HELEMAAL KLAAR VOOR 2020

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "HELEMAAL KLAAR VOOR 2020"

Transcriptie

1 EPC 0,4 informatiemagazine HELEMAAL KLAAR VOOR 2020 Energiebesparing: de eisen Wat zijn de gevolgen van deze nieuwe eisen? De beste oplossingen voor een EPC van 0,4 Lage investeringskosten in combinatie met optimaal wooncomfort Naar nul-op-de-meter woningen Nú al inspelen op de eisen van na 2020 Het EPC-platform en dit magazine zijn een initiatief van Saint-Gobain Isover en hebben als doel de markt optimaal te informeren en te adviseren over de EPC-eisen. Voor meer informatie verwijzen wij u naar epcplatform.nl

2 MIJN NAAM IS IVO... EN DIT IS ONS In 2009 studeerde ik af aan de Technische Universiteit Eindhoven in Bouwtechniek en Productontwikkeling. Daarna ging ik bij Agentschap NL (nu RVO) aan de slag als adviseur energieneutraal bouwen. Zeker, het pad naar energieneutraal bouwen in 2020 was toen al uitgestippeld. Het energiebewustzijn in de markt is in de afgelopen jaren echter sterk toegenomen. Waarom zeer energiezuinig bouwen een must is, hoef je niemand meer uit te leggen. Sterker nog: bijna iedereen beseft nu dat het bouwen van gebouwen die geen energie meer gebruiken, de enige écht duurzame oplossing is. Sinds 2011 werk ik bij Saint-Gobain Isover. Als Solution Manager Bouw zoek ik voortdurend naar de best passende oplossingen voor vraagstukken in de markt. Actueel in de nieuwbouw is de nieuwe regelgeving over de EPC en thermische isolatie (Rc). Het vraagstuk is: hoe vul je die het beste in? Wat is slim, wat loont en wat kun je beter niet doen? Bijgaand magazine vertelt u hier meer over. Hierin stel ik tevens het EPC-team van Isover aan u voor. Ons team is in staat om vanuit verschillende expertises naar het geheel te kijken. En we gaan nog verder! We lanceren een EPC-platform (epcplatform.nl), waar ons team kennis over EPC-winst met u deelt en de laatste ontwikkelingen signaleert. De bewoner is leidend in de ontwikkeling naar energieneutraal. Eén van die ontwikkelingen is de nul-opde-meter-ambitie, dat een duidelijke invulling geeft aan het begrip energieneutraal. Alle energie die de woning én alle apparaten verbruiken, wordt in dit concept gecompenseerd met duurzame energie. Dat is de weg die we moeten volgen. De bewoner met zijn specifieke woonwensen en behoefte aan comfort is leidend, de techniek is volgend en zo koersen we af op een energieneutrale gebouwde omgeving. Laten aan w Zelf ben ik van plan op korte termijn een eigen All-Electric nul-op-demeter-woning realiseren. Hierin wil ik al mijn kennis en expertise over dit thema verwerken. Doel: comfortabel wonen, geen energielasten en dat alles tegen een betaalbare prijs. Ik zal het projectleiderschap op me nemen en zelf de tekeningen maken. Gaat het me lukken? Volg epcplatform.nl, want daar houd ik u op de hoogte! Diana van der Sloot Solution Manager Duurzaamheid & Innovatie Ivo van Rooy Solution Manager Bouw bij Saint-Gobain Isover ir. Ivo van Rooy Solution Manager Bouw bij Saint-Gobain Isover

3 TEAM we er samen erken Rogier Stoker Technical Engineer Regio West Ivo van Rooy Solution Manager Bouw Glenn den Broeder Technical Engineer Regio Oost EPCplatform EPCplatform 3

4 ENERGIEBESPARING: SCHERPERE EISEN Bijna twintig jaar geleden introduceerde de overheid de EPC (energieprestatiecoëfficiënt) in de Nederlandse bouw. De EPC is het resultaat van een uitgebreide berekening waarin onder andere de isolatie, ventilatie, verwarming en oriëntatie van een gebouw worden meegenomen. De EPC dient een duidelijk doel: steeds energiezuinigere nieuwbouw. Stap voor stap is de EPC in de afgelopen jaren aangescherpt. Nieuwbouwwoningen zijn steeds energiezuiniger geworden. Voor woningbouw is per 1 januari 2015 de voorlaatste stap gezet: de EPC is aangescherpt naar minimaal 0,4. De laatste stap, (bijna) energieneutrale nieuwbouw (BENG), wordt na 2020 gezet. Per 1 januari 2015 zijn ook de minimale thermische isolatie-eisen (R c ) van dichte gebouwdelen aangescherpt. Er wordt niet meer gerekend met een vaste isolatiewaarde voor de hele gebouwschil. In plaats daarvan zijn de waarden gedifferentieerd verhoogd. Logisch, want met een hogere isolatiewaarde bespaart u in het dak meer energie dan in de gevel of vloer. Nieuwe oplossingen Wat zijn de gevolgen van de nieuwe eisen? Moeten we de bouwpraktijk ingrijpend aanpassen of niet? En kunnen we de kosten binnen de perken houden? Isover ging op zoek naar de meest optimale oplossingen voor nu en na We presenteren deze in dit magazine. R c -eisen per 1 januari 2015 De minimum R c -eis voor gevels is aangepast van 3,5 naar 4,5 m 2.K/W. De minimum R c -eis voor daken is aangepast van 3,5 naar 6,0 m 2.K/W. De minimum R c -eis voor vloeren is gelijk gebleven: 3,5 m 2.K/W. Oplossingen voor de toekomst Wat is de beste oplossing voor een EPC van 0,4? Isover onderzocht het met adviesbureau DGMR. Uitgangspunt daarbij: de beste oplossing combineert lage investeringskosten met optimaal wooncomfort. Lente-akkoord laat energieambitie landen in markt De belangrijkste aanleiding voor het afsluiten van het Lente-akkoord was om de stapsgewijze aanscherping van de energieprestatie zonder schokken, zonder hakken in het zand en zonder problemen in de nieuwbouwmarkt te laten verlopen. Het Lente-akkoord werd ondertekend in 2008 door Bouwend Nederland, Aedes, Neprom, NVB Bouw en de minister van (toentertijd) VROM. In het akkoord staat de realisatie van 50% energiereductie in 2015 in relatie tot klantwensen (betaalbaarheid, comfort, gezondheid) centraal. 4 LENTE-AKKOORD ir. Claudia Bouwens Programmaleider kennisoverdracht en stimulering bij het Lente-akkoord

5 Het onderzoek naar de beste oplossingen voor een EPC van 0,4 richtte zich op de bouwkundige maatregelen en de installatietechnische maatregelen die nodig zijn. Op basis van de resultaten van dit onderzoek zijn voor verschillende referentiewoningen oplossingen ontwikkeld: het Basic Concept en het All-Electric Concept. Beide concepten voldoen aan EPC 0,4. Het All-Electric Concept is bovendien geschikt voor nieuwe ontwikkelingen, waaronder de nul-op-de-meter-woning. Basic Concept In het Basic Concept worden alleen de meest kostenefficiënte maatregelen toegepast. Dit houdt in dat de gebouwschil optimaal geïsoleerd is, aan de detaillering extra aandacht besteed is en de woning luchtdicht afgewerkt is. Bovendien is gekozen voor de beste combinatie van installaties, zoals een HR107 ketel (nog steeds de meest kostenefficiënte manier van verwarmen), een paar vierkante meter zonne-energiepanelen (PV) en ventilatie met natuurlijke toevoer in combinatie met CO 2 -sturing op de mechanische afvoer. Dit laatste is niet alleen kostenefficiënt, maar zorgt ook voor een gezond binnenklimaat. Aan het bewonerscomfort is dus ook gedacht. All-Electric Concept Het All-Electric Concept verschilt essentieel van het Basic Concept doordat het geen gasaansluiting heeft. Het huis wordt verwarmd door een efficiënte lucht-water warmtepomp, die zijn energie uit de buitenlucht haalt. De gebouwschil is geoptimaliseerd door toepassing van drievoudige beglazing in verbeterde kozijnen. De koudeval langs de ramen is daardoor verdwenen, wat zorgt voor een aangenaam binnenklimaat. Het All-Electric Concept verbruikt geen fossiele brandstoffen en is geschikt voor nieuwe ontwikkelingen zoals energieneutrale woningen met een EPC van 0 of lager. Wanneer de gebouwschil optimaal is gebouwd, kunnen bewoners alle benodigde energie opwekken met extra zonnepanelen. Klaar voor vier woningtypen Het Basic Concept en All-Electric Concept zijn ontwikkeld voor vier standaard RVO-referentiewoningen: de rijtussenwoning, de rijhoekwoning (twee-onder-een-kap), de vrijstaande woning en het appartement. Download gratis het DGMR-rapport op epcplatform.nl Ga naar epcplatform.nl voor de EPC-wijzer met daarin alle informatie over de concepten. Om de marktontwikkelaars, bouwbedrijven en corporaties te helpen dit doel te bereiken, zijn de afgelopen jaren tientallen bijeenkomsten, cursussen en incompanytrainingen georganiseerd over de techniek en de financiering rond energiebesparing. De Europese Unie streeft naar bijna-energieneutrale nieuwbouw per 31 december Dit streven zal waarschijnlijk per 1 januari 2021 wettelijk worden verankerd in het Bouwbesluit. De Lente-akkoord partners willen ervoor zorgen dat de professionele marktpartijen ook deze volgende aanscherping kunnen realiseren. De focus ligt hierbij op het realiseren van bijna-energie-neutrale woningen die tegemoetkomen aan de wensen van de klant. Zo is het nieuwe programma Zeer Energiezuinige Nieuwbouw (ZEN) voor de Klant ontstaan. Het doel van ZEN voor de klant is een gekantelde woningmarkt, waarbij energie niet langer een kostenpost is als gevolg van wettelijke verplichtingen, maar juist een unique buying point voor de consument. Meer informatie vindt u op LenteAkkoord energiezuinige nieuwbouw 5

