Roken en de Grondwet. Introductie. Toereikende wettelijke grondslag

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Roken en de Grondwet. Introductie. Toereikende wettelijke grondslag"

Transcriptie

1 Dit artikel verscheen in 2012 in een bijzonder nummer van WJZ Update (Kortmann Special) ter gelegenheid van het afscheid van prof. mr. C.A.J.M. Kortmann als voorzitter van de VWS-commissie bezwaarschriften Awb Roken en de Grondwet Introductie Vraagstukken waar de VWS-commissie Bezwaarschriften Awb mee wordt geconfronteerd zijn per definitie bestuursrechtelijk. In mijn hoofdbetrekking houd ik me met dat bestuursrecht helemaal niet bezig. Mede om die reden was ik nogal verbaasd toen ik eind 2006 door het toenmalig hoofd van de directie Wetgeving en Juridische Zaken van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, de heer Hans Geurts, werd uitgenodigd voor een gesprek over een eventueel lidmaatschap van de bezwaarschriftencommissie. Toen ik vernam dat de bezwaarschriftencommissie geleid werd door professor C.A.J.M. Kortmann kreeg ik het vermoeden dat er bij de te behandelen bezwaren vast ook wel eens wat staatsrecht om de hoek kwam kijken. Dat is natuurlijk een hoogst naïeve manier van redeneren, maar het bleek te kloppen. Gelukkig, zeg ik er maar meteen bij, want hoewel er zowaar aardigheid valt te beleven aan het bestuursrecht houdt de constitutionele rechtsbeoefening mijn voorkeur. Een goede, zo niet de beste illustratie van de constitutionele vraagstukken die spelen in de adviespraktijk van de bezwaarschriftencommissie is geleverd door het rookverbod. Dat rookverbod is de populaire term die, zoals vaker het geval is met populaire zaken, aan zorgvuldigheid inboet wat ze aan aantrekkelijkheid heeft gewonnen. Er wás namelijk in belangrijke mate helemaal geen rookverbod, maar daar kom ik zo nog even op terug. De bezwaren tegen boetebesluiten die de Voedsel- en Warenautoriteit in de periode genomen heeft op grond van de Tabakswet, leidden in de bezwaarschriftencommissie tot hoogst interessante debatten. Daarbij stonden twee grondwetsartikelen centraal: art. 89, in verband met de vraag of er een toereikende wettelijke grondslag bestond voor de beboeting van kasteleins die de asbakken op de toog lieten staan, en art. 1, vanwege de mogelijke ongelijke behandeling van zelfstandigen zonder personeel (zzp ers) en meermanszaken. Vooral de precieze verhouding tussen de Tabakswet en de daarop steunende (?) regelgeving enerzijds, en het gelijkheidsgebod anderzijds heeft de commissie een aantal maanden bezig gehouden. Het vuur van het debat werd daarbij opgestookt door Kortmann. Op hoogst creatieve wijze opperde hij allerlei scenario s om het rookverbod de nieren te proeven. Voor zover ik weet is één scenario niet aan bod gekomen en ware het anders geweest, dan had nog een derde grondwetsbepaling ons debat gevoed. Want hoe zou de commissie hebben moeten adviseren als een rokersvriendelijke horecaondernemer zich had beroepen op de onderwijsvrijheid van art. 23 Grondwet? Toereikende wettelijke grondslag Eerst een enkel woord over die andere grondwetsbepalingen. Art. 89 stelt grenzen aan de bevoegdheid van de regering om algemene maatregelen van bestuur (amvb s) vast te stellen. Voor zover de regering in een amvb door straffen te handhaven voorschriften wil opnemen, is ze afhankelijk van voorafgaande wettelijke machtiging. De Tabakswet bevat enkele van die machtigingen. Zo kan de regering op grond van het vierde lid van art. 11a Tabakswet categorieën gebouwen aanwijzen waar de in art. 10, eerste lid Tabakswet bedoelde maatregelen getroffen moeten worden. Deze maatregelen moeten gericht zijn op het tegengaan van overlast van tabaksrook. Het tweede lid van art. 10 Tabakswet (waarnaar de machtiging van art. 11a, vierde lid niet verwijst) bepaalt dat tot de te treffen maatregelen in ieder geval het instellen, aanduiden en

2 handhaven van een rookverbod behoort. Voor horecaondernemingen is de machtiging van art. 11a, vierde lid Tabakswet uitsluitend relevant voor zover de beheerder van de inrichting geen personeel in dienst heeft. Werkgevers zijn op grond van een in de wet zelf opgenomen voorschrift verplicht werknemers te beschermen tegen overlast van tabaksrook. 1 Onder verwijzing naar art. 11a, vierde lid Tabakswet verplichtte de regering in 2008 alleenwerkende beheerders van horeca-inrichtingen tot het afkondigen van een rookverbod in de kroeg. 2 Wie de neiging heeft precies te lezen, zou op grond van de Tabakswet tot de conclusie kunnen komen dat de regering hier buiten haar bevoegdheid trad. Als het de bedoeling van de wetgever was geweest dat de regering niet alleen gebouwen mocht aanwijzen waar werknemers beschermd moeten worden maar ook voor andere locaties een rookverbod mocht voorschrijven, dan had art. 11a van de Tabakswet allicht niet volstaan met een verwijzing naar alleen het eerste lid van art. 10 Tabakswet. Deze precieze lezing van de Tabakswet heeft sterke papieren nu voor enkele andere soorten publiek toegankelijke gebouwen wél uitdrukkelijk is bepaald dat zowel het eerste als het tweede lid van art. 10 Tabakswet toepasselijk zijn. 3 Het gevolg van zo n strikte interpretatie van de Tabakswet is dat het bij amvb opgelegde rookverbod in cafés waar zonder personeel wordt getapt wettelijke grondslag mist. Aangezien de amvb door straffen wordt gehandhaafd zou de conclusie kunnen luiden dat de amvb in strijd met art. 89 Grondwet en daarmee onverbindend is. 4 De bezwaarschriftencommissie koos uiteindelijk voor een wat minder strenge uitleg. Op grond van de wetsgeschiedenis kon aannemelijk worden gemaakt dat het ontbreken van een verwijzing het onbedoelde gevolg was van een amendement, en dat de Tabakswet een toereikende wettelijke grondslag voor het in de amvb opgenomen rookverbod bevat. 5 Tot een soortgelijk oordeel kwam de cassatierechter in twee strafrechtelijke procedures. 6 Gelijke behandeling De meeste aandacht van de commissie ging uit naar art. 1 Grondwet. Is er geen sprake van ongerechtvaardigde ongelijke behandeling nu kasteleins zonder personeel een rookverbod moeten instellen, terwijl werkgevers in de horeca hun werknemers moeten beschermen? Bij tal van hoorzittingen is deze vraag aan de orde gesteld. 7 Vooral Kortmann bleek hoogst inventief in het bedenken van scenario's waarin de huiskamerkroeg slechter af is dan het grote bruine café. Een ondernemer kan zich onttrekken aan het rookverbod door een administrateur in dienst te nemen en 1 Art. 11a, eerste lid, Tabakswet. 2 Besluit van 4 april 2008, houdende een aantal nadere voorschriften ter uitvoering van de Tabakswet (Besluit uitvoering rookvrije werkplek, horeca en andere ruimten), Stb. 2008, Art. 11 Tabakswet. 4 Tot die conclusie kwamen de gerechtshoven van Den Bosch bij arrest van 12 mei 2009, LJN BI3572 en Leeuwarden bij arrest van 3 juli 2009, LJN BJ1286. Het betreft arresten van de strafkamers van de hoven. Op grond van art. 1 sub 4 juncto 2 lid 4 van de Wet op de economische delicten is niet-naleving van het Besluit uitvoering rookvrije werkplek, horeca en andere ruimten een strafbaar feit (overtreding). Het is staand beleid om rookverbodschenders eerst bestuursrechtelijk, en pas bij recidive strafrechtelijk in de nek te grijpen. 5 De parlementaire behandeling laat zien dat de regering met de Tabakswet wel degelijk bedoelde werknemers en bezoekers een rookvrije omgeving te bieden, zie Kamerstukken II 1998/99, , nr. 3, pag. 8-10, 21-22; Kamerstukken I 2001/02, , nr. 59a, pag Zie voor het amendement dat (per abuis?) de verwijzing naar het tweede lid van art. 10 Tabakswet schrapte Kamerstukken II 2000/01, , nr HR 23 februari 2010, LJN BK8210 en BK Ook de rechtbanken van Breda (vonnis van 3 april 2009, LJN BH 9853) en Rotterdam (vonnissen van 4 december 2009, LJN BK5633 en 26 maart 2010, LJN BL9764) onderkenden dat er tussen de verplichtingen die werden opgelegd aan zzp ers en werkgevers wezenlijke verschillen bestonden. 2

