursussen H E R S E N W E R K Scholing en advies op het gebied van hersenletsel 2016 Hersenwerk Hersenwerk is een organisatie die kennis en wetenschap verzamelt en verspreidt op het gebied

Nadere informatie

Kwalitei van (over)leven na een reanimatie 1

Kwalitei van (over)leven na een reanimatie 1 Kwaliteit van (over) leven na een reanimatie Véronique Moulaert Revalidatiearts i.o./ psycholoog / onderzoeker Een zaal vol helden Ook helden hebben twijfels Doe ik het wel goed Hoe komt hij hier straks

Nadere informatie

Neurorevalidatie in de 1 e lijn

Neurorevalidatie in de 1 e lijn Neurorevalidatie in de 1 e lijn Weer thuis en toch problemen Instituut voor Toegepaste Neurowetenschappen Thema s 1. De patiënt met hersenbeschadiging 2. Het lerende brein 3. Het therapeutisch repertoire

Nadere informatie

Niet aangeboren hersenletsel Van patiënt naar werknemer. Ageeth Bruinsma Revalidatie arts MCA

Niet aangeboren hersenletsel Van patiënt naar werknemer. Ageeth Bruinsma Revalidatie arts MCA Niet aangeboren hersenletsel Van patiënt naar werknemer Ageeth Bruinsma Revalidatie arts MCA Gemini Ziekenhuis in Den Helder Kennemer Gasthuis in Haarlem Medisch Centrum Alkmaar in Alkmaar Waterlandziekenhuis

Nadere informatie

NAH op de werkvloer het werkt! Saskia Harmens Aletta Zandbergen

NAH op de werkvloer het werkt! Saskia Harmens Aletta Zandbergen NAH op de werkvloer het werkt! Saskia Harmens Aletta Zandbergen Introductie Stel je hebt een mooie baan, je staat actief in het leven en je wordt getroffen door hersenletsel. Hoe vanzelfsprekend is het

Nadere informatie

W O R K S H O P S E N C U R S U S S E N 2 0 1 1

W O R K S H O P S E N C U R S U S S E N 2 0 1 1 H E R S E N W E R K W O R K S H O P S E N C U R S U S S E N 2 0 1 1 S C H O L I N G E N A D V I E S O P H E T G E B I E D V A N N I E T - A A N G E B O R E N H E R S E N L E T S E L Hersenwerk Hersenwerk

Nadere informatie

Omgaan met aandacht- en geheugenproblemen. Café Brein, Uden en Oss, September 2014

Omgaan met aandacht- en geheugenproblemen. Café Brein, Uden en Oss, September 2014 Omgaan met aandacht- en geheugenproblemen Café Brein, Uden en Oss, September 2014 Hersenletsel.. En dan? Helaas is er nog te weinig bekendheid rondom niet-aangeboren hersenletsel (NAH) Filmpje SWZ Wat

Nadere informatie

Wanneer is ergotherapie bij Parkinson effectief?

Wanneer is ergotherapie bij Parkinson effectief? Wanneer is ergotherapie bij Parkinson effectief? Ingrid Sturkenboom, ergotherapeut-onderzoeker Radboudumc, Nijmegen Begeleiding vanuit Radboudumc: Promotoren: Ria Nijhuis- van der Sanden, Bas Bloem Co-promotoren:

Nadere informatie

Cognitief functioneren en de bipolaire stoornis

Cognitief functioneren en de bipolaire stoornis Cognitief functioneren en de bipolaire stoornis Dr. Nienke Jabben Amsterdam 5 november 2011 Academische werkplaats Bipolaire Stoornissen GGZ ingeest n.jabben@ggzingeest.nl Overzicht Wat is cognitief functioneren?

Nadere informatie

Libra R&A locatie Leijpark NAH/CVA. Poliklinische revalidatie

Libra R&A locatie Leijpark NAH/CVA. Poliklinische revalidatie Libra R&A locatie Leijpark NAH/CVA Poliklinische revalidatie U heeft niet-aangeboren hersenletsel (NAH) en bent verwezen naar Libra Revalidatie & Audiologie locatie Leijpark voor poliklinische revalidatie.

Nadere informatie

Symposium Samenwerking rondom MS. Inleiding in de Neurorevalidatie bij CNA, Frans van der Brugge

Symposium Samenwerking rondom MS. Inleiding in de Neurorevalidatie bij CNA, Frans van der Brugge Symposium Samenwerking rondom MS Inleiding in de Neurorevalidatie bij CNA, Frans van der Brugge Doel van mijn bijdrage Laten zien Samenwerking rondom MS synoniem is voor Samenwerking rondom CNA Daarom

Nadere informatie

Werken in de revalidatie. Justine Aaronson

Werken in de revalidatie. Justine Aaronson Werken in de revalidatie Justine Aaronson 7 februari 2014 Opbouw Mijn achtergrond Algemene introductie revalidatie Heliomare Huidige trajecten Werkzaamheden psycholoog Veranderingen en toekomst Mijn achtergrond

Nadere informatie

Een zaak van de behandelaar?

