Onderzoek passend onderwijs; handelingsgericht werken Van handelingsplan en themavoorbereiding naar een groepsplan?!

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Onderzoek passend onderwijs; handelingsgericht werken Van handelingsplan en themavoorbereiding naar een groepsplan?!"

Transcriptie

1 Onderzoek passend onderwijs; handelingsgericht werken Van handelingsplan en themavoorbereiding naar een groepsplan?! groepsplan Naam: Femke portman Klas: 3F Leerjaar: 2010/2011 SLB er: Anda de Vries Stageschool: de Tafelronde, Amersfoort Traject: Acbas 1 Onderzoek van Femke Portman,

2 Inhoudsopgave: Voorblad... 1 Inhoudsopgave Inleiding... 4 Stap 1; behoefte/probleem/doel/ambitie van de school in kaart portret van de school algemeen beeld van de school identiteit onderwijsvisie het team zorg voor de kinderen contact met ouders onderzoeksveld in kaart de behoefte/het proleem het doel betrokkenen belang van het onderzoek bronnen... 6 samenvatting... 7 Stap 2; onderzoeksvraag onderzoeksveld in kaart eerste onderzoeksvraag uiteindelijke onderzoeksvraag onderzoeksveld in kaart tijdsplanning samenvatting Stap 3; onderzoeksinstrumenten deelvragen met onderzoeksinstrumenten uitgewerkte onderzoeksinstrumenten onderzoeksinstrument deelvraag onderzoeksinstrument deelvraag onderzoeksinstrument deelvraag onderzoeksinstrument deelvraag onderzoeksinstrument deelvraag samenvatting Stap 4; data verzamelen proces uitwerking deelvragen onderzoeksinstrument deelvraag onderzoeksinstrument deelvraag onderzoeksinstrument deelvraag onderzoeksinstrument deelvraag onderzoeksinstrument deelvraag samenvatting Stap 5; gezamenlijke betekenisverlening presentatie en betekenisverlening van het onderzoek gesprek IB ers Onderzoek van Femke Portman,

3 5.1.2 presentatie getrokken conclusies samenvatting Stap 6; consequenties vastleggen advies en vervolgstappen mijn advies vervolgstappen samenvatting Bronnenlijst: Bijlage 1: verdieping hoofdstuk Bijlage 2: gesprek IB ers Bijlage 3: verdieping hoofdstuk Bijlage 4: verdieping hoofdstuk Bijlage 5: presentatie onderzoek Bijlage 6: schoolbeleidsplan van de Tafelronde Bijlage 7: bronnenlijst Onderzoek van Femke Portman,

4 Inleiding: Voor u ligt het onderzoek van Femke Portman, uitgevoerd voor basisschool de Tafelronde in Amersfoort. Het onderwerp van het onderzoek is passend onderwijs; handelingsgericht werken. Dit onderwerp komt vanuit het schoolbeleidsplan. Binnen het handelingsgericht werken ga ik inzoomen op het stukje groepsplan. Hoe kunnen we als school van handelingsplannen en themavoorbereidingen komen tot een groepsplan? Er is eerder al door twee studenten onderzoek gedaan naar handelingsgericht werken. Zij zijn binnen hun onderzoek tot de conclusie gekomen dat het handelingsgericht werken past bij de visie van de school, namelijk bij het OGO onderwijs en dat de leerkrachten achter het handelingsgericht werken staan. 4 Onderzoek van Femke Portman,

5 Stap 1; behoefte/probleem/doel/ambitie van de school in kaart: In dit hoofdstuk wordt kennis gemaakt met R.K.B.S. de Tafelronde. Ik schets een portret van de school, breng de behoefte, het probleem, het doel en de ambitie van de school in kaart. Bij dit alles let ik op de functionaliteit voor het onderzoek. 1.1 portret van de school Algemeen beeld van de school De Tafelronde is een Rooms Katholieke basisschool. De Tafelronde heeft twee locaties in Amersfoort. De school telt ongeveer 500 kinderen, verdeeld over 19 groepen. Op de school werken ongeveer 40 personeelsleden. Hoe de personeelsleden verdeeld zijn in de school in terug te vinden onder het team Identiteit R.K.B.S. de Tafelronde is een school gericht op ontwikkelingsgericht onderwijs. In de onderbouw (de groepen 1 t/m 4) staat ontwikkeling via spel centraal. In de bovenbouw (de groepen 5 t/m 8) staat ontwikkeling via onderzoeken centraal. De Tafelronde heeft zes pijlers opgesteld. Dit is de basis van waaruit gewerkt wordt en waaruit alle keuzes verantwoord worden. De uitgangspunten van de school staan niet in volgorde van belangrijkheid. 1. Katholieke identiteit 2. Pedagogisch klimaat 3. Aandacht voor het ontwikkelingsproces van kinderen 4. Zorgverbreding 5. Activiteiten 6. Betrokkenheid van ouders (Bron: schoolgids de Tafelronde, schooljaar ) Onderwijsvisie De Tafelronde is een school welke gericht is op ontwikkelingsgericht onderwijs. De school is nog op veel meer gebieden in beweging. Kenmerken van het onderwijs op de Tafelronde: - Het onderwerp of thema staat centraal, - Er is aandacht voor de balans betekenisvol/zinvol, - We willen dat leerlingen leren van elkaar, verantwoordelijkheid nemen voor elkaar en gezamenlijk zoeken naar antwoorden, - Het kringgesprek, - Coöperatieve werkvormen, - De leerkracht als meerwetende volwassene, - De leerkracht creëert onderwijsleersituaties, met het oog op de inhoud en de onderwijsbehoeften van de groep en verschillende kinderen daarbinnen, - Er is differentiatie door verschil in activiteiten en het niveau van de verwerking (aanspreken van verschillende intelligenties, verschillend in complexiteit, verschillend in benodigde vaardigheden). (Bron: schoolgids de Tafelronde, schooljaar ) Het team Het team bestaat uit 40 leden, verdeeld over twee locaties. Er is een directeur welke wordt ondersteund door een bouwteamleider voor de bovenbouw en een bouwteamleider voor de onderbouw. Daarnaast zijn er drie IB ers, een intern begeleider, een ICT-er, administratief medewerkster, een conciërge en er zijn uiteraard de leerkrachten Zorg voor de kinderen Zorgverbreding neemt binnen de Tafelronde een heel belangrijke plaats in. De school telt dan ook drie IB ers welke nauw betrokken zijn bij de ontwikkeling van de kinderen. 5 Onderzoek van Femke Portman,

6 1.1.6 Contact met ouders De Tafelronde wilt een laagdrempelige school zijn. Een goed contact met de ouders vinden zij essentieel voor een goed functioneerde school. 1.2 onderzoeksveld in kaart De behoefte/het probleem Vorig jaar is er door bureau April een onderzoek uitgevoerd binnen het kader van passend onderwijs. Dit onderzoek had tot doel het bepalen wat voor soort school de Tafelronde is, waar de ambitie van het team ligt wat betreft het ontwikkelen binnen het kader van passend onderwijs. Uit onderzoek bleek dat de Tafelronde een smalle zorgschool is en dat het team de ambitie heeft om zich te ontwikkelen tot een brede zorgschool. De directie heeft vervolgens geconstateerd dat een aantal zaken welke passen binnen passend onderwijs nog nader ontwikkeld moeten worden. (Bron: schoolgids de Tafelronde, schooljaar ) De vraag is nu in hoeverre het begrip handelingsgericht werken bij alle leerkrachten bekend is en hoe we handelingsgericht werken stapsgewijs kunnen gaan toepassen in de praktijk Het doel Het doel is om ervoor te zorgen dat het begrip handelingsgericht werken bekend is bij alle leerkrachten, zodat de leerkrachten stapsgewijs met handelingsgericht werken aan de slag kunnen. Het eerste doel is nu om van de losse handelingsplannen en de losse themavoorbereidingen, wat de leerkrachten erg veel administratieve tijd kost, een groepsplan te maken. Hierin komt alles samen in een overzicht Betrokkenen Wie zijn de betrokken bij het onderzoek? - Directie (sleutelfiguur Jos Houtveen) - Leerkrachten - Medestudenten van de kleine kenniskring - (Zorg)leerlingen - Ouders - Stichting KPOA Belang van het onderzoek Het belang van het onderzoek is groot. Het wetsvoorstel op passend onderwijs staat voor maatwerk in het onderwijs. Voor elk kind en iedere jongere onderwijs dat aansluit bij zijn of haar mogelijkheden en talenten. Geen kind tussen wal en schip. (Bron: Alle basisscholen (zowel reguliere basisscholen, als basisscholen voor speciaal onderwijs, als voortgezet onderwijs) zullen met passend onderwijs aan de slag moeten. Daarom is het belangrijk dat de leerkrachten op de Tafelronde op de hoogte zijn van handelingsgericht werken en dat er stappen gezet worden hoe dit toegepast kan worden in de klas Bronnen Tijdens het onderzoek zal ik gebruik maken van verschillende boeken, artikelen, internet en PowerPoint presentaties. Naast deze bronnen zijn de school zelf, de directie en leerkrachten een hele belangrijke bron. Zij zullen uiteindelijk toch met het eventuele groepplan aan de slag moeten en zij hebben de behoefte om het handelingsgericht werken verder uit te zoeken. Zie bijlage 1 voor de verdere uitwerking van het theoretisch kader. 6 Onderzoek van Femke Portman,

7 De school en het onderzoeksveld zijn nu in kaart gebracht. De ontwikkelingsgerichte basisschool De Tafelronde heeft vooral behoefte aan een onderzoek gericht op passend onderwijs, waarin wordt onderzocht hoe je passend onderwijs stapsgewijs kunt invoeren aan de hand van groepsplannen. Voor verdieping van hoofdstuk 1 zie bijlage 1. 7 Onderzoek van Femke Portman,

8 Stap 2; onderzoeksvraag: Nu ik een portret van de school heb geschetst, het onderzoeksveld in kaart heb gebracht en een theoretisch kader (zie bijlage 1) heb geschetst formulier ik een eerste onderzoeksvraag met deelvragen, een uiteindelijke onderzoeksvraag en breng ik de tijdsplanning in beeld. 2.1 onderzoeksvraag eerste onderzoeksvraag Aan de hand van het onderzoek dat vorig jaar door twee studenten is uitgevoerd luidt mijn onderzoeksvraag: Welke stappen kan het team, de school aanbieden om handelingsgericht werken in te voeren bij een bepaald vakgebied binnen een bepaald tijdslimiet. Deelvragen: Is het begrip handelingsgericht werken bij alle leerkrachten bekend? Is het mogelijk om handelingsgericht werken bij een bepaald vak als eerst in te voeren en zo ja, bij welk vak als eerst en waarom? Hoeveel tijd is er voor de invoering? Welke stappen moeten er gezet worden? Hoe worden de leerkrachten geïnformeerd over het invoeren van het handelingsgericht werken? uiteindelijke onderzoeksvraag Nadat ik in week 50 met de IB ers in gesprek ben gegaan is mijn onderzoeksvraag aangepast. Zie hiervoor bijlage 2. Mijn onderzoeksvraag luidt nu: Hoe kunnen we de handelingsplannen koppelen aan de themavoorbereidingen gericht op de zorgleerlingen in de onderbouw? Deelvragen: Wat is handelingsgericht werken? Hoe zien de handelingsplannen en themavoorbereidingen er op dit moment uit in de onderbouw? Wat hoort er volgens de literatuur in een handelingsplan en themavoorbereiding te staan? Wat zijn de wensen van de leerkrachten van de onderbouw wat betreft de handelingsplannen en themavoorbereidingen? Hoe is Rob Blijenberg tot het groepsplan gekomen? 2.2 tijdsplanning Week: Wat te doen: Reflectie: Week 37 Kleine kenniskring 1 We hebben uitleg over de kleine kenniskringen gehad en geïnventariseerd waar de interesses van iedereen liggen. We hebben de opdracht gekregen om drie onderwerpen verder uit te werken (zie bijlage 9). Week 38 Uitwerkingen van de drie onderwerpen en mailen naar Jos, Tamara en Nardy Week 39 Week 40 Kleine kenniskring 2 We hebben de onderwerpen besproken en hebben deze uitgediept aan de hand van the right question. We hebben de opdracht gekregen 8 Onderzoek van Femke Portman,

