AWBR Beleidsplan ICT. Amsterdam West Binnen de Ring Stichting voor openbaar basisonderwijs

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "AWBR Beleidsplan ICT. Amsterdam West Binnen de Ring Stichting voor openbaar basisonderwijs"

Transcriptie

1 AWBR Beleidsplan ICT Amsterdam West Binnen de Ring Stichting voor openbaar basisonderwijs Opgesteld door de projectgroep ICT: Bouwien van Weringh, Jolanda Pauw, Mark Veenstra, Carol Moes, Marius Voerman Onder leiding van Peter Meijboom, Adviseur huisvesting/ict Met input van Karin Abma en Dirk Schouten December 2010

2 Hoofdstukindeling Pag. 1. Inleiding 3 2. Visie op ICT in het onderwijs Huidige situatie ICT in het AWBR-onderwijs Gewenste situatie ICT in het onderwijs Aandachtspunten voor het ontwikkelen van bovenschools ICT-beleid ICT in het onderwijs: doelen op korte termijn (1 jaar) Wie doet wat: verantwoordelijkheden en taken Kennis en vaardigheden Huidig niveau van kennis en vaardigheden Gewenste ICT-competenties van leerkrachten Beleid om te komen tot gewenste ICT-competenties ICT-competenties: doelen op korte termijn (1 jaar) ICT-competenties: doelen op lange termijn (3 jaar) Stappenplan bij beleid gericht op competenties leerkrachten Wie doet wat: verantwoordelijkheden en taken Introductie Coach nieuwe media in de school Beleid om te komen tot gewenste ICT-kennis bij leerlingen ICT-kennis leerlingen: doelen op de korte termijn (1 jaar) Stappenplan bij beleid gericht op ICT-kennis leerlingen Wie doet wat: verantwoordelijkheden en taken Educatieve software en content Huidig gebruik van educatieve software en content Gewenst gebruik van educatieve software en content Ontwikkeling van beleid Educatieve software en content: doelen op korte termijn (1 jaar) Stappenplan bij beleidsontwikkeling Wie doet wat: verantwoordelijkheden en taken Software t.b.v. , agenda, contacten en bestanden delen ICT-infrastructuur Huidige situatie ICT-infrastructuur Digitale schoolborden Gewenste situatie ICT-infrastructuur Aandachtspunten voor beleidsontwikkeling ICT-infrastructuur: doelen op korte termijn (1 jaar) Stappenplan bij beleidsontwikkeling Wie doet wat: taken en verantwoordelijkheden 28 1

3 6. Financiën Huidige situatie ICT-financiën Gewenste situatie ICT-financiën Beleid om tot de gewenste situatie te komen Financiën: doelen op korte termijn (1 jaar) Financiën: doelen op lange termijn (3 jaar) Stappenplan voor beleidsontwikkeling Wie doet wat: verantwoordelijkheden en taken 31 2

4 1. Inleiding AWBR streeft naar onderwijs op maat dat gebruikmaakt van de didactische en technische mogelijkheden van Informatie en Communicatie Technologie (ICT). Daarnaast heeft AWBR zich ten doel gesteld om ICT optimaal in te zetten op alle niveaus van de organisatie. Het bestuur wil het ICT-gebruik nadrukkelijk bevorderen zodat: - er beter geanticipeerd kan worden op de individuele leerbehoeften van kinderen; - andere leerstrategieën gebruikt kunnen worden; - samenwerking met andere kinderen in of buiten de school mogelijk wordt; - ICT-mogelijkheden op schoolniveau de administratie en communicatie verbeteren. Eind 2009 zijn al onze schoolgebouwen aangesloten op het glasvezelnetwerk van het project Breedband Onderwijs Amsterdam (BOA). Door BOA zijn onze scholen en het bestuursbureau binnen een eigen glasvezelring aan elkaar verbonden. Met de aansluiting op het BOA-netwerk zijn de voorwaarden gecreëerd voor snel dataverkeer. Films, PowerPoint-presentaties en internetverbindingen kunnen door veel gebruikers tegelijk en ongelimiteerd gebruikt worden. Naar verwachting zal het aantal mogelijke toepassingen voor kinderen, ouders en docenten de komende tijd enorm toenemen. Op dit moment komt bij veel AWBR-scholen het ICT-gebruik goed op gang. Met name bij die scholen die meedoen aan een pilot die vanaf december 2010 is gestart. Dat is ook nodig, omdat op veel scholen de ICT-(toepassings)kennis van leerkrachten achterblijft bij de kennis van hun leerlingen. Bovenschools ICT-beleidsplan Onder leiding van Peter Meijboom, adviseur Huisvesting/ICT, heeft de werkgroep ICT dit beleidsplan opgesteld. Bij het opstellen hiervan is gebruikgemaakt van de uitkomsten van twee onderzoeken: - Onderzoek van Schooldesk naar de hardware op de 17 AWBR-scholen; - Onderzoek van werkgroepleden Dirk Schouten, Karin Abma en Nico Scholten naar de zachte ICT-kant van de scholen. Verslagen van beide onderzoeken zijn opgenomen als bijlage bij dit ICT-beleidsplan. Het AWBR ICT-beleidsplan richt zich zowel op aanleg en uitbreiding van de gezamenlijke infrastructuur en op mogelijkheden voor collectieve contracten, als op de inhoudelijke mogelijkheden van ICT. Een van de uitgangspunten daarbij is dat het ontwikkelen van een bovenschoolse ICT-structuur zal leiden tot aanzienlijke kostenbesparing, het genereren van extra externe ICT-middelen en een optimaal ICT-gebruik op schoolniveau. AWBR ICT-doelstellingen Het bovenschools ICT-beleidsplan is richtinggevend voor de ICT-ontwikkelingen binnen de scholen. Het streven is dat, aan het eind van 2012, alle AWBR-scholen een eigen ICTbeleidsplan hebben opgesteld, dit ook in uitvoering hebben genomen en dat hun interne ICT-infrastructuur is aangepast aan de mogelijkheden die de glasvezelring biedt. 3

5 AWBR wil op ICT-gebied een voortrekkersrol gaan vervullen, die ook zichtbaar moet zijn in de wijze van lesgeven. Dat willen we vanwege de mogelijkheden die ICT biedt om onze inhoudelijke doelstellingen te realiseren, maar ook om aan te sluiten bij de leefwereld van de kinderen en de omringende maatschappij. Bij de individuele ontwikkeling van het kind is ICT een geïntegreerd onderdeel. Opbouw van dit beleidsplan Het ICT-beleidsplan wordt grotendeels opgebouwd aan de hand van de onderdelen van het toetsmodel Vier in balans van de Stichting Kennisnet: - Visie op ICT in het onderwijs: hoofdstuk 2; - Kennis en vaardigheden: hoofdstuk 3; - Educatieve software en content: hoofdstuk 4; - ICT-infrastructuur: hoofdstuk 5. De structuur van hoofdstukken 2 t/m 5 is steeds dezelfde. Na een inleiding op het onderwerp worden in elk hoofdstuk achtereenvolgens beschreven: huidige situatie, gewenste situatie en het beleid dat noodzakelijk is om te komen van huidige naar gewenste situatie. Dit noodzakelijke beleid wordt, zo ver als mogelijk is, nader uitgewerkt in: beleidsdoelen op korte (1 jaar) en langere (3 jaar) termijn, stappenplannen en uitvoeringsrollen. Hoofdstuk 6 gaat over de financiële aspecten van het ICT-beleid. Om de noodzakelijke investeringen te kunnen doen, zijn namelijk extra financiële middelen nodig. Beschreven wordt om welke extra middelen het gaat en hoe we kunnen zorgen voor financiering van onderdelen van de infrastructuur. Fondsenwerving voor financiering van onderdelen van de infrastructuur is bijvoorbeeld noodzakelijk. 4

6 2. Visie op ICT in het onderwijs AWBR streeft naar hoge kwaliteit van onderwijs. Onderwijs dat rekening houdt met de (deels nog niet ontdekte) individuele mogelijkheden van een kind. AWBR stimuleert daarbij vaardigheden die kinderen een goede basis geven voor een plek die er toe doet in de maatschappij. Bovendien streeft AWBR naar optimale communicatie tussen mensen. Niet alleen om van elkaar te leren, maar ook om begrip te krijgen voor elkaar. Om dit te kunnen realiseren, is ICT onmisbaar. Nu we met de aansluiting op BOA een optimale ICT-infrastructuur hebben gerealiseerd in en rond de school, draait het vooral om de vraag: op welke manier geef ik onderwijs om deze doelen te kunnen bereiken? Echt onderwijs op maat met ICT Onderwijs op maat is op veel scholen maar in beperkte mate aanwezig. Uit onderzoek blijkt dat een leerkracht eigenlijk niet meer dan drie niveaus in een groep kan begeleiden. Toch heb je als leerkracht in een klas vaak te maken met wel 25 niveaus; bij ieder kind moeten dan ook nog verschillende niveaus van talentontwikkeling onderscheiden worden. Dat betekent dat de scholen altijd concessies moeten doen aan onderwijs op maat, omdat de organisatie van groeps- of individueel onderwijs (op onderdelen) praktisch niet haalbaar blijkt te zijn. In de visie van AWBR gaat ICT een sensationele rol spelen in de wijze waarop kinderen op hun niveau lesstof aangeboden krijgen en verwerken. De manier van lesgeven gaat veranderen. Hoe? In de visie van AWBR moet een kind op elk moment toegang kunnen hebben tot internet of tot interactieve programma s die het kind helpen bij het realiseren van de individuele onderwijsdoelen. We denken hierbij dus niet aan een uurtje ICT per dag, maar aan permanente beschikbaarheid van ICT, wat overigens niet hetzelfde is als permanent gebruik van ICT. De uitwerking van deze visie is aan de individuele scholen. Het is daarbij van belang dat alle medewerkers in de scholen zich actief inzetten voor het realiseren van nieuwe onderwijsvormen die recht doen aan het ontwikkelen van individuele kwaliteiten van kinderen. AWBR-medewerkers en ICT Essentieel bij de nieuwe manier van lesgeven is de kennis die medewerkers hebben van internettoepassingen, softwaremogelijkheden en het gebruik van ICT-apparatuur. Onderwijsgevenden moeten hun leerlingen op dit terrein de baas zijn. Dit vergt naast opleiding ook een ICT-gerichte houding. De ICT-ontwikkeling op scholen is, naast het realiseren van een goede infrastructuur, vooral ook een zaak van cultuur. De gemiddelde medewerker moet erg goed op de hoogte zijn van de mogelijkheden van ICT en ook het eigen vaardigheidsniveau moet optimaal zijn. Daarentegen is kennis van hardware en infrastructuur niet nodig. Het bestuur moet wat dat betreft zorgen voor een gebruikersvriendelijke ICT-omgeving en een goede ICT-organisatie op de achtergrond. Dit alles onder het motto: TIB. Techniek is bijzaak! 5