Een zaak van de behandelaar? HersenletselCongres 2014 3 november Disclosure belangen sprekers (potentiële) belangenverstrengeling Geen De betrokken relaties bij dit project zijn: C2 Onderpresteren bij mild hersenletsel: een zaak van

Nadere informatie

LEZING VOOR DE THEMA-AVOND VAN DE MULTIPLE SCLEROSE VERENIGING NEDERLAND, REGIO ZUID-HOLLAND-NOORD.

LEZING VOOR DE THEMA-AVOND VAN DE MULTIPLE SCLEROSE VERENIGING NEDERLAND, REGIO ZUID-HOLLAND-NOORD. MS en COGNITIE LEZING VOOR DE THEMA-AVOND VAN DE MULTIPLE SCLEROSE VERENIGING NEDERLAND, REGIO ZUID-HOLLAND-NOORD. WOENSDAG 12 OKTOBER 2011, DIACONESSENHUIS, LEIDEN. Mw. drs. M.W. Pleket Gz-/neuropsycholoog

Nadere informatie

Effectevaluatie van het cognitief revalidatieprogramma BreinGrepen

Effectevaluatie van het cognitief revalidatieprogramma BreinGrepen Effectevaluatie van het cognitief revalidatieprogramma BreinGrepen Drs. B.P.J. Dijcks Dr. S.M.C. Rasquin Drs. I. Winkens Drs. S.F.M. Bouwens Dr. C.M. van Heugten Hoensbroek/Utrecht: Vilans, februari 2008

Nadere informatie

Cognitieve klachten bij MS: een casusbespreking Er is geen sprake van belangenverstrengeling.

Cognitieve klachten bij MS: een casusbespreking Er is geen sprake van belangenverstrengeling. Disclosure Cognitieve klachten bij MS: een casusbespreking Er is geen sprake van belangenverstrengeling. Tim Vaessen Klinisch neuropsycholoog 4-10-2013 2 Overzicht MS en cognitie - Cognitieve klachten

Nadere informatie

Cognitieve problematiek, enkele voorbeelden (en associatie met het niveau van neurologische beperkingen ) informatie

Cognitieve problematiek, enkele voorbeelden (en associatie met het niveau van neurologische beperkingen ) informatie Disclosurebelangen spreker MSMS 25 november 2014, Christine Westerweel, GZ-psycholoog (potentiële) belangenverstrengeling Geen Voor bijeenkomst mogelijk relevante relaties met bedrijven Sponsoring of onderzoeksgeld

Nadere informatie

Neurorevalidatie bij Centraal Neurologische Aandoeningen

Neurorevalidatie bij Centraal Neurologische Aandoeningen Cursusinformatie Neurorevalidatie bij Centraal Neurologische Aandoeningen Overeenkomsten in symptomen en paramedische interventies Ontwikkeling en coördinatie : Frans van der Brugge Maart 2015 1 Algemene

Nadere informatie

Libra R&A locatie Blixembosch NAH/CVA. Poliklinische revalidatie

Libra R&A locatie Blixembosch NAH/CVA. Poliklinische revalidatie Libra R&A locatie Blixembosch NAH/CVA Poliklinische revalidatie U heeft niet-aangeboren hersenletsel (NAH) en bent verwezen naar Libra Revalidatie & Audiologie locatie Blixembosch voor poliklinische revalidatie.

Nadere informatie

Het kan ook anders! Over individueel maatwerk in de zorg. Dr Ben van Cranenburgh HGZO Congres Lunteren 24/25 Maart 2011. www.stichtingiton.

