Gebruikerservaringen met elektrisch vervoer in Nederland. Rapportage 28 december 2013

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Gebruikerservaringen met elektrisch vervoer in Nederland. Rapportage 28 december 2013"

Transcriptie

1 Gebruikerservaringen met elektrisch vervoer in Nederland Rapportage 28 december 2013

2 Inleiding Agentschap NL heeft in 2013 de ervaringen met elektrisch vervoer (EV) onderzocht bij zakelijke gebruikers met volledig elektrische of plug-in hybride (met stekker) voertuigen. Agentschap NL heeft gegevens verzameld over de ervaringen, knelpunten en belemmeringen van deze zakelijke gebruikers. De uitkomsten van dit onderzoek geven Agentschap NL een beter beeld over wat er speelt bij de gebruikers zodat ze haar diensten hier beter op aan kan sluiten. In deze rapportage zijn de interessante inhoudelijke resultaten van de enquête Gebruikservaring met elektrisch vervoer in Nederland, uit begin 2013 opgenomen. Daarnaast zijn kwalitatieve interviews en de uitkomsten van dit Agentschap NL onderzoek verrijkt door de vergelijking met resultaten van referentieonderzoek over elektrisch vervoer. Alle achtergrondinformatie over aanleiding, doelstelling, doelgroep en methode van onderzoek zijn in de basisrapportages: Ervaringen met elektrisch vervoer: lokale initiatieven en Gebruikerservaringen met elektrisch vervoer te vinden. Representativiteit Er hebben 208 respondenten de enquête ingevuld. In september 2013 zijn daaruit 18 respondenten geïnterviewd. Voertuig Onderzoek Agentschap NL Totaal voertuigen Nederland Respondent Voertuigen Nederland* Respondent** Personenauto: volledig elektrisch % Personenauto: plug-in hybride % Personenauto: hybride*** Bestelwagen: volledig elektrisch % Vrachtwagen volledig elektrisch of plug-in hybride % Elektrische scooter % Elektrisch vaartuig ,2% Totaal * gegevens ** de verhouding van de respondentenvoertuigen tov het totaal voertuigen in Nederland. *** de gegevens over hybride personenauto s zijn niet in het onderzoek meegenomen. Leeswijzer Hoofdstuk 1 bevat de samenvatting van de resultaten van de enquête naar gebruikerservaringen. Hoofdstuk 2 geeft de resultaten van de verdiepende interviews weer en inzichten over het aantal voertuigen, laadgedrag, actieradius, overige knelpunten, kosten en terugverdientijd en de gewenste bijdrage van de overheid. De samenvatting beschrijft de conclusies en aanbevelingen. 2

3 1. Enquêteresultaten gebruikerservaringen In dit hoofdstuk staan de belangrijkste resultaten uit de enquête die in maart 2013 is uitgevoerd naar gebruikerservaringen elektrisch vervoer op een rij. Doel en doelgroep staan in de inleiding beschreven. De belangrijkste conclusies over gebruikerservaringen op een rij: Rapportcijfer: 8, met directe vertaling naar uitbreidingplannen. Keuze elektrisch: goed voor milieu en imago bedrijf. Opvallend groot aandeel laden met stekker in het stopcontact. Hoge en positieve respons op de enquête met grote representativiteit. Knelpunten oplossen doet men zelf of helemaal niet. Rol overheid: belastingvoordeel, parkeer- of voorkeursbeleid, aankoopsubsidies. Brede spreiding van de initiatieven over heel Nederland. Rapportcijfer, een acht, vertaalt zich direct naar uitbreidingplannen De beoordeling van de respondenten is erg hoog. Met een gemiddeld cijfer van een 7,8 zijn de respondenten meer dan tevreden. Het elektrische vaartuig (8,1) en de volledig elektrische personenauto (8,0) scoren het hoogst. Opvallend is dat de volledig elektrische personenauto (8,0) hoger scoort dan de plug-in hybride (7,8) variant. Naast de hoge beoordeling van de ervaringen in de praktijk geeft ongeveer twee-derde van de respondenten aan het aantal elektrische voertuigen te willen uitbreiden. Ruim een derde zal op dezelfde voet doorgaan. Keuze elektrisch: goed voor milieu en imago bedrijf De genoemde redenen voor het kiezen van elektrisch vervoer zijn: het is goed voor het milieu, de CO 2 doelstelling en het imago van het bedrijf. Er is een sterke combinatie waar te nemen tussen puur financiële argumenten (kosten), imagodoeleinden en milieuaspecten. Opvallend is het groot aantal respondenten dat elektrisch vervoer kiest om een bijdrage te leveren aan het verder ontwikkelen van elektrisch vervoer in Nederland en het elektrisch vervoer beter zichtbaar te maken in het straatbeeld. Zij bevestigen met het missie gedreven karakter van het eigen initiatief met elektrische rijden de rol van innovatoren. Ook hebben de respondenten grote belangstelling voor het delen van kennis en het netwerk rondom elektrisch vervoer, dit heeft een sterk verband met het werkveld waarin zij opereren. Goed voor imago Goed voor het milieu Draagt bij aan de CO2 reductie Een EV geeft een prettige rijervaring Om het uit te proberen Een EV maakt minder geluid Positieve business Nieuwe diensten aanbieden Anders, namelijk... 0% 20% 40% 60% 80% 100% Figuur 2.1 Reden om elektrisch te rijden/varen 3

4 Laden met eigen laadpaal of een stekker in het stopcontact Het opladen met een eigen laadpaal (43%) of een stekker in het stopcontact (30%) is de populairste manier om te laden. Opvallend is het gebruik van de stekker in het stopcontact, dat voor het grootste deel van zowel elektrisch bestel (45%) als vrachtauto (60%), scooter (53%) en vaartuig (50%) altijd gebruikt wordt. Deze respondenten maken nooit gebruik van een eigen laadpaal. Eenhoog percentage van alle soorten voertuigen (behalve plug -in personenauto s) maakt ook nooit gebruik van een publieke laadpaal. De plug- in hybride gebruiker maakt het vaakst gebruik van publieke laadpalen. Deze gebruikers geven ook de beschikbaarheid van opladen als belangrijke belemmering (81%) in het gebruik. Figuur 2.2 Keuze voor manieren van laden Analyse Het opladen met een eigen oplaadpaal of een stekker in het stopcontact is de populairste manier om te laden. Plug- in s (59% doet dit altijd) en elektrische personenauto s (47% doet dit altijd) laden het meest via een eigen oplaadpaal. Opvallend is dat voor het grootste deel van zowel elektrisch bestel als vrachtauto (respectievelijk 45% en 60% doet dit altijd), scooter (53%) en vaartuig (50%) de stekker in stopcontact altijd gebruikt wordt. Deze respondenten gebruiken veelal nooit een eigen laadpaal. Een heel hoog percentage van alle (behalve plug in personenauto s) voertuigen maakt nooit gebruik van een publieke laadpaal. Bij vergelijking tussen bedrijfssectoren valt op dat de zakelijke dienstverleners vaker, regelmatig of altijd publieke oplaadpalen (76%) gebruiken terwijl de overheid (47%) dat veel minder doet. Over het algemeen zijn er echter weinig verschillen tussen bedrijfssectoren. Gegevens over de respondenten In totaal zijn 276 respondenten gestart met het invullen van de enquête, 208 enquêtes zijn vervolgens deels en 132 enquêtes zijn volledig ingevuld. Bijna 200 respondenten (72%) zijn bereikt via de (social) media. Het totaal van geïnventariseerde gebruikers is een representatieve steekproef ten opzichte van alle elektrische voertuigen in Nederland. Met bijna de helft van de eigenaren van het totaal aantal hybride of elektrische vrachtwagens, ruim een derde van de volledig elektrische personenauto s en ruim een kwart van de hybride of elektrische bestelauto s in Nederland, is een groot gedeelte van de gebruikers van elektrische voertuigen bereikt. 4

5 De respondent is grotendeels actief in de zakelijke dienstverlening (26%) of werkt voor de overheid (14%) in het werkveld van duurzame mobiliteit of energie, elektrisch vervoer of maatschappelijk verantwoord ondernemen. Figuur 2.3: bedrijfstak waarin respondent werkzaam is Een groot deel volledig elektrische auto s (54%) wordt ingezet voor zakelijke ritten. Nog eens 21% van de volledig elektrische auto s wordt ingezet voor woon-werkverkeer. De meeste vaartuigen gebruikt men voor toeristisch vervoer (75%). De meerderheid van de respondenten bezit meerdere en verschillende soorten elektrische voertuigen. Figuur 2.4: gebruiksdoeleinden elektrische voertuigen Toepassing voertuig: kansrijke segmenten Een groot deel volledig elektrische auto s (54%) wordt ingezet voor zakelijke ritten. Van de 688 volledig elektrische auto s rijden er 371 zakelijk. 21% van de volledig elektrische auto s worden voor woon werk verkeer ingezet. De meeste vaartuigen worden gebruikt voor toeristisch vervoer (75%). De variatie in voertuigen is groot. De meerderheid van de respondenten bezit meerdere verschillende soorten elektrische voertuigen. 62 (45% van het totaal lokale initiatieven) heeft één soort elektrisch voertuig, waarvan 37 (60%) respondenten überhaupt maar één voertuig heeft. 5

6 De lokale initiatieven zijn grotendeels werkzaam in de nichemarkten zakelijke mobiliteit, overheidsvoertuigen en logistiek en distributie zoals ook uit de andere gegevens over elektrisch vervoer blijkt. Bij vaartuigen is een groot aandeel in toerisme. Dit is een interessant segment vanuit de ambitie Nederland koploperland. Opvallend is het lage aantal collectief vervoer bij de respondenten lokale initiatieven. In de onderstaande tabel is het soort voertuig waarvan de respondent het meest heeft gekoppeld aan het gebruiksdoel: Zakelijke ritten Woonwerk Goederen- vervoer Overig Totaal Elektrische personenauto 54% 21% - 25% 100% Plug-in hybride personenauto 90% 5% - 5% 100% Elektrische bestelwagen 18% 9% 36% 37% 100% Elektrische vrachtwagen % 40% 100% Elektrische scooter 52% 18% 6% 24% 100% Elektrisch vaartuig ,5% 87,5% 100% Tabel 2.4: Gebruiksdoeleinden naar soort voertuig Analyse Voor zakelijke ritten, woon-werkverkeer en goederenvervoer, de grootste groepen, is het gebruikte soort voertuig nader geanalyseerd. Zakelijk verkeer Interessant is dat een groot deel volledig elektrische auto s (54%) wordt ingezet voor zakelijke ritten. Van de 688 volledig elektrische auto s worden 371 ingezet voor zakelijk verkeer. Ook 90% van de plug-in hybride personenauto s worden voor zakelijke ritten gebruikt. Meer dan de helft van de elektrische scooters (52%) is bestemd voor zakelijke ritten. Woon-werkverkeer Voor woon-werkverkeer wordt 21% van de volledig elektrische personenauto s gebruikt. Dit is 60% van alle woon-werkverkeer in vergelijking tot de andere voertuigen uit dit onderzoek. Daarnaast wordt 18% van de elektrische scooters gebruikt voor woonwerkverkeer. Bestel en vrachtauto s Het is niet onverwacht dat veel van de elektrische vrachtwagens (60%) en elektrische bestelwagens (36%) voor goederenvervoer en distributie worden gebruikt. Resterende elektrische vrachtwagens (40%) worden gebruikt voor groenbeheer. De overige elektrische bestelwagens (37%) voor onder andere onderhoud en het opruimen van zwerfafval. Vaartuigen Bijna alle respondenten met vaartuigen (50 van de 58: 86%) gebruiken deze voor toeristisch vervoer. 6