9 Week 41 Uitwerken stap 1 van het onderzoek 9 Onderzoek van Femke Portman, om bij je laatst geformuleerde vraag een literatuuronderzoek te doen (zie bijlag 9). Ik vind het lastig om te beginnen. Wist niet goed hoe ik moest beginnen, maar toen ik eenmaal bezig was ging het erg goed. Heb veel informatie van de school en over het OGO onderwijs gevonden. Week 42 Herfstvakantie Week 43 Bespreken stap 1 op Domstad/HU Ik heb feedback gekregen op stap 1 door medestudenten. De informatie welke ik had opgezocht was goed, alleen moest ik het korter maken en bepaalde stukken in de bijlage doen. Dit heb ik gedaan (zie bijlage 1). Week 44 Literatuuronderzoek Ik heb verschillende boeken gezocht rondom passend onderwijs en handelingsgericht werken. Ik heb gekeken waar deze boeken over gaan en of ik denk dat deze bruikbaar zijn. Hiermee heb ik een theoretisch kader geschept (zie bijlage 9). Week 45 Aanpassen stap 1 aan de hand van gekregen feedback op Domstad/HU Uitwerken stap 2 van het onderzoek Ik heb de feedback verwerkt door bepaalde punten als bijlage bij te voegen bij mijn onderzoeksverslag (zie bijlage 9). Week 46 Stageweek Opsturen onderzoeksverslag tot dusver naar Jos, Nardy, Tamara en Simone Week 47 Bespreken stap 2 op Domstad/HU Ik heb mijn leervraag iets wat aangepast aan de hand van de gekregen feedback. Week 48 Kleine kenniskring 3 Ik heb mijn vragen (ben ik op je juiste weg, wat verwacht de school precies van mij?) voorgelegd. Ik heb als tip gekregen om hier met de IB ers over in gesprek te gaan, omdat zij druk bezig zijn met handelingsgericht werken. Ik heb vervolgens gelijk een afspraak gemaakt. Week 49 Studiedag Week 50 Gesprek IB ers Ik ben met de IB ers in gesprek gegaan (bijlage 2) en heb mijn onderzoeksvraag aangepast. Aan de hand van de nieuwe onderzoeksvraag heb ik deelvragen gemaakt en stap 3 uitgewerkt. Week 51 Week 52 Kerstvakantie Stap 2 aangepast Kerstvakantie Stap 3 uitgewerkt Mijn onderzoeksvraag is aan de hand van het gesprek met de IB ers (zie bijlage 2) aangepast. Aan de hand van mijn nieuwe onderzoeksvraag heb ik nieuwe deelvragen gemaakt. Deze

10 deelvragen heb ik weer uitgewerkt in stap 3. Zie hiervoor ook bijlage 2. Week 1 Studiedag tweedaagse Presentatie voorbereiden Procesverslag schrijven Ik heb een PowerPoint presentatie gemaakt voor mijn presentatie op Domstad/HU. Daarnaast heb ik mijn procesverslag geschreven (zie bewijs onderzoek). Week 2 Presentatie onderzoek op Domstad/HU Uitwerken deelvraag 1 Ik heb mijn onderzoek gepresenteerd op Domstad/HU en deze is goedgekeurd. De kwaliteit van het onderzoek was goed. Ik heb deelvraag 1 uitgewerkt doormiddel van een literatuuronderzoek. Week 3 Inspiratieweek Domstad/HU Week 4 Assessmentgesprek Mijn assessmentgesprek heb ik gehaald. Hiermee heb ik de beroepsminor afgesloten. Week 5 Week 6 Kleine kenniskring 4 Deze kleine kenniskring heeft alleen met de studenten plaatsgevonden. Jos Houtveen was ziek. We hebben besproken hoe het onderzoek bij iedereen liep en eventuele vragen beantwoord. Week 7 Uitwerken deelvraag 2 Opsturen enquête onderbouwleerkrachten Afspraak met Rob Blijenberg Ik heb de formulieren van de Tafelronde bekeken en opgesomd wat er op deze formulieren is terug te vinden. maken Week 8 Voorjaarsvakantie Week 9 Uitwerken deelvraag 3 Ik heb aan de hand van de opsomming uit deelvraag 2 gekeken naar de literatuur. Week 10 Uitwerken enquête (deelvraag 4) Ik heb de uitslag van de enquête samen met de onderbouwteamleider besproken. Week 11 Week 12 Kleine kenniskring 5 Tijdens de kleine kenniskring kon iedereen zijn/haar vragen inbrengen en deze werden besproken. Week 13 Uitwerken deelvraag 5 Via de mail heb ik contact gehad met Rob Blijenberg. Hij heeft mij antwoord gegeven op een aantal vragen over het groepsplan. Week 14 Presentatie stageschool voorbereiden Ik heb mijn presentatie voorbereid d.m.v. van een PowerPoint presentatie. Tijdens de presentatie zullen de leerkrachten zelf ook actief aan de slag moeten. Week 15 Vrijdag vertrek studiereis Marokko Week 16 Studiereis Marokko Week 17 Maandag weer terug van studiereis Marokko Week 18 Meivakantie Ik heb mijn presentatie voorbereid en geoefend. 10 Onderzoek van Femke Portman,

11 Week 19 Presentatie onderzoek Ik heb mijn presentatie op stage gepresenteerd. Dit is erg goed gegaan, waarbij de leerkrachten goed met elkaar in discussie gingen. Zie bijlage 5 voor de presentatie. Week 20 Kleine kenniskring 6; notuleren Week 21 Uitwerken stap 6 Ik heb mijn uiteindelijke deelvraag geformuleerd met hierbij passende deelvragen. Daarnaast heb ik ook een tijdsplanning gemaakt, zodat ik op tijd alles af heb. 11 Onderzoek van Femke Portman,

12 Stap 3; onderzoeksinstrumenten: Nu ik mijn onderzoeksvraag heb geformuleerd en een tijdsplanning heb gemaakt kan ik onderzoeksinstrumenten gaan ontwerpen om mijn deelvragen en uiteindelijk mijn onderzoeksvraag te beantwoorden. 3.1 Deelvragen met onderzoeksinstrumenten Per deelvraag beschrijf ik welk onderzoeksinstrument ik hiervoor ga gebruiken en hoe ik de resultaten wil verwerken. Onder kopje 3.2 vind je hier een samenvatting van. De gehele uitwerkingen zijn terug te vinden in bijlage 3. Deelvraag 1: Wat is handelingsgericht werken? Onderzoeksinstrument: Literatuuronderzoek Weergave resultaten: Ik zal kort en bondig beschrijven wat handelingsgericht werken inhoud. Deelvraag 2: Hoe zien de handelingsplannen en themavoorbereidingen er op dit moment uit in de onderbouw? Onderzoeksinstrument: Handelingsplannen en themavoorbereidingen analyseren (bronnen) Weergave resultaten: Ik beschrijf wat er is terug te vinden op een handelingsplan en op een themavoorbereiding en voeg hiervan een kopie toe. Deelvraag 3: Wat hoort er volgens de literatuur in een handelingsplan en themavoorbereiding te staan? Onderzoeksinstrument: Literatuuronderzoek Weergave resultaten: Ik zal de overeenkomsten en verschillen tussen de handelingsplannen en themavoorbereidingen welke er aanwezig zijn op school en wat er in de literatuur over te vinden is aan elkaar koppelen. Deelvraag 4: Wat zijn de wensen van de leerkrachten in de onderbouw wat betreft de handelingsplannen en themavoorbereidingen? Onderzoeksinstrument: Enquête Weergave resultaten: De resultaten worden via de computer automatisch in een Excel-bestand verzameld en weergegeven. Deelvraag 5: Hoe is Rob Blijenberg tot het groepsplan gekomen? Onderzoeksinstrument: Interview Weergave resultaten: Ik werk het interview uit. 12 Onderzoek van Femke Portman,

13 3.2 Uitgewerkte onderzoeksinstrumenten Onderzoeksinstrument deelvraag 1: Doel Thema s Kijkpunten, vragen of stellingen Ik weet wat handelingsgericht werken inhoud en hoe dit zich verhoudt tot handelingsplannen Uitgangspunten van handelingsgericht werken 1-Zorgroute Handelingsplannen Welke zeven uitgangspunten hanteert handelingsgericht werken? Hoe verloopt de cyclus? Hoe en wanneer worden handelingsplannen ingezet binnen handelingsgericht werken? Voor deelvraag 1 ga ik een literatuuronderzoek doen. Ik raadpleeg het boek: handelingsgericht werken: een handreiking voor het schoolteam. Ik beschrijf de belangrijkste punten voor mijn onderzoek op in dit verslag bij stap 4; data verzamelen Onderzoeksinstrument deelvraag 2: Doel Thema s Kijkpunten, vragen of stellingen Ik weet welke onderdelen er terug komen in de Handelings plannen bestaande Themavoorbere handelingsplannen en idingen themavoorbereidingen Welke onderdelen komen naar voren in de handelingsplannen? Welke onderdelen komen naar voren in de themavoorbereidingen? Ik bekijk de bestaande handelingsplannen en themavoorbereidingsformulieren welke op dit moment gebruikt worden. Ik bekijk welke aspecten terug komen. Deze gegevens neem ik mee bij het uitwerken van deelvraag Onderzoeksinstrument deelvraag 3: Doel Thema s Kijkpunten, vragen of stellingen Ik weet wat de literatuur zegt over Handelingsplan nen Wat zegt de literatuur over handelingsplannen? handelingsplannen en themavoorbereidingen en ik vergelijk dit met de bestaande formulieren. Themavoorbere idingen Wat zegt de literatuur over themavoorbereidingen? Ik bestuur literatuur over handelingsplannen (handelingsgericht werken: een handreiking voor het schoolteam) en over themavoorbereidingen (basisontwikkeling in de onderbouw). Aan de hand van de bestudeerde theorie maak ik een overzicht wat ik wel en niet terug zie in de bestaande formulieren. Handelingsplan Themavoorbereiding Bestaande formulieren van de Tafelronde Literatuur 13 Onderzoek van Femke Portman,

14 3.2.4 Onderzoeksinstrument deelvraag 4: Doel Thema s Kijkpunten, vragen of stellingen Ik weet wat de wensen van de leerkrachten zijn wat betreft de handelingsplannen en de thema voorbereidingen. Handelingsplan nen * Wat werkt prettig aan het handelingsplan? * Wat werkt minder prettig aan het handelingsplan? * Wat zou je graag nog willen toevoegen? * Wat zou er eventueel weggelaten mogen worden? Themavoorberei dingen * Wat werkt prettig aan de themavoorbereiding? * Wat werkt minder prettig aan de themavoorbereiding? * Wat zou je graag nog willen toevoegen? * Wat zou er eventueel weggelaten mogen worden? Om erachter te komen wat de wensen van de leerkrachten in de onderbouw zijn wat betreft de handelingsplannen en de themavoorbereidingen neem ik een enquête af. Zie voor de gehele enquête bijlage Onderzoeksinstrument deelvraag 5: Doel Thema s Kijkpunten, vragen of stellingen Ik weet welk traject Rob Blijenberg heeft Traject Hoe is het traject verlopen om tot dit groepsplan te komen? doorlopen om tot het groepsplan voor groep 1 t/m 4 te komen. Invoering handelings plannen * Hoe werken jullie nu met handelingsplannen? * Hoe worden deze ingevoerd in het schema? * Wanneer maken jullie wel en geen handelingsplannen meer? Praktijk * Hoe bevalt het werken met het groepsplan in de praktijk? * Zitten alle onderdelen er volgens jullie in of mist er nog iets? Ik ga een interview houden met Rob Blijenberg over het groepsplan dat hij heeft ontworpen. Zie voor het interview bijlage 3. Ik heb voorbereid hoe ik mijn deelvragen ga uitwerken. Welke onderzoeksinstrumenten ga ik gebruiken, hoe ga ik de uitslagen vervolgens verwerken en welke doelen wil ik bereiken. 14 Onderzoek van Femke Portman,

