the future of Innovatie in de zorg

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "the future of Innovatie in de zorg"

Transcriptie

1 Zorg & Innovatie zaterdag 24 maart 01 the future of health Innovatie in de zorg De Nederlandse zorg staat voor de grootste verandering ooit. Artsen, verpleegkundigen maar ook patiënten en staf iedereen krijgt ermee te maken. Tijdens TEDxMaastricht 2012 schetsen inspirerende sprekers de nieuwe zorg en de vooruitzichten en uitdagingen die ermee samenhangen. Innovatie staat centraal, in technologie en in werkwijze. Welkom in de toekomst, welkom in de Zorg 2.0. Aangenaam: TED Innovatiekracht gezocht Bezorgde bloggers de sprekers van TedxMAASTRICHT Het wereldwijde fenomeen TED komt naar Maastricht. Veranderen kan alleen met de juiste mensen op de juiste plek. Ook in de digitale wereld staat de zorg centraal. De inspirerende sprekers van 2 april a.s. PAGina 03 PAGina 05 PAGina 06 PAGina 12 Maastricht x = independently organised TED event Zorg & Innovatie is een commerciële bijlage bij NRC Weekend

2 Het UMC St Radboud is een topkenniscentrum voor academische 02 geneeskunde en gezondheidszorg. Kennis verbindt patiëntenzorg, zaterdag 24 maart Zorg & Innovatie Zorg & Innovatie zaterdag 24 maart 03 onderzoek en onderwijs en vormt het hart van de organisatie. Vanuit ambitie en betrokkenheid geven bijna medewerkers en studenten inhoud aan de toekomst van gezondheidszorg en medische wetenschappen. Om deze ambitie te delen nam het UMC St Radboud in 2010 het initiatief tot TEDxMaastricht. Aangenaam: TED Een TEDx over de zorg? Wie is die TED en waar kan ik hem ontmoeten? In deze bijlage laten we u kennismaken met dit wereldwijde fenomeen en geven we u meer informatie over het TEDx-evenement in Maastricht. Ideeën kunnen de wereld veranderen. Tenminste, als het goede ideeën zijn die anderen inspireren tot actie. Deze ideeën verdienen het om gedeeld te worden, zullen Richard Saul Wurman en Harry Marks gedacht hebben toen zij in 1984 TED begonnen. Een bijzondere conferentie waar getalenteerde sprekers hun nieuwe inzichten op het gebied van Technologie, Entertainment en Design (TED) deelden met het publiek. Het werd een groot succes. Sinds 1990 is TED een jaarlijks evenement. De paar uitverkorenen die hiervoor uitgenodigd worden je kunt er namelijk geen kaarten voor kopen moeten alsnog 6000 dollar betalen om naar binnen te mogen. Deze enorme populariteit leidde in 1996 tot het plan om ex-sprekers en -bezoekers van TED de gelegenheid te geven zelf een TED-achtig evenement te organiseren in hun eigen woonplaats. TEDx was geboren In 2009 hield internetondernemer Jim Stolze een presentatie op TED in Longbeach over overleven zonder internet. Het leek hem goed om TEDx naar Nederland te halen en in datzelfde jaar organiseerde hij TEDxAmsterdam, met sprekers als Robbert Dijkgraaf, Mabel van Oranje en Wubbo Ockels, en een spontane en zeer indringende presentatie over compassie van Awraham Soetendorp. Deze gaf voor Lucien Engelen van het UMC St Radboud de doorslag om TEDxMaastricht te organiseren. Een bijeenkomst over de toekomst van de zorg en gezondheid, met presentaties van onder andere e-patient Dave, Wouter Bos, Simon Sinek, Sophie van der Stap en Daniel Kraft. Drie presentaties van TEDxMaastricht 2011 zijn inmiddels gedeeld op het wereldwijde platform van TED.com en al meer dan een miljoen keer bekeken. Iedereen heeft iets met zorg De meeste zorginstellingen en patiënten zijn al lang op zoek naar manieren om voorbereid te zijn op de toekomst van de zorg. Hieruit ontstaan goede ideeën die gedeeld moeten worden. Daarbij gaat het niet alleen over de rol van internet of technologie, het gaat vooral over een andere manier van denken over de herinrichting van de zorg. Ideeën die op TEDxMaastricht het podium krijgen dat ze verdienen. In presentaties over informatie, data, communicatie, compassie, beleid, gevoel, emotie, werk, opleiding en uitdagingen voor de arbeidsmarkt. En daarmee is TEDxMaastricht niet het exclusieve domein van artsen en patiënten. Vroeg of laat krijgt immers iedereen met de zorg te maken. Als patiënt, familielid, professional, mantelzorger, of nabestaande. De toekomst van de zorg is van ons allemaal. x Lucien Engelen op Twitter), initiator en curator van TEDxMaastricht: De gezondheidszorg kan wel wat inspiratie gebruiken. Niet alleen dwingen stijgende kosten en tekorten op de arbeidsmarkt de zorgsector na te denken over de houdbaarheid van het huidige systeem. Ook patiënten en cliënten eisen een andere rol op in de zorg. Mensen beschikken dankzij internet sneller over informatie over ziekte en gezondheid dan vroeger. En met toepassingen als MijnZorgnet is het makkelijker geworden om kennis te delen met anderen. Hierdoor kan en wil de patiënt meer verantwoordelijkheid nemen in zijn of haar eigen zorgproces. Bijvoorbeeld door voorbereid met informatie een gesprek aan te gaan met de huisarts. Of door samen met een specialist op zoek te gaan naar alternatieven. Deze ontwikkeling staat niet stil en waait niet over. Net zoals we ons geen bank meer kunnen voorstellen zonder internetbankieren, zal de zorg onvermijdelijk meegaan in de heersende trend van zelfregie. Deze herinrichting blijft niet beperkt tot Nijmegen, of Nederland. Het is een internationale omslag. Vandaar dat het UMC St Radboud bewust voor Maastricht heeft gekozen als locatie voor de eerste twee edities van The Future of Health, juist vanwege de Europese oriëntatie. In 2013 zullen we de derde editie op een andere locatie houden. Welke dat is, maken we aan het einde van TEDxMaastricht 2012 bekend. x De patiënt kan en wil meer verantwoordelijkheid nemen in zijn of haar eigen zorgproces Lucien Engelen. TEDxMaastricht woordenlijst Colofon Zorg&Innovatie is een commerciële bijlage bij NRC Weekend. Productie: NRC Media Ik zoek een partner Patiënten worden mondiger, gaan actiever op zoek naar informatie en nemen met goed geen genoegen. En dat leidt tot betere zorg. Intensieve communicatie tussen patiënt en zorgverlener is daarin cruciaal. Patiënten onderhouden contact met hun zorgnetwerk in online communities en hebben inzage in hun eigen dossiers en behandelplannen: zij zijn de regisseur van hun eigen zorgproces. Zo zien wij de patiënt als partner. Zorgprofessionals die deel willen uitmaken van dit partnerschap, zijn bij het UMC St Radboud op de juiste plek. De veranderende gezondheidszorg is een wereldwijd fenomeen. Misschien zijn er daarom nog relatief weinig Nederlandse termen voor veel Zorg 2.0 begrippen. Een verklarende woordenlijst. E-health Het gebruiken van ICT-toepassingen ten behoeve van de gezondheidszorg. Gamification Toename van de toepassing van zogenaamde serious games voor de training van vaardigheden in de zorg, zowel voor professionals als patiënten. Serious gaming Het gebruik van computergames voor een serieus (educatief) doeleinde. Patient empowerment Beweging waarbij patiënten alles in het werk stellen om zelf de regie te krijgen over hun ziekte en zorgproces. Participatory healthcare Systeem van gezondheidszorg waarin de patiënt deel uitmaakt van zijn eigen behandelteam. De patiënt als partner van de zorgverlener. Simulcast Lokaal georganiseerd evenement waarbij mensen gezamenlijk naar de live-uitzending van TEDxMaastricht kunnen kijken. Healthcare 2.0 Ofwel zorg 2.0, overkoepelende term voor de veranderende gezondheidszorg waarbij e-health en patient empowerment een steeds grotere rol gaan spelen. Paradigm shift Een ingrijpende verandering van een stelsel of een model. De bijlage is tot stand gekomen uit een samenwerking tussen NRC Carrière en TEDxMaastricht. De inhoud valt derhalve niet onder de verantwoordelijkheid van de redactie van NRC Handelsblad en nrc.next. NRC Carrière is het arbeidsmarkt platform van NRC Media. Het heeft als doel om hoogopgeleide werknemers en werkgevers aan elkaar te verbinden door relevante content en vacatures te bieden. Sales: Martijn Timman, Lucien Engelen Marketing: Laurien Roos of Concept: Wilfred Mons Redactie: Karen Jochems, Karina Meerman, Marcel Wortel Vormgeving: Van Lennep, Amsterdam Correctie: Frank van Geffen Contact voor adverteerders: of Niets uit deze uitgave mag worden overgenomen, vermenigvuldigd of gereproduceerd zonder schriftelijke toestemming van NRC Media en/of andere auteursrechthebbenden. NRC Media kan geen aansprakelijkheid aanvaarden voor de volstrekte juistheid en volledigheid van alle in deze uitgave opgenomen teksten en beelden. Alle genoemde gegevens zijn onder voorbehoud. 84% van de Nederlandse bevolking checkt Google voordat zij een huisarts bezoekt (REshape)