3 hem op maandagmiddag aan de keukentafel de boekhouding bij te laten werken. Rondom het kasboek zal de cafébaas met een ferm gebaar een rookverbod afkondigen. Zolang de boekhouder niet in het café zit, blijven de asbakken op de toog. Andere scenario s gingen uit van doorgeefluikjes waarachter de vaat rookvrij kon worden gedaan, of het gebruik van gasmaskers. In zijn eenvoud verbluffend was de suggestie een briefje aan de voordeur te spijkeren met daarop de mededeling dat de bezoeker een rookruimte betreedt. Rookruimtes waren uitgezonderd van het rookverbod. Aangezien wet noch amvb voorschreven dat rookruimtes separate vertrekken moesten zijn, kon het rookverbod eenvoudig krachteloos gemaakt worden. 8 In al deze scenario s beschermde de werkgever zijn werknemers tegen overlast van roken door anderen. De kroegbaas die in z n eentje een café uitbaat, bleef evenwel gehouden rokers naar buiten te sturen. Met lede ogen zagen wetsgetrouwe zzp ers hun stamgasten naar een rokerscafé in de directe nabijheid trekken. Het verschil in verplichtingen kon tot substantieel financieel nadeel leiden, al bleken geobjectiveerde omzetgegevens vaak niet beschikbaar. Aannemelijk is dat het niet de bedoeling was om werkgevers in de horeca anders te behandelen dan eenpitters. 9 Maar de weg naar Gehenna is geplaveid met goede bedoelingen, en bij bestraffend overheidsoptreden ligt het niet voor de hand tekortkomingen in de normstelling te sauveren vanwege de nobele intenties van de regelgever. Na veel vijven en zessen kwam de commissie tot een gemeenschappelijk standpunt: omdat op de schouders van zzp ers andere en vooral zwaardere verplichtingen rustten dan op die van werkgevers in de horeca, adviseerde de commissie bezwaren van zzp ers gegrond te verklaren wegens schending van de eis van gelijke behandeling zoals onder meer art. 1 Grondwet die stelt. De commissie bleef bij deze lijn, ook toen de rechter tot andere oordelen kwam. 10 Vrijheid van onderwijs Ondanks alle creativiteit bij bezwaarden, hun gemachtigden en commissieleden is (bij mijn weten) één scenario nooit genoemd. Hoe te handelen als een horecaonderneming zich aan het rookverbod wil onttrekken door zich te beroepen op de vrijheid van onderwijs, zoals opgenomen in art. 23 Grondwet? Het makkelijke (maar niet onjuiste) antwoord op de vraag zou zijn dat de art. 10 en 11 Tabakswet de beheerders van openbare respectievelijk bijzondere scholen verplichten overlast door tabaksrook tegen te gaan. Naar positief recht is de verenigbaarheid van de formele wet met art. 23 Grondwet een gegeven. Daarmee zou een beroep op art. 23 Grondwet stuklopen. In het voetspoor van Kortmann wil ik het daar echter niet bij laten, en eens bezien of de door de Tabakswetgever aangebrachte beperking op de onderwijsvrijheid door de grondwettelijke beugel kan Bij het besluit van 14 juni 2011, Stb. 337 is dit muizengaatje gedicht: voortaan moeten werknemers in rookruimtes beschermd worden tegen overlast van tabaksrook. 9 De regering heeft bij vaststelling van de amvb overwogen het door een eenling gedreven huiskamercafé uit te zonderen van het rookverbod. Uiteindelijk heeft ze daarvan afgezien; zie Nota van Toelichting bij het Besluit Uitvoering rookvrije werkplek, horeca en andere ruimten, Stb. 2008, 122, pag Gerechtshof Arnhem, arresten van 17 juni 2010, LJN BM8103 en BM8105; zie ook de (ongepubliceerde maar wel op internet circulerende) uitspraak van de rechtbank te Rotterdam van 6 oktober 2010, nr. AWB 09/1762 BC-T2-BRG. In 2011 is de amvb gewijzigd; cafés met een vloeroppervlak van minder dan 70 m 2 zijn sindsdien uitgezonderd van het rookverbod. De toelichting bij het wijzigingsbesluit maakt duidelijk dat deze uitzondering vooral bedoeld was voor zzp ers met een huiskamerkroeg, zie het besluit van 14 juni 2011, Stb Ik geloof niet dat het sindsdien voor de commissie nog nodig is geweest een dwars standpunt in te nemen. 11 Kortmanns weigering te berusten in de positiefrechtelijke vaststelling dat de wetgever altijd gelijk heeft stelde hem in staat een gezaghebbend verhaal te schrijven over grondwetsinterpretatie, zie RM Themis 1994, pag , in het bijzonder pag

4 Op het eerste oog wekt de idee dat een cafébaas zich kan beroepen op de vrijheid van onderwijs wellicht wat bevreemding. Veelal wordt art. 23 Grondwet geassocieerd met onderwijs zoals dat op bijvoorbeeld basisscholen wordt aangeboden. De onderwijsvrijheid reikt echter veel verder. Als het tweede lid van art. 23 Grondwet bepaalt dat het geven van onderwijs vrij is, wordt daarmee een bijzonder breed palet aan onderwijzende activiteiten beschermd. Wie de rechtspraak er op naslaat, ontdekt dat bijvoorbeeld het geven van instructies om te leren autorijden, dansen, zweefvliegen en schaatsen er onder vallen. 12 Voor niet van overheidswege gegeven onderwijs geldt dat het kan worden aangeboden zonder vergunning (vrijheid van stichting) en dat de onderwijsaanbieder vrij is in het verwezenlijken van de grondslag (richting) en bepalen van de organisatie (inrichting) van zijn onderwijs. Voor bepaalde vormen van onderwijs kan de wetgever eisen dat docenten voldoen aan bekwaamheids- en zedelijkheidseisen. Van die mogelijkheid is voor rookscholen geen gebruik gemaakt. Creatieve kroegbazen zouden er dus voor kunnen kiezen van hun café een School voor Tabaksconsumptie te maken. Als ze de VWA-controleurs kunnen overtuigen dat paffende stamgasten bezig zijn met hun huiswerk, dan zou ik menen dat er in beginsel sprake is van onderwijs in de zin van art. 23 Grondwet. 13 Nu heeft de wetgever geen bekwaamheids- of zedelijkheidseisen aan tabaksdocenten gesteld, maar wel in algemene zin het gebruik van tabaksproducten in onderwijsinstellingen aan banden gelegd zo niet onmogelijk gemaakt. Is zo n beperking op de vrijheid van onderwijs van de School met den Bolknak toelaatbaar? Met deze vraag raken we aan het ingewikkelde leerstuk van de beperkingensystematiek van de grondrechten. 14 Wie de beperkingen van grondrechten wil ordenen, kan kiezen uit grofweg twee systemen. In de eerste plaats is er de mogelijkheid zogeheten algemene beperkingen te accepteren. Algemene beperkingen zijn inbreuken op grondrechten die voortvloeien uit de toepassing van rechtsregels die niet specifiek gericht zijn op de uitoefening van het grondrecht. De inbreuk op het grondrecht is niet het beoogde rechtsgevolg van de regel, maar een neveneffect. Daartegenover staan bijzondere beperkingen. Het uitgangspunt daarbij is dat de inperking van een grondrecht herleidbaar moet zijn tot de uitdrukkelijke clausulering van een grondwetsbepaling. Als een inbreuk niet kan worden herleid tot de tekst van de Grondwet, dan kan het grondrecht niet legitiem worden ingeperkt. Bij de grondwetsherziening van 1983 is (enigszins halfslachtig) gekozen voor de leer van de bijzondere beperkingen. Zodoende beoogde de grondwetgever te voorkomen dat een grondrecht zou worden beperkt door een rechtsregel die daar niet uitdrukkelijk voor is bedoeld. Toepassing van de leer van de bijzondere beperkingen op het onderwijsartikel maakt dat het bepaald onzeker is of de Tabakswetgever bevoegd gehandeld heeft. Van zulke toepassing moet echter worden afgezien. Om redenen die er hier niet toe doen is het in 1983 niet tot herziening van het onderwijsartikel gekomen. Een gevolg daarvan is dat algemene beperkingen van de onderwijsvrijheid mogelijk zijn. 15 Dat de Tabakswetgever, toen hij in Zie respectievelijk HR 1 december 1957, NJ 1958, 176; HR 5 mei 1959, NJ 1959, 361; ktr. Assen 30 mei 1958, NJ 1958, 634 en pres. rb. Leeuwarden 8 december 1995, KG 1996, De vraag of een gedraging al dan niet valt onder de werking van een grondrecht vergt soms een machtswoord, denk aan de Zusters van Sint Walburga (HR Hervormingsdag 1986, NJ 1987, 173). Voor de aardigheid houd ik hier maar even vol dat er zoiets kan bestaan als rookles. 14 Hierover B.P. Vermeulen, Beperking van grondrechten, in: J.M.J.M. ten Berge (red.), De Grondwet als voorwerp van aanhoudende zorg (Burkens-bundel), Zwolle: W.E.J. Tjeenk Willink 1995, pag Kamerstukken II 1982/83, , nr. 5, pag. 4. Zie ook C.A.J.M. Kortmann, De Grondwetsherzieningen 1983 en 1987, Deventer: Kluwer 1987, pag. 145; D. Mentink en B.P. Vermeulen, Artikel 23 Grondwet. De basis van het Nederlandse onderwijsrecht, Den Haag: Sdu Uitgevers bv 2011, pag. 27. De rechtspraak blijkt overigens 4