7 Lesmethoden en ICT AWBR wil innovatief en ondernemend zijn bij de inzet van ICT, rekening houdend met de financiële grenzen die er zijn. Een manier om de financiële grenzen te verleggen, is bijvoorbeeld: op een andere manier met de middelen omgaan. Er wordt heel veel geld besteed aan leermiddelen, in het bijzonder aan fysieke lesmethoden. AWBR is van mening dat binnen enkele jaren veel fysieke lesmethoden vervangen kunnen worden door digitale modulaire programma s. Een verschuiving van het leermiddelenbudget van fysiek naar digitaal is waarschijnlijk, en zelfs wenselijk vanwege de actualiteitswaarde, en zal kostenbesparend werken. Ouders en ICT AWBR wil ook dat ouders nauw betrokken zijn bij de ontwikkeling van hun kind en ICT kan daar een belangrijke rol bij spelen. Gedacht kan worden aan het opzetten van interactieve volgsystemen waarbij kinderen een digitaal portfolio samenstellen dat zichtbaar is voor docent en ouder. Ook andere manieren om met behulp van ICT ouders bij de school te betrekken zijn denkbaar, zoals presentaties van kinderen op het web en afstandsonderwijs voor zieke kinderen. Grenzen verleggen met ICT AWBR wil dat scholen letterlijk en figuurlijk meer met elkaar verbonden worden, zowel binnen de eigen organisatie als daarbuiten, en stimuleert daarom initiatieven om kennisdeling en grensverleggende activiteiten te realiseren. Ook contacten met scholen in het buitenland zijn wenselijk. Dit kunnen ook scholen zijn in niet-engelssprekende landen, waar Engels als tweede taal wordt aangeboden. AWBR stimuleert nu al enkele scholen om vanaf het eerste leerjaar Engels aan te bieden. Contacten met buitenlandse scholen geven hieraan een extra dimensie. Het einde van de digibeet Kernpunt voor AWBR is dat medewerkers en andere betrokkenen op de scholen, de medewerkers van het stafbureau en de ouders zich bewust zijn van de kansen die ICT biedt om de hierboven beschreven doelen te realiseren. Van de scholen wordt verwacht dat zij in de komende jaren die kansen gaan benutten. Van de overkoepelende organisatie mag verwacht worden dat zij zorg zal dragen voor een goede ICT-infrastructuur. Gezamenlijk kunnen wij ervoor zorgen dat de term digibeet definitief verdwijnt uit het AWBR-woordenboek. 2.1 Huidige situatie op ICT in het AWBR-onderwijs Een visie hebben op ICT, beleid ontwikkelen voor ICT; uit de onderzoeken blijkt dat dit geen hot items zijn voor de scholen. Iedereen is het er wel over eens dat ICT geïntegreerd moet worden in het onderwijs. Maar veel verder dan die constatering komt het niet. Er wordt veel getracht en gewerkt aan, maar de praktijk blijkt weerbarstig. Visie van scholen Enkele scholen beschikken over een uitgewerkte en beschreven visie ten aanzien van ICT. Ook is er een grote groep die vanuit een onbeschreven visie en wisselende ideeën richting 6

8 probeert te geven aan hun ICT-beleid. Een bewust teamgedragen visie ontbreekt op de meeste scholen. Wel zien we bij alle scholen dat ze computers en ICT in het dagelijks lesgeven willen integreren. ICT wordt niet als een apart vak beschouwd, maar als een hulpmiddel. Daarnaast ziet men ICT als gereedschap ter ondersteuning van de organisatie van de school. Zo wordt op alle scholen ICT ingezet voor schoolorganisatorische en administratieve doeleinden. Uiteraard spelen noodzaak en verplichting hierbij een grote rol. Beleidsplannen Bij het onderzoek naar de zachte kant van ICT vonden we bij de scholen veel 'niet beschreven beleid en beleid van wisselende kwaliteit. Slechts één school heeft een actueel ICT-beleidsplan dat ook jaarlijks geëvalueerd wordt. Twee scholen hebben geen beleidsplan. Bij enkele scholen is er wel een beleidsplan, maar het is niet actueel en/of niet actief in gebruik. De overige scholen zeggen dat hun beleidsplan nog 'in de maak' is. Toepassing in het onderwijs Op vrijwel alle scholen wordt in het kader van Passend Onderwijs gewerkt aan adaptiviteit, zelfstandigheidbevordering en remediëring. ICT is daar een belangrijk hulpmiddel bij, vandaar dat op de scholen wordt getracht ICT te integreren in het onderwijs. Of dat ook lukt, hangt af van de mate waarin men in staat is om ICT een plek te geven in het klassenmanagement en dat wordt weer voor een belangrijk deel bepaald door de ICTinteresse en -vaardigheid van de leerkracht. Daarnaast speelt het onderwijskundig concept een rol. Bij scholen die vanuit een duidelijk onderwijskundig concept werken, zien we dat het voor leerkrachten gemakkelijker is om ICT in te zetten binnen hun klassenmanagement. Desondanks lukt het ook hen niet om ICT structureel in te zetten. Bij scholen die geen duidelijk onderwijskundig concept hebben, wordt de methodegebonden software als steun gebruikt om ICT een plek te kunnen geven binnen het klassenmanagement. Andere ICT-toepassingen binnen de scholen Alle scholen hebben een website waar onder andere de nieuwsbrieven voor ouders op worden gepubliceerd. De kwaliteit van de websites verschilt. Er zijn scholen die incidenteel ICT-cursussen voor ouders aanbieden. Een enkele school heeft de rapporten gedigitaliseerd. Ook zijn er scholen waar ICT onderdeel is de naschoolse activiteiten zoals een lichtkrant voor ouders of kenniscentrum ten behoeve van ouders of waar de voorschool toegang heeft tot het schoolnetwerk. Veel scholen hebben bovendien allerlei ideeën voor ICTtoepassingen die óf alleen maar in de planvorming bestaat, óf waarvan de uitvoering nog in het beginstadium verkeert. Vaak worstelen de scholen met een gebrek aan ruimte om die ideeën en plannen te kunnen realiseren. 2.2 Gewenste situatie ICT in het onderwijs De werkgroep ICT heeft geconstateerd dat het van alle partijen de wens is om in de toekomst ICT een volledig geïntegreerd onderdeel van het onderwijs op alle AWBR-scholen 7

9 te laten zijn. Dit biedt verschillende voordelen voor leerlingen, leerkrachten en schoolorganisatie. Een groot voordeel voor de leerlingen is dat er met ICT veel meer mogelijk is op het gebied van differentiatie en remediëring. ICT biedt visuele ondersteuning en is een geweldig hulpmiddel bij het zelfstandig werken. Hierdoor komt een veelvoud aan werk- en presentatievormen beschikbaar. Bovendien bevordert ICT de samenwerking tussen leerlingen onderling, wat weer kan leiden tot een verdieping van de lesstof. Voor de leerkrachten betekent het gebruik van ICT-programma s dat de toetsresultaten eenvoudiger geanalyseerd kunnen worden. Op basis van de analyse kunnen zij vervolgens processen in gang zetten, waarmee leerlingen hun resultaten verder kunnen verbeteren. Wat betreft de schooladministratie zal het gebruik van ICT vooral tijdbesparend zijn. De administratieve ICT-toepassingen zijn bruikbaar als communicatie- en managementtool. Voorwaarden voor integratie van ICT in het onderwijs De werkgroep ICT heeft de schooldirecties gevraagd om aan te geven wat volgens hen nodig is voor een succesvolle integratie van ICT in het onderwijs. De schooldirecties hebben de volgende punten genoemd: - Duidelijkheid en transparantie van het bestuur; - Pas gaan samenwerken als winst/effectiviteit duidelijk is; - Stimuleren, faciliteren, investeren; - Vaststellen norm/eis voor ICT-basiscompetenties leerkrachten; - Vaststellen leerlijn voor leerlingen; - Bevorderen dat elke school een actueel ICT-beleidsplan maakt en invoert; - Hulp/richtlijnen geven bij maken van een ICT-beleidsplan voor een school; - Tijd en geld voor een Coach nieuwe media - Voorstellen van de werkgroep ICT uitvoeren; - ICT-richtlijnen opstellen; - Bovenschoolse ICT-ers aanstellen; - Bestuurlijk en bovenbestuurlijk bezig zijn met standaarden, uitwisselbaarheid en digitale duurzaamheid; - Luisteren naar de individuele scholen; - Zorgen voor korte lijnen. Vrijwel alle scholen geven bovendien aan dat ze de vrijheid willen om hun eigen visie, beleid en onderwijsconcept te behouden. Zij begrijpen dat het nodig zal zijn om groter te denken dan de eigen school, maar willen ook graag de vrijheid om eigen keuzes te maken wat betreft programma s, opslag van gegevens, netwerkbeheer, scholing en dergelijke. Beslissingen moeten vooral gebaseerd zijn op behoefte bij de scholen. Wanneer zij zelf tevreden zijn met (onderdelen van) hun ICT-programma, willen scholen geen ongevraagde alternatieven opgedrongen krijgen. Wat willen we bereiken? De schooldirecties hebben verschillende doelen geformuleerd bij de toekomstige ontwikkelingen van ICT-gebruik. Op schoolniveau: 8

10 - Elke school heeft een Coach nieuwe media; - De scholen werken aan een actueel ICT-beleidsplan op de lange termijn. Op bovenschools niveau (scholen gezamenlijk): - Aanwijzen van ten minste 4 (parttime) Coach nieuwe mediaen die op alle scholen inzetbaar zijn; - Formuleren van eindtermen en taken voor bovenschoolse Coach nieuwe mediaen; - Bovenschoolse ICT-ers ondersteunen ICT-ers op de scholen bij uitvoeren beleid; - Werkgroep ICT heeft een werk-, denk- en ervaringsniveau op minimaal HBO-niveau; - Werkgroep ICT krijgt een taakomschrijving, werkt aangenomen aanbevelingen uit tot projecten en houdt daarbij rekening met de gestelde financiële kaders; - Werkgroep ICT formuleert eindtermen voor leerlingen, maakt ICT-leerlijn. Op bestuurlijk niveau: - Zorgen voor een actueel, door scholen gedragen bovenschools ICT-beleidsplan; - Zorgen voor faciliteiten voor de werkgroep ICT in termen van tijd en geld; - Op ICT-gebied samenwerken met andere besturen; - Onze positie bepalen t.a.v. ICT en onderwijs en daarbij rekening houden met: financiële duidelijkheid, open en transparante besluitvorming, normering en richtlijnen; - Organiseren en faciliteren van bovenschools ICT- en kennismanagement; - Stimuleren van bovenschools kennis delen; - Zorgen voor een goede balans tussen onderwijs en techniek. Op bovenbestuurlijk niveau: - Bestuur en werkgroep ICT volgen de ontwikkelingen op het gebied van onderwijs en ICT op regionaal, nationaal en internationaal niveau en laten zich daardoor inspireren. Ze zorgen dat hun kennis actueel blijft op die niveaus. 2.3 Aandachtspunten voor het ontwikkelen van bovenschools ICT-beleid Volgens de werkgroep ICT moet bij de formulering van bovenschools ICT-beleid rekening worden gehouden met de volgende aandachtspunten: het schoolplan als vertrekpunt: doelen en onderwijsorganisatie; invloed van veranderende maatschappij op het onderwijs en het schoolplan; huidige en gewenste rol ICT in het onderwijsproces; huidige en gewenste rol leerkracht; huidige en gewenste rol leerling; huidige en gewenste rol Coach nieuwe media. Uit het onderzoek naar de zachte kant van ICT kunnen we bovendien afleiden welke factoren het ICT-gebruik op scholen bevorderen. Volgens de schooldirecties zijn dat: - stimulerend bestuur; - enthousiast team; - voldoende tijd; 9

11 - goede spullen; - enige coördinatie; - aan het werk, gewoon doen! ICT in het onderwijs: doelen op korte termijn (1 jaar) Elke school realiseert een eigen ICT-beleidsplan op schoolniveau, op basis van het bovenschools ICT-beleidsplan Wie doet wat: verantwoordelijkheden en taken De werkgroep ICT heeft een coördinerende rol bij het uitwerken, in werking stellen, begeleiden, bewaken en evalueren van het bovenschoolse ICT-beleid. 10