7 Knelpunten bij de start Opvallend is dat bijna een kwart van de respondenten geen belemmeringen heeft ervaren in de opstartfase. De meest genoemde belemmering bij elektrisch vervoer in de opstartfase is toestemming voor een (openbaar) oplaadpunt. Echter meer dan de helft van de respondenten (53%) heeft hierbij geen belemmeringen ervaren. Bij vrachtwagens is het vinden van een geschikt voertuig een probleem. De eigenaren van elektrische bestelwagens en plug-in hybride personenauto s ervaren de levertijd het meest als belemmering. De bestuurders van elektrische vaartuigen, bestelwagens en vrachtwagens moesten het meest wennen aan het voertuig. Bijna 60% van de respondenten lost de belemmeringen in de opstartfase zelf op. De overheid speelt hierbij geen rol. Figuur 2.5: Belemmeringen in de opstartfase Toestemming oplaadpunt Overige vergunning Geschikt voertuig Levertijd Ge wennin g Elektrische personenauto 74% 28% 27% 22% 38% Plug-in hybride personenauto 50% 41% 41% 41% 14% Elektrische bestelwagen 46% 38% 36% 52% 45% Elektrische vrachtwagen 20% 20% 60% 20% 40% Elektrische scooter 24% 30% 35% 6% 29% Elektrisch vaartuig 63% 37% 28% 37% 50% Tabel 2.5: Belemmeringen bij opstartfase (totaalpercentage veel en beetje) naar soort voertuig 7

8 Analyse Het verkrijgen van toestemming voor een (openbaar) oplaadpunt is de grootste belemmering in de opstartfase van het elektrisch rijden/varen, vooral bij elektrische personenauto s (74%), plug-in hybride personenauto s (50%), elektrische bestelwagens (46%) en elektrische vaartuigen (63%). Bijna een kwart van de respondenten (24%) heeft geen enkele belemmering ervaren in de opstartfase. Het vinden van een geschikt voertuig is voor 60% van de respondenten met elektrische vrachtwagens een probleem. De levertijd wordt het meest als belemmering ervaren door de eigenaren van elektrische bestelwagens (52%) en plug-in hybride personenauto s (41%). Tenslotte moeten de bestuurders van elektrische vaartuigen (50%), - bestelwagens (45%) en vrachtwagens (40%) het meest wennen aan het voertuig. Van de 140 respondenten hebben de meeste respondenten (57%, 80 respondenten) de belemmeringen in de opstartfase zelf opgelost, bijvoorbeeld door: Intensief contact met dealer, gemeente en andere betrokkenen. Zelf (laad)infrastructuur aan te leggen. Interne trainingen te organiseren, proefrijden en ervaring te laten opdoen. Grootste knelpunt tijdens het gebruik: actieradius De grootste belemmering tijdens het gebruik van het voertuig vormt de verminderde actieradius (door het weertype). Ruim 80% van de respondenten ervaart dit in meerdere of mindere mate als belemmering. Opvallend is dat de respondenten het knelpunt niet oplossen maar er mee leren omgaan. Rol van de overheid: belastingvoordeel, parkeer- of voorkeursbeleid, aankoopsubsidies De respondenten is expliciet gevraagd welke maatregelen van de overheid elektrisch vervoer aantrekkelijker maken en/of belemmeringen wegnemen. Zij scoren vier maatregelen hoog: Belastingvoordeel (78%, 105 respondenten). Het realiseren van speciale parkeerplaatsen (66%, 89 respondenten). Aankoopsubsidies (60%, 81 respondenten). Voorkeursbeleid in de stad (57%, 77 respondenten). Daarnaast wordt specifiek gevraagd naar meer publieke oplaadpalen (op de juiste locaties) en ook consistente en uniforme beleidsvoering wordt relatief veel aangekaart. 8

9 Geografische spreiding: 157 lokale initiatieven zijn over heel Nederland verspreid Figuur 2.6: De vestigingsplaats van de respondenten 9

10 2. Kwalitatief onderzoek: verdiepende interviews Hoofdstuk 1 beschreef de resultaten van de enquête over de ervaringen met een elektrisch voer- en/of vaartuig van de 208 respondenten. Deze enquête riep door de interessante uitkomsten extra vragen op. In september zijn achttien respondenten kort telefonisch geïnterviewd om deze opvallende uitkomsten te toetsen en extra informatie te verkrijgen. Door ook te vragen naar de huidige ervaringen omtrent het gebruik van elektrische voertuigen is het in deze rapportage mogelijk de uitkomsten van de enquête (mei 2013) te voorzien van een actuele stand van zaken. In onderstaande paragrafen zijn de enquêteresultaten in het kader weergegeven en daaronder de interviewresultaten beschreven. In paragraaf 3.7 wordt specifiek ingegaan op de negatieve ervaringen met elektrisch vervoer. Aantal voertuigen Resultaat uit de enquête Hoeveel voertuigen bezitten de respondenten? 28% van de respondenten bezit één voertuig. De overige 72% heeft twee of meer elektrische voertuigen. 45% van de organisaties bezit één soort voertuig. 63% van de respondenten gaf aan het aantal voertuigen te gaan uitbreiden. Zijn de elektrische voertuigenparken van de geënquêteerden inmiddels uitgebreid? Alle geïnterviewden hebben dezelfde voertuigen als begin dit jaar tijdens de enquête. Het aantal voertuigen is bij de geïnterviewden niet toegenomen. Wel heeft een leasemaatschappij steeds meer vraag naar volledig elektrische personenauto s en plug-in hybrides, dus extra voertuigen aangeschaft. De inzet van de voertuigen is ongewijzigd: De volledig elektrische personenauto s en plugin hybrides gebruikt men voor zakelijke ritten en woon-werkverkeer. Elektrische vaartuigen gebruikt men voor recreatie. Laden Resultaat uit de enquête Het opvallendste resultaat uit de enquête is dat 30% van de respondenten het voertuig altijd laadt met een stekker in het stopcontact. Nog eens 41% doet dit regelmatig. Ook opladen met een eigen oplaadpaal bleek populair (43% altijd, 22% regelmatig). Het opladen bij (normale) publieke/openbare oplaadpalen was iets minder populair (14% altijd, 48% regelmatig). Klopt het dat de respondenten echt met een 220 volt stekker laden in het stopcontact? Waarom laden de respondenten via een 220 volt stekker in het stopcontact en niet (vaak) bij een publieke oplaadpaal? 10

11 Gewone stekker in het stopcontact Alle veertien geïnterviewde gebruikers die laden in het stopcontact gebruiken inderdaad een 220 volt stekker om het voertuig te laden. Het beeld uit de enquête blijkt dus te kloppen. Ik laad mijn auto s nachts op met een gewone stekker. Dit duurt wel wat langer maar de auto staat toch de hele nacht stil. Ook al duurt het laden van het voertuig op deze manier (veel) langer, de geïnterviewden zijn er erg positief over. Men laadt op deze wijze overwegend s avonds en s nachts. Het voertuig staat dan toch voor een langere periode stil en er is alle tijd om op te laden. De volgende ochtend is het voertuig weer vol en klaar voor gebruik. Bijkomend voordeel is dat het energietarief s nachts (vaak) lager is dan overdag. Het s nachts laden van het voertuig is met een 220 volt stekker ook nog goedkoper. Door het laden met het bestaande stopcontact voorkomt men ook een investering in laadinfrastructuur. Investeren in, of gebruiken van, gewone stopcontacten heeft voor deze gebruikers de voorkeur boven het aanleggen van dure laadpalen. Twee gebruikers die laden met een 220 volt stekker doen dit op het werk. Ze werken de hele dag op kantoor en pluggen het voertuig s ochtends op kantoor in het stopcontact en halen aan het eind van de werkdag de stekker er weer uit. Ook biedt de stekker uitkomst als er bij klantbezoek geen laadpaal (beschikbaar) is. Twee respondenten, geven aan dat klanten het veelal geen probleem vinden als zij een verlengsnoer uitrollen om de auto (deels) te laden. Met een plug-in hybride is het van belang dat de auto snel en vaak wordt geladen. Ik wil niet op de verbrandingsmotor rijden. Er zijn ook gebruikers die juist alleen via een laadpaal laden. Wat zijn voor hen de overwegingen? Zij geven aan dat het laden met stekker veel te lang duurt. Ook als het voertuig regelmatig wordt gebruikt is dit niet handig. Deze geïnterviewden vinden het juist bij plug-in hybrides belangrijk dat de auto snel bijlaadt om gebruik van de verbrandingsmotor te voorkomen. Dit wil men juist zoveel mogelijk beperken. Daarnaast wordt door drie geïnterviewde gebruikers de veiligheid van het laden met een gewone stekker in twijfel getrokken. Bij een gebruiker sloegen de stoppen door, toen hij probeerde zijn auto op te laden via een stekker. Wij verbieden onze werknemers op te laden met een gewone stekker. Het is onveilig en duurt te lang waardoor ze vaker op de brandstofmotor rijden dan op de accu. Eigen laadpaal De tien respondenten die bij een eigen laadpaal op hun bedrijfsterrein of bij hun woning laden, zijn hierover erg tevreden. Het laden gaat makkelijk, snel en het laden levert geen problemen op. Bovendien staat het voertuig op deze manier lekker dichtbij en is de kans op schade en/of vandalisme laag. Bij problemen met de eigen laadpaal (storingen, defect, et cetera) wordt contact opgenomen met de leverancier van de paal. Opvallend is dat twee van de tien respondenten aangeven bewust niet te hebben gekozen voor een eigen laadpaal. Ze hadden wel de mogelijkheid een laadpaal en/of smart laadpunt te laten installeren, maar zagen hier vanwege de hoge (aanschaf)kosten van af. 11

12 Openbare laadpaal De acht respondenten die publiek laden, doen dit voornamelijk bij openbare laadpunten. Wanneer een plekje gevonden is, gaat het laden goed en snel. Als de loopafstand tot de eindbestemming tussen de 10 en 15 minuten (of minder) is, dan kiezen alle acht respondenten voor het parkeren bij een openbare laadpaal. Anders rijden ze door naar de eindbestemming zonder te laden verder op benzine, of ze laden met een gewone stopcontact op. Acht geïnterviewden bereiden de reis over het algemeen goed voor. Ze kijken voorafgaand aan de rit, of en zo ja, waar op de plaats van de bestemming een laadpunt te vinden is. Ze gebruiken hiervoor internet of één van de speciale apps. De informatie op internet of deze apps is niet altijd juist. Soms geeft de app de hemelsbrede loopafstand aan, terwijl de werkelijke loopafstand veel langer is of is de geïnstalleerde laadpaal op een braakliggend terrein ligt zonder weg ernaar toe. De locatie van de laadpunten kan volgens de respondenten vaak beter. Zo staan er laadpalen op locaties waar niemand lijkt te komen, terwijl in de drukke bestemmingsgebieden (met bijvoorbeeld veel kantoren) juist geen laadpaal is. Gemeentes moeten hier goed beleid voor opstellen, al beseffen de respondenten dat dit makkelijker gezegd is dan gedaan. Eén gebruiker van publieke laadpalen geeft aan meer laadpunten in de gemeentelijke parkeergarages te wensen. Q- park doet dit al goed. Een meer logische plek is er niet, aldus de respondent. De app gaf aan dat het 5 minuten lopen was van de laadpaal tot de eindbestemming. Bij aankomst bleek dat er een kanaal tussen lag en ik 10 minuten moest omlopen. De acht respondenten geven aan dat het steeds lastiger is om een vrij beschikbaar laadpunt te vinden. Het aantal elektrische auto s neemt toe maar het aantal laadpalen blijft gelijk of neemt niet snel genoeg toe. Daarbij komt dat parkeerplaatsen voor elektrische auto s soms bezet zijn door conventionele auto s. Laadpalen zijn in het straatbeeld ook niet altijd even goed zichtbaar. Eén respondent geeft aan dat de straat met behulp van de app of navigatie wel goed te vinden is, maar de exacte locatie van de laadpaal niet altijd even goed opvalt. Soms blijkt de paal in een parkeergarage te staan of staat er een ander voertuig voor geparkeerd waardoor je de paal niet ziet. De straat waarin de laadpaal staat kan ik met behulp van mijn navigatiesysteem makkelijk vinden, de paal zelf staat echter vaak verdekt opgesteld of bevindt zich in een parkeergarage. Frequentie van laden Alle respondenten laden de auto zodra daar een kans voor is. Op deze manier is de accu altijd zo vol mogelijk en voorkomen de plug-in hybride rijders om op brandstof te rijden. Deze gebruikers maken er een sport van om zoveel mogelijk op de accu te rijden en zo min mogelijk de brandstofmotor te gebruiken. Voorwaarde voor laden is dat er wel binnen een geringe loopafstand (maximaal minuten) een laadvoorziening te vinden is. Wordt deze loopafstand groter dan kiest men ervoor niet op te laden (of een 220-volt stekker te gebruiken). 12