6 6 Naar nul-op-de-meter-woningen Nú al nadenken over de eisen na 2020

7 De volgende EPC-stap is (bijna) energieneutrale nieuwbouw na Waarom zouden we daar nu al niet op voorbereid zijn? Samen met DGMR hebben we onderzocht hoe met het All-Electric Concept een EPC van 0 bereikt kan worden. Zelfs nul-op-de-meter-woningen kunnen met het All-Electric Concept nu al worden gerealiseerd. Met het All-Electric Concept naar EPC 0 Een EPC 0-woning verbruikt geen fossiele brandstoffen meer voor verwarming, koeling en warm water. In het All-Electric Concept is de gebouwschil al optimaal geïsoleerd. Met extra isolatie valt op het energieverbruik vrijwel niets extra s meer te besparen. De benodigde energie moet dus duurzaam worden opgewekt. Hiervoor kunnen extra zonnepanelen worden ingezet. De energie die ze leveren, kan door een warmtepomp worden benut voor het efficiënt verwarmen van de woning en de productie van warm water. We hebben onderzocht hoeveel extra zonnepanelen er nodig zijn om de stap naar EPC = 0 te maken. Voor een rijwoning gaat het om 29 m 2 zonnepanelen. Met het All-Electric Concept naar nul-op-de-meter In nul-op-de-meter-woningen moet ook het huishoudelijk energieverbruik (tv, koelkast, huishoudelijke apparaten etc.) worden gecompenseerd. Het totale energieverbruik van woning én bewoners moet immers op 0 uitkomen. Dit is haalbaar als in het All-Electric Concept 38 m 2 aan zonnepanelen wordt ingezet. Omdat het beschikbare dakoppervlak hiervoor mogelijk niet groot genoeg is, kiezen we voor high performance zonnepanelen. Wilt u voor de diverse referentiewoningen weten hoeveel extra zonnepanelen nodig zijn voor nul-op-de-meter-wonen? Kijk dan op epcplatform.nl 7

8 EVEN VOORSTELLEN... DIANA VAN DER SLOOT Op weg naar volledig duurzame bouw De passie voor duurzaamheid is tijdens de studie Bouwkunde aan de Technische Universiteit Eindhoven ontstaan. De negatieve milieu-impact van het gebruik van fossiele brandstoffen en bouwproducten die eindigen in de verbrandingsoven, raakte mij. Binnen de bouwwereld wilde ik hierin verandering aanbrengen. Daarom studeerde ik af op de duurzaamheidsvisie cradle-to-cradle en richtte met twee partners het adviesbureau C2Clabxx op. Met advies en online tools stimuleert het bureau de volledige bouwkolom om eco-effectief te bouwen. Eco-effectief bouwen doe je door producten, gebouwen en gebieden zo te ontwerpen dat ze positief bijdragen aan het milieu in plaats van dat ze er afbreuk aan doen. Inmiddels ben ik getrouwd, een dochter rijker en bouw ik binnen Isover verder aan een duurzame wereld. Energie besparen en zo de CO 2 -uitstoot verminderen is hierbij de eerste stap. Met het isoleren van de gebouwschil kan deze stap al snel gezet worden. De duurzaamheidsaspecten van het isolatiemateriaal zelf, vanaf de productie van het materiaal tot aan het hergebruik ervan aan het einde van de levensduur, worden continu geoptimaliseerd. Dit doen we door samen met aannemers, timmerfabrieken en opdrachtgevers duurzaam te innoveren op het gebied van productontwikkeling en energiebesparing. Zo kunnen wij de aarde met een goed gevoel doorgeven aan de volgende generatie. Diana van der Sloot Solution Manager Duurzaamheid & Innovatie bij Saint-Gobain Isover Lage EPC-score is een middel, integrale duurzaamheid is het doel Een lage EPC-score zie ik als een middel om de gebouwde omgeving te verduurzamen voor wat betreft energiebesparing en het gebruik van duurzame energiebronnen. Een integraal ontworpen gebouw dat qua ontwerp en materialisatie bijdraagt aan zijn omgeving en volledig draait op duurzame energie, dát is het doel. 8

9 Steeds belangrijker: milieu-impact van bouwmaterialen We zijn onderweg naar een EPC-eis van 0,0 na We gaan energieneutrale woningen bouwen die worden voorzien van duurzame energie. De milieuimpact van een woning hangt dan niet meer af van het gebruik van fossiele brandstoffen, maar van de toegepaste bouwmaterialen. Een nieuw dringend duurzaamheidsvraagstuk: wat is de milieu-impact van onze bouwmaterialen? Lees meer over de Dutch Green Building Councel op isover.nl/nieuws Voor isolatiematerialen zijn al wetenschappelijke levenscyclusanalyses (LCA) opgesteld, waarin per product de impact op het milieu en op de maatschappij is vastgesteld. Hieruit blijkt dat de ecobalans van Isover glaswol zeer positief is. Tijdens zijn levensduur in een constructie (50 jaar) bespaart een Isover glaswolproduct meer dan 100 keer de energie die nodig is om het te produceren, transporteren, verwijderen en af te voeren. Daarnaast heeft het onafhankelijk onderzoeksinstituut NIBE (Nederlands Instituut voor Bouwbiologie en Bouwecologie) alle isolatiematerialen in de Nederlandse markt geclassificeerd in volgorde van milieukosten. Hieruit blijkt dat glaswol voor zowel de spouw als het hellende dak in de klasse van het meest milieuvriendelijke materiaal valt (klasse 1a). Isover glaswol scoort hoog binnen BREEAM NL De milieu-impact wordt steeds belangrijker in de bouwpraktijk, nu het Bouwbesluit het maken van milieuprestatieberekeningen conform de Bepalingsmethode Milieuprestatie verplicht stelt bij het aanvragen van een bouwvergunning. Met Isover isolatie bent u alvast verzekerd van de best mogelijke milieuprestaties en een hoge score in diverse duurzaamheidstools, waaronder BREEAM NL. Dankzij de lage milieubelasting en de verwerking van 75% gerecycled glas draagt Isover glaswol binnen BREEAM NL bij aan een hoge score in de categorie Materialen. 9

10 Effect van een verbeterde gebouwschil Is het verder verhogen van de R c -waarden nog wel zinvol? De EPC verlagen? Tot nu toe deden we dat vooral door de R c -waarden te verhogen. Is dat nog de juiste maatregel of neemt het effect hiervan steeds verder af? Dat laatste is het geval, zo blijkt uit onderzoek. Met de huidige R c -waarden van het Bouwbesluit (4,5 in de gevel, 6,0 in het dak en 3,5 in de vloer) is het plafond zo ongeveer bereikt. Een verdere R c -verhoging draagt vrijwel niets meer bij aan een lagere EPC en is geen kostenefficiënte maatregel meer. Een voorbeeld illustreert het verminderde effect. We bekijken het gasverbruik van een rijtussenwoning. Als we in deze woning de R c -waarde van de gevel verhogen van 4,5 naar 5,0 m 2.K/W, dan daalt het energieverbruik nog maar met 4 m 3 per jaar. Dit betekent dat op de maandelijkse energielasten slechts 0,22 wordt bespaard. Verhogen we de R c -waarde van het dak van 6,0 naar 8,0 m 2.K/W, dan daalt het energieverbruik met 14 m 3 gas per jaar. Dit komt neer op een maandelijkse besparing van 0,78. Met R c -verhogingen is verbetering van de EPC amper meer mogelijk. De effecten zijn zo minimaal, dat het veel interessanter is om naar andere energiebesparende maatregelen te kijken. Denk hierbij aan koudebrugvrij bouwen, kierdichting of het toepassen van moderne installaties. In de bouw moeten we er ons dus bewust van worden dat het niet alleen meer om hogere R c -waarden gaat. De nieuwe isolatie-eisen uit het Bouwbesluit bieden een optimale basis, zowel voor een EPC 0,4-woning als voor een EPC 0-woning en een nul-op-de-meter-woning. Wilt u weten wat de effecten op de EPC zijn door het verhogen van R c -waarden? Kijk dan op epcplatform.nl. U kunt daar ook het onderliggende DGMR-rapport opvragen. Effect van drievoudige beglazing De open delen blijven een energetisch zwak onderdeel van de gebouwschil. Door de beglazing en de kozijnen te verbeteren, zal het comfort in de woning toenemen. Koudeval langs de gevel wordt dan immers uitgesloten. Tevens levert de maatregel een verbetering van maximaal 0,03 aan EPC-punten op. 10

11 Sinds 1 januari 2015 werken we met de aangescherpte EPC-eisen voor de woningen utiliteitsbouw. Gemakshalve duiden we die aan met de meest bekende eis, die voor woningbouw: EPC < 0,4. Dit is de laatste stap voordat we vanaf 2020 alleen nog nieuwe gebouwen neerzetten die energieneutraal zijn. Het is ook de laatste stap die nog genomen kan worden zonder duurzame energieopwekking en die vraagt om een uitgekiende combinatie van bouwkundige en installatietechnische maatregelen. Bij de keuze van maatregelen heeft elk planteam veel vrijheid. Toch is er een constante factor: een energiezuinig gebouwconcept begint met een kwalitatief hoogwaardige gebouwschil. Want energie die je niet nodig hebt, hoef je ook niet op te wekken. De beste besparing is nog altijd het voorkomen van een energiebehoefte. ENERGIEZUINIG BOUWEN BEGINT MET EEN GOEDE THERMISCHE SCHIL Kwalitatief hoogwaardige gebouwschil Maar wat is een hoogwaardige gebouwschil? Te vaak wordt dat vereenvoudigd tot hoge R c - en lage U-waarden. Het gaat echter om de samenhang van alle aspecten in de gebouwschil. In het ontwerp al bewust rekening houden met de zoninstraling is daarvan het begin. Dat doe je door het glas goed te positioneren en waar nodig overstekken en bouwkundige zonwering in te passen. In de uitwerking komt het dan aan op goede bouwkundige detaillering, verbeterde luchtdichtheid en een zorgvuldige uitvoering. Op deze drie zaken ga ik graag wat dieper in. Goede detaillering voorkomt koudebruggen Met het toenemen van de isolatiegraad worden de lineaire warmteverliezen, die we doorgaans koudebruggen noemen, een steeds groter onderdeel van het warmteverlies. Met andere woorden: de kwaliteit van de bouwkundige details wordt steeds belangrijker. Technisch hebben we het dan over de Ψ-waarde (de Griekse letter psi). We kunnen dit inzichtelijk maken in detailtekeningen waarin het temperatuurverloop in kleur wordt weergegeven. Dan blijkt dat het inbouwen van kozijnen en de lijn van het glas ten opzichte van de minerale wol erg belangrijk zijn. De positie van het kozijn bepaalt mede het energieverlies van de schil, maar ook of men wel of niet comfort ervaart. Luchtdichtheid voor comfort en energiebesparing Goede luchtdichtheid van de gebouwschil is ook een belangrijke voorwaarde voor een gebouw dat in de praktijk zowel energiezuinig als comfortabel is. Het voorkomt ongecontroleerde luchtstromen ( tocht in gewone mensentaal) die onaangenaam zijn en bewoners ertoe brengen de thermostaat hoger te draaien. Daarnaast beschermt luchtdichtheid de constructie tegen inwendige condensatie. Luchtdicht bouwen kan bovendien prima gecombineerd worden met dampopen bouwen. Vakmanschap in de uitvoering Hoe goed de voorbereiding ook is, het eindresultaat staat of valt met de uitvoeringskwaliteit. Daarom is het belangrijk om ook stil te staan bij de maakbaarheid. Kan de man op de steiger zelf controleren of de isolatie goed is aangebracht? Want isoleren is een ir. H.J.J. Valk, senior adviseur Nieman Groep aparte discipline, die wel wat beter gewaardeerd mag worden. Een thermische foto van het gerealiseerde werk wordt zo de kroon op het werk. Want als het een controlemiddel zou zijn, ben je al te laat. Wat betekent dit alles nu concreet? Isolatiewaarde en detaillering worden bewust ingezet als instrumenten voor energiezuinigheid. Dit vraagt om inzicht en vakmanschap op alle niveaus. Daardoor blijft bouwen leuk en boeiend. 11