Het kan ook anders! Over individueel maatwerk in de zorg. Dr Ben van Cranenburgh HGZO Congres Lunteren 24/25 Maart 2011. www.stichtingiton. Instituut voor toegepaste Neurowetenschappen Faculteit der Bewegingswetenschappen Het kan ook anders! Over individueel maatwerk in de zorg Dr Ben van Cranenburgh HGZO Congres Lunteren 24/25 Maart 2011

Nadere informatie

Interventie aan de keukentafel

Interventie aan de keukentafel Interventie aan de keukentafel Gezinsgerichte interventie voor kinderen en jongeren met NAH Ingrid Rentinck Inleiding Initiatiefnemers van project: Ingrid Rentinck Arend de Kloet Carolien van Heugten Opzet

Nadere informatie

Executieve functiestoornissen en afasie

Executieve functiestoornissen en afasie Executieve functiestoornissen en afasie implicaties voor diagnostiek en behandeling Frank Paemeleire www.mixreeks.be www.mixreeks.be 1 Hij kan het wel! Waarom doet hij het niet? Voorbeeld persoon met globale

Nadere informatie

Cognitieve strategietraining

Cognitieve strategietraining Cognitieve strategietraining CO-OP, PRPP en apraxierichtlijn Marieke Lindenschot Ergotherapeut, MSc De Vogellanden, Centrum voor Revalidatie te Zwolle Congres Vernieuwde Ergotherapierichtlijn CVA 7 maart

Nadere informatie

Behandeling van executieve stoornissen bij mensen met hersenletsel. Danielle Boelen St. Maartenskliniek Nijmegen UMC St.

Behandeling van executieve stoornissen bij mensen met hersenletsel. Danielle Boelen St. Maartenskliniek Nijmegen UMC St. Behandeling van executieve stoornissen bij mensen met hersenletsel Danielle Boelen St. Maartenskliniek Nijmegen UMC St. Radboud Nijmegen Agenda Definitie executieve functies Behandeling van executieve

Nadere informatie

UITNODIGING. Scholing RGF Noord-Holland 2015. Scholing Neurorevalidatie

UITNODIGING. Scholing RGF Noord-Holland 2015. Scholing Neurorevalidatie UITNODIGING Scholing RGF Noord-Holland 2015 Scholing Neurorevalidatie Deze scholing zal vooral gericht zijn op de problemen die de patiënt met hersenbeschadiging ervaart na ontslag uit de instelling. De

Nadere informatie

E-Health bij patiënten met hersenletsel

E-Health bij patiënten met hersenletsel E-Health bij patiënten met hersenletsel Rudolf Ponds, klinisch neuropsycholoog Afdeling Psychiatrie en Psychologie, MUMC, Maastricht PysQ Maastricht/Heerlen, Mondriaan Circa 2000, dating site: Goed uitziende

Nadere informatie

Presentatie casemanagement Eindhovens model Huidige ontwikkelingen Discussie

Presentatie casemanagement Eindhovens model Huidige ontwikkelingen Discussie 21 sept 2012 3 e congres GGzE Centrum autisme volwassenen Ervaringen met Autisme Presentatie casemanagement Eindhovens model Huidige ontwikkelingen Discussie Kenmerken Casemanagement is een vorm van hulpverlening.cliënten

Nadere informatie

WAT DOET EEN ONGEVAL MET DE PSYCHE VAN HET SLACHTOFFER?

WAT DOET EEN ONGEVAL MET DE PSYCHE VAN HET SLACHTOFFER? WAT DOET EEN ONGEVAL MET DE PSYCHE VAN HET SLACHTOFFER? Dr. Lex Vendrig, klinisch psycholoog NIS, Oegstgeest, 6-12-2012 INDELING CONTUSIO CEREBRI PTSS POSTCOMMOTIONEEL SYNDROOM NEUROPSYCHOLOGISCH ONDERZOEK

Nadere informatie

Niet-aangeboren hersenaandoeningen

Niet-aangeboren hersenaandoeningen Niet-aangeboren hersenaandoeningen Prof. dr. Gerard M. Ribbers Niet-aangeboren hersenaandoeningen Hersenletsel ontstaan ten gevolge van welke oorzaak dan ook, anders dan rond of vanwege de geboorte, leidend

Nadere informatie

Wat beweegt de patiënt met MS? Vincent de Groot, revalidatiearts. Inhoud

Wat beweegt de patiënt met MS? Vincent de Groot, revalidatiearts. Inhoud Wat beweegt de patiënt met MS? Vincent de Groot, revalidatiearts Inhoud Multipele sclerose Overzicht behandelmogelijkheden Multidisciplinair revalidatieplan Casus Conclusie 1 Wat is MS? Typen MS Relapsing-Remitting

Nadere informatie

Workshops en cursussen H E R S E N W E R K. Scholing en advies op het gebied van hersenletsel

Workshops en cursussen H E R S E N W E R K. Scholing en advies op het gebied van hersenletsel Workshops en cursussen H E R S E N W E R K Scholing en advies op het gebied van hersenletsel 2017 Hersenwerk Hersenwerk is een organisatie die kennis en wetenschap verzamelt en verspreidt op het gebied