15 Stap 4; data verzamelen: Nu ik voor mijn deelvragen onderzoeksinstrumenten heb ontworpen kan ik deze gaan gebruiken. In bijlage 4 zijn de resultaten terug te vinden. Hieronder beschrijf ik het proces van de verschillende onderzoeksinstrumenten en maak ik een korte samenvatting van de uitkomst hiervan. 4.1 Proces uitwerking deelvragen deelvraag 1: Voor het uitwerken van deelvraag 1 heb ik gebruik gemaakt van het boek: handelingsgericht werken: een handreiking voor het schoolteam. Hierin heb ik opgezocht wat de uitgangspunten van handelingsgericht werken zijn, welke fase en stappen het handelingsgericht werken kent, wat er in een handelingsplan hoort te staan e.d. Handelingsgericht werken is een planmatige en cyclische werkwijze waarbij onderwijsprofessionals (leerkracht, intern begeleider en leidinggevende) de volgende zeven uitgangspunten toepassen: 1. De onderwijsbehoeften van de leerlingen staan centraal 2. Het gaat om afstemming en wisselwerking 3. De leerkracht doet ertoe 4. Positieve aspecten zijn van groot belang 5. We werken constructief samen 6. Ons handelen is doelgericht 7. De werkwijze is systematisch, in stappen en transparant Binnen handelingsgericht werken op groepsniveau is er de 1-zorgroute. Deze route heeft de volgende onderdelen: - Voor alle leerlingen: de HGW-cyclus op groepsniveau. - Voor de leerlingen die extra begeleiding nodig hebben: de HGW-cyclus op individueel niveau. (Bron: Noelle Pameijer, T. v. (2009). Handelingsgericht werken: een handreiking voor het schoolteam, pagina 72. Leuven (belgie): Uitgeverij Acco.) De HGW-cyclus kent vier fasen met in totaal zes stappen: - Fase 1: waarnemen/signaleren Stap 1: verzamelen van leerling-gegevens in een groepsoverzicht Stap 2: signaleren van leerlingen die extra begeleiding nodig hebben - Fase 2: begrijpen/analyseren Stap 3: benoemen van de onderwijsbehoeften van de leerlingen - Fase 3: plannen Stap 4: clusteren van leerlingen met vergelijkbare onderwijsbehoeften Stap 5: opstellen van het groepsplan - Fase 4: realiseren Stap 6: uitvoeren van het groepsplan De kern van een handelingsplan: Een handelingsplan bevat schriftelijke afspraken over de aanpak van een kind. Deze afspraken betreffen de volgende aspecten: 1. Beginsituatie en doelen 2. Inhoud en organisatie 3. Termijn 4. Betrokkenen 5. Evaluatie deelvraag 2: Om deelvraag 2 te kunnen beantwoorden heb ik een handelingsplan en een themavoorbereiding voor mij genomen en heb ik een opsomming gemaakt van de punten 15 Onderzoek van Femke Portman,

16 welke hierin staan. Dit zijn namelijk punten welke ook in een eventueel groepsplan terug zouden moeten komen. Handelingsplan: Naam Groep Ingevuld door Geboortedatum Groepsleerkracht(en) Vakgebied Beschrijving van het probleem Doelen Organisatie Uitvoering (datum, wat gaat de leerling doen, middelen/materialen) Evaluatie (wanneer, wie, welke middelen, doelen bereikt, hoe verder?) Themavoorbereiding: Thema Periode Groep Onderzoeksactiviteiten Lees/schrijfactiviteiten Gespreksactiviteiten Constructieve beeldende activiteiten Reken/wiskundeactiviteiten Culturele activiteiten/duurzaamheid en burgerschap Waar ga je met je groep naar toe werken dit thema? deelvraag 3: Om deelvraag 3 te kunnen beantwoorden heb ik de opsomming van deelvraag 2 gebruikt. Hierdoor weet ik wat er in de handelingsplannen en themavoorbereidingen van de Tafelronde staan. Vervolgens heb ik literatuur gezocht en gekeken wat er volgens de literatuur in moet staan. Overeenkomsten heb ik paars gemaakt. Bestaande formulieren van de Tafelronde Handelingsplan - Naam - Groep - Ingevuld door - Geboortedatum - Groepsleerkracht(en) - Vakgebied - Beschrijving van het probleem - Doelen - Organisatie - Uitvoering (datum, wat gaat de leerling doen, middelen/materialen) - Evaluatie (wanneer, wie, welke middelen, doelen bereikt, hoe verder?) Themavoorbereiding - Thema - Periode - Groep - Onderzoeksactiviteiten - Lees/schrijfactiviteiten - Gespreksactiviteiten - Constructieve beeldende activiteiten - Reken/wiskundeactiviteiten - Culturele activiteiten/duurzaamheid en burgerschap - Waar ga je met je groep naar toe werken dit thema? 16 Onderzoek van Femke Portman,

17 Literatuur - Beginsituatie en doelen - Inhoud en organisatie - Termijn - Betrokkenen - Evaluatie (Bron: Noelle Pameijer, T. v. (2009). Handelingsgericht werken: een handreiking voor het schoolteam. Leuven (belgie): Uitgeverij Acco.) - Spelactiviteiten - Constructieve en beeldende activiteiten - Gespreksactiviteiten - Lees/schrijfactiviteiten - Reken/wiskundeactiviteiten (Bron: Janssen-Vos, F (1997). Basisontwikkeling in de onderbouw. Assen: Van Gorcum) Na de formulieren van de Tafelronde naast de literatuur te leggen blijkt dat alle punten uit de literatuur ook terugkomen in de formulieren van de Tafelronde deelvraag 4: Op woensdag 16 februari heb ik de onderbouwteamleider de enquête naar alle onderbouwteamleden laten versturen. Ik laat de enquête via haar versturen, omdat ik op deze manier meer respons verwacht en zij alle mailadressen van alle onderbouwleerkrachten in haar computer heeft staan. Belangrijke punten welke uit de enquête naar boven zijn gekomen zijn de volgende: - Het invullen van alle handelingsplannen kost erg veel tijd. - Alle gegevens kunnen de leerkrachten kwijt in de handelingsplannen. - Themavoorbereidingsformulieren zijn erg veel werk en rommelig/onoverzichtelijk. - Wisselende meningen over het invoeren van het groepsplan en het deels afschaffen van de handelingsplannen. - Formulieren graag kort en bondiger deelvraag 5: Via de IB ers heb ik contact opgenomen met Rob Blijenberg. Ik heb hem gevraagd of ik hem wat vragen mocht stellen over het groepsplan en dit mocht. Belangrijk wat hieruit naar voren kwam is het volgende: - Het groepsplan wordt gebruikt bij de uitwerking van de thema s, waarbij leerdoelen, activiteiten, de kleine kring en aandachtskinderen worden weergegeven. - Een groepsplan kan gedurende een thema bijgesteld, aangepast worden. - Naast het groepsplan zijn er voor bepaalde kinderen nog handelingsplannen. Ik heb al mijn deelvragen uitgewerkt. Nu ik dit heb gedaan kan ik mij voorbereiden op mijn presentatie voor de leerkrachten op mijn stageschool. 17 Onderzoek van Femke Portman,

18 Stap 5; gezamenlijke betekenisverlening Nu ik verschillende data s heb verzameld kan ik mijn bevindingen voorleggen aan het team en samen met hen conclusies trekken. 5.1 Presentatie en betekenisverlening van het onderzoek Gesprek IB ers Op 11 april ben ik nogmaals met IB ers in gesprek gegaan. Ik heb hen mijn enquête laten zien en heb de uitslag van het gesprek met Rob Blijenberg voorgelegd. Zij vonden dat ik goede stappen had gemaakt en samen hebben we nogmaals het groepsplan besproken. Tijdens het gesprek kwam naar voren dat voorafgaand aan het groepsplan een groepsoverzicht gemaakt moet worden. Ik heb toen een groepsplan van mijzelf opgestuurd. De IB ers zijn er geheel voor om de individuele handelingsplannen af te schaffen en over te stappen naar een groepsplan per thema en alleen nog een aantal individuele handelingsplannen over te houden Presentatie Op 10 mei heb ik mijn onderzoek aan de onderbouwcollega s gepresenteerd. De gehele presentatie is terug te vinden in bijlage 5. De presentatie verliep erg goed. De eerst opdracht voor de leerkrachten was om te bespreken wat handelingsgericht werken ook al weer precies is. Dit was nog niet geheel duidelijk, dus heb ik dit aan de hand van mijn presentatie verder toegelicht. De volgende opdracht was dat de leerkrachten hun voors en tegens moesten opschrijven over het samenvoegen van handelingsplannen aan themavoorbereidingen. Daar is het volgende uitgekomen. Voors: Hele groep in 1 overzicht, Vaste momenten van veranderen van plan, niet 6 plannen met allemaal andere eind data s, Heldere opbouw en afspraken; wat, wie, waar en wanneer, Handig als er een leerkracht uitvalt, Het groepsoverzicht kan met de groep mee naar de volgende groep en dit kan dan aangepast worden, Sterke kanten van de kinderen in kunnen zetten binnen een thema, Gerichte activiteiten binnen het thema kunnen zoeken, Je krijgt alle leerlingen in beeld, ook de leerlingen die je normaliter niet in een handelingsplan zet omdat zij niet opvallen, Vermoedelijk wordt het clusteren van kinderen makkelijker, Je hebt een specifiek beeld van je hele groep, Je hebt meer overzicht in je groepstraject, Het is transparant. Tegens: Het analyseren en uitwerken kost veel tijd, Je doet wat je zegt lijkt reëel, maar kunnen we dat ook waarmaken? Alsnog een handelingsplan voor de 1-zorgroute leerlingen, Eerste keer veel werk, maar dat is bij handelingsplannen ook, Het kost veel tijd en moeite om dit schoolbreed in te voeren, Het invullen van het overzicht kost enig werk, meer dan het schrijven van je handelingsplannen, Het lijkt mij veel meer werk dan een handelingsplan voor zorgleerlingen, Bij instroom van kinderen op school is de klus waarschijnlijk heel groot, Hoeveel papierwerk is dit eigenlijk? Je kunt nu ouders niet laten zien en ondertekenen wat je met hun kind doet. Moet je dan nog een document maken? 18 Onderzoek van Femke Portman,

19 6.1.2 Getrokken conclusies Aan de hand van de mooie discussies welke op gang kwamen tijdens mij presentaties, kan ik een aantal conclusies trekken. De leerkrachten staan open voor het eventueel invoeren van groepsoverzichten en groepsplannen, De leerkrachten zitten met terechte vragen waar nog verder onderzoek naar gedaan moet worden; - Hoe maak je een groepsplan voor kleuters als er telkens nieuwe kinderen instromen? Kost dit dan niet onwijs veel tijd. Je hebt steeds een wisselende groepsdynamiek. - Hoe kun je ouders het groepsplan laten zien? Hier staan namelijk ook andere leerlingen in vermeld. De leerkrachten vinden het invullen van alle handelingsplannen en themavoorbereidingen erg veel tijd kosten. De leerkrachten zouden een groepsplan prettig vinden, aangezien je dan alles in een overzicht hebt. Het invoeren van groepsoverzichten en groepsplannen moet van bovenaf gebeuren, maar eerst moeten de leerkrachten hier nog meer in leren d.m.v. een eventuele studiedag. Ik heb mijn onderzoek gepresenteerd en hierbij zijn mooie en goede discussies op gang gekomen. Ik heb alle voors en tegens naast elkaar gezet en gekeken welke conclusies ik kan trekken. Hierdoor kan ik kijken welke vervolgstappen er eventueel volgend jaar genomen kunnen worden. 19 Onderzoek van Femke Portman,