12 3. Kennis en vaardigheden Veel leraren ervaren kennisachterstanden op het gebied van ICT, vooral als het gaat om het gebruik van ICT als didactisch hulpmiddel. Deskundigheidsbevordering kan hierin verandering brengen en dan bedoelen we meer dan alleen een training of een cursus waar leraren ICT-vaardigheden leren. Van groot belang is ook het ontwikkelen van een visie op leren en het doelbewust inzetten van ICT-toepassingen binnen leersituaties. Daarmee reikt de betekenis van ICT verder dan het automatiseren van een bestaande onderwijspraktijk. In toenemende mate is de vraag aan de orde of bestaande problemen met behulp van ICT op een nieuwe manier kunnen worden opgelost. In dit hoofdstuk beschrijven we de kennis en vaardigheden van leraren en leerlingen. Leefwereld leerlingen Onze leerlingen groeien op in een fascinerende wereld. Het virtuele milieu bestaat uit TV, mobieltjes, computer, internet en wat daar in de toekomst nog allemaal bij zal komen. Deze zaken zijn voor onze leerlingen geen instrument maar een leefwereld, waarin ze zich vrijuit moeten kunnen ontplooien. Het is noodzakelijk om ze daarin ook op te voeden. Daarom moeten wij weten wat onze leerlingen aankunnen, of zij meer tegelijk kunnen dan volwassenen, op welke leeftijd er sprake kan zijn van een verslaving, hoe groot hun verwerkingstijd is. Wij als leerkrachten hebben de antwoorden hierop nodig om onze leerlingen op de juiste manier te kunnen begeleiden. 3.1 Huidig niveau van kennis en vaardigheden De werkgroep ICT heeft geïnventariseerd welke ICT-kennis en -vaardigheden AWBRleerkrachten en leerlingen hebben. Ook is gevraagd naar eventuele problemen die zij daarin ervaren. Leerkrachten en ICT Op elke school is er minstens één persoon die, wat betreft ICT-kennis, uitsteekt boven de rest van het team. Ook zijn er scholen die verschillende ICT-experts in hun team hebben. Bijvoorbeeld: de IB-er kent de kneepjes van de remediërende software, de leerkracht van groep 3 weet veel van de software bij Veilig leren lezen en een vrijwilliger weet alles van het bibliotheekprogramma EducatB. De aanwezige kennis wordt meestal alleen intern gedeeld. Die kennisdeling kan op verschillende manieren plaatsvinden, meestal gebeurt dat ongestructureerd: in de wandelgangen, op studiedagen, in kleine groepjes, op aanvraag, in toevallige 1-op-1- contacten, in vergaderingen enzovoort. Is de ondersteuning op ICT-gebied niet intern beschikbaar, dan wordt deze extern ingekocht. De extern binnengehaalde kennis wordt daarna niet altijd verder verspreid in de school. Het overgrote deel van alle scholen heeft behoefte aan scholing. Deze kan variëren van training van de basisvaardigheden tot specifieke cursussen. Andere scholingsvormen die zijn genoemd: coaching, klassenbezoek, individuele instructie en uitleg bij programma s, workshops. 11

13 Leerlingen en ICT De leerlingen komen steeds computervaardig de school binnen dit is overigens afhankelijk van het opleidingsniveau van de ouders maar de leerkrachten hebben geen goed beeld van wat die vaardigheden feitelijk voorstellen en hoe ze daarmee om kunnen gaan. Ook weten leerkrachten niet precies wat de basisvaardigheden van hun leerlingen op ICT-gebied zijn. Internet wordt voornamelijk gebruikt om informatie te zoeken voor werkstukken en spreekbeurten. Veel scholen gaven aan geen methode te hebben om leerlingen goed te leren zoeken naar informatie op internet. Van elkaar leren de leerlingen voornamelijk de populaire internettoepassingen. Alle scholen hebben regels voor leerlingen over het gebruik van internet. AWBR heeft een voorbeeld voor een internetprotocol opgesteld, waar alle scholen gebruik van maken. Gesignaleerde knelpunten Het geringe kennisniveau van leerkrachten wordt als grootste knelpunt ervaren. Ook is het voor schooldirecties niet duidelijk welke competenties een leerkracht moet hebben om ICT goed in het onderwijs in te bedden. Daarnaast heeft men behoefte aan schooloverstijgende vormen van kennis delen. Er is genoeg kennis aanwezig op de scholen, maar door het gebrek aan kennismanagement komt die kennis niet aan op de goede plaats. Aandachtspunten Kennis en vaardigheden van leerkrachten zullen blijvend geschoold moeten worden, de motivatie daarvoor is gelukkig groot. Veel van wat er misgaat bij het gebruik van ICT wordt geschoven op klassenmanagement of het gebrek daaraan. De mate waarin klassenmanagement plaatsvindt, hangt echter weer af van de ICT-interesse en -vaardigheid van de leerkracht. Scholen hebben sterke kanten en willen hun kennis ook delen. Tegelijk kennen ze elkaars sterke kanten niet, omdat er nu vrijwel geen uitwisseling van kennis en ervaring is. 3.2 Gewenste ICT-competenties van leerkrachten De meeste schooldirecties willen dat hun leerkrachten ICT-vaardig zijn en dat de inzet van ICT in de klas op een hoger plan komt te staan. Noodzakelijke voorwaarden hiervoor zijn een leerlijn ICT met eindtermen en een protocol veilig internet. Verder streven de scholen ernaar dat digitale communicatie de papieren communicatie gaat vervangen. Dat geldt zowel voor de communicatie binnen het team, als voor communicatie met leerlingen en ouders. De gewenste situatie op lange termijn: - voldoende ICT-competenties bij leerkrachten (met vastgestelde eindtermen) door: - het hanteren van ICT-leerlijn met vastgestelde eindtermen en tussendoelen per leerjaar; - betere vormen van kennisdeling; - protocol internet. 12

14 ICT-competenties leerkrachten AWBR Voor het vaststellen van de ICT-competenties is het aan te bevelen uit te gaan van de competenties die zijn opgesteld door de experts van Kennisnet. Deze competenties staan beschreven op en zijn opgedeeld in vier groepen : - ICT en didactiek; - ICT en lesvoorbereiding; - ICT en organisatie; - ICT rondom het onderwijs. Hieronder wordt de uitwerking van Kennisnet per competentiegebied weergegeven. Kennisnet Competenties Didactiek 1. Ik kan ICT inzetten zodat leerlingen gemotiveerd zijn om te leren. 2. Ik kan leerlingen begeleiding geven bij educatieve oefenprogramma s. 3. Ik kan mijn leerlingen zo begeleiden bij het gebruik van internet dat zij zelf relevante informatie leren vinden en beoordelen. 4. Ik kan leerlingen begeleiding geven bij en. 5. Ik kan leerlingen begeleiding geven bij het werken met elektronische leeromgevingen. 6. Ik kan leerlingen feedback geven na het werken met de computer. 7. Ik weet welke educatieve programma s er voor mijn onderwijs beschikbaar zijn. 8. Ik weet bij het geven van computeropdrachten rekening te houden met verschillen in niveau, interesse en tempo van mijn leerlingen. 9. Ik vind ICT meerwaarde aan mijn onderwijs geven. 10. Ik kan voor leerlingen die bij bepaalde onderdelen extra tijd of oefening nodig hebben remediërende ICT-programma s inzetten. Kennisnet Competenties Lesvoorbereiding 1. Ik kan internetpagina s vinden met relevante informatie voor mijn onderwijs. 2. Ik kan werkbladen voor de leerlingen maken met behulp van de computer. 3. Ik kan presentaties maken op de computer voor uitleg aan mijn leerlingen. 4. Ik kan plaatjes van internet kopiëren en plakken in een zelfgemaakt instructieblad. 5. Ik kan educatieve software installeren op mijn lerarencomputer. 6. Ik kan gebruikersgroepen aanmaken bij een programma voor mijn leerlingen. 7. Ik kan leerling-gegevens invoeren in een leerlingvolgsysteem. 8. Ik kan een sturen naar een collega om advies te vragen over een project. 9. Ik kan software beoordelen op bruikbaarheid voor mijn lessen. 10. Ik kan websites beoordelen op geschiktheid voor mijn onderwijs. 11. Ik kan opdrachten, lesmaterialen en bronnen klaarzetten op het netwerk. Kennisnet Competenties Organisatie 1. Ik kan het ICT-gebruik in mijn lessen zodanig voorbereiden dat de benodigde computerprogramma s startklaar zijn. 2. Ik kan gebruik maken van ICT voor samenwerking. 3. Ik kan schoolbeleid voor gebruik van ICT vertalen naar afspraken in de les. 4. Ik kan de tijd waarin leerlingen gebruik maken van ICT optimaal organiseren door bijvoorbeeld een rooster of roulatieschema te maken. 5. Ik ken de regels die gelden voor computergebruik en pas deze ook toe. 6. Ik weet welke onderwijssituaties in mijn klas geschikt zijn voor gebruik van computers. 7. Ik weet welke lichaamshouding mijn leerlingen moeten aannemen bij het gebruik van de computer. 8. Ik weet hoe lang mijn leerlingen per dag in de klas achter de computer mogen werken. 9. Ik kan ICT-gebruik structureel inpassen in mijn les- en activiteitenplanning. 10. Ik kan bij storingen op de computer zodanig handelen dat de les er zo min mogelijk door wordt verstoord. Kennisnet Competenties Rondom het onderwijs 13

15 1. Ik kan een fotopresentatie van een excursie via de computer laten zien. 2. Ik kan onderwijskundige informatie op internet zoeken voor mijn eigen professionalisering als leraar. 3. Ik kan de notulen van de vergaderingen verwerken met een programma voor tekstverwerking. 4. Ik kan een verslag van een leerling-bespreking naar een collega en. 5. Ik kan mijn documenten via mappen en submappen gestructureerd opbergen op de computer. 6. Ik kan kennis en ervaringen uitwisselen met leraren in een community/gebruikerskring op internet. 7. Ik kan gebruik maken van een adressenboek bij en. 8. Het lukt me aardig de ICT-ontwikkelingen op mijn vakgebied bij te houden. 9. Ik deel mijn eigen ervaringen met ICT in het onderwijs graag met mijn collega s. 3.3 Beleid om te komen tot gewenste ICT-competenties bij leerkrachten Centraal staat het toepassen van de assessmenttool van Kennisnet. Dit is een hulpmiddel waarmee de onderwijsopvattingen van de leerkrachten en de competenties die nodig zijn om ICT succesvol te kunnen integreren, helder in kaart zijn te brengen. Wanneer alle AWBRleerkrachten deze assessment invullen, levert dat belangrijke informatie over onze gezamenlijke visie op het gebruik van ICT en weten we welke acties we moeten ondernemen om ICT te integreren in ons onderwijs. Om de assessmenttool te kunnen gebruiken moet de bovenschoolse ICT-er op de website van Kennisnet voor elke school een aparte gebruikersgroep aanmaken. Elke leerkracht vult vervolgens een assessment in. Op basis van de antwoorden ontstaan groepsprofielen per school. Vanuit dit profiel wordt bepaald welke scholing wenselijk is en hoe dit zal worden aangeboden. Voorafgaand aan de uit te voeren assessments kunnen nu al doelen geformuleerd worden voor de ICT-competenties van AWBR-leerkrachten. Deze zouden na assessment nog bijgesteld kunnen worden ICT-competenties: doelen op korte termijn (1 jaar) Op basis van de door Kennisnet geformuleerde doelen beschrijven we hieronder welke competenties de AWBR-leerkrachten binnen een jaar na de start van een ICT-traject binnen de school zouden moeten beheersen. Wat alle leerkrachten moeten kunnen op competentiegebied Didactiek: 1. Leerlingen begeleiding geven bij educatieve oefenprogramma s; 2. Leerlingen feedback geven na het werken met de computer; 3. Remediërende ICT-programma s inzetten voor leerlingen die bij bepaalde onderdelen extra tijd of oefening nodig hebben; 4. ICT inzetten zodat leerlingen gemotiveerd zijn om te leren. Wat alle leerkrachten moeten kunnen op competentiegebied Lesvoorbereiding: 1. Presentaties maken op de computer voor uitleg aan de leerlingen; 2. Leerling-gegevens invoeren in een leerlingvolgsysteem; 3. Een sturen naar een collega om advies te vragen over een project; 4. Internetpagina s vinden met relevante informatie voor mijn onderwijs. Wat alle leerkrachten moeten kunnen op competentiegebied Organisatie: 14