Nadere informatie

Stap voor stap weer aan het werk

Stap voor stap weer aan het werk Stap voor stap weer aan het werk Re-integratie en diagnose van arbeidsbelastbaarheid Volwassenenrevalidatie Kinderrevalidatie Arbeidsrevalidatie Rijndam Rijndam is hét medisch geneeskundig revalidatiecentrum

Nadere informatie

BrainSTARS. Een educatief programma voor kinderen met niet-aangeboren hersenletsel en hun opvoeders, leerkrachten en begeleiders

BrainSTARS. Een educatief programma voor kinderen met niet-aangeboren hersenletsel en hun opvoeders, leerkrachten en begeleiders BrainSTARS Een educatief programma voor kinderen met niet-aangeboren hersenletsel en hun opvoeders, leerkrachten en begeleiders Louise Lindeboom (Siza) Krista Richter (Zozijn) Metty Deinum (Noorderbrug)

Nadere informatie

Neuropsychologie en de MMPI-2(-RF) I bij alcoholgerelateerde cognitieve stoornissen

Neuropsychologie en de MMPI-2(-RF) I bij alcoholgerelateerde cognitieve stoornissen Neuropsychologie en de MMPI-2(-RF) I bij alcoholgerelateerde cognitieve stoornissen Serge Walvoort I Klinisch neuropsycholoog - Topklinisch Centrum voor Korsakov en alcoholgerelateerde cognitieve stoornissen

Nadere informatie

PROGRAMMA SPECIALISTISCHE OPLEIDING TOT KLINISCH NEUROPSYCHOLOOG THEORETISCH ONDERWIJS. Algemene inleiding

PROGRAMMA SPECIALISTISCHE OPLEIDING TOT KLINISCH NEUROPSYCHOLOOG THEORETISCH ONDERWIJS. Algemene inleiding PROGRAMMA SPECIALISTISCHE OPLEIDING TOT KLINISCH NEUROPSYCHOLOOG THEORETISCH ONDERWIJS Algemene inleiding Hanna Swaab September 2012 1 Programma theoretisch onderwijs Specialistische opleiding tot Klinisch

Nadere informatie

Even voorstellen: Vanaf 2015 is Pauwer onderdeel van de Amarant Groep

Even voorstellen: Vanaf 2015 is Pauwer onderdeel van de Amarant Groep Even voorstellen: Pauwer biedt zorg op maat aan kinderen, jongeren en volwassenen met een lichamelijke beperking, een meervoudige beperking of met nietaangeboren hersenletsel. Vanaf 2015 is Pauwer onderdeel

Nadere informatie

het neuropsychologisch denkkader binnen een schoolsetting Claudia König Klinisch psycholoog, RCKJP

het neuropsychologisch denkkader binnen een schoolsetting Claudia König Klinisch psycholoog, RCKJP het neuropsychologisch denkkader binnen een schoolsetting Claudia König Klinisch psycholoog, RCKJP 15-03-2013 Inhoud Het neuropsychologisch denkkader De schoolsetting Ter ondersteuning bij het kind met

Nadere informatie

De plaats van neuropsychologisch onderzoek binnen het diagnostisch proces

De plaats van neuropsychologisch onderzoek binnen het diagnostisch proces De plaats van neuropsychologisch onderzoek binnen het diagnostisch proces Werkgroep: Audrey Mol, Ilse Noens, Annelies Spek, Cathelijne Tesink, Jan-Pieter Teunisse Inhoud NPO en differentiaal diagnostiek

Nadere informatie

GOED HERSTELD. Uitkomsten van kwalitatief onderzoek onder 100 GGZ- cq. verslavingszorgcliënten.

GOED HERSTELD. Uitkomsten van kwalitatief onderzoek onder 100 GGZ- cq. verslavingszorgcliënten. GOED HERSTELD Uitkomsten van kwalitatief onderzoek onder 100 GGZ- cq. verslavingszorgcliënten. Doel van het onderzoek: Bijdragen aan theorievorming van herstelprocessen Drs. Corine Balder 1 Onderzoeksvraag:

Nadere informatie

Neuropsychologisch onderzoek

Neuropsychologisch onderzoek Neuropsychologisch onderzoek Inhoudsopgave Wat is neuropsychologie? 3 Wat doet de neuropsycholoog? 3 Hersenletsel 3 Waarom een neuropsychologisch onderzoek? 4 Neuropsychologisch onderzoek 5 Wat gebeurt

Nadere informatie

Neuropsychologie. Psychologische diagnostiek en testtheorie. Neuropsychologie. Neuropsychologie. Typering patiënten. Neuropsychologische symptomen