5 beheerders van onderwijsinrichtingen verplichte overlast van tabaksrook tegen te gaan, voor deze maatregel niet kon steunen op een uitdrukkelijke clausulering van art. 23 Grondwet, hoeft dus geen probleem te zijn. Voor de echte onderwijsinstellingen ligt het nog iets gecompliceerder. Doorgaans wordt aangenomen dat er drie soorten beperkingen aan de onderwijsvrijheid kunnen worden gesteld. In de eerste plaats staat volgens het tweede lid van art. 23 Grondwet alle onderwijs onder overheidstoezicht. Daarmee is er een algemene grondslag voor repressief optreden. Voorts kunnen op grond van de leden 5 en 7 aan het geheel of gedeeltelijk uit openbare kas bekostigde onderwijs deugdelijkheidseisen en bekostigingsvoorwaarden worden gesteld. Bij het stellen van zulke eisen en voorwaarden aan instellingen voor bijzonder onderwijs moeten de vrijheden van stichting, richting en inrichting worden ontzien. In de derde plaats is er de wat mystieke, want niet in art. 23 genoemde mogelijkheid van overheidsbemoeienis op grond van het algemeen belang. Krachtens dat belang kan de wetgever maatregelen treffen die niet zozeer gericht zijn op het onderwijs, als wel in hun algemeenheid tot beperking van de onderwijsvrijheid leiden. Te denken valt aan ontslagverboden of de Algemene wet gelijke behandeling. 16 Kon de Tabakswetgever op een van deze gronden steunen toen hij zich ging bemoeien met de inrichting van het bijzonder onderwijs? De Onderwijsraad antwoordde ontkennend. Noch op grond van de deugdelijkheid van het onderwijs, noch op grond van openbare orde of zedelijkheid, noch op grond van het algemeen belang wordt een inbreuk op de vrijheid van onderwijs door de voorgenomen maatregel gerechtvaardigd, zo vatte de Onderwijsraad zijn minutieuze bespreking van het wetsvoorstel samen. 17 De Raad van State zette veel minder hoog in. Hij adviseerde de regering om in de toelichting de vraag te bespreken van de verhouding tussen [de verplichting op scholen overlast van tabaksrook tegen te gaan] en artikel 23 van de Grondwet, en maakte zich naar goed Nederlands gebruik vooral druk over de vraag uit wiens portemonnee de afzuiginstallaties betaald moesten worden. 18 De regering volgde het advies van de Raad van State, en zo belandde een algemene beperking van de onderwijsvrijheid in de Tabakswet. Afsluiting Kennelijk is er iets met rookverboden dat adviseurs aanzet tot debat. In de jaren 80 van de twintigste eeuw kwamen de Onderwijsraad en de Raad van State tot verschillende waarderingen, en in 2009/10 kostte het de VWS-commissie Bezwaarschriften Awb heel wat moeite om de neuzen dezelfde kant op te krijgen. Prof. Kortmann was katalysator bij zowel het debat als de uiteindelijke consensus. Ik leid daar maar uit af dat de bestuursrechtelijke praktijk gebaat is bij een beetje staatsrecht. Mentko Nap Groningen, mei 2012 terughoudend, zie bijvoorbeeld CRvB 16 november 1989, AB 1991, 24; CRvB 8 augustus 1991, AB 1991, 576 en CRvB 8 augustus 1991, AB 1991, 577, alle drie met noot van H.Ph.J.A.M. Hennekens. 16 Voorbeelden ontleend aan B.P. Vermeulen, De Tijdelijke Wet Arbeidsbemiddeling Onderwijs (TWAO). Terugdringen Werkloosheid door Aantasting Onderwijsvrijheid? (oratie Tilburg), Zwolle: W.E.J. Tjeenk Willink 1994, pag Advies van 11 augustus 1983, OR 550 Alg., in te zien via 18 Kamerstukken II 1984/85, 18 74, B-C, pag. 2. Naar aanleiding van het advies is in de memorie van toelichting een troefkaart gespeeld die het in de Nederlandse constitutionele rechtsvinding altijd goed doet: vroeger mocht het, dus nu ook; zie Kamerstukken II 1984/85, , nr. 3, pag

Op de voordracht van Onze Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport van, kenmerk ; Gelet op artikel 11a, vierde lid, van de Tabakswet;

Op de voordracht van Onze Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport van, kenmerk ; Gelet op artikel 11a, vierde lid, van de Tabakswet; Besluit van houdende verduidelijking van het Besluit uitvoering rookvrije werkplek, horeca en andere ruimten Op de voordracht van Onze Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport van, kenmerk ; Gelet

Nadere informatie

Roken, rookte, gerookt?

Roken, rookte, gerookt? verdieping Ars Aequi november 2009 711 arsaequi.nl/maandblad AA20090711 Roken, rookte, gerookt? Een analyse van de vormgeving en naleving van de rookverboden in de horeca Marike van der Meij (RuG)* Roken,

Nadere informatie

No.W03.12.0197/II 's-gravenhage, 16 juli 2012

No.W03.12.0197/II 's-gravenhage, 16 juli 2012 ... No.W03.12.0197/II 's-gravenhage, 16 juli 2012 Bij Kabinetsmissive van 18 juni 2012, no.12.001344, heeft Uwe Majesteit, op voordracht van de Minister van Veiligheid en Justitie, bij de Afdeling advisering

Nadere informatie

1 Rechtbank Breda, 13 juli 2012

1 Rechtbank Breda, 13 juli 2012 BEDRIJFSOPVOLGINGSFACILITEIT SUCCESSIEWET OOK VOOR PRIVÉVERMOGEN? Op 13 juli 2012 heeft rechtbank Breda uitspraak gedaan in een zaak over de bedrijfsopvolgingsfaciliteit uit de Successiewet 1956 (LJN:

Nadere informatie

Gelet op artikel 21b, eerste lid, van de Wet op de rechterlijke organisatie; De Afdeling advisering van de Raad van State gehoord (advies van

Gelet op artikel 21b, eerste lid, van de Wet op de rechterlijke organisatie; De Afdeling advisering van de Raad van State gehoord (advies van Besluit van houdende aanwijzing van zittingsplaatsen van rechtbanken en gerechtshoven (Besluit zittingsplaatsen gerechten) Op de voordracht van Onze Minister van Veiligheid en Justitie van 2012, nr., Gelet