16 1. Het ICT-gebruik in mijn lessen zodanig voorbereiden dat de benodigde computerprogramma s startklaar zijn; 2. De tijd waarin leerlingen gebruik maken van ICT optimaal organiseren door bijvoorbeeld een rooster of roulatieschema te maken; 3. De regels kennen die gelden voor computergebruik en deze ook toepassen; 4. Weten welke lichaamshouding leerlingen moeten aannemen bij het gebruik van de computer; 5. Weten hoe lang leerlingen per dag in de klas achter de computer mogen werken; 6. ICT-gebruik structureel inpassen in les- en activiteitenplanning. Wat alle leerkrachten moeten kunnen op competentiegebied Rondom het onderwijs: 1. Fotopresentatie van een excursie via de computer laten zien; 2. Notulen van vergaderingen verwerken met een programma voor tekstverwerking; 3. Verslag van een leerling-bespreking naar een collega en; 4. Eigen ervaringen met ICT in het onderwijs delen met collega s. 5. De tijd waarin leerlingen gebruik maken van ICT optimaal organiseren door bijvoorbeeld een rooster of roulatieschema te maken; 6. Weten hoe lang leerlingen per dag in de klas achter de computer mogen werken; ICT-competenties: doelen op lange termijn (3 jaar) Voor het realiseren van de andere door Kennisnet geformuleerde doelen, zal meer tijd nodig zijn. De werkgroep ICT kan een rol spelen in het spreiden van de doelen over de periode van drie jaar. Daarnaast moet jaarlijks bekeken worden hoe de ontwikkeling van het ICT-gebruik in het onderwijs verloopt. Aan de hand daarvan kunnen doelen worden bijgesteld of nieuwe doelen worden geformuleerd. De volgende competentiegebieden zouden wel na drie jaar beheerst moeten worden. Wat alle leerkrachten moeten kunnen op competentiegebied Didactiek: 1. Leerlingen zo begeleiden bij het gebruik van internet dat zij zelf relevante informatie leren vinden en beoordelen; 2. Leerlingen begeleiding geven bij en; 3. Leerlingen begeleiding geven bij het werken met elektronische leeromgevingen; 4. Weten welke educatieve programma s er voor onderwijs beschikbaar zijn; 5. Bij het geven van computeropdrachten rekening houden met verschillen in niveau, interesse en tempo van leerlingen; 6. Overtuigd zijn dat ICT meerwaarde geeft aan het onderwijs. Wat alle leerkrachten moeten kunnen op competentiegebied Lesvoorbereiding: 1. Werkbladen voor de leerlingen maken met behulp van de computer; 2. Plaatjes van internet kopiëren en plakken in een zelfgemaakt instructieblad; 3. Educatieve software installeren op de lerarencomputer; 4. Gebruikersgroepen aanmaken bij een programma voor leerlingen; 5. Software beoordelen op bruikbaarheid voor de lessen; 6. Websites beoordelen op geschiktheid voor het onderwijs; 7. Opdrachten, lesmaterialen en bronnen klaarzetten op het netwerk. Wat alle leerkrachten moeten kunnen op competentiegebied Organisatie 15

17 1. Gebruik maken van ICT voor samenwerking; 2. Schoolbeleid voor gebruik van ICT vertalen naar afspraken in de les; 3. Weten welke onderwijssituaties in de klas geschikt zijn voor gebruik van computers; 4. Weten hoe lang leerlingen per dag in de klas achter de computer mogen werken; 5. ICT-gebruik structureel inpassen in les- en activiteitenplanning; 6. Bij storingen op de computer zodanig handelen dat de les er zo min mogelijk door wordt verstoord. Wat alle leerkrachten moeten kunnen op competentiegebied Rondom het onderwijs: 1. Onderwijskundige informatie op internet zoeken voor eigen professionalisering als leraar; 2. Documenten via mappen en submappen gestructureerd opbergen op de computer; 3. Kennis en ervaringen uitwisselen met leraren in een community/gebruikerskring op internet; 4. Gebruik maken van een adressenboek bij en; 5. ICT-ontwikkelingen op eigen vakgebied bijhouden Stappenplan bij beleid gericht op competenties leerkrachten Voor het uitvoeren van bovenbeschreven beleid kunnen de volgende stappen gevolgd worden: Stap 1 Stap 2 Stap 3 Stap 4 Stap 5 De bovenschoolse Coach nieuwe media maakt per school groepen aan op de website van Kennisnet. Alle leerkrachten vullen een assessment in. Coach nieuwe media in samenwerking met werkgroep ICT bekijkt de groepsprofielen van alle scholen en analyseert wat in AWBR-verband geschoold kan worden, wat op schoolniveau, en wat op leerkrachtniveau. Cursussen aanbieden. Evalueren van de kennissituatie na een jaar. Nieuwe leerkrachten moeten in hun eerste jaar ook een assessment invullen, om een beeld te krijgen van hun ICT-vaardigheden Wie doet wat: verantwoordelijkheden en taken De directeuren zijn verantwoordelijk voor de vaardigheden van hun leerkrachten. Na drie jaar zou dit op orde moeten zijn. De coördinatie van het stappenplan wordt gelegd bij de bovenschoolse Coach nieuwe media. Hij of zij kan de werkgroep ICT gebruiken bij de uitvoering en de planning. De bovenschoolse Coach nieuwe media kan bepaalde taken delegeren aan de schooldirecteuren, rechtstreeks of via de Coach nieuwe media van de scholen Introductie rol Coach nieuwe media in de school Wanneer we de uitgangspunten van dit ICT-beleidsplan succesvol implementeren is pure ICT-coördinatie onvoldoende. Daarom introduceren we de Coach nieuwe media. Die rol is ingrijpend anders dan die van de vorige, de ICT-coördinator. Van de coördinator wordt vooral techniekondersteunende werkzaamheden verwacht. Wanneer de server uit de school 16

18 gaat en de service voor hardware wordt uitbesteed aan een externe aanbieder (zie Hoofdstuk 5), verschuiven de activiteiten van de coördinator vanzelf van techniekondersteunend naar ondersteunend bij toepassingen. De Coach nieuwe media ondersteunt dus onder andere bij het gebruik van onderwijs inhoudelijke programma s En bijvoorbeeld bij architectuurplanning, het functioneel beheren van clouddiensten of het voeren van contractbeheer van de kleinverbruik ICT middelen van de school. Bij deze verschuiving in de werkzaamheden horen ook nieuwe competenties. Het is belangrijk dat deze competenties in kaart worden gebracht en meewegen bij de beoordeling welke Coach nieuwe media de veranderende rol op zich kan nemen. 3.4 Beleid om te komen tot gewenste ICT-kennis bij leerlingen Het is wenselijk om eindtermen ICT vast te stellen waaraan de leerlingen moeten voldoen bij het verlaten de school (na groep 8). Het gaat daarbij om minimum eindtermen die de leerlingen met bepaalde ICT-middelen verworven hebben, volgens een door de school bepaalde leerlijn. De werkgroep ICT stelt de volgende minimum eindtermen voor: Leerlingen zijn in staat om ICT te gebruiken voor de programma's die de school hanteert ter ondersteuning van het onderwijs. Leerlingen zijn in staat om met behulp van ICT een werkstuk te maken dat voldoet aan de voorwaarden: in welgevormde zinnen (volgens de taalmethode van de school), met gebruik van illustraties en bronvermelding van gebruikte literatuur en hyperlinks. Leerlingen zijn in staat om met behulp van ICT over dat werkstuk een presentatie te maken/houden, die voldoet aan de voorwaarden: van voldoende retorische kwaliteit en met gebruik van illustratiemateriaal. Leerlingen zijn in staat om mediumspecifieke zoekstrategieën toe te passen om informatie te vinden. Leerlingen hebben een kritische houding ten opzichte van informatie en kunnen die informatie op waarde schatten. Leerlingen zijn mediawijs: ze zijn zich bewust van de invloeden van allerlei media (communicatiemiddelen). Ze weten hoe ze die media veilig kunnen gebruiken en hoe ze een kritische houding ten opzichte van die media kunnen ontwikkelen. De leerlingen begrijpen en gebruiken de mogelijkheden van ICT. Om de eindtermen praktisch te realiseren kunnen leerlingen, onafhankelijk van een bepaald besturingssysteem of bepaald programma: o Tekstverwerken en presenteren; o Elektronische interactieve presentatiemiddelen hanteren; o Communicatieprogramma s gebruiken zoals , chatprogramma's, blogs, elo's en wat er in de toekomst nog ontwikkeld zal worden; o Tekenprogramma's en eenvoudige fotobewerkingsprogramma s gebruiken; o Filmpjes maken; o Geluiden invoegen. Om de bovenstaande minimum eindtermen te kunnen realiseren moet elke AWBR-school kunnen beschikken over een eigen leerlijn die aangepast is aan de behoeften van de school. 17

19 3.4.1 ICT-kennis leerlingen: doelen op korte termijn (1 jaar) De werkgroep ICT heeft de bovenbeschreven eindtermen vertaald in twee concrete doelen voor de korte termijn: Leerlingen zijn mediawijs. Dat houdt in: ze zijn zich bewust van de invloeden van allerlei media (communicatiemiddelen), weten hoe ze die media veilig kunnen gebruiken en hoe ze een kritische houding ten opzichte van die media kunnen ontwikkelen. Leerlingen, leerkrachten en ouders hiervan doordringen. Leerlingen kunnen ICT gebruiken voor de programma's die de school hanteert ter ondersteuning van het onderwijs. Stel de vraag Wat heb jij beleefd op internet? Stappenplan bij beleid gericht op ICT-kennis leerlingen De werkgroep ICT zal het stappenplan uitwerken na overleg met de schooldirecties Wie doet wat: verantwoordelijkheden en taken De werkgroep ICT beschrijft vervolgens wie het vastgestelde beleid verder uitwerkt, in werking stelt, begeleidt, bewaakt en evalueert. 18

20 4. Educatieve software en content Het is van belang dat de beschikbare software op scholen aansluit bij het didactische en organisatorische concept van de school. Bovendien dient de software te voldoen aan een aantal technische en didactische eisen. Het kan interessant zijn om op bovenschools niveau te kijken naar licenties en de aanschaf van software. Wanneer scholen een licentie delen, of overgaan tot gezamenlijke aanschaf van software, dan is dat goedkoper dan wanneer ze dit individueel regelen. Verschillende soorten software voor scholen De werkgroep ICT heeft een overzicht gemaakt van de soorten software die de scholen tot hun beschikking hebben. Dit zijn: Educatieve software Programma's die een leereffect beogen, onder te verdelen in: - programma's die specifiek bij bestaande methodes zijn ontwikkeld, bijvoorbeeld Veilig Leren Lezen; - progamma s die meer algemeen toepasbaar zijn: tafeltraining, kaart van Nederland. Administratieve software Deze software wordt op vrijwel elke school door de leerkrachten gebruikt. De leerlinggegevens, gekoppeld aan een leerlingvolgsysteem, worden hierin bijgehouden. Op alle scholen in Amsterdam wordt nu gewerkt met ParnasSys. Kantoor- en algemene software Hiertoe rekenen we tekstverwerkingsprogramma s, rekenprogramma's, routeplanners enzovoort. Deze software kan uitstekend worden ingezet in het onderwijs; in de leerkrachtwerkomgeving spelen ze zelfs een uiterst belangrijke rol. Besturingssoftware Besturingssoftware wordt gebruikt voor de directe besturing van computers en zorgt bijvoorbeeld voor het starten en beëindigen van andere programma's. Bij de aanschaf van alle softwareprogramma s is het belangrijk erop te letten dat deze zijn afgestemd op de gebruikte besturingssoftware. Aanschaf van educatieve software Om tot een weloverwogen keuze te komen in het aanbod van educatieve software is het belangrijk een aantal fasen te onderscheiden: Fase 1 Oriëntatie; Fase 2 Zoekproces; Fase 3 Beoordeling; Fase 4 Aanschaf; Fase 5 Invoering; Fase 6 Evaluatie. Bij beoordeling van educatieve software wordt gekeken naar toekomstvastheid en uitwisselbaarheid (ook om kosten te besparen). 19

