ACUTE ZORG. Er zit meer aan vast dan u denkt!

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "ACUTE ZORG. Er zit meer aan vast dan u denkt!"

Transcriptie

1 ACUTE ZORG Er zit meer aan vast dan u denkt! NVZ Zicht op zorg, september 2013

2 02 // 03 Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen Visie van de NVZ op de acute zorg in Nederland Dit visiedocument is voor ziekenhuizen, zorgverzekeraars en andere stakeholders. U vindt hierin de visie van de Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen (NVZ) op de organisatie van de acute zorg in Nederland. Deze visie biedt bouwstenen om in uw regio te discussiëren over de ontwikkeling van de acute zorg. Doel: met elkaar de kwaliteit van de acute zorg in Nederland verder te verbeteren. Waarom deze visie? Hoe kan de kwaliteit en doelmatigheid van de acute zorg in Nederland verder verbeteren? Dat is de vraag die ten grondslag ligt aan deze visie. Concentratie van complexe zorg, met het doel om zo de kwaliteit te verbeteren, is een ontwikkeling die al jaren gaande is in de Nederlandse ziekenhuizen. Daarnaast bracht Zorgverzekeraars Nederland begin 2013 het rapport Kwaliteitsvisie spoedeisende zorg uit. Dit rapport biedt een leidraad voor de selectieve inkoop van specialistische spoedeisende zorg in de regio, met het accent op complexe acute zorg. De aan - bevelingen uit deze leidraad passen bij de reeds in gang gezette ontwikkeling en ze zijn dus door ziekenhuizen in samenwerking met de betrokken zorgverzekeraars veelal reeds opgepakt. Een tweede belangrijke ontwikkeling is de steeds verdergaande samenwerking tussen huisartsenposten en de afdeling spoedeisende hulp (SEH) van het ziekenhuis. De visie van de NVZ beoogt deze twee ontwikkelingen te integreren en verder te stimuleren. Wat is acute zorg? Veel mensen denken bij acute zorg aan ambulances met gillende sirenes die zwaargewonde patiënten of patiënten met een acuut levensbedreigende aandoening zoals een hartinfarct naar de spoedeisende hulp van een ziekenhuis brengen. In werkelijkheid betreffen deze situaties slechts tien procent van de acute zorg in een ziekenhuis. De meeste acute zorg betreft niet-levensbedreigende maar wel acute problemen, zoals een gebroken heup, een gekneusde schouder of acute hulp aan verwarde mensen. De visie van de NVZ betreft het hele scala aan acute, niet planbare zorg (zie kader op pag. 7). Bovendien besteedt de visie aandacht aan de tot nu toe onderbelichte situatie waarin de SEH hulp biedt aan patiënten die reeds in het ziekenhuis zijn opgenomen en acute zorg nodig hebben, zoals een reanimatie.

3 NVZ Zicht op zorg: Acute zorg, september 2013 Visie van de NVZ in zeven punten 1 Goede doelmatige zorg voor patiënt De discussie over de acute zorg wordt gevoerd vanuit de ambitie om de patiënt goede en doelmatige zorg aan te bieden. Daarop en op de zorgbehoefte in de regio, zijn de visie en het portfolio van een ziekenhuis gebaseerd. 2 Brede benadering De discussie over de spoedeisende zorg vindt plaats vanuit een brede benadering van spoedzorg. Daarbij worden alle soorten spoedzorg meegenomen. (zie kader op pag. 7) 3 Optimale inrichting acute zorg in regio De acute zorg wordt regionaal georganiseerd. Er zijn namelijk grote verschillen per regio, bijvoorbeeld tussen de Randstad en meer landelijke gebieden. Per regio onderzoeken zorgaanbieders en verzekeraars samen hoe de acute zorg optimaal kan worden ingericht. Ziekenhuizen hebben hierin een actieve rol. 4 Verdere concentratie complexe acute zorg De complexe acute zorg wordt waar mogelijk verder geconcentreerd. Dat wil zeggen: als het de kwaliteit en doelmatigheid van de zorg ten goede komt. 5 Elke patiënt op juiste plek door triage Huisartsenpost en SEH gaan nog meer samenwerken. Cruciaal hierbij is het organiseren van gezamenlijke triage waardoor elke patiënt op de juiste plek terecht komt. De problematiek van zelfverwijzers wordt hierdoor opgelost en voor patiënten is het duidelijk hoe de toegang tot de zorg bij een acute situatie is geregeld. In dit kader kan gebruik gemaakt worden van het onderzoeksrapport van Gupta Strategists (2013) waarin een grondige inventarisatie staat van spoedzorg. Belangrijk is dat er een oplossing komt voor financiële en organisatorische belemmeringen die in het rapport zijn benoemd. 6 Altijd acute zorgvragen, ook zonder SEH Sluiten van een SEH betekent niet het wegnemen van acute zorgvragen. Ook als een ziekenhuis geen SEH heeft, zullen er altijd acute zorgvragen, zowel van buiten als van binnen het ziekenhuis, komen. Vanuit kwaliteits- en efficiencyoverwegingen kan wel gekeken worden naar functiedifferentiatie in de regio. 7 Nauwe samenwerking betrokken partijen Bij het verder verbeteren van de organisatie van de acute zorg is nauwe samenwerking tussen alle betrokken partijen nodig. Het gaat hierbij vooral om huisartsen, huisartsenposten, ziekenhuizen, zorgverzekeraars en ROAZ. Op landelijk niveau is samenwerking nodig tussen brancheorganisaties.

4 04 // 05 Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen Waarop is deze visie gebaseerd? De NVZ heeft een Taskforce ingesteld die in de eerste helft van 2013 twee onderzoeken heeft laten uitvoeren: Onderzoek van Twynstra Gudde over wat acute zorg betekent voor de burger, patiënt en het ziekenhuis, aan de hand van praktijksituaties en cijferanalyses met DIS-gegevens. Onderzoek van Ipse Studies over de kostenstructuur van de SEH en eventuele schaalvoordelen. Hiernaast is geput uit etnografisch onderzoek van ibmg op drie SEH s. Via observaties en interviews zijn empirische inzichten verkregen over de kwaliteit van zorg die wordt geleverd op SEH s van verschillend formaat. Belangrijkste uitkomsten uit de onderzoeken: a 5 procent acute zorg is complex De discussie over concentratie en spreiding van acute zorg is gebaat bij meer nuance en meer oog voor de praktijk. Er wordt te veel geredeneerd vanuit het perspectief van de spoedeisende of levensbedreigende acute zorg dat slechts circa 10% van de totale acute zorg beslaat. Naar schatting is ongeveer 5% van de acute zorg aan te merken als complex. Het argument om de kwaliteit te willen verhogen is voor alle functies van de SEH vanzelfsprekend valide, maar de gehanteerde argumenten gelden in feite slechts voor de complexe acute zorg en worden onvoldoende in verhouding tot de financiële en organisatorische consequenties van de SEH-functie voor het ziekenhuis beschouwd. b Overige acute zorg vraagt om andere organisatievorm Naast de smalle definitie van complexe acute zorg die gehanteerd wordt en waarvoor kwaliteitsinstrumenten zijn ontwikkeld, is het van belang andere aspecten van kwaliteit zichtbaar te maken. De overige acute zorg vraagt om andere organisatievormen, professionele competenties en manieren om met risico om te gaan dan de complexe acute zorg. c Ambulancediensten weten waar ze moeten zijn In de organisatie van de acute zorg zijn en worden al langer merkbare stappen gezet op weg naar verdere kwaliteitsverbetering en vergroting van de doelmatigheid. Denk aan de invoering van de SEH-arts en -verpleegkundige. Ambulancediensten weten in de verschillende traumaregio s waar ze moeten zijn met patiënten die zwaargewond of ernstig ziek zijn. In de komende jaren zal deze complexe zorg verder worden geconcentreerd binnen de regio s.

5 NVZ Zicht op zorg: Acute zorg, september 2013 d Basiszorg belangrijk voor de patiënt en voor het ziekenhuis Het overgrote deel van de spoedeisende medisch-specialistische zorg is basiszorg. Deze basiszorg is belangrijk voor zowel de patiënt als voor het ziekenhuis. Op veel plaatsen wordt samengewerkt met de huisartsenposten om ervoor te zorgen dat een patiënt op de juiste plaats en tegen zo laag mogelijke kosten wordt behandeld. e SEH heeft een interne functie voor patiënten in het ziekenhuis De SEH heeft een belangrijke interne functie voor patiënten die al in het ziekenhuis zijn. Dit pleit voor een goede duiding van de verschillende soorten acute zorg en een genuanceerde discussie over alle verschillende functies. f 40 procent ziekenhuiskosten kosten is gerelateerd aan opname en verpleegdagen De betekenis van de SEH is groot. Als uit de regionale afstemming zou blijken dat het nodig of nuttig is een SEH te reorganiseren, dan heeft dat grote consequenties en verandert het karakter van een ziekenhuis. Analyse van DIS-data uit 2011 voor een representatieve groep ziekenhuizen wijst uit dat bijna 40 procent van de kosten van ziekenhuizen worden gemaakt door patiënten die een SEH bezoeken. Ongeveer de helft van de klinische opnamen en verpleegdagen is gerelateerd aan een bezoek aan de SEH. De SEH-gerelateerde DBC s zijn bovendien van betekenis voor de OK, diagnostiek en laboratorium. g Kostenvoordeel sluiting SEH s minder dan 0,5 procent Er zijn geen financieel-economische redenen voor verdere concentratie van de spoedeisende hulp. Op de SEH zijn schaalvoordelen te behalen. Het effect ervan bij concentratie van spoedeisende zorg is echter beperkt. Bij een (o.i. slechts hypothetisch denkbare) concentratie, waarbij de helft van de SEH s wordt gesloten, is in eerste instantie een besparing van 10% op de SEH-kosten haalbaar. Als dit effect gerelateerd wordt aan de totale kosten van ziekenhuizen dan is het kostenvoordeel minder dan 0,5%. Concentratie van SEH s leidt echter in tweede instantie tot extra transport- en vervolgkosten. Deze vervolgkosten voor SEH-patiënten zijn juist bij opnames in grote ziekenhuizen gemiddeld hoger. h Acute zorg vraagt om regionale organisatie Acute zorg vraagt om regionale organisatie. De zorgvraag en de organisatie van de acute zorg lopen namelijk lokaal en regionaal zeer uiteen. Een landelijk toepasbaar model (blauwdruk) voor de organisatie van de acute zorg is niet mogelijk. i Zorgbehoefte regio en portfolio individuele ziekenhuis meewegen Het verdient aanbeveling de discussie over verdere concentratie van de spoedeisende basiszorg te voeren in de bredere context van de toekomstige inrichting van de medisch-specialistische zorg in het algemeen. Daarbij moeten ook de zorgbehoefte in een regio en de visie van het individuele ziekenhuis op zijn rol en positie worden meegenomen. En dat geldt ook voor de rol van de Intensive Care die nauw verbonden is met die van de SEH.