20 Stap 6; consequenties vastleggen Nu ik mijn onderzoek heb gepresenteerd en samen met de leerkrachten voors en tegen heb besproken en conclusies heb getrokken kan ik nu nadenken over de consequenties. 6.1 Advies en vervolgstappen Mijn advies Naar aanleiding van mijn onderzoek en van de presentatie adviseer ik de school om het volgende te doen: Leerkrachten maken een groepsplan, Vervolgens gaan zij de zorgleerlingen clusteren, Tijdens vergaderingen houden zij een algemene brainstorm over het thema, Daarna gaan ze per klas het groepsplan invullen Vervolgstappen Vervolgstappen welke volgend jaar genomen kunnen worden zijn naar mijn mening onderzoeken naar een bepaald aantal belangrijke vragen, namelijk: Hoeveel tijd gaat het kosten om je hele klas voor alle vakken in kaart te brengen in een groepsoverzicht? Hoe gaat het werken met een groepsoverzicht bij de kleuters? Wat is haalbaar, aangezien daar steeds nieuwe leerlingen bij komen waardoor je groepsdynamica ook voortdurend zal veranderen? Hoe vaak pas je je groepsoverzicht aan? Wat is realistisch? Per thema, per kwartaal? Hoe communiceer je je handeling naar de ouders? Je kunt een groepsplan niet in zijn geheel laten zien, want hier staan ook andere leerlingen in. Hoe gaat het met het aftekenen van handelingsplannen? Wanneer maak je wel en wanneer maak je geen individueel handelingsplan? Ik heb mijn advies weergegeven en gekeken wat voor vervolgstappen er eventueel volgend jaar gedaan en onderzocht kunnen worden. 20 Onderzoek van Femke Portman,

21 Bronnenlijst: Bijlage 1; verdieping hoofdstuk 1: In deze bijlage is de verdieping van hoofdstuk 1 te vinden. Onderwijsvisie Ontwikkelingsgericht Onderwijs is een actueel onderwijsconcept, gericht op de totale persoonlijkheidsontwikkeling van de leerlingen. OGO is onderwijs, - waarbij leerlingen inbreng hebben in de keuze en de planning van de activiteiten. Leren doe je met je hoofd, je handen en je hart. - Met activiteiten die je ook tegenkomt in de samenleving. Leren doe je voor nu en voor later. - Met activiteiten gekoppeld aan interessante inhouden. Inhouden die je verder gaat verdiepen waardoor je de wereld een beetje beter gaat begrijpen. Een wereld waarvoor je verantwoordelijkheid gaat voelen. Leren doe je met inzicht en met gevoel. - Waarin je merkt dat je er niet alleen voor staat. De klas en de leerkracht ervaar je als een groep, waarin je samenwerkt en samenleeft. Leren doe je zelf en doe je samen. Waarom kiest de Tafelronde er nu voor om een OGO school te zijn? Het gaat er volgens de Tafelronde om dat, - Leerlingen verantwoorde burgers worden, - Leerlingen moeten op de basisschool al voelen dat ze ertoe doen, - Ze moeten begrijpen hoe zaken zitten, zich afvragen of het niet anders zou moeten, kunnen, - Leren omgaan met diversiteit, - Zich verbonden voelen met anderen. (Bron: schoolgids de Tafelronde, schooljaar ) Onderwijsconcept Het onderwijsconcept ontwikkelingsgericht onderwijs is bedacht door Frea Janssen-Vos. Dit heeft zij niet alleen gedaan, maar met behulp van drie bronnen. Namelijk bron een, de Belgische pedagoog Ferre Leavers. Hij heeft de meeste nadruk op ervaringsleren gelegd. Bron twee, het werk van een maatschappijkritische groep in Duitsland. Deze groep ontwikkelde voor vier- tot zesjarigen een direct aan de leefwereld van de kleuters ontleende serie thema s. De derde bron, het netwerk van Carel F. van Parreren. Deze bronnen bracht Janssen-Vos samen met haar eigen inzichten en zo ontstond haar schoolconcept dat zij basisontwikkeling heeft genoemd. Het gaat hierbij om een zo breed mogelijke ontwikkeling van het kind. Centraal daarin staat het pedagogisch element. Door allerlei activiteiten en door een vertrouwenwekkende en stimulerende relatie met de leerkracht dienen bij de kinderen de volgende eigenschappen te worden ontwikkeld: zelfvertrouwen, nieuwsgierigheid en emotioneel vrij zijn. Dan kan het kind zich in de volle breedte ontwikkelen. (Bron: Vreugdenhil, J. A. (2006). De basisschool. Twello: Van Tricht.) Zorg voor de kinderen Alle kinderen worden in kaart gebracht via het leerlingvolgsysteem. Dit is een systeem van toetsen (o.a. van het CITO), observaties en onderzoeken die bij alle leerlingen meerdere keren per jaar wordt afgenomen. Naar aanleiding van deze toetsen, observaties en onderzoeken vinden er zorgoverleg en signaleringsbesprekingen plaats. In de signaleringsbesprekingen worden (beleids)afspraken gemaakt over de wijze waarop kinderen met specifieke onderwijsbehoeften hulp kan worden geboden. Tijdens het zorgoverleg (gevoerd door leerkracht en Intern Begeleider) worden leerlingen besproken die extra aandacht nodig hebben. Uit dit overleg kunnen handelingsplannen ontstaan. Uiteraard is hierbij het contact met ouders belangrijk. (Bron: schoolgids de Tafelronde, schooljaar ) 21 Onderzoek van Femke Portman,

22 Contact met de ouders Een goed contact met de ouders wilt de school bereiken door contactmoment te creëren tussen ouders en de school. Naast de reguliere contactmomenten zijn er ook mogelijkheden bij onderwijsondersteunende activiteiten, feesten en thema s. Er is gekozen om de school tien minuten voor aanvang te openen, zodat er mogelijkheid is voor contact tussen de ouders en de leerkracht en/of directie is Ook is er een koffie uurtje ingericht, waarbij de ouders informeel met de directie kan praten over zaken die hen bezig houden. Ook is er op school een medezeggenschapsraad en een ouderraad waaraan ouders kunnen deelnemen. (Bron: schoolgids de Tafelronde, schooljaar ) Samenwerken met partners De Tafelronde maakt deel uit van een samenwerkingsverband van basisscholen en scholen voor speciaal onderwijs. Dit samenwerkingsverband is het Nieuw Interzuilair Samenwerkingsverband (NIS). Leerkrachten, directies en schoolbesturen werken in het samenwerkingsverband aan de centrale opdracht: Het inrichten van een zorgstructuur waarbij alle leerlingen de zorg krijgen die ze nodig hebben om een ononderbroken ontwikkelingsproces optimaal te kunnen doorlopen. Andere partners waar de school contact mee heeft - GG&GD (gemeentelijke Geneeskundige Gezondheidsdienst) - JGZ (jeugdgezondheidszorg) - LOS (lunchen op school) - NME (natuur, milieu en educatie) - PABO hogeschool Utrecht (voormaling hogeschool Domstad) - REC (regionaal expertise centrum) - SKA (stichting kinderopvang Amersfoort) en SKON (stichting kinderopvang Nederland) (Bron: schoolgids de Tafelronde, schooljaar ) Theoretisch kader Ik schets is grote lijnen het theoretisch kader. Welke bronnen zijn goed om te gebruiken? Waar is welke informatie te vinden? Noelle Pameijer, T. v. (2009). Handelingsgericht werken: een handreiking voor het schoolteam. Leuven (België): Uitgeverij Acco Dit boek lijkt mij erg geschikt voor mijn onderzoek. In dit boek komen de volgende punten aan bod: Uitgangspunten van handelingsgericht werken Effectief adaptief onderwijs; de rol van de leerkracht De HGW-cyclus op groepsniveau Gesprekken met leerlingen Constructief communiceren met ouders Leerling-bespreking, ZAT en verwijzing Succesvolle handelingsplannen Implementatie van HGW op school Meijer, d. W. (2009). Leerkrachten begeleiden bij passend onderwijs. Amersfoort: CPS. Dit boek biedt een kader voor een effectieve samenwerking tussen onderwijsprofessionals. In dit boek is onder andere een hoofdstuk op weg naar passend onderwijs opgenomen. Noelle Pemeijer, T. v. (2009). Handelingsgericht werken op school. Leuven/Den Haag: Uitgeverij Acco Dit boek beschrijft stapsgewijs hoe een zorgbegeleider handelingsgericht kan werken. Geeft richtlijnen voor het constructief communiceren met de leerkracht, de ouders en het kind, net als het observeren van de aanpak van de leerkracht en het gezamenlijk maken van een handelingsplan. 22 Onderzoek van Femke Portman,

23 Dijkstra, K. (2009). Vademecum voor de invoering van regionale projecten Passend Onderwijs. Antwerpen - Apeldoorn: LEOZ & Garant-Uitgevers n.v. Dit boek is bedoeld voor iedereen die het invoeringsproces van Passend onderwijs willen of kunnen gaan ondersteunen. Fanchamps, J. (2009). Opleiden voor Passend Onderwijs. Antwerpen - Apeldoorn: LEOZ & Garant-Uitgevers n.v. In dit boek komt de ontwikkeling van Passend Onderwijs en de voorwaarden voor Passend Onderwijs naar voren. Dit is de website over Passend Onderwijs. Hier is veel informatie over Passend Onderwijs te vinden en hier zijn ook de laatste nieuwtjes te vinden. 23 Onderzoek van Femke Portman,

24 Bijlage 2 ; gesprek IB ers: In deze bijlage is de uitwerkingen van het gesprek met de IB ers te vinden. Naar aanleiding van de kleine kenniskring 3 kreeg ik de tip om met de IB ers in gesprek te gaan. Ik merkte dat ik vastliep bij mijn onderzoek over handelingsgericht werken. Wat wil ik en de school nou precies onderzoeken? Is het wel haalbaar, is het niet te groot? Daarom ben ik op dinsdag 14 december met de IB ers van de onderbouw in gesprek gegaan. Zij zijn op dit moment bezig met het volgen van een cursus over handelingsgericht werken en kregen bij een bijeenkomst een voorbeeld van een groepsplan te zien. Dit sprak hen erg aan. In dit groepsplan is de themavoorbereiding opgenomen en worden de zorgleerlingen gelijk aan de activiteiten gekoppeld, waardoor de leerlingen tijdens hun spel begeleid worden en de leerkracht niet meer alle handelingsplannen hoeft te schrijven. Dit sprak hun erg aan en zij gaven aan dat het hen erg interessant leek om dit te onderzoeken. Hoe zouden wij dit op school kunnen invoeren? Maar ook, hoe is Rob Blijenberg (de man welke met het groepsplan kwam) tot dit groepsplan gekomen? Hoe is dit traject gelopen? Dit leek mij een erg mooie om te onderzoeken. Hier ga ik dus vanaf nu mee aan de slag. Ik heb met de IB ers afgesproken dat ik een afspraak ga proberen te maken met Rob Blijenberg om met hem in gesprek te gaan over het groepsplan en mijn vorderingen steeds terug te koppelen naar hen. Zij vonden het namelijk erg leuk en interessant dat ik dit ga onderzoeken. Groepsplan van Rob Blijenberg 24 Onderzoek van Femke Portman,

25 Bijlage 3 ; verdieping hoofdstuk 3: In deze bijlage is de enquête van deelvraag 4 en het interview van deelvraag 5 te vinden. Enquête deelvraag 4: Onderstaande enquête is bedoeld voor alle leerkrachten van groep 1 t/m 4. Ik ben benieuwd naar hun bevindingen van de handelingsplannen en themavoorbereidingen op dit moment en hoe dit volgens hun eventueel beter of anders zou kunnen. 1. In welke groep geeft u les? o Groep 1/2 o Groep 2/3 o Groep 3 o Groep 4 2. Hoeveel handelingsplannen heeft u op dit moment lopen in u groep? Is het aantal haalbaar om alle handelingsplannen op tijd in te vullen? 3. Kunt u alle gegevens van de leerlingen kwijt in het handelingsplan? Zo nee, wat mist u hier nog in? 4. Hoe bevalt het werken met de themavoorbereidingen? Vind u deze formulieren prettig werken? Licht je antwoord toe. 5. Wat zou u ervan vinden om de handelingsplannen in te voeren in de themavoorbereiding, zodat er een groepsplan voor een thema ontstaat? U houdt dan enkel voor bepaalde kinderen individuele handelingsplannen over. Interview deelvraag 5: Onderstaand interview is bedoeld voor Rob Blijenberg. Hij heeft tijdens de bijeenkomsten over handelingsgericht werken, waar de IB ers aanwezig waren, het groepsplan aangedragen. Ik ga met hem in gesprek over het verloop van het traject en zijn ideeën/visie achter het groepsplan. 1. U heeft het groepsplan voor groep 1 t/m 4 ontworpen. Hoe is het traject verlopen? 2. Hoe werkte u voorheen met handelingsplannen? 3. Hoe werkte u voorheen met themavoorbereidingen? 4. Wat vinden de leerkrachten welke met het groepsplan werken van het groepsplan? 5. Missen er volgens jullie nog dingen in het groepsplan of is deze zo compleet? 6. Hoe hebben jullie dit groepsplan ingevoerd? 25 Onderzoek van Femke Portman,