3 04 zaterdag 24 maart Zorg & Innovatie Zorg & Innovatie zaterdag 24 maart 05 Deze pagina is tot stand gekomen in samenwerking met CZ Zorg op maat door e-health Innovatiekracht gezocht Zorgverzekeraar CZ ontwikkelt een digitaal gezondheidsplatform voor ziekenhuizen, huisartsen en patiënten, genaamd Mijn Gezondheidsplatform. Dit platform geeft de patiënt meer vermogen tot zelfmanagement, een ontwikkeling waar volgens CZ veel behoefte aan is, zeker bij chronisch zieken. Het is duidelijk: de komende jaren staat de zorg in het teken van innovatie. Maar innoveren gaat niet vanzelf: het valt of staat met de juiste mensen op de juiste plek. Wie gaan de komende jaren het verschil maken en hoe zorg je ervoor dat juist die mensen bij jouw organisatie willen werken? Lucien Engelen, initiatiefnemer en curator van TEDxMaastricht van het UMC St Radboud en innovatie-expert bij uitstek, geeft zijn mening. De huidige aanpak in de zorg, waarbij een zorgstandaard voor een aandoening wordt vertaald naar een zorgprogramma voor iedereen, past niet bij de uitgangspunten van zorg op maat. Steeds meer patiënten willen meer regie over hun eigen gezondheid en zorgbehoefte, aldus Wim van der Meeren, voorzitter raad van bestuur van CZ. Daarbij groeien de kosten van de zorg, waarop dan weer bezuinigd moet worden, terwijl de behoefte aan zorg in een vergrijzende samenleving steeds groter wordt. De zorgverzekeraar kijkt daarom naar alternatieve ondersteuning in de vorm van e-health-toepassingen, contact en telefonische consulten. Zo kan de kwaliteit van zorg verder groeien, blijven de kosten beperkt en wordt het moment dat de zorgvraag de capaciteit overtreft minder snel bereikt, aldus Van der Meeren. Vooral voor chronisch zieken gaat zelfmanagement een steeds belangrijkere rol spelen. Neem bijvoorbeeld de groeiende groep diabetespatiënten. Het merendeel moet vier keer per jaar voor controle naar een zorggroep, als onderdeel van de zorgstandaard. Hebben zij nog een andere aandoening, bijvoorbeeld COPD, dan wordt naast de eerste ook een tweede zorgstandaard toegepast. Heel gechargeerd gesteld: op maandag ben je diabeet en op dinsdag ben je COPD er. Dat is geen zorg op maat, zegt Van der Meeren. Een deel van de patiënten die nu behandeld worden volgens een zorgstandaard, kan hun zorg met zelfmanagement beter inrichten. We weten dat mensen die zelf sturen, over het algemeen minder gebruikmaken van de zorg en betere resultaten boeken. En ze zijn ook nog eens tevredener. Mijn Gezondheidsplatform Met dat doel heeft CZ een digitaal instrument laten ontwikkelen ter ondersteuning van zelfmanagement: Mijn Gezond heidsplatform (MGP). MGP heeft een aantal onderdelen in zich om op een succesvolle manier te kunnen bijdragen aan zelfmanagement. Joep de Groot, lid raad van bestuur van CbusineZ, de innovatie- en participatiemaatschappij van CZ en ontwikkelaar van het platform, licht toe: MGP biedt ondersteuning in de thuissituatie van de patiënt en combineert dat met ondersteuning in het zorgproces. Het is een digitaal gezondheidsdossier, waar zorgverlener en patiënt beiden toegang toe hebben. Zij kunnen op MGP samen een zorgplan op maat opstellen. Daarnaast kan de patiënt er belangrijke meetwaarden in bijhouden en krijgt hij daarop direct feedback. Bovendien biedt het platform interactieve mogelijkheden voor coaching op leefstijl, bijvoorbeeld op het gebied van bewegen, voeding en stoppen met roken. De patiënt logt in, doet een online-intake en ontvangt dan een plan op maat. Hij kan de voortgang bijhouden en zo - met behulp van een levende zorgprofessional die meekijkt en geregeld contact opneemt - zijn doelen bereiken. Gelijkwaardige samenwerking Door gegevens uit te wisselen tussen het platform en de systemen van de zorgverlener, komt meer informatie beschikbaar voor zowel patiënt als zorgverlener. Dit maakt de samenwerking tussen beide partijen ook gelijkwaardiger. De patiënt krijgt meer regie over zijn zorg en gezondheid en de zorgverlener kan gericht ondersteunen. Een belangrijke voorwaarde voor effectieve ondersteuning van zelfmanagement, is begeleiding en controle door een arts, vervolgt De Groot. Het is daarom zaak dat patiënt en zorgverlener eerst samen kijken naar het zelfmanagementvermogen van de patiënt. Een goede zelfmanager heeft geen behoefte aan vier keer per jaar een consult bij de zorgverlener. Dat kan teruggebracht worden tot één keer per jaar met daarnaast ondersteuning van het MGP. Dit creëert weer ruimte voor patiënten die meer begeleiding nodig hebben. Meetbare kwaliteit Leefstijlverandering en zelfmanagement van chronische aandoeningen als depressie, burn-out en angststoornis zijn bij uitstek geschikt voor online-begeleiding. Internetbehandeling is dan effectief, goedkoper en het bespaart ook arbeidskracht in de zorg, en iedereen weet hoe hard die nodig is. Er zijn mensen nodig op de arbeidsmarkt en daarvan moeten in de zorg, zegt Van der Meeren met een kleine glimlach. Differentiatie is nodig. Zorg waar het moet, zelfmanagement waar het kan. E-health kan een belangrijke rol spelen op diverse vlakken. Door zorgprocessen te verbeteren wordt het zorgsysteem efficiënter, verbetert de kwaliteit van de zorg en krijgen patiënten de mogelijkheid zelfstandiger met hun ziekte om te gaan. x Wim van der Meeren (links) en Joep de Groot: E-health kan uitkomst bieden voor patiënt en zorgverlener. Differentiatie is nodig. Zorg waar het moet, zelfmanagement waar het kan We praten niet over zomaar een verandering, we spreken over de grootste verandering ooit in de zorg. Een paradigm shift. Lucien Engelen laat er meteen geen twijfels over bestaan hoe groot de uitdaging wordt voor de zorg. Artsen, verpleegkundigen, ondersteuners en staf iedereen krijgt er op een of andere manier mee te maken. Wat kan de zorg verwachten? Ten eerste is er sprake van rolwisseling. Waar informatie eerder alleen aan de kant van zorgprofessionals en wetenschappers beschikbaar was, is het nu via onder meer internet voor iedereen toegankelijk. Hierdoor verandert de rol van de patiënt en zal deze actiever betrokken moeten worden bij het zorgproces. Daarnaast is de vraag naar zorg enorm gestegen en, met de vergrijzing aan de horizon, is er nog geen einde in zicht. Inzet van nieuwe technologie moet tijd en arbeid besparen, en daarmee de kosten van de zorg beheersbaar houden. Technologie moet je niet zien als doel maar als tool, stelt Engelen. Het is een middel waarmee je tijd kunt winnen en ruimte kunt scheppen voor andere taken. Dat betekent wel dat het vak van verpleegkundige bijvoorbeeld op den duur technischer wordt. Innovatie biedt kansen De wereld van de zorg verandert dus ingrijpend verandert daarmee ook de vraag naar personeel? Volgens Engelen is dit niet meteen het geval. Door innovatie in de zorg zal de invulling van sommige functies anders worden denk aan de verpleegkundige en de nieuwe techniek. Ook zullen er waarschijnlijk geheel nieuwe functies ontstaan, waar we nu niet direct aan denken. Maar de veranderingen vinden gefaseerd plaats, dus is er voldoende tijd om personeel zonodig bij te scholen of wellicht helemaal om te scholen, mocht dat nodig zijn. Waar het om gaat, benadrukt Engelen, is dat innovatie in de zorg veel kansen zal bieden, zowel voor de huidige zorgprofessionals als voor mensen die nu in andere sectoren werkzaam zijn. Zorgprofessionals willen zorg verlenen, niet eindeloos turven en lijstjes invullen. Technologie kan veel van die bijzaken overnemen, waardoor er meer tijd is voor het echte werk. Tegelijkertijd wordt de zorg door innovatie ook een meer dynamische omgeving. Er komt meer ruimte voor mensen die Zorgbreed moeten we de juiste mensen op de juiste plek krijgen het leuk vinden om te pionieren en nieuwe dingen op te zetten. Kortom: de zorg wordt leuker en daarmee een aantrekkelijker branche! Communiceer met communities Dat is een welkome ontwikkeling in een sector die nog te vaak kampt met een grijs en stoffig imago. Maar zorginstellingen zullen dat wel zelf in hun werving moeten laten doorklinken. Engelen is voorstander van een creatieve benadering: We moeten outside the box denken om nieuwe doelgroepen te bereiken. Met louter traditionele middelen zoals kranten en vakbladen bereik je immers maar een deel van je doelgroep. Cross-mediale combinaties en inzet van social media zijn essentieel voor een maximaal bereik. Met name netwerken of communities bieden waardevolle mogelijkheden om zorgorganisaties een eigen gezicht te geven en daarmee een sterke employer brand op te bouwen en te onderhouden. Zakelijke platforms als LinkedIn worden al langer hiervoor gebruikt maar ook Facebook en Twitter worden steeds belangrijker. Engelen, zelf een enthousiaste Twitteraar, ziet hierin grote kansen. Denk bijvoorbeeld aan het inzetten van werknemers - ze zijn je beste ambassadeurs! Maak het makkelijk voor hen om vacatures te posten op hun Facebookpagina of te tweeten. Daarmee vergroot je de kans dat je mensen bereikt die een match hebben met jouw organisatie. Werk aan een sterk merk Een dergelijke aanpak brengt employer branding ook binnen het bereik van kleine organisaties zoals huisartsenpraktijken en andere kleinschalige zorgverleners. Ook zij kunnen immers zonder grote investeringen met social media aan de slag gaan. Dat is belangrijk want employer branding kan veel verder ontwikkeld worden in de zorg. Engelen: Innovatie zal van de zorg een leukere en interessantere sector maken; het is goed als alle organisaties, op alle niveaus, die boodschap uitdragen. Bovendien is het belangrijk om zorgbreed de juiste mensen op de juiste plekken te krijgen. Iedere organisatie kent zijn eigen specifieke cultuur, zijn eigen focus, zijn eigen plussen en minnen. Als je die heel duidelijk communiceert, kunnen zowel werkgever als werknemer veel bewuster kiezen. Bovendien: Hoe beter het proces aan de voorkant is geregeld, hoe beter de collega s die je binnenhaalt, aldus Engelen. En hoe groter de kans dat zij zich thuis voelen binnen de organisatie en willen blijven. In het kader van de grote veranderingen die de zorg te wachten staat, is dat tenslotte ook niet onbelangrijk. x Wat is employer branding? Employer branding is een authentieke en onderscheidende voorkeurspositie verkrijgen en behouden als werkgever in de mindset van (potentiële) medewerkers en hun beïnvloeders met als doel het aantrekken en behouden van de juiste medewerkers. Uit: Het Nieuwe Employer Brand, uitgeverij Werf&Media sinds 2001 zijn De zorgkosten met 66% gestegen (CBS) het Aantal werkenden in de zorg is met 30% gestegen sinds 2001 (CBS)