6 06 // 07 Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen Dit is de NVZ-visie, en nu? De NVZ wil met deze visie ziekenhuizen, zorgverzekeraars en andere stakeholders van bouwstenen voorzien om de acute zorg per regio goed te organiseren. Naast ziekenhuizen en zorgverzekeraars zijn ook de huisartsen een belangrijke partij, zeker als het gaat om (verdere) integratie van SEH en HAP. In de tweede helft van 2013 zal de NVZ een beleidsagenda opstellen op basis van de uitgangspunten van deze visie. De NVZ zal samenwerking zoeken met de betrokken branchepartijen, met name ZN en de zorgverzekeraars. Hoe kunnen we samen zicht houden op het proces van het herinrichten van de acute zorg? Is het nodig om gezamenlijk de regie te voeren? Verder zal de NVZ ziekenhuizen concreet ondersteunen bij het op regionaal niveau organiseren van de acute zorg. Gezamenlijke projecten zijn mogelijk met het accent op kennisuitwisseling, de overdracht van beproefde concepten, de ontwikkeling van best practices en professionalisering. 1 % 10 % 55 % 34 % 1% Levensbedreigend 10% Spoedeisend (10%) 34% Dringend (34%) 55% Niet dringend (55%), (inclusief 5. Advies) (NB In de kwaliteitsvisie van ZN worden enkele complexe acute aandoeningen beschreven, bij elkaar zo n 5% van de totale acute zorg.)

7 NVZ Zicht op zorg: Acute zorg, september Definitie niet eenduidig Waar hebben we het over? Het is vooral bij acute zorg té simpel om een onderverdeling te maken per aandoening. Het is zoals bij alle patiënten nodig om te kijken naar de hele patiënt en niet alleen naar de specifieke klachten waarmee hij of zij binnenkomt. Zo is een gebroken heup bij een verder kerngezonde vijftiger echt iets anders dan bij de 85-jarige die daarnaast ook nog diabetes en hartklachten heeft. 2 Acute zorg versus spoed Een mogelijkheid is bijvoorbeeld om uit te gaan van de NTS (Nederlandse Triage Standaard) urgenties. Deze standaard is door Twynstra Gudde gehanteerd in hun onderzoek. De NTS onderscheidt vijf gradaties van urgentie: 1 Levensbedreigend (1%) 2 Spoedeisend (10%) 3 Dringend (34%) 4 Niet dringend (55%), (inclusief 5. Advies) (NB In de kwaliteitsvisie van ZN worden enkele complexe acute aandoeningen beschreven, bij elkaar zo n 5% van de totale acute zorg.) Voorbeelden van urgentie 1 zijn de patiënten die na een ernstig verkeersongeluk op de SEH komen met levensbedreigend letsel. Vitale functies zijn in gevaar en vragen om onmiddellijke actie. Urgentie 2 betreft situaties waarin wel met spoed gehandeld moet worden om te voorkomen dat vitale functies in gevaar komen. Denk hierbij aan acute pijn op de borst. Urgentie 3 t/m 5 rekenen we tot de acute basiszorg. 3 Wat is acute basiszorg Het overgrote deel van de acute zorg is basiszorg, NTS-urgenties 3 t/m 5. Het gaat om niet-levensbedreigende situaties en niet-planbare zorg. Vaak is pas na behandeling duidelijk of het huisartsenzorg betrof of medisch-specialistische zorg. Voorbeelden: gebroken been, arm uit de kom, duizeligheid, pijn in de buik etc.

8 08 // 09 Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen BIJLAGE 1 De brede betekenis van acute zorg NVZ Twynstra Gudde Meer nuance en inzicht rond concentratie en spreiding van acute zorg Over concentratie en spreiding van acute zorg is al heel wat onderzocht, bestudeerd en voorgesteld, al dan niet in de vorm van blauwdrukken. Al die rapporten en onderzoeken wijzen in de richting van concentratie van complexe acute zorg en van beschikbaarheidfuncties als SEH en IC, en van spreiding van nabije basiszorg. Als die blauwdrukken werkelijkheid worden dan zijn er in de toekomst vele ziekenhuislocaties die bepaalde acute patiëntenstromen niet meer kunnen ontvangen of die helemaal geen SEH en/of IC meer hebben. De onbeantwoorde vraag is wat dit betekent in ruimere zin. De beschikbaarheid en het niveau van functies als een SEH en IC zijn volgens zeggen immers van grote invloed op het zorgaanbod in ruimere zin en dus op het profiel van het ziekenhuis. Maar hoe ligt die relatie nu? Daar werpt dit rapport van Twynstra Gudde, in opdracht van de NVZ, nader licht op. In het onderzoek stonden twee, samenhangende, kernvragen centraal: wat betekent acute zorg voor de burger en patiënt? wat betekent acute zorg voor het ziekenhuis? Om deze vragen te kunnen beantwoorden is onderzoek gedaan op basis van deskresearch, een bestandsanalyse van gegevens uit de DIS registratie, en tientallen veld - contacten met ziekenhuizen en medisch specialisten. De voorlopige bevindingen zijn besproken op een werkconferentie met NVZ-leden. De recente Kwaliteitsvisie Spoedeisende Zorg van Zorgverzekeraars Nederland (ZN) borduurt in feite voort op de indeling in spoedeisende zorgstromen, zoals die in 2009 werd geïntroduceerd door de werkgroep Kwaliteitsindeling SEH. Achterliggende gedachte is dat die stromen specifieke deskundigheid en infrastructuur behoeven. In essentie is het minder van belang of die stromen synoniem zijn met complexe zorg, dan wel dat uit oogpunt van kwaliteit een bepaalde mate van concentratie geboden is. Een tweede pijler van de Kwaliteitsvisie is de integratie van SEH en HAP in spoedeisende medische diensten. Ook die ontwikkeling is al eerder bepleit en sluit aan bij de praktijk waarin SEH en HAP steeds intensiever samen - werken. De lange lijnen van waaruit de Kwaliteitsvisie vertrekt, zijn dan ook begrijpelijk en passen bij het breed geaccepteerde principe van de juiste zorg, op het juiste moment, op de juiste plaats, door de juiste professional. De discussie over concentratie en spreiding van acute zorg gaat niet zozeer over die lange lijnen en principes, maar over de uitwerking en implementatie. Duidelijk is dat de discussie gebaat is bij meer nuance en inzicht. Er moet worden gewaakt voor theoretische optimalisaties van beschikbaarheidsfuncties, zonder oog voor de bredere betekenis van spoedeisende en intensieve zorg voor patiënt en ziekenhuis. Onderscheid in acute zorg Voor een genuanceerde dialoog over concentratie en spreiding van acute zorg (zoals die wordt verleend door huisartsen en ziekenhuizen) is het belangrijk om onderscheid te maken in: mate van urgentie tijdstip soort spoedeisende zorg. Acute zorg bestaat maar voor een klein deel uit spoedeisende zorg die wordt geassocieerd met beelden van zwaailichten en emergency rooms. Iets meer dan 10% van de zorg die zich op een SEH aandient is in die zin spoedeisend. Het grootste deel van de acute zorg wordt overdag en s avonds verleend. Als het gaat om huisartsen en ziekenhuizen is er een onderscheid te maken in drie soorten spoedeisende zorg: acute huisartsenzorg acute medisch specialistische basiszorg acute complexe medisch specialistische zorg. Deze indeling laat twee domeinen van concentratie en spreiding zien: acute basiszorg: de verdeling tussen huisarts en medisch specialist/ziekenhuis acute medisch specialistische zorg: de verdeling tussen medisch specialisten/ziekenhuizen. In de praktijk is het onderscheid niet altijd scherp te maken en vaak pas achteraf. Dat betekent dat de grenzen in de praktijk grijze maar betekenisvolle gebieden zijn. Ook ontstaan nieuwe actoren, zoals de in spoedzorg gespecialiseerde verpleegkundig specialist.

9 NVZ Zicht op zorg: Acute zorg, september 2013 Acute basiszorg In de acute basiszorg krijgt de samenwerking tussen SEH en HAP steeds meer gestalte. De beoordeling van die samenwerking is wel gebaat bij subtiliteit als het gaat om kwaliteit (triage), kostenbesparing en substitutie tussen huisarts en medisch specialist/ziekenhuis. Ook als SEH en HAP integreren in één spoedeisende medische dienst, dan blijft er daarbinnen sprake van een onderscheid tussen acute huisartsenzorg en acute medisch specialistische basiszorg. Door locatieprofilering en regionale samenwerking wordt overigens nu ook al gewerkt aan een verdere optimalisatie van de inrichting van de acute basiszorg. Wat betekent acute zorg voor een ziekenhuis De SEH is thans van grote bedrijfs(economische) betekenis voor een ziekenhuis. Zo n 16% van het totale aantal DBC s van een ziekenhuis is gerelateerd aan een SEH-bezoek. Die bezoeken (en het vervolgtraject) betreffen ongeveer 40% van de economische waarde (in termen van kosten) van alle DBC s van een ziekenhuis. DBC-aantallen via de spoedeisende hulp [percentage] Complexe acute zorg Het onderscheid tussen acute complexe en basiszorg is in de praktijk niet zo eenvoudig en eenduidig te maken en kan vaak pas achteraf worden vastgesteld. Traumazorg en complexe pediatrische zorg zijn al in belangrijke mate geconcentreerd. Acute verloskunde toont aan dat tussen ideaaltypische normen en praktische haalbaarheid een discrepantie kan bestaan. Bij acute cardiologie, neurologie en vaatchirurgie gaat het minder om de vraag of iets complex is, dan wel of er een aantoonbare relatie is tussen volume (in combinatie met infrastructuur) en kwaliteit. Als de uitgewerkte ziektebeelden in de Kwaliteitsvisie van ZN (multitrauma, heupfractuur, CVA, AMI, geruptureerd AAA) als complex worden aangemerkt, dan gaat het (exclusief verloskunde) om naar schatting 5% van de acute zorg. 85% 85% 15% 15% DBC via SEH DBC via SEH 84% 84% 16% 16% DBC zonder SEH DBC zonder SEH 84% 84% 16% 16% % 84% 16% 16% Verdeling van kosten in het ziekenhuis naar herkomst van de patiënt [procent] De discussie over eventuele concentratie van IC-zorg wordt te eenzijdig gevoerd. Er is op dit moment geen manifest en breed kwaliteitsprobleem dat moet worden opgelost. Verbetering is altijd mogelijk, maar niet via theoretische optimalisaties. Bovendien moet rekening worden gehouden met toekomstige ontwikkelingen. Er is een trend zichtbaar dat het aantal geplande IC-opnamen afneemt in verhouding tot het aantal ongeplande opnamen. Momenteel is ongeveer 34% van de opnamen gepland, tegen ruim 60% in De daling van de geplande patiëntenstroom hangt samen met verbeteringen in chirurgische en anesthesiologische technieken en met de intrinsieke groei van niet-chirurgische patiënten. Bij de laatste categorie zijn het veelal oudere patiënten met multimorbiditeit. Zo ligt de aanleiding voor een IC-opname vaker in de complexiteit van de conditie van de patiënt dan in de complexiteit van een voorafgaande ingreep. Verwacht wordt dat deze trend doorzet. 11% 19% 89% 61% 11% 19% 89% 61% 81% 81% 39% 39% DBC via SEH DBC DBC zonder via SEH SEH DBC zonder SEH Van de SEH-DBC s leidt uiteindelijk 78% tot een eerste polibezoek, 7% tot een dagopname en 35% tot een klinische opname. Ongeveer de helft van de totale opnamen en verpleegdagen in een ziekenhuis betreft patiënten die in eerste instantie via de SEH het ziekenhuis binnenkomen. Bovendien is de gemiddelde ligduur van een patiënt met een SEH-DBC met 5,4 dagen langer dan bij andere patiënten (4,5 dagen). De SEH is dus met name voor de aanvoer naar de kliniek thans van grote betekenis. 47% 52% 47% 52% 53% 48% 53% 48% Dagopnamen Epb s Opnamen Verpleegdagen Dagopnamen Epb s Opnamen Verpleegdagen DBC via SEH DBC zonder SEH