12 Kostenefficiënt bouwen begint al in de ontwerpfase In projecten zit Technical Engineer Rogier Stoker al vroeg aan tafel. Met architecten en projectontwikkelaars bekijkt hij hoe je kostenefficiënt kunt bouwen volgens de nieuwste eisen van het Bouwbesluit. In een vroeg stadium kun je namelijk het ontwerp nog aanpassen. Voor besparing van energielasten is het verder verhogen van de R c -waarden niet erg relevant, zoals hiervoor is toegelicht. Verhogen van de R c van 4,5 naar 5,0 in een gevel levert een besparing van nog geen 0,22 per maand op. Welke investeringskosten staan daartegenover? Om de R c -waarden te verhogen, kiest men vaak harde isolatiematerialen, zegt Rogier. De hogere kosten van dit materiaal haal je er met de energiebesparing niet uit. Als tegenwerping horen we dan vaak dat het gebruik van minerale wol in gevels veel extra kosten met zich meebrengt. Je zou dure aanpassingen moeten doen in het ontwerp, zoals een bredere spouw. Deze aanname klopt echter niet. Uit een onderzoek van Bouwadviesbureau Basalt blijkt dat gevels met zachte isolatie uiteindelijk goedkoper zijn dan gevels met harde isolatie. De besparing kan oplopen van 326 voor een rijtussenwoning tot maar liefst voor een vrijstaande woning. Integrale aanpak werkt Het is dus belangrijk om in het ontwerpproces naar alle investeringskosten te kijken, rekening houdend met de materiaal- en verwerkingskosten, inclusief eventuele bouwkundige aanpassingen. Zo n integrale aanpak kan verrassende resultaten opleveren: Hierdoor hebben we onlangs bij een project van 30 woningen ruim kunnen besparen! 12

13 EVEN VOORSTELLEN... ROGIER STOKER Het geheel is meer dan de som der delen De interesse voor bouwfysica ontstond al tijdens mijn afstudeeropdracht bij een groot bouwmanagementbureau. Deze interesse is alleen maar toegenomen in de negen jaar dat ik nu bij Isover werk. In deze periode is de bouw aanzienlijk veranderd. Er worden hogere Rc-waarden gehaald. Het effect van verbeterde luchtdichtheid wordt steeds vaker benut, terwijl het belang van lineaire warmteverliezen duidelijker wordt. Energiezuinige installaties worden steeds meer toegepast. Drie jaar geleden heeft Isover geïnvesteerd in het specialisme waarin Isover zich altijd al onderscheidde: projectadvisering. Sindsdien vervul ik de functie van Technical Engineer en houd ik mij vooral bezig met advisering over de EPC, Rc-berekeningen, luchtdichtheid, lineaire warmteverliezen en dauwpunten. In deze veelzijdige functie bouw ik mee aan de kwaliteit en verduurzaming van nieuwbouw en de gebouwde omgeving. Voor verdere verduurzaming van de woningbouw is de EPC verlaagd naar 0,4 en zijn de Rc-waarden verhoogd. Samen met ontwikkelende aannemers, architecten en ontwikkelaars bekijk ik of we projecten kwalitatief beter, duurzamer en kostenefficiënter kunnen realiseren. Drie aspecten die in het kader van verduurzaming steeds belangrijker worden. Isover onderscheidt zich in projectadvisering Bij Isover hebben we niet alleen kennis van isolatie, maar kunnen we ook adviseren over bijvoorbeeld EPC, dauwpunt bij renovaties, lineaire warmteverliezen bij passiefbouwen en het energetisch advies in nul-op-de-meter-woningen. We kunnen gerust zeggen dat het geheel meer is dan de som der delen... Rogier Stoker Vraag het volledige onderzoek van Basalt naar de kosten van verschillende spouwmuren aan op epcplatform.nl Technical Engineer Regio West bij Saint-Gobain Isover Wilt u advies over mogelijke kostenbesparingen van uw project? Neem dan contact op met Rogier Stoker of Glenn den Broeder. 13

14 EVEN VOORSTELLEN... GLENN DEN BROEDER Glenn den Broeder Technical Engineer Regio Oost bij Saint-Gobain Isover The best of both worlds Duurzaamheid, energiebesparing, CO 2 -verlaging en natuurlijk comfort. Allemaal thema s waar we in de bouw druk mee zijn. Ondersteund door de ambitie van de overheid om na 2020 alle nieuwbouw energieneutraal uit te voeren. Mooi, als we het ook allemaal waarmaken... Tijdens de start van mijn bouwkundige carrière heb ik bewust werkervaring opgedaan in zowel de ontwerpfase als de uitvoering in de praktijk. Want al tijdens de eerste stages was mij duidelijk geworden dat deze twee werelden niet altijd goed samengaan. Hieruit is mijn passie voor kwaliteit en eenvoud ontstaan. Tijdens mijn vervolgstudie aan het hbo in Tilburg zocht ik een stage die aansloot op mijn passie. Die vond ik bij Nieman Raadgevende Ingenieurs. Dit adviesbureau houdt zich onder andere bezig met het verbeteren en controleren van de bouwkwaliteit en detaillering, maar heeft ook de kennis om theoretische berekeningen uit te voeren, bijvoorbeeld voor de EPC. Ontwerp en uitvoering beter verbinden is duurzaam en energiebesparend! Na een aantal jaren bij Nieman was ik toe aan een nieuwe uitdaging, waarin ik de twee werelden - ontwerp en uitvoering - nog beter met elkaar zou kunnen verbinden. Bij Saint-Gobain Isover heb ik deze kans gekregen. Als Technical Engineer denk ik mee in de ontwerpfase én kan ik een goede begeleiding geven tijdens de uitvoering. Want we kunnen onszelf allemaal doelstellingen opleggen met betrekking tot energiebesparing, CO 2 -reductie en duurzame producten. Maar hoe waardevol zijn deze kreten, wanneer de uitvoering niet goed is? Uiteindelijk is het de juist aangebrachte isolatie die de eindgebruiker optimaal profijt geeft tijdens de hele levensduur van het gebouw. Dát is pas echt duurzaam en energiebesparend! 14

15 Kieren en naden kunnen R c -waarde halveren De basis voor een goed gebouw legt u met een goed ontwerp. Een ontwerp dat is afgestemd op de te behalen thermische prestatie en waarvan de details praktisch uitvoerbaar zijn, verduidelijkt Glenn. Energiebesparing met de gebouwschil staat of valt immers met de uitvoering. Als de gevel eenmaal dicht zit, is het gedaan. Niemand wil weer afbreken! Meer weten over begeleiding op de bouw? Ga naar epcplatform.nl Als Technical Engineer is Glenn den Broeder de verbindende schakel tussen het ontwerp en de uitvoering. Met toolbox-presentaties op de bouw wordt de vertaalslag naar de uitvoering gemaakt. Zo kan de beoogde R c -waarde in de praktijk behaald worden met uiteindelijk harde garanties op prestaties. Wist u bijvoorbeeld dat de R c -waarde eigenlijk gehalveerd dient te worden als zich achter de isolatie een spouwtje van slechts 5 mm bevindt? Gelukkig is glaswol flexibel, waardoor het de contouren van het binnenblad beter kan volgen. Met de juiste verwerking heeft u niet het risico van een valse spouw. Goed isoleren voorkomt kieren en naden Strak isoleren is waarschijnlijk nog belangrijker, vervolgt Glenn. Adviesbureau BDA heeft dit effect onderzocht en dat leverde schokkende resultaten op. Bij 1% open naad in de thermische schil neemt de werkelijke R c -waarde met maar liefst 36% af! Een berekende R c -waarde van 5,0 wordt dan een werkelijke R c -waarde van slechts 3,0 m² K/W. Dit risico is gemakkelijk te voorkomen: een kwestie van een goed uitgevoerde isolatie met glaswol. Glaswolisolatie grijpt namelijk in elkaar en is vormvast. Daardoor ontstaat er op lange termijn ook geen naad of kier! Beter voor wooncomfort en milieu Goed verwerkte isolatie waarborgt dus de beoogde energiezuinigheid van het gebouw. Maar er is meer. Het Bouwbesluit stelt een eis aan de detaillering, de F-factor. Hiermee moet worden voorkomen dat door oppervlaktecondensatie een gunstig milieu voor schimmels en huisstofmijt kan ontstaan. Als de isolatie ter plaatse van de detailleringen niet goed aangebracht wordt, heeft dit een negatief effect op de F-factor. Met alle gevolgen van dien. Goed aangesloten isolatie zonder kieren en naden is dus onmisbaar! 15

