Behandeling met een injectie

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Behandeling met een injectie"

Transcriptie

1 Behandeling met een injectie Corticosteroïd- of hyaluronzuurinjectie Afdeling orthopedie mca.nl

2 Inhoudsopgave Een corticosteroïd-injectie 3 Wat is een corticosteroïd-injectie? 3 Een hyaluronzuur-injectie in de knie 11 Wat is een hyaluronzuur-injectie? 11 Uw vragen 13 Notities 14 Colofon: Redactie: afdeling orthopedie afdeling communicatie Illustraties: Zorg voor beweging - Inklemming in de schouder (impingement) Zorg voor beweging - Artroscopie van de knie (kijkoperatie) Zorg voor beweging - Voet- en enkelartrose Zorg voor beweging - De totale heupprothese Vormgeving: Beeldgroep MCA Oplage: 1500 / 1e druk Druk: Marcelis van der Lee Adu Artikelnummer: / Op alle behandelingen in MCA zijn de algemene voorwaarden van MCA van toepassing, zie of vraag bij de balie van patiëntenvoorlichting 2

3 In overleg met uw orthopedisch chirurg wordt u binnenkort in Medisch Centrum Alkmaar (MCA) behandeld met een injectie voor (pijn)klachten door slijtage van een gewricht en/of een ontsteking van een pees(schede) of slijmbeurs. Afhankelijk van uw klachten krijgt u een injectie met corticosteroïd of hyaluronzuur. In deze brochure vindt u uitleg over beide injecties. (Leest u alleen het deel van de brochure dat voor u van toepassing van is.) Een corticosteroïd-injectie De volgende aandoeningen kunnen worden behandeld met een corticosteroïd-injectie: gewrichtsaandoeningen zoals slijtage, reuma of zwelling van een gewricht; slijmbeursontsteking; ganglion: dit is een blaasje met vocht aan een gewricht of peesschede; pees(schede)ontsteking; geïrriteerde peesaanhechtingen zoals een tenniselleboog; carpaal tunnelsyndroom. Wat is een corticosteroïd-injectie? Een corticosteroïd-injectie is een injectie met een combinatie van het hormoon corticosteroïd en een verdovend medicijn (meestal Kenacort en Bupivacaïne). Door het verdovend medicijn kunnen uw pijnklachten al binnen een paar uur verminderen. Deze medicijnen werken maximaal 24 uur. Het corticosteroïd begint gemiddeld na drie tot vier dagen te werken. Of u baat heeft bij de behandeling met een corticosteroïd-injectie is na een tot twee weken goed te beoordelen. Als u na zes tot acht weken nog geen verbetering bemerkt, heeft u vermoedelijk geen baat bij de behandeling. Wat zijn corticosteroïden? Corticosteroïden zijn hormonen die door de bijnier worden gemaakt. Corticosteroïden hebben invloed op veel processen in het lichaam zoals de hoeveelheid bloedsuiker, de eiwit- en vetstofwisseling en de water- en zouthuishouding. Ook kunnen corticosteroïden sterk ontstekingsremmend werken. De corticosteroïd-injectie die u krijgt, bevat synthetische (nagemaakte) corticosteroïden met voornamelijk die laatste eigenschap. Afdeling orthopedie 3