10 39% DBC via SEH DBC zonder SEH 10 // 11 Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen 61% Aandeel van aantal patiënten en FB-parameters dat via SEH het ziekenhuis binnenkomt [procent] 11% 19% 89% 81% 47% 52% 53% 48% Dagopnamen Epb s Opnamen Verpleegdagen DBC via SEH DBC zonder SEH De SEH gerelateerde DBC s zijn ook van (al dan niet substantiële) betekenis voor de OK, diagnostiek en laboratorium. De relatie tussen SEH en IC is aanwezig, maar in aantallen relatief bescheiden. De SEH s (en IC s) hebben ook een belangrijke interne functie voor een ziekenhuis en zijn voorts relevant voor de aantrekkingskracht op de arbeidsmarkt. Eventuele sluiting van een SEH heeft dus thans een grote impact op een ziekenhuis. Als de discussie zich zou vernauwen tot een eenzijdige optimalisatie van deze beschikbaarheidsfunctie (met sluiting van vele SEH s als gevolg), dan kan beter het debat worden gevoerd over het bestaansrecht van het concept algemeen ziekenhuis zoals wij dat nu kennen. Verzekeraars geven echter aan dat het hen niet gaat om sluiting van SEH s, maar om integratie van SEH en HAP in een nieuw concept. Zolang maar wordt onderkend dat binnen dit concept verschillende soorten acute zorg worden geboden, lijkt dit een levensvatbare gedachte. Die levensvatbaarheid kan worden versterkt door niet alleen naar de huidige actoren ( huisarts, medisch specialist ) te kijken, maar ook naar tussenvormen zoals verpleegkundig specialisten. Het effect van concentratie en spreiding van acute zorg op kostenbesparing moet niet worden overschat en hangt ook samen met de wijze van bekostiging. Bij de huidige separate bekostiging van SEH en HAP kan er inderdaad worden bespaard door zelfverwijzers die alleen acute huisartsenzorg nodig hebben direct naar de juiste plaats te leiden, zoals thans al in toenemende mate gebeurt. Dat betreft dus lang niet alle zelfverwijzers. Een deel daarvan komt terecht op de SEH en een deel dat eerst naar de HAP gaat, wordt vervolgens alsnog doorverwezen naar de SEH voor nadere diagnostiek of behandeling. Indien er geen SEH op een ziekenhuislocatie meer is, moet er nog altijd worden voorzien in de interne functie bij spoedinterventies en reanimatie. En als er, als gedeeltelijk alternatief voor een SEH, een Acute Zorg Afdeling of een Acute Opname Afdeling komt dan brengt dit ook kosten met zich mee. Concentratie van specialistische spoedzorgstromen kan vermoedelijk tot een grotere doelmatigheid leiden. Regionaal overleg De discussie over concentratie en spreiding van acute zorg is niet gebaat bij blauwdrukken die uniform over het land worden uitgerold. Er is een wezenlijk verschil tussen en binnen regio s, waarbij door regionaal overleg en samenwerking kan worden gezocht naar een optimale oplossing. Het is wel wenselijk dat er op een of andere wijze landelijk wordt voorzien in kennisuitwisseling, de overdracht van beproefde concepten, de ontwikkeling van best practices, en professionalisering (zoals via SEH- artsen en verpleegkundige spoedspecialisten). Er kunnen in principe drie regionale contexten worden onderscheiden: de grote stad (met veelal een academisch ziekenhuis) kleinstedelijke gebieden met (onder andere) een groot algemeen ziekenhuis het platteland met een klein ziekenhuis dat met een groter ziekenhuis in een netwerk samenwerkt. Binnen elk van die contexten gaat het om een spreiding van basisspoedzorg en een concentratie van bepaalde specialistische spoedzorgstromen. Die specialistische stromen kunnen, in overleg binnen een regio, ook worden verdeeld tussen ziekenhuizen, gerelateerd aan nadere profielkeuzes. Basisspoedzorg omvat zowel acute huisartsenzorg als acute medisch specialistische basiszorg. Het ligt daarom voor de hand dat basisspoedzorg vanuit een ziekenhuislocatie wordt aangeboden, mede vanwege de bredere infrastructuur en de mogelijkheid tot opname. Daarmee hoeft die basisspoedzorg niet noodzakelijkerwijs van het ziekenhuis te zijn, maar is het doelmatiger als deze in het ziekenhuis wordt geleverd. Ofwel: stand alone locaties waar alleen basisspoedzorg wordt geboden zonder bredere ziekenhuisfunctie liggen minder voor de hand.

11 NVZ Zicht op zorg: Acute zorg, september 2013 BIJLAGE 2 Schaal- en synergieeffecten bij de spoedeisende hulp Een literatuur- en empirisch onderzoek naar de kostenstructuur van de spoedeisende hulp Centrum voor Innovaties en Publieke Sector Efficiëntie Studies, Technische Universiteit Delft IPSE Studies, Technische Universiteit Delft Achtergrond en onderzoeksopzet De spoedeisende hulp (SEH) staat volop in de belangstelling van het beleid. Het aantal SEH-locaties, en in het verlengde daarvan de schaal van SEH s, is daarbij een terugkerend onderwerp van discussie. De schaaldiscussie kent een aantal aspecten, zoals bereikbaarheid, kwaliteit, samenwerking en integratie met een huisartsenpost (HAP) en de economisch optimale schaal van de SEH. Ondanks de terugkerende discussie over de schaal van SEH s is over dit laatste, de economische aspecten van de schaal van SEH s, weinig bekend. Dit onderzoek gaat juist over de economische schaaleffecten van de SEH. Het onderzoek beantwoordt de volgende onderzoeksvragen: zijn er schaalvoor- en/of nadelen vast te stellen voor de SEH? is er sprake van een schaaloptimum voor de SEH? hoe zien de keteneffecten eruit? zijn er synergie-effecten voor de SEH? is het economische gezien voordelig de SEH te concentreren? Het onderzoek betreft een scan van internationale literatuur naar economische schaaleffecten van de SEH, een empirisch analyse van de kostenstructuur van SEH s en een integrale empirische analyse van het totale ziekenhuis met de SEH als onderdeel. Dit onderzoek gaat over de economische schaaleffecten van de SEH. De onderwerpen omvang van de SEH en de geleverde kwaliteit en concentratie en bereikbaarheid van de SEH blijven buiten beschouwing. Gegevens over de SEH Ten behoeve van het empirisch onderzoek zijn met een digitale vragenlijst gegevens verzameld over de SEH in Nederland. Aan de enquête is door 80% van de Nederlandse algemene ziekenhuizen deelgenomen. De deelnemers aan de vragenlijst vormen een representatieve afspiegeling van de Nederlandse algemene ziekenhuizen. Tabel 0 1 geeft een overzicht van de kerngegevens voor de analyses. De tabel laat het gemiddelde van productie en ingezette middelen zien gerelateerd aan een aantal kenmerken van de SEH per type SEH en per grootteklasse. Het type SEH verwijst hier naar een eventuele samenwerking met de HAP. Zo zijn er samenwerkingen zonder dat de ruimtes en faciliteiten worden gedeeld (co-locatie zonder gedeelde infra), maar er zijn er ook waar dat wel het geval is (co-locatie met gedeelde infra). Tabel 1 Kerngegevens (gemiddelden) van de SEH in 2012 Type SEH: Geen co-locatie HAP Co-locatie HAP zonder gedeelde infra co-locatie HAP met gedeelde infra Opnames: < > Alle SEH s Patiënten Oppervlakte Verpleegkundigen in m * exclusief assistenten, specialisten en gipsverbandmeesters Totaal personeel* Op een gemiddelde SEH kwamen in 2012 bijna bezoekers. Er bestaat een behoorlijke variatie in omvang van de SEH s. De kleinste SEH heeft iets meer dan bezoekers, de grootste meer dan Het aantal SEH-bezoekers hangt samen met de omvang van het ziekenhuis. Rekening houdend met verschillen in omvang van het ziekenhuis blijken de SEH s in het westen van het land relatief meer SEH-bezoekers te hebben N

12 39% 40% Zeer urgent Urgent 12 // 13 Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen Standaard Niet urgent Onbekend De SEH is een belangrijke toegangspoort tot het ziekenhuis. Gerelateerd aan het aantal eerste polikliniekbezoeken is het aantal SEH-bezoeken 20%, de SEH genereert 18% van de ziekenhuisopnamen (inclusief dagopnamen). De ingezette middelen op de SEH vormen slechts een klein onderdeel van het ziekenhuis. Gemiddeld werkt slechts 2% van de hele formatie van het ziekenhuis op de SEH, dit percentage ligt met 4% iets hoger als alleen naar verpleegkundig personeel wordt gekeken. Het oppervlakte van SEH beslaat gemiddeld slechts 2% van het vloeroppervlak van het ziekenhuis. 31% 2% 1% 3% 26% 37% Behandeling geen nazorg Behandeling nazorg poli Opname in ziekenhuis Opname IC / Stroke uint / CCU Naar ander ziekenhuis Overig Figuur 1 toont de verdeling voor verschillende patiëntkenmerken. Het merendeel is zelfverwijzer of wordt verwezen door de huisarts; gezamenlijk zijn deze twee categorieën goed voor driekwart van de SEH-patiënten. Bij de behandeling zijn de belangrijkste categorieën: een behandeling of diagnose zonder nazorg, een behandeling of diagnose met nazorg op de polikliniek en een opname in het ziekenhuis. Bij de triage is bijna 80% urgent of standaard. 1% 13% 1% 13% 40% 40% 9% 9% 1% 1% 36% 36% Zelf gekomen Huisarts Zelf Ander gekomen ziekenhuis Huisarts Meldkamer Ander Anders ziekenhuis Meldkamer Onbekend Anders Onbekend Figuur 1 Verdeling van de kenmerken van SEH-patiënten in 2012 Tussen SEH s kunnen behoorlijke verschillen bestaan in de samenstelling van de patiëntenpopulatie. Op de kleinere SEH s komen relatief minder vaak zelfverwijzers en juist vaker patiënten die zijn doorverwezen door de huisarts. Ook de behandeling op de kleinere SEH is anders met minder vaak alleen een diagnose of behandeling zonder nazorg. Opvallend genoeg bestaan er tussen grote en kleine SEH s slechts weinig verschillen in de urgentie van de patiënten. Analyse van de SEH Voor de analyse van de SEH is gebruik gemaakt van een productiefunctie waarmee productie aan ingezette middelen is gerelateerd. De productie is gemeten met het aantal SEH-patiënten en de ingezette middelen zijn gemeten met het aantal voltijdbanen voor verplegend en ondersteunend personeel als één groep en de vloer oppervlakte van de SEH. Op basis van meerdere modellen komen we tot de conclusie dat er op de SEH schaalvoordelen te behalen zijn. Bij een groei van de ingezette middelen met 1% op de SEH is de verwachting dat de productie met 1,14 % kan toenemen. Dit effect neemt niet af naarmate SEH s groter worden. Met andere woorden, er is geen optimale schaal vast te stellen waarbij de schaalvoordelen omslaan in schaalnadelen. 39% 39% 3% 3% 4% 4% 1% 1% 14% 14% 40% 40% Acuut Zeer urgent Acuut Urgent Zeer Standaard urgent Urgent Niet urgent Standaard Onbekend Niet urgent Onbekend 39% Op basis van deze resultaten lijkt de conclusie voor de hand te liggen dat met een verdergaande concentratie 39% van de SEH kosten zijn te besparen. Er gelden immers schaalvoordelen, die zich zelfs bij de grote SEH s nog manifesteren. Belangrijk is wel om het een en ander in perspectief te plaatsen. Het effect is klein en bovendien is het de vraag wat de basis is waarop wordt bespaard. Sluiting van een kleine SEH betekent ook een kleine besparing. Beide effecten maken dat de te verwachte besparingen van concentratie gering zijn. Eerder is al gesteld dat de SEH, qua inzet van middelen, een klein onderdeel van het ziekenhuis is. Relateren we de