26 Bijlage 4; verdieping hoofdstuk 4: In deze bijlage zijn de resultaten van de onderzoeksinstrumenten te vinden. Resultaten onderzoeksinstrument 1 Handelingsgericht werken is een planmatige en cyclische werkwijze waarbij onderwijsprofessionals (leerkracht, intern begeleider en leidinggevende) de volgende zeven uitgangspunten toepassen: 1. De onderwijsbehoeften van de leerlingen staan centraal 2. Het gaat om afstemming en wisselwerking 3. De leerkracht doet ertoe 4. Positieve aspecten zijn van groot belang 5. We werken constructief samen 6. Ons handelen is doelgericht 7. De werkwijze is systematisch, in stappen en transparant Binnen handelingsgericht werken op groepsniveau is er de 1-zorgroute. Deze route heeft de volgende onderdelen: - Voor alle leerlingen: de HGW-cyclus op groepsniveau. De leerkracht verzamelt gegevens in een groepsoverzicht en benoemt de onderwijsbehoeften van de leerlingen in haar groep. Op basis hiervan stelt zij een groepsplan op. In elke cyclus vinden een groepsbespreking en groepsbezoek plaats. - Voor de leerlingen die extra begeleiding nodig hebben: de HGW-cyclus op individueel niveau. De leerlingen kunnen we in een leerling-bespreking of zorgteam bespreken (intern handelen) om vervolgens, indien nodig het zorgadviesteam (ZAT) in te schakelen of de leerling te verwijzen voor andere externe hulp en/of een schoolwisseling (extern handelen). (Bron: Noelle Pameijer, T. v. (2009). Handelingsgericht werken: een handreiking voor het schoolteam, pagina 72. Leuven (belgie): Uitgeverij Acco.) 26 Onderzoek van Femke Portman,

27 De HGW-cyclus kent vier fasen met in totaal zes stappen: - Fase 1: waarnemen/signaleren Stap 1: verzamelen van leerling-gegevens in een groepsoverzicht Stap 2: signaleren van leerlingen die extra begeleiding nodig hebben - Fase 2: begrijpen/analyseren Stap 3: benoemen van de onderwijsbehoeften van de leerlingen - Fase 3: plannen Stap 4: clusteren van leerlingen met vergelijkbare onderwijsbehoeften Stap 5: opstellen van het groepsplan - Fase 4: realiseren Stap 6: uitvoeren van het groepsplan De kern van een handelingsplan: Een handelingsplan bevat schriftelijke afspraken over de aanpak van een kind. Deze afspraken betreffen de volgende aspecten: 1. Beginsituatie en doelen: vanuit een analyseren van de huidige situatie (overzicht en inzicht): welke doelen willen we bereiken (uitzicht)? 2. Inhoud en organisatie: wat hebben de leerlingen en de leerkracht nodig om de doelen te behalen? Wat zijn hun onderwijs- en ondersteuningsbehoeften? 3. Termijn: wanneer starten we en hoeveel tijd hebben we nodig om de doelen te behalen? 4. Betrokkenen: wie doen mee en hoe stemmen we goed op elkaar af? Wat spreken we al? 5. Evaluatie: wat is het resultaat, zijn de doelen behaald? Resultaten onderzoeksinstrument 2 Handelingsplan: Handelingsplan BS De Tafelronde in de groep Naam: Groep: Ingevuld d.d.: Geboortedatum: Groepsleerkracht(en): Vakgebied: Beschrijving van het probleem Doelen Organisatie Uitvoering Datum Wat gaat de leerling doen? Middelen/materialen 27 Onderzoek van Femke Portman,

28 8-09 Idem 9-09 Idem Evaluatie Wanneer? Wie? Welke middelen? Doelen bereikt? Hoe verder? Themavoorbereidingsformulier: Thema: Periode: Groep: Onderzoeksactiviteiten: Planningsoverzicht van de kernactiviteiten Lees/Schrijfactiviteiten: Gespreksactiviteiten: Constructieve beeldende activiteiten: Reken/Wiskundeactiviteiten: 28 Onderzoek van Femke Portman,

29 Culturele activiteiten/ duurzaamheid en burgerschap. Waar ga je met je groep naar toe werken dit thema? Resultaten onderzoeksinstrument 4 In totaal legden 7 mensen deze enquête af. Statistieken voor vraag 1 : In welke groep geeft u les? 1.1 Groep 1/ % 1.2 Groep 2/ % 1.3 Groep % 1.4 Groep % Statistieken voor vraag 2 : Hoeveel handelingsplannen heeft u op dit moment lopen in uw groep? Is het aantal haalbaar om alle handelingsplannen op tijd in te vullen? Deze antwoorden werden gegeven: Ongeveer 15 handelingsplannen. Ik merk dat het erg veel tijd kost om alle handelingsplannen op tijd in te vullen. Vaak ben ik er wel al mee bezig, maar is het handelingsplan nog niet ingevuld. Ongeveer 5. We koppelen vooral handelingsplannen aan elkaar. Er zijn kinderen die dezelfde problemen hebben. 24 handelingsplannen. Nee op tijd invullen lukt niet. zeker niet als ik alleen maar werktijd hiervoor neem. Ik heb momenteel de instroomgroep en daar heb ik vanaf december 8 kinderen in zitten. Het is dus geen goed beeld maar momenteel heb ik van 2 kinderen een actie in het zorglogboek staan. Ik heb 9 handelingsplannen, op 21 leerlingen. Het is veel thuis/weekend/vakantie werk om dit bij te houden, administratief gezien is het veel werk. Vooral voor de uitvoering kom ik soms tijd te kort. Het is haalbaar, maar niet reëel als je in je eentje de groep draait nee 29 Onderzoek van Femke Portman,

30 Statistieken voor vraag 3 : Kunt u alle gegevens van de leerlingen kwijt in het handelingsplan? Zo nee, wat mist u hier nog in? Deze antwoorden werden gegeven: Ja. Ja. Ik vul hem samen met Linda in maar ben er niet tegenaan gelopen dat er informatie niet in past. ja, maar er zou meer vanuit kansen dan vanuit gebreken gekeken mogen worden. Ik vond het wel altijd lastig om de gegevens in de handelingsplannen kwijt te kunnen. De standaard vragen kregen soms standaard antwoorden en sloot niet altijd aan bij de werkelijkheid. Ik voerde de handelingsplannen niet altijd net zo uit als wat ik in de plannen omschreven had. Ja, ik kan alles kwijt. ja ja Statistieken voor vraag 4 : Hoe bevalt het werken met de themavoorbereidingen? Vind u deze formulieren prettig werken? Licht je antwoord toe. Deze antwoorden werden gegeven: Er moet erg veel worden ingevuld. Ik heb nog geen themavoorbereidingen gezien op papier. Ik vindt ze vrij uitgebreid, en vul ze eigenlijk alleen in omdat het moet. Ja op zich wel. Al vind ik het niet altijd makkelijk omdat dingen in de loop van het thema veranderen. Duidelijke doelen plannen die aansluiten bij de kerndoelen is soms nog zoeken. Nu het aantal formulieren is teruggedrongen, deels is samengevoegd en overzichtelijker is gemaakt, vind ik het prettig werken. Ik vind het brainstormformulier te veel gericht op specifieke groepen terwijl we het invullen met meer dan 10 groepen. Elke beginsituatie is dus anders. Beetje zinloos voelen sommige vragen. rommelig en onoverzichtelijk formulieren zijn lastig te vinden en zijn soms te summier 30 Onderzoek van Femke Portman,

31 Statistieken voor vraag 5 : Wat zou u ervan vinden om de handelingsplannen in te voeren in de themavoorbereiding, zodat er een groepsplan voor een thema ontstaat? U houd dan enkel voor bepaalde kinderen individuele handelingsplannen over. Licht je antwoord toe. Deze antwoorden werden gegeven: Prima plan. Lijkt mij erg mooi en handig. Ik denk dat hierdoor er minder papier werk is. Ouders moeten wel het handelingsplan ondertekenen. Hier moet je naar kijken, hoe je dit gaat doen. Ik begrijp de vraag niet helemaal. Gaat het hier om handelingsplannen voor betrokkenheid bij het thema of alle handelingsplannen. Want dan zou het nuttig zijn. het eerste punt heb ik namelijk niet. Kan ik weinig over zeggen aangezien ik compleet geen beeld heb hoe dat eruit ziet, wat de tijdsinvestering is maar ik sta open voor andere manieren van handelingplannen schrijven. Ik vind dat niet fijn. De themaformulieren worden in de overkoepelende map opgeslagen, zodat iedereen er bij kan. Dat is fijn, want dan maak je gebruik van elkaars plannen, ideeën en creativiteit. Handelingsplannen zijn groepsspecifiek en/of leerlingspecifiek en moet dus niet leesbaar zijn voor anderen. Ik vind dat de themavoorbereiding wel leesbaar moet blijven voor anderen. Ik hou thema's en handelingsplannen graag gescheiden. Ik wil een themavoorbereiding maken met activiteiten voor willekeurig welke groep 1-2. Als het te specifiek op de huidige groep gericht wordt, dan kan ik er andere jaren en op andere scholen minder mee. Een themavoorbereiding gaat uit van mogelijkheden, een handelingsplan beperkt me dan, denk ik. ik weet het niet, wat is de meerwaarde? Als het tijd scheelt lijkt het mij prima! Statistieken voor vraag 6 : Heeft u suggesties hoe u uw zorgleerlingen zou willen vastleggen? Deze antwoorden werden gegeven: Samen met de themavoorbereidingen lijkt mij erg prettig. Je hebt dan in een oogopslag voor je was je wilt doen en met wie. Ik zou zorgleerlingen aan elkaar koppelen of misschien een handelingsplan voor een bepaald probleem opstellen. Zodat deze sneller ingevuld kan worden. In cluster handelingsplannen, want ik voer ze nu al geclusterd uit, dus waarom individueel een plan schrijven. Korter en bondiger. Ik heb nu het gevoel dat ik dezelfde informatie op veel verschillende plekken in het digitale dossier aan het opslaan ben. Bijvoorbeeld. Wen kinderen krijgen na 6 weken een gesprek. Daarin wordt besproken hoe het kind in zijn vel zit. Dit verslag komt in het gespreksformulier, maar een bijna soortgelijke informatie staat ook in de basiskenmerken van de KIJK en daarnaast ook in het zorgverslag. Ik ben voor groepsplannen, maar dan vakspecifiek voor in eerste instantie taal en rekenen. Dus (kort gezegd) eerst een overzicht maken met de categorieën, dan clusteren 31 Onderzoek van Femke Portman,