16 EPC verlagen? Vergeet de details niet! SBRCURnet actualiseert details Om onnodig energieverlies te voorkomen, is het erg belangrijk om goed te detailleren. Er is veel EPC-winst te behalen met het aanpakken van warmteverliezen via knooppunten in de woning. Deze lineaire warmteverliezen (koudebruggen) treden op langs aansluitingen, bijvoorbeeld rondom kozijnen, maar ook bij de aansluiting van de gevel met het dak en bij de fundering. Door deze aansluitingen nauwkeuriger te berekenen en mee te nemen in de EPC-berekening, kunt u op de EPC veel meer winnen dan u denkt. Het EPC-team denkt graag mee over een goede detaillering die ook nog eens uitvoerbaar is op de bouwplaats. Aldo de Jong, themamanager bouwtechniek, brandveiligheid & bouwregelgeving SBRCURnet. Themamanager bouwtechniek, brandveiligheid en bouwregelgeving bij SBRCURnet, zet de belangrijkste aanpassingen van de details op een rij. Actualisatie december Per 1 april 2014 is de NEN 1068:2012 aangewezen in het Bouwbesluit. Deze norm geeft een nieuwe berekeningsmethode voor de lineaire warmtedoorgangscoëfficiënt van de funderingsdetails. In plaats van twee getallen Ψe;i en Ψgr;i wordt de coëfficiënt nu één getal Ψgr (lineaire warmtedoorgangscoëfficiënt naar de grond). Wij hebben deze wijziging doorgerekend voor de referentiedetails die het betreft. Nieuwe houten kozijndetails Sinds april 2015 zijn 24 nieuwe referentiedetails toegevoegd aan de Basisdetails gietbouw en stapelbouw. Het gaat om speciale houten kozijnoplossingen (uit katern 11 van de KVT) buiten het metselwerk (bloemkozijn, erkerkozijn en serre), achter het metselwerk, ronde kozijnen en houten rekjes boven, onder en aan de zijkant van de kozijnen. Juist deze kozijnoplossingen leveren altijd veel discussie op en daarom zijn we zeer verheugd dat er consensus is bereikt over deze nieuwe SBR-Referentiedetails. Actualisatie R c -waarde Per 1 januari 2015 is in het Bouwbesluit een gedifferentieerde R c -waarde ingevoerd voor de beganegrondvloer, gevels en dak. De SBR-Referentiedetails zullen daarom allemaal worden geactualiseerd. Alle tekeningen worden aangepast en vastgesteld in de begeleidingscommissie. De bouwfysische parameters worden driedimensionaal gemodelleerd en doorgerekend. Een grote klus waarbij we ons in eerste instantie richten op de Houtskeletbouwdetails en de Basisdetails gietbouw en stapelbouw. Deze details zullen in de zomer van 2015 gereed zijn. 16 Lees het artikel van SBRCURnet en download diverse referentiedetails op epcplatform.nl

17 Meer weten over luchtdicht bouwen? Vraag de brochure Luchtdicht bouwen van Isover aan op epcplatform.nl Luchtdicht bouwen voor meer energiebesparing én comfort De laatste jaren krijgt luchtdicht bouwen steeds meer aandacht. Het besef dat luchtdicht (of beter: kierdicht) bouwen enorm bijdraagt aan energiezuinige woningen, is in brede kring doorgedrongen. Voor de EPC is een goede luchtdichtheidswaarde (uitgedrukt in q v;10 ) dan ook een belangrijke factor. Verbetert u de q v;10 van de forfaitaire waarde naar 0,4 dm 3 /s per m 2 (d.w.z. dat er per seconde ongewenst 0,4 dm 3 lucht ontsnapt per m 2 oppervlakte bij een drukverschil van 10 Pascal), dan bespaart u veel energie. De beoogde luchtdichtheid moet uiteraard wel worden behaald in de praktijk. Met een blowerdoortest kan dit worden getoetst. Energiebesparing is niet het enige voordeel van luchtdicht bouwen. Het is ook essentieel voor een fijn binnenklimaat, zonder vocht of tocht. Bovendien draagt luchtdicht bouwen bij aan een goede geluidswering; kieren en naden zijn namelijk grote geluidslekken. Luchtdicht bouwen in de praktijk Luchtdichting vraagt extra aandacht in de uitvoering. Denk hierbij aan: kozijnen rondom luchtdicht afwerken met bijvoorbeeld gesloten celband of butyltape; de aansluiting van het dak op de gevel nauwkeurig afwerken; doorvoeringen luchtdicht afwerken. 17

18 Met slimme installaties naar energieneutraal De energieneutrale woning is het uiteindelijke doel. Om dit te kunnen bereiken, moeten we de woning in haar geheel bekijken. Het goed isoleren van de woning om energie te besparen, is de eerste stap, die naar EPC 0,4 voert. De volgende stap is gebruikmaken van duurzame energie. Hiervoor zijn slimme installaties beschikbaar. Wilt u meer informatie over het effect van installaties? Kijk dan op epcplatform.nl Zonnepanelen en warmtepomp Er zijn diverse installaties waarmee de EPC-score direct kan worden verbeterd. Denk aan zonnepanelen, een douche wtw en een elektrische warmtepomp. De prijs van zonnepanelen is in de afgelopen jaren flink gedaald. Duurzame energie opwekken met zonnepanelen is daardoor ook financieel zeer interessant, zeker in combinatie met een warmtepomp die zijn energie uit de bodem of de buitenlucht haalt en op een duurzame manier verwarmt. Ventilatiesystemen Goed ventileren is essentieel voor een gezond binnenklimaat. Globaal genomen zijn er twee geschikte opties: een systeem met natuurlijke toevoer of volledig mechanische ventilatie. Met beide systemen kan de beoogde EPC worden behaald en een gezond binnenklimaat worden gerealiseerd. In het Basic Concept kiezen we voor natuurlijke ventilatie met CO 2 -sturing op de roosters, omdat dit voor optimaal comfort zorgt. In het All-Electric Concept passen we mechanische afzuiging met warmteterugwinning (balansventilatie) toe om energie te besparen. Aandacht tijdens ontwerp en uitvoering Ventilatiesystemen vragen speciale aandacht tijdens ontwerp en uitvoering. Bij natuurlijke luchttoevoer moet koudeval worden voorkomen. Slimme plaatsing van de toevoerroosters of het voorverwarmen van lucht kan voor het gewenste comfort zorgen. Bij mechanische ventilatie is het belangrijk dat het installatiebureau het systeem goed afstemt op de behoefte. Bewoners zullen bovendien de filters regelmatig moeten vervangen. 18

19 EPC 0,4 of lager? Kijk naar het geheel! Hoe verder u de EPC wilt verlagen, hoe belangrijker het wordt om naar het geheel kijken. Centraal staat uiteraard de bewoner met zijn comfortwensen. Om aan zijn wensen te kunnen voldoen, zullen isolerende en installatiemaatregelen goed op elkaar afgestemd moeten worden. Zo wordt het uiteindelijke doel bereikt: de tevreden bewoner die geniet van optimaal comfort en een lage energierekening. Tegelijkertijd wordt het milieu gespaard doordat het gebruik van fossiele brandstoffen geminimaliseerd is. Ons EPC-team is in staat om vanuit verschillende expertises naar het geheel te kijken. Aarzel dan ook niet en neem contact met ons op. Wij denken graag met u mee! EPC live event: neem deel aan gratis webinar! Online seminar op: dinsdag 2 juni 2015 van tot uur Wilt u binnen korte tijd meer weten over wat de beste keuzes zijn om een EPC van 0,4 te realiseren? En hoe u met de juiste kennis financieel voordeel kunt behalen? Neem dan deel aan het gratis online seminar op: dinsdag 2 juni 2015 van tot uur. Organisator van dit webinar is Bouwwereld. Sprekers van dit webinar zijn: René van der Loos, adviseur bij adviesbureau DGMR Ivo van Rooy, solution manager bouw bij Saint-Gobain Isover Peter Horst, strategisch manager bij Basalt Bouwadvies Zij spreken over de beste mogelijkheden om een EPC van 0,4 te realiseren. Tot op welke hoogte levert extra isoleren nog financieel voordeel op? En wanneer is het juist interessanter om bijvoorbeeld een extra PV-paneel te plaatsen? Tijdens het webinar wordt een aantal concepten voor een EPC 0,4 gepresenteerd, opgesteld en doorgerekend door adviesbureau DGMR. Op basis van diverse kostencalculaties worden vervolgens de meest economische keuzes gepresenteerd, zowel voor het behalen van een EPC van 0,4 als voor een nog betere energieprestatieambitie. Met de juiste keuzes blijven de kosten van EPC 0,4 binnen de perken, terwijl de woningkwaliteit toeneemt. Meld u aan op epcplatform.nl Webinar gemist? U kunt het webinar terugkijken op epcplatform.nl. 19

20 Iedereen energieneutraal, Laten we er samen aan werken EPC live event: neem deel aan gratis webinar op 2 juni 2015! Webinar gemist? U kunt deze ook terug kijken op onze site. EPC wijzer: bekijk alle EPC 0,4 concepten en download de EPC berekeningen! En bereid u alvast voor op de eisen na Advies op maat: wat zijn de mogelijke kostenbesparingen voor úw project? Maak vrijblijvend een afspraak met onze Technical Engineers. Documentatie: download relevante rapporten en technische brochures over energiezuinig bouwen. Blijf op de hoogte: volg het EPC-platform op Twitter, LinkedIn, YouTube of schrijf u in voor de nieuwsbrief. Aan dit magazine hebben meegewerkt: LenteAkkoord energiezuinige nieuwbouw Dit EPC magazine is een initiatief van: Saint Gobain Isover, Postbus 96, 4130 EB EPCplatform EPCplatform

Isover EPC-wijzer Behaal een EPC van 0,6 met Isover isolatie-oplossingen

Isover EPC-wijzer Behaal een EPC van 0,6 met Isover isolatie-oplossingen Isover EPC-wijzer Behaal een EPC van met Isover isolatie-oplossingen met succes naar www.isover.nl/epcwijzer www.isover.nl Energiebesparing: laten we er samen aan werken De overheid heeft samen met de

Nadere informatie

EPC 0,8: Over welke woningen en installatieconcepten hebben we het?,

EPC 0,8: Over welke woningen en installatieconcepten hebben we het?, EPC 0,8: Over welke woningen en installatieconcepten hebben we het?, ir. F.W. (Freek) den Dulk Nieuwe eis per 1 januari 2006 EPC 0,8 Herziening norm: NEN 5128:2004 Energieprestatie van woonfuncties en

Nadere informatie

Isover EPC-wijzer. Behaal een EPC van 0,4 met energiebesparende en kostenefficiënte oplossingen van Isover. www.isover.nl

Isover EPC-wijzer. Behaal een EPC van 0,4 met energiebesparende en kostenefficiënte oplossingen van Isover. www.isover.nl Isover EPC-wijzer Behaal een EPC van 0,4 met energiebesparende en kostenefficiënte oplossingen van Isover www.isover.nl Inhoud Energiebesparing: laten we er samen aan werken 3 Energiebesparing: de eisen

Nadere informatie

Energieneutraal via de Passief bouwen route

Energieneutraal via de Passief bouwen route Energieneutraal via de Passief bouwen route ing. J.J.P. (Jan Pieter) van Dalen Slotsymposium 14 september 2015 Verbouw monument Verbouw van een monument Monument als bedoeld in art. 1 onder d (Monumentenwet

Nadere informatie

energiebesparing bestaande bouw Noord-West Veluwe

energiebesparing bestaande bouw Noord-West Veluwe energiebesparing bestaande bouw Noord-West Veluwe Marc Smijers M 06-23924330 www.smijers-energieadvies.nl info@smijers-energieadvies.nl 1 Onderwerpen Hoe komt energielabel tot stand Relatie (of niet!)