13 Tarief van laden Het huidige tarief voor het laden (ongeveer 26 ct/kwh) is voor de meerderheid acceptabel. Het is (nu) goedkoper dan brandstof. Men geeft aan dat het tarief echter niet veel hoger kan, om het elektrisch rijden nog aantrekkelijk te houden. Eén respondent geeft aan dat elektrisch rijden meer beperkingen met zich meebrengt dan brandstofauto s. Het voordeel moet wel echt merkbaar zijn, anders is het geen alternatief voor een brandstofauto. Vaartuigen Ook twee respondenten met vaartuigen zijn geïnterviewd. Eén van deze respondenten verkoopt elektrische vaartuigen en nam ook de gebruikerservaringen van zijn klanten mee. Beide respondenten is gevraagd naar specifieke punten die voor vaartuigen gelden. Zo is bijvoorbeeld het laden voor vaartuigen anders dan bij elektrische auto s. De accu s van vaartuigen laden via walstroompunten, al dan niet voorzien van krachtstroom (400 volt). Dit gaat via de gangbare stekker voor krachtstroom. Het laden zelf gaat volgens de twee geïnterviewden met elektrische vaartuigen prima. Vanwege de grote actieradius van de elektrische vaartuigen (zie paragraaf 3.3) kan het vaartuig s nachts laden waardoor de schippers voldoende tijd hebben voor het laden. Het grootste probleem bij het laden van vaartuigen is dat er niet voldoende walstroompunten zijn in de havens en bij aanlegsteigers en dat deze niet gereserveerd zijn voor elektrische vaartuigen. De walstroompunten die er zijn, zijn daarom vaak bezet door andere vaartuigen die de stroom gebruiken voor de voorzieningen aan boord. Hierdoor is het vaak niet mogelijk het vaartuig te laden. Bij vaartuigen is het niet mogelijk met een verlengsnoer te laden. Veel vaartuigen varen daarom met een generator aan boord om de accu te laden. Actieradius Resultaat uit de enquête Het grootste knelpunt van het elektrisch vervoer bleek de actieradius van het voertuig, en dan vooral de verminderde actieradius door weertype. Ruim 80% van de respondenten ervaart dit in meerdere of mindere mate als belemmering. Omdat gebruikers deze (te) lage actieradius door weertype niet kunnen beïnvloeden, is het met name interessant wat de actieradius van de voertuigen is (bij verschillende omstandigheden) en hoe zij hier mee omgaan / rekening mee houden. Alle geïnterviewden, behalve degenen met elektrische vaartuigen, zijn ontevreden over de actieradius van de voertuigen. Dit is logisch aldus een respondent: het liefst wil iedereen natuurlijk een actieradius van 500 kilometer hebben. De actieradius is in alle gevallen (veel) lager dan beloofd bij aanschaf van de voertuigen. De beloofde actieradius is alleen haalbaar als wordt gereden in perfecte omstandigheden en deze omstandigheden zijn in werkelijkheid niet zo gunstig. Met name in de winter neemt de actieradius erg af (15 tot 50 kilometer minder actieradius) maar ook bij regen of wind is er al verschil. Ook het rijden op de snelweg of in het stadsverkeer heeft een grote invloed op de actieradius. Wel heeft de bestuurder invloed op de rijstijl, wat ook sterk de actieradius bepaalt. Alle bestuurders zijn zeer gemotiveerd om zoveel mogelijk op een accu te rijden en passen hun 13

14 rijstijl aan. Ze rijden bijvoorbeeld minder hard. Door het aanpassen van de rijstijl en het leren kennen van de auto ervaart men geleidelijk minder problemen met de actieradius. Na een tijdje raak je gewend aan de actieradius en pas je hier je rijgedrag op aan. Ik rij nu rustiger, dit scheelt niet alleen accuverbruik maar ik bespaar ook op verkeersboetes. Bestuurders die meerdere ritten op een dag maken hebben soms problemen met de actieradius en de beschikbare tijd voor het laden (in verhouding tot de benodigde laadtijd). Een plug-in hybride is in deze gevallen erg handig. Die biedt net wat meer zekerheid. Echter, ook de bestuurders van plug-in hybrides maken er een sport van om zo min mogelijk de brandstofmotor te gebruiken. Voor de lange afstanden maakt men het liefst gebruik van snelladers. Vaartuigen De actieradius van vaartuigen is meer dan voldoende. Op één volle accu, met een normale (rustige) vaarsnelheid (ongeveer 10 km/h) vaart men met gemak 12 uur achter elkaar. Als de snelheid wordt opgevoerd, neemt de actieradius (net als bij auto s) exponentieel af. Kosten en terugverdientijd Resultaat uit de enquête In de enquête is niet gevraagd naar de kosten van elektrisch vervoer of de terugverdientijd. In de interviews is er aanvullend een aantal vragen over gesteld. De kosten en terugverdientijd houdt niet iedereen nauwkeurig bij. De één houdt bijvoorbeeld op de kilometerteller bij hoeveel kilometer hij op één accu/ tank benzine rijdt (plug-in hybride). De ander heeft een uitgebreid verdienmodel. Wat betreft de terugverdientijd, liggen de verwachtingen van de respondenten uit elkaar. Eén respondent schat de terugverdientijd op 6 jaar. Bij de nieuwe elektrische auto s ligt dit volgens hem naar schatting zelfs al op 4 jaar. Wanneer de brandstofprijzen blijven stijgen kan dit nog eerder zijn. Echter, de meeste geïnterviewden verwachten de investering in de voertuigen niet (op korte termijn) terug te verdienen. Het terugverdienen is volgens de respondenten erg afhankelijk van de periode dat de accu meegaat. Die is nu nog niet bekend. De kosten voor laadpunten zijn relatief hoog waardoor deze investering minder snel is terug te verdienen. 14

15 Overige knelpunten Resultaat uit de enquête In de enquête gaf 47% van de respondenten aan knelpunten te (hebben) ervaren bij verkrijgen van toestemming voor een oplaadpunt. Nog eens 34% ervoer knelpunten bij overige vergunningsverlening. Daarnaast ervoer men ook knelpunten met betrekking tot de actieradius en de beschikbaarheid van oplaadpalen. In de interviews is gevraagd in welke mate deze knelpunten nog steeds worden ervaren, en welke overige knelpunten ze nu (nog steeds) ervaren. Vergunningverlening De knelpunten op het gebied van vergunningverlening hebben de langste nasleep. Gemeentes zijn over het algemeen traag op het gebied van vergunningverlening. De geïnterviewden krijgen vaak geen reactie, of moeten er weken/maanden op wachten. Het valt de respondenten op dat elektrisch vervoer steeds meer op de agenda van gemeentes komt, maar dat dit nog niet is vertaald in goed (parkeer)beleid. Er is ten opzichte van de ervaringen in de enquête het afgelopen half jaar niet veel veranderd. Dit geldt zowel in de gemeenten binnen elektrisch Vervoer focusgebieden (Metropool regio Amsterdam, Brabant, Rotterdam/Den Haag, Friesland) als in de rest van Nederland. Wellicht is daar wel specifiek hoger aanbod in laadinfrastructuur maar dit wordt door de gebruikers niet als meer beschikbaar ervaren. Problemen met vergunningsverlening zijn zeker van invloed op het verder uitbreiden van elektrisch vervoer in Nederland, aldus de geïnterviewden. Bij problemen nemen de geïnterviewden zelf contact op met de betreffende gemeente, het is maar de vraag of iedereen dit doet. Vier geïnterviewden zijn nog steeds bezig met de vergunningsverlening. Problemen met voertuigen en oplaadpalen Problemen met het voertuig (bijvoorbeeld gebreken aan de accu of stekker) lossen de respondenten zelf op met de dealer. Dit proces verloopt prima. Dit geldt ook voor problemen met oplaadpalen (bij storingen). Hiervoor schakelen de respondenten de leveranciers in. Problemen met (beschikbaarheid van) laadpunten Laadpalen zijn soms lastig te vinden of te bereiken. Ook klopt de informatie in de app soms niet of zijn de parkeerplekken bezet door conventionele auto s (zie paragraaf 3.2). In dit laatste geval geven drie geïnterviewden aan dit meestal door te geven aan de gemeente. De korte termijn opvolging door de gemeente (bv wegslepen voertuig) duurt echter lang of vindt niet plaats. Ook de lange termijn opvolging om de parkeerplaats duidelijker te markeren als gereserveerde plek voor elektrische voertuigen lijkt niet vaak te worden opgepakt. Ook vaartuigen ervaren veel problemen met beschikbaarheid omdat er onvoldoende walstroompunten zijn. 15

16 Gebrek aan lange termijnvisie Een geïnterviewde geeft als belemmering aan het ontbreken van een lange termijnvisie in de beleidsvorming voor elektrisch vervoer. Door de wisselingen in subsidieregelingen en nieuwe fiscale regels is het lastig om te bepalen of het op termijn nog gunstig is een elektrisch voertuig aan te schaffen. De grote spelers op de markt haken hierdoor af. Ook is in het huidige (subsidie)beleid niet goed rekening gehouden met bijvoorbeeld het verschil tussen volledig elektrische auto s en plug-in hybrides. Verder geven de twee geïnterviewden aan dat er voor elektrische vaartuigen helemaal geen (landelijk) beleid is. Waar in Friesland bijvoorbeeld (met succes) veel aandacht voor is, is dit in Amsterdam weer heel anders geregeld. De provincie Friesland stopt veel geld in de promotie van elektrisch varen en het werkt: Friesland heeft verreweg de meeste elektrische boten. Dit moet ook landelijk! Imago elektrisch vervoer Een geïnterviewde geeft aan dat het imago van elektrisch rijden/varen vaak nog niet zo goed is. Mensen zijn onzeker of het wel iets voor hen is en zijn bang dat ze met een lege accu komen te staan. Dit imago is van invloed op het verder uitrollen en uitbreiden van het aantal elektrische voertuigen in Nederland. Men moet veel meer ervaring op kunnen doen met elektrisch rijden om overgehaald te worden, aldus de respondent. Bijdrage overheid Resultaat uit de enquête De respondenten is in de enquête gevraagd welke overheidsmaatregelen elektrisch vervoer aantrekkelijker maken. Vier maatregelen scoorden hoog: belastingvoordeel (78%), het realiseren van speciale parkeerplaatsen (66%), aankoopsubsidies (60%) en voorkeursbeleid in de stad (57%). Daarnaast wordt specifiek gevraagd naar meer publieke oplaadpalen (op de juiste locaties) en ook consistente en uniforme beleidsvorming wordt relatief veel aangekaart. Voor de overheid is dit logischerwijs zeer interessante informatie. Daarom is in de interviews doorgevraagd over de mogelijk overheidsmaatregelen om een extra toelichting te krijgen op de gegeven antwoorden. Fiscale maatregelen Het fiscale voordeel van elektrisch vervoer is voor de geïnterviewden de belangrijkste trigger om over te stappen op elektrisch vervoer. Wanneer dit fiscale voordeel wegvalt, is dit zeker van invloed op de aantrekkelijkheid van elektrisch vervoer. Elektrisch vervoer vraagt namelijk meer (financiële) inspanning van de gebruiker (ten opzichte van conventionele auto s) en dit mag gecompenseerd/beloond worden. De overheid moet volgens alle geïnterviewden de fiscale regelingen voortzetten om een level playing field voor elektrisch rijden te creëren. Wel kan de overheid deze fiscale regelingen differentiëren zodat volledig elektrische auto s aantrekkelijker worden dan plugin hybride auto s. Een aantal geïnterviewden denkt dat er nu veel mensen zijn die profiteren van de fiscale maatregelen, maar vervolgens voornamelijk op brandstof rijden. 16