21 Bij de oriëntatie in fase 1 gaat het erom te bepalen voor welk vak of vormingsgebied de software moet worden ingezet. Ook de doelen die men wil bereiken met de software, moeten duidelijk geformuleerd worden. In welke groep wordt het ingezet, moet het methodegebonden zijn, moet registratie van de resultaten mogelijk zijn? Bij het feitelijke zoekproces, fase 2, kan de bovenschoolse werkgroep ICT een rol spelen door methodieken en software vooraf te evalueren op bruikbaarheid. Daarnaast kunnen diverse informatiebronnen geraadpleegd worden. De werkgroep maakte de volgende inventarisatie van beschikbare bronnen: Samenzoeken.nl Sinds 2007 is dit de educatieve zoekmachine voor het onderwijs, waarin de zoekresultaten van een aantal andere databases zoals DaVindi, Leermiddelenplein, Teleblik en Digitale School zijn gebundeld. Op Samenzoeken.nl staan verzamelde beschrijvingen van en verwijzingen naar boeken, films, software en leermiddelen die voor het onderwijs relevant zijn. De resultaten worden op een internationaal gestandaardiseerde manier gepresenteerd. Wikiwijs.nl Dit is een platform waar docenten open digitaal leermateriaal kunnen vinden en vooral zelf ook gebruiken en bewerken. Volgens het persbericht bij de lancering van Wikiwijs.nl (december 2009) is dit een plek waar leermateriaal voor iedere docent en leerling in het hele onderwijsstelsel te vinden is: Open, gratis toegankelijk en vrij te gebruiken en aan te passen. Bovendien, hier ontkomen we even niet aan jargon, is Wikiwijs volgens de makers: kerndoel- en eindtermendekkend. Vaktijdschriften In vaktijdschriften verschijnen regelmatig recensies over educatieve software. Computers Op School (COS) is een tijdschrift dat gericht is op ICT in zowel het basis- als het voortgezet onderwijs. De Onderwijswerkgroep (OWG) geeft OWG Digitaal uit, een maandblad dat helemaal gericht is op het basisonderwijs. Je vindt in deze tijdschriften overigens niet alleen recensies en beschrijvingen van software, maar ook lesideeën en de actuele ontwikkelingen op het gebied van ICT in het onderwijs. De OWG ontwikkelt ook zelf veel educatieve software die alleen voor OWG-leden te koop is. Onderwijs Begeleidingsdiensten (OBD s) OBD; s kunnen informatie geven over de beschikbare educatieve softwarepakketten. Uitgeverijen Catalogi van uitgeverijen bieden een overzicht van beschikbare software. Uitgeverijen stellen deze catalogi gratis ter beschikking aan scholen. Internet Steeds meer internetsites verstrekken informatie over educatieve software. Op sommige zijn zelfs complete recensies te vinden. Kijk bijvoorbeeld op Leveranciers van onderwijskundige instrumenten In het aanbod van deze leveranciers zit meestal ook een educatief pakket waaruit een keuze gemaakt kan worden. Als een softwareprogramma voldoet aan de wensen en eisen, volgt in fase 3 de beoordeling. Meestal moet dat gebeuren aan de hand van een demoversie, ofwel een beperkte versie van het programma. De volledige versie is vaak wel te bekijken bij een OBD. Voor educatieve software is het van belang dat kinderen bij het gebruik: 20

22 - kunnen stoppen wanneer ze dat willen; - weten waar zij zich in het programma bevinden; - vooruit en terug kunnen bladeren; - zelf het tempo kunnen bepalen. Bij de beoordeling van de educatieve software moet op aan aantal aspecten gelet worden; het onderstaande schema biedt een overzicht. Schema Onderdelen beoordeling educatieve softwareprogramma s Het gebruik van het programma in de klas - Aansluiting van het programma in het onderwijs; - Gevolgen voor de voorbereiding en nazorg van de docent; - Registratie van gegevens; - Kwaliteit van de instructie(s); - Geschiktheid van het medium; - Vakinhoudelijke juistheid; - Didactische aspecten; - Structuur van het programma; - Doelrealisatie. Het gebruik door de leerling - Bediening- en besturingsaspecten; - Kwaliteit van hulp en feedback; - Motivationele aspecten; - Keuzemogelijkheden; - Geschiktheid voor de doelgroep; - Vakinhoudelijke juistheid; - Interactiemogelijkheden. De vormgeving - Schermindeling; - Kleurgebruik; - Grafische aspecten; - Kwaliteit plaatjes en animaties; - Begrijpelijkheid van teksten op het scherm; - Gebruik van geluidscomponent. De documentatie - Doel- en doelgroepbeschrijving; - Didactische en organisatorische aanwijzingen; - Grafische aspecten; - Kwaliteit plaatjes en animaties; - Praktische tips; - Beschrijving van de inhoud van het programma. De techniek - Vastlopers, programmeerfouten; - Wachttijden; - Installatie; - Afscherming bepaalde toetsen. Is de programmatuur geschikt bevonden, dan volgt in fase 4 de aanschaf ervan. Bij de invoering van een nieuw softwareprogramma in fase 5 is uiteraard het klassenmanagement van belang. Hoe is de instructie georganiseerd? Hoe wordt het programma ingezet? Welke faciliteiten zijn er op schoolniveau? 21

23 De laatste fase evaluatie moet niet te vroeg ingezet worden. Pas wanneer het programma in de praktijk gefunctioneerd heeft, kan het gebruik ervan geëvalueerd worden. Na ongeveer een jaar kan er daarom het beste (nogmaals) geëvalueerd worden. 4.1 Huidig gebruik van educatieve software en content Op de meeste scholen werken de leerlingen zowel met methodegebonden software als met niet-methodegebonden sofware. Remediërende software wordt maar weinig gebruikt. Basisvaardigheden zoals tekstverwerken worden meestal niet volgens een leerlijn aangeboden. Incidenteel werken leerlingen met PowerPoint en/of een schoolcamera. 4.2 Gewenst gebruik van educatieve software en content Aan welke educatieve en content de scholen behoefte hebben, is niet af te leiden uit onze onderzoeken. Wel is de wens naar voren gekomen om kosten te besparen door centrale inkoop en door licenties AWBR-breed te regelen. Ook is duidelijk geworden dat in de toekomst software steeds vaker online zal worden aangeboden. Dit is wenselijk omdat hiermee de kosten van het zelf aanleggen van een fysieke software bibliotheek overbodig wordt. 4.3 Ontwikkeling van beleid De werkgroep ICT zal komend jaar voorstellen voor beleid formuleren. Hierin komt bijvoorbeeld aan de orde: - Criteria voor aanschaf software en content; - Methodegebonden en niet-methodegebonden software; - Inzetbaarheid software bij oefenen/automatiseren, opzoeken informatie, communicatie, planning, toetsing, volgsysteem; - Visie op gebruik van internet (protocollen, content filtering), , chat en MSN, netiquette ; - Eigen websites scholen Educatieve software en content: doelen op korte termijn (1 jaar) Door tijdgebrek zijn de schooldirecties nog niet toegekomen aan de formulering van korte en lange termijndoelstellingen. Hierover moeten gezamenlijke afspraken worden gemaakt. Het uitgangspunt bij het formuleren van doelen is wel duidelijk: Een leerkracht moet met de educatieve programma s op school kunnen omgaan en een eenvoudige presentatie kunnen maken Stappenplan bij beleidsontwikkeling De werkgroep ICT zal het stappenplan uitwerken na overleg met de schooldirecties Wie doet wat: verantwoordelijkheden en taken De werkgroep ICT beschrijft wie het vastgestelde beleid verder uitwerkt, in werking stelt, begeleidt, bewaakt en evalueert. 22

1. Een ELO of dagplan gebruiken om de planning met de leerlingen te delen. 2. Een ELO, e-mail of chat gebruiken om met de leerlingen te communiceren.

1. Een ELO of dagplan gebruiken om de planning met de leerlingen te delen. 2. Een ELO, e-mail of chat gebruiken om met de leerlingen te communiceren. Stellingen doelen 1. Een ELO of dagplan gebruiken om de planning met de leerlingen te delen. 2. Een ELO, e-mail of chat gebruiken om met de leerlingen te communiceren. 3. Instructielessen maken voor het

Nadere informatie

ICT beleidsplan. Schooljaar 2015-2018. OBS de Pijlstaart

ICT beleidsplan. Schooljaar 2015-2018. OBS de Pijlstaart ICT beleidsplan OBS De Pijlstaart Schooljaar 2015-2018 1 Inhoudsopgave 1. Inleiding blz. 3 2. Leerdoelen leerlingen blz. 4 en 5 3. Management en organisatie blz. 6 4. Deskundigheid en professionalisering

Nadere informatie

CBS Merula Bloemendaele 4 3218XA Heenvliet 0181-662551

CBS Merula Bloemendaele 4 3218XA Heenvliet 0181-662551 CBS Merula Bloemendaele 4 3218XA Heenvliet 0181-662551 info@merula.vcodekring.nl www.merula.nl CBS Merula is één van de scholen van www.vcodekring.nl ALGEMENE GEGEVENS School Naam van de school: Christelijke

Nadere informatie

ICT-beleidsplan ROOS 2014-2015. ICT- Beleidsplan Stichting ROOS 2014-2015 1

ICT-beleidsplan ROOS 2014-2015. ICT- Beleidsplan Stichting ROOS 2014-2015 1 ICT-beleidsplan ROOS 2014-2015 ICT- Beleidsplan Stichting ROOS 2014-2015 1 Inleiding Dit bovenschool-beleidsplan is richtinggevend voor de ICT-ontwikkelingen binnen de scholen. Het streven is dat voor

Nadere informatie

RESULTATEN PROPEDEUTISCHE FASE

RESULTATEN PROPEDEUTISCHE FASE Beste Frans Peeters, Je hebt met behulp van de pabotool aangegeven hoe jij jouw ict-competenties inschat. Deze resultaten kun je opslaan in je POP/portfolio. Door middel van de handreikingen in de tool

Nadere informatie

Obs De Bouwsteen juli 2012. ICT plan OBS DE BOUWSTEEN. ICT plan 2012-2014 Pagina 1

Obs De Bouwsteen juli 2012. ICT plan OBS DE BOUWSTEEN. ICT plan 2012-2014 Pagina 1 ICT plan OBS DE BOUWSTEEN ICT plan 2012-2014 Pagina 1 Inleiding Na een periode van hard werken om van een zwakke school naar een groene school te groeien, is het voor de Bouwsteen nu tijd geworden om ICT

Nadere informatie

Minimumstandaard ICT, ten aanzien van. - voorzieningen binnen de school. - de medewerkers

Minimumstandaard ICT, ten aanzien van. - voorzieningen binnen de school. - de medewerkers Minimumstandaard ICT, ten aanzien van - voorzieningen binnen de school - de medewerkers DDS, januari 2011 Inleiding In dit document wordt de minimum standaard voor ICT beschreven. Alle DDS scholen streven

Nadere informatie

VOORWOORD INLEIDING SCHOOL

VOORWOORD INLEIDING SCHOOL 2011 2015 Basisschool Bleijerheide November 2010 INHOUD: 3. Voorwoord. 3. Inleiding school 4. Deskundigheidsbevordering 4. Plannen voor de toekomst 5. Missie en Visie. 5. Strategische doelen 5. Concrete

Nadere informatie

Algemeen Uitwerking Schoolplan ICT 2011-2015

Algemeen Uitwerking Schoolplan ICT 2011-2015 Algemeen Mei 2014 Evaluatie t/m 2010 De afgelopen jaren heeft de nadruk gelegen op het invoeren van diverse softwarepakketten in de groepen en op het uitvoeren van hetgeen in de ICT leerlijn wordt vermeld.

Nadere informatie

Functiebeschrijving van ICT-coördinator. Bijlage 1: Algemene opdracht. 1. Op het niveau van de school/scholengemeenschap: mee een beleid ontwikkelen

Functiebeschrijving van ICT-coördinator. Bijlage 1: Algemene opdracht. 1. Op het niveau van de school/scholengemeenschap: mee een beleid ontwikkelen Functiebeschrijving van ICT-coördinator Bijlage 1: Algemene opdracht 1. Op het niveau van de school/scholengemeenschap: mee een beleid ontwikkelen 1. Ondersteunt de directie om, samen met het team, een

Nadere informatie

BELEIDSPLAN. E. Gerssen 1

BELEIDSPLAN. E. Gerssen 1 BELEIDSPLAN ICT MEERWERF BASISSCHOOL DE KLUFT 1 INHOUDSOPGAVE PAGINA VISIE OP LEREN 2 VISIE OP DE INZET VAN ICT 4 LANGE TERMIJNDOELEN 5 KORTE TERMIJNDOELEN 6 LEERLIJN BASISVAARDIGHEDEN ICT 8 TAAKOMSCHRIJVING

Nadere informatie

ICT-onderwijsmonitor. Ict-gebruik in les Hans van Gennip Huub Braam Ed Smeets. ORD mei 2005

ICT-onderwijsmonitor. Ict-gebruik in les Hans van Gennip Huub Braam Ed Smeets. ORD mei 2005 ICT-onderwijsmonitor Ict-gebruik in les Hans van Gennip Huub Braam Ed Smeets ICT-onderwijsmonitor Longitudinaal: 1998-2005 Onderwijssectoren Steekproef / populatie Coördinatoren, leraren, (leerlingen)

Nadere informatie

Rapport. F1182 maart 2008 Bestemd voor: Kennisnet. Political & Social

Rapport. F1182 maart 2008 Bestemd voor: Kennisnet. Political & Social Grote Bickersstraat 74 1013 KS Amsterdam Postbus 247 1000 AE Amsterdam t 020 522 54 44 f 020 522 53 33 e info@tns-nipo.com www.tns-nipo.com Political & Social Rapport Meer materiaal en meer kennis over