Nadere informatie

Toolkit R c & EPC woningbouw

Toolkit R c & EPC woningbouw Toolkit R c & EPC woningbouw Energie & Duurzaamheid Bouwregelgeving Brandveiligheid Bouwfysica Akoestiek Flexibele schil Programma Introductie Wijzigingen Bouwbesluit 2012 Toekomst Termen & begrippen Rc

Nadere informatie

Bouwfysica van Passief Bouwen in houtskeletbouw

Bouwfysica van Passief Bouwen in houtskeletbouw Bouwfysica van Passief Bouwen in houtskeletbouw Projectseminar Velve-Lindenhof ir. H.J.J. (Harm) Valk senior adviseur Energie & Duurzaamheid Nieman Raadgevende Ingenieurs Inleiding Nieman Raadgevende Ingenieurs

Nadere informatie

Slimme keuzes voor woningconcepten met warmtepompen

Slimme keuzes voor woningconcepten met warmtepompen Slimme keuzes voor woningconcepten met warmtepompen Interactie tussen gevelisolatie, ventilatiesystemen en capaciteit warmtepompsystemen Per 1 januari 2015 worden de EPCeisen aangescherpt. Voor woningen

Nadere informatie

Hans Bosch Hogeschool Rotterdam / Ex ambtenaar BWT

Hans Bosch Hogeschool Rotterdam / Ex ambtenaar BWT Energieprestatie naar 0.4. Hoe krijgen we dit nu Hans Bosch Hogeschool Rotterdam / Ex ambtenaar BWT Arthur Barendregt Gemeente Rotterdam 1 Werkgroep gezondheid & energiezuinigheid - Houdt zich bezig met

Nadere informatie

ENERGIEBEHOEFTE WONINGBOUW

ENERGIEBEHOEFTE WONINGBOUW ENERGIEBEHOEFTE WONINGBOUW In t Hart van de Bouw ENERGIEBEHOEFTE WONINGBOUW Nederlandse Isolatie Industrie Postbus 8408 3503 RK UTRECHT 030-6623266 Vertegenwoordigd door: de heer ir. E. Las Nieman Raadgevende

Nadere informatie

17-6-2013. Passief Bouwen. Passief Bouwen in de praktijk. Velve-Lindehof, Enschede. Stelling. Ontwerpvisie. Binnengasthuizen, Zwolle

17-6-2013. Passief Bouwen. Passief Bouwen in de praktijk. Velve-Lindehof, Enschede. Stelling. Ontwerpvisie. Binnengasthuizen, Zwolle Passief Bouwen Passief Bouwen in de praktijk Kennisdag Bouwfysica 2013 Passief bouwen' is een specifieke bouwstandaard met een comfortabel binnenklimaat, gedurende zowel het zomer- als het winterseizoen,

Nadere informatie

Passief Bouwen in de praktijk

Passief Bouwen in de praktijk Passief Bouwen in de praktijk Velve-Lindenhof: van idee tot realisatie ir. H.J.J. (Harm) Valk / ing. A.F. (André) Kruithof adviseur Energie & Duurzaamheid Programma Projectomschrijving Ontwerpvisie Bouwfysische

Nadere informatie

energiebesparing bestaande bouw Harderwijk 26 mei 2015

energiebesparing bestaande bouw Harderwijk 26 mei 2015 energiebesparing bestaande bouw Harderwijk 26 mei 2015 Marc Smijers M 06-23924330 www.smijers-energieadvies.nl info@smijers-energieadvies.nl 1 Onderwerpen Relatie tussen energielabel en energiegebruik

Nadere informatie

Energiezuinige woningen met een EPC van 0,4: kies het concept dat je wenst!

Energiezuinige woningen met een EPC van 0,4: kies het concept dat je wenst! Energiezuinige woningen met een EPC van 0,4: kies het concept dat je wenst! December 2014 Toolkit Selectietool Per 1 januari 2015 gaan we de volgende stap maken naar een EPC van 0,4 om uiteindelijk eind

Nadere informatie

Klaar voor de nieuwe epc-eis?

Klaar voor de nieuwe epc-eis? Insulation Isoleermomenten Deel 5 Eerste editie Augustus 2010 Isoleermomenten van Klaar voor de nieuwe epc-eis? Met Kooltherm weet u het zeker Kingspan Isoleermoment 8 epc U weet dat in de nabije toekomst

Nadere informatie

Isover RKL-31 Façade

Isover RKL-31 Façade NIEUW Isover RKL-31 Façade Compleet isolatiesysteem voor slanke houtskeletbouwgevels www.isover.nl/rkl Nieuwe eisen aan energiebesparing Ontwikkeling EPC-waarden Per 1 januari 2015 zijn de eisen aan energiebesparing

Nadere informatie

Energieprestaties grondgebonden woningen

Energieprestaties grondgebonden woningen Energieprestaties grondgebonden woningen Meer wooncomfort met minder energie Het slimme duurzame bouwconcept. Van VolkerWessels Stap voor stap naar minder energiegebruik De overheid stelt steeds scherpere

Nadere informatie

Projectgegevens. Openbaar Belang Binnengasthuisstraat 1 8022 NH, Zwolle T. (038) 45 67 222 E. info@openbaarbelang.nl. Projectteam PROJECT

Projectgegevens. Openbaar Belang Binnengasthuisstraat 1 8022 NH, Zwolle T. (038) 45 67 222 E. info@openbaarbelang.nl. Projectteam PROJECT Energieconcept Projectgegevens PROJECT De groene verbinding Nieuwbouw 15 duurzame woningen Pallandtmarke te Zwolle OPDRACHTGEVER Openbaar Belang Binnengasthuisstraat 1 8022 NH, Zwolle T. (038) 45 67 222

Nadere informatie

Energieprestatie in de toekomst Verdouw Beurs 2.0

Energieprestatie in de toekomst Verdouw Beurs 2.0 Energieprestatie in de toekomst Verdouw Beurs 2.0 ing. A.F. (André) Kruithof Oktober 2015 Programma Op weg naar 2050: doelstellingen bestaande bouw & nieuwbouw BENG-indicatoren Energiezuinigheid in de

Nadere informatie

Passief Bouwen: waarom en hoe?

Passief Bouwen: waarom en hoe? Passief Bouwen: waarom en hoe? Ontwerpen en bouwen vanuit een visie ir. H.J.J. (Harm) Valk senior adviseur Energie & Duurzaamheid Passief Bouwen Kenmerken o hoogwaardige thermische schil o goed comfort

Nadere informatie

Bouwbesluit en Passief Bouwen

Bouwbesluit en Passief Bouwen Bouwbesluit en Passief Bouwen Welke (on)mogelijkheden zijn er vanuit de bouwregelgeving? ir. H.J.J. (Harm) Valk senior adviseur Energie & Duurzaamheid Programma Bouwbesluiteisen en Passief Bouwen Gezondheid

Nadere informatie

Bijlage I 20111278-07 Investeringen en energielasten Energiesprong woningbouw Maria van Bourgondiëlaan te Eindhoven. 1 Inleiding

Bijlage I 20111278-07 Investeringen en energielasten Energiesprong woningbouw Maria van Bourgondiëlaan te Eindhoven. 1 Inleiding Bijlage I 20111278-07 Investeringen en energielasten Energiesprong woningbouw Maria van Bourgondiëlaan te Eindhoven Datum Referentie Behandeld door 13 december 2011 20111278-07 P. Smoor/LSC 1 Inleiding

Nadere informatie

Energieprestatie. metalen gevelelementen in EP berekening Ubouw. 3, 10 en 17 november 2008 VMRG bijeenkomst. door Peter Vierveijzer

Energieprestatie. metalen gevelelementen in EP berekening Ubouw. 3, 10 en 17 november 2008 VMRG bijeenkomst. door Peter Vierveijzer Energieprestatie metalen gevelelementen in EP berekening Ubouw 3, 10 en 17 november 2008 VMRG bijeenkomst door Peter Vierveijzer aanleiding Denkt u projecten te missen doordat houten en kunststof kozijnen

Nadere informatie

Bespaar op energie én uw woonlasten samen met Woonpartners

Bespaar op energie én uw woonlasten samen met Woonpartners ENERGIE ZUINIGER WONEN! Bespaar op energie én uw woonlasten samen met Woonpartners 1 Energiebesparingsproject Energie besparen is een zaak van iedereen. Daarom investeert Woonpartners samen met haar huurders

Nadere informatie

Hoe kan ik energie besparen? De Woningstichting helpt u!

Hoe kan ik energie besparen? De Woningstichting helpt u! energie besparen = woonlasten verlagen VRAGEN? Bent u geïnteresseerd in één van de mogelijkheden die in deze brochure zijn beschreven, heeft u nog vragen of wilt u meer weten over de kosten? Vul dan het

Nadere informatie

Onze Ambitie : De gemeente OOsterhOut wil een DuurzAme gemeente zijn en een Actieve bijdrage leveren AAn een schone, veilige

Onze Ambitie : De gemeente OOsterhOut wil een DuurzAme gemeente zijn en een Actieve bijdrage leveren AAn een schone, veilige duurzaam bouwen in duurzaam bouwen in U overweegt om een kavel te kopen in de Contreie. Overweeg dan vooral ook om dat energiezuinig en duurzaam te doen. De gemeente Oosterhout heeft namelijk een regeling

Nadere informatie

Woningen met EPC ( 0,8

Woningen met EPC ( 0,8 Een initiatief van in samenwerking met 1 Woningen met EPC ( 0,8 Toelichting wijzigingen en bouwkundige aandachtspunten en duurzame energie - ontwerp- en adviesbureau BNA ir. F.W. den Dulk (Freek) 2 1 Onderwerpen

Nadere informatie

Infoavond 8 oktober 2015 Yvonne Feuerhahn. Hoe begin je? Met het duurzamer maken van je huis?