17 Een andere mogelijkheid om elektrisch rijden nog aantrekkelijk te maken is dat de overheid de bijtelling afhankelijk maakt van het aantal gereden kilometers op de accu, aldus een respondent. Fiscale maatregelen blijven de belangrijkste trigger om te kiezen voor elektrisch vervoer. Laden De overheid dient met het laden zich meer te richten op simpele, goedkope oplossingen in plaats van dure laadpalen, geeft de helft van de geïnterviewden aan. Concreet gaat het dan om het faciliteren en investeren in gewone stopcontacten/extra groepen bij bedrijven of op andere logische plekken. Dat kan volgens deze geïnterviewden al een enorme boost geven. Een respondent geeft aan voorstander te zijn van het afschaffen van de regel dat alle laadpunten een eigen energieaansluiting moeten hebben. Als deze regel wordt afgeschaft kan veel kosten worden bespaard. Andere geïnterviewden zien een rol weggelegd voor de overheid om de oplaadvoorzieningen (gewone laadpalen en snellaadpalen) uit te breiden en te faciliteren met name langs de snelweg. Het is nodig om het aantal walstroompunten voor de elektrische vaartuigen uit te breiden. Ook is verbetering van de vindbaarheid van laadpalen cruciaal (zie paragraaf 3.2). Een respondent stelt voor om de laadpalen te voorzien van zonnepanelen. Beleid Een respondent geeft aan dat het de overheid ontbreekt aan een lange termijn visie. Het levert veel op als de overheid een transparant en helder beleid hanteert en duidelijkheid schept over wat ze op de langere termijn met elektrisch vervoer willen bereiken. Daarnaast moeten gemeentes goed parkeerbeleid gaan vormen en uitvoeren. Specifiek wordt beleid voor elektrische vaartuigen genoemd door twee respondenten (vaartuigeigenaren). Hier mag de landelijke overheid veel meer aandacht voor hebben en er liggen ook nog veel kansen. Promoot elektrisch varen en moedig de ombouw van schepen naar elektrisch aan. Als er geen duidelijk beleid is voor de lange termijn dan blijft de onzekerheid te groot. Grote spelers op de markt durven de overstap niet aan. Voorbeeldfunctie Een geïnterviewde geeft aan dat de overheid een duidelijke voorbeeldfunctie kan hebben en een uithangbord kan zijn van elektrisch rijden. Door zelf zichtbaar in elektrische voertuigen te rijden, geeft de overheid het goed voorbeeld en prikkelt zij anderen om het ook te proberen. De overheid kan daarnaast ook actief elektrisch vervoer promoten bij bedrijven. Wat is nou een betere reclame dan dagelijks elektrische auto s van de gemeente of Agentschap NL door de straat te zien rijden? 17

18 Stimuleren auto industrie Naast de maatregelen die de overheid zelf kan nemen, geven bijna alle geïnterviewden aan dat er een belangrijke verantwoordelijkheid ligt bij autofabrikanten en laadpaalfabrikanten. Door betere accu s en snellere/slimmere laadinfrastructuur te ontwerpen wordt elektrisch vervoer vanzelf aantrekkelijker voor grotere groepen gebruikers. De overheid dient deze ontwikkelingen actief te steunen en aanmoedigen. Het belangrijkste voor gebruikers is zo ver mogelijk te kunnen rijden op één accu. De auto-industrie dient betere accu s en laadpalen te maken om elektrisch rijden te stimuleren Investeer in concrete (proeftuin)projecten Een laatste advies aan de overheid is om vooral te investeren in concrete (proeftuin)projecten in plaats van onderzoeksrapporten. Het grote publiek is juist enthousiast te maken door het elektrisch rijden/varen uit te proberen, te beleven en te zien. Hiermee bereikt de overheid veel meer. De negatieve ervaringen Resultaat uit de enquête Naast de hoge waardering voor de ervaring met elektrisch vervoer van bijna alle respondenten in de enquête beoordeelden ook vier respondenten hun gebruikerservaring met een onvoldoende. Twee respondenten zijn geïnterviewd. Zijn de knelpunten/belemmeringen voor deze groep groter of waarderen zij deze anders? Wat kan de overheid doen om deze ontevredenheid weg te nemen. Actieradius en teveel gedoe De geïnterviewden met een negatieve ervaring geven met name het gedoe dat elektrisch rijden met zich meebrengt als belangrijkste redenen voor de onvoldoende. Zij zitten op een drukke werkdag niet te wachten op extra drukte, zoals het zoeken naar beschikbare laadpalen of als ze extra langzaam moeten rijden om nog thuis te komen. De actieradius is te beperkt. Met een beetje pech (tegenwind, regen, omrijden bij file, gebruik airco voor beslagen ramen) kom je al in de problemen. De geïnterviewden verwachten geen bijdrage van de overheid om deze knelpunten weg te nemen. De markt (autofabrikanten) kan betere accu s en laadpalen ontwikkelen om elektrisch vervoer aantrekkelijk(er) te maken. Wel kan de (lokale) overheid een rol spelen met goed parkeerbeleid en het plaatsen van laadpalen op logische plekken. Ook het reguleren van het tarief voor laden is volgens de respondenten een taak van de overheid. 18

19 Samenvatting In maart 2013 is door Agentschap NL een enquête uitgezet naar gebruikerservaringen met elektrisch vervoer. Doel van de enquête is het verzamelen van gegevens van zakelijke gebruikers om te leren wat de ervaringen, knelpunten en belemmeringen van/met elektrisch vervoer zijn. In september 2013 is een deel van de respondenten geïnterviewd. De gegevens van de enquête en interviews zijn in deze rapportage vergeleken met de resultaten van referentieonderzoek naar elektrisch vervoer. In deze samenvatting zijn de belangrijkste resultaten opgenomen uit het totale onderzoek. Bij elk thema is een opvallende uitspraak van de gebruikers uitgelicht, opgevolgd door de conclusie. Conclusies enquête (maart 2013) De belangrijkste conclusies over gebruikerservaringen uit de enquête: Rapportcijfer: 8, met directe vertaling naar uitbreidingplannen. Keuze elektrisch: goed voor milieu en imago bedrijf. Opvallend groot aandeel laden met stekker in het stopcontact. Hoge en positieve respons op de enquête met grote representativiteit. Knelpunten oplossen doet men zelf of helemaal niet. Rol overheid: belastingvoordeel, parkeer- of voorkeursbeleid, aankoopsubsidies. Brede spreiding van de initiatieven over heel Nederland. 19

20 Conclusies interviews en vergelijking met referentieonderzoek Belangrijke eerste conclusie is dat de gebruikers aangeven dat het elektrisch vervoer prima voldoet aan hun mobiliteitsbehoefte. Daarnaast geven zij aan dat om elektrisch vervoer op te schalen er meer focus nodig is op positieve communicatie over elektrisch vervoer. Doelgroep De huidige groep gebruikers van elektrisch vervoer is het afgelopen jaar iets diverser dus minder homogeen geworden. Segment en gebruik kennen bij alle onderzoeken grote overlap. De motivatie van de gebruikers om te starten met elektrisch vervoer is gelijk, het is goed voor het bedrijf, MVO, portemonnee en milieu. De voertuigen worden met name zakelijk en voor woon-werkverkeer gebruikt. De groep geeft haar ervaring met elektrisch vervoer een zeer hoge score qua gebruiksgemak en betrouwbaarheid en de score stijgt. Fase in transitie: ervaringen door geven naar de volgende doelgroep Wat is nou een betere reclame dan dagelijks elektrische auto s van de gemeente of Agentschap NL door de straat te zien rijden? Belangrijk is om deze ervaringen van de huidige doelgroep juist bij de potentiële volgende groep overstappers te brengen en naar de logische contactpunten voor conventioneel vervoer: wagenparkbeheerders, leasemaatschappijen, autodealers et cetera. De respondenten verwachten dat opschaling van elektrisch vervoer volgt als er veel meer positieve richting gegeven wordt door de overheid. Dit door een duidelijke lange termijn visie, zekerheid over investeringen en zelf een voorbeeldfunctie te vervullen. Dat het innovatiesysteem rondom elektrisch vervoer zich nog in de fluide fase bevindt, wordt door de respondenten in het onderzoek naar gebruikerservaringen bevestigd. Het is belangrijk in deze fase om duidelijkheid over de richting van de innovatie te scheppen. Van 9 proeftuinprojecten naar gebruikerservaringen: al grote stappen gezet Als de 9 proeftuinprojecten met hybride en elektrisch rijden worden vergeleken met de onderzochte gebruikerservaringen tekent zich vooral de grote verandering in gebruik van elektrisch vervoer af in drie jaar tijd. De business case is in veel situaties haalbaar geworden en in meer bedrijfstakken en in meer functies wordt elektrisch vervoer ingezet. Daarnaast zijn de initiatieven snel omvangrijk geworden, vergeleken met de omvang van de proeftuinen. Business case: Kosten, terugverdientijd en uitbreiding De meeste geïnterviewden verwachten niet de investering in de voertuigen (op korte termijn) terug te verdienen. Dit geldt nog sterker voor de kosten van laadinfrastructuur. Anderen verwachten na 4 of 6 jaar break even te zijn met conventionele voertuigen. Echter men houdt over het algemeen de kosten niet nauwkeurig bij. De tijd tussen de enquête en de interviews blijkt te kort voor uitbreiding van het voertuigenpark. Alleen de leasemaatschappij heeft de vloot vergroot. 20

21 Laden Ik laad mijn auto s nachts op met een gewone stekker. Dit duurt wel wat langer maar de auto staat toch de hele nacht stil. De geïnterviewden laden inderdaad met een 220 volt-stekker zoals uit de enquête resultaten bleek en zij zijn er erg positief over. Het laden duurt langer maar kan s nachts als de auto stil staat en er een goedkoper tarief geldt. Bovendien hoeft er niet extra geïnvesteerd te worden in laadinfrastructuur. Twee geïnterviewden zagen expliciet af van de mogelijkheid om laadinfrastructuur te laten installeren in verband met de hoge (aanschaf)kosten. Plug-in hybride gebruikers moeten vaker laden door de kleinere accu en hebben daardoor behoefte aan sneller laden dan met een 220 volt stekker. In verband met de veiligheid laadt een aantal geïnterviewden juist niet met de 220 volt stekker in het stopcontact. De actieradius is te beperkt. Met een beetje pech (tegenwind, regen, omrijden bij file, gebruik airco voor beslagen ramen) kom je al in de problemen. De geïnterviewden breiden de reis vaak goed voor en zorgen dat ze weten waar ze kunnen laden. Zij ervaren dat de locatie van de laadpunten beter kan en verwachten dat gemeentes daar goed beleid voor opstellen. Het wordt lastiger om een vrij laadpunt te vinden, vaak zijn deze bezet door een conventionele auto of niet goed zichtbaar. De geïnterviewden laden als er een kans voor is en vinden het huidige tarief acceptabel. Bij elektrische vaartuigen is het grootste probleem dat niet-elektrische vaartuigen ook walstroom gebruiken en daardoor te weinig walstroompunten beschikbaar zijn. Actieradius Geen van de geïnterviewden is tevreden over de actieradius van de auto s. De actieradius is in alle gevallen lager dan beloofd bij aanschaf van de auto s. De lagere actieradius door het (winter)weer is niet te veranderen. Echter, men maakt er een sport van om de rijstijl en tempo aan te passen. Daarmee neemt (de tevredenheid over) de actieradius weer toe. De geïnterviewden met elektrische vaartuigen zijn juist wel tevreden over de actieradius. Na een tijdje raak je gewend aan de actieradius en pas je hier je rijgedrag op aan. Ik rij nu rustiger, dit scheelt niet alleen accuverbruik maar ik bespaar ook op verkeersboetes. Het onderzoek van E-laad naar gebruikservaringen met publieke laadpunten bevestigt het beeld ten aanzien van de knelpunten met het laden. De app gaf aan dat het 5 minuten lopen was van laadpaal tot de eindbestemming. Bij aankomst bleek dat er een kanaal tussen lag en ik 10 minuten moest omlopen. De straat waarin de laadpaal staat kan ik met behulp van mijn navigatiesysteem makkelijk vinden, de paal zelf staat echter vaak verdekt opgesteld of bevindt zich in een parkeergarage. Het wordt lastiger om een vrij laadpunt te vinden, vaak zijn deze bezet door een conventionele auto of niet goed zichtbaar. In 10-25% van de gevallen loopt de gebruiker tegen een bezet laadpunt aan. Interessant is dat gebruikers best flexibeler willen zijn door bijvoorbeeld als ze klaar zijn met laden, de laadplaats weer vrij te maken. De 21