4 06 zaterdag 24 maart Zorg & Innovatie Zorg & Innovatie zaterdag 24 maart 07 bezorgde bloggers De digitale wereld speelt een steeds een grotere rol in de gezondheidszorg. Niet vreemd dus dat steeds meer mensen online hun mening geven of adviezen willen delen. Op deze pagina s stellen we een aantal bloggers die betrokken zijn bij TEDxMaastricht aan u voor. Hugo van der Wedden Is verpleegkundige en medisch socioloog, gespecialiseerd in moderne stervensrituelen. Naast zijn werk aan een boek over dit onderwerp, blogt Hugo regelmatig op nursing.nl over zijn ervaringen in de verpleging. Karin Oost Is hoofd van artsennet.nl, het grootste onafhankelijke medische nieuwsportal voor alle artsen in Nederland. Hiervoor was ze freelance journalist en fotograaf. Marije Elderenbosch Heeft verstand van alles wat van letters is gemaakt. Marije is freelance schrijver, redacteur, vertaler, cateraar en daarnaast professioneel diabeticus en schrijft vanuit haar persoonlijke ervaringen over de toekomst van de gezondheidszorg. Renske Visscher Is orthopedagoog en manager van het project e-health bij Altrecht. Vanuit haar ervaring in de geestelijke gezondheidszorg, is ze gedreven om deze zorg makkelijker en prettiger te maken voor patiënten en behandelaren, bijvoorbeeld door het inzetten van serious gaming. Eveliene Manten-horst Biomedisch wetenschapper van huis uit, maakt zich tegenwoordig sterk voor het organiseren van mensgerichte zorg, onder andere voor jonge mensen met kanker. Daarbij wil ze de onlosmakelijke combinatie van high tech en high touch onder de aandacht brengen onder het codewoord SAMEN, namelijk met de patiënt. Hugo van der Wedden Normaal zijn Sinds een paar maanden ben ik gedetacheerd op de afdeling interne oncologie. Vrijwel alle patiënten die ik verpleeg hebben uitgezaaide kanker, een enkele uitzondering daargelaten. De meesten komen voor chemotherapie om de ziekte te vertragen. Sommigen, voor wie geen reguliere behandeling meer bestaat, doen mee aan een medicijnstudie. Ook zijn er behoorlijk wat mensen die acuut zijn opgenomen in verband met pijn, obstipatie of andere malaise. Er heerst evenwel een goede sfeer op de afdeling. Zeg maar gerust dat het gezellig is. Je zou het wellicht niet verwachten, maar het gebeurt regelmatig dat mensen, wanneer het ontslag in zicht komt, er zeer tegenop zien om de buitenwereld tegemoet te treden. Die houding begrijp ik steeds beter. De afdeling is voor de meeste patiënten een bekende plek. Ze hebben er vaker gelegen. Ze kennen het personeel en weten dat ze in goede handen zijn. Mensen voelen zich er veilig, misschien zelfs wel thuis. Ook omdat de wereld buiten het ziekenhuis niet meer hetzelfde is. Kanker is een ziekte met een stigma. We associëren het met de dood en dat geeft problemen in relaties. Naasten van de patiënt weten zich soms maar moeilijk een houding te geven. Een mevrouw met terminale kanker vertelde dat haar beste vriendin iedere keer in janken uitbarst als ze elkaar zien, en dat ze daar wel een beetje klaar mee is. Ze heeft juist behoefte aan de luchtige gezelligheid van vroeger. Een man met longkanker heeft vrienden die bij binnenkomst altijd zeggen dat hij er zo goed uitziet. Niet slecht bedoeld natuurlijk, maar hij ervaart geen enkele ruimte om te vertellen over de misselijkheid, de benauwdheid en de angst die hij dagelijks ervaart. Hij voelt zich eenzaam tijdens het bezoekuur. Hierin schuilt voor een belangrijk deel de gezelligheid op de afdeling. Bij ons ben je met uitgezaaide kanker geen buitenbeentje. Iedereen is ziek en vrijwel iedereen gaat eerder dood dan eigenlijk de bedoeling is. Op de afdeling kunnen mensen daarom gewoon zichzelf zijn, ondanks hun gestigmatiseerde ziekte. De pruiken gaan af. Met elkaar en met het personeel praten ze over pijn, angst, The Voice of Holland, Ajax en de soms bevreemdende ervaring van het ziek zijn. Ze zijn er normaal onder de normalen. Een rol die in de buitenwereld niet meer vanzelfsprekend is. x Karin oost Pioniers, volgers, afwachters en negatieven Er zijn vier soorten artsen: pioneers, volgers, afwachters en negatieven. De pioniers zijn de dokters die u tegenkomt op initiatieven als E-health. Zij zetten in op innovatie en verbetering van de zorg, al dan niet geholpen door technologie. Dat zijn de mensen die de toekomst scheppen. De volgers zijn de eersten, na de pioniers, die nieuwe ontwikkelingen omarmen. Zij worden ambassadeurs van deze initiatieven. Pioniers kunnen niet zonder volgers en volgers kunnen niet zonder pioniers. Volgers zijn de mensen die de toekomst omarmen. De afwachters zijn uitermate belangrijk. Als zij een nieuwe ontwikkeling omarmen, is de kritische massa bereikt en dat is bepalend voor het normaliseren van een nieuw product of nieuwe dienst in de dagelijks zorgpraktijk. Zij zijn niet zo snel als de volgers in het adapteren van nieuwe initiatieven, maar als zij dat doen, kan er niets meer misgaan. Afwachters zijn de mensen die de toekomst werkelijkheid maken. Met de negatieven is het een langer verhaal. Dit is de groep mensen die denkt: Waarom zou ik mijn dagelijkse praktijk veranderen? Zij implementeren nieuwe technologieën alleen als zij ertoe gedwongen worden. Negatieven zijn de mensen die de toekomst vertragen. Welk soort arts bent u? x Marije Elderenbosch God, appels en internet Als het waar is dat een appel per dag ervoor zorgt dat de dokter wegblijft, moet de appelconsumptie wereldwijd de afgelopen jaren wel enorm gedaald zijn. Gezondheidszorg is booming business en dokters zijn allerminst verdwenen. Er is wel wat veranderd. Vroeger geloofden mensen in kwakzalvers en een almachtige god; vandaag de dag lijkt het erop dat internet het leeuwendeel van de stemmen krijgt. In die enorme zee van informatie zoeken we naar oplossingen voor alles wat ons scheelt voordat we er ook maar aan denken de huisarts te bellen. Ziekte is een teken van zwakte, en wie zwak is is kwetsbaar. En we willen niet kwetsbaar zijn. Je kunt lang zoeken naar een kaartje met Ja, natuurlijk is het vervelend, maar je zult ermee moeten leren leven. Nee. Het is Beterschap! en Hopelijk ben je snel weer de oude! wat de klok slaat. Met elk strengetje DNA dat ontrafeld wordt, wordt er gewerkt aan genezing. Voor veel ziekten komt die genezing in rap tempo dichterbij. Mooi, want wie wil er nou niet dat AIDS genezen kan worden en dat geliefden niet langer doodgaan aan kanker? Alhoewel het natuurlijk nog beter zou zijn als niemand nog kanker kreeg. Willen we niet allemaal een lang, gezond en gelukkig leven? Nou ja, er zijn natuurlijk altijd mensen die jong en op het hoogtepunt van hun roem willen sterven, maar aangezien die mensen als gezonde bron van vermaak dienen voor mensen die wel gaan voor en ze leefden nog lang en gelukkig is dat eigenlijk geen probleem. Jammer alleen dat er voor elke ziekte die (bijna) genezen kan worden een nieuwe opduikt, en dat die nieuwelingen zich net zo hard verspreiden als een virus op het almachtige internet. Vooralsnog is ziekte een onuitroeibaar fenomeen, maar het is waarschijnlijk slechts een kwestie van tijd voor ook dat opgelost wordt. Tot het zover is, schrijf ik appels voor. x Renske Visscher E-health is empowerment health, of toch niet? Een tijdje geleden had ik een groep vrienden te eten. Een van hen vroeg op een gegeven moment, Stel dat je met een tijdmachine wordt teruggestuurd naar de Middeleeuwen, wat zou je dan kunnen laten zien van onze vooruitgang? Het was een lange tijd stil. Alleen over onze vooruitgang vertellen leek ons een enkele reis naar een middeleeuwse kerker of erger. We moesten toch iets kunnen verzinnen... Een computer maken lukt niet, internet aanleggen, een auto, een smartphone, een koelkast, wasmachine, elektriciteit maken? Helaas... Het enige wat we konden verzinnen is dat we de middeleeuwers zouden kunnen helpen met het verbeteren van hun hygiëne. Maar dat hadden onze grootouders ze ook al uit kunnen leggen. Dit zette me aan het denken over de vooruitgang in onze hedendaagse maatschappij. Mijn baan is om E-health te ontwikkelen en te implementeren. Het voornaamste doel van E-health is om patiënten te ondersteunen met technologie zodat zij minder afhankelijk worden van zorgverleners. Door middel van E-health krijgen patiënten meer zelf de touwtjes in handen en krijgen zij meer regie over hun ziekte of herstel. Zoals een van de TEDxMaastricht thema s luidt E-health is empowerment-health. Maar is dat wel zo? Na de discussie over de tijdreis naar de middeleeuwen ben ik daar toch wat aan gaan twijfelen. In onze missie om patiënten minder afhankelijk te maken van hulpverleners zou een neveneffect wel eens kunnen zijn, dat we ze te afhankelijk maken van technologie. En het vervelende met technologie is: het gaat weleens stuk. Je zult niet de eerste automobilist zijn die totaal de weg kwijt raakt doordat de TomTom het niet meer doet. x Eveliene manten-horst It is mine! Toch gek eigenlijk. Gek dat andere mensen kijken naar mijn lichaam; mijn bloed, mijn weefsel, mijn activiteiten. Ze kijken en observeren. Ze praten met elkaar en analyseren met elkaar. En dat over mij, maar zonder mij. Ik krijg de uitslag. Alsof ik een examen doe. Een examen waar ik knoerthard voor geleerd hebt en waar ik onverwacht en ongewild toch nog voor kan zakken. En wat nog gekker is: anderen dan ikzelf weten dus eerder, ja véél eerder, wat er met mij aan de hand is. En zeggen dat niet of mogen dat niet zeggen aan mij omdat er regels zijn. En dat snap ik wel. Het is ook correct bedoeld. Ik heb er ook geen verstand van. En nee, ook ik zit niet te wachten op Tulleken-Koelewijn -acties. Maar toch blijft het gek dat ik niet weet wat er gebeurt, wat er gedaan, wat er gezegd wordt over mij en wat van mij is. Dat het mij wordt medegedeeld. En niet meteen maar na een poosje. Dat zou toch anders moeten kunnen? Dat zou toch, als ik dat wil, samen met mij moeten kunnen? In de tijd dat mijn bloed, mijn weefsel, mijn activiteiten onderzocht worden om een diagnose te kunnen stellen, leef ik een vacuüm in de tijd. En in die tijd, die zo eenzaam is, altijd te lang duurt en zo koud dat de Noordpool spontaan een ijslaag erbij krijgt, is er niemand die mij bijstaat. Die bereid is met mij mee te reizen. Die snapt, zonder woorden, wat ik doormaak. Dat zou toch anders moeten kunnen? Als ik dat wil? x Er zijn meer dan zorggerelateerde weblogs in Nederland (REshape) 57% van de Nederlandse patiënten deelt zijn of haar zorgervaringen online (REshape)