Nadere informatie

Edèlhoogachtbare Heer/Vrouwe,

Edèlhoogachtbare Heer/Vrouwe, Edèlhoogachtbare Heer/Vrouwe, X Z (belanghebbende), \ beroep in cassatie ingesteld tegen de uitspraak van het Gerechtshof Amsterdam van 4 juli 2013. Bij brief van 11 oktober 2013 heeft de griffier mij

Nadere informatie

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Jaargang 2014 547 Besluit van 11 december 2014, houdende wijziging van het Besluit uitvoering rookvrije werkplek, horeca en andere ruimten en van het Besluit

Nadere informatie

2009D48530. Lijst van vragen totaal

2009D48530. Lijst van vragen totaal 2009D48530 Lijst van vragen totaal 1 Blijft het bestaande Besluit uitvoering rookvrije werkplek, horeca en andere ruimten bestaan en is dat, gelet op de gerechtelijke uitspraken juridisch houdbaar ook

Nadere informatie

Raadsbijlage Advies over het bezwaar van de heer drs. J.A. Zijlstra. jaar 2001 een subsidie toe te kennen

Raadsbijlage Advies over het bezwaar van de heer drs. J.A. Zijlstra. jaar 2001 een subsidie toe te kennen gemeente Eindhoven Dienst Algemene en Publiekszaken Raadsbij lage nummer 57 Inboeknummer 01V001689 Adrdesdatum cie b.o. 1 februari 2001 Dossiernummer 111.201 Raadsbijlage Advies over het bezwaar van de

Nadere informatie

Camera-toezicht op de werkplek

Camera-toezicht op de werkplek Camera-toezicht op de werkplek december 2006 mr De auteur heeft grote zorgvuldigheid betracht in het weergeven van delen uit het geldende recht. Evenwel noch de auteur noch kan aansprakelijk worden gesteld

Nadere informatie

Kluwer Online Research Bedrijfsjuridische berichten Verruiming van de zorgplicht en werkgeversaansprakelijkheid

Kluwer Online Research Bedrijfsjuridische berichten Verruiming van de zorgplicht en werkgeversaansprakelijkheid Bedrijfsjuridische berichten Verruiming van de zorgplicht en werkgeversaansprakelijkheid Auteur: Mr. T.L.C.W. Noordoven[1] Hoge Raad 23 maart 2012, JAR 2012/110 1.Inleiding Maakt het vanuit het oogpunt

Nadere informatie

ECLI:NL:CBB:2009:BH5223

ECLI:NL:CBB:2009:BH5223 ECLI:NL:CBB:2009:BH5223 Instantie College van Beroep voor het bedrijfsleven Datum uitspraak 27-01-2009 Datum publicatie 09-03-2009 Zaaknummer AWB 07/595 Formele relaties Eerste aanleg: ECLI:NL:RBROT:2007:BA9562,

Nadere informatie

Jurisprudentieregister

Jurisprudentieregister Jurisprudentieregister De uitspraken van het gerechtshof en de rechtbank zijn, tenzij anders vermeld, niet gepubliceerd. Om controle van deze ongepubliceerde rechtspraak mogelijk te maken zijn telkens

Nadere informatie

Nr. 3 MEMORIE VAN TOELICHTING

Nr. 3 MEMORIE VAN TOELICHTING 29311 Wijziging van de Algemene wet gelijke behandeling en enkele andere wetten naar aanleiding van onderdelen van de evaluatie van de Algemene wet gelijke behandeling, de Wet gelijke behandeling van mannen

Nadere informatie

Over ontslagvergoeding: ontbinding of opzegging?

Over ontslagvergoeding: ontbinding of opzegging? Over ontslagvergoeding: ontbinding of opzegging? september 2009 mr J. Brouwer De auteur heeft grote zorgvuldigheid betracht in het weergeven van delen uit het geldende recht. Evenwel noch de auteur noch

Nadere informatie

Uitspraken CRvB inzake boetes en overgangsrecht (in kader Wet aanscherping handhaving en sanctiebeleid SZW-wetgeving)

Uitspraken CRvB inzake boetes en overgangsrecht (in kader Wet aanscherping handhaving en sanctiebeleid SZW-wetgeving) Uitspraken CRvB inzake boetes en overgangsrecht (in kader Wet aanscherping handhaving en sanctiebeleid SZW-wetgeving) Inleiding Op 24 november 2014 heeft de CRvB de eerste uitspraak gedaan over boetes

Nadere informatie

Aansprakelijkheid van scholen

Aansprakelijkheid van scholen 18 april 2013 NVOR Brechtje Paijmans Doelen Advocatuur & Universiteit Utrecht paijmans@doelenadvocatuur.nl Programma van vandaag Kwaliteit van het onderwijs Aansprakelijkheid (en) Twee verschillende rechtsverhoudingen

Nadere informatie

LJN: BK8211, Hoge Raad, 09/02289 E Datum uitspraak: Datum publicatie: Rechtsgebied: 23-02-2010 23-02-2010 Straf Soort procedure: Cassatie Inhoudsindicatie: Rookverbod in de horeca. OM-cassatie en cassatie

Nadere informatie

mr. P.C. Cup mr.ing. C.R. van den Berg Kamer D0353 Directoraat-Generaal Milieu Interne postcode 880 Directie Strategie en Bestuur

mr. P.C. Cup mr.ing. C.R. van den Berg Kamer D0353 Directoraat-Generaal Milieu Interne postcode 880 Directie Strategie en Bestuur Gemeenschappelijke Dienst Directie Juridische Zaken AJBZ mr. P.C. Cup mr.ing. C.R. van den Berg Kamer D0353 Directoraat-Generaal Milieu Interne postcode 880 Directie Strategie en Bestuur Telefoon 070 339

Nadere informatie

Op weg met passend onderwijs De zorgplicht anders bekeken: de betekenis van zorgplichten in het omgevingsrecht

Op weg met passend onderwijs De zorgplicht anders bekeken: de betekenis van zorgplichten in het omgevingsrecht Op weg met passend onderwijs De zorgplicht anders bekeken: de betekenis van zorgplichten in het omgevingsrecht Workshop 27 mei 2015 Prof. mr. G.A. van der Veen AKD Advocaten en Notarissen Rotterdam Rijksuniversiteit

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2003 2004 29 353 Wijziging van enige bepalingen van Boek 1 van het Burgerlijk Wetboek met betrekking tot het geregistreerd partnerschap, de geslachtsnaam

Nadere informatie

Asbestbrand en recht. L.E.M. Hendriks Advocatenkantoor Wyck Maastricht www.wyck-advocaten.nl

Asbestbrand en recht. L.E.M. Hendriks Advocatenkantoor Wyck Maastricht www.wyck-advocaten.nl Asbestbrand en recht L.E.M. Hendriks Advocatenkantoor Wyck Maastricht www.wyck-advocaten.nl Asbest en regelgeving Veel ingewikkelde wetgeving Zal strenger worden: asbest is gevaarlijk(er) Rapport Gezondheidsraad

Nadere informatie

Rapport. Datum: 3 december 2003 Rapportnummer: 2003/448

Rapport. Datum: 3 december 2003 Rapportnummer: 2003/448 Rapport Datum: 3 december 2003 Rapportnummer: 2003/448 2 Klacht Verzoeker klaagt erover dat de Keuringsdienst van Waren zich in een brief van 13 juni 2002 op het standpunt heeft gesteld niet te kunnen

Nadere informatie

18 Tabakswet. 18.2 Vragen en praktijkvoorbeelden. 18.1 Wat u moet weten 18.2 Vragen en praktijkvoorbeelden 18.3 Extra informatie

18 Tabakswet. 18.2 Vragen en praktijkvoorbeelden. 18.1 Wat u moet weten 18.2 Vragen en praktijkvoorbeelden 18.3 Extra informatie 18 Tabakswet 18.1 Wat u moet weten 18.2 Vragen en praktijkvoorbeelden 18.3 Extra informatie 18.1 Wat u moet weten. Op 1 juli 2008 is het Besluit beperking verkoop en gebruik tabaksproducten in werking

Nadere informatie

Privaatrechtelijk kostenverhaal door de wegbeheerder

Privaatrechtelijk kostenverhaal door de wegbeheerder Privaatrechtelijk kostenverhaal door de wegbeheerder De Hoge Raad schept duidelijkheid over verhaal van kosten voor opruimwerkzaamheden na een ongeval Hoge Raad van 12 december 2014, ECLI:NL:HR:2014:3594