22 geïnterviewden door Agentschap NL geven aan dat de overheid zich moet richten op goed parkeerbeleid, juiste keuze van laadlocatie en controle op bezetting door conventionele voertuigen. Met een plug-in hybride is het van belang dat de auto snel en vaak wordt geladen. Ik wil niet op de verbrandingsmotor rijden. Overheid Fiscale maatregelen blijven de belangrijkste trigger om te kiezen voor elektrisch vervoer. (Fiscale) voordelen zijn de belangrijkste trigger voor de overstap naar elektrisch vervoer. Respondenten vinden het logisch dat deze voordelen gunstiger zijn voor volledig elektrische dan voor plug-in hybride voertuigen. Ook geeft een geïnterviewde mee om het (fiscale) voordeel te koppelen aan het gebruik van het voertuig (bijvoorbeeld alleen voordeel als minimaal 75% op de accu wordt gereden/gevaren). Het belangrijkste voor gebruikers is zo ver mogelijk te kunnen rijden op één accu. De auto-industrie dient betere accu s en laadpalen te maken om elektrisch rijden te stimuleren Volgens de respondenten zijn de problemen met vergunningverlening en de aanleg van laadinfrastructuur een daadwerkelijke belemmering voor de uitbreiding van elektrisch vervoer in Nederland. Een goed parkeerbeleid bij gemeenten, het reserveren van laadpunten en de (parkeer)plekken daadwerkelijk alleen voor elektrische voertuigen openstellen is belangrijk. Ook goed markeren van een laadplaats en handhavend optreden tegen bezetting door conventionele voertuigen is belangrijk. Neem ook het delen of toegankelijk maken van privé- of bedrijfs- laadinfrastructuur bij dit beleid mee. Beleid: Geografische spreiding gebruikerservaringen in relatie tot focusgebieden en netwerkanalyse Er komt geen sterk verband naar voren tussen de vestigingslocatie van de gebruikerservaringen en de focusgebieden of bijvoorbeeld gemeenten met een positief beleid ten aanzien van elektrisch rijden. Er zijn wel relatief veel gebruikerservaringen in de focusgebieden Amsterdam, Utrecht en Groot-Rijnmond, maar juist niet in Zuid Oost Brabant of de kop van Noord Holland. De gebruikerservaringen zijn sterk versnipperd over Nederland. Vaartuigen De provincie Friesland stopt veel geld in de promotie van elektrisch varen en het werkt: Friesland heeft verreweg de meeste elektrische boten. Dit moet ook landelijk! Volgens de respondenten ontbreekt er een landelijke visie op elektrisch varen. Bij het laden van vaartuigen is het grootste probleem dat er niet voldoende walstroompunten zijn in de havens en bij aanlegsteigers of dat deze punten niet gereserveerd zijn voor elektrische vaartuigen. De walstroompunten kunnen nu ook door andere vaartuigen worden gebruikt die de stroom gebruiken voor de voorzieningen aan boord 22

Cijfers Elektrisch Vervoer

Cijfers Elektrisch Vervoer Cijfers Elektrisch Vervoer (t/m 31 mei 2013) Dit overzicht geeft een indruk van de ontwikkeling van elektrisch vervoer in Nederland. Het wordt maandelijks samengesteld door Agentschap NL, in opdracht van

Nadere informatie

Enquête gebruikers e-laadpunten

Enquête gebruikers e-laadpunten Enquête gebruikers e-laadpunten Inleiding Begin juli 2013 heeft stichting e-laad een enquête uitgezet met als doel inzicht te krijgen in de ervaringen en wensen van gebruikers die hun elektrische auto

Nadere informatie

De elektrische aandrijving onderscheidt een elektrisch voertuig

De elektrische aandrijving onderscheidt een elektrisch voertuig GEMEENTEBLAD Officiële uitgave van gemeente Alphen-Chaam. Nr. 39003 11 juli 2014 Oplaadpuntenbeleid inleiding Elektrisch vervoer (hierna EV) kent in Nederland een sterke groei. De gemeente Alphen-Chaam

Nadere informatie

Berijdersonderzoek elektrische auto s in NL. Pu6en, 25 juni 2013

Berijdersonderzoek elektrische auto s in NL. Pu6en, 25 juni 2013 Berijdersonderzoek elektrische auto s in NL Pu6en, 25 juni 2013 2012, Eerste berijders onderzoek Elektrische auto op 1! 2012: Ruim 2500 EV's in NL AmbiEeuze doelstellingen Veel rapporten, maar Wat beweegt

Nadere informatie

OMNIBUSENQUETE 2012. Deelrapport: elektrisch rijden. Mei 2013. Simon Arndt, Directie BV, afdeling FB/Onderzoek en Statistiek

OMNIBUSENQUETE 2012. Deelrapport: elektrisch rijden. Mei 2013. Simon Arndt, Directie BV, afdeling FB/Onderzoek en Statistiek Omnibusenquête 2012 deelrapport elektrisch rijden OMNIBUSENQUETE 2012 Deelrapport: elektrisch rijden Mei 2013 Samenstelling rapport: Enquête-organisatie In opdracht van: Josée Boormans, Directie BV, afdeling

Nadere informatie

WAT U WILT WETEN OVER ELEKTRISCH RIJDEN

WAT U WILT WETEN OVER ELEKTRISCH RIJDEN ALD FAQ WAT U WILT WETEN OVER ELEKTRISCH RIJDEN INHOUD 1. Is elektrisch rijden iets voor mij? 3 2. Welke soorten elektrische auto s zijn er? 3 3. Welke auto is voor mij geschikt? 4 4. Hoe ver kan ik rijden

Nadere informatie

ELEKTRISCH RIJDEN EN UW AUTOREGELING

ELEKTRISCH RIJDEN EN UW AUTOREGELING ALD WHITEPAPER ELEKTRISCH RIJDEN EN UW AUTOREGELING INHOUD Stap 1. Beleid 3 Stap 2. Toekenning van elektrische mobiliteit 3 Stap 3. Merkenbeleid en normbudget 3 Stap 4. Laadfaciliteiten thuis en op het

Nadere informatie

Elektrisch rijden in de G4

Elektrisch rijden in de G4 Elektrisch rijden in de Een onderzoek in opdracht van de -gemeenten:,, en 1.nl/onderzoek Colofon uitgave Afdeling Onderzoek Gemeente Postbus 16200 3500 CE 030 286 1350 onderzoek@utrecht.nl in opdracht

Nadere informatie

Wat vindt Nederland van elektrisch rijden?

Wat vindt Nederland van elektrisch rijden? bezoekadres Marnixkade 1015 ZL Amsterdam 109 postadres Postbus 1001 E T moti@motivaction.nl MG 15262 W +31 www.motivaction.nl (0)20 Amsterdam 5898383 Wat vindt Nederland van elektrisch rijden? Een onderzoek

Nadere informatie

Plug-in Hybrid. juni 2013

Plug-in Hybrid. juni 2013 Plug-in Hybrid Electric Vehicles juni 2013 Begin 2013 reden In Nederland ongeveer 8.000 personenauto s met 0% fiscale bijtelling. Het overgrote deel hiervan zijn elektrische auto s die tevens een benzine-

Nadere informatie

Cijfers Elektrisch Vervoer

Cijfers Elektrisch Vervoer Cijfers Elektrisch Vervoer (t/m 30 april 2015) Dit overzicht geeft een indruk van de ontwikkeling van elektrisch vervoer in Nederland. Het wordt maandelijks samengesteld door de Rijksdienst voor Ondernemend

Nadere informatie

Antwoord van minister Kamp (Economische Zaken) (ontvangen 14 oktober 2013)

Antwoord van minister Kamp (Economische Zaken) (ontvangen 14 oktober 2013) AH 233 2013Z16375 van minister Kamp (Economische Zaken) (ontvangen 14 oktober 2013) 1 In hoeverre klopt de raming van 20.000 elektrische auto s in Nederland aan het eind van 2013, zoals gesteld in het

Nadere informatie

KIVI NIRIA jaarcongres Sustainable Mobility. 6 november 2013 Eindhoven. Robert Coffeng Adviesgroepmanager Mobiliteit Oranjewoud

KIVI NIRIA jaarcongres Sustainable Mobility. 6 november 2013 Eindhoven. Robert Coffeng Adviesgroepmanager Mobiliteit Oranjewoud KIVI NIRIA jaarcongres Sustainable Mobility 6 november 2013 Eindhoven Robert Coffeng Adviesgroepmanager Mobiliteit Oranjewoud Routekaart Duurzame mobiliteit Berijdersonderzoek 2013 Conclusies & aanbevelingen

Nadere informatie

De 15 meest gestelde vragen over zakelijk rijden in 2016.

De 15 meest gestelde vragen over zakelijk rijden in 2016. De 15 meest gestelde vragen over zakelijk rijden in 2016. Bijtelling, investeringsaftrek, bpm, motorrijtuigenbelasting en btw. Wie de belastingen rondom mobiliteit een beetje wil volgen, heeft er bijna

Nadere informatie

Percepties en attitudes van autobezitters t.a.v. innovatieve auto s

Percepties en attitudes van autobezitters t.a.v. innovatieve auto s Percepties en attitudes van autobezitters t.a.v. innovatieve auto s Mariëtte Pol, Suzanne Brunsting I&M, 31 januari 2012 www.ecn.nl Presentatie Achtergrond en doel van het onderzoek Enquête onderzoek -

Nadere informatie

Rapportage. Evaluatie onderzoek Het succes van de stimuleringsregeling E-bike

Rapportage. Evaluatie onderzoek Het succes van de stimuleringsregeling E-bike Rapportage Evaluatie onderzoek Het succes van de stimuleringsregeling E-bike In opdracht van: Stadsregio Arnhem Nijmegen Datum: 11 februari 2013 Projectnummer: 2012171 Auteurs: Ronald Steenhoek & Marieke

Nadere informatie

Discussienota mogelijkheden opladen elektrische auto s

Discussienota mogelijkheden opladen elektrische auto s Discussienota mogelijkheden opladen elektrische auto s Inleiding Aanleiding Er komen wekelijks vragen over het opladen van elektrische auto s binnen. Dit zijn grotendeels verzoeken om nog meer oplaadpalen

Nadere informatie

Bijlage: Ontwikkeling laadinfrastructuur voor het opladen van (semi) elektrische voertuigen in Eindhoven

Bijlage: Ontwikkeling laadinfrastructuur voor het opladen van (semi) elektrische voertuigen in Eindhoven Bijlage: Ontwikkeling laadinfrastructuur voor het opladen van (semi) elektrische voertuigen in Eindhoven Inleiding Het aantal elektrische auto s in Nederland is de afgelopen twee jaar zeer sterk toegenomen.