Nadere informatie

Sjabloon voor het opmaken van een beleidsplan ICT

Sjabloon voor het opmaken van een beleidsplan ICT Sjabloon voor het opmaken van een beleidsplan ICT Dit document is een sjabloon dat kan worden gebruikt bij het opmaken van een ICTbeleidsplan. De voornaamste rubrieken die nodig zijn in het beleidsplan

Nadere informatie

2008-2012. ICT - Beleidsplan. Basisschool: De Troubadour Itterestraat 53 5707 SN Helmond 0492-524023

2008-2012. ICT - Beleidsplan. Basisschool: De Troubadour Itterestraat 53 5707 SN Helmond 0492-524023 2008-2012 ICT - Beleidsplan Basisschool: De Troubadour Itterestraat 53 5707 SN Helmond 0492-524023 Inhoudsopgave Inhoudsopgave 1 Inleiding 2 Doelen 2 Vaststaand beleid 2 Basisbits 2 Inzetten software 3

Nadere informatie

ICT-beleidsplan 2010-2014

ICT-beleidsplan 2010-2014 ICT-beleidsplan 2010-2014 1. Inleiding In dit plan beschrijven wij hoe de Tweemaster in de komende jaren vorm wil geven aan de Informatie- en communicatietechnologie (ICT) op school. Het plan is opgesteld

Nadere informatie

WAARDERINGSKADER T.B.V. ASPECTRAPPORTAGE ICT Versie 12-5-05 Vooraf

WAARDERINGSKADER T.B.V. ASPECTRAPPORTAGE ICT Versie 12-5-05 Vooraf WAARDERINGSKADER T.B.V. ASPECTRAPPORTAGE ICT Versie 12-5-05 Vooraf In vet en genummerd van A tot en met F: Aspecten Daar onder per aspect genummerd in cijfers: Indicatoren Een flink aantal indicatoren

Nadere informatie

CBS Anker. ICT plan 2011 2015. CBS Anker/ CBS Geuzenschip

CBS Anker. ICT plan 2011 2015. CBS Anker/ CBS Geuzenschip CBS Anker ICT plan 2011 2015 CBS Anker/ CBS Geuzenschip CBS Geuzenschip 1 Inleiding In het plan dat voor u ligt willen wij beschrijven hoe CBS Anker en CBS Geuzenschip in de komende jaren vorm willen geven

Nadere informatie

INZET ICT IN DE GROEPEN OP DE BREDEROSCHOOL: EEN NULMETING

INZET ICT IN DE GROEPEN OP DE BREDEROSCHOOL: EEN NULMETING INZET ICT IN DE GROEPEN OP DE BREDEROSCHOOL: EEN NULMETING Samenvatting ABS Onderzoeksverslag Brederoschool Groningen Onderzoekers: Bé Buring en Jaap Boorsma Aanleiding voor het onderzoek De aanvankelijke

Nadere informatie

i-coaching De volgende stap in onderwijsondersteuning

i-coaching De volgende stap in onderwijsondersteuning i-coaching De volgende stap in onderwijsondersteuning ICT wordt kinderspel De volgende stap in onderwijsondersteuning i i-coaching Met Heutink ICT haalt u eruit wat erin zit Een verantwoord automatiseringtraject

Nadere informatie

2. Waar staat de school voor?

2. Waar staat de school voor? 2. Waar staat de school voor? Missie en Visie Het Rondeel gaat uit van de Wet op het Basisonderwijs. Het onderwijs omvat de kerndoelen en vakgebieden die daarin zijn voorgeschreven. Daarnaast zijn ook

Nadere informatie

Het heden is zwanger van de toekomst (Denis Diderot Frans Filosoof 1713-1784)

Het heden is zwanger van de toekomst (Denis Diderot Frans Filosoof 1713-1784) 1. Inleiding Het heden is zwanger van de toekomst (Denis Diderot Frans Filosoof 1713-1784) Kinderen zijn de toekomst Later zullen ze leren, werken en leven in een andere maatschappij. Een samenleving waarvan

Nadere informatie

2013 -. IC T Beleidsplan

2013 -. IC T Beleidsplan 2013 -. IC T Beleidsplan 0 Inhoudsopgave Beschrijving doelgroep... 2 Visie op onderwijs... 2 Basisvisie... 2 Inleiding... 3 Doelstellingen... 3... 3 Plan van aanpak... 3... 3 Schooljaar 2014-2015... 5

Nadere informatie

1. Ik zorg voor een inspirerende leeromgeving waarin de leerlingen zelfstandig leren

1. Ik zorg voor een inspirerende leeromgeving waarin de leerlingen zelfstandig leren Stellingen visie 1. Ik zorg voor een inspirerende leeromgeving waarin de leerlingen zelfstandig leren 2. Ik heb voldoende vertrouwen in mijn leerlingen om ze op afstand te coachen en begeleiden 3. Ik houd

Nadere informatie

VITAAL Plus 1 e graad

VITAAL Plus 1 e graad VITAAL Plus 1 e graad Krachtlijnen VITAAL Plus 1 e graad 1 Bouwstenen VITAAL Plus 1 e graad DIFFERENTIATIE TAALTAKEN AUTHENTIEKE COMMUNICATIEVE SITUATIES SCHOOLTAALWOORDEN VAARDIGHEDEN REMEDIËRING INTERCULTURALITEIT

Nadere informatie

TeleTrainer: training in de e van het leren

TeleTrainer: training in de e van het leren TeleTrainer: training in de e van het leren TeleTrainer voor elke docent die betrokken is bij ICT in het onderwijs geschikt voor beginner, gevorderde en specialist geschikt voor verschillende rollen rondom

Nadere informatie

Mogelijke opdrachten voor een vakwerkgroep geschiedenis en/of esthetica

Mogelijke opdrachten voor een vakwerkgroep geschiedenis en/of esthetica Mogelijke opdrachten voor een vakwerkgroep geschiedenis en/of esthetica In kolom 1 vind je 69 items waaraan je eventueel kan werken in de vakgroep geschiedenis/esthetica. Ze zijn ingedeeld in 8 categorieën.

Nadere informatie

Functieprofiel van een informatiemanagementrol

Functieprofiel van een informatiemanagementrol Functieprofiel van een informatiemanagementrol Globaal zijn er twee profielen te schetsen voor de invulling van informatiemanagement in het PO en VO. Daarbij gaan we uit van een profiel van een informatiemanagementrol

Nadere informatie

Evaluatie plan van aanpak cbs de Wâlikker schooljaar 2011-2012 EVALUATIE. plan van aanpak schooljaar 2011-2012. 4-11-2012 team Wâlikker Pagina 1

Evaluatie plan van aanpak cbs de Wâlikker schooljaar 2011-2012 EVALUATIE. plan van aanpak schooljaar 2011-2012. 4-11-2012 team Wâlikker Pagina 1 EVALUATIE plan van aanpak schooljaar 2011-2012 4-11-2012 team Wâlikker Pagina 1 Plan van aanpak 2011-2012 1. Professionele schoolcultuur Het team kan op aantoonbaar voldoende wijze functioneren door: resultaat-

Nadere informatie

BELEIDSPLAN ICT BASISSCHOOL DE BLOKKENBERG.

BELEIDSPLAN ICT BASISSCHOOL DE BLOKKENBERG. BELEIDSPLAN ICT BASISSCHOOL DE BLOKKENBERG. VOORWOORD. Voor u ligt het beleidsplan ICT van Bs. De Blokkenberg. Dit plan is samengesteld door: Tom Jansen, ICT-beleidsmedewerker Movare. Theo Ramakers, ICT-er

Nadere informatie

De Programma-matrix. http://www.programmamatrix.be/ Functie van de Programma-matrix

De Programma-matrix. http://www.programmamatrix.be/ Functie van de Programma-matrix De Programma-matrix Informatie over educatieve programma's kunnen wij terugvinden op de Programma-matrix. De Programma-matrix is een elektronische databank gemaakt in samenwerking met Nederland. De nieuwe

Nadere informatie

Professionaliseren loont! Jacob Poortstra, Cesar Trijselaar en Mieke van Keulen

Professionaliseren loont! Jacob Poortstra, Cesar Trijselaar en Mieke van Keulen Professionaliseren loont! Jacob Poortstra, Cesar Trijselaar en Mieke van Keulen Digitalisering van de maatschappij Gevolgen voor het onderwijs: Studenten voorbereiden op onze gedigitaliseerde samenleving.

Nadere informatie

Academy4learning. Trainingsaanbod 2015-2016

Academy4learning. Trainingsaanbod 2015-2016 Academy4learning Aan de slag met Academy4learning Welkom bij Academy4learning! Met praktijkgerichte trainingen en workshops ondersteunen we docenten en medewerkers bij de invoering en het gebruik van digitaal

Nadere informatie

Scholingsplan 2012-2013. Samen in ontwikkeling

Scholingsplan 2012-2013. Samen in ontwikkeling Scholingsplan 2012-2013 Samen in ontwikkeling Inhoudsopgave Inleiding 3 Pijlers 4 Kader 5 Deskundigheidsbevordering 2012-2013 6 Beschrijvingen van de scholingen 7 Aanmelden voor externe scholingen 9 Inleiding

Nadere informatie

COMPETENTIE 1: INTERPERSOONLIJK COMPETENT

COMPETENTIE 1: INTERPERSOONLIJK COMPETENT DE SBL competenties COMPETENTIE 1: INTERPERSOONLIJK COMPETENT De leraar primair onderwijs moet ervoor zorgen dat er in zijn groep een prettig leef- en werkklimaat heerst. Dat is de verantwoordelijkheid

Nadere informatie

Kinderen kunnen zelfstandig met de Skoolmate werken vanaf groep 4. Wel moeten zij eerst leren hoe ze met de laptop horen om te gaan.

Kinderen kunnen zelfstandig met de Skoolmate werken vanaf groep 4. Wel moeten zij eerst leren hoe ze met de laptop horen om te gaan. BESCHRIJVING SKOOLMATE Wat is het? De Skoolmate is een kleine laptop die speciaal is ontwikkeld voor kinderhandjes. Hij kan tegen een stootje en heeft een handvat. Daarnaast beschikt de laptop onder andere

Nadere informatie

Vier in balans. Verkenning stand van zaken met het oog op effectief en efficiënt gebruik van ICT in het onderwijs

Vier in balans. Verkenning stand van zaken met het oog op effectief en efficiënt gebruik van ICT in het onderwijs Vier in balans Verkenning stand van zaken met het oog op effectief en efficiënt gebruik van ICT in het onderwijs Stichting Ict op School voor samenwerking en kennisuitwisseling Versie: augustus 2001 2001

Nadere informatie

School en computers. Paulusse BedrijfsOpleidingen

School en computers. Paulusse BedrijfsOpleidingen School en computers School en computers Computers zijn niet meer weg te denken uit ons leven. Kinderen van nu spelen vaak al computerspelletjes voor ze naar groep 1 gaan. Op school nemen computers een

Nadere informatie

1. De leerlingen hebben een positieve houding tegenover ICT en zijn bereid ICT te gebruiken ter ondersteuning van hun leren.

1. De leerlingen hebben een positieve houding tegenover ICT en zijn bereid ICT te gebruiken ter ondersteuning van hun leren. Eindtermen ICT 1. De leerlingen hebben een positieve houding tegenover ICT en zijn bereid ICT te gebruiken ter ondersteuning van hun leren. 2. De leerlingen gebruiken ICT op een veilige, verantwoorde en

Nadere informatie

Individueel gebruik van ICT in het onderwijs belemmerd de ontwikkeling van sociale contacten tussen leerlingen:

Individueel gebruik van ICT in het onderwijs belemmerd de ontwikkeling van sociale contacten tussen leerlingen: Individueel gebruik van ICT in het onderwijs belemmerd de ontwikkeling van sociale contacten tussen leerlingen: 1. ICT is een middel en wordt steeds meer gebruikt in het onderwijs. Daarbij kijk je ook

Nadere informatie

ICT-VAARDIGHEDEN DOCENTEN HO

ICT-VAARDIGHEDEN DOCENTEN HO ICT-VAARDIGHEDEN DOCENTEN HO Masterclass ICT-docentprofessionalisering 12 september 2011 Anna Tomson, Erwin Faasse, Peter J. Dekker 1 OPZET 1. Startpunt: HvA-beleid vanaf 2007 Peter 2. Inhoud: Voorbeeld

Nadere informatie

Beleidsplan ICT 2011-2012

Beleidsplan ICT 2011-2012 Beleidsplan ICT 2011-2012 Inhoud: Hoofdstuk 1 Algemene visie Vijf in balans De schoolvisie Ict visie Hoofdstuk 2 Huidige situatie en gebruik software Infrastructuur en werkgroep Paulus Samenwerking met

Nadere informatie

Informatievaardighedenplan als onderdeelvan het Leesplan

Informatievaardighedenplan als onderdeelvan het Leesplan Informatievaardighedenplan als onderdeelvan het Leesplan Binnen de landelijke aanpak van de Bibliotheek Leerlingen met goede informatievaardigheden maken betere werkstukken en houden interessantere spreekbeurten.