13 NVZ Zicht op zorg: Acute zorg, september 2013 besparingen ook nog eens aan de totale kosten van het ziekenhuis dan blijft er weinig over. Integrale ziekenhuisanalyse Naast een afzonderlijke analyse van de SEH, is ook een analyse uitgevoerd van de SEH als onderdeel van de totale zorg en bedrijfsvoering in het ziekenhuis. Deze integrale ziekenhuisanalyse bevestigt nog eens, vanuit een ander perspectief, dat de spoedeisende hulp in termen van kosten een relatief kleine functie is van het ziekenhuis. Voor de helft van de ziekenhuizen bevindt het kostenaandeel van de SEH zich in de bandbreedte van 2,9% tot 6,6%. Daarentegen is, zoals eerder opgemerkt, in termen van patiënten de spoedeisende hulp een omvangrijke functie. Met andere woorden, de SEH is van groot belang voor een ziekenhuis vanwege de instroom van patiënten, terwijl de operationele kosten slechts een klein deel zijn van de totale ziekenhuiskosten. De integrale ziekenhuisanalyse bevestigt ook de schaaleffecten voor de SEH. Schaalvergroting van de SEH leidt volgens de analyse tot kostenbesparingen. In het perspectief van de totaal geleverde ziekenhuiszorg is er échter een belangrijke nuance. Schaalvoordelen bij de SEH kunnen teniet worden gedaan door schaalnadelen in het vervolgtraject. Een deel van de SEH-patiënten krijgt te maken met een opname of een poliklinische behandeling. De totale kosten van de behandeling van deze patiënten (SEH + opname, SEH + polibezoek) zijn in een groot ziekenhuis hoger vanwege de schaalnadelen in de Nederlandse ziekenhuizen. Rekening houdend met kansen op verschillende vervolgtrajecten geldt per saldo een negatief effect. Het schaalvoordeel van SEH weegt niet of nauwelijks op tegen het schaalnadelen in het vervolgtraject, ook al wordt slechts een deel van de patiënten opgenomen. Bevindingen uit de literatuur Het systematische literatuuronderzoek naar schaaleffecten van de SEH heeft slechts een beperkt aantal studies opgeleverd. In totaal zijn zes studies gevonden die conclusies trekken over de schaaleffecten bij de SEH. Slechts uit één studie is iets af te leiden over de optimale schaal van de SEH als onderdeel van het hele ziekenhuis. Deze studie laat zien dat de optimale schaal van een ziekenhuis ligt bij SEH-bezoeken per jaar, in combinatie met opnames en poliklinische bezoeken. In alle studies met rond de SEHbezoeken per jaar is er sprake van schaalvoordelen. Dit wordt ook gevonden voor de meer gespecialiseerde traumacentra. Eén studie heeft een gemiddeld aantal SEH-bezoeken van en vindt geen schaaleffecten. Hoewel er geen algemene conclusies zijn te trekken op basis van zo weinig studies, lijken de gevonden resultaten de empirische resultaten van dit onderzoek te onderstrepen. Conclusie Dit onderzoek gaat over de economische schaaleffecten van de SEH. Met nadruk wordt hier gesteld dat het hier louter om een financieel-economische analyse gaat. Er wordt hier niet ingegaan op belangrijke kwesties zoals de relatie tussen de omvang van de SEH en de geleverde kwaliteit van de dienstverlening en tussen concentratie en bereikbaarheid van de SEH. Weliswaar gelden er voor de SEH schaalvoordelen, maar het verzilveren van schaalvoordelen voor de SEH gaat weinig opleveren. Het effect van de schaalvoordelen is daarvoor te beperkt. Om een globaal idee te krijgen van de impact van de schaalvoordelen is een eenvoudige simulatie doorgerekend. In de simulatie is verondersteld dat de 50% kleinste SEH s sluiten en de productie hiervan terecht komt bij de resterende 50% van de SEH s. Uit de simulatie blijkt een kostenreductie van 10% van de SEH-kosten. Op het totaal van de ziekenhuiskosten gaat het om 0,5%. De SEH is een belangrijke toegangspoort tot het ziekenhuis. Concentratie van SEH s heeft in economische zin daardoor ook nog eens tweede orde effecten. In de eerste plaats lekt bij sluiting van een SEH een aanzienlijk stroom patiënten weg naar een ander ziekenhuis. Naast de SEH-patiënten gaat het ook nog eens om gemiddeld 20% minder (dag)opnamen. Omdat deze daling waarschijnlijk niet evenredig over verschillende specialismen is verdeeld, zal een aantal specialismen en functies zwaar lijden onder de sluiting van de SEH. Het is dan ook te verwachten dat voor individuele ziekenhuizen bij sluiting van een SEH overcapaciteit en ernstige financiële problemen ontstaan. Omgekeerd geldt voor de ziekenhuizen waar de SEH openblijft dat niet alleen het aantal SEH-patiënten toeneemt maar ook het aantal opnamen en poliklinische behandelingen. Hier kunnen op korte termijn juist problemen met capaciteitstekorten ontstaan. Een tweede effect van de concentratie van SEH s zijn de hogere vervolgkosten. Als de concentratie van SEH s plaatsvindt bij de grotere ziekenhuizen dan zijn de vervolgkosten hoger, omdat grote ziekenhuizen met schaalnadelen te maken hebben. Een integrale analyse laat zien dat als rekening wordt gehouden met vervolgkosten, sluiting van SEH s meer kan kosten dan dat het oplevert, maar in ieder geval een stuk minder

14 14 // 15 Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen oplevert dan op basis van de bruto besparingen wordt verwacht. Op grond van het bovenstaande is te stellen dat er geen financieel-economische redenen zijn om concentratie van de spoedeisende hulp na te streven. Van concentratie van SEH s worden bescheiden kostenbesparingen verwacht, die verderop in de keten teniet worden gedaan. Verder is geen rekening gehouden met extra kosten die buiten het ziekenhuis worden gemaakt voor bijvoorbeeld het vervoer (in het bijzonder het ambulancevervoer). Bovendien heeft de concentratie ingrijpende gevolgen op de patiëntenstromen met alle gevolgen van dien. BIJLAGE 3 De kwaliteit van Spoedzorg; Naar een visie op goede zorg op en rond de SEH Bestuur & Beleid van de Gezondheidszorg (HCG) Erasmus Universiteit Rotterdam, Instituut Beleid & Management, Gezondheidszorg Aanleiding en vraagstelling: Over de spoedzorg in Nederland wordt een (bij vlagen verhit) debat gevoerd, met name over de voor- en nadelen van concentratie van zorg op grotere posten voor spoedeisende hulp (SEH s). De evidentie voor de volume-kwaliteit relatie is beperkt tot een klein aantal hoog-complexe, weinig voorkomende aandoeningen. Toch wordt deze evidentie in discussies geëxtrapoleerd naar de spoedzorg in brede zin. Dit leidt tot (op zichzelf terecht) kritische reacties, wat zorgt voor een zwart/wit polemiek tussen voor- en tegenstanders van concentratie van spoedzorg. Dat komt de nuance van de maatschappelijke discussie niet ten goede. Dit onderzoek verbreedt deze discussie met empirische inzichten over de kwaliteit van zorg die wordt geleverd op kleinere SEH s en stelt de vraag: Wat is de definitie van (kwaliteit van) spoedzorg in kleine spoedeisende hulpposten en hoe kan deze zo goed mogelijk worden geborgd in de regionale zorgketen? Methode: Gedurende 10 weken is onderzoek gedaan op twee SEH s in kleinere ziekenhuizen (minder dan 350 bedden, een in stedelijk gebied en een regionaal ziekenhuis) en op een SEH in een groter ziekenhuis (ruim 600 bedden) in een stedelijke regio. Op de SEH s is in totaal 65 uur geobserveerd, waarvan 25 uur op een kleine SEH die was geïntegreerd met een huisartsenpost (HAP). Tevens is 2 dagdelen geobserveerd op de gezamenlijke meldkamer van ambulance, politie en brandweer en 3 dagdelen op een zelfstandige HAP. De observaties hebben overdag en s avonds, door de week en in het weekend plaatsgevonden. Tevens zijn etnografische (tijdens de observaties) en semi - gestructureerde interviews gehouden met SEHverpleegkundigen, SEH-managers, SEH-artsen, arts assistenten die op de SEH werkzaam zijn, medisch