32 en je aanbod hierop aanpassen. Hiervoor is begeleiding nodig vanuit ib en zou een studiedag georganiseerd moeten worden omtrent HGW. Het groepsplan maak je dan dus buiten je themavoorbereiding om. Ik vind het ZORG-overzicht een prettig eenvoudig document waarin zorgen onder elkaar chronologisch genoteerd worden. Het zorglogboek vind ik ook prettig werken, omdat het kort, bondig, eenvoudig en concreet is. nee Resultaten onderzoeksinstrument 5 Hoe is het groepsplan tot stand gekomen? Het groepsplan wordt gebruikt bij de uitwerking van Kleuterplein. Het is geïntroduceerd bij de het eerste jaar van de invoering. Dit is het tweede schooljaar dat Kleuterplein gebruikt wordt. Hoe het tot stand is gekomen weet ik niet, want ik werk slechts een jaar op deze school. Hoe is het invoeren van het groepsplan verlopen? De introductie en de invoering van Kleuterplein heeft de vorige ib er gedaan. Dit schooljaar wordt bij een zestal thema s gebruikt. Ik gebruik het bij de groepsbesprekingen(handelingsgericht werken). Ik heb dan het groepsoverzicht en de diverse groepsplannen per thema. Het wordt dit schooljaar bij iedere kleutergroep gebruikt. Voor sommige collega s is het moeilijk, omdat zij de materie in het hoofd hebben. Het opschrijven / uitwerken in een beredeneerd aanbod en het registreren van tussendoelen vinden zij moeilijk. Bij een enkeling wordt het groepsplan tijdens het thema ingevuld en uitgewerkt; niet vooraf (aldoende leert men ). Waar gebruiken jullie het groepsplan precies voor (themavoorbereidingen, handelingsplannen)? Het groepsplan wordt gebruikt bij de uitwerking van de thema s van Kleuterplein, waarbij de leerdoelen, de activiteiten, de kleine kring en de aandachtskinderen worden weergegeven. Het wordt dus gebruikt als groepsplan bij een bepaald thema, maar ook als een mini handelingsplan: de leerlingen waarbij de leerdoelen van een vorig thema nog niet gehaald zijn worden in het groepsplan aangegeven in de blokken op het schema Hebben jullie naast het groepsplan nog handelingsplannen? Zo nee, hoe geven jullie dit dan precies weer? Voor de kleuters worden er soms handelingsplannen (voor rt buiten de groep) gemaakt, bijvoorbeeld bij de voorschotbenadering beginnende geletterdheid. Wat vinden de leerkrachten van het werken van het groepsplan? Missen zij hier nog dingen in? Een aantal collega s vinden het prima instrument bij de planning van een bepaald thema. Sommigen vullen het gaandeweg een thema in. Het koppelen van de tussendoelen met het (digitaal?) registreren tijdens het thema moet nog een automatisme worden. 32 Onderzoek van Femke Portman,

33 Bijlage 5; presentatie onderzoek: In bijlage 5 is mijn PowerPoint presentatie van de presentatie te vinden. Presentatie onderzoek van Femke Portman INLEIDING Aanleiding; beleidsplan 2010/2011: Gesprekken IB ers Contact met Rob Blijenberg Dinsdag 10 mei ONDERZOEKSVRAAG DEELVRAGEN Wat is handelingsgericht werken? Hoe zien de handelingsplannen en themavoorbereidingen er op dit moment uit in de onderbouw? Wat hoort er volgens de literatuur in een handelingsplan en themavoorbereiding te staan? Wat zijn de wensen van de leerkrachten van de onderbouw wat betreft de handelingsplannen en themavoorbereidingen? Hoe is Rob Blijenberg tot het groepsplan gekomen? Hoe kunnen we de handelingsplannen koppelen aan de themavoorbereidingen gericht op de zorgleerlingen in de onderbouw? D EELVRAAG 1 Bedenk in twee- / drietallen wat jullie verstaan onder handelingsgericht werken. Denk hierbij aan: - Uitgangspunten - De 1-zorgroute - Vier fasen / zes stappen D EELVRAAG 1 7 uitgangspunten 1. De onderwijsbehoeften van de leerlingen staan centraal. 2. Het gaat om afstemming en wisselwerking. 3. De leerkracht doet ertoe. 4. Positieve aspecten zijn van groot belang. 5. We werken constructief samen. 6. Ons handelen is doelgericht. 7. De werkwijze is systematisch, in stappen en transparant. Bron: Noell e Pamei jer, T. v. (2 009). Handeli ngsgeri cht werken: een handr eiki ng voor het sch oolteam, pag ina 72. Leuven (belgi e): Uitgeveri j Acco 33 De 1-zorgroute - Voor alle leerlingen: de HGW-cyclus op groepsniveau. - Voor de leerlingen die extra begeleiding nodig hebben: de HGW-cyclus op individueel niveau. Onderzoek van Femke Portman,

34 DEELVRAAG 1 DEELVRAAG 2 & 3 Vier fasen / zes stappen - Fase 1: waarnemen/signaleren * Stap 1: verzamelen van leerling-gegevens in een groepsoverzicht * Stap 2: signaleren van leerlingen die extra begeleiding nodig hebben - Fase 2: begrijpen/analyseren * Stap 3: benoemen van de onderwijsbehoeften van de leerlingen - Fase 3: plannen * Stap 4: clusteren van leerlingen met vergelijkbare onderwijsbehoeften * Stap 5: opstellen van het groepsplan - Fase 4: realiseren * Stap 6: uitvoeren van het groepsplan Themavoorbereiding Naam Groe p Ingevuld door Geboortedatum Groe pslee rkracht(en) Vakgebied Beschrijving van het probleem Doe le n Organisatie Uitvoe ring (datum, wat gaat de leerling doen, middelen/mater ialen) Evaluatie (wanneer, wie, welke middelen, doelen bereikt, hoe verder?) Handelingsplan Thema Periode Groep Onderzoeksactiviteite n Le es/schrijfactiviteiten Gespreksactiviteiten Constructieve bee ldende activiteite n Reke n / wiskundeactivite iten Culturele activiteite n/duurzaamheid en burgerschap Waar ga je met je groep naar toe werken dit thema? Bron: Noelle Pamei jer, T. v. (2 009). Handelingsgerich t werken: een hand reiking voor het sch oolteam. Leu ven ( Belgie): Uitgeverij Acco Bron: Janssen-Vos, F (1997 ). Basisontwikkeling in de onderbouw. Assen: Van Gorcum DEELVRAAG 4 Schrijf op een of meerdere geeltjes je mening over het samenvoegen van handelingsplannen aan themavoorbereidingen. Plak deze op het juiste formulier: voor of tegen. Uitslag enquête: DEELVRAAG 4 - Het invullen van alle handelingsplannen kost erg veel tijd. - Alle gegevens kunnen de leerkrachten kwijt in de handelingsplannen. - Themavoorbereidingsformulieren zijn erg veel werk en rommelig/onoverzichtelijk. - Wisselende meningen over het invoeren van het groepsplan en het deels afschaffen van de handelingsplannen. - Formulieren graag kort en bondiger. Gehele enquête ligt hier ter inzage. GROEPSPLAN DEELVRAAG 5 Uitslag gesprek Rob Blijenberg: - Het groepsplan wordt gebruikt bij de uitwerking van de thema s, waarbij leerdoelen, activiteiten, de kleine kring en aandachtskinderen worden weergegeven. - Een groepsplan kan gedurende een thema bijgesteld, aangepast worden. - Naast het groepsplan zijn er voor bepaalde kinderen nog individuele handelingsplannen. Gehele uitwerking van het gesprek ligt hier ter inzage. ADVIES VRAGEN / OPMERKINGEN Groepsplan maken Zorgleerlingen clusteren Algemene brainstorm over het thema tijdens vergaderingen Per klas het groepsplan per thema invullen Reacties 34 Onderzoek van Femke Portman,

Arjan Clijsen, Noëlle Pameijer & Ad Kappen

Arjan Clijsen, Noëlle Pameijer & Ad Kappen Met handelingsgericht werken opbrengstgericht aan de slag 1. Inleiding Arjan Clijsen, Noëlle Pameijer & Ad Kappen Wat is de samenhang tussen handelingsgericht werken (HGW) en opbrengstgericht werken (OGW)?

Nadere informatie

Box 2: Vaststellen beginsituatie Handelingsgericht werken op PABO s en lerarenopleidingen VO

Box 2: Vaststellen beginsituatie Handelingsgericht werken op PABO s en lerarenopleidingen VO Kees Dijkstra (Windesheim), Els de Jong (Hogeschool Utrecht) en Elle van Meurs (Fontys OSO). 31 mei 2012 Box 2: Vaststellen beginsituatie Handelingsgericht werken op PABO s en lerarenopleidingen VO Doel

Nadere informatie

Handelingsgericht Werken. Onderwijsdag Enschede 20 maart 2012 Maria Bolscher

Handelingsgericht Werken. Onderwijsdag Enschede 20 maart 2012 Maria Bolscher Handelingsgericht Werken Onderwijsdag Enschede 20 maart 2012 Maria Bolscher Doelen Kennismaking met de uitgangspunten HGW Reflecteren op uitgangspunten HGW Zicht op de betekenis van HGW op de eigen praktijksituatie

Nadere informatie

Handelingsgericht werken

Handelingsgericht werken Handelingsgericht werken HGW en Passend Onderwijs: kansen en belemmeringen? De week van de IB-er 5 november 2012, Zwolle Noëlle Pameijer, school/kinderpsycholoog, SWV Annie M.G. Schmidt 1 Doelen bijdrage

Nadere informatie

Onderwijstechnieken.nl. Opbrengstgericht Werken zonder Groepsplan? Dat Kan!

Onderwijstechnieken.nl. Opbrengstgericht Werken zonder Groepsplan? Dat Kan! Opbrengstgericht Werken zonder Groepsplan? Dat Kan! 1 Inhoudsopgave: Voorwoord pagina 3 Inleiding pagina 4 Hoofdstuk 1 Hoe een middel een doel werd pagina 5 Hoofdstuk 2 Waar het eigenlijk om gaat pagina

Nadere informatie

5 oktober 2010 ZORGTRAJECT DE POELJEUGD

5 oktober 2010 ZORGTRAJECT DE POELJEUGD Schema 1 zorgroute: Er zijn 3 niveau s te onderscheiden: Zorg op groepsniveau, zorg op schoolniveau en bovenschoolse zorg. In het bovenstaande model zijn deze als volgt weergegeven: De rode cirkel (linksbovenin

Nadere informatie

onderwijs, de ontwikkelingen op een rij

onderwijs, de ontwikkelingen op een rij onderwijs, de ontwikkelingen op een rij Veel scholen zijn begonnen met het werken met groepsplannen. Anderen zijn zich aan het oriënteren hierop. Om groepsplannen goed in te kunnen voeren is het belangrijk

Nadere informatie

Hoe volgt en begeleidt Montessori-Zuid de leerlingen?

Hoe volgt en begeleidt Montessori-Zuid de leerlingen? Hoe volgt en begeleidt Montessori-Zuid de leerlingen? Opbrengstgericht onderwijs, een verzamelnaam voor het doelgericht werken aan het optimaliseren van leerlingprestaties. systeem van effectieve schoolontwikkeling

Nadere informatie

Simeacongres 12 december. Handelingsgericht werken (ppt gebaseerd op Pameijer en 1 zorgroute, zie beschrijving workshop Aartje Bouman Fontys OSO

Simeacongres 12 december. Handelingsgericht werken (ppt gebaseerd op Pameijer en 1 zorgroute, zie beschrijving workshop Aartje Bouman Fontys OSO Simeacongres 12 december Handelingsgericht werken (ppt gebaseerd op Pameijer en 1 zorgroute, zie beschrijving workshop Aartje Bouman Fontys OSO Programma Welkom en toelichting: interactie!!!! Inventarisatie

Nadere informatie

Bijeenkomst 1 Maatwerktraject onderwijskundig begeleider

Bijeenkomst 1 Maatwerktraject onderwijskundig begeleider Bijeenkomst 1 Maatwerktraject onderwijskundig begeleider Opbrengst-en handelingsgericht werken Ad Kappen, Gerdie Deterd Oude Weme Programma 16.00 16.15 17.30 17.45 18.30 20.30 opening Marielle lezing ogw

Nadere informatie

1.3. Leerkrachten kennen de 7 uitgangspunten en passen enkele uitgangspunten bewust en systematisch toe.

1.3. Leerkrachten kennen de 7 uitgangspunten en passen enkele uitgangspunten bewust en systematisch toe. 1. Uitgangspunten HGW 2. Reflectie 3. Communicatie Implementatie HGW-OGW Leerkrachten Fase 1 Fase 2 Fase 3 Fase 4 1.1. Leerkrachten kennen de 7 uitgangspunten van HGW niet maar passen deze (gedeeltelijk)

Nadere informatie

Schoolondersteuningsprofiel

Schoolondersteuningsprofiel Schoolondersteuningsprofiel samenwerkingsverband primair onderwijs Inhoudsopgave Inleiding 3 1. 4 2. Missie en Visie 4 3. ondersteuning 5 4. Wat kan de 6 4.1 Regionale afspraken minimaal te bieden ondersteuning

Nadere informatie

Strategische kernen Passend Onderwijs. Sander, groep 8. Belangrijke overgangsmomenten in de ontwikkeling van kinderen

Strategische kernen Passend Onderwijs. Sander, groep 8. Belangrijke overgangsmomenten in de ontwikkeling van kinderen Leerlingen met een opvallende ontwikkeling Hoe ga je om met leerlingen met speciale onderwijsbehoeften? Cruciaal in de zorgstructuur is de kwaliteit van instructie. Maar inspelen op onderwijsbehoeften