5 Zorg & Innovatie zaterdag 24 maart 09 Regel al je zorg online Altijd en overal Deze pagina is tot stand gekomen in samenwerking met UMC Utrecht de echte REVOLUTIE IN DE ZORG De nieuwe zorgprofessional werkt midden in het digitale tijdperk en is gewend zelf informatie binnen te halen. Nu is technisch mogelijk waar het UMC Utrecht al jaren van droomt. De echte revolutie is echter de verandering in de relatie tussen arts en patiënt. PAZIO stelt meerdere online diensten beschikbaar waarbij je altijd en overal je zorg kunt regelen: afspraken maken, labuitslagen inzien, recepten aanvragen en na je afspraak nog online een vraag stellen aan je arts. Tegelijkertijd stellen we handige apps beschikbaar die je meer inzicht geven in je eigen gezondheid en waar je actief mee aan de slag kunt! PAZIO maakt dit mogelijk Hiermee leveren we een bijdrage aan de kwaliteit, beschikbaarheid en betaalbaarheid van de zorg. PAZIO is een initiatief van het UMC Utrecht samen met andere innovatieve partners. PAZIO zoekt projectmanagers! Wil je als jonge ambitieuze innovator deel uitmaken van ons team? Pas je in een gedreven innovatieve omgeving waarin je direct volledig mee draait? Wij zoeken startende projectmanagers die samen met ons van PAZIO een succes gaan maken. Wil jij samen met ons bijdragen aan de toekomst van de gezondheidszorg? Voor meer informatie: Jos Kuilboer is directeur bij en Innovatieambassadeur van het Universitair Medisch Centrum (UMC) Utrecht. Hij is een supporter van co-creatie: vernieuwing door samenwerking op een leuke en effectieve manier. Dit doet de medische kennisinstelling met partners uit zowel de farmaceutische en ICT-industrie, als uit de zorg en de overheid. Via het web kunnen we nu informatiesystemen voor elkaar ontsluiten, zegt Kuilboer. Het lastigste aspect was misschien wel de communicatie tussen mensen. Zorg en ICT hebben nu eenmaal een heel andere manier van praten en luisteren. Na twee jaar van voorbereidingen werkt het online communiceren tussen patient en behandelaar nu echt in de dagelijkse praktijk. Alle partners in het PAZIO-project zijn overtuigd van hetzelfde belang: niet technologiegedreven werken, maar op basis van gebruiksgemak en het nut voor de patiënt. Mobiele apps PAZIO is een platform voor online-applicaties voor zorgaanbieders, met het doel de kracht van de patiënt te versterken. De apps werken op tablets en smartphones en de patiënt krijgt toegang tot de functionaliteit door eenmalig veilig in te loggen met DigiD. Met name de chronisch zieke patiënt kan hiermee veel meer zeggenschap krijgen over zijn behandeling dan momenteel het geval is, aldus Kuilboer. Wij hebben patiënten in de kliniek die beter op de hoogte zijn van hun medicijngebruik dan menig arts. Waarom die kennis niet gebruiken? Sterkere eerste lijn Niek de Wit is hoogleraar huisartsengeneeskunde en medisch manager van de Julius Gezondheidscentra in de Utrechtse nieuwbouwwijk Leidsche Rijn. In de vier gezondheidscentra worden in nauwe samenwerking met het UMC Utrecht innovatieve zorgconcepten in de eerste lijn ontwikkeld en geevalueerd. De Wit: Om ook in de toekomst aan de toenemende zorgvraag tegemoet te kunnen komen, moet de eerste lijn worden versterkt. Dat vraagt om een betere organisatie, meer medische mogelijkheden en een betere taakverdeling. Waarom zou een huisarts geen MRI- of CT-scan kunnen aanvragen voor zijn patiënt? Door de expertise van de huisarts te verhogen, kunnen we meer mensen in de eerste lijn houden en dit ontlast de (dure) ziekenhuiszorg. Maar de huisarts heeft ook geen zeeën van tijd en daarom bevat PAZIO applicaties die tijd en kosten moeten besparen. Herhaalrecepten, consult, afspraken maken, online-labuitslagen, online beschikbare patiënteninformatie: de patiënt richt zelf zijn online-omgeving in, door die apps te kiezen die voor hem van belang zijn. Zo wordt bijvoorbeeld het Inidividueel ZorgPlan beschikbaar, dat de patiënt inzicht geeft in zijn eigen medisch dossier. Het is geen elektronisch patiëntendossier, benadrukt De Wit. Het gaat om voor de patiënt toegankelijke gegevens uit het dossier en om de behandelafspraken met de zorgaanbieder. Zelfmanagement Met eafspraak is de huisartspraktijk 24 uur per dag bereikbaar voor het plannen van een afspraak. econsult maakt de huisarts ook als een dokter bereikbaar. Binnenkort voegt PAZIO ook een zelfmanagementmodule toe voor diabetespatiënten en krijgt de patiënt in Leidsche Rijn toegang tot E-mentalhealth-behandelprogramma s als Kleur je leven. UMC Utrecht biedt al de mogelijkheid voor online-consultatie van de specialist. We krijgen bijna altijd doordachte vragen van patiënten, zegt Kuilboer. De vraag schriftelijk moeten formuleren helpt hem scherp te stellen. De echte revolutie Technisch is nu mogelijk waar het UMC Utrecht jarenlang van droomt, zegt Kuilboer, terwijl hij met enige liefde naar zijn tablet kijkt. Maar de echte revolutie is de andere manier waarop de huisarts en de specialist in contact treden met de patiënt en hem begeleiden. We gaan van zendingsgericht werken naar veel meer gelijkwaardigheid. Eerlijk is eerlijk, patiënten staan nog niet massaal te springen om mee te doen. Sinds de introductie in de herfst van 2011 in het eerste Julius Gezondheidscentrum, heeft 15% van de patienten zich bij PAZIO geregistreerd. Maar het gebruik groeit gestaag. Het lijkt een kwestie van wennen. Kuilboer en de Wit zijn optimistisch. Gebruik zal zich verspreiden als een olievlek. De regio s Groningen en Friesland hebben ook al interesse getoond. Daar zijn de letterlijke afstanden tussen arts en patiënt wat groter. En de grenzen aan de ontwikkeling zijn nog niet bereikt: in de toekomst kan de patient door een combinatie met videochatsoftware als Skype via PAZIO zelfs een online- live -spreekuurbezoek bij bij zijn huisarts of specialist afleggen. x Voor informatie over PAZIO: De echte revolutie is de andere manier waarop de huisarts en de specialist in contact treden met de patiënt Niek de Wit (links) en Jos Kuilboer: UMC Utrecht zet technologie in om de gelijkwaardigheid tussen arts en patiënt te vergroten. Wil je met de toekomst van de zorg mee bepalen? We zijn er al mee begonnen. 30% van de Nederlandse patiënten vergelijkt en kiest een arts online (REshape)

6 10 zaterdag 24 maart Zorg & Innovatie Zorg & Innovatie zaterdag 24 maart 11 NRC carrière mag 5 kaarten verdelen Deze pagina is tot stand gekomen in samenwerking met UMC St Radboud toch nog naar TEDxMaastricht? Wie is de partner van de patiënt? Iedereen kon zich op de website van TEDxMaastricht aanmelden voor een van de uitnodigingen, door aan te geven waarom hij of zij niet op TEDxMaastricht mocht ontbreken. Het evenement is inmiddels allang meermaals uitverkocht. Maar voor wie toch graag naar het evenement op 2 april wil, is er nog een allerlaatste kans. NRC Carrière mag namelijk nog vijf lezers gelukkig maken met een plaats. Maak het live mee Ook thuis is het gehele programma van TEDxMaastricht op 2 april a.s. live te volgen. Stuur voor vrijdag 30 maart een naar en leg uit in maximaal 120 woorden wat jouw visie is op de toekomst van gezondheid en waarom TEDxMaastricht niet zonder jouw aanwezigheid kan. De winnaars krijgen persoonlijk bericht. Jouw veilige en sociale netwerk in de zorg MijnZorgnet.nl is er voor patiënten, mantelzorgers en zorgverleners. Om kennis en ervaring te delen, vragen te stellen en op de hoogte te blijven van nieuwe ontwikkelingen rondom de meest uiteenlopende ziektebeelden. Op momenten waarop het ú uitkomt. Met (mede) patiënten, mantelzorgers en (collega) zorgverleners. Eén op één of in groepsverband. Bent u benieuwd hoe dit kan? Kijk dan op MijnZorgnet.nl voor patiënten Via het YouTube LIVE-kanaal van TEDxMaastricht wordt het gehele programma uitgezonden, inclusief interviews met sprekers, kijkjes achter de schermen en meer. En wie graag samen kijkt, komt naar een van de TEDxMaastricht Cinema Events of simulcast evenementen die door heel Nederland georganiseerd worden. Kijk voor meer informatie op Vragen stellen, overleggen en ervaringen delen Met mensen waarvan ú vindt dat ze bij uw zorgproces betrokken moeten zijn: medepatiënten, familie, vrienden, mantelzorgers, zorgverleners In digitale poli s van uw ziekenhuis, in groepen waarin uw ziektebeeld centraal staat of in uw eigen persoonlijke community Op momenten waarop het ú uitkomt (advertentie) MijnZorgnet.nl voor zorgverleners Weten wat er leeft onder uw patiënten Vragen beantwoorden, kennis en informatie delen o Persoonlijk en individueel met één patiënt of efficiënt in groepsverband o Eenvoudige kennisuitwisseling met collega zorgverleners o In de digitale poli van uw afdeling, in groepen waarin een ziektebeeld centraal staat of in persoonlijke communities van uw patiënten Op momenten waarop het ú uitkomt Een partnerschap kent twee deelnemers. Wie patiënt als partner als motto kiest, geeft aan zelf ook een goede partner te willen zijn voor de patiënt. In de Radboud Manier van Werken staat partnerschap centraal. In het UMC St Radboud werken ongeveer medewerkers in verschillende rollen voor en met de patiënt aan de zorg. Dit jaar zet de organisatie de eerste stappen in de Radboud Manier van Werken, om meer dan ooit een gelijkwaardig partnerschap te creëren tussen de Radboudmedewerkers. Dat gebeurt op verschillende vlakken: onderling, over afdelingen heen en vervolgens met de patiënt. Zo krijgen medewerkers van het UMC St Radboud de mogelijkheid om hun persoonlijk budget naar eigen inzicht te besteden aan persoonlijke ontwikkeling en opleiding. Ook wordt de vrijheid en flexibiliteit geboden om het werk in grote mate zelf in te richten, volgens de principes van Het Nieuwe Werken. Maar het zit ook in iets eenvoudigs als het online aanmelden en bijhouden van ziekte en verlof. Als medewerkers van het Radboud op deze wijze in staat worden gesteld hun eigen verantwoordelijkheid te nemen en zelf de regie te voeren over hun werk, kunnen zij op vergelijkbare wijze omgaan met de patiënt en zijn ziekte. Dit is waar het UMC St Radboud zich hard voor wil maken in Digitale communicatie Volgens Lizette Engelen, ambassadeur van het Nieuwe Werken, is directe digitale communicatie een van de middelen om deze nieuwe werkwijze te realiseren. Binnen het UMC St. Radboud lopen al projecten op dit gebied. Annelies Mavinkurve, kinderoncoloog, is betrokken bij een ervan: het REshape-project MijnRadboudThuis. Mavinkurve is erg enthousiast over deze pilot: Ouders kunnen via een tablet die ze gemakkelijk overal mee naartoe kunnen nemen, vragen stellen aan iemand die zij kennen en vertrouwen en op korte termijn antwoorden van hem of haar ontvangen. Dat waarderen zij enorm. Voor de zorgverlener is het fijn dit te kunnen doen op een voor hem of haar geschikt moment. Zowel patiënt als arts houden zo beide meer de regie over hun tijd; er is sprake van een gelijkwaardiger samenwerking. Het Radboudkompas Met de introductie van de Radboud Manier van Werken wordt ook het Radboudkompas ingevoerd. Opleidingsadviseur Dré Kloks vertelt hoe dat past in de nieuwe manier van jaargesprekken voeren, waarbij gelijkwaardigheid op de werkvloer en daardoor uiteindelijk gelijkwaardigheid met de patiënt, het uitgangspunt is: De medewerker en zijn leidinggevende gaan de dialoog met elkaar aan, zowel zakelijk als persoonlijk. Dit gebeurt met een planningsgesprek waarbij de werkzaamheden, ontwikkeling en inzetbaarheid van de medewerker worden besproken. Later volgt er een voortgangsgesprek, om uiteindelijk tijdens de evaluatie de gemaakte afspraken te bespreken en evalueren. Dan volgt ook de feitelijke beoordeling. Het Radboudkompas zal een belangrijke rol gaan spelen in dit proces. Het is een online-instrument waarmee je je voorbereiding en verslaglegging kunt vastleggen. Deze bijzondere tool gaat in april 2012 live. Energieker naar het werk Je krijgt wat je creëert, zegt Valerie Héraud, hoofd Organisatie en Personeelsontwikkeling. Er is altijd sprake van een wisselwerking tussen de medewerker en de patiënt. Door de medewerker een training te bieden die precies bij hem past, komt hij dichter bij zijn drijfveren en zal hij energieker naar zijn werk gaan. Daarom zijn wij het aanbod van het persoonsgebonden budget enorm aan het verruimen en wordt de aanvraag efficiënter. Door producten aan te bieden op het gebied van leef- en werkstijl, loopbaan en de balans tussen werk en privé dragen wij bij aan de ontwikkeling van onze medewerkers. En dat is natuurlijk uiteindelijk ook positief voor de patiënt. x Er is altijd sprake van een wisselwerking tussen de medewerker en de patiënt 25% van de Amerikanen laat een keuze voor de eerste hulp beïnvloeden door Social Media (REshape)