Nadere informatie

Tabellenboek beroepsonderwijs en volwasseneneducatie (bve)

Tabellenboek beroepsonderwijs en volwasseneneducatie (bve) Tabellenboek beroepsonderwijs en volwasseneneducatie (bve) Ict-coördinatoren Algemeen BVE 4.1 Respons ict-coördinatoren aantal verstuurd aantal respons % roc's 43 34 79 aoc's 11 6 55 vakscholen 11 8 73

Nadere informatie

ACTIEPUNTEN 2015 (uit de onderlegger A3 meerjaren beleidsplan Poolster 2014-2017)

ACTIEPUNTEN 2015 (uit de onderlegger A3 meerjaren beleidsplan Poolster 2014-2017) ACTIEPUNTEN 2015 (uit de onderlegger A3 meerjaren beleidsplan Poolster 2014-2017) 1 1a) Leiderschap / Coachend leiderschap vormgeven vanuit de geformuleerde visie (sbf 1) 7.1 Project SPP: Basiscompetenties

Nadere informatie

Mediawijsheid. Informatiekaart 08. leren vernieuwen

Mediawijsheid. Informatiekaart 08. leren vernieuwen Informatiekaart 08 leren vernieuwen Mediawijsheid Mediawijsheid is actueel in het onderwijs. Kinderen worden geconfronteerd met steeds meer verschillende media; naast de krant en de televisie worden kinderen

Nadere informatie

Onderwijskundig Jaarplan. CBS de Ark September 2013

Onderwijskundig Jaarplan. CBS de Ark September 2013 Onderwijskundig Jaarplan CBS de Ark September 2013 In dit onderwijskundig jaarverslag vermelden we kort en bondig welke zaken prioriteit krijgen dit jaar en hoe we dit op gaan pakken. Uitwerking van de

Nadere informatie

Bijeenkomst BICTA Digiborden/KlasseTV

Bijeenkomst BICTA Digiborden/KlasseTV Bijeenkomst BICTA Digiborden/KlasseTV Michel Habraken Peter te Riele Agenda donderdag 19 juni 2008 13.00 13.45 uur Welkom en opening Agenda Startopdracht Doelstelling Presentatie Digitale schoolborden

Nadere informatie

Werkplan 1 juli 2009 1 juli 2011

Werkplan 1 juli 2009 1 juli 2011 Expertisecentrum Onderwijs & ICT Suriname UTSN Twinning Project 2008/1/E/K/005 Werkplan 1 juli 2009 1 juli 2011 Bijlage C bij het Rapport Haalbaarheidsstudie Wim de Boer (SLO), Pieter van der Hijden (Sofos

Nadere informatie

De vragen sluiten aan bij de belevingswereld van de leerlingen en zijn onderverdeeld in de volgende vijftien categorieën:

De vragen sluiten aan bij de belevingswereld van de leerlingen en zijn onderverdeeld in de volgende vijftien categorieën: > Categorieën De vragen sluiten aan bij de belevingswereld van de leerlingen en zijn onderverdeeld in de volgende vijftien categorieën: 1 > Poten, vleugels, vinnen 2 > Leren en werken 3 > Aarde, water,

Nadere informatie

FIT-traject onderwijsvernieuwing met ICT en sociale media. draagvlak inspiratie motivatie vernieuwing 21st century skills borging

FIT-traject onderwijsvernieuwing met ICT en sociale media. draagvlak inspiratie motivatie vernieuwing 21st century skills borging FIT-traject onderwijsvernieuwing met ICT en sociale media draagvlak inspiratie motivatie vernieuwing 21st century skills borging Via het Klavertje 4 Model zet u sociale media en ICT breed in Didactische

Nadere informatie

7.1.3 Jaarplan schooljaar 2014-2015:

7.1.3 Jaarplan schooljaar 2014-2015: 7.1.3 Jaarplan 2014-2015: Beleidsvoornemens Domein 1: Kwaliteitszorg Resultaat (Wanneer zijn we tevreden?) Stappen/ Acties Borging (vindplaats & systeem van bewaken en behouden) Wie is verantwoordelijk

Nadere informatie

Hét centrale startportaal voor het onderwijs!

Hét centrale startportaal voor het onderwijs! Hét centrale startportaal voor het onderwijs! Mijn Omgeving Online (kortweg MOO) is een complete, persoonlijke digitale leer- en werkomgeving met sociale functionaliteiten. Door de modulaire opbouw kan

Nadere informatie

Tabellenboek - beroepsonderwijs en volwasseneneducatie (bve) schooljaar 2004-2005

Tabellenboek - beroepsonderwijs en volwasseneneducatie (bve) schooljaar 2004-2005 Tabellenboek - beroepsonderwijs en volwasseneneducatie (bve) schooljaar 2004-2005 Ict-coördinatoren Algemeen BVE 4.1 Respons ict-coördinatoren aantal verstuurd aantal respons % roc's 41 31 76 aoc's 11

Nadere informatie

Samengevat door Lieve D Helft ICT-coördinator Scholengemeenschap InterEssen

Samengevat door Lieve D Helft ICT-coördinator Scholengemeenschap InterEssen Samengevat door ICT-coördinator Scholengemeenschap InterEssen Eindtermen ICT Vanaf het schooljaar 2007-2008 zijn er eindtermen voor ICT in het lager onderwijs, dus zal men ICT meer en meer moeten integreren

Nadere informatie

ICT-plan 2015-2016. o.b.s de Wezeboom Oosteinde

ICT-plan 2015-2016. o.b.s de Wezeboom Oosteinde ICT-plan o.b.s de Wezeboom Oosteinde Inleiding ICT neemt een steeds belangrijkere plaats in de huidige samenleving in. Het onderwijs kan bij deze ontwikkeling niet achterblijven en dient in te spelen op

Nadere informatie

Beleidsplan ICT 2012-2015

Beleidsplan ICT 2012-2015 Beleidsplan ICT 2012-2015 1. Wat hebben we tot nu toe bereikt? Bereikte doelen en vaardigheden leerlingen (onze huidige doorgaande lijn): Groep 1/2: - De leerlingen kunnen de computer aanzetten - De leerlingen

Nadere informatie

e.o. I Leerkracht LB Intern Auteur M. van Ommeren 5616 RM Eindhoven 58VBA4382

e.o. I Leerkracht LB Intern Auteur M. van Ommeren 5616 RM Eindhoven 58VBA4382 e.o. Intern I Leerkracht LB Auteur M. van Ommeren 5616 RM Eindhoven 58VBA4382 Functienaam Organisatie Salarisschaal lndelingsniveau FUWASYS-advies Werkterrein Activiteiten Kenmerkscores Somscore Datum

Nadere informatie

M2DESK BESCHRIJVING. Wat is het? Voor wie is het? Hoe werkt het?

M2DESK BESCHRIJVING. Wat is het? Voor wie is het? Hoe werkt het? BESCHRIJVING M2DESK Wat is het? De M2Desk is een leerlingtafel waar een computer in geïntegreerd is. Met behulp van twee knoppen kan een computer uit het tafelblad geklapt worden. Tegelijk verschijnt een

Nadere informatie

FUNCTIEBESCHRIJVING. Naam:... Adres:... Stamboeknummer:... HET PEDAGOGISCH PROJECT EN DE OPDRACHTEN VAN DE LEERKRACHTEN

FUNCTIEBESCHRIJVING. Naam:... Adres:... Stamboeknummer:... HET PEDAGOGISCH PROJECT EN DE OPDRACHTEN VAN DE LEERKRACHTEN Instelling: FUNCTIEBESCHRIJVING ICT-COÖRDINATOR Opgemaakt op Naam:... Adres:...... Stamboeknummer:... Opdrachtbreuk:... /36 Vast benoemd: Ja / Neen Datum Eerste indiensttreding Eerste indiensttreding binnen

Nadere informatie

Leerwerktaak Digibordgebruik en softwarepakket in wiskundelessen

Leerwerktaak Digibordgebruik en softwarepakket in wiskundelessen Leerwerktaak Digibordgebruik en softwarepakket in wiskundelessen Titel Onderwijstype Niveau Competenties(s) Beroepstaak Geschikt voor de volgende vakken Aansluitend bij de volgende onderwijseenheid Digibordgebruik

Nadere informatie

omm Jaargang 8.02 december 2005

omm Jaargang 8.02 december 2005 omm Jaargang 8.02 december 2005 Nieuwe computers... 1 Begroting... 2 Nieuwe beleidsplan... 2 QLICT... 2 Schoolservicedienst... 2 Bijeenkomst ICT-ers in Toldijk... 3 De klantenmiddag van QLICT... 3 Congres

Nadere informatie

Samenwerkingsverband Passend Onderwijs Drechtsteden 28.09. Taakomschrijving Interne Begeleiding

Samenwerkingsverband Passend Onderwijs Drechtsteden 28.09. Taakomschrijving Interne Begeleiding Samenwerkingsverband Passend Onderwijs Drechtsteden 28.09 Taakomschrijving Interne Begeleiding Versie maart 2015 Inhoud 1. Voorwoord 1.1.Visie van het samenwerkingsverband op interne begeleiding 2. De

Nadere informatie

White Paper. De implementatie van het SMARTboard. binnen Praktijkschool Uithoorn. Dhr. J.M. de Boer

White Paper. De implementatie van het SMARTboard. binnen Praktijkschool Uithoorn. Dhr. J.M. de Boer White Paper De implementatie van het SMARTboard binnen Praktijkschool Uithoorn. Dhr. J.M. de Boer Maart 2012 Inhoudsopgave 1. Inleiding Blz. 3 1.1 De wens van de school 1.2 Visie van de school 2. ICT en

Nadere informatie

kempelscan K1-fase Eerste semester

kempelscan K1-fase Eerste semester kempelscan K1-fase Eerste semester Kempelscan K1-fase eerste semester 1/6 Didactische competentie Kern 3.1 Didactisch competent Adaptief omgaan met leerlijnen De student bereidt systematisch lessen/leeractiviteiten

Nadere informatie

Nieuwe hardware. Informatiekaart 03. leren vernieuwen. Infrastructuur

Nieuwe hardware. Informatiekaart 03. leren vernieuwen. Infrastructuur Informatiekaart 03 leren vernieuwen Nieuwe hardware In deze informatiekaart wordt aandacht besteed aan de invloed van de onderwijsvisie op de aanschaf van ict-middelen. Hierbij wordt met name gekeken naar

Nadere informatie

Onderwijs & Media binnen de Opleiding tot leraar Basisonderwijs (NHL)

Onderwijs & Media binnen de Opleiding tot leraar Basisonderwijs (NHL) Onderwijs & Media binnen de Opleiding tot leraar Basisonderwijs (NHL) Age Wesselius, juni 2012 In het huidige curriculum van de Pabo heeft het vakgebied Nieuwe Media een plaats gekregen in voornamelijk

Nadere informatie

FUNCTIEBESCHRIJVING ICT-COÖRDINATOR

FUNCTIEBESCHRIJVING ICT-COÖRDINATOR Instelling: FUNCTIEBESCHRIJVING ICT-COÖRDINATOR Opgemaakt op Naam:... Adres:...... Stamboeknummer:... Opdrachtbreuk:...36 /24 Vast benoemd: Ja / Neen.../... Datum Eerste indiensttreding binnen het schoolbestuur

Nadere informatie

Lerarenopleidingen voor de 21 ste eeuw

Lerarenopleidingen voor de 21 ste eeuw Lerarenopleidingen voor de 21 ste eeuw Eindkwalificaties Leren en lesgeven met ict en beginmeting Anne-Marieke van Loon Dana Uerz Aanleiding Lerarenopleiding voor de 21e eeuw; Stand van zaken / beginmeting;

Nadere informatie

Leermiddelenbeleidsplan

Leermiddelenbeleidsplan Leermiddelenbeleidsplan School Het 4 e Gymnasium Contactpersoon Anne Marttin Leden werkgroep Estevan Veenstra en Bobby van Essen Versienummer 002 Format leermiddelenbeleidsplan 1 Visie Missie Missie Het

Nadere informatie

SURFACE BESCHRIJVING. Wat is het? Voor wie is het? Hoe werkt het? De Surface in het onderwijs

SURFACE BESCHRIJVING. Wat is het? Voor wie is het? Hoe werkt het? De Surface in het onderwijs BESCHRIJVING SURFACE Wat is het? De Surface is een liggend 30 inch beeldscherm op een tafel waaraan meerdere kinderen tegelijk kunnen werken. Zij bedienen de Surface met hun handen. Het apparaat kan 52

Nadere informatie

Mogelijke opdrachten voor een vakwerkgroep Moderne Vreemde Talen

Mogelijke opdrachten voor een vakwerkgroep Moderne Vreemde Talen Mogelijke opdrachten voor een vakwerkgroep Moderne Vreemde Talen In kolom 1 vind je 49 items waaraan je eventueel kan werken in de vakgroep MVT (Frans, Engels, Duits). Ze zijn ingedeeld in 8 categorieën.