Nadere informatie

31 mei 2012 z2012-00245

31 mei 2012 z2012-00245 De Staatssecretaris van Financiën Postbus 20201 2500 EE DEN HAAG 31 mei 2012 26 maart 2012 Adviesaanvraag inzake openbaarheid WOZwaarde Geachte, Bij brief van 22 maart 2012 verzoekt u, mede namens de Minister

Nadere informatie

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Jaargang 1998 309 Besluit van 14 mei 1998 tot wijziging van het Besluit uitbreiding en beperking kring verzekerden volksverzekeringen 1989 Wij Beatrix, bij

Nadere informatie

Op de voordracht van de Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, van [datum], [kenmerk];

Op de voordracht van de Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, van [datum], [kenmerk]; Ontwerp besluit houdende wijziging van het Besluit uitvoering rookvrije werkplek, horeca en andere ruimten en van het Besluit beperking verkoop en gebruik tabaksprodukten Op de voordracht van de Staatssecretaris

Nadere informatie

Rapport. Datum: 1 juli 1998 Rapportnummer: 1998/258

Rapport. Datum: 1 juli 1998 Rapportnummer: 1998/258 Rapport Datum: 1 juli 1998 Rapportnummer: 1998/258 2 Klacht Op 10 oktober 1997 ontving de Nationale ombudsman een verzoekschrift van de heer D. te Heemstede, met een klacht over een gedraging van de Huurcommissie

Nadere informatie

Diner Omgevingswet: de juridische dimensie Toezicht en handhaving als nagerecht

Diner Omgevingswet: de juridische dimensie Toezicht en handhaving als nagerecht Titeldia Diner Omgevingswet: de juridische dimensie Toezicht en handhaving als nagerecht Prof. mr. G.A. van der Veen Advocaat AKD Rotterdam Hgl. milieurecht Rijksuniversiteit Groningen Omgevingsweb 3 december

Nadere informatie

Stellen en bewijzen in procedures over verplichtstelling

Stellen en bewijzen in procedures over verplichtstelling Stellen en bewijzen in procedures over verplichtstelling 9 september 2015 Alex Ter Horst Advocaat pensioenrecht Achtergrond Indien verplichtstelling van toepassing is leidt dat voor wg en bpf tot allerlei

Nadere informatie

VNG Juridische 2-daagse

VNG Juridische 2-daagse VNG Juridische 2-daagse Succesvol kostenverhaal door gemeenten Dr. G.A. van der Veen AKD (Rotterdam) 11 oktober 2011 Inleiding 1. Introductie 2. Zorg voor een goede grondslag voor kostenverhaal voorbeeld

Nadere informatie

Inzake : Bezwaar tegen besluit op WOB-verzoek foodwatch inzake met miltvuur besmet vlees BEZWAARSCHRIFT

Inzake : Bezwaar tegen besluit op WOB-verzoek foodwatch inzake met miltvuur besmet vlees BEZWAARSCHRIFT Aangetekend met bevestiging van ontvangst Staatssecretaris van Economische Zaken p/a Rijksdienst voor Ondernemend Nederland Afdeling Juridische Zaken Postbus 40219 8004 DE ZWOLLE Marijn Kingma Advocaat

Nadere informatie

Rapport. Rapport betreffende een klacht over het college van burgemeester en wethouders van Halderberge. Datum: 24 mei 2013. Rapportnummer: 2013/057

Rapport. Rapport betreffende een klacht over het college van burgemeester en wethouders van Halderberge. Datum: 24 mei 2013. Rapportnummer: 2013/057 Rapport Rapport betreffende een klacht over het college van burgemeester en wethouders van Halderberge Datum: 24 mei 2013 Rapportnummer: 2013/057 2 Klacht Verzoeker, een advocaat, klaagt erover dat het

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 1997 1998 25 175 Aanpassing van het fiscale procesrecht aan de Algemene wet bestuursrecht en wijziging van een aantal fiscale en andere wetten (herziening

Nadere informatie

Rapport. Datum: 13 oktober 2004 Rapportnummer: 2004/401

Rapport. Datum: 13 oktober 2004 Rapportnummer: 2004/401 Rapport Datum: 13 oktober 2004 Rapportnummer: 2004/401 2 Klacht Het niet opnemen van een rechtsmiddelenclausule conform artikel 3:45 van de Algemene wet bestuursrecht in de beslissing van 17 december 2003

Nadere informatie

Bezwaar en beroep Jeugdwet Betekenis voor gemeenten

Bezwaar en beroep Jeugdwet Betekenis voor gemeenten Bezwaar en beroep Jeugdwet Betekenis voor gemeenten versie 1.0 K2 Brabants Kenniscentrum Jeugd Jos Janssen, Mei 2014 1 Bezwaar en Beroep Jeugdwet Van recht op zorg naar jeugdhulpplicht In het wetsvoorstel

Nadere informatie

Arbeidsrecht 2014. Juridische wegwijzer

Arbeidsrecht 2014. Juridische wegwijzer Arbeidsrecht 2014 Juridische wegwijzer Inhoudsopgave 1 Inleiding Nederlandse arbeidsrechtspraak 1.1 De organisatie van de rechtspraak 1.2 De kantonrechter 1.3 De dagvaardingsprocedure 1.4 De verzoekschriftprocedure

Nadere informatie

Rapport. Datum: 24 februari 2005 Rapportnummer: 2005/053

Rapport. Datum: 24 februari 2005 Rapportnummer: 2005/053 Rapport Datum: 24 februari 2005 Rapportnummer: 2005/053 2 Klacht Verzoeker klaagt erover dat het Korps landelijke politiediensten onvoldoende voortvarend heeft gereageerd op het door hem bij brief van

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal Vergaderjaar 0 0 33 050 Wijziging van de Wet op de medische keuringen in verband met het opnemen van de mogelijkheid tot onderbrenging van de klachtenbehandeling bij aanstellingskeuringen

Nadere informatie

GEMEENTEBLAD Officiële publicatie van Gemeente Ede (Gelderland)

GEMEENTEBLAD Officiële publicatie van Gemeente Ede (Gelderland) Registratienummer Afdeling Ede, 25565 Samenleving en beleid 10 februari Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Ede; gelet op artikel 18a, van de Participatiewet, artikel 20a van de

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2012 2013 33 558 Regels voor subsidiëring van landelijke onderwijsondersteunende activiteiten (Wet subsidiëring landelijke onderwijsondersteunende activiteiten

Nadere informatie

Tussenuitspraak op het hoger beroep tegen de uitspraak van de rechtbank Leeuwarden van 10 november 2011, 11/512 (aangevallen uitspraak)

Tussenuitspraak op het hoger beroep tegen de uitspraak van de rechtbank Leeuwarden van 10 november 2011, 11/512 (aangevallen uitspraak) LJN: BZ9358, Centrale Raad van Beroep, 11/7248 AWBZ-T Datum uitspraak: 01-05-2013 Datum publicatie: 03-05-2013 Rechtsgebied: Sociale zekerheid Soort procedure: Hoger beroep Inhoudsindicatie: Tussenuitspraak.