Nadere informatie

Algemene informatieavond groep 5-6

Algemene informatieavond groep 5-6 Algemene informatieavond groep Kindcentrum de Eik Burg. Willemeplein 8 EA Nieuwstadt Tel. 4483938 www.kcdeeik.nl Inhoud Presentatie Afspraken Pedagogisch klimaat Handelingsgericht werken Coöperatieve werkomgeving

Nadere informatie

Opbrengstgericht werken (OGW)

Opbrengstgericht werken (OGW) Opbrengstgericht werken (OGW) Planmatig Opbrengstgericht Werken op schoolniveau en groepsniveau Praktische handvatten voor het taallees- en rekenonderwijs zoals deze Kwaliteits Opbrengstgericht Werken

Nadere informatie

Jaarplan o.b.s. De Boomhut 2015-2016

Jaarplan o.b.s. De Boomhut 2015-2016 Jaarplan o.b.s. De Boomhut 2015-2016 Inleiding Elk jaar stellen wij als team van o.b.s. De Boomhut gezamenlijk een jaarplan op. Vanuit de evaluatie van het vorige jaarplan, gekoppeld aan de strategische

Nadere informatie

Informatie werkplekleren

Informatie werkplekleren Informatie werkplekleren Pabo Venlo 2014-2015 Inhoudsopgave Inleiding Blz. 3 Stagedagen Blz. 4 Stageweken Blz. 4 Jaaroverzicht 2014-2015 Blz. 5 Opleidingsprogramma Blz. 6 Propedeusefase Hoofdfase Afstudeerfase

Nadere informatie

Handelingsgericht werken in de klas & samenwerken met ouders

Handelingsgericht werken in de klas & samenwerken met ouders Handelingsgericht werken in de klas & samenwerken met ouders Nationale Dyslexie Conferentie 3 april 2013, Ede Noëlle Pameijer, schoolpsycholoog, SWV Annie M.G. Schmidt te Hilversum 1 Doel en opzet Aandachtspunten

Nadere informatie

7 Passend onderwijs. 7.1 Algemeen. 7.2 Interne begeleiding. Schoolgids 2012-2013

7 Passend onderwijs. 7.1 Algemeen. 7.2 Interne begeleiding. Schoolgids 2012-2013 7 Passend onderwijs 7.1 Algemeen Kinderen zijn nieuwsgierig en willen graag leren. Deze eigenschap hoort bij het kind zijn. Alle kinderen verdienen aandacht en zorg, maar zeker ook diegenen die moeite

Nadere informatie

Overzicht voorbereiden / verwerken plaatsing (zie ook bijlage)

Overzicht voorbereiden / verwerken plaatsing (zie ook bijlage) De intakefase Vóór plaatsing. Kinderen met specifieke onderwijsbehoeften zijn alleen toelaatbaar tot sbo de Blinker indien het SWV PO 31.04 een toelaatbaarheidsverklaring heeft afgegeven. De procedure

Nadere informatie

Onderwijskundig Jaarplan ( OKJP) OnderwijsKundig JaarVerslag ( OKJV)

Onderwijskundig Jaarplan ( OKJP) OnderwijsKundig JaarVerslag ( OKJV) Werken aan kwaliteit op De Schakel Hieronder leest u over hoe wij zorgen dat De Schakel een kwalitatief goede (excellente) school is en blijft. U kunt ook gegevens vinden over de recent afgenomen onderzoeken

Nadere informatie

SWPBS en HGW in curriculum lerarenopleiding

SWPBS en HGW in curriculum lerarenopleiding SWPBS en HGW in curriculum lerarenopleiding Inleiding Het LEOZ (Landelijk Expertisecentrum Onderwijs en Zorg) is een samenwerkingsproject van: Fontys Hogescholen, Opleidingscentrum Speciale Onderwijszorg,

Nadere informatie

Omdat elk kind telt en groeit met plezier ; dat is de titel van het strategisch beleidsplan 2013-2018 van onze Stichting Proo.

Omdat elk kind telt en groeit met plezier ; dat is de titel van het strategisch beleidsplan 2013-2018 van onze Stichting Proo. Jaarplan 2013-2014 VOORWOORD Omdat elk kind telt en groeit met plezier ; dat is de titel van het strategisch beleidsplan 2013-2018 van onze Stichting Proo. Met die titel dagen wij onszelf uit en ieder

Nadere informatie

ROUTEPLANNER BIJ GROEIDOCUMENT HANDELINGSGERICHT INTEGRAAL ARRANGEREN

ROUTEPLANNER BIJ GROEIDOCUMENT HANDELINGSGERICHT INTEGRAAL ARRANGEREN ROUTEPLANNER BIJ GROEIDOCUMENT HANDELINGSGERICHT INTEGRAAL ARRANGEREN Bronnen: Handelingsgericht werken: een handreiking voor het schoolteam (Pameijer, Van Beukering & De Lange, 2009, ACCO) Handelingsgerichte

Nadere informatie

Bijlage I: Formulieren en checklists HGW

Bijlage I: Formulieren en checklists HGW Bijlage I: Formulieren en checklists HGW Met formulieren en checklists bewaken we de uitgangspunten van HGW en voorkomen we dat ze verwateren. Ze fungeren als een leidraad en steun. Vanuit een inhoudelijke

Nadere informatie

Beleidsplan. Ieder kind telt. Werken volgens de 1-zorgroute

Beleidsplan. Ieder kind telt. Werken volgens de 1-zorgroute Beleidsplan Ieder kind telt Werken volgens de 1-zorgroute November 2012 Voorwoord 3 Schematisch overzicht van de 1-zorgroute 4 Handelingsgericht werken op groepsniveau 5 Waarnemen 5 1. Groepsoverzicht

Nadere informatie

Er is een gericht plan van aanpak; met instemming van team en MR op de onderdelen: - Zorgstructuur - Verhogen van de opbrengsten

Er is een gericht plan van aanpak; met instemming van team en MR op de onderdelen: - Zorgstructuur - Verhogen van de opbrengsten Ambitie Doel Strategie Metingen Begroting Dashboard Actieplan (wie, wanneer) I De inspectie heeft vlak voor de zomervakantie van 2014 de school bezocht. Het bestuur heeft de inspectie toegezegd dat er

Nadere informatie

Handboek Handelingsgerichte Procesdiagnostiek (HGPD)

Handboek Handelingsgerichte Procesdiagnostiek (HGPD) Handboek Handelingsgerichte Procesdiagnostiek (HGPD) Schooljaar 2012/2013 Handelingsgerichte Procesdiagnostiek (HGPD) Binnen Stichting Op Kop is sinds enkele jaren op alle basisscholen het handelingsgericht

Nadere informatie

Ontwikkelingsperspectief in regulier basisonderwijs. Suzanne Beek en Linda Sontag ORD 2013

Ontwikkelingsperspectief in regulier basisonderwijs. Suzanne Beek en Linda Sontag ORD 2013 Ontwikkelingsperspectief in regulier basisonderwijs Suzanne Beek en Linda Sontag ORD 2013 Perspectief op de ontwikkeling van kinderen.. als kijken in een glazen bol? Wat is het ontwikkelingsperspectief?

Nadere informatie

Niveaus van zorg in 6 stappen

Niveaus van zorg in 6 stappen Niveaus van zorg in 6 stappen Acties op school (inter)actie naar ouders Ondersteuning op school Stap 1 Leerkracht werkt handelingsgericht in de groep Stap 2 Leerkracht overlegt met collega-leerkrachten

Nadere informatie

Interpersoonlijk competent

Interpersoonlijk competent Inhoudsopgave Inhoudsopgave...0 Inleiding...1 Interpersoonlijk competent...2 Pedagogisch competent...3 Vakinhoudelijk & didactisch competent...4 Organisatorisch competent...5 Competent in samenwerken met

Nadere informatie

Handelingsgericht werken: Signaleren en ouderbetrokkenheid

Handelingsgericht werken: Signaleren en ouderbetrokkenheid Programma Handelingsgericht werken: Signaleren en ouderbetrokkenheid Op de lijn HGW in vogelvlucht Onderwijsbehoeften Signaleren adhv casus Samenwerken met ouders Wat werkt? Tirza Bosma Onderwijscentrum

Nadere informatie

1-zorgroute, onderwijscontinuüm en 1 stap verder met de 1-zorgroute 1

1-zorgroute, onderwijscontinuüm en 1 stap verder met de 1-zorgroute 1 1-zorgroute, onderwijscontinuüm en 1 stap verder met de 1-zorgroute 1 Om passend onderwijs vorm te geven kunnen scholen kiezen voor de 1-zorgroute. Het groepsniveau, het schoolniveau en het bovenschools

Nadere informatie

HANDELINGSGERICHT WERKEN BELEIDSVOEREND VERMOGEN BELEIDSVOEREND VERMOGEN. Onderwijsbehoeften van de leerling 11/09/2013

HANDELINGSGERICHT WERKEN BELEIDSVOEREND VERMOGEN BELEIDSVOEREND VERMOGEN. Onderwijsbehoeften van de leerling 11/09/2013 Gericht Werken als bril om naar het zorgbeleid te kijken zorg Handelings- Leerlingenbegeleiding fase 0 fase 1 HGW HGW Leren & studeren Studieloopbaanbegeleiding Socioemotioneel fase 2 fase 3 HGW HGW centrale

Nadere informatie

1 Inleiding. 1.1 Het probleem

1 Inleiding. 1.1 Het probleem 1 Inleiding De mensen in dit boek (red: Uit elkaar van Cornald Maas) vertellen openhartig en eerlijk over de gevolgen van de scheiding van hun ouders voor hun eigen levens. Ze zijn vast van plan om het

Nadere informatie

KWALITEITSKAART. 1-Zorgroute. Opbrengstgericht werken

KWALITEITSKAART. 1-Zorgroute. Opbrengstgericht werken KWALITEITSKAART Opbrengstgericht werken PO Deze kaart biedt een aantal indicatoren om bij de uitvoering van de stappen uit 1-zorgroute op groepsniveau en op schoolniveau de kwaliteit te monitoren en te

Nadere informatie

Schoolondersteuningsprofiel. 09AY00 Rooms Katholieke Basisschool De Brembocht

Schoolondersteuningsprofiel. 09AY00 Rooms Katholieke Basisschool De Brembocht Schoolondersteuningsprofiel 09AY00 Rooms Katholieke Basisschool De Brembocht Inhoudsopgave Toelichting 3 DEEL I INVENTARISATIE 6 1 Typering van de school.7 2 Kwaliteit basisondersteuning 7 3 Basisondersteuning

Nadere informatie

Om dit te realiseren hebben we in het Strategisch Beleidsplan de volgende beleidsvoornemens geformuleerd:

Om dit te realiseren hebben we in het Strategisch Beleidsplan de volgende beleidsvoornemens geformuleerd: Beleidsplan opbrengstgericht werken aan Onderwijs en Kwaliteit Beleid en doelen voor het thema Onderwijs en Kwaliteit voor de jaren 2013 2016 Vastgesteld juli 2013 Inleiding Onderwijs is onze kerntaak.