Nadere informatie

Overzicht resultaten uit onderzoek door Cubiss 2009-2010. 1 Inleiding

Overzicht resultaten uit onderzoek door Cubiss 2009-2010. 1 Inleiding Overzicht resultaten uit onderzoek door Cubiss 2009-2010 1 Inleiding In opdracht van de Vereniging van Brabantse Bibliotheken is in 2009 en 2010 onderzoek gedaan naar de wensen en behoeften van het primair

Nadere informatie

Scenario s voor Leren op Afstand in het MBO

Scenario s voor Leren op Afstand in het MBO Scenario s voor Leren op Afstand in het MBO 1 / 14 Scenario s voor Leren op Afstand in het MBO 2010 Kennisnet.nl Scenario s voor Leren op Afstand in het MBO 2 / 14 Samenvatting Scenario s voor Leren op

Nadere informatie

Competenties en bekwaamheden van een Daltonleerkracht

Competenties en bekwaamheden van een Daltonleerkracht Naam: School: Daltoncursus voor leerkrachten Competenties en bekwaamheden van een Daltonleerkracht Inleiding: De verantwoordelijkheden van de leerkracht zijn samen te vatten door vier beroepsrollen te

Nadere informatie

1 Interpersoonlijk competent

1 Interpersoonlijk competent 1 Interpersoonlijk competent De leraar primair onderwijs moet ervoor zorgen dat er in zijn groep een prettig leefen werkklimaat heerst. Dat is de verantwoordelijkheid van de leraar primair onderwijs en

Nadere informatie

KINDEREN DIE MEER KUNNEN

KINDEREN DIE MEER KUNNEN KINDEREN DIE MEER KUNNEN INLEIDING Op de IJwegschool staat het kind centraal. Het onderwijs wordt aangepast aan het kind en niet andersom. Doordat de leerkrachten handelingsgericht werken waarbij de onderwijsbehoeften

Nadere informatie

3KA Toegepaste informatica

3KA Toegepaste informatica 3KA Toegepaste informatica Thierry Willekens, leerkracht Koninklijk Technisch Atheneum Mol 2008 WOORD VOORAF Alle leerlingen verwerven de basisvaardigheden van ICT in het eerste jaar van de eerste graad

Nadere informatie

Product informatie. Pagina 1 van 5

Product informatie. Pagina 1 van 5 Pagina 1 van 5 Product informatie Pagina 2 van 5 SMARTBoards: Voor een leerkracht is het schoolbord een van zijn belangrijkste gereedschappen. Hoe vaak gebruik je niet even het bord om een aantekening

Nadere informatie

Werkgroep portfolio & coaching. portfolio handleiding

Werkgroep portfolio & coaching. portfolio handleiding portfolio handleiding Werkgroep portfolio & coaching 1 De plaats van portfolio in het leren op het VMBO. In enkele notities en werkdocumenten is het kader voor het nieuwe onderwijs geschetst. Dit komt

Nadere informatie

Tijd voor 2011-2015. Beleidsnotitie

Tijd voor 2011-2015. Beleidsnotitie Tijd voor 2011-2015 Beleidsnotitie Vastgesteld op 3 maart 2011 ICT Beleidsnotitie 2011-2015 O2A5 Arkel Auteurs: Jan Vermeulen Coen Prenger Leo den Ottelander Robert Pastoor (MHR architecten in leren) O2A5

Nadere informatie

Basisschool De Poolster straalt, vanuit deze gedachte werkt het team samen met de kinderen en ouders aan kwalitatief goed onderwijs op onze school.

Basisschool De Poolster straalt, vanuit deze gedachte werkt het team samen met de kinderen en ouders aan kwalitatief goed onderwijs op onze school. Voorwoord Basisschool De Poolster straalt, vanuit deze gedachte werkt het team samen met de kinderen en ouders aan kwalitatief goed onderwijs op onze school. Onze visie op eigentijds, boeiend onderwijs

Nadere informatie

Fundamentele Innovatie

Fundamentele Innovatie Fundamentele Innovatie onderwijsvernieuwing met ICT en sociale media draagvlak inspiratie motivatie vernieuwing 21st century skills borging Mark Froger 06-11-2015 Wij geloven in: Leren in een uitdagende

Nadere informatie

Goed onderwijs, daar draait bij ons alles om.

Goed onderwijs, daar draait bij ons alles om. OVER DIT IS WIJS Goed onderwijs, daar draait bij ons alles om. Vanuit deze betrokkenheid maken wij het verschil in aanpak en docenten. En om u nog wijzer te maken, heeft DIT IS WIJS unieke volledig uitgewerkte

Nadere informatie

Checklist ICT-nascholingsbehoeften.

Checklist ICT-nascholingsbehoeften. Vakgroep Onderwijskunde Checklist ICT-nascholingsbehoeften. Instrument voor: directeurs - ICT-coordinatoren - nascholingscoordinatoren Promotor: Onderzoekers: Prof. Dr. Martin Valcke Isabel Rots Marjolein

Nadere informatie

ICT in cijfers ICT-onderwijsmonitor studiejaar 2004/2005. Maartje van den Bogaard

ICT in cijfers ICT-onderwijsmonitor studiejaar 2004/2005. Maartje van den Bogaard ICT in cijfers ICT-onderwijsmonitor studiejaar 2004/2005 ITS Madeleine Hulsen Froukje Wartenbergh-Cras Ed Smeets Dana Uerz IVA Irma van der Neut Linda Sontag Bibi van Wolput Maartje van den Bogaard Nijmegen/Tilburg,

Nadere informatie

HAALT MEER UIT ONDERWIJS. Uw partner in Brede School activiteiten

HAALT MEER UIT ONDERWIJS. Uw partner in Brede School activiteiten HAALT MEER UIT ONDERWIJS Uw partner in Brede School activiteiten Dit is WIJS! WIJS vindt dat leren vooral leuk moet zijn. Vanuit deze gedachte verbinden we educatie en entertainment aan elkaar. Door een

Nadere informatie

Schooljaarplan (SJP) 2014 2015

Schooljaarplan (SJP) 2014 2015 Schooljaarplan (SJP) 2014 2015 Naam school Adres Hardenberg 8 Postcode 9684 AM Telefoon 0597-331570 Brinnummer 18 HQ E-mail info@bouwsteen-finsterwolde.nl Website www.bouwsteen-finsterwolde.nl Directeur

Nadere informatie

Samenvatting. De stand van zaken in hoofdlijnen

Samenvatting. De stand van zaken in hoofdlijnen Samenvatting De stand van zaken in hoofdlijnen In 2003/2004 is de ICT-onderwijsmonitor voor de zevende maal uitgevoerd in de sectoren primair onderwijs, voortgezet onderwijs, de bve-sector en de lerarenopleidingen

Nadere informatie

FUWA-VO Voorbeeldfunctie docent LD Type 1

FUWA-VO Voorbeeldfunctie docent LD Type 1 FUWA-VO Voorbeeldfunctie docent LD Type 1 Functie-informatie Functienaam Docent LD Type 1 Salarisschaal 12 Functiebeschrijving Context De werkzaamheden worden uitgevoerd binnen een instelling voor voortgezet

Nadere informatie

Arjan Clijsen, Noëlle Pameijer & Ad Kappen

Arjan Clijsen, Noëlle Pameijer & Ad Kappen Met handelingsgericht werken opbrengstgericht aan de slag 1. Inleiding Arjan Clijsen, Noëlle Pameijer & Ad Kappen Wat is de samenhang tussen handelingsgericht werken (HGW) en opbrengstgericht werken (OGW)?

Nadere informatie

Kennisnet voor het mbo. Ict in de onderwijspraktijk

Kennisnet voor het mbo. Ict in de onderwijspraktijk Kennisnet voor het mbo Ict in de onderwijspraktijk Het internet is een belangrijke informatiebron voor docenten in het mbo. Uw studenten werken bovendien graag met internet en ict-toepassingen. Misschien

Nadere informatie

Enquête inzet leermiddelen

Enquête inzet leermiddelen Enquête inzet leermiddelen Aan de hand van deze vragenlijst kunnen schoolleiding, teamleiding en vaksecties gezamenlijk de discussie voeren over hun wensen ten aanzien van leermateriaal. Verschillende

Nadere informatie

Elektronische leeromgeving en didactiek. Wilfred Rubens http://www.slideshare.net/wrubens

Elektronische leeromgeving en didactiek. Wilfred Rubens http://www.slideshare.net/wrubens Elektronische leeromgeving en didactiek Wilfred Rubens http://www.slideshare.net/wrubens Programma Wat is een ELO? Voorbeelden Didactiek en ELO Voorbeelden leeractiviteiten in een ELO Functionaliteiten

Nadere informatie

Beleid Introductie en Begeleiding Nieuwe Medewerkers

Beleid Introductie en Begeleiding Nieuwe Medewerkers Beleid Introductie en Begeleiding Nieuwe Medewerkers Vastgesteld in MT d.d. 30 september 2004 Voorzien van instemming/positief advies van GMR d.d. 12 oktober 2004 Vastgesteld in AB-vergadering d.d. 22

Nadere informatie

Evaluatie Jaarplan 2011-2012 Doel (specifiek formuleren)

Evaluatie Jaarplan 2011-2012 Doel (specifiek formuleren) toelichting SMART: Evaluatie Jaarplan 2011-2012 Doel (specifiek formuleren) SPECIFIEK Activiteiten (concreet formuleren) en tijdsplanning SPECIFIEK / TIJD Wie (wie voert uit, wie organiseert en wie controleert)

Nadere informatie

Mediaplan als onderdeel van het Leesplan, toegespitst op informatievaardigheden

Mediaplan als onderdeel van het Leesplan, toegespitst op informatievaardigheden Mediaplan als onderdeel van het Leesplan, toegespitst op informatievaardigheden Binnen de landelijke aanpak van de Bibliotheek Een mediawijze leerling heeft alle competenties in huis die nodig zijn om

Nadere informatie

W onen en W erken op het W eb in het ZML

W onen en W erken op het W eb in het ZML W onen en W erken op het W eb in het ZML Product 9: PR plan Datum: 27 juni 2007 Auteur: Stichting Kennisnet I CT op school P rojectregeling contentontw ikkeling (voortgezet) speciaal onderw ijs P rojectpartners:

Nadere informatie

Voldoende voorbereid op leren van de toekomst en ict?

Voldoende voorbereid op leren van de toekomst en ict? Het ITS maakt deel uit van de Radboud Universiteit Nijmegen Voldoende voorbereid op leren van de toekomst en ict? Onderzoek onder pas-afgestudeerden van en lerarenopleiding Marjolijn Hovius Nico van Kessel

Nadere informatie