4 Behandeling met een injectie Hoe werkt een corticosteroïd-injectie? Slijmvliezen van bijvoorbeeld gewrichten, slijmbeurzen en peesscheden raken opgezwollen als ze ontsteken. Hierdoor kunnen pezen en zenuwen bekneld raken. Dit kan vervolgens de ontstekingsreactie weer versterken. Door de ontstekingsreactie kunnen bovendien schadelijke stoffen vrijkomen die het omliggende weefsel beschadigen, met pijn en zwelling als gevolg. Het ingespoten corticosteroïd remt de ontstekingsreactie waardoor het slijmvlies weer tot rust kan komen. Het middel zelf is na enige tijd uitgewerkt. Maar de slijmvliesontsteking en zwelling blijven meestal langdurig weg. Een corticosteroïd-injectie onderdrukt dus niet alleen de klachten maar werkt ook genezend. Het kan zijn dat bij sommige hardnekkige aandoeningen meerdere injecties nodig zijn. Hoe vaak krijgt u een injectie? Hoeveel injecties mogelijk zijn, hangt af van uw aandoening. Dit wordt dan ook bepaald door uw orthopedisch chirurg. In het algemeen geldt: gewrichten: maximaal 2-3 injecties per jaar; op andere plaatsen: maximaal drie injecties kort na elkaar; een behandeling met een injectie(s) kan na ongeveer een half jaar worden herhaald. Er mag tegelijkertijd meerdere keren op verschillende plaatsen in het lichaam gespoten worden. Geen injectie bij een ontsteking van buitenaf U wordt alleen behandeld met een corticosteroïd-injectie als de ontsteking van slijmvliezen het gevolg is van een ontstekingsreactie van het lichaam zelf, zonder een infectiebron van buitenaf. Bij een infectie van buitenaf is een andere behandeling nodig, bijvoorbeeld met antibiotica. Stoppen met bloedverdunnende medicijnen Gebruikt u bloedverdunnende medicijnen? Afhankelijk van het medicijn dat u gebruikt, kan het zijn dat u hier een aantal dagen voor de injectie tijdelijk mee moet stoppen. Geef daarom tijdens het spreekuur - als wordt besloten dat u een injectie krijgt - door welke bloedverdunnende medicijnen u eventueel gebruikt. Moet u stoppen met één of meerdere medicijnen waarvoor u door de trombosedienst wordt 4

5 gecontroleerd? Geef dit dan aan de trombosedienst door. ingespoten medicijnen verspreiden zich in het hele kniegewricht. U mag de bloedverdunnende medicijnen Ascal en Carbasalaatcalcium gewoon blijven gebruiken. De behandeling U wordt voor de corticosteroïd-injectie verwacht op het speciale prikspreekuur op de polikliniek orthopedie (huisnummer 038). U krijgt de injectie van een verpleegkundig specialist, physician assistant of een orthopedisch chirurg in opleiding. Nurse practitioners en physician assistants zijn speciaal opgeleide verpleegkundigen of andere zorgverleners die onder supervisie van uw orthopedisch chirurg bepaalde medische zorg mogen verlenen. Afhankelijk van uw klachten krijgt u een injectie in uw knie, schouder, heup, enkel, voet of hand. 1 Injectie in de knie De knie is een scharniergewricht dat het boven- en onderbeen met elkaar verbindt (zie afbeelding). Een knie bestaat uit het scheenbeen, het bovenbeen en de knieschijf. De uiteinden van deze botdelen zijn bedekt met een laagje elastisch kraakbeen. Meestal wordt vanaf de buitenkant van de knie geprikt. De De rechterknie, zijaanzicht 2 Injectie in de schouder Afhankelijk van uw klachten krijgt u de injectie in: de slijmbeurs van de schouder; het gewricht tussen de kop en de kom van de schouder; het ac-gewrichtje: dit is het gewricht tussen sleutelbeen en schouderblad; combinatie van bovenstaande plaatsen. Afdeling orthopedie 5

6 Behandeling met een injectie De schouder van voren gezien Injectie in de slijmbeurs Een slijmbeurs is een kussentje met vocht tussen een pees en het onderliggende bot van een gewricht. De slijmbeurs zorgt ervoor dat de pees soepel over het bot kan bewegen. Bij een slijmbeurs- of peesontsteking lopen een deel van de schouderkop en een bepaalde pees vast onder het schouderdak (zie afbeelding). U voelt dit vooral als u uw arm boven het hoofd wilt brengen. Door een corticosteroïd-injectie in de slijmbeurs neemt de zwelling van de slijmbeurs en de pees af. Er ontstaat op die manier weer ruimte onder het schouderdak waardoor uw (pijn)klachten verminderen. Injectie in het schoudergewricht tussen de kop en kom Bij een zogenoemde frozen shoulder of slijtage (artrose), krijgt u de corticosteroïdinjectie in het gewricht tussen de schouderkop en -kom. Bij een frozen shoulder is de schouder geïrriteerd geraakt door bijvoorbeeld een val, overbelasting of een operatie. Hierdoor is het kapsel om het schoudergewricht geïrriteerd waardoor u uw schouder niet meer goed kunt bewegen. Een frozen shoulder kan worden behandeld met fysiotherapie. Een corticosteroïd-injectie kan deze behandeling ondersteunen: doordat u minder pijn heeft, kan de fysiotherapeut zijn werk beter doen. Bij slijtage is het kraakbeen op de schouderkop en in het kommetje van het schouderblad versleten. Een corticosteroïd-injectie kan de irritatiereactie van het gewricht en de hierdoor veroorzaakte pijn verminderen. Injectie in het ac-gewricht Het ac-gewricht is een klein gewrichtje tussen het sleutelbeen en schouderblad bovenop de schouder Een versleten ac-gewricht kan pijn veroorzaken. De pijnklachten kunnen met een corticosteroïd-injectie verminderen of verdwijnen. Het kan zijn dat de injectie 6