15 NVZ Zicht op zorg: Acute zorg, september 2013 specialisten, verpleegkundig-centralisten op de meld - kamer, ambulancechauffeurs en -verpleeg kundigen, huisartsen en doktersassistenten. Resultaten: gedifferentieerde kwaliteit van spoedzorg: Terwijl de discussie over de spoedzorg zich vrijwel uitsluitend richt op het hoog-complexe en levensbedreigende deel van die zorg, zijn in dit onderzoek vier sterk verschillende repertoires van spoedzorg onderscheiden. Een repertoire is een zorgpraktijk die zich onderscheidt door de symptomen die een patiënt vertoont, de urgentie waarmee deze moet worden geholpen, de professionele competenties en infrastructuur die ervoor nodig zijn om goede zorg te leveren aan deze patiënt, de passende organisatievorm die dit dient te faciliteren, en de waarden die hierin centraal staan. Een repertoire is dus beduidend omvattender dan een patiëntenstroom of -categorie en omvat de totale inhoud en organisatie van zorg - verlening. De vier repertoires zijn: 1) hoog-urgente zorg, 2) ongeplande opnames en klein leed, 3) socio-medische verwaarlozing, en 4) te klein leed voor de SEH. Door te onderscheiden wat de verschillen zijn in termen van zorgvraag, organisatievorm, professionaliteit en de manier waarop binnen elk van de repertoires met risico s moet worden omgegaan, blijkt goed welke aspecten van de kwaliteit van spoedzorg onvoldoende belicht zijn in de huidige discussie (bijvoorbeeld de afstemming met de langdurige zorg). Ook blijkt hierdoor dat de organisatievorm veel belangrijker is dan het volume van de spoedzorg, als alle repertoires goed aangeboden moeten worden. Evenzogoed wordt duidelijk dat de definities van goede professionals die passen bij repertoires 2, 3 en 4 duidelijker ondersteund en gewaardeerd moeten worden: waar voor het eerste repertoire vooral behoefte is aan goede teamprofessionals, is voor de andere repertoires met name het nemen van eigen verantwoordelijkheid van groot belang. Tenslotte blijkt dat de manier waarop met risico s wordt omgegaan binnen het eerste repertoire wezenlijk anders is dan binnen de andere repertoires. Wanneer dezelfde manier om met risico s om te gaan binnen alle repertoires wordt toegepast, wordt onnodige en eventueel zelfs onveilige zorg geleverd binnen de overige drie repertoires. Organisatievorm Professionaliteit Omgaan risico s Repertoire 1 Hoog-urgent Ambu-SEH- IC-afd: hoog niveau Teamkracht Reduceren - als dat niet teveel tijd kost Repertoire 2 Ongeplande opnames + klein leed AAfstemming HA / HAP & SEH Zelfstandig Situeren, reduceren en accepteren Repertoire 3 Socio-medische verwaarlozing Afstemming SEH & verpleeghuis/ thuiszorg Netwerker Duiden in context Repertoire 4 Te klein leed AAfstemming HA / HAP & SEH Hoeder onnodige zorg Accepteren onzekerheid Conclusies: naar een brede benadering van spoedzorg: De discussie over de kwaliteit van de spoedzorg en de voorgestelde beleidskeuzes worden beheerst door een te smalle definitie van spoed, die slechts past bij het eerste repertoire van spoedzorg. Hiermee dreigt dat beleid, gezien haar smalle conceptuele en empirische basis, tot een forse verschraling van de zorg voor andere repertoires te leiden. Dit geldt bijvoorbeeld voor het belang van (transmurale) samenwerking, een brede opvatting van goede professionaliteit en verschillende wijzen waarop op een verantwoorde manier met risico s kan worden omgegaan. Ook blijkt dat het huidige gebruik van ICT, bijvoorbeeld in het geval van triage, vooral wordt ingezet voor het goed bedienen van repertoire 1 terwijl mogelijkheden voor bredere ICT-inzet onbenut blijven. Om recht te doen aan het verbeteren van de spoedzorg in brede zin, is het onderscheid tussen verschillende repertoires van spoedzorg onontbeerlijk. Deze repertoires kunnen vervolgens op hun eigen merites worden beoordeeld en vanuit een gedifferentieerd begrip van wat telt als goede (organisatie van) zorg en als goede professionals, verder versterkt worden. Aanbevelingen: uitwerken gedifferentieerd beoordelingskader: De discussie over de spoedeisende zorg kan alleen inhoudelijk verder worden gebracht als voor de onderscheiden repertoires passende toetsingskaders worden ontwikkeld. Voor de hoog-complexe spoed kan de door ZN uitgegeven Kwaliteitsvisie als vertrekpunt dienen, hoewel kritische review van de daarbij gehanteerde onderbouwing van aannames daarbij wel cruciaal is. Hierbij moet opgemerkt worden dat het indelen van regio s bepaald niet zonder risico is zolang slechts voor één repertoire de kwaliteitscriteria zijn uitgewerkt. Voor de andere repertoires dient het toetsingskader nog geheel te worden opgebouwd. Dit dient in samenspraak met betrokken partijen te gebeuren.

16 Colofon De NVZ-Taskforce over acute zorg bestaat uit: Ruurd Jan Roorda, Tergooi (voorzitter) Tineke Hirschler, Deventer Ziekenhuis Pieter de Kort, Rivas/Beatrix Ziekenhuis Twynstra Gudde heeft de Taskforce ondersteund in haar werkzaamheden. De brede betekenis van acute zorg NVZ (Samenvatting) Bram den Engelsen Hein Abeln Maret van der Wees Twynstra Gudde. Schaal- en synergie-effecten bij de spoedeisende hulp. Een literatuur- en empirisch onderzoek naar de kostenstructuur van de spoedeisende hulp. (Samenvatting) Jos L.T. Blank Bart van Hulst Janneke Wilschut Centrum voor Innovaties en Publieke Sector Efficiëntie Studies, Technische Universiteit Delft. De kwaliteit van Spoedzorg; Naar een visie op goede zorg op en rond de SEH (Samenvatting) Dr. Teun Zuiderent-Jerak Jeroen Postma, MSc Erasmus Universiteit Rotterdam, Instituut Beleid & Management, Gezondheidszorg.

Schaal- en synergie-effecten bij de spoedeisende hulp

Schaal- en synergie-effecten bij de spoedeisende hulp Schaal- en synergie-effecten bij de spoedeisende hulp Een literatuur- en empirisch onderzoek naar de kostenstructuur van de spoedeisende hulp Centrum voor Innovaties en Publieke Sector Efficiëntie Studies,

Nadere informatie

Samenvatting rapport 'De brede betekenis van acute zorg' 5 augustus 2013 Pagina 1/4

Samenvatting rapport 'De brede betekenis van acute zorg' 5 augustus 2013 Pagina 1/4 Samenvatting rapport 'De brede betekenis van acute zorg' NVZ 5 augustus 2013 Bram den Engelsen Hein Abeln Maret van der Wees Meer nuance en inzicht rond concentratie en spreiding van acute zorg Over concentratie

Nadere informatie

FACTSHEET. Voorlegger bij rapport De brede betekenis van acute zorg, Twijnstra Gudde, 5 augustus 2013

FACTSHEET. Voorlegger bij rapport De brede betekenis van acute zorg, Twijnstra Gudde, 5 augustus 2013 FACTSHEET Voorlegger bij rapport De brede betekenis van acute zorg, Twijnstra Gudde, 5 augustus 2013 Benadrukt wordt dat de kwaliteitsvisie van ZN over de complexe spoedeisende zorg gaat, niet over de

Nadere informatie

Samenvatting. De brede betekenis van acute zorg 5 augustus 2013 Pagina 1/64

Samenvatting. De brede betekenis van acute zorg 5 augustus 2013 Pagina 1/64 De brede betekenis van acute zorg NVZ Rapport 5 augustus 2013 Bram den Engelsen Hein Abeln Maret van der Wees Samenvatting Meer nuance en inzicht rond concentratie en spreiding van acute zorg Over concentratie

Nadere informatie

DE HUISARTSENPOST. Armslag voor een goed eerstelijns loket

DE HUISARTSENPOST. Armslag voor een goed eerstelijns loket DE HUISARTSENPOST Armslag voor een goed eerstelijns loket De acute zorg in Nederland is volop in ontwikkeling. Gewerkt wordt aan het vormen van een effectieve en aaneengesloten keten voor acute zorg. Beschikbaarheid,

Nadere informatie

Schaal- en synergie-effecten bij de spoedeisende hulp

Schaal- en synergie-effecten bij de spoedeisende hulp Schaal- en synergie-effecten bij de spoedeisende hulp Een literatuur- en empirisch onderzoek naar de kostenstructuur van de spoedeisende hulp Centrum voor Innovaties en Publieke Sector Efficiëntie Studies,

Nadere informatie

VWS-Discussienotitie Acute zorg 2015: commentaar van een wetenschapper Lezing Guus Schrijvers, hoogleraar Public Health, Julius Centrum UMC Utrecht

VWS-Discussienotitie Acute zorg 2015: commentaar van een wetenschapper Lezing Guus Schrijvers, hoogleraar Public Health, Julius Centrum UMC Utrecht VWS-Discussienotitie Acute zorg 2015: commentaar van een wetenschapper Lezing Guus Schrijvers, hoogleraar Public Health, Julius Centrum UMC Utrecht Wie ben ik? Hoofd Unit Zorginnovatie Wat houdt een innovatie

Nadere informatie

Lagerhuisdebat spoedzorg shertogenbosch. keuzestress in de spoedzorg 26 september en 3 oktober 2014 gespreksleiders Paul Jorna en Marian Frijters

Lagerhuisdebat spoedzorg shertogenbosch. keuzestress in de spoedzorg 26 september en 3 oktober 2014 gespreksleiders Paul Jorna en Marian Frijters Lagerhuisdebat spoedzorg shertogenbosch keuzestress in de spoedzorg 26 september en 3 oktober 2014 gespreksleiders Paul Jorna en Marian Frijters Toelichting werkwijze; Landelijke ontwikkelingen Visie en

Nadere informatie

Notitie GHOR Rotterdam Rijnmond

Notitie GHOR Rotterdam Rijnmond Notitie GHOR Rotterdam Rijnmond Uitgangspunten voor de spoedeisende zorg Paul van Beers Amersfoort 7 april 2014 Aanleiding Zorgverzekeraars Nederland (ZN) heeft in 2013 een zogeheten Kwaliteitsvisie Spoedeisende

Nadere informatie

ZEKERHEID EN PERSPECTIEF

ZEKERHEID EN PERSPECTIEF ZEKERHEID EN PERSPECTIEF Toekomstvisie Huisartsenposten 2011-2015 Voor de patiënt die buiten de reguliere praktijktijden acuut zorg nodig heeft is de huisartsenpost bereikbaar en beschikbaar. Daarnaast

Nadere informatie

Themabijeenkomst SEH. Centrum voor acute zorg: integratie als toekomstbeeld. Presentatie NVZ Utrecht, 9 februari 2007 Inleiding Harry Woldendorp

Themabijeenkomst SEH. Centrum voor acute zorg: integratie als toekomstbeeld. Presentatie NVZ Utrecht, 9 februari 2007 Inleiding Harry Woldendorp Themabijeenkomst SEH Centrum voor acute zorg: integratie als toekomstbeeld Presentatie NVZ Utrecht, 9 februari 2007 Inleiding Harry Woldendorp De urgentie tot integratie Omgevingsanalyse Toekomst verwachtingen

Nadere informatie

Visie NVSHA op Rapport. Raad voor de Volksgezondheid en Zorg. Medisch-specialistische zorg in 20/20

Visie NVSHA op Rapport. Raad voor de Volksgezondheid en Zorg. Medisch-specialistische zorg in 20/20 Visie NVSHA op Rapport Raad voor de Volksgezondheid en Zorg Medisch-specialistische zorg in 20/20 Oktober 2011 Inleiding Eind oktober 2011 is de Raad voor de Volksgezondheid en Zorg (RVZ) met het rapport

Nadere informatie

Visie op zorg: marktwerking anno nu

Visie op zorg: marktwerking anno nu Visie op zorg: marktwerking anno nu 5 juni 2014 Stelling: Zonder samenwerking geen verandering in de zorg Agenda Visie op ziekenhuiszorg Aanpak transitie Toekomst: innovatie en preventie 2 Visie op ziekenhuiszorg

Nadere informatie

Naar een visie op goede zorg op en rond de SEH

Naar een visie op goede zorg op en rond de SEH De kwaliteit van Spoedzorg; Naar een visie op goede zorg op en rond de SEH Dr. Teun Zuiderent-Jerak Jeroen Postma, MSc instituut Beleid & Management Gezondheidszorg 2013.11 Bestuur & Beleid van de Gezondheidszorg