Neuropsychologie. Psychologische diagnostiek en testtheorie. Neuropsychologie. Neuropsychologie. Typering patiënten. Neuropsychologische symptomen Psychologische diagnostiek en testtheorie Neuropsychologie Neuropsychologie De neuropsychologie kijkt naar de relatie tussen het (dysfunctionele) brein en het (verstoorde) gedrag Gudrun Nys g.nys@fss.uu.nl

Nadere informatie

Cognitieve stoornissen na een beroerte

Cognitieve stoornissen na een beroerte NEUROLOGIE Cognitieve stoornissen na een beroerte ADVIES Cognitieve stoornissen na een beroerte Als aanvulling op de folders Verder na een beroerte en Na een beroerte, adviezen voor naasten krijgt u in

Nadere informatie

Methoden hersenonderzoek

Methoden hersenonderzoek Methoden hersenonderzoek Beschadigingen Meting van individuele neuronen Elektrische stimulatie Imaging technieken (Pet, fmri) EEG Psychofarmaca/drugs TMS Localisatie Voorbeeld: Het brein van Broca s patient

Nadere informatie

Delier 18-04-2011. Sini van den Boomen Anja Manders Marianne de Nobel

Delier 18-04-2011. Sini van den Boomen Anja Manders Marianne de Nobel Delier 18-04-2011 Sini van den Boomen Anja Manders Marianne de Nobel Welkom Doel: Kennisoverdracht/bewustwording Signalering Verpleegkundige interventies Programma Film Medische aspecten delier Casus in

Nadere informatie

Vasculaire cognitieve stoornissen. ! concept vci! vci poli! casuïstiek. Casuïstiek. Casuïstiek. Diagnose vasculaire dementie

Vasculaire cognitieve stoornissen. ! concept vci! vci poli! casuïstiek. Casuïstiek. Casuïstiek. Diagnose vasculaire dementie eigen zaak in kantoormeubilair geheugen en concentratieklachten na TIA Vasculaire cognitieve stoornissen Geert Jan Biessels & Nenne van Kalsbeek Vascular Cognitive Impairment poli UMC Utrecht is dit een

Nadere informatie

Centrum Neuropsychiatrie / Niet Aangeboren Hersenletsel

Centrum Neuropsychiatrie / Niet Aangeboren Hersenletsel Centrum Neuropsychiatrie / Niet Aangeboren Hersenletsel Cogmed Werkgeheugentraining: Nieuwe kans voor mensen met NAH? J.B.C. Mertens J.N. Almekinders - Psychiater - Psycholoog Programma NAH & Werkgeheugen

Nadere informatie

Wetenschappelijk onderzoek in het VUmc: wat heeft u eraan?

Wetenschappelijk onderzoek in het VUmc: wat heeft u eraan? Diabetesbijeenkomst Wetenschappelijk onderzoek in het VUmc: wat heeft u eraan? Diabetesbijeenkomst Wat doet diabetes type 1 met het brein? Drs. Eelco van Duinkerken Cognitieve klachten http://www.youtube.com/watch?v=rgwbxe8zdc4&feature=related

Nadere informatie

Behandeling bij Interaktcontour. Pagina 1 14 oktober 2013 www.interaktcontour.nl

Behandeling bij Interaktcontour. Pagina 1 14 oktober 2013 www.interaktcontour.nl Behandeling bij Interaktcontour Pagina 1 14 oktober 2013 www.interaktcontour.nl Wij zijn: * Wouter de Boer, neuropsycholoog * Marieke van der Ent, orthopedagoog Pagina 2 14 oktober 2013 www.interaktcontour.nl

Nadere informatie

Bio (EEG) feedback. Reflecties vanuit de klinische praktijk. Kannercyclus 09-05-2011 Dr. EWM (Lisette) Verhoeven

Bio (EEG) feedback. Reflecties vanuit de klinische praktijk. Kannercyclus 09-05-2011 Dr. EWM (Lisette) Verhoeven Bio (EEG) feedback Reflecties vanuit de klinische praktijk Kannercyclus 09-05-2011 Dr. EWM (Lisette) Verhoeven Neurofeedback -Een vraag uit de spreekkamer- Minimaal 1500 Literatuur 2008 literatuur search

Nadere informatie

Wees alert op uiterlijk niet zichtbare beperkingen. Jenny Palm December 2013

Wees alert op uiterlijk niet zichtbare beperkingen. Jenny Palm December 2013 Wees alert op uiterlijk niet zichtbare beperkingen Jenny Palm December 2013 Jenny Palm, Praktijk Hulp bij Hersenletsel Maarn/Amsterdam 2013 Hersenletsel bij kinderen Vanaf de geboorte of vlak daarna aanwezig