Nadere informatie

Rolnummer 4560. Arrest nr. 21/2009 van 12 februari 2009 A R R E S T

Rolnummer 4560. Arrest nr. 21/2009 van 12 februari 2009 A R R E S T Rolnummer 4560 Arrest nr. 21/2009 van 12 februari 2009 A R R E S T In zake : de prejudiciële vraag over artikel 13 van de wet van 21 april 2007 betreffende de verhaalbaarheid van de erelonen en de kosten

Nadere informatie

Zaaknummers : CBHO nrs. 93/69 t/m 93/73

Zaaknummers : CBHO nrs. 93/69 t/m 93/73 Zaaknummers : CBHO nrs. 93/69 t/m 93/73 Rechter(s) : mr. Olivier Datum uitspraak : 5 januari 1994 Partijen : Appellanten tegen Christelijke Hogeschool Noord-Nederland Trefwoorden : bevoegdheid voorzitter

Nadere informatie

uitspraak van de meervoudige kamer van 17 januari 2013 in de zaak tussen

uitspraak van de meervoudige kamer van 17 januari 2013 in de zaak tussen LJN: BY8753, Rechtbank Breda, 12/4648 Datum uitspraak: 17-01-2013 Datum publicatie: 17-01-2013 Rechtsgebied: Bestuursrecht overig Soort procedure: Eerste aanleg - meervoudig Inhoudsindicatie: Last onder

Nadere informatie

De privaatrechtelijke zorgplicht van de verzekeringstussenpersoon

De privaatrechtelijke zorgplicht van de verzekeringstussenpersoon De privaatrechtelijke zorgplicht van de verzekeringstussenpersoon ACIS-Symposium, 16 maart 2012 mr. dr. Cees de Jong Wat komt er aan de orde? Wat doet een verzekeringstussenpersoon? Te beschermen belangen

Nadere informatie

Monitor naleving rookvrije werkplek 2006

Monitor naleving rookvrije werkplek 2006 Monitor naleving rookvrije werkplek 2006 METINGEN 2004 EN 2006 B. Bieleman A. Kruize COLOFON St. INTRAVAL Postadres: Postbus 1781 9701 BT Groningen E-mail info@intraval.nl Kantoor Groningen: Kantoor Rotterdam:

Nadere informatie

De Minister van Veiligheid en Justitie. Postbus 20301 2500 EH Den Haag. Advies wetsvoorstel toevoegen gegevens aan procesdossier minderjarige

De Minister van Veiligheid en Justitie. Postbus 20301 2500 EH Den Haag. Advies wetsvoorstel toevoegen gegevens aan procesdossier minderjarige POSTADRES Postbus 93374, 2509 AJ Den Haag BEZOEKADRES Juliana van Stolberglaan 4-10 TEL 070-88 88 500 FAX 070-88 88 501 INTERNET www.cbpweb.nl www.mijnprivacy.nl AAN De Minister van Veiligheid en Justitie

Nadere informatie

Wat is een constitutie?

Wat is een constitutie? Wat is een constitutie? Veel landen op de wereld worden op een democratische manier bestuurd. Een democratie staat echter niet op zichzelf. Bij een democratie hoort namelijk een rechtsstaat. Democratie

Nadere informatie

Landelijke Bezwarencommissie Schoolbestuursbeslissingen Jaarverslag 2014

Landelijke Bezwarencommissie Schoolbestuursbeslissingen Jaarverslag 2014 Landelijke Bezwarencommissie Schoolbestuursbeslissingen Inleiding Hierbij treft u aan het jaarverslag 2014 van de Landelijke Commissie Schoolbestuursbeslissingen. De LBS is de commissie als bedoeld in

Nadere informatie

Aansprakelijkheid van toezichthouders wegens inadequaat handhavingstoezicht

Aansprakelijkheid van toezichthouders wegens inadequaat handhavingstoezicht Aansprakelijkheid van toezichthouders wegens inadequaat handhavingstoezicht VIDE Jaarcongres 15 juni 2012 A.J. (Lian) van Poortvliet aj.vanpoortvliet@pelsrijcken.nl June 17, 2012 Programma Juridisch kader

Nadere informatie

14-09. ABRvS 24 december 2013, nr. 201304161/1/A4 (Nijmegen) (ECLI:NL:RVS:2013:2610) Milieu/natuur/water

14-09. ABRvS 24 december 2013, nr. 201304161/1/A4 (Nijmegen) (ECLI:NL:RVS:2013:2610) Milieu/natuur/water 47 zitting betoogd dat deze stukken aldus mede namens haar dochtermaatschappijen, meer in het bijzonder namens de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid Cycleon Netherlands B.V. (hierna:

Nadere informatie

het college van bestuur van de Universiteit Leiden, gevestigd te Leiden, verweerder.

het college van bestuur van de Universiteit Leiden, gevestigd te Leiden, verweerder. Zaaknummer: 2008/008 Rechter(s): mrs. Loeb, Lubberdink, Mollee Datum uitspraak: 20 juni 2008 Partijen: appellant tegen college van bestuur van de Universiteit Leiden Trefwoorden: Bijzondere omstandigheden,

Nadere informatie

Rapport. Rapport betreffende een klacht over de gemeente Wierden. Datum: 22 januari 2014. Rapportnummer: 2014/004

Rapport. Rapport betreffende een klacht over de gemeente Wierden. Datum: 22 januari 2014. Rapportnummer: 2014/004 Rapport Rapport betreffende een klacht over de gemeente Wierden. Datum: 22 januari 2014 Rapportnummer: 2014/004 2 De klacht Verzoekers klagen over de manier waarop de gemeente Wierden is omgegaan met hun

Nadere informatie

3 De nieuwe Wet Huis voor klokkenluiders en de rol van de ondernemingsraad

3 De nieuwe Wet Huis voor klokkenluiders en de rol van de ondernemingsraad Klokkenluiders en ondernemingsraad 3 De nieuwe Wet Huis voor klokkenluiders en de rol van de ondernemingsraad Alexander Briejer & Miranda Koevoets 1. Inleiding De klokkenluidersproblematiek heeft in literatuur

Nadere informatie

ECLI:NL:RBNHO:2015:1985

ECLI:NL:RBNHO:2015:1985 ECLI:NL:RBNHO:2015:1985 Instantie Rechtbank Noord-Holland Datum uitspraak 23-03-2015 Datum publicatie 07-04-2015 Zaaknummer AWB - 14 _ 1993 Rechtsgebieden Belastingrecht Bijzondere kenmerken Eerste aanleg

Nadere informatie

Commissie voor de toegang tot en het hergebruik van bestuursdocumenten

Commissie voor de toegang tot en het hergebruik van bestuursdocumenten Commissie voor de toegang tot en het hergebruik van bestuursdocumenten Afdeling openbaarheid van bestuur 13 februari 2012 ADVIES 2012-8 met betrekking tot de openbaarheid van voorbereidende documenten

Nadere informatie

Rapport. Datum: 13 januari 2006 Rapportnummer: 2006/006

Rapport. Datum: 13 januari 2006 Rapportnummer: 2006/006 Rapport Datum: 13 januari 2006 Rapportnummer: 2006/006 2 Klacht Verzoeker klaagt erover dat de Commissie van beroep ingevolge artikel 3 van de Wet rijonderricht motorrijtuigen 1993 zijn administratief

Nadere informatie

Rapport. Datum: 11 april 2000 Rapportnummer: 2000/148

Rapport. Datum: 11 april 2000 Rapportnummer: 2000/148 Rapport Datum: 11 april 2000 Rapportnummer: 2000/148 2 Klacht Op 1 februari 1999 ontving de Nationale ombudsman een verzoekschrift van de heer Y. te Zwolle, ingediend door de Stichting Rechtsbijstand Asiel

Nadere informatie

Met het oog op uw vragen en kritiek zijn kort samengevat mijn conclusies de volgende:

Met het oog op uw vragen en kritiek zijn kort samengevat mijn conclusies de volgende: Geachte mevrouw Stembor, U heeft mij een aantal stellingen/vragen voorgelegd. Ik heb daaruit opgemaakt dat u kritiek heeft op de onduidelijkheid over de verhouding tussen de Wbtv en de wet van 8 mei 1878,

Nadere informatie

Een onderzoek naar de manier waarop de burgemeester van Valkenswaard is omgegaan met de klachten van een belanghebbende over een besluit.

Een onderzoek naar de manier waarop de burgemeester van Valkenswaard is omgegaan met de klachten van een belanghebbende over een besluit. Rapport Bezwaar of klacht? Een onderzoek naar de manier waarop de burgemeester van Valkenswaard is omgegaan met de klachten van een belanghebbende over een besluit. Oordeel Op basis van het onderzoek vindt

Nadere informatie

Aan dit antwoordmodel kunnen geen rechten worden ontleend.

Aan dit antwoordmodel kunnen geen rechten worden ontleend. Antwoordmodel Aan dit antwoordmodel kunnen geen rechten worden ontleend. Literatuur: Verheugt, J. W. P. (2011). Inleiding in het Nederlandse recht. Den Haag: Boom Juridische uitgevers. Meerkeuzevragen

Nadere informatie

De rechtbank heeft zich onbevoegd verklaard kennis te nemen van het geschil, omdat sprake zou zijn van een nieuw primair besluit.