Infoavond 8 oktober 2015 Yvonne Feuerhahn. Hoe begin je? Met het duurzamer maken van je huis? Infoavond 8 oktober 2015 Yvonne Feuerhahn Hoe begin je? Met het duurzamer maken van je huis? Yvonne Feuerhahn ambassadeur adviseur architect Sinds 2010 dagelijks bezig met het verduurzamen van bestaande

Nadere informatie

EPC concepten 0,4. Trias Energetica...2 EPC 0,4 concepten - Vrijstaande woning...3 EPC 0,4 concepten - Geschakelde woning...4.

EPC concepten 0,4. Trias Energetica...2 EPC 0,4 concepten - Vrijstaande woning...3 EPC 0,4 concepten - Geschakelde woning...4. etaalbare kwaliteit! EPC en 0,4 14 1,4 1,2 1,0 0,8 0,6 0,4 1996 1998 2000 2006 2011 2015 Inhoudsopgave: Trias Energetica...2 EPC 0,4 en - Vrijstaande woning...3 EPC 0,4 en - Geschakelde woning...4 EPC

Nadere informatie

PreSets. Verlaag het energieverbruik, verhoog het comfort met BUVA. BUVA EPC-producten: Energiebesparend Kostenefficiënt Comfortabel TOTAL CONTROL

PreSets. Verlaag het energieverbruik, verhoog het comfort met BUVA. BUVA EPC-producten: Energiebesparend Kostenefficiënt Comfortabel TOTAL CONTROL PreSets Verlaag het energieverbruik, verhoog het comfort met BUVA TOTAL CONTROL BUVA EPC-producten: Energiebesparend Kostenefficiënt Comfortabel Verlaag het energieverbruik, verhoog het comfort met BUVA

Nadere informatie

Doelen duurzaam bouwen

Doelen duurzaam bouwen 1 Doelen duurzaam bouwen Duurzaam bouwen is hot. Geen wonder, u verhoogt de waarde van uw woning, verlaagt uw woonlasten, krijgt overheidssubsidies voor duurzame details, maar ziet u ook hoe comfortabel

Nadere informatie

Energietransitie. Bouw op onze kennis

Energietransitie. Bouw op onze kennis Energietransitie Bouw op onze kennis Programma Introductie Energieverbruik van een woning Energieverbruik in de praktijk Energieneutraal + Opslag van energie Bewoner centraal Wat doen wij? Een greep uit

Nadere informatie

PDFlib PLOP: PDF Linearization, Optimization, Protection. Page inserted by evaluation version www.pdflib.com sales@pdflib.com

PDFlib PLOP: PDF Linearization, Optimization, Protection. Page inserted by evaluation version www.pdflib.com sales@pdflib.com PDFlib PLOP: PDF Lineariation, Optimiation, Protection Page inserted by evaluation version www.pdflib.com sales@pdflib.com p Energielabel woning supplement* Afgegeven conform de Regeling energieprestatie

Nadere informatie

RENOVATIE KANTOOR NOTITIE ENERGIEBESPARING EN INVESTERINGEN INHOUDSPOGAVE

RENOVATIE KANTOOR NOTITIE ENERGIEBESPARING EN INVESTERINGEN INHOUDSPOGAVE RENOVATIE KANTOOR NOTITIE ENERGIEBESPARING EN INVESTERINGEN INHOUDSPOGAVE SAMENVATTING 0. INLEIDING 1. ISOLATIE 2. INSTALLATIE 3. RAMEN EN KOZIJNEN 4. ZONWERING EN KOELING 5. VERLICHTING DIA duurzame auteur:

Nadere informatie

2020: 8 miljoen woningen belasten ons milieu onevenredig zwaar?

2020: 8 miljoen woningen belasten ons milieu onevenredig zwaar? Erik Franke Franke Architekten 1 oktober 2008 Den Haag 2008: 7 miljoen woningen belasten ons milieu onevenredig zwaar! 2020: 8 miljoen woningen belasten ons milieu onevenredig zwaar? 2020: 4,3 miljoen

Nadere informatie

Wie zijn wij? drs. ing. Jourdain Martens. ! Directeur. ir. Anne-marije Scheffe. ! Ingenieur

Wie zijn wij? drs. ing. Jourdain Martens. ! Directeur. ir. Anne-marije Scheffe. ! Ingenieur road2zer0 Wie zijn wij? drs. ing. Jourdain Martens! Directeur ir. Anne-marije Scheffe! Ingenieur Opbouw presentatie! Over Bouwformatie! Achtergrondinformatie regelgeving! Onderzoeksopzet! Resultaten! Conclusie

Nadere informatie

Huis & Erf steekt energie in uw woning. Isolatiemaatregelen

Huis & Erf steekt energie in uw woning. Isolatiemaatregelen Huis & Erf steekt energie in uw woning Isolatiemaatregelen Huis & Erf steekt energie in uw woning Huis & Erf steekt energie in uw woning in de vorm van een compleet isolatiepakket voor uw hele woning.

Nadere informatie

- in aanvulling op en ter nadere uitwerking van de Algemene Subsidieverordening Leeuwarden (ASV);

- in aanvulling op en ter nadere uitwerking van de Algemene Subsidieverordening Leeuwarden (ASV); BURGEMEESTER EN WETHOUDERS VAN LEEUWARDEN; - in aanvulling op en ter nadere uitwerking van de Algemene Subsidieverordening Leeuwarden (ASV); - gelet op de ASV artikel 2 en artikel 3 lid 3; - gelet op de

Nadere informatie

E + Revital. voor duurzame woonwaarde-ontwikkeling

E + Revital. voor duurzame woonwaarde-ontwikkeling aanbieder (geen aannemer) woonwaarde ontwikkeling directeur Bouwbedrijf EBU Verduurzamen bestaande (huur)woningen: COMPLEX DUUR OVERLAST WAT LEVERT HET OP? Integraal Slim & Snel Ketenintegratie Trias Energetica

Nadere informatie

De NESK scholen duurzaam opgeleverd. Focus-Huygens College gebouwd voor de toekomst

De NESK scholen duurzaam opgeleverd. Focus-Huygens College gebouwd voor de toekomst De NESK scholen duurzaam opgeleverd Focus-Huygens College gebouwd voor de toekomst Tabel actoren Projectfase Organisatie Programma van Eisen (PvE) Ontwerp Bestek/Inkoop Realisatie Gebruik Gemeente Heerhugowaard

Nadere informatie

Op weg naar bijna energieneutrale gebouwen, met gezonde ventilatie

Op weg naar bijna energieneutrale gebouwen, met gezonde ventilatie Op weg naar bijna energieneutrale gebouwen, met gezonde ventilatie Themabijeenkomst De Nieuwe Standaard In Ventileren ing. G.A. (Gerton) Starink Nieman Raadgevende Ingenieurs B.V. 22-5-2015 2 1 Op weg

Nadere informatie

KANSEN VOOR DUURZAME ENERGIE BIJ HERSTRUCTURERING VAN NAOORLOGSE WIJKEN

KANSEN VOOR DUURZAME ENERGIE BIJ HERSTRUCTURERING VAN NAOORLOGSE WIJKEN April 2002 ECN-RX--02-013 KANSEN VOOR DUURZAME ENERGIE BIJ HERSTRUCTURERING VAN NAOORLOGSE WIJKEN Nieuw Den Helder Centrum als praktijkvoorbeeld J.C.P. Kester E. Sjoerdsma H. van der Veen (Woningstichting

Nadere informatie

Rapportage Energiebus

Rapportage Energiebus Rapportage Energiebus Nieuwe Leliestraat Amsterdam Type woningen: 14 portiekwoningen, 70 m2 Bouwjaar: 1974 Op verzoek van: Bewonerscommissie Nieuwe Leliestraat Verhuurder: De Alliantie Datum: 21-10-2014

Nadere informatie

DUCO SEMINARS 2015. Natuurlijk naar nul-op-de-meter. juni 2015 Jérôme Eijsackers

DUCO SEMINARS 2015. Natuurlijk naar nul-op-de-meter. juni 2015 Jérôme Eijsackers AKOESTIEK EN BOUWFYSICA LAWAAIBEHEERSING MILIEUTECHNOLOGIE BRANDVEILIGHEID DUCO SEMINARS 2015 Natuurlijk naar nul-op-de-meter juni 2015 Jérôme Eijsackers auteur ZOETERMEER - MOOK - GRONINGEN - DÜSSELDORF

Nadere informatie

Rapportage Energiebus. BC Kleine Jan, Huizen

Rapportage Energiebus. BC Kleine Jan, Huizen Rapportage Energiebus BC Kleine Jan, Huizen Type woningen: 54 eengezinswoningen met een oppervlak van 100 m2. Bouwjaar: 1957 Op verzoek van: Bewonerscommissie Verhuurder: De Alliantie Datum bezoek: 21-6-2013

Nadere informatie

Frisse Lucht GREEN PACKAGE. Energie uit de lucht - 100% duurzaam

Frisse Lucht GREEN PACKAGE. Energie uit de lucht - 100% duurzaam GREEN PACKAGE Energie uit de lucht - 100% duurzaam Het comfort van vloerverwarming, koeling en warmtapwater in een duurzaam energiesysteem voor bij u thuis. Frisse Lucht Green Package, duurzame energie

Nadere informatie

www.earthandeternity.nl

www.earthandeternity.nl www.earthandeternity.nl EARTH AND ETERNITY BETAALBAAR, DUURZAAM EN COMFORTABEL WONEN WIE IS E&E? Earth and Eternity B.V. realiseert betaalbare, energieneutrale woningen. Onder moderne architectuur ontworpen.