Nadere informatie

Angst en de ziekte van Parkinson. te veel of te weinig controle. Annelien Duits Harriët Smeding. www.smedingneuropsychologie.nl

Angst en de ziekte van Parkinson. te veel of te weinig controle. Annelien Duits Harriët Smeding. www.smedingneuropsychologie.nl Angst en de ziekte van Parkinson te veel of te weinig controle Annelien Duits Harriët Smeding www.smedingneuropsychologie.nl Wat moet deze workshop brengen, zodat je zegt: dat was de moeite waard? Smeding

Nadere informatie

Zorgpad Intake. Aanmelding. Eerste gesprek door behandelaar. Bespreking in team. Psychodiagnostische screening (tweede intake)

Zorgpad Intake. Aanmelding. Eerste gesprek door behandelaar. Bespreking in team. Psychodiagnostische screening (tweede intake) Zorgpad Intake Aanmelding Verwijzing via huisarts, school of jeugdinstelling Aanmelding Bespreking Team Er vindt wekelijks multidisciplinair overleg plaats, waarbij nieuwe aanmeldingen en lopende trajecten

Nadere informatie

18-4-2013. Werkgeheugen en executieve functies. Opzet presentatie. 1. Executieve functies. 1. Executieve functies. 1. Werkgeheugen. 1.

18-4-2013. Werkgeheugen en executieve functies. Opzet presentatie. 1. Executieve functies. 1. Executieve functies. 1. Werkgeheugen. 1. Opzet presentatie Werkgeheugen en executieve functies Wat moeten we ermee in de klinische praktijk? 1. Werkgeheugen en executieve functies werkgeheugen en executieve functies 12 april 2013 Brigitte Vugs

Nadere informatie

In Balans.met je zelf en binnen je gezin

In Balans.met je zelf en binnen je gezin In Balans.met je zelf en binnen je gezin PROGRAMMA De organisatie Hersenen - Hersenletsel Hersenletsel en gevolgen Moeilijkste hersenfuncties Waar iedereen last van heeft en waarom In balans in het gezin

Nadere informatie

Behandel- en expertisecentrum Niet aangeboren hersenletsel (NAH)/ neuropsychiatrie

Behandel- en expertisecentrum Niet aangeboren hersenletsel (NAH)/ neuropsychiatrie Behandel- en expertisecentrum Niet aangeboren hersenletsel (NAH)/ neuropsychiatrie 20135014 PP bavo Neuro algemeen brochure.indd 1 24-09-13 13:48 Behandel- en expertise centrum NAH/neuropsychiatrie Het

Nadere informatie

Gastspreker deze avond is Pauline Okkerse GZ-psycholoog en orthopedagoog-generalist bij SWZ.

Gastspreker deze avond is Pauline Okkerse GZ-psycholoog en orthopedagoog-generalist bij SWZ. Hoe werken de Hersenen? Een beschadiging aan je hersenen zorgt ervoor dat je hersenen niet meer normaal functioneren. De plaats van de beschadiging bepaalt de gevolgen en de klachten. Naast zichtbare gevolgen

Nadere informatie

AMBULANTE REVALIDATIE

AMBULANTE REVALIDATIE AMBULANTE REVALIDATIE MB3054 1 WELKOM Het Ambulant Revalidatiecentrum op campus Sint- Barbara maakt deel uit van het Ziekenhuis Oost- Limburg (ZOL). Nadat u een neurologisch (hersen)letsel, een ernstig

Nadere informatie

Cognitieve gedragstherapie bij problematisch alcoholgebruik

Cognitieve gedragstherapie bij problematisch alcoholgebruik Cognitieve gedragstherapie bij problematisch alcoholgebruik Informatie voor mensen die hun probleem willen aanpakken 2 Kortdurende motiverende interventie en cognitieve gedragstherapie Een effectieve behandeling

Nadere informatie

Veranderde Communicatie

Veranderde Communicatie Veranderde Communicatie Het venijn zit in de staart IV Veranderde communicatie Deelnemers & cliënten Afasiecentrum Rotterdam e.o. Claudia Kirchner psycholoog kunstzinnig therapeut Mia Verschaeve manager

Nadere informatie

NAH-poli Heliomare en E-mental health. Mechteld Dijkman, klinisch psycholoog coördinator NAH-poli

NAH-poli Heliomare en E-mental health. Mechteld Dijkman, klinisch psycholoog coördinator NAH-poli NAH-poli Heliomare en E-mental health Mechteld Dijkman, klinisch psycholoog coördinator NAH-poli Opzet workshop Wat doet de NAH-poli Heliomare? E-mental health: waarom en hoe? Ervaringen patiënten Ervaringen