De rechtbank heeft zich onbevoegd verklaard kennis te nemen van het geschil, omdat sprake zou zijn van een nieuw primair besluit. USZ 2001/163 CRvB, 04-04-2001, 99/117 AAW/WAO Bezwaarprocedure, Heroverweging, Herroeping besluit in primo, Vervanging door nieuw besluit waarin een andere datum in geding aan de orde is Publicatie USZ

Nadere informatie

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Jaargang 2012 352 Besluit van 17 juli 2012 tot vaststelling van de procedure voor verlenging van vergunningen als bedoeld in artikel 20.2 van de Telecommunicatiewet

Nadere informatie

Sluitingsbeleid ex artikel 13b Opiumwet

Sluitingsbeleid ex artikel 13b Opiumwet Sluitingsbeleid ex artikel 13b Opiumwet Juridisch kader Op basis van de artikelen 2 en 3 van de Opiumwet is het verboden een middel als bedoeld in de bij deze wet behorende lijst I en lijst II, dan wel

Nadere informatie

tegen de uitspraak van de rechtbank Roermond van 9 april 2008, 07/1916 (hierna: aangevallen uitspraak)

tegen de uitspraak van de rechtbank Roermond van 9 april 2008, 07/1916 (hierna: aangevallen uitspraak) LJN: BI6832, Centrale Raad van Beroep, 08/2290 WMO + 08/2317 WMO Datum uitspraak: 29-04-2009 Datum publicatie: 08-06-2009 Rechtsgebied: Sociale zekerheid Soort procedure: Hoger beroep Inhoudsindicatie:

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1a 2513 AA s-gravenhage AV/WTZ/2002/13517

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1a 2513 AA s-gravenhage AV/WTZ/2002/13517 Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1a 2513 AA s-gravenhage Postbus 90801 2509 LV Den Haag Anna van Hannoverstraat 4 Telefoon

Nadere informatie

Beoordeling. h2>klacht

Beoordeling. h2>klacht Rapport 2 h2>klacht Verzoeker, advocaat, klaagt erover dat zijn advocaatstagiaire op 18 mei 2009 geen toegang werd verleend tot de detentieboot Dordrecht, teneinde met verzoeker een telehoorzitting van

Nadere informatie

Hoger Beroep van OvRAN bij CBB. d.d. 29-12-2010. tegen. uitspraak. van de. Rechtbank Rotterdam afd. Bestuursrecht. d.d. 9-12-2010

Hoger Beroep van OvRAN bij CBB. d.d. 29-12-2010. tegen. uitspraak. van de. Rechtbank Rotterdam afd. Bestuursrecht. d.d. 9-12-2010 Hoger Beroep van OvRAN bij CBB d.d. 29-12-2010 tegen de uitspraak van de Rechtbank Rotterdam afd. Bestuursrecht d.d. 9-12-2010 Hoger Beroep OvRAN tegen uitspraak Rechtbank Rotterdam d.d. 9-12-2010 pag.

Nadere informatie

M.E. Olmer te Rotterdam, eiseres, en het College van Burgemeester en Wethouders van de gemeente Rotterdam, verweerder.

M.E. Olmer te Rotterdam, eiseres, en het College van Burgemeester en Wethouders van de gemeente Rotterdam, verweerder. JB 1996/101 Rechtbank Rotterdam, 08-02-1996, 95/1061-G5 Reformatio in peius, Integrale heroverweging op bezwaarschrift, Deugdelijke motivering besluit op bezwaar. Aflevering 1996 afl. College Rechtbank

Nadere informatie

Rapport. Datum: 26 september 2005 Rapportnummer: 2005/293

Rapport. Datum: 26 september 2005 Rapportnummer: 2005/293 Rapport Datum: 26 september 2005 Rapportnummer: 2005/293 2 Klacht Verzoeker klaagt erover dat de minister voor Vreemdelingenzaken en Integratie hem in de beschikking van 25 februari 2004 op zijn bezwaarschrift

Nadere informatie

JAARVERSLAG 2011 COMMISSIE VOOR BEZWAARSCHRIFTEN HEEMSTEDE

JAARVERSLAG 2011 COMMISSIE VOOR BEZWAARSCHRIFTEN HEEMSTEDE JAARVERSLAG 2011 COMMISSIE VOOR BEZWAARSCHRIFTEN HEEMSTEDE Inhoudsopgave Pagina Inleiding Samenstelling en taak commissie Vergaderfrequentie Aantal bezwaren Aard bezwaren Aard adviezen Advisering zonder

Nadere informatie

105753 - Beroep tegen schorsing als ordemaatregel en tegen ontslag wegens gewichtige reden; hbo

105753 - Beroep tegen schorsing als ordemaatregel en tegen ontslag wegens gewichtige reden; hbo 105753 - Beroep tegen schorsing als ordemaatregel en tegen ontslag wegens gewichtige reden; De werknemer is geschorst vanwege het opnemen van gesprekken met leidinggevenden en het delen van deze opnamen.

Nadere informatie

de aanvraag aan SIDN tot het uitvoeren van een bepaalde transactie met betrekking tot een domeinnaam;

de aanvraag aan SIDN tot het uitvoeren van een bepaalde transactie met betrekking tot een domeinnaam; Artikel 1 Begripsbepalingen Aanvraag: Beheerder: Betrokkene: Registrar: Domeinnaam: Domeinnaamaanvrager: Domeinnaamhouder: SIDN: Register: Verwerking: Verantwoordelijke: Wbp-regeling: de aanvraag aan SIDN

Nadere informatie

LEIDRAAD KLEDING OP SCHOLEN

LEIDRAAD KLEDING OP SCHOLEN LEIDRAAD KLEDING OP SCHOLEN Inleiding De laatste tijd is er veel publiciteit geweest rond scholen die hun leerlingen verboden gezichtsbedekkende kleding of een hoofddoek te dragen. Uit de discussies die

Nadere informatie

de inspecteur van de Belastingdienst[te P], verweerder.

de inspecteur van de Belastingdienst[te P], verweerder. Uitspraak RECHTBANK DEN HAAG Team belastingrecht zaaknummer: SGR 13/6388 proces-verbaal van de mondelinge uitspraak van de enkelvoudige kamer van 7 november 2013 in de zaak tussen [X], wonende te [Z],

Nadere informatie

ECLI:NL:RBNNE:2015:389

ECLI:NL:RBNNE:2015:389 ECLI:NL:RBNNE:2015:389 Instantie Datum uitspraak 03-02-2015 Datum publicatie 03-02-2015 Zaaknummer Awb 15/245 Rechtsgebieden Rechtbank Noord-Nederland Bestuursrecht Bijzondere kenmerken Voorlopige voorziening

Nadere informatie

Brussel, 16 april 2003 (23.04) SECRETARIAAT

Brussel, 16 april 2003 (23.04) SECRETARIAAT EUROPESE CONVENTIE Brussel, 16 april 2003 (23.04) SECRETARIAAT CONV 689/1/03 REV 1 CERCLE I 16 VERSLAG van: aan: Betreft: de voorzitter van de studiegroep Hof van Justitie de leden van de Conventie Aanvullend

Nadere informatie

De Afdeling advisering van de Raad van State gehoord (advies van, nummer

De Afdeling advisering van de Raad van State gehoord (advies van, nummer Besluit van houdende wijziging van het Besluit uitvoering rookvrije werkplek, horeca en andere ruimten Op de voordracht van Onze Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, kenmerk ; Gelet op artikel

Nadere informatie

Rechtbank Maastricht 26 oktober 2011, nr. HA RK 11-88, LJN BU7197 (mr. J.F.W. Huinen, mr. T.A.J.M. Provaas en mr. E.J.M. Driessen)

Rechtbank Maastricht 26 oktober 2011, nr. HA RK 11-88, LJN BU7197 (mr. J.F.W. Huinen, mr. T.A.J.M. Provaas en mr. E.J.M. Driessen) Rechtbank Maastricht 26 oktober 2011, nr. HA RK 11-88, LJN BU7197 (mr. J.F.W. Huinen, mr. T.A.J.M. Provaas en mr. E.J.M. Driessen) Noot I. van der Zalm Overlijdensschade. Schadeberekening. Inkomensschade.