7 met behulp van een echografie wordt gegeven. U krijgt de injectie dan van een radioloog. Als een corticosteroïd-injectie niet of onvoldoende helpt, overlegt uw orthopedisch chirurg zo mogelijk een andere behandeling met u. 3 Injectie in de heup Het heupgewricht is een kogelgewricht. Bij het lopen en bewegen draait de kop van het dijbeen soepel rond in de kom van het bekken. Dat kan doordat er op de kop en in de kom een laag kraakbeen zit. Afhankelijk van uw klachten krijgt u de injectie in: de slijmbeurs van de heup; in het heupgewricht zelf. Injectie in de slijmbeurs Een slijmbeurs is een kussentje met vocht tussen een pees en het onderliggende bot van een gewricht. De slijmbeurs zorgt ervoor dat de pees van het gewricht soepel over het bot kan bewegen. Het kan zijn dat de slijmbeurs ontsteekt (slijmbeursontsteking). Dit veroorzaakt pijn. Door behandeling met een corticosteroïd-injectie kan de slijmbeurs tot rust komen waardoor de pijn vermindert. Het kan zijn dat herhaling van de injectie nodig is. Heupgewricht van voren gezien Injectie in de heup Bij beginnende slijtage van de heup kunnen we uw (pijn)klachten behandelen met een corticosteroïd-injectie in uw heup. Test-injectie Om na te gaan of uw klachten vanuit de heup afkomstig zijn, kan het zijn dat u een test-injectie krijgt. U krijgt dan alleen een verdovend medicijn ingespoten, meestal zonder corticosteroïd. U kunt dit vergelijken met een verdoving bij Afdeling orthopedie 7

8 Behandeling met een injectie de tandarts. U krijgt deze test-injectie met behulp van een echografie of röntgendoorlichting. U krijgt de injectie daarom van een radioloog. Belangrijk is om na de prik voor uzelf op te schrijven of goed te onthouden hoe het met de pijn in de uren na de prik was en hoe het met de pijn in de weken na de prik was. Tijdens uw controleafspraak met uw orthopedisch chirurg bespreekt u of u na de injectie tijdelijk minder of geen pijn heeft gehad. 4 Injectie in de enkel Het enkelgewricht bestaat uit het scheenbeen en het sprongbeen (A). Net als alle andere gewrichten is ook het enkelgewricht bedekt met kraakbeen. Als dit kraakbeen slijt (artrose), kan dit pijn veroorzaken. Voor de behandeling van uw klachten krijgt u de corticosteroïd-injectie in de gewrichtsholte. Het kan zijn dat u de injectie krijgt met behulp van een echo. U krijgt de injectie dan van een radioloog. 5 Injectie in de voet Een voet bestaat uit: het hielbeen; het sprongbeen; vijf voetwortelbeentjes; vijf middenvoetsbeentjes; tenen. De voet en de enkel De achtervoet bestaat uit drie gewrichten: gewricht tussen hielbeen en sprongbeen (B); gewricht tussen het sprongbeen en het middelste voetwortelbeentje (C); gewricht tussen hielbeen en buitenste voetwortelbeentje (D). In alle grote en kleinere gewrichten van de voet kan slijtage optreden. U krijgt de corticosteroïd-injectie op de plaats van uw (pijn)klachten. 8