Nadere informatie

John Deckers Specialist Ouderengeneeskunde Kaderarts geriatrische revalidatie 24 september 2014. Contusie Cerebri. Als NAH letsel een grillig beeld

John Deckers Specialist Ouderengeneeskunde Kaderarts geriatrische revalidatie 24 september 2014. Contusie Cerebri. Als NAH letsel een grillig beeld John Deckers Specialist Ouderengeneeskunde Kaderarts geriatrische revalidatie 24 september 2014 Contusie Cerebri Als NAH letsel een grillig beeld Indeling NAH letsel Traumatisch Zonder scheldel letsel

Nadere informatie

COGNITIEVE PROBLEMEN BIJ PATIËNTEN MET BORSTKANKER

COGNITIEVE PROBLEMEN BIJ PATIËNTEN MET BORSTKANKER COGNITIEVE PROBLEMEN BIJ PATIËNTEN MET BORSTKANKER SANNE SCHAGEN NEUROPSYCHOLOOG ANTONI VAN LEEUWENHOEK JAAP REIJNEVELD NEUROLOOG VUmc DE NAAKTE WAARHEID ONZE HERSENEN BEVATTEN 50 miljard neuronen (zenuwcellen):

Nadere informatie

Spieren en het brein Multidisciplinaire expertise over leren, ontwikkeling en gedrag van kinderen, jongeren en jongvolwassenen met een spierziekte

Spieren en het brein Multidisciplinaire expertise over leren, ontwikkeling en gedrag van kinderen, jongeren en jongvolwassenen met een spierziekte NEUROLOGISCHE LEER- EN ONTWIKKELINGSSTOORNISSEN Spieren en het brein Multidisciplinaire expertise over leren, ontwikkeling en gedrag van kinderen, jongeren en jongvolwassenen met een spierziekte Het centrum

Nadere informatie

Dit proefschrift presenteert de resultaten van het ALASCA onderzoek wat staat voor Activity and Life After Survival of a Cardiac Arrest.

Dit proefschrift presenteert de resultaten van het ALASCA onderzoek wat staat voor Activity and Life After Survival of a Cardiac Arrest. Samenvatting 152 Samenvatting Ieder jaar krijgen in Nederland 16.000 mensen een hartstilstand. Hoofdstuk 1 beschrijft de achtergrond van dit proefschrift. De kans om een hartstilstand te overleven is met

Nadere informatie

ouderenpsychiatrie Het mooie van oud worden, is dat het zo lang duurt Lotte van Elburg en Hester Geerlinks

ouderenpsychiatrie Het mooie van oud worden, is dat het zo lang duurt Lotte van Elburg en Hester Geerlinks ouderenpsychiatrie Het mooie van oud worden, is dat het zo lang duurt Lotte van Elburg en Hester Geerlinks INTER-PSY GGz Assen Delfzijl Drachten Groningen Hoogezand Meppel Muntendam Oosterwolde Oude Pekela

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Medische Psychologie. Informatie over neuropsychologisch onderzoek

Patiënteninformatie. Medische Psychologie. Informatie over neuropsychologisch onderzoek Patiënteninformatie Medische Psychologie Informatie over neuropsychologisch onderzoek Medische Psychologie Informatie over neuropsychologisch onderzoek U bent door een specialist van het ziekenhuis verwezen

Nadere informatie

Vanuit dit oogpunt heeft De Fase 2, Psychiatrisch Ziekenhuis Duffel, een uniek cognitief behandelprogramma ontwikkeld.

Vanuit dit oogpunt heeft De Fase 2, Psychiatrisch Ziekenhuis Duffel, een uniek cognitief behandelprogramma ontwikkeld. Cognitieve Remediatie Therapie (CRT) voor patie nten met een psychotische en/of bipolaire stoornis op de universitaire dienst De Fase 2, Psychiatrisch Ziekenhuis Duffel Recent onderzoek heeft aangetoond

Nadere informatie

Libra R&A locatie Leijpark NAH/CVA. Klinische revalidatie

Libra R&A locatie Leijpark NAH/CVA. Klinische revalidatie Libra R&A locatie Leijpark NAH/CVA Klinische revalidatie U heeft niet-aangeboren hersenletsel (NAH) en bent door de revalidatiearts in het ziekenhuis verwezen naar Libra Revalidatie & Audiologie locatie

Nadere informatie

Behandelkader Cognitieve Revalidatie

Behandelkader Cognitieve Revalidatie Bijlage ad 8 ALV 11 april 2008 Behandelkader CR definitief concept januari 2008 Behandelkader Cognitieve Revalidatie 1 Algemene inleiding behandelkader 1.1 Aanleiding en doel Sinds 1999 ontwikkelt Revalidatie