Nadere informatie

Afdeling Spoedeisende hulp (SEH) B54

Afdeling Spoedeisende hulp (SEH) B54 Afdeling Spoedeisende hulp (SEH) B54 Welkom op de afdeling Spoedeisende Hulp (SEH) van het Canisius-Wilhelmina Ziekenhuis in Nijmegen. Per jaar melden zich 28.000 mensen op de SEH voor een medische behandeling,

Nadere informatie

Chapter 9 Samenvatting CHAPTER 9. Samenvatting

Chapter 9 Samenvatting CHAPTER 9. Samenvatting Chapter 9 Samenvatting CHAPTER 9 Samenvatting 155 Chapter 9 Samenvatting SAMENVATTING Richtlijnen en protocollen worden ontwikkeld om de variatie van professioneel handelen te reduceren, om kwaliteit van

Nadere informatie

Regionale samenwerking in de triage in de acute (huisartsen)zorg

Regionale samenwerking in de triage in de acute (huisartsen)zorg Regionale samenwerking in de triage in de acute (huisartsen)zorg Symposium Samen in de acute zorg 2016 14 maart 2016 Inhoud presentatie: Visie op spoed (huisartsen)zorg tijdens ANW-uren Dokterswacht Friesland

Nadere informatie

Informatie bijeenkomst

Informatie bijeenkomst Informatie bijeenkomst De zorg geborgd in Noord en Oost Groningen 9 september 2013 Agenda informatiebijeenkomst 9 september 1) Opening 2) Terugkijken werkconferentie 26 april 3) Impressie data-analyse

Nadere informatie

Informatie over de afdeling Spoedeisende Hulp. Spoedeisende Hulp

Informatie over de afdeling Spoedeisende Hulp. Spoedeisende Hulp 00 Informatie over de afdeling Spoedeisende Hulp Spoedeisende Hulp 1 Welkom op de afdeling Spoedeisende Hulp (SEH) Op de SEH ontvangen en behandelen we volwassenen en kinderen met acute gezondheidsklachten,

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 14 maart 2014 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter,

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 14 maart 2014 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter, > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Rijnstraat 50 2515 XP DEN HAAG T 070 340 79 11 F 070 340 78

Nadere informatie

Psychiatrie en somatiek erkennen noodzaak tot samenwerking bij psychiatrische patiënten met somatische comorbiditeit

Psychiatrie en somatiek erkennen noodzaak tot samenwerking bij psychiatrische patiënten met somatische comorbiditeit Psychiatrie en somatiek erkennen noodzaak tot samenwerking bij psychiatrische patiënten met somatische comorbiditeit De Inspectie voor de Gezondheidszorg heeft in 2012 tot begin 2013 een thematoezicht

Nadere informatie

MK/SV/2014/022 24 november 2014 NFU-14.9523 Onderwerp Indicatoren Spoedeisende Zorg

MK/SV/2014/022 24 november 2014 NFU-14.9523 Onderwerp Indicatoren Spoedeisende Zorg Zorginstituut Nederland T.a.v. de heer drs. A.H.J. Moerkamp, bestuursvoorzitter Postbus 320 1110 AH DIEMEN Kenmerk Datum MK/SV/2014/022 24 november 2014 Onderwerp Indicatoren Spoedeisende Zorg Geachte

Nadere informatie

Improviseren of organiseren?

Improviseren of organiseren? Surviving wachttijden op de SEH Improviseren of organiseren? Venticare congres, 28 mei 2010 J.S.K. Luitse en R.W. Rosmulder SEH Grote Stad: Improviseren of Organiseren! 60-70% zelfverwijzer 15-20% verwezen

Nadere informatie

Samenvatting Beleidsplan Kwaliteit 2015-2017

Samenvatting Beleidsplan Kwaliteit 2015-2017 Samenvatting Beleidsplan Kwaliteit 2015-2017 Inleiding De Nederlandse Vereniging voor Urologie (NVU) heeft als doel kwaliteitsverbetering te bewerkstelligen bij iedere uroloog ten gunste van iedere patiënt.

Nadere informatie

Brief van de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport

Brief van de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport 29689 Herziening Zorgstelsel 31016 Ziekenhuiszorg Nr. 623 Brief van de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Den Haag, 23 juni 2015 Hierbij

Nadere informatie

Huisartsenzorg Veen, Genderen en Wijk en Aalburg

Huisartsenzorg Veen, Genderen en Wijk en Aalburg Huisartsenzorg Veen, Genderen en Wijk en Aalburg Ontstaan huisartsenpost Oprichting 2002 Posten in s-hertogenbosch, Zaltbommel, Oss en Uden Lagere dienstbelasting voor huisartsen Van circa 700 naar 225

Nadere informatie

Beweging. Natuurlijk in. Nieuws Special: Acute zorg juiste zorg, juiste plaats, juiste tijd?!

Beweging. Natuurlijk in. Nieuws Special: Acute zorg juiste zorg, juiste plaats, juiste tijd?! Deze uitgave is een nieuwsbrief, die belangrijke ontwikkelingen met leuke wetenswaardigheden in de gezondheidszorg combineert. Natuurlijk in Beweging is een initiatief van Biomet Nederland BV, gevestigd

Nadere informatie

M. van den Wijngaart & B. Post (2007) Notitie Indicatie kosten justitiële tweedelijnszorg.

M. van den Wijngaart & B. Post (2007) Notitie Indicatie kosten justitiële tweedelijnszorg. 1. Inleiding Aanleiding notitie Het ITS heeft in opdracht van het ministerie van Justitie een onderzoek uitgevoerd naar de aansluiting tussen de vraag naar en het aanbod van justitiële tweedelijns gezondheidszorg.

Nadere informatie

Hoeveel zorgverleners ziet iemand met een chronische aandoening?

Hoeveel zorgverleners ziet iemand met een chronische aandoening? Hoeveel zorgverleners ziet iemand met een chronische aandoening? Datum ID Nummer 19 december 2013 13014 Auteur(s) Irene van Duijvendijk (Nictiz) Michiel ten Hove (Vektis) Eindredactie Kim Idzardi 1 19

Nadere informatie

Verschenen als: Paul Giesen, Wendy Thijssen, Theo Voorn. SEH kan efficiënter. Medisch Contact 2009, 64(38) 1590-1

Verschenen als: Paul Giesen, Wendy Thijssen, Theo Voorn. SEH kan efficiënter. Medisch Contact 2009, 64(38) 1590-1 Verschenen als: Paul Giesen, Wendy Thijssen, Theo Voorn. SEH kan efficiënter. Medisch Contact 2009, 64(38) 1590-1 SEH kan efficiënter dr. Paul Giesen, huisarts-onderzoeker*, drs. Wendy Thijssen, SEH-arts**,

Nadere informatie

IIII DRUKTE OP DE SPOEDEISENDE HULP. Dr. M.C. (Christien) van der Linden c.van.der.linden@mchaaglanden.nl chris10vanderlinden@hotmail.

IIII DRUKTE OP DE SPOEDEISENDE HULP. Dr. M.C. (Christien) van der Linden c.van.der.linden@mchaaglanden.nl chris10vanderlinden@hotmail. IIII DRUKTE OP DE SPOEDEISENDE HULP Dr. M.C. (Christien) van der Linden c.van.der.linden@mchaaglanden.nl chris10vanderlinden@hotmail.com Definitie Overmatige drukte op de SEH ontstaat wanneer de behoefte

Nadere informatie

Ziekenhuiszorg: wat betaalt u?

Ziekenhuiszorg: wat betaalt u? Ziekenhuiszorg: wat betaalt u? Komt u binnenkort als patiënt naar Rijnstate? Of bent u al patiënt? In deze folder vindt u informatie over het betalen van ziekenhuiszorg. Neem altijd uw verzekeringsgegevens

Nadere informatie

De patiënt wil één aanspreekpunt, de huisarts lagere. werkdruk en de verzekeraar goede zorg voor het geld.

De patiënt wil één aanspreekpunt, de huisarts lagere. werkdruk en de verzekeraar goede zorg voor het geld. Discussie zorgverleners over ontwikkeling eerstelijns spoedzorg : De patiënt wil één aanspreekpunt, de huisarts lagere werkdruk en de verzekeraar goede zorg voor het geld. De inwoner van Noord-Nederland

Nadere informatie

Triage op de SEH. Spoedeisende Hulp

Triage op de SEH. Spoedeisende Hulp 00 Triage op de SEH Spoedeisende Hulp 1 Welkom op de afdeling Spoedeisende Hulp (SEH). Op de afdeling SEH ontvangen en behandelen we dagelijks 30-60 patiënten. Een deel van deze patiënten wordt met de

Nadere informatie

Introductie Methoden Bevindingen

Introductie Methoden Bevindingen 2 Introductie De introductie van e-health in de gezondheidszorg neemt een vlucht, maar de baten worden onvoldoende benut. In de politieke en maatschappelijke discussie over de houdbaarheid van de gezondheidszorg

Nadere informatie

Strategisch document Ambulancezorg Nederland

Strategisch document Ambulancezorg Nederland Strategisch document Ambulancezorg Nederland 1 Inleiding: relevante ontwikkelingen 2 Missie en visie AZN 3 Kernfuncties: profiel en kerntaken AZN 4 Strategische agenda AZN vastgesteld: woensdag 23 mei

Nadere informatie

Samen voor de beste zorg

Samen voor de beste zorg Samen voor de beste zorg Introductie TraumaNet AMC ondersteunt, stimuleert en faciliteert alle ketenpartners in de acute zorg met als doel om ervoor te zorgen dat de acute patiënt zo snel mogelijk de best

Nadere informatie

Verbeteren logistiek rondom acute problematiek moeder & kind zorg

Verbeteren logistiek rondom acute problematiek moeder & kind zorg Verbeteren logistiek rondom acute problematiek moeder & kind zorg Lillian van Zanten Adviseur/Onderzoeker divisie III 6 oktober 2008 1 Persoonlijke achtergrond september 1995 augustus 2001 Atheneum, Han

Nadere informatie

Verslag 1 e fase project optimale transmurale voedingszorg voor de ondervoede patiënt

Verslag 1 e fase project optimale transmurale voedingszorg voor de ondervoede patiënt Verslag 1 e fase project optimale transmurale voedingszorg voor de ondervoede patiënt Amsterdam, Januari 2015 Inleiding De afgelopen jaren is er veel geïnvesteerd in vroege herkenning en behandeling van

Nadere informatie

Wel of geen AOA in het JBZ?

Wel of geen AOA in het JBZ? Wel of geen AOA in het JBZ? Maartje van de Vrugt CHOIR seminar 13 november 2015 Facts and figures JBZ Topklinisch ziekenhuis 4000 medewerkers 240 medisch specialisten 730 bedden Incl. Intensive care: 26

Nadere informatie

ZIEKENHUISZORG: WAT BETAALT U?