9 6 Injectie in de hand Een hand bestaat uit veel verschillende botjes en gewrichten. Vaak komt slijtage voor bij de duim in het gewricht tussen het middenhandsbeentje en het handwortelbeentje. Maar ook in de andere gewrichten kan slijtage optreden. U krijgt de corticosteroïd-injectie op de plaats van uw pijnklachten. 7 Behandeling van een triggerfinger Bij een triggerfinger is de buigpees van de vinger geïrriteerd en verdikt. Als u uw vinger buigt, blijft deze af en toe hangen. U krijgt de corticosteroïd-injectie in de peesschede waardoor de irritatie en zwelling van de pees afneemt en u de vinger weer vrij kunt bewegen. corticosteroïd-injectie op de plaats van de aanhechting. Door de injectie komt de ontsteking tot rust en verdwijnt de pijn. 10 Behandeling van een ganglion (blaasje met vocht) Een ganglion is een blaasje met vocht vanuit een gewricht of peesschede. Een ganglion wordt alleen behandeld als u klachten heeft. Dit gebeurt in eerste instantie met een corticosteroïd-injectie. Als de ganglion toch terugkomt, kan deze met een operatie worden verwijderd. 8 Behandeling van ontstoken duimpezen (Morbus Quervain) Ook bij een ontstoken peesschede van de duim kan een corticosteroïdinjectie helpen. Door de injectie komt de ontsteking tot rust en verdwijnt de pijn. 9 Behandeling van een peesontsteking Pezen zitten vast op het bot. Deze aanhechtingen kunnen soms ontsteken. Deze ontstekingen gaan niet altijd vanzelf weer over. Denkt u aan een tennis- of golferselleboog. U krijgt dan een Afdeling orthopedie 9

10 Behandeling met een injectie Bijwerkingen van een corticosteroïd-injectie De kans op bijwerkingen is niet groot. Maar het kan zijn dat: de plaats van de injectie enkele dagen gevoelig is; u een soort opvliegers krijgt: u krijgt het warm en de huid van uw gelaat wordt tijdelijk wat roder, dit gaat meestal na een dag weer over.; de huid rond de plaats van de injectie kan langdurig wat verkleuren en/of plaatselijk wat dunner worden. Leefregels na een corticosteroïd-injectie Het is belangrijk dat u het behandelde gewricht niet zwaar belast. U moet daarom op de dag van de injectie rust houden. U mag wel gewoon lopen. Heeft u diabetes? Patiënten met diabetes kunnen tijdelijk last hebben van een ontregelde bloedsuikerspiegel. Meet uw bloedsuiker daarom wat vaker. De rechterknie, zijaanzicht Neem contact op bij een infectie De kans is uiterst klein, maar het kan zijn dat er een infectie van de injectieplaats optreedt. Het behandelde gewricht wordt dan rood, warm en pijnlijk. Ook kunt u koorts krijgen. Neem bij (een van) deze klachten altijd direct contact op met de polikliniek orthopedie. Meer weten? Vraag dan naar een uitgebreide bijsluiter van het ingespoten medicijn. 10

11 Een Hyaluronzuur-injectie in de knie In overleg met uw orthopedisch chirurg krijgt u een hyaluronzuur-injectie in uw knie. In dit deel van de brochure vindt u uitleg over deze injectie. Klachten door slijtage van de knie De knie is een scharniergewricht dat het boven- en onderbeen met elkaar verbindt. Een knie bestaat uit het scheenbeen, het bovenbeen en de knieschijf (zie afbeelding). De uiteinden van deze botdelen zijn bedekt met een laagje elastisch kraakbeen. Uw (pijn)klachten worden veroorzaakt door slijtage van het kraakbeen (artrose). Wat is een hyaluronzuur-injectie? Wat is hyaluronzuur? Hyaluronzuur is een natuurlijke bouwsteen die door het lichaam zelf wordt gemaakt. Het wordt gebruikt in de stofwisseling van de meeste lichaamsweefsels. Het is een glijmiddel voor verschillende weefsels dat de weefsels elastisch houdt. Ook is hyaluronzuur een belangrijk bestanddeel van kraakbeen en gewrichtsvloeistof. Hoe vaak krijgt u een injectie? In overleg met uw orthopedisch chirurg krijgt u een injectie met Ostenil of Durolane. Van Ostenil krijgt u drie injecties met een tussentijd van ongeveer twee weken. In sommige gevallen kunnen de injecties na verloop van tijd worden herhaald. Van Durolane krijgt u één injectie. Omdat dit een dikkere vloeistof is dan Ostenil, kan deze injectie wat pijnlijker zijn. Bij slijtage van gewrichten verandert de opbouw en dikte van het kraakbeen. Behandeling met een hyaluronzuurinjectie is gericht op herstel van elasticiteit van het kraakbeen waardoor uw (pijn) klachten verminderen en het plaatsen van een knieprothese een paar jaar kan worden uitgesteld. Meestal wordt vanaf de buitenkant in de knie geprikt. Het ingespoten medicijn verspreidt zich in het gehele kniegewricht. Wat mag u van een hyaluronzuur-injectie verwachten? Vooral in gewrichten met beperkte slijtage kunnen pijn, stijfheid en beweeglijkheid na de injectie verbeteren. Of en de mate waarin een hyaluronzuur-injectie werkt, is per persoon verschillend en bovendien moeilijk te voorspellen. Afdeling orthopedie 11