Nadere informatie

Elektrisch rijden is de toekomst

Elektrisch rijden is de toekomst Elektrisch rijden is de toekomst Duurzaam onderweg in Rotterdam www.rotterdam.nl/elektrischrijden Elektrisch rijden neemt een vlucht. Er rijden steeds meer elektrische voertuigen rond. Een positieve ontwikkeling

Nadere informatie

LAADINFRASTRUCTUUR. Oplossingen voor gemeenten. Als het gaat om duurzaamheid, innovatie en internationaal

LAADINFRASTRUCTUUR. Oplossingen voor gemeenten. Als het gaat om duurzaamheid, innovatie en internationaal LAADINFRASTRUCTUUR Oplossingen voor gemeenten De groei van elektrisch vervoer (EV) zorgt voor een toenemende behoefte aan laadpunten in de openbare ruimte. Nu de stichting e-laad geen laadpunten meer aan

Nadere informatie

ZORGELOOS RIJDEN & LADEN. Toyota Prius Plug-in Hybrid

ZORGELOOS RIJDEN & LADEN. Toyota Prius Plug-in Hybrid ZORGELOOS RIJDEN & LADEN Toyota Prius Plug-in Hybrid Grenzeloze, THE NEW MOTION ONZE VISIE duurzame mobiliteit voor iedereen The New Motion wil voor iedereen grenzeloze mobiliteit mogelijk maken op basis

Nadere informatie

Na#onaal Zakenauto Onderzoek 2014

Na#onaal Zakenauto Onderzoek 2014 Na#onaal Zakenauto Onderzoek 2014 Presenta#e belangrijkste onderzoeksresultaten Eric Vousten VMS Research Intelligence Strategy Driving Business, 24 september 2014 Thema 2014 HOE ZAKELIJK IS DE ZAKELIJKE

Nadere informatie

Elektropool Haaglanden

Elektropool Haaglanden Elektrische deelauto s voor zakelijk gebruik De samenwerkende partners die dit aanbod mogelijk maken zijn: Agentschap.nl, Om Den Haag, VCCR, Eneco, Rabobank, Wagenplan. Elektrische auto s zijn schoon,

Nadere informatie

Stappenplan voor gemeenten: van aanvraag tot laadpaal

Stappenplan voor gemeenten: van aanvraag tot laadpaal Stappenplan voor gemeenten: van aanvraag tot laadpaal Stichting e-laad.nl November 2011 1 Stappenplan voor gemeenten: van aanvraag tot laadpaal Ton Rombouts Burgemeester s Hertogenbosch en voorzitter stichting

Nadere informatie

Collegevoorstel Reg. nr : 1110317 Afdeling : WM Datum :

Collegevoorstel Reg. nr : 1110317 Afdeling : WM Datum : Datum : Onderwerp Plaatsing laadpalen voor elektrische voertuigen door de stichting e-laad op gemeentegrond Samenvatting De stichting e-laad is bezig met een landelijke pilot om elektrisch rijden te stimuleren.

Nadere informatie

Plan van aanpak laadinfrastructuur elektrische auto s Den Haag

Plan van aanpak laadinfrastructuur elektrische auto s Den Haag Plan van aanpak laadinfrastructuur elektrische auto s Den Haag December 2014 Inleiding De gemeente heeft in de afgelopen jaren ervaren dat elektrische auto s steeds meer in het straatbeeld verschijnen.

Nadere informatie

Elektrische oplaadpunten

Elektrische oplaadpunten Elektrische oplaadpunten Lunchbijeenkomst Vexpan 13 februari 2014 Stijn Otten The New Motion Jeroen Quee Grontmij Inhoud De zin en onzin van elektrisch vervoer Marktcijfers en ontwikkelingen Techniek Oplaadpalen

Nadere informatie

Onderzoek naar elektrisch rijden

Onderzoek naar elektrisch rijden RAPPORTAGE Amsterdam, 03-11-2011 Onderzoek naar elektrisch rijden Hoofdrapportage Onderzoekstatistieken Verstuurde e-mails 972 Afgeronde vragenlijsten 510 Waarvan met open link 0 Laatste deelname 3 nov.

Nadere informatie

ONNA ONNA CAR CHALLENGE Een kwantitatief onderzoek naar de challenges van Nederlandse vrouwen tijdens het autorijden

ONNA ONNA CAR CHALLENGE Een kwantitatief onderzoek naar de challenges van Nederlandse vrouwen tijdens het autorijden ONNA ONNA CAR CHALLENGE Een kwantitatief onderzoek naar de challenges van Nederlandse vrouwen tijdens het autorijden JORIS DE JONGH CAROLINE VAN TEEFFELEN AMSTERDAM, 1 MEI 2015 2 VOORAF 3 VOORAF ACHTERGROND

Nadere informatie

Uitkomsten t.b.v. de visie

Uitkomsten t.b.v. de visie Achtergrond Ten behoeve van de regionale bereikbaarheidsvisie IJmond is in de periode april-juni 2012 een digitale enquête gehouden onder de inwoners van de IJmond. Via regionale pers en diverse websites

Nadere informatie

ONDERZOEK E-MOBILITY: DE ERVARING LEERT

ONDERZOEK E-MOBILITY: DE ERVARING LEERT Mobility of the Future 2 februari 2012 ONDERZOEK E-MOBILITY: DE ERVARING LEERT ONDERZOEK UITGEVOERD DOOR METRIXLAB RESULTATEN ONDERZOEK E-MOBILITY. HOUDING VAN NEDERLANDSE CONSUMENT. Hoe groen is de Nederlander?

Nadere informatie

Laadpunten elektrisch vervoer Noordoost-Brabant. Handvatten voor gemeenten voor het opstellen van beleid voor het laden van elektrische auto s

Laadpunten elektrisch vervoer Noordoost-Brabant. Handvatten voor gemeenten voor het opstellen van beleid voor het laden van elektrische auto s Laadpunten elektrisch vervoer Noordoost-Brabant Handvatten voor gemeenten voor het opstellen van beleid voor het laden van elektrische auto s Handvatten voor gemeenten voor het opstellen van beleid voor

Nadere informatie

ZORGELOOS RIJDEN & LADEN

ZORGELOOS RIJDEN & LADEN ZORGELOOS RIJDEN & LADEN Volvo V60 Plug-In Hybrid UW VolVo Plug-In Hybrid NU MET Smart Charging- Pakket Grenzeloze, THE NEW MOTION ONZE VISIE duurzame mobiliteit voor iedereen wil voor iedereen grenzeloze

Nadere informatie

antwoorden rondom zakelijke mobiliteit

antwoorden rondom zakelijke mobiliteit Van leaseauto naar zakelijk vervoer op maat 4 antwoorden rondom zakelijke mobiliteit Als werkgever bent u genoodzaakt uw wagenpark kritisch onder de loep te nemen. Er komen minder opdrachten binnen en

Nadere informatie

Parkeerpanel. elektrisch vervoer. Deelnemers. Wat zijn de voornaamste voordelen van elektrisch vervoer? ParkeerPanel

Parkeerpanel. elektrisch vervoer. Deelnemers. Wat zijn de voornaamste voordelen van elektrisch vervoer? ParkeerPanel Tekst: Peter Bekkering ParkeerPanel elektrisch vervoer Elektrisch vervoer is in Nederland aan een gestage opmars bezig. Toch zijn er nog veel obstakels te overwinnen voor ge bruikers van elektrische voertuigen.

Nadere informatie

BELEIDSREGEL OPENBARE OPLAADPALEN VOOR ELEKTRISCHE AUTO S

BELEIDSREGEL OPENBARE OPLAADPALEN VOOR ELEKTRISCHE AUTO S BELEIDSREGEL OPENBARE OPLAADPALEN VOOR ELEKTRISCHE AUTO S In deze beleidsregel beschrijft de gemeente Hengelo waarom ze meewerkt aan het plaatsen van oplaadpalen voor elektrische auto s. Onder welke voorwaarden

Nadere informatie

ZORGELOOS RIJDEN & LADEN

ZORGELOOS RIJDEN & LADEN ZORGELOOS RIJDEN & LADEN SLIM, Veilig & snel laden Laadpunt al vanaf 950 excl. btw 1149,50 incl. btw Mitsubishi Outlander PHEV Grenzeloze, THE NEW MOTION ONZE VISIE duurzame mobiliteit voor iedereen The

Nadere informatie

Programma elektrisch rijden. Resultaten praktijkproef en hoe nu verder?

Programma elektrisch rijden. Resultaten praktijkproef en hoe nu verder? Programma elektrisch rijden Resultaten praktijkproef en hoe nu verder? André de Boer Senior Adviseur Vervoersmobiliteit Verantwoordelijk voor uitvoering tactisch en strategisch wagenparkbeheer. Operationeel

Nadere informatie

Cijfers Elektrisch Vervoer

Cijfers Elektrisch Vervoer Cijfers Elektrisch Vervoer (t/m 31 januari 2014) Dit overzicht geeft een indruk van de ontwikkeling van elektrisch vervoer in Nederland. Het wordt maandelijks samengesteld door de Rijksdienst voor Ondernemend

Nadere informatie

TITEL Deelname regionale aanbesteding van oplaadpunten voor elektrische auto s.

TITEL Deelname regionale aanbesteding van oplaadpunten voor elektrische auto s. RAADSVOORSTEL Van : Burgemeester en Wethouders Reg.nr. : 4562162 Aan : Gemeenteraad Datum : 17 december 2013 Portefeuillehouder : Wethouder J.C. Buijtelaar Wethouder C. van Eijk Agendapunt : B&W-vergadering

Nadere informatie

Oplaadpuntenbeleid gemeente Goirle

Oplaadpuntenbeleid gemeente Goirle Oplaadpuntenbeleid gemeente Goirle Opladen van elektrische voertuigen in Goirle O P D R A C H T G E V E R : GEMEENTE GOIRLE LEANNE VAN TILBORG O P G E S T E L D D O O R : APPM MANAGEMENT CONSULTANTS BART

Nadere informatie

>>> Mobiliteitsonderzoek

>>> Mobiliteitsonderzoek >>> Mobiliteitsonderzoek >>> Column Te complex Op Prinsjesdag stuurde Eric Wiebes, onze Staatssecretaris van Financiën, een brief naar de Tweede Kamer met als onderwerp Keuzes voor een beter belastingstelsel.

Nadere informatie

Onderzoek burgerinitiatief. Tevredenheid van indieners

Onderzoek burgerinitiatief. Tevredenheid van indieners Onderzoek burgerinitiatief Tevredenheid van indieners In opdracht van: De Raadsgriffier Uitgevoerd door: Team Beleidsonderzoek en Informatiemanagement Gemeente Purmerend Denise Floris Bert Mentink April

Nadere informatie

ANWB M&S/Klantkennis/Onderzoek contactpersoon Sylvia van Ewijk telefoon 088 269 87 46 mobiel 06 128 20 153

ANWB M&S/Klantkennis/Onderzoek contactpersoon Sylvia van Ewijk telefoon 088 269 87 46 mobiel 06 128 20 153 n ANWB BV, Den Haag. Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand, of openbaar gemaakt, in enige vorm of op enigerlei wijze,

Nadere informatie

Oplaadpuntenbeleid gemeente Waalwijk

Oplaadpuntenbeleid gemeente Waalwijk Oplaadpuntenbeleid gemeente Waalwijk DEFINITIEF Opladen van elektrische voertuigen in Waalwijk OPDRACHTGEVER: GEMEENTE WAALWIJK THEO HENDRIKS OPGESTELD DOOR: APPM MANAGEMENT CONSULTANTS HARM-JAN IDEMA

Nadere informatie

De overheid als launching customer

De overheid als launching customer De overheid als launching customer Julia Williams Project leader elektrisch rijden Ministerie van Economische zaken, Landbouw en Innovatie Waarom elektrisch rijden? Klimaat Het duurzame energiesysteem

Nadere informatie

(Nog) beter op weg over water!? Klanttevredenheidsonderzoek 2014

(Nog) beter op weg over water!? Klanttevredenheidsonderzoek 2014 2 (Nog) beter op weg over water!? Klanttevredenheidsonderzoek 2014 Riveer Onderzoeksrapport December 2014 3 INHOUD 1. Opzet van het onderzoek 1.1. Waarom? 5 1.2. Hoe? 5 2. Gebruik per veerverbinding 6

Nadere informatie

Leasen in 2019 AM Congres januari 2015

Leasen in 2019 AM Congres januari 2015 Leasen in 2019 AM Congres januari 2015 Leasen in 2019?/ Zakelijke mobiliteit AM Congres januari 2015 Introductie Jack Knol (46) Toegepast Wiskundig ingenieur (Twente) Ruim 19 jaar Capgemini (eerste werkgever)

Nadere informatie

Een oplaadpunt voor elektrische auto s op het terrein van de Vereniging van Eigenaren Hoe werkt dat?