Nadere informatie

AKD Gemeentedag 2014 Prof. mr. G.A. van der Veen Rotterdam 20 maart 2014

AKD Gemeentedag 2014 Prof. mr. G.A. van der Veen Rotterdam 20 maart 2014 AKD Gemeentedag 2014 15 maanden Wet aanpassing bestuursprocesrecht Prof. mr. G.A. van der Veen Advocaat bestuursrecht/omgevingsrecht AKD Advocaten en notarissen Rotterdam Bijzonder hoogleraar milieurecht

Nadere informatie

OPLEGGEN BESTUURLIJKE BOETE DHW

OPLEGGEN BESTUURLIJKE BOETE DHW OPLEGGEN BESTUURLIJKE BOETE DHW 1 ONDERWERP In deze notitie wordt kort het proces rond het opleggen van de bestuurlijke boete op basis van de Drank- en Horecawet beschreven, zoals toegepast door de Nederlandse

Nadere informatie

Nieuwsbrief Sprengers Advocaten. Tip van de maand: Scholing: Gratis Informatie & Intervisie verzuimproblematiek bijeenkomst

Nieuwsbrief Sprengers Advocaten. Tip van de maand: Scholing: Gratis Informatie & Intervisie verzuimproblematiek bijeenkomst Muk Schiltmans Van: nieuwsbrief@sprengers.nl Verzonden: zondag 17 februari 2013 17:40 Aan: Muk Schiltmans Onderwerp: Nieuwsbrief Sprengers Advocaten Februari 2013 Bezoek onze website: Tip van de maand:

Nadere informatie

Het college van burgemeester en wethouders van Moerdijk, in haar vergadering van 26 juli 2005;

Het college van burgemeester en wethouders van Moerdijk, in haar vergadering van 26 juli 2005; Het college van burgemeester en wethouders van Moerdijk, in haar vergadering van 26 juli 2005; gelet op artikel 4:81 van de Algemene wet bestuursrecht, de artikelen 1, tweede lid, en 29a, tweede lid, van

Nadere informatie

Regeling bezwaar toelaatbaarheid

Regeling bezwaar toelaatbaarheid Regeling bezwaar toelaatbaarheid Colofon Uitgever: Auteur: PO-Raad en VO-raad, Utrecht Peter van den Heuvel (KPC Groep) Datum uitgave: januari 2014 1 Voorwoord Deze publicatie is onderdeel van het instrumentarium

Nadere informatie

Prof. mr. drs. M.L. Hendrikse

Prof. mr. drs. M.L. Hendrikse Amsterdam Centre for Insurance Studies (ACIS) De levensverzekeringsovereenkomst: een vreemde eend in de bijt van verzekeringsovereenkomsten Prof. mr. drs. M.L. Hendrikse Algemene opmerkingen (1) De wetgever

Nadere informatie

Bahialaan 100 3065WC Rotterdam

Bahialaan 100 3065WC Rotterdam Bahialaan 100 3065WC Rotterdam T: +31 (0)10-764 0804 F: +31 (0)10 254 0015 M: +31 (0)6 51 99 78 08 E: dehaas@dehaasadvocatuur.nl I: www.dehaasadvocatuur.nl Mevrouw mr. P. (Priscilla) de Haas 11-8-2015

Nadere informatie

Datum 5 november 2012 Onderwerp Antwoorden kamervragen over strafrechtelijke ontruiming van krakers

Datum 5 november 2012 Onderwerp Antwoorden kamervragen over strafrechtelijke ontruiming van krakers 1 > Retouradres Postbus 20301 2500 EH Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Schedeldoekshaven 100 2511 EX Den Haag Postbus 20301 2500 EH Den

Nadere informatie

Datum 24 april 2015 Wijziging van diverse onderwijswetten in verband met het aanbrengen van enkele inhoudelijke wijzigingen van diverse aard (34146)

Datum 24 april 2015 Wijziging van diverse onderwijswetten in verband met het aanbrengen van enkele inhoudelijke wijzigingen van diverse aard (34146) >Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Wetgeving en Juridische Zaken Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375 2500

Nadere informatie

Datum 24 april 2013 Betreft Beantwoording Kamervragen van het lid Dijkgraaf (SGP) over de column dat Deutsche Bank in strijd handelt met de zorgplicht

Datum 24 april 2013 Betreft Beantwoording Kamervragen van het lid Dijkgraaf (SGP) over de column dat Deutsche Bank in strijd handelt met de zorgplicht > Retouradres Postbus 20201 2500 EE Den Haag Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag Korte Voorhout 7 2511 CW Den Haag Postbus 20201 2500 EE Den Haag www.rijksoverheid.nl

Nadere informatie

Vereniging voor Arbeidsrecht

Vereniging voor Arbeidsrecht Vereniging voor Arbeidsrecht 7 maart 2013 Prof. dr. R.M. Beltzer 1 2 Een uitstervend ras? Te behandelen! 1. Het probleem: de krimpende markt en concurrentie 2. Iedereen een arbeidsovereenkomst? De elementen

Nadere informatie

rokenendewet Informatie over de Tabakswet Wat staat er precies in de Tabakswet? Wat houdt het reclameverbod in? Waar moet je op letten als winkelier?

rokenendewet Informatie over de Tabakswet Wat staat er precies in de Tabakswet? Wat houdt het reclameverbod in? Waar moet je op letten als winkelier? rokenendewet Informatie over de Tabakswet Wat staat er precies in de Tabakswet? Wat houdt het reclameverbod in? Waar moet je op letten als winkelier? Aan welke verplichtingen moeten werkgevers voldoen?

Nadere informatie

LJN: BX6509, Raad van State, 201201225/1/A1. Datum uitspraak: 05-09-2012 Datum publicatie: 05-09-2012

LJN: BX6509, Raad van State, 201201225/1/A1. Datum uitspraak: 05-09-2012 Datum publicatie: 05-09-2012 LJN: BX6509, Raad van State, 201201225/1/A1 Datum uitspraak: 05-09-2012 Datum publicatie: Rechtsgebied: 05-09-2012 Bestuursrecht overig Soort procedure: Hoger beroep Inhoudsindicatie: Afwijzing handhavingsverzoek

Nadere informatie

Praktisch Socialezekerheidsrecht Rechtspraak 1

Praktisch Socialezekerheidsrecht Rechtspraak 1 Instantie CRvB Datum 18 februari 2009 Vindplaats JIN 2009, 235 m. nt. Kruit Naam Nieuwe verwijtbaarheidstoets Essentie uitspraak: Voor het aannemen van verwijtbare werkloosheid is het niet nodig dat de

Nadere informatie

Petra Vries Trainingen. Het Nieuwe Procederen bij de bestuursrechter. de wijzigingen in de Awb

Petra Vries Trainingen. Het Nieuwe Procederen bij de bestuursrechter. de wijzigingen in de Awb Het Nieuwe Procederen bij de bestuursrechter & de wijzigingen in de Awb Introductie Dit document is een bijlage bij de presentatie over Het Nieuwe Procederen bij de bestuursrechter. Hierin bespreek ik

Nadere informatie

LJN: BM6944, Gerechtshof Leeuwarden, 24-000403-09 Print uitspraak

LJN: BM6944, Gerechtshof Leeuwarden, 24-000403-09 Print uitspraak Het LJN nummer is belangrijk om terug te zoeken voor derden. +++++ LJN: BM6944, Gerechtshof Leeuwarden, 24-000403-09 Print uitspraak Datum uitspraak: 04-06-2010 Datum publicatie: 07-06-2010 Rechtsgebied:

Nadere informatie

Beslissing op bezwaar

Beslissing op bezwaar Beslissing op bezwaar Kenmerk: BVB-005917-mvk Betreft: beslissing op bezwaar inzake last onder dwangsom Beslissing van het Commissariaat voor de Media op het bezwaar van Free Record Shop tegen het besluit

Nadere informatie

Internetpublicatiemodel Decentrale Regelgeving. Deel II: Soorten regelgeving

Internetpublicatiemodel Decentrale Regelgeving. Deel II: Soorten regelgeving Internetpublicatiemodel Decentrale Regelgeving Deel II: Soorten regelgeving IPM Decentrale Regelgeving Versie 4.0, Augustus 2008 ICTU / Overheid heeft Antwoord Wilhelmina van Pruisenweg 104 2595 AN Den

Nadere informatie