12 Behandeling met een injectie Waar wordt u verwacht? U wordt voor de hyaluronzuur-injectie verwacht op het speciale prikspreekuur op de polikliniek orthopedie (huisnummer 038). U krijgt de injectie van een nurse practitioner, physician assistant of arts-assistent. Nurse Practitioners en Physician assistants zijn speciaal opgeleide verpleegkundigen of andere zorgverleners die onder supervisie van uw orthopedisch chirurg bepaalde medische zorg mogen verlenen. Neem contact op bij een infectie De kans is uiterst klein, maar het kan zijn dat er een infectie van de injectieplaats optreedt. Uw knie wordt dan rood, warm en pijnlijk. Ook kunt u koorts krijgen. Neem bij (een van) deze klachten altijd direct contact op met de polikliniek orthopedie. Meer weten? Vraag dan naar de uitgebreide bijsluiter van het ingespoten medicijn. Bijwerkingen van een hyaluronzuur-injectie De kans op bijwerkingen is heel klein. Dit komt omdat hyaluronzuur een lichaamseigen stof is. Het kan zijn dat uw knie direct na de injectie wat pijnlijker is en dat u minder op uw knie vertrouwt. Dit gaat na een paar uur tot een paar dagen vanzelf weer over. Leefregels na een hyaluronzuur-injectie Het is belangrijk dat u uw knie na de injectie niet zwaar belast. U moet daarom op de dag van de injectie rust houden. U mag wel gewoon lopen. Wij adviseren u ook om na de behandeling niet zelf naar huis te rijden. 12

13 Uw vragen Heeft u nog vragen? Stel ze dan gerust aan uw orthopedisch chirurg als u voor controle op de polikliniek komt of neem contact op met een van de polimedewerkers. Dat kan op werkdagen van 8.30 tot uur via de polikliniek orthopedie, telefoon (072) Afdeling orthopedie 13

14 Behandeling met een injectie Notities 14

15 Afdeling orthopedie 15

16 Medisch Centrum Alkmaar Wilhelminalaan JD Alkmaar T (072) mca.nl/orthopedie mca.nl

De totale heupprothese

De totale heupprothese De totale heupprothese Bekken Heupkom Heupkop Heuphals Bovenbeen Figuur 1: De heup, vooraanzicht De heupprothese Als u een versleten heup heeft, kan dat erg pijnlijk zijn. In veel gevallen is pijn de voornaamste

Nadere informatie

Arm uit de kom / schouderluxatie

Arm uit de kom / schouderluxatie Arm uit de kom / schouderluxatie Orthopedie Beter voor elkaar Arm uit de kom Schouderluxatie is het uit de kom gaan van de bovenarm. Dat betekent dat het bovenarmdeel van het schoudergewricht niet meer

Nadere informatie

Nog vragen? Artrose van de knie De knie Wat is een artrotische knie?

Nog vragen? Artrose van de knie De knie Wat is een artrotische knie? Artrose van de Knie Artrose van de knie Bij artrose van de knie is er sprake van slijtage. Er zijn drie vormen die het kniegewricht kunnen aantasten. In deze folder leest u over de mogelijkheden van een

Nadere informatie

Arm uit de kom (schouderluxatie)

Arm uit de kom (schouderluxatie) Arm uit de kom (schouderluxatie) Arm uit de kom (Schouderluxatie) Deze folder ondersteunt de mondelinge informatie die u van de arts of verpleegkundige hebt ontvangen. Heeft u na het lezen van de folder

Nadere informatie

Wat vraag ik aan mijn arts?