Een oplaadpunt voor elektrische auto s op het terrein van de Vereniging van Eigenaren Hoe werkt dat? Een oplaadpunt voor elektrische auto s op het terrein van de Vereniging van Eigenaren Hoe werkt dat? VERSIE DECEMBER 2013 3 Inleiding U gaat een elektrische auto kopen of u heeft er al één gekocht. Een

Nadere informatie

Welkom Elektrische voertuigen 6 juli 2011

Welkom Elektrische voertuigen 6 juli 2011 Welkom Elektrische voertuigen 6 juli 2011 Agenda Project elektrische voertuigen Eandis Impact op netwerk elektriciteit Deelname proeftuin EVA 2 6 juli 2011 Technische gegevens voertuigen ( 1 ) 4 FIAT FIORINO

Nadere informatie

Waar laad je het? Over het opladen van elektrische auto s in de openbare ruimte. Het gevoel van vrijheid. Stroomversnelling

Waar laad je het? Over het opladen van elektrische auto s in de openbare ruimte. Het gevoel van vrijheid. Stroomversnelling Waar laad je het? Over het opladen van elektrische auto s in de openbare ruimte De groei van het aantal elektrische auto s overtreft de verwachtingen. Maar wat betekent het laden van die auto s in de openbare

Nadere informatie

Kansen en uitdagingen voor elektrisch wegvervoer

Kansen en uitdagingen voor elektrisch wegvervoer Kansen en uitdagingen voor elektrisch wegvervoer 30 september 2009 WTC Rotterdam Ir. Klaas Strijbis, Lid groepsdirectie Movares klaas.strijbis@movares.nl tel. 030 265 3003 www.movares.nl/elektrischrijden

Nadere informatie

Burgerpanel Capelle aan den IJssel

Burgerpanel Capelle aan den IJssel Burgerpanel Capelle aan den IJssel Resultaten peiling 7: parkeren in Capelle maart 203 Inleiding Deze nieuwsbrief beschrijft de resultaten van de 7 e peiling met het burgerpanel van Capelle aan den IJssel.

Nadere informatie

Informatie Spreekbeurt Elektrische Auto s

Informatie Spreekbeurt Elektrische Auto s Informatie Spreekbeurt Elektrische Auto s Hier vind je de volgende informatie: 1. Ontstaan van de auto 2. Brandstof auto s en de toekomst 3. Elektriciteit 4. Elektrische auto s 5. Kosten elektrische auto

Nadere informatie

Met een bereikbare stad Bereik je meer

Met een bereikbare stad Bereik je meer Met een bereikbare stad Bereik je meer Een plan om bezoekers op een aantrekkelijke manier naar de Zwolse binnenstad te trekken; met initiatieven op het gebied van parkeren. Voorwoord Een bereikbare stad

Nadere informatie

VRIJETIJDSONDERZOEK ZUIDOOST BRABANT

VRIJETIJDSONDERZOEK ZUIDOOST BRABANT VRIJETIJDSONDERZOEK ZUIDOOST BRABANT Rapport BUR^.AUBUITEN econo nie Si omgeving SAMENVATTING Opzet onderzoek en respons SRE en ANWB zijn gezamenlijk opdrachtgever voor dit onderzoek naar het gebruik

Nadere informatie

Resultaten onderzoek Verduurzaming Wagenpark gemeente

Resultaten onderzoek Verduurzaming Wagenpark gemeente Resultaten onderzoek Verduurzaming Wagenpark gemeente 1. Achtergrond Uit de klimaatvoetafdruk zoals dat voor het jaar 2013 is opgesteld, bleek dat de klimaatvoetafdruk van de gemeente Utrechtse Heuvelrug

Nadere informatie

Elektrisch vervoer & Arnhem 16 december 2009. Programmamanager infrastructuur laadpunten elektrisch vervoer

Elektrisch vervoer & Arnhem 16 december 2009. Programmamanager infrastructuur laadpunten elektrisch vervoer Elektrisch vervoer & elektrische netten Arnhem 16 december 2009 Peter van der Sluijs Programmamanager infrastructuur laadpunten elektrisch vervoer 1 Inhoud Belang Netbeheerder Wat doet een elektrische

Nadere informatie

B&W 26 april 2011 Gemeenteblad BELEIDSREGEL OPLAADPUNTEN ELEKTRISCH VERVOER HELMOND 2011

B&W 26 april 2011 Gemeenteblad BELEIDSREGEL OPLAADPUNTEN ELEKTRISCH VERVOER HELMOND 2011 Jaar: 2011 Nummer: 38 Besluit: B&W 26 april 2011 Gemeenteblad BELEIDSREGEL OPLAADPUNTEN ELEKTRISCH VERVOER HELMOND 2011 Burgemeester en wethouders van Helmond; Gezien collegevoorstel d.d. 10 februari 2011,

Nadere informatie

Eneco Elektrisch Laden Mercedes rijden op Eneco HollandseWind

Eneco Elektrisch Laden Mercedes rijden op Eneco HollandseWind Eneco Elektrisch Laden Mercedes rijden op Eneco HollandseWind Eneco HollandseWind Als elektrisch rijder wilt u snel, makkelijk en veilig uw auto laden. Thuis, op het werk en onderweg. Eneco Elektrisch

Nadere informatie

WAT WIL de BIJLAGENRAPPORT. en WAT WIL de Werkgever? nationaal zakenauto onderzoek. nationaal zakenauto onderzoek 2013

WAT WIL de BIJLAGENRAPPORT. en WAT WIL de Werkgever? nationaal zakenauto onderzoek. nationaal zakenauto onderzoek 2013 nationaal zakenauto onderzoek 2013 WAT WIL de zakelijke rijder? en WAT WIL de Werkgever? BIJLAGENRAPPORT nationaal zakenauto onderzoek 2013 NZO 2013 Basisanalyses Berijders Onderwerpen: 1. De Zakenauto

Nadere informatie

1 Samenvatting kwaliteitsmeting 2010

1 Samenvatting kwaliteitsmeting 2010 1 Samenvatting kwaliteitsmeting 2010 1.1 Inleiding De acht deelnemende gemeenten in Noord-Groningen willen meer grip krijgen op de kwaliteit van het doelgroepenvervoer. Daarom hebben zij Mobycon gevraagd

Nadere informatie

Opladen elektrische auto s in Uithoorn

Opladen elektrische auto s in Uithoorn Opladen elektrische auto s in Uithoorn Soort document Opdrachtgever Opgesteld door Plaatsnaam, datum Richtlijn voor oplaadpunten elektrisch vervoer Sandra van der Waals en Peter Rip, gemeente Uithoorn

Nadere informatie

Rapportage Tevredenheidonderzoek 2013 Collectief vervoer Gemeenten Noord-Oost Friesland

Rapportage Tevredenheidonderzoek 2013 Collectief vervoer Gemeenten Noord-Oost Friesland Rapportage Tevredenheidonderzoek 2013 Collectief vervoer Gemeenten Noord-Oost Friesland 25 juni 2014 Versie 1.0 Inhoudsopgave Doelstelling en Onderzoeksvragen 3 Werkwijze 4 Onderzoeksdoelgroep 5 Achtergrondinformatie

Nadere informatie

verkeer veilige veiligheid verbindingen BIJLAGE 6: TAG CLOUDS MOBILITEIT staat stad stiptheid stress tijd tram trein treinen uur veilig

verkeer veilige veiligheid verbindingen BIJLAGE 6: TAG CLOUDS MOBILITEIT staat stad stiptheid stress tijd tram trein treinen uur veilig flexibiliteit genoeg geraken gezondheid goed goede goedkoop grote BIJLAGE 6: TAG CLOUDS MOBILITEIT Grafische voorstelling open antwoorden andere belangrijke zaken bij verplaatsingen aankomen aansluiting

Nadere informatie

Amsterdam, 11 mei 2005 Projectnummer: H870 Nanda Deen BA Tamara Deprez MA drs. Annemieke Blok MBA. 1 Motivaction International B.V.

Amsterdam, 11 mei 2005 Projectnummer: H870 Nanda Deen BA Tamara Deprez MA drs. Annemieke Blok MBA. 1 Motivaction International B.V. ANWB Kiezen voor mobiliteit - Files en bereikbaarheid - conclusies Amsterdam, 11 mei 2005 Projectnummer: H870 Nanda Deen BA Tamara Deprez MA drs. Annemieke Blok MBA 1 Motivaction International B.V. Inhoudsopgave

Nadere informatie

Plan van aanpak Het plan van aanpak voor dit project bestaat uit drie fasen:

Plan van aanpak Het plan van aanpak voor dit project bestaat uit drie fasen: Samenvatting tussenrapport Toekomstvisie FNV KIEM Testen van de geformuleerde visies op de vakbond van de toekomst aan de huidige behoeften van leden en potentiële leden. Aanleiding Project FNV KIEM in

Nadere informatie

Tel het belastingvoordeel op en rijd een Prius Plug-in Hybrid vanaf 8.735,-! TOT 5 JAAR 0% BIJTELLING GEEN WEGENBELASTING ZEER LAAG VERBRUIK

Tel het belastingvoordeel op en rijd een Prius Plug-in Hybrid vanaf 8.735,-! TOT 5 JAAR 0% BIJTELLING GEEN WEGENBELASTING ZEER LAAG VERBRUIK Tel het belastingvoordeel op en rijd een Prius Plug-in Hybrid vanaf 8.735,-! TOT 5 JAAR 0% BIJTELLING GEEN WEGENBELASTING ZEER LAAG VERBRUIK Tel het belastingvoordeel op en rijd een Prius Plug-in Hybrid

Nadere informatie

Enquête Telefonische dienstverlening

Enquête Telefonische dienstverlening Enquête Telefonische dienstverlening Enquête Telefonische dienstverlening Colofon Titel:Enquête Enquete Telefonische dienstverlening Opdrachtgever: Gemeente Velsen Opdrachtnemer: Marieke Galesloot Datum:

Nadere informatie

Enquête Revitalisering Bedrijventerrein Overvecht. Rapportage. Uitgevoerd in opdracht van: Gemeente Utrecht

Enquête Revitalisering Bedrijventerrein Overvecht. Rapportage. Uitgevoerd in opdracht van: Gemeente Utrecht Enquête Revitalisering Bedrijventerrein Overvecht Rapportage Uitgevoerd in opdracht van: Gemeente Utrecht Uitgevoerd door: ETIN Adviseurs s-hertogenbosch, mei 2009 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 1 1.1 Populatie

Nadere informatie

Beleidsregels voor het plaatsen van oplaadpunten voor elektrische voertuigen 2015 gemeente Scherpenzeel

Beleidsregels voor het plaatsen van oplaadpunten voor elektrische voertuigen 2015 gemeente Scherpenzeel Beleidsregels voor het plaatsen van oplaadpunten voor elektrische voertuigen 2015 1. Doel De beleidsregel is bedoeld als afwegingskader ter beoordeling van aanvragen van oplaadpunten voor elektrisch vervoer

Nadere informatie

Parkeerregels voor het opladen van elektrische auto's EV/12017

Parkeerregels voor het opladen van elektrische auto's EV/12017 Notitie Onderwerp: Ons kenmerk: Parkeerregels voor het opladen van elektrische auto's EV/12017 Aan: Datum: 6 januari 2013 pagina: 1 van 6 Regels op oplaadpunten Er bestaan verschillende sites met informatie

Nadere informatie

Klanttevredenheidsonderzoek Warmtenet (2015)

Klanttevredenheidsonderzoek Warmtenet (2015) Klanttevredenheidsonderzoek Warmtenet (2015) In het voorjaar van 2015 is een tevredenheidsonderzoek onder de particuliere klanten van Warmtenet Hengelo gehouden. Aan alle particuliere klanten van Warmtenet

Nadere informatie

Beleid laadinfrastructuur voor elektrische voertuigen. Gemeente Edam-Volendam

Beleid laadinfrastructuur voor elektrische voertuigen. Gemeente Edam-Volendam Beleid laadinfrastructuur voor elektrische voertuigen Gemeente Edam-Volendam Inhoudsopgave Hoofdstuk 1: Doel van het beleid... 3 1. Doel... 3 2. Rol van de gemeente in de ontwikkeling van elektrisch vervoer...