Nadere informatie

CVA revalidatie wat weten we wel en wat nog niet. Anne Visser-Meily

CVA revalidatie wat weten we wel en wat nog niet. Anne Visser-Meily CVA revalidatie wat weten we wel en wat nog niet Anne Visser-Meily beste herstel geen herhaling weer werken energie hebben huishouden doen met kleinkinderen naar park geen ruzie met man weer naar feestje

Nadere informatie

HersenletselCongres 2015 4-11-2015

HersenletselCongres 2015 4-11-2015 Disclosure belangen sprekers (potentiële) belangenverstrengeling nee B2 -Apps inzetten in behandeling of begeleiding van patiënten met hersenletsel; gewoon doen?! Judith Vloothuis en Tjamke Strikwerda

Nadere informatie

Regionaal zorgpad Depressie Zorggroep Synchroon

Regionaal zorgpad Depressie Zorggroep Synchroon Regionaal zorgpad Depressie Zorggroep Synchroon April 2014 Zorgpad Depressie 4-6-2014 1 Regionaal zorgpad Depressie Zorggroep Synchroon, april 2014 Zorgpad Depressie 4-6-2014 2 Regionaal Zorgpad Depressie

Nadere informatie

Samenvatting. Samenvatting 135

Samenvatting. Samenvatting 135 Samenvatting 135 Samenvatting Dit proefschrift beschrijft een zoektocht naar de ecologische validiteit (de waarde van onderzoeksresultaten bij toepassing in het dagelijks leven) van executieve functie

Nadere informatie

Scholingsbijeenkomst. Samen sterk in de zorg na een beroerte

Scholingsbijeenkomst. Samen sterk in de zorg na een beroerte Scholingsbijeenkomst Samen sterk in de zorg na een beroerte Programma scholingsbijeenkomst 1. Welkom, inleiding 2. Simulatiespel Heb ik een probleem dan? 3. Lezing Lange termijn gevolgen CVA voor patiënt

Nadere informatie

Behandeling voor patiënten met niet-aangeboren hersenletsel

Behandeling voor patiënten met niet-aangeboren hersenletsel Behandeling voor patiënten met niet-aangeboren hersenletsel Informatie voor (para)medici Zelf en samen redzaam Als betrokken professional kent u uw patiënt. U stelt of kent de diagnose en ziet welke behandeling

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Medische Psychologie. Informatie over neuropsychologisch onderzoek

Patiënteninformatie. Medische Psychologie. Informatie over neuropsychologisch onderzoek Patiënteninformatie Medische Psychologie Informatie over neuropsychologisch onderzoek Medische Psychologie Informatie over neuropsychologisch onderzoek U bent door een specialist van het ziekenhuis verwezen

Nadere informatie

Cognitieve problemen

Cognitieve problemen hoofd, hals en zenuwstelsel info voor patiënten en familie Cognitieve problemen na een verworven hersenletsel UZ Gent, Dienst Neus-, Keel- en Oorheelkunde Cognitieve problemen na een verworven hersenletsel

Nadere informatie

Ergotherapie bij Parkinsonpatiënten ALGEMENE AANDACHTSPUNTEN BIJ DE BEHANDELING

Ergotherapie bij Parkinsonpatiënten ALGEMENE AANDACHTSPUNTEN BIJ DE BEHANDELING Ergotherapie bij Parkinsonpatiënten ALGEMENE AANDACHTSPUNTEN BIJ DE BEHANDELING Observatie Beperkingen komen vaak voor bij volgende motorische activiteiten: Transfers Houding Reiken en grijpen Balans Stappen

Nadere informatie

Inhoud van voordracht: CNL. vier kenmerken: Mattheus-effect: vroege detectie van belang

Inhoud van voordracht: CNL. vier kenmerken: Mattheus-effect: vroege detectie van belang Inhoud van voordracht: CNL Centrum voor Neurologische Leeren ontwikkelingsstoornissen J.G.M. Hendriksen, klinisch neuropsycholoog J.S.H. Vles, kinderneuroloog (1) Leerstoornissen wat zijn dat? (2) Neurologische

Nadere informatie

Om NAH te omschrijven maken we gebruik van de definitie van Horizon:

Om NAH te omschrijven maken we gebruik van de definitie van Horizon: Wat is NAH (niet aangeboren hersenletsel)? Om NAH te omschrijven maken we gebruik van de definitie van Horizon: "Niet-Aangeboren Hersenletsel is een hersenletsel ten gevolge van welke oorzaak ook, anders

Nadere informatie