Wat vraag ik aan mijn arts? Wat vraag ik aan mijn arts? Tips voor in de spreekkamer mca.nl Inhoudsopgave Tijdens het consult 3 Uw voorbereiding 3 Informatie die u kunt geven aan uw arts 4 Vragen over het onderzoek 5 Vragen over behandeling,

Nadere informatie

Kijken in de buik: de diagnostische laparoscopie

Kijken in de buik: de diagnostische laparoscopie Kijken in de buik: de diagnostische laparoscopie Een diagnostische laparoscopie is een kijkoperatie waarbij de gynaecoloog de buikholte en de organen die daarin liggen onderzoekt. Buikpijn of het uitblijven

Nadere informatie

Leefregels na een open hartoperatie

Leefregels na een open hartoperatie Leefregels na een open hartoperatie Albert Schweitzer ziekenhuis Januari 2012 Pavo 0730 Inleiding U heeft in een ander ziekenhuis een open hartoperatie gehad. U bent nu opgenomen op de verpleegafdeling

Nadere informatie

Operatie bij borstkanker

Operatie bij borstkanker Operatie bij borstkanker Informatie voor patiënten MB0002-1500 oktober 2014 Bronovo www.bronovo.nl Bronovolaan 5 2597 AX Den Haag Postbus 96900 2509 JH Den Haag 070 312 41 41 Medisch Centrum Haaglanden

Nadere informatie

Inleiding 4. 3 Adviezen 8. 4 Aanvullende informatie voor patiënten met een hartklepprothese 10

Inleiding 4. 3 Adviezen 8. 4 Aanvullende informatie voor patiënten met een hartklepprothese 10 na een hartoperatie 2 Inhoud Inleiding 4 1 Naar huis of naar een ander ziekenhuis 4 1.1 Cardioloog in het OLVG 4 1.2 Cardioloog in een ander ziekenhuis 5 1.3 Weer thuis 5 1.4 Bloedverdunnende middelen

Nadere informatie

Schouder uit de kom SUCCES!!!

Schouder uit de kom SUCCES!!! Schouder uit de kom Schouder uit de kom Deze folder is bedoeld voor mensen bij wie de schouder regelmatig uit de kom schiet. In feite is het de kop van de bovenarm die naar voren of naar achteren uit de

Nadere informatie

Decubitus hoe te voorkomen

Decubitus hoe te voorkomen Decubitus hoe te voorkomen Hoe belangrijk is deze informatie Ziek-zijn of het hebben van een (rolstoelgebonden) handicap kan op het dagelijks leven invloed hebben. Krijgt u daarnaast een complicatie of

Nadere informatie

Herstel na een meningeoom-operatie. Wat kan ik verwachten?

Herstel na een meningeoom-operatie. Wat kan ik verwachten? Herstel na een meningeoom-operatie. Wat kan ik verwachten? Het weghalen van een meningeoom tijdens een operatie is een grote ingreep. Het herstel erna kost dan ook de nodige tijd. Tijdens dit herstel heeft

Nadere informatie

Immunotherapie en monoklonale antilichamen

Immunotherapie en monoklonale antilichamen Immunotherapie en monoklonale antilichamen Inhoud Voor wie is deze brochure? 3 Wat is kanker? 5 Het afweersysteem 8 Wat is immunotherapie en wat zijn monoklonale antilichamen? 9 Hoe werkt immunotherapie

Nadere informatie

Wat vraag ik aan mijn arts?