7 12 zaterdag 24 maart Zorg & Innovatie de sprekers van TEDxMaastricht Meer dan 30 sprekers delen hun ideeën over de toekomst van de zorg tijdens TEDxMaastricht op 2 april. Vanuit hun professie, vanuit hun ervaring of vanuit hun hart. Wat ook de reden is dat ze op het podium van het Theater aan het Vrijthof staan, een ding is zeker: het programma staat garant voor een flinke pil aan inspiratie. Hieronder een selectie. Bart Knols Bart Knols heeft een passie voor muskieten. Bijna verloor hij zijn vrouw aan malaria, en zelf vloerde de ziekte hem negen maal gedurende zijn elfjarige verblijf in Afrika. Net als Fred Soper, die aan het begin van de tweede wereldoorlog voorkwam dat er in Brazilië een plaag van Afrikaanse malariamuggen ontstond door duizenden mensen te laten zoeken naar muskietenlarven en ze te doden, is Bart Knols een groot voorstander van praktische, niet noodzakelijkerwijs hightech-oplossingen om malaria een halt toe te roepen. Tijdens TEDxMaastricht zal hij het hebben over zijn strijd tegen malaria, de pijnlijke waarheid over muskieten, en zal hij het publiek deelgenoot maken van enkele opmerkelijke ontdekkingen. Janneke Wittekoek en Joop Braakhekke Een cardioloog met een hart. Zou zou je Janneke Wittekoek kunnen omschrijven. Ze is een dokter die zich druk maakt over het feit dat ze teveel patiënten in haar spreekkamer ziet die daar niet hadden hoeven te zitten. Zij ziet liever dat je haar mijdt. Maar misschien ben jij ook zo iemand die zich nauwelijks druk maakt om zijn gezondheid? Geen zin in een gezondheidspreek van de dokter? Beetje bang voor de dokter misschien? Wat ook de reden is, dokter Janneke heeft het medicijn gevonden om je wel betrokken te krijgen bij je eigen gezondheid. Maak je borst maar nat voor een stoofpotje van medisch bewustzijn, geserveerd met een toefje knoflook, op een bedje van humor. Anke Tijtsma Heeft de rest van de wereld er iets aan als de Nederlandse gezondheidszorg verbetert? Het is eerder andersom. Ontwikkelingslanden ondervinden doorgaans slechte gevolgen van elke ontwikkeling die Westerse landen maken. Bijvoorbeeld door het onethische testen van medijnen, of het inzetten van onderbetaalde werknemers uit lagelonenlanden. Anke Tijtsma, medisch antropoloog en directeur van Wemos, wil dat dit verandert. Een duurzame en eerlijke gezondheidszorg in Nederland die bijdraagt aan een goede gezondheid wereldwijd. Actie hier, resultaat daar. Hoe dat kan? Anke vertelt het op TEDx- Maastricht. Roni Zeiger Voorheen Chief Health Strategist bij Google en nu medeoprichter en CEO van Impatient Science. Daarnaast werkt Roni als dokter en is hij medeoprichter van mijnzorgverhaal. nl en Seduce Health. Dit alles doet hij vanuit zijn missie om zoveel mogelijk mensen toegang te geven tot kwalitatief goede gezondheidsinformatie. Jelle Barentsz Stel je voor dat je een dokter bent die mensen van kanker moet genezen. Maar je hebt geen idee waar de tumor precies zit. Of wat voor tumor het precies is. Klinkt gek? Het is helaas de dagelijkse realiteit. En de reden waarom Jelle Barentsz, hoogleraar Radiologie en voorzitter van het Prostaat MR Center of Excellence van het UMC St Radboud, zich inzet voor de toepassing van MRI-technologie bij patiënten met (mogelijke) prostaatkanker. Met MRI zou het mogelijk moeten zijn om simpel en snel een goede diagnose te stellen, zonder patiënten lastig te moeten vallen met veel pijnlijke ingrepen. Jelle Barentsz hoopt dat deze methode de standaard zal worden bij het onderzoek aan mannen met een verhoogde kans op prostaatkanker. Yes, we scan! Marco van Beers Kan technologie ons helpen bij het delen van emoties, gedachten en gezondheid? Marco denkt van wel. Door technologie en design te combineren tot intieme communicatietechnologie. Waarbij die technologie hooguit een medium is. Niet het doel. Marco studeert momenteel af aan de faculteit Industrieel Ontwerp van de Technische Universiteit Eindhoven. Zijn ontwerpen zijn poëtisch, symbolisch en gevoelig en stellen patiënten in staat beter te communiceren met hun omgeving. Peter Nicks De afgelopen twaalf jaar heeft Emmy-Awardwinnaar Peter Nicks vooral besteed aan het vertellen van verhalen, het slechten van conventies en betrokkenheid creëren met nieuwe ideeën. Peter maakt documentaires voor televisie, was producer bij ABC News in New York, de documentaireserie Life 360 en is betrokken bij een aantal social media startups. Momenteel werkt Peter aan het multimediale project The Waiting Room waarmee hij de impact onderzoekt die het Amerikaanse zorgbeleid heeft op een streekziekenhuis en de bijbehorende grotendeels onverzekerde patiëntenpopulatie. Paul Levy Paul Levy was voorzitter van de raad van bestuur van het Beth Israel Deaconess Medical Center in Boston. Over zijn ervaringen als bestuurder hield hij een weblog bij met de titel Running a Hospital. Hij was daarmee een van de weinige ziekenhuis-ceo s die open en eerlijk zijn gedachten deelde met de rest van de wereld over ziekenhuizen, geneeskunde en issues in de gezondheidszorg. In zijn blogberichten laat Paul Levy zich zien als iemand die een gelijkwaardige relatie met patiënten hoog in het vaandel heeft. Maastricht x = independently organised TED event Zorg & Innovatie is een commerciële bijlage bij NRC Weekend

Het heft in eigen handen - De implementatie van 16 miljoen netwerken Conferentie Pharos & RVZ, 1 november 2011

Het heft in eigen handen - De implementatie van 16 miljoen netwerken Conferentie Pharos & RVZ, 1 november 2011 Het heft in eigen handen - De implementatie van 16 miljoen netwerken Conferentie Pharos & RVZ, 1 november 2011 Dr. Marjan Faber IQ healthcare, UMC St Radboud, Nijmegen MijnZorgnet, Nijmegen m.faber@iq.umcn.nl

Nadere informatie

Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg

Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg Informatie voor cliënten Cliënten en geestelijke gezondheidszorg Slachtoffers van mensenhandel hebben vaak nare dingen meegemaakt. Ze zijn geschokt

Nadere informatie

Succesvolle carrière als (wijk)verpleegkundige? Verstand van Zorg

Succesvolle carrière als (wijk)verpleegkundige? Verstand van Zorg Succesvolle carrière als (wijk)verpleegkundige? Verstand van Zorg Opleiding én prachtbaan Verpleegkundige als regisseur van de zorg De komende jaren verandert de zorg ingrijpend. Steeds minder mensen verblijven

Nadere informatie

Social Media Onderzoek 2014

Social Media Onderzoek 2014 1 Index Onderwerp Pagina Management Samenvatting 3 Rol binnen de organisatie 4 Voor welke doelen zet je social media in? 5 Welke kanalen zet je in? 5 Maakt de organisatie gebruik van een blog? 6 Hoe komt

Nadere informatie

Werken aan de zorg van morgen

Werken aan de zorg van morgen Werken aan de zorg van morgen Uitkomsten zorgdebat VNG Jaarcongres 2015 E-health, wonen en zorg Whitepaper Ruim baan voor initiatieven om langer gezond thuis te wonen Hoofdstuk 1: Uitdagingen Hoofdstuk

Nadere informatie

TravelNext LOBKE ELBERS @LOBKEELBERS

TravelNext LOBKE ELBERS @LOBKEELBERS TravelNext LOBKE ELBERS @LOBKEELBERS Intro Lobke Elbers @lobkeelbers lobke@travelnext.nl Community manager Content schrijver Online marketing Blogger Kansenzoeker Samenwerker Gastdocent NHTV Nijmegen www.travelnext.nl

Nadere informatie

Het persoonlijk gezondheidsdossier. Geef mij mijn medische gegevens!

Het persoonlijk gezondheidsdossier. Geef mij mijn medische gegevens! Het persoonlijk gezondheidsdossier Geef mij mijn medische gegevens! 2 Nederlandse Patiënten Consumenten Federatie 3 Een persoonlijk gezondheidsdossier voor iedereen die dit wil Cijfers 68% Nederlanders

Nadere informatie

De kansen van online samenwerken

De kansen van online samenwerken De kansen van online samenwerken Independent Insurances Whitepaper 10/10 10-2015 De kansen van online samenwerken Independent Insurances Whitepaper 10/10 10-2015 INDEPENDENT INSURANCES Introductie De

Nadere informatie

8 MEDIA EN SOCIALE MEDIA

8 MEDIA EN SOCIALE MEDIA 53 8 MEDIA EN SOCIALE MEDIA Media Afhankelijk van de omstandigheden kan het verstandig zijn om de media proactief te benaderen op het moment dat een afdeling van de school zwak of zeer zwak wordt. Bij

Nadere informatie

Student Recruitment 2.0. Op zoek naar de beste studenten Samenvatting

Student Recruitment 2.0. Op zoek naar de beste studenten Samenvatting Student Recruitment 2.0 Op zoek naar de beste studenten Samenvatting Inleiding Inhoudsopgave Ben jij op zoek naar jong talent? Zorg dan dat je up-to-date bent en vind de beste afstudeerders van top-universiteiten.

Nadere informatie

E-health en het effect op opleiden. Mireille Jansen, manager Maasstad Academie, Maasstad ziekenhuis

E-health en het effect op opleiden. Mireille Jansen, manager Maasstad Academie, Maasstad ziekenhuis 1 E-health en het effect op opleiden. Mireille Jansen, manager Maasstad Academie, Maasstad ziekenhuis 2 Vraagstelling E-health is meer dan het toepassen van technologie. Goede implementatie is een organisatieverandering

Nadere informatie

Zelfmanagement en ehealth. Karin Oost Senior Communicatieadviseur Nictiz Trendition 8 december

Zelfmanagement en ehealth. Karin Oost Senior Communicatieadviseur Nictiz Trendition 8 december Zelfmanagement en ehealth Karin Oost Senior Communicatieadviseur Nictiz Trendition 8 december Stelling Alle zorgverleners krijgen vroeg of laat te maken met patiënten die zelf hun gezondheid (willen) managen.

Nadere informatie

Tineke Boudewijns VERSTAG

Tineke Boudewijns VERSTAG Tineke Boudewijns VERSTAG Colofon Eindredactie Joost Pool Redactie Boris Goddijn Vormgeving Pien Vermazeren Fotografie Boris Goddijn Beeldbewerking Pien Vermazeren Copyright en disclaimer Het overnemen

Nadere informatie

Trots op je vak! Hoe ben je dat, blijf je dat en hoe word je dat? UITNODIGING

Trots op je vak! Hoe ben je dat, blijf je dat en hoe word je dat? UITNODIGING Trots op je vak! Hoe ben je dat, blijf je dat en hoe word je dat? UITNODIGING Dinsdag 10 november 2015 Vanaf 12.00 uur Grolsch Veste Colosseum 65 7521 PP ENSCHEDE (ingang kanaalzijde) Om kennis over de

Nadere informatie

PAZIO BUSINESS CASE EERSTELIJNS GEZONDHEIDSCENTRUM. HIMMS 2012 Las Vegas. Persoonlijke uitnodiging voor workshop Dinsdag 21 februari 10.45 12.