Nadere informatie

E-cambio. Een introductie in het gebruik van de elektrische cambio-wagens

E-cambio. Een introductie in het gebruik van de elektrische cambio-wagens E-cambio Een introductie in het gebruik van de elektrische cambio-wagens 100% elektrisch rijden - Max. 4 personen! Ideaal voor kortere ritten.. Hoewel de wagens zelf een grotere actieradius hebben, reserveren

Nadere informatie

Wat zie jij er uitgeslapen uit... Monitoringsrapport 2.0

Wat zie jij er uitgeslapen uit... Monitoringsrapport 2.0 Wat zie jij er uitgeslapen uit... Monitoringsrapport 2. Inhoud 1 Inleiding... 5 2 Werving en achtergronden deelnemers... 6 2.1 Interpretatie van de gegevens...6 2.2 Werving...6 2.3 Doelgroep...7 2.4 Kenmerken

Nadere informatie

Presentatie Fleet Barometer 2013. Amerongen, 11 juni 2013

Presentatie Fleet Barometer 2013. Amerongen, 11 juni 2013 Presentatie Fleet Barometer 2013 Amerongen, 11 juni 2013 Wat is CVO? CVO is een internationaal en onafhankelijk expertiseplatform gericht op de zakelijke automarkt een instrument om alle actoren van de

Nadere informatie

E-car sharing in Zuid - Limburg

E-car sharing in Zuid - Limburg E-car sharing in Zuid - Limburg Visie en toepassing in Zuid Limburg Waarom e-car sharing in Zuid-Limburg? Waarom dit e-car sharing project? o Doorbraak van e-mobility in minder dicht bevolkte gebieden

Nadere informatie

Cijfers Elektrisch Vervoer

Cijfers Elektrisch Vervoer Cijfers Elektrisch Vervoer (t/m 31 oktober 2014) Dit overzicht geeft een indruk van de ontwikkeling van elektrisch vervoer in Nederland. Het wordt maandelijks samengesteld door de Rijksdienst voor Ondernemend

Nadere informatie

EEN TWEEWIELER VAN DE ZAAK

EEN TWEEWIELER VAN DE ZAAK EEN TWEEWIELER VAN DE ZAAK Full operational lease via sqoot Wilt u uw medewerkers een scooter, motor, elektrische fiets of een gewone fiets ter beschikking stellen? Via sqoot regelt u het leasen van tweewielers.

Nadere informatie

rapportage Producentenvertrouwen kwartaal 1. Deze resultaten zijn tevens gepubliceerd in de tussenrapportage economische barometer (5 juni 2002)

rapportage Producentenvertrouwen kwartaal 1. Deze resultaten zijn tevens gepubliceerd in de tussenrapportage economische barometer (5 juni 2002) Rapportage producentenvertrouwen oktober/november 2002 Inleiding In de eerste Economische Barometer van Breda heeft de Hogeschool Brabant voor de eerste keer de resultaten gepresenteerd van haar onderzoek

Nadere informatie

Bijgevoegde bijlage(n): De notitie is opgesteld door de Adviesgroep Duurzaamheid

Bijgevoegde bijlage(n): De notitie is opgesteld door de Adviesgroep Duurzaamheid BESLUIT OPSCHRIFT Vergadering van 9 juli 2013 nummer: 2013_BW_00432 Onderwerp Elektrisch vervoer - vormend Beknopte samenvatting In de notitie 'Op St(r)oom' wordt nieuw beleid rond Elektrisch vervoer in

Nadere informatie

FLEET131 Zakelijk rijden VW 297x210 v6.indd 1 20-01-15 12:01

FLEET131 Zakelijk rijden VW 297x210 v6.indd 1 20-01-15 12:01 FLEET131 Zakelijk rijden VW 297x210 v6.indd 1 20-01-15 12:01 De 15 meestgestelde vragen over zakelijk rijden in 2015. Bijtelling, investeringsaftrek, bpm, motorrijtuigenbelasting en brandstofaccijns. Wie

Nadere informatie

Duurzame voordelen van Volkswagen

Duurzame voordelen van Volkswagen Duurzame voordelen van Volkswagen Wat betekenen de fiscale regelingen voor u? Vanwege uiteenlopende factoren is de regelgeving vanuit de overheid omtrent autogebruik en -bezit nogal aan veranderingen onderhevig.

Nadere informatie

ENERGIE- LEVERANCIERS

ENERGIE- LEVERANCIERS ENERGIE- LEVERANCIERS APRIL 2013 Pagina 1 van 38 Inhoudsopgave Bladzijde 3 Inleiding 5 Conclusies 6 Algemene tevredenheid 7 Tevredenheid per categorie 13 Imago energieleveranciers 19 Overstappen 22 Verkooppraktijken

Nadere informatie

Tel het belastingvoordeel op en rijd een Prius Plug-in Hybrid vanaf 8.175,-!

Tel het belastingvoordeel op en rijd een Prius Plug-in Hybrid vanaf 8.175,-! Tel het belastingvoordeel op en rijd een Prius Plug-in Hybrid vanaf 8.175,-! Tel het belastingvoordeel op en rijd een Prius Plug-in Hybrid vanaf 8.175,-! Duurzaam rijden. Dat moet voor iedereen bereikbaar

Nadere informatie

Eneco Elektrisch Laden Volkswagen rijden op HollandseWind

Eneco Elektrisch Laden Volkswagen rijden op HollandseWind Eneco Elektrisch Laden Volkswagen rijden op HollandseWind Eneco HollandseWind Windenergie is schoon en onuitputtelijk, er is genoeg wind voor ons allemaal! De 100% groene windstroom van Eneco HollandseWind

Nadere informatie

Onderzoek Trappers. rapportage. Opdrachtgever. Opdrachtnemer. Nationale Fiets Projecten Postbus 594 8440 AN Heerenveen

Onderzoek Trappers. rapportage. Opdrachtgever. Opdrachtnemer. Nationale Fiets Projecten Postbus 594 8440 AN Heerenveen Onderzoek Trappers rapportage Opdrachtgever Nationale Fiets Projecten Postbus 594 8440 AN Heerenveen Opdrachtnemer DTV Consultants B.V. Ruben van den Hamsvoort en Alex van Ingen POM 8267 Breda, maart 2009

Nadere informatie

Elektrisch rijden en bedrijventerreinen: anders inrichten, meer opladen

Elektrisch rijden en bedrijventerreinen: anders inrichten, meer opladen Elektrisch rijden en bedrijventerreinen: anders inrichten, meer opladen Jeroen Quee Grontmij jeroen.quee@grontmij.nl Lennart van der Burg Grontmij lennart.vanderburg@grontmij.nl Bijdrage aan het Colloquium

Nadere informatie

Beleidsregels openbare oplaadpalen voor elektrische motorvoertuigen gemeente Alphen aan den Rijn

Beleidsregels openbare oplaadpalen voor elektrische motorvoertuigen gemeente Alphen aan den Rijn Beleidsregels openbare oplaadpalen voor elektrische motorvoertuigen gemeente Alphen aan den Rijn Inhoud Inleiding... 2 Doel van de beleidsregels... 2 Juridisch kader... 2 Ontheffing APV artikel 2.10, lid

Nadere informatie

Enquête Dienstverlening in het stadhuis

Enquête Dienstverlening in het stadhuis Enquête Dienstverlening in het stadhuis Enquête Dienstverlening in het stadhuis Colofon Titel:Enquête Dienstverlening in het stadhuis Opdrachtgever: Gemeente Velsen Opdrachtnemer: Marieke Galesloot Datum:

Nadere informatie

Iedereen overal en altijd laden

Iedereen overal en altijd laden Iedereen overal en altijd laden Jorrit Zijdewind 19-11-2015 1 1 intro zelf 19-11-2015 Allego template Even voorstellen 2 Geboren en getogen in Utrecht Onrustig en reislustig Van fysiotherapeut naar communicatiefanaat

Nadere informatie

Een goede leaseauto hoeft niet perse gloednieuw te zijn!

Een goede leaseauto hoeft niet perse gloednieuw te zijn! Een goede leaseauto hoeft niet perse gloednieuw te zijn! Een scherp tarief, of kortere looptijd. Waarom zou u dat niet doen? Met Occasion Lease kunnen u en uw medewerkers snel, veilig, betrouwbaar én voordelig

Nadere informatie

Actieplan Goederenvervoer en Actieplan Schoon Vervoer

Actieplan Goederenvervoer en Actieplan Schoon Vervoer StadsOntwikkeling Actieplan Goederenvervoer en Actieplan Schoon Vervoer Raadsinformatieavond 4 januari 2011 6-1-2011 1 Schoon vervoer en goederenvervoer in Collegeprogramma 2010 2014 OV én fiets Zo schoon

Nadere informatie

SAMENVATTING ONDERNEMERSENQUÊTE PURMEREND, BEEMSTER EN WATERLAND 2013

SAMENVATTING ONDERNEMERSENQUÊTE PURMEREND, BEEMSTER EN WATERLAND 2013 SAMENVATTING ONDERNEMERSENQUÊTE PURMEREND, BEEMSTER EN WATERLAND 2013 Samenvatting Ondernemersenquête Purmerend, Beemster en Waterland 2013 Colofon In opdracht van: de gemeenten Purmerend, Beemster en

Nadere informatie

Opel Insignia Onderzoek onder leaserijders November 2008

Opel Insignia Onderzoek onder leaserijders November 2008 Opel Insignia Onderzoek onder leaserijders November 2008 Belangrijkste uitkomsten Van de leaserijders maakt 71% nooit gebruik van het openbaar vervoer voor het werk. Bij een mogelijkheid voor een nieuwe

Nadere informatie

ProjectManagementBureau. De Utrechtse aanpak. Hoe stimuleert de gemeente elektrisch rijden in de Domstad? #TwentegaatElektrischRijden 12 april 2013

ProjectManagementBureau. De Utrechtse aanpak. Hoe stimuleert de gemeente elektrisch rijden in de Domstad? #TwentegaatElektrischRijden 12 april 2013 ProjectManagementBureau De Utrechtse aanpak Hoe stimuleert de gemeente elektrisch rijden in de Domstad? #TwentegaatElektrischRijden 12 april 2013 Inhoud presentatie Stimuleren: hoe? Openbare oplaadinfrastructuur

Nadere informatie

Maak kennis met elektrisch varen. Overzicht subsidieregelingen

Maak kennis met elektrisch varen. Overzicht subsidieregelingen Maak kennis met elektrisch varen Overzicht subsidieregelingen Elektrisch varen in Fryslân Stifting Elektrysk Farre Fryslân Elektrisch varen over de wateren van Fryslân is een prachtige belevenis. Met een

Nadere informatie