Wat vraag ik aan mijn arts? Wat vraag ik aan mijn arts? Tips voor in de spreekkamer gemini-ziekenhuis.nl Inhoudsopgave Tijdens het consult 3 Uw voorbereiding 3 Informatie die u kunt geven aan uw arts 4 Vragen over het onderzoek 5

Nadere informatie

Adviezen voor thuis na hartoperatie

Adviezen voor thuis na hartoperatie CARDIOLOGIE/HART-LONG CHIRURGIE Adviezen voor thuis na hartoperatie ADVIES Inhoudsopgave Inleiding 3 Naar huis 4 Ontslaggesprek 4 Papieren bij ontslag 4 Poliklinische controle 4 Revalideren 5 De eerste

Nadere informatie

Operaties aan het oor

Operaties aan het oor KNO Operaties aan het oor BEHANDELING Operaties aan het oor Uw KNO-arts heeft voorgesteld om uw oorklachten te behandelen met een operatie. In deze folder vindt u meer informatie over de verschillende

Nadere informatie

Herstelprogramma na een dikke darmoperatie

Herstelprogramma na een dikke darmoperatie Herstelprogramma na een dikke darmoperatie Chirurgie Locatie Molengracht Inleiding Deze brochure geeft u informatie die u nodig heeft om goed voorbereid te zijn op de operatie aan de dikke darm en uw herstel.

Nadere informatie

Revalidatie na operatie Dupuytren

Revalidatie na operatie Dupuytren Revalidatie na operatie Dupuytren Inhoudsopgave Inleiding... 2 1. Wat is Dupuytren?... 3 2. Operatie en prikbehandeling... 4 2.1. Operatie... 4 2.2. Prikbehandeling... 4 3. Revalideren... 5 3.1. Behandelinformatie...

Nadere informatie

Voor wie is deze brochure? Inhoud

Voor wie is deze brochure? Inhoud Pijn bij kanker Inhoud Voor wie is deze brochure? 3 Wat is pijn? 4 Pijndiagnose 8 Behandeling van pijn 10 Andere methoden 19 Omgaan met pijn 22 Wat u zelf kunt doen 24 Wilt u meer informatie? 26 Voor wie

Nadere informatie

Een operatie aan de bocht in je wervelkolom. Scoliosebehandeling bij kinderen

Een operatie aan de bocht in je wervelkolom. Scoliosebehandeling bij kinderen Een operatie aan de bocht in je wervelkolom Scoliosebehandeling bij kinderen Inhoud 4 Inleiding voor ouders 4 Informatie voor jongeren vanaf twaalf jaar 5 Een operatie aan de bocht van je wervelkolom

Nadere informatie

Medicijnen bij MS. Welke soorten zijn er en hoe kan ik kiezen?

Medicijnen bij MS. Welke soorten zijn er en hoe kan ik kiezen? Medicijnen bij MS Welke soorten zijn er en hoe kan ik kiezen? Medicijnen bij MS Welke soorten zijn er en hoe kan ik kiezen? Colofon Medicijnen bij MS Welke soorten zijn er en hoe kan ik kiezen? De patiëntengidsen

Nadere informatie

Wat u moet weten. over Mirena. al 15 jaar betrouwbaar

Wat u moet weten. over Mirena. al 15 jaar betrouwbaar Wat u moet weten over Mirena al 15 jaar betrouwbaar Inhoud 1. Algemeen 3 1.1 Wat is Mirena? 3 1.2 Hoe ziet Mirena eruit? 3 1.3 Waar wordt Mirena voor gebruikt? 4 1.4 Hoe werkt Mirena? 4 1.5 Mirena als

Nadere informatie

Urologie Het verwijderen van een tumor uit de blaas

Urologie Het verwijderen van een tumor uit de blaas Urologie Het verwijderen van een tumor uit de blaas Transurethrale resectie van een tumor (TURT) Urologie Inleiding Onderzoek heeft aangetoond dat u tumorweefsel in uw blaas heeft. De uroloog heeft u

Nadere informatie

De T0T- operatie bij urineverlies. Poli Urologie

De T0T- operatie bij urineverlies. Poli Urologie 00 De T0T- operatie bij urineverlies Poli Urologie 1 Deze folder geeft informatie over de TOT-operatie. TOT is een afkorting van Trans Obturatorius Tape. Bij de TOT-operatie krijgt de urinebuis een draagband

Nadere informatie

Als uw nieren niet goed meer werken

Als uw nieren niet goed meer werken Nierstichting Nederland Antwoordnummer 533 1400 VB Bussum 1400VB533 Nierpatiënten Vereniging Nederland Antwoordnummer 515 1400 VB Bussum 1400VB515 Als uw nieren niet goed meer werken chronische Nierschade

Nadere informatie