PAZIO BUSINESS CASE EERSTELIJNS GEZONDHEIDSCENTRUM. HIMMS 2012 Las Vegas. Persoonlijke uitnodiging voor workshop Dinsdag 21 februari 10.45 12. PAZIO BUSINESS CASE EERSTELIJNS GEZONDHEIDSCENTRUM HIMMS 2012 Las Vegas Persoonlijke uitnodiging voor workshop Dinsdag 21 februari 10.45 12.00 uur Gezondheidscentrum Middenland Het Gezondheidscentrum Middenland

Nadere informatie

Innovatieve oplossingen in de zorg

Innovatieve oplossingen in de zorg Innovatieve oplossingen in de zorg Zoekt u E-Health oplossingen die op korte termijn inzetbaar zijn binnen het primaire zorgproces? Of die uw medewerkers ontlasten in de dagelijks registratieverplichtingen?

Nadere informatie

Mhealth-strategie. Bekijk het van de andere kant!

Mhealth-strategie. Bekijk het van de andere kant! Mhealth-strategie Bekijk het van de andere kant! Wie zijn wij? Marco Boonstra, Senior Communicatieadviseur Sjoerd van Dekken Communicatieadviseur Inhoud Wat is mhealth? Eerste ervaringen met mhealth Implementatierisico

Nadere informatie

E-mailmarketing voor zorg-professionals: Reader Deel 1: Waarom is e-mail marketing belangrijk?

E-mailmarketing voor zorg-professionals: Reader Deel 1: Waarom is e-mail marketing belangrijk? Waarom is e-mail marketing belangrijk als zorg-professional? Als therapeut of coach werk je graag met mensen. Ook wil je graag genoeg verdienen om van te kunnen leven. Dat betekent dat het belangrijk voor

Nadere informatie

Maartje Voorbeeld 10.03.2014

Maartje Voorbeeld 10.03.2014 Maartje Voorbeeld 10.03.2014 Maartje Voorbeeld / 10.03.2014 / Inzetbaarheidsscan 2 Ben jij duurzaam inzetbaar? Blijf van waarde in de wereld van werk Iedereen wil graag gezond, productief en met plezier

Nadere informatie

Maak afgestudeerden (20-30 jaar) bewust dat een baan in de zorg de mogelijkheid biedt om door te kunnen groeien tot zorgondernemers.

Maak afgestudeerden (20-30 jaar) bewust dat een baan in de zorg de mogelijkheid biedt om door te kunnen groeien tot zorgondernemers. Maak afgestudeerden (20-30 jaar) bewust dat een baan in de zorg de mogelijkheid biedt om door te kunnen groeien tot zorgondernemers. Uitdaging zorgsector: meer zorg voor hetzelfde geld. Vraag zorgsector:

Nadere informatie

Zaken voor mannen. Verhalen van mannen met epilepsie

Zaken voor mannen. Verhalen van mannen met epilepsie Zaken voor mannen Verhalen van mannen met epilepsie Introductie Niet alle mannen vinden het prettig om over hun gezondheid te praten. Ieder mens is anders. Elke man met epilepsie ervaart zijn epilepsie

Nadere informatie

De nieuwe zorgmedewerker

De nieuwe zorgmedewerker Werkblad De nieuwe zorgmedewerker De zorg verandert in snel tempo. Ook jouw rol als verzorgende of helpende verandert: meer aandacht voor individuele cliënten en hun netwerk. Werken met een zorg-leefplan

Nadere informatie

E-participatie via sociale media: hoe doe je dat? Door: Janine Bake

E-participatie via sociale media: hoe doe je dat? Door: Janine Bake E-participatie via sociale media: hoe doe je dat? Door: Janine Bake Kijkt u eens om u heen, zit u ook met een computer, mobiele telefoon, misschien wel twee en mogelijk ook nog andere type computer zoals

Nadere informatie

2. Digitale interactieve cliënten systemen. Je hoeft geen titel te hebben om een goed leider te zijn Oefening Unpack your backpack

2. Digitale interactieve cliënten systemen. Je hoeft geen titel te hebben om een goed leider te zijn Oefening Unpack your backpack Aantal praktijkvoorbeelden uit de Internationale Planetree Conferentie 2012 1. De kracht van vrijwilligers 2. Digitale interactieve cliënten systemen 3. Een aantal bijzondere en praktische initiatieven.

Nadere informatie

E-HEALTH EN DE OUDERENZORG

E-HEALTH EN DE OUDERENZORG E-HEALTH EN DE OUDERENZORG Donderdag 6 februari 2014 Toelichting PAO Heyendael organiseert, samen met de doelgroepcommissie Ouderengeneeskunde op donderdag 6 februari 2014 de cursus: E-HEALTH EN DE OUDERENZORG

Nadere informatie

ESSAY. Hoe kan Oxford House efficiënter online communiceren naar zijn potentiele opdrachtgevers? Essay. Lexington Baly 1592180

ESSAY. Hoe kan Oxford House efficiënter online communiceren naar zijn potentiele opdrachtgevers? Essay. Lexington Baly 1592180 ESSAY Hoe kan Oxford House efficiënter online communiceren naar zijn potentiele opdrachtgevers? Essay Lexington Baly 1592180 Seminar: Dream Discover Do Essay Docent: Rob van den Idsert Effectief gebruik

Nadere informatie

ehealth E- health: trends en mogelijkheden voor Maastro Liesbeth Meijnckens 23 oktober 2013

ehealth E- health: trends en mogelijkheden voor Maastro Liesbeth Meijnckens 23 oktober 2013 ehealth E- health: trends en mogelijkheden voor Maastro Liesbeth Meijnckens 23 oktober 2013 Even voorstellen Mobiel bellen in 1999 Internet is als water uit de kraan 95% Nederlanders 75% van 65+ 30% van

Nadere informatie

2-10-2013. ehealth & Sociale media: op naar fysiotherapie2.0 4 oktober 2013, Saskia Timmer

2-10-2013. ehealth & Sociale media: op naar fysiotherapie2.0 4 oktober 2013, Saskia Timmer ehealth & Sociale media: op naar fysiotherapie2.0 4 oktober 2013, Saskia Timmer Ik 2 1 Introductie Passie voor de zorg van Morgen ehealth & Sociale media in de praktijk 3 Agenda 1. Introductie 2. Inleiding:

Nadere informatie

De eerste stappen... Processen. Grote stappen: zelfmanagement. Door hogere levensverwachting en ongezonde leefstijl gaat aantal chronisch

De eerste stappen... Processen. Grote stappen: zelfmanagement. Door hogere levensverwachting en ongezonde leefstijl gaat aantal chronisch 10 stappen vooruit... De kosten van de gezondheidszorg zijn zeer snel gestegen Stijging ziekenhuiskosten in 5 jaar Stijging kosten AWBZ in 10 jaar 30 % Naar 20 mrd 66 % Naar 21 mrd 2 Daardoor En neemt

Nadere informatie

Zorggroep Cohesie Cure and Care denkt mee met mensen met COPD! Optimale COPD-zorg door goede samenwerking tussen zorgverleners

Zorggroep Cohesie Cure and Care denkt mee met mensen met COPD! Optimale COPD-zorg door goede samenwerking tussen zorgverleners Zorggroep Cohesie Cure and Care denkt mee met mensen met COPD! Optimale COPD-zorg door goede samenwerking tussen zorgverleners Uw huisarts heeft vastgesteld dat u lijdt aan COPD, een chronische aandoening

Nadere informatie

18 tips om te werken aan je eigen inzetbaarheid

18 tips om te werken aan je eigen inzetbaarheid 18 tips om te werken aan je eigen inzetbaarheid Goed, gezond en gemotiveerd aan het werk tot je pensioen? Dat bereik je door kansen te pakken op het werk. Leer aan de hand van onderstaande punten hoe je

Nadere informatie

Hoe kunt u met minder geld toch de kwaliteit van dienstverlening waarborgen voor kwetsbare doelgroepen?

Hoe kunt u met minder geld toch de kwaliteit van dienstverlening waarborgen voor kwetsbare doelgroepen? Hoe kunt u met minder geld toch de kwaliteit van dienstverlening waarborgen voor kwetsbare doelgroepen? Visie tafelleider: Met minder geld hetzelfde of misschien zelfs meer doen. Dat is de grote uitdaging

Nadere informatie

Behandeling Begrepen. SAMEN BESLISSEN m.b.v. 3D ANIMATIE-VIDEO S

Behandeling Begrepen. SAMEN BESLISSEN m.b.v. 3D ANIMATIE-VIDEO S Behandeling Begrepen SAMEN BESLISSEN m.b.v. 3D ANIMATIE-VIDEO S de actualiteit hoe het begon Het ontstaan van Behandeling Begrepen Patientenvoorlichting 2015 Waarom Behandeling Begrepen? Slechte informatie

Nadere informatie

Online Psychologische Hulp Overspanning & Burn-out

Online Psychologische Hulp Overspanning & Burn-out Online Psychologische Hulp 2 Therapieland 3 Therapieland Online Psychologische Hulp In deze brochure maak je kennis met de online behandeling Overspanning & Burn-out van Therapieland. Je krijgt uitleg

Nadere informatie

APQ rapportage. Bea Voorbeeld. support@meurshrm.nl. Naam: Datum: 16.06.2015. Email:

APQ rapportage. Bea Voorbeeld. support@meurshrm.nl. Naam: Datum: 16.06.2015. Email: APQ rapportage Naam: Bea Voorbeeld Datum: 16.06.2015 Email: support@meurshrm.nl Bea Voorbeeld / 16.06.2015 / APQ rapportage 2 Inleiding Dit rapport geeft inzicht in jouw inzetbaarheid. We bespreken hoe

Nadere informatie

Mats Werkt! WWW.MATSWERKT.NL DÉ CURSUS VOOR HET BEGELEIDEN VAN MENSEN MET EEN ARBEIDSBEPERKING OP DE WERKVLOER.

Mats Werkt! WWW.MATSWERKT.NL DÉ CURSUS VOOR HET BEGELEIDEN VAN MENSEN MET EEN ARBEIDSBEPERKING OP DE WERKVLOER. Mats Werkt! DÉ CURSUS VOOR HET BEGELEIDEN VAN MENSEN MET EEN ARBEIDSBEPERKING OP DE WERKVLOER. WWW.MATSWERKT.NL Mats werkt: Dé cursus voor het begeleiden van mensen met een arbeidsbeperking op de werkvloer.

Nadere informatie

VRAGEN EN ANTWOORDEN over de elektronische uitwisseling van medische gegevens

VRAGEN EN ANTWOORDEN over de elektronische uitwisseling van medische gegevens VRAGEN EN ANTWOORDEN over de elektronische uitwisseling van medische gegevens Wat? In december 2011 zijn de organisaties van huisartsen(posten), apothekers en ziekenhuizen met de NPCF tot een akkoord gekomen

Nadere informatie

Check je sociale media

Check je sociale media Check je sociale media Succesvol zakelijk communiceren via sociale netwerken Heidi Aalbrecht Eric Tiggeler Pyter Wagenaar Sdu Uitgevers, Den Haag 5 Inhoud 1 Inleiding Wat zijn sociale media en wat kun

Nadere informatie

De ambtenaar als ambassadeur aan de slag met social business Door: Jochem Koole

De ambtenaar als ambassadeur aan de slag met social business Door: Jochem Koole De ambtenaar als ambassadeur aan de slag met social business Door: Jochem Koole Sociale media hebben individuen meer macht gegeven. De wereldwijde beschikbaarheid van gratis online netwerken, zoals Facebook,

Nadere informatie

Strategisch beleidsplan 2010-2015. Slingeland Ziekenhuis

Strategisch beleidsplan 2010-2015. Slingeland Ziekenhuis Strategisch beleidsplan 2010-2015 Slingeland Ziekenhuis Voorwoord Voor u ligt de verkorte uitgave van het Strategisch Beleidsplan 2010-2015 van ons ziekenhuis. Deze uitgave is speciaal voor u als medewerker

Nadere informatie

ICT in de gezondheidszorg

ICT in de gezondheidszorg pagina 1 van 6 ICT in de gezondheidszorg Met behulp van de computer is veel mogelijk. Ook in de gezondheidszorg. Voor u als patiënt kan het gebruik van computers ervoor zorgen dat u meer informatie heeft.