Nadere informatie

Voorbeeldstraat 1 in Hilversum

Voorbeeldstraat 1 in Hilversum Voorbeeldstraat 1 in Hilversum Klantnummer 11111VA1 Contactpersoon Kasper van Heteren Energie prestatie adviseur woningen (EPA-W) Johannes Frölich E-mailadres kasper.van.heteren@maakjehuishoom.nl Datum

Nadere informatie

Energielasten als een van de uitgangspunten bij nieuwbouw en renovatie

Energielasten als een van de uitgangspunten bij nieuwbouw en renovatie Energielasten als een van de uitgangspunten bij nieuwbouw en renovatie Door Eric van Zee, april 2008 Energie steeds groter deel van de woonlasten De kosten voor verwarming en warm tapwater vormen een steeds

Nadere informatie

Bouwen met kwaliteit

Bouwen met kwaliteit Bouwen met kwaliteit Venray, focus op mensen Zelf uw eigen huis bouwen, dat doet u meestal maar eens in uw leven. Zelf uw eigen huis bouwen, dat doet u meestal maar eens in uw leven. Voordat u daadwerkelijk

Nadere informatie

7 STAPPEN VOOR ENERGIEBESPARING IN EEN TANGRAMHUIS:

7 STAPPEN VOOR ENERGIEBESPARING IN EEN TANGRAMHUIS: TANGRAMHUIS 7 STAPPEN VOOR ENERGIEBESPARING IN EEN TANGRAMHUIS: 1 - ZON - Maak gebruik van de zon, de enige kostenloze energieleverancier! Onze woningen worden naar de zon georiënteerd, dat wil zeggen

Nadere informatie

FACTSHEET HET EFFECT VAN GOEDE KIERDICHTING. Aan de slag met praktische tips voor een lagere EPC-norm.

FACTSHEET HET EFFECT VAN GOEDE KIERDICHTING. Aan de slag met praktische tips voor een lagere EPC-norm. FACTSHEET HET EFFECT VAN GOEDE KIERDICHTING Aan de slag met praktische tips voor een lagere EPC-norm. 0226-760050 info@gevelconcept.nl www.gevelconcept.nl HOE LAGER DE EPC, HOE ZUINIGER HET GEBOUW Hoe

Nadere informatie

Kleinschalige energetische renovatie

Kleinschalige energetische renovatie Kleinschalige energetische renovatie Kantoor plus bovenwoning van label G naar A+ de Haas & Partners Adviseurs Duurzaam Gebouwde Omgeving Van componenten naar concept Bouwkundig Ventilatie Installaties

Nadere informatie

Bijna Energieneutrale Gebouwen (BENG)

Bijna Energieneutrale Gebouwen (BENG) Bijna Energieneutrale Gebouwen (BENG) Op weg naar bijna energieneutraal bouwen in 2020 Jean Frantzen Adviseur duurzaam bouwen Kennisevent Routekaart richting energieneutraal bouwen R c 2,5 R c 3,5 R c

Nadere informatie

3-6-2013. Doorontwikkeling Bouwtransparant (en in relatie tot Energielabel Nieuwbouw) Project dossier Energielabel Nieuwbouw voorbeeld: isolatie

3-6-2013. Doorontwikkeling Bouwtransparant (en in relatie tot Energielabel Nieuwbouw) Project dossier Energielabel Nieuwbouw voorbeeld: isolatie Ontwikkelingen in 2013-2014: Doorontwikkeling Bouwtransparant (en in relatie tot ) Vrijwillige invoering naar verwachting 1 september 2013. Uiteindelijk zal dit worden verplicht gesteld. Doel: weergave

Nadere informatie

Project 50 energieneutrale woningen in Twente

Project 50 energieneutrale woningen in Twente Project 50 energieneutrale woningen in Twente Convenant vereniging WoON Twente De woningcorporaties in Twente hebben bijna 10 jaar geleden de vereniging WoON (Wonen Oost Nederland) opgericht. Eén van de

Nadere informatie

Ulft. Energieneutraal wonen. De lage woonlasten Energieneutraal wonen en leven Realisatie woningen Plan Bomenbuurt. energielabel A++ EPC = 0,0

Ulft. Energieneutraal wonen. De lage woonlasten Energieneutraal wonen en leven Realisatie woningen Plan Bomenbuurt. energielabel A++ EPC = 0,0 Energieneutraal wonen Ulft De lage woonlasten Energieneutraal wonen en leven Realisatie woningen Plan Bomenbuurt energielabel A++ EPC = 0,0 22 energieneutrale twee-onder-een-kap koopwoningen Plan Bomenbuurt.

Nadere informatie

227 De energiescore laat toe om de energiezuinigheid van appartementen te vergelijken.

227 De energiescore laat toe om de energiezuinigheid van appartementen te vergelijken. nummer postnummer Louis Dhont 24 bus 9 9800 gemeente Deinze bestemming appartement type - bouwar 1994 softwareversie 1.5.2 berekende energiescore (kwh/m²ar): 227 De energiescore laat toe om de heid van

Nadere informatie

Duurzaam bouwen is innovatief denken... slim clubhuis.nl

Duurzaam bouwen is innovatief denken... slim clubhuis.nl Duurzaam bouwen is innovatief denken... Duurzaam bouwen =toekomstbestendig bouwen Duurzaam bouwen is goed voor mens, milieu en portemonnee: * mens; comfort, gezondheid, welzijn * milieu; biodiversiteit,

Nadere informatie

ENERGIE 0 IN DE PRAKTIJK KOSTEN EN OPBRENGSTEN EXACT GEMETEN

ENERGIE 0 IN DE PRAKTIJK KOSTEN EN OPBRENGSTEN EXACT GEMETEN ENERGIE 0 IN DE PRAKTIJK KOSTEN EN OPBRENGSTEN EXACT GEMETEN Wim van den Bogerd HOGERE DOEL Woonwijken met gezonde, energiezuinige en kwalitatief hoogstaande woningen waar het fantastisch wonen is! PROGRAMMA

Nadere informatie

Energiescan. van: De Brink 6 te: 9999 DM Ons Dorp op: 15 maart 2014 door: Matthes Advies

Energiescan. van: De Brink 6 te: 9999 DM Ons Dorp op: 15 maart 2014 door: Matthes Advies Energiescan van: De Brink 6 te: 9999 DM Ons Dorp op: 15 maart 2014 door: Matthes Advies Energiescan voor woningen in opdracht van: de heer E. Scanner Straat en nr. gekeurde woning: De Brink 6 Postcode:

Nadere informatie

Edwin Waelput Tempas Bouwmanagement bv Breda DuurSaam cooperatie ua

Edwin Waelput Tempas Bouwmanagement bv Breda DuurSaam cooperatie ua Edwin Waelput Tempas Bouwmanagement bv Breda DuurSaam cooperatie ua Het hoofddoel is: het omlaag brengen van uw energierekening door gedragsinvloeden & techniek én het produceren van duurzame energie;

Nadere informatie

ISSO publicatie 82.2 aangepast 2014. Hoofdstuk 5 ISSO publicatie 82.2

ISSO publicatie 82.2 aangepast 2014. Hoofdstuk 5 ISSO publicatie 82.2 ISSO publicatie 82.2 aangepast 2014 Hoofdstuk 5 ISSO publicatie 82.2 5 Het EPA-maatwerkadviesrapport Het eindresultaat van het adviesproces moet men uiteindelijk vastleggen in een adviesrapport dat met

Nadere informatie

Steek Energie in je huis

Steek Energie in je huis Steek Energie in je huis 9 oktober 2012 Breda 1 Bouwbedrijf Boot B.V. Bouwbedrijf Boot is actief in de woningbouw (particulier, ontwikkeling), zorg huisvesting en utiliteit (scholen, kantoren, bedrijfsgebouwen).

Nadere informatie

Het (vernieuwde) energielabel nu en in de toekomst

Het (vernieuwde) energielabel nu en in de toekomst Tweespraaklezing 26 maart 2009 Het (vernieuwde) energielabel nu en in de toekomst - deel 1 - ing. J.J.P. (Jan Pieter) van Dalen Adviesburo Nieman B.V. 1 Programma 1. Het energielabel Bronvermelding Functie

Nadere informatie

Energieprestatie van gebouwen

Energieprestatie van gebouwen Energieprestatie van gebouwen Caleffi Academy Pieter Nuiten Maart 2014 Planadvies W/E adviseurs Een betrouwbare partner in duurzaam vastgoed www.w- e.nl! Voor opdrachtgevers met ambi8e! 25 medewerkers!

Nadere informatie

All-electric woningconcept

All-electric woningconcept All-electric woningconcept Kwalitatieve en kwantitatieve vergelijking tussen 3 energieconcepten Robbert van Rijswijk Merosch Inhoud 1. Voorstellen 2. Vergelijking energieconcepten 3. Uitwerking all-electric

Nadere informatie

1216 De energiescore laat toe om de energiezuinigheid van woningen te vergelijken.

1216 De energiescore laat toe om de energiezuinigheid van woningen te vergelijken. nummer postnummer Lammekensknok 94 8770 gemeente Ingelmunster bestemming eengezinswoning type halfopen bebouwing bouwjaar - softwareversie 1.5.2 berekende energiescore (kwh/m²jaar): 1216 De energiescore

Nadere informatie

Bewonersinformatie Rosmalen. Aandachtspunten voor uw vernieuwde woning

Bewonersinformatie Rosmalen. Aandachtspunten voor uw vernieuwde woning Bewonersinformatie Rosmalen Aandachtspunten voor uw vernieuwde woning 2 Voorwoord Afgelopen periode heeft BAM Woningbouw in opdracht van de eigenaar van uw woning, a.s.r., uw woning verbeterd. Bij de woningverbetering

Nadere informatie

Concept second opinion voor de Schaepmanstraat, Katwijk

Concept second opinion voor de Schaepmanstraat, Katwijk Concept second opinion voor de Schaepmanstraat, Katwijk Geert-Jan Persoon Adviseur woningkwaliteit Vereniging Nederlandse Woonbond Nieuwe Achtergracht 17 1018 XV Amsterdam 020-5517784 www.woonbond.n www.bespaarenergiemetdewoonbond.nl

Nadere informatie

KegaPro+ Energiebesparende. deuren

KegaPro+ Energiebesparende. deuren KegaPro+ Energiebesparende deuren Duurzaam comfort met KegaPro + KegaPro + Energiebesparende deuren Elke partij in de bouwkolom, van ontwerp tot oplevering, heeft specifieke wensen ten aanzien van buiten-

Nadere informatie

6-11-2012. Nut en noodzaak energieconcepten in renovatie. Visie renovatie & energiezuinigheid. Programma. Renoveren in bestaande bouw

6-11-2012. Nut en noodzaak energieconcepten in renovatie. Visie renovatie & energiezuinigheid. Programma. Renoveren in bestaande bouw Programma Nut en noodzaak energieconcepten in renovatie van visie tot concept renovatie & energiezuinigheid Voorbeeldprojecten Toekomst + gebruiker (bestaande) bouw ir. H.J.J. (Harm) Valk senior adviseur