ZIEKENHUISZORG: WAT BETAALT U? ZIEKENHUISZORG: WAT BETAALT U? GAAT U BINNENKORT NAAR HET ZIEKENHUIS? OF BENT U AL PATIËNT? In deze brochure vindt u informatie over het betalen van ziekenhuiszorg. Informeer vóór behandeling, het kan

Nadere informatie

Verpleegkundige deskundigheid en opleiding MMC. Michela Zanetti unithoofd aoa

Verpleegkundige deskundigheid en opleiding MMC. Michela Zanetti unithoofd aoa Verpleegkundige deskundigheid en opleiding MMC Michela Zanetti unithoofd aoa Kengetallen medewerkers circa 3400 specialisten circa 195 specialismen 30 32000 SEH bezoeken eerste polikliniekbezoek 172.828

Nadere informatie

Congres ziekenhuispsychiatrie

Congres ziekenhuispsychiatrie Congres ziekenhuispsychiatrie Het belang van integrale zorg psychiatrie & somatiek belicht vanuit de visie van de zorgverzekeraar 7 november 2013 Anouk Mateijsen Regio manager, Achmea Divisie Zorg & Gezondheid

Nadere informatie

Benchmarkbulletin 2010

Benchmarkbulletin 2010 Benchmarkbulletin 2010 Inleiding De benchmark 2010 is in augustus 2011 afgerond. In dit bulletin wordt een overzicht gegeven van de belangrijkste landelijke resultaten. Alle leden van de VHN hebben meegedaan

Nadere informatie

Op de Spoedpost en dan?

Op de Spoedpost en dan? Spoedeisende Hulp / Spoedpost Op de Spoedpost en dan? www.catharinaziekenhuis.nl Inhoud Samenwerking huisartsen en ziekenhuis... 3 Gang van zaken op de Spoedpost... 3 Aanmelding... 3 Eerste inschatting

Nadere informatie

De inkoop door de bril van een zorgverzekeraar

De inkoop door de bril van een zorgverzekeraar De inkoop door de bril van een zorgverzekeraar John Weinstock 4 december 2014 Marktwerking in de zorg? (Vraag: is die er wel.) Essentie (van marktwerking) is de balans tussen: betaalbaarheid toegankelijkheid

Nadere informatie

Spoedeisende Hulp en triage

Spoedeisende Hulp en triage Spoedeisende Hulp en triage Welkom op de afdeling Spoedeisende Hulp (SEH) van het Laurentius Ziekenhuis. Op de afdeling SEH komen dagelijks 40 tot 70 patiënten. Een kwart van deze personen wordt met de

Nadere informatie

LEIDRAAD. Verantwoordelijkheid medisch specialist bij aanschaf, ingebruikname en gebruik van medische apparatuur

LEIDRAAD. Verantwoordelijkheid medisch specialist bij aanschaf, ingebruikname en gebruik van medische apparatuur LEIDRAAD Verantwoordelijkheid medisch specialist bij aanschaf, ingebruikname en gebruik van medische apparatuur 1 Januari 2014 1 INLEIDING Medisch specialisten zijn voor een goede en veilige uitoefening

Nadere informatie

The chain concept: an insufficient paradigm in emergency medicine

The chain concept: an insufficient paradigm in emergency medicine The chain concept: an insufficient paradigm in emergency medicine Prof.Dr.J.J.L.M. Bierens MCDM Hoogleraar urgentiegeneeskunde Afdeling anesthesiologie VU medisch centrum Amsterdam Inhoud wat is urgentiegeneeskunde

Nadere informatie

NIEUWSBRIEF. Nieuwsbrief 1, 2015. In deze nieuwsbrief

NIEUWSBRIEF. Nieuwsbrief 1, 2015. In deze nieuwsbrief NIEUWSBRIEF Nieuwsbrief 1, 2015 In deze nieuwsbrief Resultaten van Meetbaar Beter Proefschrift: Emergency departments in the Netherlands. The influence of general practitioner cooperatives Kennis maakt

Nadere informatie

cijfers en feiten Hart- en vaatziekten bij vrouwen en mannen Uitgave van de Nederlandse Hartstichting februari 2011

cijfers en feiten Hart- en vaatziekten bij vrouwen en mannen Uitgave van de Nederlandse Hartstichting februari 2011 cijfers en feiten Hart- en vaatziekten bij vrouwen en mannen Uitgave van de Nederlandse Hartstichting februari 211 Sterfte bij vrouwen en mannen Hart- en vaatziekten zijn een belangrijke oorzaak van overlijden

Nadere informatie

Over strategische personeelsplanning in een veranderend ziekenhuislandschap en de rol van OR

Over strategische personeelsplanning in een veranderend ziekenhuislandschap en de rol van OR Over strategische personeelsplanning in een veranderend ziekenhuislandschap en de rol van OR Medezeggenschapsdag StAZ Driebergen, 12 november 2015 Chris-Jan van Leeuwen Onno Verbaas PFZW HR Advies 1 CAO

Nadere informatie

Ruimte voor substitutie? Verschuivingen van tweedelijns naar eerstelijnszorg

Ruimte voor substitutie? Verschuivingen van tweedelijns naar eerstelijnszorg Ruimte voor substitutie? Verschuivingen van tweedelijns naar eerstelijnszorg CE van Dijk, JC Korevaar, JD de Jong, B Koopmans, M van Dijk, DH de Bakker Presentatie, 20 maart 2014. Dr. JC Korevaar, programmaleider

Nadere informatie

Contractvormen in de curatieve GGZ

Contractvormen in de curatieve GGZ 1 Contractvormen in de curatieve GGZ Drs. Marja Appelman Jan Sonneveld, MSc Drs. Johan Visser Mr. Mirjam de Bruin SiRM Strategies in Regulated Markets Nieuwe Uitleg 24 2514 BR Den Haag Den Haag, 26 februari

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Dit proefschrift gaat over de invloed van inductieprogramma s op het welbevinden en de professionele ontwikkeling van beginnende docenten, en welke specifieke kenmerken van inductieprogramma s daarvoor

Nadere informatie

2.4 Samenwerking. 2.4.1 Welke belang hechten potentiële partners aan samenwerking?

2.4 Samenwerking. 2.4.1 Welke belang hechten potentiële partners aan samenwerking? 2.4 Samenwerking In dit hoofdstuk geven we een analyse van de externe omgeving die van invloed is op de vraag of het voor zorgondernemers zinvol is om te participeren in ketensamenwerking. In dat kader

Nadere informatie

Dit proefschrift presenteert de resultaten van het ALASCA onderzoek wat staat voor Activity and Life After Survival of a Cardiac Arrest.

Dit proefschrift presenteert de resultaten van het ALASCA onderzoek wat staat voor Activity and Life After Survival of a Cardiac Arrest. Samenvatting 152 Samenvatting Ieder jaar krijgen in Nederland 16.000 mensen een hartstilstand. Hoofdstuk 1 beschrijft de achtergrond van dit proefschrift. De kans om een hartstilstand te overleven is met

Nadere informatie

Hoofdstuk 1. Inleiding.

Hoofdstuk 1. Inleiding. 159 Hoofdstuk 1. Inleiding. Huisartsen beschouwen palliatieve zorg, hoewel het maar een klein deel van hun werk is, als een belangrijke taak. Veel ongeneeslijk zieke patiënten zijn het grootse deel van

Nadere informatie

Chapter 10. Samenvatting

Chapter 10. Samenvatting 1 Chapter 10 Samenvatting 2 INLEIDING Adequate pijnbehandeling voor traumapatiënten is een complex probleem in de (prehospitale) spoedzorg. Met dit proefschrift willen we inzicht geven in de vroegtijdige,

Nadere informatie

Ketenzorg en integrale bekostiging: waar gaan we naar toe? Integrale bekostiging Een zorg minder of meer?

Ketenzorg en integrale bekostiging: waar gaan we naar toe? Integrale bekostiging Een zorg minder of meer? Ketenzorg en integrale bekostiging: waar gaan we naar toe? Integrale bekostiging Een zorg minder of meer? Geert Groenenboom, senior manager zorginkoop eerste lijn Achmea Divisie Zorg & Gezondheid 14 juni

Nadere informatie

VERKORT JAARDOCUMENT 2011

VERKORT JAARDOCUMENT 2011 Voorwoord VERKORT JAARDOCUMENT 2011 Patiënt als partner Ziekenhuis van en voor de regio Samenwerken in de Coöperatie Kerngegevens Verantwoordelijke medewerker Financiën Voorwoord Afgelopen jaar vonden

Nadere informatie

MedPsych Center (MPC) Voor klinische patiënten

MedPsych Center (MPC) Voor klinische patiënten MedPsych Center (MPC) Voor klinische patiënten Brengt medische en psychische kennis samen MedPsych Center (MPC) voor klinische patiënten 1. Welkom 3 2. Voor welke patiënten is de MPU bedoeld? 3 3. Wachtlijst

Nadere informatie

Ziekenhuiszorg Wat betaalt u?

Ziekenhuiszorg Wat betaalt u? Ziekenhuiszorg Wat betaalt u? Komt u binnenkort naar het St. Anna Ziekenhuis? Of bent u al patiënt? Hieronder vindt u informatie over het betalen van ziekenhuiszorg. Kijk ook op de website van uw zorgverzekeraar

Nadere informatie

Welkom op de Spoed Eisende Hulp (SEH)

Welkom op de Spoed Eisende Hulp (SEH) Welkom op de Spoed Eisende Hulp (SEH) Welkom op de afdeling Spoed Eisende Hulp (SEH) van het St. Anna Ziekenhuis. Op deze afdeling zien we dagelijks dertig tot veertig patiënten. Een deel van deze patiënten

Nadere informatie

Ziekenhuiszorg. Wat betaalt u? mca.nl

Ziekenhuiszorg. Wat betaalt u? mca.nl Ziekenhuiszorg Wat betaalt u? mca.nl Inhoudsopgave Vergoedingen 3 Ziekenhuiszorg kan voor u financiële gevolgen hebben! 3 Meeste zorg wordt vergoed 4 Eigen risico 4 Bent u aanvullend verzekerd? 5 Als er

Nadere informatie

Rapportage van pilot Zorgpad palliatieve oncologische patiënten

Rapportage van pilot Zorgpad palliatieve oncologische patiënten Rapportage van pilot Zorgpad palliatieve oncologische patiënten Namens de werkgroep zorgpad palliatieve oncologische patiënten, Liesbeth Struik Verpleegkundig specialist, intensieve zorg, oncologie Augustus

Nadere informatie

2/13/2012. Incentives in the Diagnosis Treatment Combination payment system for specialist medical care

2/13/2012. Incentives in the Diagnosis Treatment Combination payment system for specialist medical care Incentives in the Diagnosis Treatment Combination payment system for specialist medical care A study about behavioral responses of medical specialists and hospitals in the Netherlands 1. DBC 2. Onderzoeksvragen

Nadere informatie

Strategisch beleidsplan 2010-2015. Slingeland Ziekenhuis

Strategisch beleidsplan 2010-2015. Slingeland Ziekenhuis Strategisch beleidsplan 2010-2015 Slingeland Ziekenhuis Voorwoord Voor u ligt de verkorte uitgave van het Strategisch Beleidsplan 2010-2015 van ons ziekenhuis. Deze uitgave is speciaal voor u als medewerker

Nadere informatie

het antwoord op de Basis GGZ

het antwoord op de Basis GGZ het antwoord op de Basis GGZ mentale ondersteuning direct en dichtbij 2 Inhoudsopgave Indigo Wat is de Basis GGZ? Verwijscriteria Wat kan Indigo mij bieden? 1. POH-GGZ 2. Generalistische Basis GGZ 3. mirro:

Nadere informatie

Hij draagt in deze hoedanigheid zorg voor:

Hij draagt in deze hoedanigheid zorg voor: Inleiding Patiënten worden in het ziekenhuis regelmatig door meerdere medisch specialisten tegelijk behandeld. In het verleden is verschillende malen geconstateerd dat de onderlinge verantwoordelijkheden

Nadere informatie

het antwoord op de Basis GGZ

het antwoord op de Basis GGZ het antwoord op de Basis GGZ mentale ondersteuning direct en dichtbij Inhoudsopgave Indigo Wat is de Basis GGZ? Verwijscriteria Wat kan Indigo mij bieden? 1. POH-GGZ 2. Generalistische Basis GGZ 3. mirro:

Nadere informatie

Innovaties op het snijvlak van ziekenhuis en zorg thuis

Innovaties op het snijvlak van ziekenhuis en zorg thuis Bruggen bouwen in de zorg: Innovaties op het snijvlak van ziekenhuis en zorg thuis Dr. Bianca Buurman, senior onderzoeker Transmurale Zorg, AMC Dr. Susanne Smorenburg, programmamanager care-cure, Cordaan

Nadere informatie

Strategische koers 2010-2015

Strategische koers 2010-2015 Strategische koers 2010-2015 Veiligheid voorop Strategische koers 2010-2015: DOELSTELLING: HET WESTFRIESGASTHUIS BEHOORT BINNEN DRIE JAAR TOT DE TOP-TIEN VAN VEILIGE ZIEKENHUIZEN. Het Westfriesgasthuis

Nadere informatie

Onverzekerd? Dan graag vooraf betalen

Onverzekerd? Dan graag vooraf betalen Onverzekerd? Dan graag vooraf betalen Hebt u medische zorg nodig, maar bent u niet verzekerd? Dan zijn wij helaas genoodzaakt om de kosten met betrekking tot de aan u verleende medische zorg, bij u in

Nadere informatie

DEFINITIEF PROJECTPLAN Verbeteren samenhang en samenwerking keten van acute zorg

DEFINITIEF PROJECTPLAN Verbeteren samenhang en samenwerking keten van acute zorg DEFINITIEF PROJECTPLAN Verbeteren samenhang en samenwerking keten van acute zorg Meer doelmatigheid en betere zorg door afstemming, samenhang en samenwerking in de keten van acute zorg, dat is het streven.

Nadere informatie

Factsheet Indicatie zorgvraag Amsterdam 2030 Prognoses van functioneren en chronische aandoeningen 1

Factsheet Indicatie zorgvraag Amsterdam 2030 Prognoses van functioneren en chronische aandoeningen 1 Factsheet Indicatie zorgvraag Amsterdam 2030 Prognoses van functioneren en chronische aandoeningen 1 Inleiding Hoe functioneren mensen en welke chronische aandoeningen hebben ze? Wat willen ze? Wat kunnen

Nadere informatie

vier succesfactoren voor een toekomstbestendige huisvestingsstrategie

vier succesfactoren voor een toekomstbestendige huisvestingsstrategie vier succesfactoren voor een toekomstbestendige huisvestingsstrategie De gezondheidszorg is continu in ontwikkeling: beleidswijzigingen volgen elkaar in rap tempo op, medische en technologische ontwikkelingen

Nadere informatie

ACUTE ZORG ANDERS 2014

ACUTE ZORG ANDERS 2014 Acute Zorgregio Oost organiseert in samenwerking met regionale partners het symposium ACUTE ZORG ANDERS 2014 ONMISBARE SCHAKELS EN SNEL SCHAKELEN IN DE SPOEDEISENDE ZORGKETEN Spoedeisende ketenzorg voor

Nadere informatie

Quick Scan Regioplan Spoedeisende Zorg Noord-Nederland

Quick Scan Regioplan Spoedeisende Zorg Noord-Nederland Quick Scan Regioplan Spoedeisende Zorg Noord-Nederland 11 maart 2014 Bram den Engelsen Maret van der Wees Inhoudsopgave 1. Inleiding 1 2. De uitgangspunten van het regioplan 2 2.1 Spreiding en concentratie

Nadere informatie

Manifest over medische hulpmiddelen en technologie. Kabinetsperiode 2012-2016

Manifest over medische hulpmiddelen en technologie. Kabinetsperiode 2012-2016 Manifest over medische hulpmiddelen en technologie Kabinetsperiode 2012-2016 Manifest over medische hulpmiddelen en technologie Kabinetsperiode 2012-2016 Medische hulpmiddelen en belang voor de samenleving

Nadere informatie

Toetsingskader. Voor de langdurige zorg. Van goede zorg verzekerd

Toetsingskader. Voor de langdurige zorg. Van goede zorg verzekerd Toetsingskader Voor de langdurige zorg Van goede zorg verzekerd 2 Het Toetsingskader voor de langdurige zorg Het Toetsingskader voor de langdurige zorg 3 Wat is het Toetsingskader? Het Toetsingskader is

Nadere informatie

Transmuraal Incident Melden (= T.I.M.) Miriam Eliel Coördinator transmurale zorg Westfriesgasthuis m.r.eliel@westfriesgasthuis.nl

Transmuraal Incident Melden (= T.I.M.) Miriam Eliel Coördinator transmurale zorg Westfriesgasthuis m.r.eliel@westfriesgasthuis.nl Transmuraal Incident Melden (= T.I.M.) Miriam Eliel Coördinator transmurale zorg Westfriesgasthuis m.r.eliel@westfriesgasthuis.nl Symposium Patiëntveiligheid maart 2014 1 Vragen Waarom naar deze workshop?

Nadere informatie

Regionale Samenwerking in de Zorg Van idee tot innovatie

Regionale Samenwerking in de Zorg Van idee tot innovatie Regionale Samenwerking in de Zorg Van idee tot innovatie Voorwoord Meer dan tien jaar geleden is in Nederland de discussie over het opzetten van een landelijk elektronisch patiëntdossier gestart. Sindsdien

Nadere informatie

Orde van Medisch Specialisten en de wetenschappelijke verenigingen

Orde van Medisch Specialisten en de wetenschappelijke verenigingen Standpunt Acute Zorg Orde van Medisch Specialisten en de wetenschappelijke verenigingen December 2012 Samenvatting De Nederlandse burger moet zonder drempels terecht kunnen voor alle vormen acute hulp.

Nadere informatie

Samenwerking en INnovatie in GEriatrische Revalidatie Ineke Zekveld LUMC

Samenwerking en INnovatie in GEriatrische Revalidatie Ineke Zekveld LUMC Resultaten monitor proeftuinen SINGER Samenwerking en INnovatie in GEriatrische Revalidatie Ineke Zekveld LUMC Inhoud presentatie Organisatie proeftuinen Vraagstelling SINGER Conclusies uit eerder onderzoek

Nadere informatie

Figuur 1: Type zorg waarvoor men naar het buitenland ging (N=145)

Figuur 1: Type zorg waarvoor men naar het buitenland ging (N=145) Deze factsheet is een uitgave van het NIVEL. De gegevens mogen met bronvermelding worden gebruikt (R. Bes, S. Wendel, E. Curfs & J. de Jong). Ervaringen met zorg in het buitenland positief, Factsheet.

Nadere informatie

Toekomstverkenning voor de branche Algemene en categorale ziekenhuizen. Vraag en aanbod van verplegend en verzorgend personeel 2015-2019

Toekomstverkenning voor de branche Algemene en categorale ziekenhuizen. Vraag en aanbod van verplegend en verzorgend personeel 2015-2019 Toekomstverkenning voor de branche Algemene en categorale ziekenhuizen Vraag en aanbod van verplegend en verzorgend personeel 2015-2019 September 2015 Willem van der Windt Ineke Bloemendaal 1 Doel van

Nadere informatie

Programma espoed. Gert Koelewijn Project Manager 23 november 2012

Programma espoed. Gert Koelewijn Project Manager 23 november 2012 Programma espoed Gert Koelewijn Project Manager 23 november 2012 Boodschap Voor het verbeteren van de medicatieveiligheid in de acute zorg zijn standaarden beschikbaar. Zij hebben gegevens nodig Inhoud

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 23 juni 2015 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter,

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 23 juni 2015 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter, > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Parnassusplein 5 2511 VX Den Haag T 070 340 79 11 F 070 340

Nadere informatie

Klinische verloskunde in het dokter J.H.Jansenziekenhuis te Emmeloord: een verkenning.

Klinische verloskunde in het dokter J.H.Jansenziekenhuis te Emmeloord: een verkenning. Klinische verloskunde in het dokter J.H.Jansenziekenhuis te Emmeloord: een verkenning. C.J. Dekker, huisarts te Urk. Februari 2003. Inleiding De haalbaarheid van een klinische afdeling gynaecologie-verloskunde

Nadere informatie

Zorg in de G4; Verschillen tussen zorg in de G4 en daarbuiten

Zorg in de G4; Verschillen tussen zorg in de G4 en daarbuiten Zorg in de G4; Verschillen tussen zorg in de G4 en daarbuiten September 2013 Door: N. Rosendaal Introductie Amsterdam (A), Den Haag (DH), Rotterdam (R), en Utrecht (U) vormen samen de vier grootste steden

Nadere informatie

en psychosociale werkkenmerken voorspellen wie van de nog actief werkende bedrijfsen/

en psychosociale werkkenmerken voorspellen wie van de nog actief werkende bedrijfsen/ Moe! Studies naar hulpzoekend gedrag laten zien dat het besluit om een arts te bezoeken doorgaans het resultaat is van een complex proces. Niet alleen gezondheidsgerelateerde, maar ook sociale, culturele

Nadere informatie

Jonge werknemers en werkstress: een beknopte weergave van de feiten

Jonge werknemers en werkstress: een beknopte weergave van de feiten Jonge werknemers en werkstress: een beknopte weergave van de feiten Irene Houtman & Ernest de Vroome (TNO) In het kort: Onderzoek naar de ontwikkeling van burn-outklachten en verzuim door psychosociale

Nadere informatie

Doelmatigheid van telemonitoring bij patiënten met chronische aandoeningen

Doelmatigheid van telemonitoring bij patiënten met chronische aandoeningen Doelmatigheid van telemonitoring bij patiënten met chronische aandoeningen Manda Broekhuis (Faculteit Economie en Management, RUG) Roelfien Erasmus (IPT Medical Services B.V.) Hans Wortmann (Faculteit

Nadere informatie

Cer$ficering van de opleiding

Cer$ficering van de opleiding Cer$ficering van de opleiding Sjoerd Bulstra Lex Boerboom Frits Hein Wapstra Gerthy van Wolde Orthopedie UMCG Wat nu?????? Wat moet de opleider nu doen??? Elke opleider moet aangeven hoe de kwaliteitscyclus

Nadere informatie

Ons kenmerk Onderwerp Datum LK/212 Reactie consultatiedocument 5-6-2012 Bekostiging van huisartsenzorg en geïntegreerde zorg

Ons kenmerk Onderwerp Datum LK/212 Reactie consultatiedocument 5-6-2012 Bekostiging van huisartsenzorg en geïntegreerde zorg Nederlandse Zorgautoriteit Postbus 3017, 3502 GA Utrecht Ons kenmerk Onderwerp Datum LK/212 Reactie consultatiedocument 5-6-2012 Bekostiging van huisartsenzorg en geïntegreerde zorg Geachte dr. E.A.A.

Nadere informatie