Nadere informatie

Zelfmanagement, gedeelde zorg of ontzorgen. Congres Chronische zorg Jacques Loomans (ZB NH) Jeanny Engels (Vilans) 29 juni 2012

Zelfmanagement, gedeelde zorg of ontzorgen. Congres Chronische zorg Jacques Loomans (ZB NH) Jeanny Engels (Vilans) 29 juni 2012 Zelfmanagement, gedeelde zorg of ontzorgen. Congres Chronische zorg Jacques Loomans (ZB NH) Jeanny Engels (Vilans) 29 juni 2012 Programma Inleiding Inleefoefening zelfmanagement met nabespreking Rol patiëntenverenigingen

Nadere informatie

Het nieuwe patiëntenplatform voor mensen met een chronische aandoening

Het nieuwe patiëntenplatform voor mensen met een chronische aandoening Het nieuwe patiëntenplatform voor mensen met een chronische aandoening Leven met een chronische aandoening is vanuit medisch oogpunt al een belasting. Zorgen dat je de zorg krijgt die je zoekt en je weg

Nadere informatie

Adinda Keizer - Copyright 2013 Niets uit deze uitgave mag zonder toestemming van Vindjeklant.nl worden gekopieerd of gebruikt in commerciële

Adinda Keizer - Copyright 2013 Niets uit deze uitgave mag zonder toestemming van Vindjeklant.nl worden gekopieerd of gebruikt in commerciële Adinda Keizer - Copyright 2013 Niets uit deze uitgave mag zonder toestemming van Vindjeklant.nl worden gekopieerd of gebruikt in commerciële uitingen. Als startend ondernemer is alles nieuw. De boekhouding,

Nadere informatie

Teamkompas voor Zelfsturing

Teamkompas voor Zelfsturing Teamkompas voor Zelfsturing Wat is het teamkompas: Met dit instrument kun je inzicht krijgen in de ontwikkeling van je team als het gaat om effectief samenwerken: Waar staan wij als team? Hoe werken wij

Nadere informatie

Workshop communicatie

Workshop communicatie Workshop communicatie Feedback is collegiale ondersteuning of toch niet? Wat wil de beroepsvereniging betekenen voor Verzorgenden en Verpleegkundigen? Wij willen onze beroepsgroepen in staat stellen hun

Nadere informatie

Ruimte voor duurzame innovatie in de zorg

Ruimte voor duurzame innovatie in de zorg Ruimte voor duurzame innovatie in de zorg De Doelen 22 november 2012 Kim Putters Erasmus Universiteit Rotterdam Koen Harms Achmea Programma Opening Kim Putters: Innoveren in een meervoudige omgeving Presentatie

Nadere informatie

Stille revolutie in de spreekkamer

Stille revolutie in de spreekkamer Patiënt beslist mee over beste behandeling Stille revolutie in de spreekkamer Bart Kiers Zorgvisie De Nieuwe Medisch Specialist moet leren de patiënt mee te laten praten over de behandeling. Luisteren,

Nadere informatie

Krimpende budgetten? Goede Zorg!

Krimpende budgetten? Goede Zorg! Krimpende budgetten? Goede Zorg! Uitkomsten Zorgdebat Krimpende budgetten? Goede Zorg! Whitepaper Zorg in de arena van de toekomst Hoofdstuk 1: Uitdagingen Hoofdstuk 2: Innovatie Hoofdstuk 3: Krimpende

Nadere informatie

E-PAPER. Drie praktische tips om je werk als apothekersassistent(e) leuker te maken!

E-PAPER. Drie praktische tips om je werk als apothekersassistent(e) leuker te maken! Dé expert in praktische apotheektrainingen E-PAPER Drie praktische tips om je werk als apothekersassistent(e) leuker te maken! 1 Inhoudsopgave De cliënt en ik 3 Weet jij nog waarom je in de apotheek wilde

Nadere informatie

Pilot Persoonsgebonden Dossier Friesland. Drs Freek.L.A. Korver MBA

Pilot Persoonsgebonden Dossier Friesland. Drs Freek.L.A. Korver MBA Pilot Persoonsgebonden Dossier Friesland Drs Freek.L.A. Korver MBA In Friesland wordt gewerkt aan een duurzaam zorglandschap Friesland Voorop is een samenwerking tussen alle Friese zorgaanbieders, de Friesland

Nadere informatie

Een beter imago begint bij jezelf

Een beter imago begint bij jezelf Een beter imago begint bij jezelf David Kok in gesprek met Thomas Marzano Gemeenten, ambtenaren, de politiek, de overheid als geheel: we kampen met een imagoprobleem. We doen ons werk (vaak) niet goed,

Nadere informatie

Gedragscode. Gewoon goed doen

Gedragscode. Gewoon goed doen Gedragscode Gewoon goed doen 2 Inhoudsopgave pagina 1. Missie, ambitie en kernwaarden 4 2. Gewoon goed doen 5 3. Waarom een gedragscode? 6 4. Omgaan met de patiënt/klant: respectvol en gastvrij 7 5. Professioneel

Nadere informatie

Nationaal Onderzoek Over Het Nieuwe Werken 2012

Nationaal Onderzoek Over Het Nieuwe Werken 2012 Nationaal Onderzoek Over Het Nieuwe Werken 2012 Alle feiten en cijfers Gegevens Datum : 20 juni 2012 Auteur : Redactie Inhoud Inleiding... 4 Onderzoek... 4 Verantwoording... 4 Belangrijkste conclusies...

Nadere informatie

Van strategie naar praktijk: een case uit Den Haag

Van strategie naar praktijk: een case uit Den Haag Van strategie naar praktijk: een case uit Den Haag Door: Patrick Rancuret En wat levert het nu op? Dat is de vraag die menig manager in de gemeente Den Haag stelt als het gaat over het gebruik van sociale

Nadere informatie

Inge Test 07.05.2014

Inge Test 07.05.2014 Inge Test 07.05.2014 Inge Test / 07.05.2014 / Bemiddelbaarheid 2 Bemiddelbaarheidsscan Je hebt een scan gemaakt die in kaart brengt wat je kans op werk vergroot of verkleint. Verbeter je startpositie bij

Nadere informatie

Evaluatie Kennissessie met en bij Philips Healthcare 25 november 2014

Evaluatie Kennissessie met en bij Philips Healthcare 25 november 2014 Evaluatie Kennissessie met en bij Philips Healthcare 25 november 2014 Verwachting en aanbeveling Heeft de bijeenkomst aan jouw verwachting voldaan? Toelichting: Erg goede sprekers, zoals gebruikelijk.

Nadere informatie

Be good & sell it! 10 tips voor heldere communicatie over duurzame locaties

Be good & sell it! 10 tips voor heldere communicatie over duurzame locaties Be good & sell it! 10 tips voor heldere communicatie over duurzame locaties Inleiding Be good & sell it! Goed dat je dit e-book hebt gedownload! Hoe belangrijk is het voor jou om helder te communiceren

Nadere informatie

De alles-in-1 Zorgapp

De alles-in-1 Zorgapp De alles-in-1 Zorgapp Tevreden cliënten en medewerkers Impact van zorgapps op de zorgverlening Meerwaarde van zorgapps in het zorgproces De rol van de zorgverlener verandert in rap tempo door nieuwe technologie

Nadere informatie

Introductie Methoden Bevindingen

Introductie Methoden Bevindingen 2 Introductie De introductie van e-health in de gezondheidszorg neemt een vlucht, maar de baten worden onvoldoende benut. In de politieke en maatschappelijke discussie over de houdbaarheid van de gezondheidszorg

Nadere informatie

Goede zorg van groot belang. Nederlanders staan open voor private investeringen

Goede zorg van groot belang. Nederlanders staan open voor private investeringen Goede zorg van groot belang Nederlanders staan open voor private investeringen Index 1. Inleiding p. 3. Huidige en toekomstige gezondheidszorg in Nederland p. 6 3. Houding ten aanzien van private investeerders

Nadere informatie

@gheijkoop of @triqle. Gerrit Heijkoop

@gheijkoop of @triqle. Gerrit Heijkoop @gheijkoop of @triqle Gerrit Heijkoop Hoe nieuwe media tijd kunnen besparen bij het organiseren van een evenement of congres SOCIAL MEDIA Linkedin Twitter Facebook Hyves Youtube Flickr Slideshare Foursquare

Nadere informatie

Blog handleiding voor de Groenteman

Blog handleiding voor de Groenteman Blog handleiding voor de Groenteman In deze speciale bloggers handleiding voor de groenteman leest u informatie over wat dit sociale medium precies inhoudt en hoe u als groente en/of fruitspecialist een

Nadere informatie

- kiezen voor het gebruik van goede digitale informatiesystemen in de zorgpraktijk.

- kiezen voor het gebruik van goede digitale informatiesystemen in de zorgpraktijk. SAMENVATTING Het aantal mensen met een chronische aandoening neemt toe. Chronische aandoeningen leiden tot (ervaren) ongezondheid, tot beperkingen en vermindering van participatie in arbeid en in andere

Nadere informatie

Stichting leerkracht: elke dag samen een beetje beter

Stichting leerkracht: elke dag samen een beetje beter Stichting leerkracht: elke dag samen een beetje beter Wat is leerkracht? Stichting leerkracht is een organisatie van enthousiaste experts uit het onderwijs en bedrijfsleven die scholen helpt in het ontwikkelen

Nadere informatie

In een grootschalig onderzoek naar Social Media zijn veel interessante feiten naar buiten gekomen die aantonen hoe groot het potentieel van Social

In een grootschalig onderzoek naar Social Media zijn veel interessante feiten naar buiten gekomen die aantonen hoe groot het potentieel van Social In een grootschalig onderzoek naar Social Media zijn veel interessante feiten naar buiten gekomen die aantonen hoe groot het potentieel van Social Media voor bedrijven is, waarom dit zo is én welke kansen

Nadere informatie

Positieve verpleegkunde: op weg naar een bloeiende samenleving!