Nadere informatie

Welkom bij BouwLokalen. Gezond bouwen en verbouwen

Welkom bij BouwLokalen. Gezond bouwen en verbouwen Welkom bij BouwLokalen Gezond bouwen en verbouwen Gezond bouwen en verbouwen ing. John Bouwman Adviesburo Nieman B.V. april/mei 2005 Adviesburo Nieman: wie en wat? Middelgroot ingenieursbureau ca. 50 medewerkers

Nadere informatie

energieprestatiecertificaat

energieprestatiecertificaat energieprestatiecertificaat nummer postnummer Eugeen Leenlaan 3 bus 12 3500 gemeente Hasselt bestemming appartement type - bouwjaar 1978 softwareversie 1.5.2 berekende energiescore (kwh/m²jaar): 406 PROEFCERTIFICAAT

Nadere informatie

Rapportage Energiebus

Rapportage Energiebus Rapportage Energiebus Amstelstraat, Assen Type woningen: 107 flats met interne galerij, 50 m2, bedrijfs- en algemene ruimten op de begane grond Bouwjaar: 1974 Op verzoek van: Huurdersorganisatie Amstelflat

Nadere informatie

Spouwmuurisolatie. Tips spouwmuurisolatie

Spouwmuurisolatie. Tips spouwmuurisolatie Spouwmuurisolatie Wilt u besparen op uw stookkosten maar heeft u geen groot budget voor gevelisolatie? Overweeg dan spouwmuurisolatie. U doet daarmee ook het milieu een groot plezier. Energie besparen

Nadere informatie

Energieverspilling is zinloos

Energieverspilling is zinloos Aan de slag in de Bestaande Bouw Energieverspilling is zinloos in het verleden en daarna samengesteld door: Martin Liebregts Haico van Nunen Donderdag 13 september 2007 Milieu - Aandacht in de tijd 2/31

Nadere informatie

Het energiebeleid van Habeko wonen Martin Bogerd directeur bestuurder.

Het energiebeleid van Habeko wonen Martin Bogerd directeur bestuurder. Verslag bijeenkomst 21 januari 2015 van Stichting Bewonersbelangen Habeko Wonen (SBHW) in samenwerking met Habeko wonen en gastspreekster Antoinette Vunderink van Het Energiehuis over Hoe houd ik mijn

Nadere informatie

MIMI Testimonial. Wonen Limburg - Roermond

MIMI Testimonial. Wonen Limburg - Roermond MIMI Testimonial Wonen Limburg - Roermond Stephan Gross, projectleider Wonen Limburg Het MIMI-concept werkt! MIMI: Meer Isolatie en Minder Installaties. Met als resultaat een uitstekend wooncomfort en

Nadere informatie

Hoe moet je toekomstbestendig renoveren? 23 juni 2015. Een benadering vanuit energieperspectief (maar dat levert meer op dan financieel gewin...

Hoe moet je toekomstbestendig renoveren? 23 juni 2015. Een benadering vanuit energieperspectief (maar dat levert meer op dan financieel gewin... Hoe moet je toekomstbestendig renoveren? 23 juni 2015 Een benadering vanuit energieperspectief (maar dat levert meer op dan financieel gewin.......) Als je 25 jaar geleden geweten had wat je nu wist..

Nadere informatie

EEN DUURZAME ENERGIEVOORZIENING VOOR IEDEREEN

EEN DUURZAME ENERGIEVOORZIENING VOOR IEDEREEN A SUSTAINABLE ENERGY SUPPLY FOR EVERYONE A SUSTAINABLE ENERGY SUPPLY FOR EVERYONE o o o o Portaal (6x) Bo-Ex Stanleylaan Bo-Ex Livingstonelaan Isolatie Geen Wel Wel Glas enkel Dubbel Dubbel

Nadere informatie

DUURZAAM BOUW & WOONCONCEPT FAB5+ BOUWEN MET FAB5+

DUURZAAM BOUW & WOONCONCEPT FAB5+ BOUWEN MET FAB5+ DUURZAAM BOUW & WOONCONCEPT FAB5+ BOUWEN MET FAB5+ BOUWEN MET FAB5+ FAB5+ DUURZAAM BOUW & WOONCONCEPT 02 Inhoud Introductie 3 Het 5S-bouwsysteem? 5 Waarom 5S gebruiken? 7 Isolatiewaarde 11 De praktijk

Nadere informatie

rergiepresteuecertificaat

rergiepresteuecertificaat rergiepresteuecertificaat straat Bloemenveldstraat nummer 4 bus bestemming eengezinswoning type open bebouwing bouwjaar 1900 softwareversie 1.5.2 berekende energiescore (klalh/m 2jaar 588 De energiescore

Nadere informatie

K I N J O Y K I N R O O I. 14 februari 2013

K I N J O Y K I N R O O I. 14 februari 2013 K I N J O Y K I N R O O I 14 februari 2013 I N D E X 1. LOCATIE 1.1 ligging projectgebied 1.2 locatie 1.3 bestaande situatie 1.5 ligging waterwoningen 2. EILAND 2.1 eiland 3. WATERWONING 3.1 situatie

Nadere informatie

LAGE ENERGIE RENOVATIE: YES WE CAN! Christophe Marrecau. Woensdag 21 april 2010 Eco-Bouwpools Ecohuis Antwerpen. Context

LAGE ENERGIE RENOVATIE: YES WE CAN! Christophe Marrecau. Woensdag 21 april 2010 Eco-Bouwpools Ecohuis Antwerpen. Context LAGE ENERGIE RENOVATIE: YES WE CAN! Christophe Marrecau 7 & 8 november Passiefhuis-Platform 2009 vzw Woensdag 21 april 2010 Eco-Bouwpools Ecohuis Antwerpen Context 128 m2 woonopp. over 2 bouwlagen garage

Nadere informatie

Energie Merenwijk. Wie ben ik?

Energie Merenwijk. Wie ben ik? Energie Merenwijk Wie ben ik? Marcel van Ewijk Makelaar & Taxateur SCVM Eigen kantoor Aangesloten bij VBO Makelaar Seniorkeur Makelaar EPA Adviseur Energielabel Woningbouw Erkend deskundige Energielabel

Nadere informatie

energiedeskundige / Dit certtficaat is geldig tot en met 27 juni 2021 berekend energieverbruik (kwh/m 2):

energiedeskundige / Dit certtficaat is geldig tot en met 27 juni 2021 berekend energieverbruik (kwh/m 2): certificaatnummer 20110627-0000869054-00000007-9 straat Wijngaardstraat nummer 39 bus bestemming type eengezinswoning gesloten bebouwing softwareversie 1.3.3 berekend energieverbruik (kwh/m 2): Het berekende

Nadere informatie

12 duurzaamheidstips voor monumenten. Tips voor het verlagen van uw energiegebruik en het verbeteren van het comfort.

12 duurzaamheidstips voor monumenten. Tips voor het verlagen van uw energiegebruik en het verbeteren van het comfort. 12 duurzaamheidstips voor monumenten Tips voor het verlagen van uw energiegebruik en het verbeteren van het comfort. 1 12 duurzaamheidstips voor monumenten Woont u in een monument of ander karakteristiek

Nadere informatie

energieprestatiecertificaat

energieprestatiecertificaat energieprestatiecertificaat nummer postnummer Zilvervos 4 bus *1/1 2610 gemeente Antwerpen bestemming appartement type - bouwjaar - softwareversie 1.5.2 berekende energiescore (kwh/m²jaar): 711 PROEFCERTIFICAAT

Nadere informatie

Geef verse lucht de ruimte, woon en werk gezonder

Geef verse lucht de ruimte, woon en werk gezonder Geef verse lucht de ruimte, woon en werk gezonder Geef verse lucht de ruimte, woon en werk gezonder Gebouwen zijn steeds beter geïsoleerd. Goed voor de energierekening en het comfort in huis en op kantoor,

Nadere informatie

466 De energiescore laat toe om de energiezuinigheid van appartementen te vergelijken.

466 De energiescore laat toe om de energiezuinigheid van appartementen te vergelijken. nummer postnummer Mechelse 15 bus 1 1840 gemeente Londerzeel bestemming appartement type - bouwjaar - softwareversie 1.5.2 berekende energiescore (kwh/m²jaar): 466 De energiescore laat toe om de heid van

Nadere informatie

Een nieuwe woning in Zoetermeer 42 woningen De Blauwe Tuinen

Een nieuwe woning in Zoetermeer 42 woningen De Blauwe Tuinen KLIMAATGARANT Een nieuwe woning in Zoetermeer 42 woningen De Blauwe Tuinen De energie van morgen vandaag in huis Project in Rijswijk Een energieneutrale woning: het kan! Binnenkort start de verkoop van

Nadere informatie

MultiVent ventilatieprogramma. Voor een gezond binnenklimaat en verhoogd wooncomfort

MultiVent ventilatieprogramma. Voor een gezond binnenklimaat en verhoogd wooncomfort MultiVent ventilatieprogramma Voor een gezond binnenklimaat en verhoogd wooncomfort OPTIMALE VENTILATIE VOOR EEN GEZOND BINNENKLIMAAT Voor een gezond binnenklimaat is optimale ventilatie onmisbaar. Het

Nadere informatie

I Ventilatiesystemen principes :

I Ventilatiesystemen principes : I Ventilatiesystemen principes : Types A, B, C van ventilatie technieken: Ventilatiesysteem A : Het natuurlijke ventilatieconcept, genaamd ventilatiesysteem A, gebruikt het schoorsteenprincipe om de luchtstroming

Nadere informatie

Bouw aan geluk in grote hoeveelheden

Bouw aan geluk in grote hoeveelheden Bouw aan geluk in grote hoeveelheden Een serie slimme oplossingen voor duurzaam en voordelig bouwen Slim bouwen aan duurzaam geluk De toekomst verandert dagelijks. Helemaal in de bouwbranche waar iedereen

Nadere informatie

energieprestatiecertificaat

energieprestatiecertificaat energieprestatiecertificaat bestaand gebouw met woonfunctie straat Ringlaan nummer 64 bus 5 bestemming appartement type - bouwjaar 2003 softwareversie 9.10.0 berekende energiescore (kwh/m²jaar): 188 De

Nadere informatie

energieprestatiecertificaat

energieprestatiecertificaat energieprestatiecertificaat certificaatnummer 20120515-0001118936-00000005-8 nummer postnummer Voorhavenlaan 33 9000 bus gemeente A 101 Gent bestemming type appartement - softwareversie 1.3.3 berekend

Nadere informatie