Positieve verpleegkunde: op weg naar een bloeiende samenleving! Van Kleef Lezing 10-12-2015 Spreker: Jan Walburg, Hoogleraar Positieve Psychologie, Universiteit van Twente Positieve verpleegkunde: op weg naar een bloeiende samenleving! Aan positieve psychologie kleeft

Nadere informatie

21st Century Skills Training

21st Century Skills Training Ontwikkeling van competenties voor de 21 e eeuw - Vernieuwend - Voor werknemers van nu - Met inzet van moderne en digitale technieken - - Integratie van social media - Toekomstgericht - Inleiding De manier

Nadere informatie

De Zelfstandige Professional Over drijfveren en verbinden

De Zelfstandige Professional Over drijfveren en verbinden De Zelfstandige Professional Over drijfveren en verbinden 2012. Een e-paper in co-creatie tussen Experis, CommunityBouwers en Zelfstandige Professionals. Over de vraag waarom professionals kiezen om te

Nadere informatie

Kennismaken met Planetree info@planetree.nl www.planetree.nl

Kennismaken met Planetree info@planetree.nl www.planetree.nl Kennismaken met Planetree info@planetree.nl www.planetree.nl ONDERWIJS & PLANETREE Interesse in het mee doorvertalen van Planetree naar onderwijs en onderwijs organisaties? Neem neem contact op met jim@planetree.nl

Nadere informatie

10 Innovatielessen uit de praktijk 1

10 Innovatielessen uit de praktijk 1 10 Innovatielessen uit de praktijk 1 Geslaagde gastoudermeeting levert veel ideeën op voor innovatie! Wat versta ik onder innoveren? Innoveren is hot. Er zijn vele definities van in omloop. Goed om even

Nadere informatie

Aanvulllende info Workshop Social Media Humanitas district Noord

Aanvulllende info Workshop Social Media Humanitas district Noord Aanvulllende info Workshop Social Media Humanitas district Noord Defintie SocialMedia is een verzamelbegrip voor online platformen waar de gebruikers, zonder of met minimale tussenkomst van een professionele

Nadere informatie

> Een chronische ziekte; uw zorg is onze zorg

> Een chronische ziekte; uw zorg is onze zorg > Een chronische ziekte; uw zorg is onze zorg Mijn huisarts is aangesloten bij een zorggroep, en nu? Inhoudsopgave Inleiding: Chronische zorg, hoe nu verder? 1. Wat kenmerkt een chronische ziekte? 2. Wat

Nadere informatie

bijeenkomst zorgmarketingplatform.nl

bijeenkomst zorgmarketingplatform.nl Strategische inzet van Online Media in de zorg. bijeenkomst zorgmarketingplatform.nl!! Making the web work for healthcare! making the web work for healthcare Nederlands grootste zorginstelling voor mensen

Nadere informatie

Deelnemers... 8. Marketing & organisatie... 11. Online marketing in de praktijk... 15. Kennis & belang van online marketing... 26

Deelnemers... 8. Marketing & organisatie... 11. Online marketing in de praktijk... 15. Kennis & belang van online marketing... 26 Deelnemers... 8 Sectoren... 8 Functies... 9 Grootte van de zorginstellingen... 0 Marketing & organisatie... Medewerkers... Budgetten voor online marketing... 2 Online marketing in de praktijk... 5 Toepassing

Nadere informatie

Adviezen voor na uw ontslag

Adviezen voor na uw ontslag LONGGENEESKUNDE Adviezen voor na uw ontslag ADVIES Adviezen voor na uw ontslag U krijgt deze folder omdat u binnenkort uit het ziekenhuis ontslagen wordt. U vindt er praktische informatie in over uw verdere

Nadere informatie

Alsjeblieft: 26 tips voordat je een BOB Borrel bezoekt

Alsjeblieft: 26 tips voordat je een BOB Borrel bezoekt Alsjeblieft: 26 tips voordat je een BOB Borrel bezoekt Inleiding Ondanks het feit dat iedereen weet dat netwerken van belang is - we zullen dan ook niet meer ingaan op het waarom - blijkt dat veel mensen

Nadere informatie

Uiteindelijk gaat het om het openbreken van macht

Uiteindelijk gaat het om het openbreken van macht Uiteindelijk gaat het om het openbreken van macht Als hoogleraar Publieke Innovatie aan de Universiteit Utrecht onderzoekt Albert Meijer vernieuwing in de publieke sector. Open Overheid en Open Data maken

Nadere informatie

Hart voor je patiënt, goed in je vak, trots op je werk

Hart voor je patiënt, goed in je vak, trots op je werk Visie Verpleging & Verzorging VUmc 2015 Preventie Zorg plannen Pro-actief State-of-the-art zorg Samen Zorg uitvoeren Gezamenlijk verant wo or de lijk Screening & diagnostiek Efficiënt Zinvolle ontmoeting

Nadere informatie

Innovatie in de Zorg en in de farmacie

Innovatie in de Zorg en in de farmacie Innovatie in de Zorg en in de farmacie niets nieuws onder de horizon, wel bitter noodzakelijk Patrick Edgar Senior Manager Zorginkoop Is innovatie in de zorg nodig? Het gaat toch goed? Nederlanders leven

Nadere informatie

E-health modules voor POH-GGZ. Ondersteun uw cliënt met Karify

E-health modules voor POH-GGZ. Ondersteun uw cliënt met Karify E-health modules voor POH-GGZ Ondersteun uw cliënt met Karify Waarom e-health? De zorg in Nederland verandert, en de GGZ dus ook. Op het gebied van budgetten, wetgeving en nieuwe eisen van verzekeraars

Nadere informatie

DE PRAKTIJK: DO S & DON TS

DE PRAKTIJK: DO S & DON TS INLEIDING Het huidige beeld dat jongeren hebben van ict is gebaseerd op een stereotype ict er en staat ver af van de werkelijkheid. Een gevolg is dat steeds minder jongeren kiezen voor een opleiding of

Nadere informatie

Intuïtief Website Stappen Plan voor een Doorlopende Stroom Klanten

Intuïtief Website Stappen Plan voor een Doorlopende Stroom Klanten Intuïtief Website Stappen Plan voor een Doorlopende Stroom Klanten 2015 Annie Massop Hart en Ziel Marketing - Alle rechten voorbehouden - 1 Inleiding Dit stappenplan sluit aan op de workshop Hoe je intuïtief

Nadere informatie

KBP Relatiedag. Digitale trends en ondernemen met Social Media. 17 september 2015

KBP Relatiedag. Digitale trends en ondernemen met Social Media. 17 september 2015 KBP Relatiedag Digitale trends en ondernemen met Social Media 17 september 2015 FACEBOOK LINKEDIN TWITTER OPLEIDING EVENTS ONLINE CAMPAGNES EVENTS Social Media Training & Advies Social Media Expert Businesscoach

Nadere informatie

Niet elke patiënt kan en wil de regie nemen, maar een patiënt moet wel de keuze hebben

Niet elke patiënt kan en wil de regie nemen, maar een patiënt moet wel de keuze hebben Tekst: Annemaret Bouwman Fotografie: Ingrid Alberti NPCF beschrijft visie op persoonlijk gezondheidsdossier Niet elke patiënt kan en wil de regie nemen, maar een patiënt moet wel de keuze hebben Patiëntenfederatie

Nadere informatie

DEEL 1. WERKBOEK 5 Eigen keuze. 2015 Monique van Dam YOU: De keuze is aan jou!

DEEL 1. WERKBOEK 5 Eigen keuze. 2015 Monique van Dam YOU: De keuze is aan jou! DEEL 1 1 WERKBOEK 5 Eigen keuze Inhoud 2 1. Hoe zit het met je keuzes? 3 2. Hoe stap je uit je automatische piloot? 7 3. Juiste keuzes maken doe je met 3 vragen 9 4. Vervolg & afronding 11 1. Hoe zit het

Nadere informatie

Training Netwerken Forum 12-5-2014

Training Netwerken Forum 12-5-2014 Training Netwerken Forum 12-5-2014 Inhoudsopgave Inleiding 3 Doelen 4 Deelnemers 4 Werkvormen 4 Programma 4 Voorstellen & introductie 5 Inleiding 6 Opdracht Je eigen netwerk 7 Theorie 8 Opdracht In gesprek

Nadere informatie

Essentieel leiderschap; moeiteloos manifesteren Een leergang over balans tussen jouw waarden en jij als leider in het medisch speelveld

Essentieel leiderschap; moeiteloos manifesteren Een leergang over balans tussen jouw waarden en jij als leider in het medisch speelveld Essentieel leiderschap; moeiteloos manifesteren Een leergang over balans tussen jouw waarden en jij als leider in het medisch speelveld wat zien wij? De ontwikkelingen in de zorg gaan razend snel. De complexiteit

Nadere informatie

The Future: what s in it for us!

The Future: what s in it for us! The Future: what s in it for us! Tim Rook Marketing Republic! 16 juni 2010 Persoonlijke introductie: Chief Inspiration Officer: Marketing Republic! Ruim 20 jaar ervaring in Channel Marketing & Communicatie:

Nadere informatie

10 WEB DESIGN TIPS VOOR EEN SUCCESVOLLE WEBSITE

10 WEB DESIGN TIPS VOOR EEN SUCCESVOLLE WEBSITE 10 WEB DESIGN TIPS VOOR EEN SUCCESVOLLE WEBSITE Is uw website aan vernieuwing toe? Pas deze tips toe en haal meer uit je website De laatste jaren zien we grote veranderingen op het gebied van webdesign.

Nadere informatie

1 Debriefing NOS op 3 MediaLAB Project

1 Debriefing NOS op 3 MediaLAB Project 1 Debriefing NOS op 3 MediaLAB Project Beschrijving van de organisatie Volgens de website van de NOSop3 (nos.nl 2011) doet NOSop3 24 uur per dag, 7 dagen per week, as it happens verslag van het laatste

Nadere informatie

Online Psychologische Hulp Angst & Paniek

Online Psychologische Hulp Angst & Paniek Online Psychologische Hulp Angst & Paniek 2 Therapieland Therapieland Online Psychologische Hulp In deze brochure maak je kennis met de online behandeling Angst & Paniek van Therapieland. Je krijgt uitleg

Nadere informatie

gebruiken en te integreren

gebruiken en te integreren Change Management 2 Bij iedere innovatie leren we stapsgewijs deze te gebruiken en te integreren Initiatie Leren & aanpassen Rationalisatie Absorptie Focus Starten Taak georiënteerd Doelen ipv technologie

Nadere informatie

RAPPORTAGE WACHTKAMERINTERVIEWS

RAPPORTAGE WACHTKAMERINTERVIEWS RAPPORTAGE WACHTKAMERINTERVIEWS Gezondheidscentrum Heelkom ARGO BV 2015 Rapportage wachtkamerinterview Inleiding Onder de cliënten van Gezondheidscentrum Heelkom is vorig jaar een tevredenheidsonderzoek

Nadere informatie

PROJECT E- HEALTH CAPRI

PROJECT E- HEALTH CAPRI PROJECT E- HEALTH CAPRI E-health: nieuwe mogelijkheden voor gezondheid en zorg Waar staan we? Management in de zorg Reed Business / Nyenrode 23 maart 2015 Liesbeth Meijnckens E- health voor Capri E- health

Nadere informatie

ContentDocument. Dit is een publicatie van: websitesvoortherapeuten.com. ContentDocument - Websites voor Therapeuten 1.0

ContentDocument. Dit is een publicatie van: websitesvoortherapeuten.com. ContentDocument - Websites voor Therapeuten 1.0 ContentDocument Een website ontwerpen zonder dat je beschikt over goede content is als het ontwerpen van een maatpak zonder de maten van de drager op te nemen. Dit is een publicatie van: websitesvoortherapeuten.com

Nadere informatie

COMMUNICEREN VANUIT JE KERN

COMMUNICEREN VANUIT JE KERN COMMUNICEREN VANUIT JE KERN Wil je duurzaam doelen bereiken? Zorg dan voor verbonden medewerkers! Afgestemde medewerkers zijn een belangrijke aanjager voor het realiseren van samenwerking en innovatie

Nadere informatie

Zelfmanagement: Thuis en in het ziekenhuis. Paul van der Boog Internist-nefroloog LUMC

Zelfmanagement: Thuis en in het ziekenhuis. Paul van der Boog Internist-nefroloog LUMC Zelfmanagement: Thuis en in het ziekenhuis Paul van der Boog Internist-nefroloog LUMC Bespreekpunten Inleiding Rolverdeling binnen behandeling Zelfmanagement Verzamelen van meetgegevens Voorbeelden zelfmanagementsprojecten

Nadere informatie

Minigids Hybride Evenementen Het evenement dat niemand wil missen is hybride Een wereld waar offline en online samenkomen!

Minigids Hybride Evenementen Het evenement dat niemand wil missen is hybride Een wereld waar offline en online samenkomen! Minigids Hybride Evenementen Het evenement dat niemand wil missen is hybride Een wereld waar offline en online samenkomen! Introductie In een wereld die op alle vlakken steeds meer digitaal verbonden raakt,

Nadere informatie