Nadere informatie

RAPPORT ONDERZOEK REKENEN-WISKUNDE BASISSCHOOL 'PATER VAN DER GELD'

RAPPORT ONDERZOEK REKENEN-WISKUNDE BASISSCHOOL 'PATER VAN DER GELD' RAPPORT ONDERZOEK REKENEN-WISKUNDE BASISSCHOOL 'PATER VAN DER GELD' School : basisschool 'Pater van der Geld' Plaats : Waalwijk BRIN-nummer : 13NB Onderzoeksnummer : 94513 Datum schoolbezoek : 12 juni

Nadere informatie

Onderwijskundig Jaarplan. CBS de Ark September 2013

Onderwijskundig Jaarplan. CBS de Ark September 2013 Onderwijskundig Jaarplan CBS de Ark September 2013 In dit onderwijskundig jaarverslag vermelden we kort en bondig welke zaken prioriteit krijgen dit jaar en hoe we dit op gaan pakken. Uitwerking van de

Nadere informatie

ONDERWIJS EN INNOVATIE OP DE LINDERTE

ONDERWIJS EN INNOVATIE OP DE LINDERTE ONDERWIJS EN INNOVATIE OP DE LINDERTE Onderwijs zoals we dat vroeger kenden, bestaat al lang niet meer. Niet dat er toen slecht onderwijs was, maar de huidige maatschappij vraagt meer van de leerlingen

Nadere informatie

Doorlopende leerlijnen. Arjan Clijsen, Wout Schafrat en Suzanne Beek. Competentiescan Handelingsgericht werken in het voortgezet onderwijs

Doorlopende leerlijnen. Arjan Clijsen, Wout Schafrat en Suzanne Beek. Competentiescan Handelingsgericht werken in het voortgezet onderwijs 8 Doorlopende leerlijnen Arjan Clijsen, Wout Schafrat en Suzanne Beek Competentiescan Handelingsgericht werken in het voortgezet onderwijs Competentiescan Handelingsgericht werken in het voortgezet onderwijs

Nadere informatie

Opbrengstgericht werken in het Voortgezet onderwijs

Opbrengstgericht werken in het Voortgezet onderwijs Opbrengstgericht werken in het Voortgezet onderwijs Wat is opbrengstgericht werken? Opbrengstgericht werken is het systematisch en doelgericht werken aan het maximaliseren van de prestaties van leerlingen.

Nadere informatie

Ontwikkelingsgericht onderwijs

Ontwikkelingsgericht onderwijs Ontwikkelingsgericht onderwijs Leren op de John F. Kennedyschool De basisschool van onze zoon, de John F. Kennedyschool te Zutphen, is dit schooljaar begonnen met een nieuwe manier van werken. Ze zijn

Nadere informatie

DEMOCRATISCHE SCHOOL UTRECHT VOOR PRIMAIR ONDERWIJS

DEMOCRATISCHE SCHOOL UTRECHT VOOR PRIMAIR ONDERWIJS BIJLAGE 2: UITKOMST ONDERZOEK DEMOCRATISCHE SCHOOL UTRECHT VOOR PRIMAIR ONDERWIJS TE UTRECHT INHOUD Uitkomst onderzoek Democratische School Utrecht te Utrecht 3 2 en oordelen per onderliggende onderzoeksvraag

Nadere informatie

PCBS De Schalm Zorgplan PCOAZ

PCBS De Schalm Zorgplan PCOAZ PCBS De Schalm Zorgplan PCOAZ Zwijndrecht Alblasserdam 07-01-2011 Inhoud: 1. Handelingsgericht werken blz. 3 2. Groepsoverzicht blz. 5 3. Groepsplan blz. 5 4. Groepsbespreking blz.6 5. Leerlingbespreking

Nadere informatie

Sectorwerkstuk. Kandinsky College. locatie Sint Jorisschool

Sectorwerkstuk. Kandinsky College. locatie Sint Jorisschool Sectorwerkstuk Kandinsky College locatie Sint Jorisschool schooljaar 2015-2016 1 Wat is het sectorwerkstuk? Het sectorwerkstuk is een werkstuk dat je maakt in klas vier over de door jou gekozen sector.

Nadere informatie

Box 1: Matrix Handelingsgericht werken Schoolwide Positive Behavior Support Oplossingsgericht werken

Box 1: Matrix Handelingsgericht werken Schoolwide Positive Behavior Support Oplossingsgericht werken Kees Dijkstra (Windesheim), Els de Jong (Hogeschool Utrecht) en Elle van Meurs (Fontys OSO). 31 mei 2012 Box 1: Matrix Handelingsgericht werken Schoolwide Positive Behavior Support Oplossingsgericht werken

Nadere informatie

Handelingsgericht arrangeren (HGA)

Handelingsgericht arrangeren (HGA) Handelingsgericht arrangeren (HGA) Toewijzing van onderwijs en jeugdhulparrangementen, op basis van de behoeften van kind en opvoeders. Dit voorbeeld van een scenario voor ondersteuningstoewijzing is ontleend

Nadere informatie

WIJ LEREN MET JOU. WIJ WIJ LEREN WIJ LEREN MET MET JOU LEREN WIJ t RENDAL

WIJ LEREN MET JOU. WIJ WIJ LEREN WIJ LEREN MET MET JOU LEREN WIJ t RENDAL Terugblik op het schooljaar 2012-2013 (jaarverslag) Het afgelopen schooljaar hebben we planmatig gewerkt om onze gestelde doelen te realiseren. Ook hebben we ervoor gezorgd dat de borgingsonderwerpen onze

Nadere informatie

Inspectie van het Onderwijs en ZIEN!

Inspectie van het Onderwijs en ZIEN! Inspectie van het Onderwijs en ZIEN! Expertsysteem ZIEN! voor het primair onderwijs November 2009 ZIEN! is een product van, in samenwerking met ParnasSys De (meer)waarde van het expertsysteem ZIEN! Argumentatie

Nadere informatie

Individueel verslag Timo de Reus klas 4A

Individueel verslag Timo de Reus klas 4A Individueel verslag de Reus klas 4A Overzicht en tijdsbesteding van taken en activiteiten 3.2 Wanneer Planning: hoe zorg je ervoor dat het project binnen de beschikbare tijd wordt afgerond? Wat Wie Van

Nadere informatie

De HGW-bril toegepast in de cel leerlingenbegeleiding

De HGW-bril toegepast in de cel leerlingenbegeleiding De HGW-bril toegepast in de cel woensdag 20 februari 2013 Kris Loobuyck 1 2 3 VVKSO 1 Uitgangspunten van HGW 4 HGW biedt kansen! 5 We zijn gericht op het geven van haalbare en bruikbare adviezen. We werken

Nadere informatie

Ontwikkelingsgericht onderwijs (OGO)

Ontwikkelingsgericht onderwijs (OGO) Ontwikkelingsgericht onderwijs (OGO) Deze visie is gebaseerd op de sociaal- constructivistische leertheorie van Vygotski. Een eerste kenmerk daarvan is dat het leren van kinderen plaatsvindt in een realistische

Nadere informatie

Schoolplan 2011-2015 jaarplan periode 3

Schoolplan 2011-2015 jaarplan periode 3 Jaarplan 2014-2015 Dit jaarplan van De Steenen Brug vloeit voort uit: beleidskeuzes binnen stichting Swalm & Roer de 4-jarenplanning aangegeven in het schoolplan 2011-2015 het geëvalueerde jaarplan van

Nadere informatie

Groep 8 2 0 1 5-2 0 1 6

Groep 8 2 0 1 5-2 0 1 6 Groep 8 Algemene informatieavond Groep 8 Maud Wagemans Nieuwstadt, September 4 Kindcentrum de Eik Burg. Willemeplein 8 EA Nieuwstadt Tel. 4483938 www.kcdeeik.nl Basisschool Burg Willeme Schoolstraat 9

Nadere informatie

BIJLAGE 1: UITKOMST ONDERZOEK NEWSCHOOL.NU TE HARDERWIJK

BIJLAGE 1: UITKOMST ONDERZOEK NEWSCHOOL.NU TE HARDERWIJK BIJLAGE 1: UITKOMST ONDERZOEK NEWSCHOOL.NU TE HARDERWIJK INHOUD Uitkomst onderzoek Newschool.nu te Harderwijk 3 2 en oordelen per onderliggende onderzoeksvraag 4 3 Samenvattend oordeel 10 Bijlage 1A: Overzicht

Nadere informatie

Evaluatie Jaarplan 2011-2012 Doel (specifiek formuleren)

Evaluatie Jaarplan 2011-2012 Doel (specifiek formuleren) toelichting SMART: Evaluatie Jaarplan 2011-2012 Doel (specifiek formuleren) SPECIFIEK Activiteiten (concreet formuleren) en tijdsplanning SPECIFIEK / TIJD Wie (wie voert uit, wie organiseert en wie controleert)

Nadere informatie

Protocol leesproblemen en dyslexie

Protocol leesproblemen en dyslexie 1 KC Den Krommen Hoek Protocol leesproblemen en dyslexie Verantwoording: Het protocol leesproblemen en dyslexie van kindcentrum Den Krommen Hoek is opgesteld op basis van het Protocol Leesproblemen en

Nadere informatie

Doelstellingen professionaliseringstraject Het SWV heeft als doelstellingen voor het professionaliseringstraject geformuleerd:

Doelstellingen professionaliseringstraject Het SWV heeft als doelstellingen voor het professionaliseringstraject geformuleerd: projectplan professionaliseringstraject Samenwerkingsverband VO Zuid-Kennemerland 2014-2016 Mendelcollege Doelstellingen professionaliseringstraject Het SWV heeft als doelstellingen voor het professionaliseringstraject

Nadere informatie

POP Martin van der Kevie

POP Martin van der Kevie Naam student: Martin van der Kevie Studentnr.: s1030766 Studiefase: leerjaar 1 Datum: 18 okt 2009 Interpersoonlijk competent Overzicht wat leerlingen bezig houdt dit kun je gebruiken tijdens de les. Verder

Nadere informatie

Resultaten van de Kans- tevredenheidenquête d.d. juni 2012.

Resultaten van de Kans- tevredenheidenquête d.d. juni 2012. Resultaten van de Kans- tevredenheidenquête d.d. juni 2012. In totaal legden 42 mensen deze enquête af. Statistieken voor vraag 1 : Heb je dit schooljaar contact gehad met Kans? Ja 90.48% Nee 9.52% Statistieken

Nadere informatie

1.4 Visie Het Timpaan

1.4 Visie Het Timpaan 1.4 Visie Het Timpaan De visie op het onderwijs in de onderbouw is bij het Timpaan Basisontwikkeling. In de schoolgids wordt komen de volgende punten aanbod die uit Basisontwikkeling herkend worden. Heterogene

Nadere informatie

Wat weet de leerkracht van uw kind?

Wat weet de leerkracht van uw kind? Wat weet de leerkracht van uw kind? Uitleg termen / afkortingen IB-er Balans heeft 4 IB-ers. Dit zijn de mensen die de zorg rondom leerlingen coördineren en de RT-ers aansturen. Zij ondersteunen de leerkrachten

Nadere informatie

Basisschool De Poolster straalt, vanuit deze gedachte werkt het team samen met de kinderen en ouders aan kwalitatief goed onderwijs op onze school.

Basisschool De Poolster straalt, vanuit deze gedachte werkt het team samen met de kinderen en ouders aan kwalitatief goed onderwijs op onze school. Voorwoord Basisschool De Poolster straalt, vanuit deze gedachte werkt het team samen met de kinderen en ouders aan kwalitatief goed onderwijs op onze school. Onze visie op eigentijds, boeiend onderwijs

Nadere informatie

gevorderd voldoende minimum

gevorderd voldoende minimum Opbrengsten SO Het Mozaïek onderbouw Inleiding Iedere school heeft tot taak onderwijs te bieden waarbij de leerlingen kennis, vaardigheden en houdingen verwerven. Uitgangspunt voor dat aanbod zijn de kerndoelen

Nadere informatie

Bijlage I: Hulpmiddelen HGW: formulieren

Bijlage I: Hulpmiddelen HGW: formulieren Bijlage I: Hulpmiddelen HGW: formulieren Uit het boek Handelingsgericht werken: een handreiking voor de interne begeleider. Samen met leraar, ouders en kind aan de slag van Noëlle Pameijer en Tanja van

Nadere informatie

Planmatig werken in groep 1&2 Werken met groepsplannen. Lunteren, maart 2011 Yvonne Leenders & Mariët Förrer

Planmatig werken in groep 1&2 Werken met groepsplannen. Lunteren, maart 2011 Yvonne Leenders & Mariët Förrer Planmatig werken in groep 1&2 Werken met groepsplannen Lunteren, maart 2011 Yvonne Leenders & Mariët Förrer Masterclass Waarom, waarvoor, hoe? Verdieping m.b.t. taalontwikkeling en werken met groepsplannen

Nadere informatie

PESTPROTOCOL OBS DE DUIZENDPOOT

PESTPROTOCOL OBS DE DUIZENDPOOT PESTPROTOCOL OBS DE DUIZENDPOOT Vooraf In dit pestprotocol staat welke maatregelen de school neemt om pesten te voorkomen (preventie) en pesten aan te pakken. Het geeft aan dat OBS De Duizendpoot het bestrijden

Nadere informatie

ZORG OP MAAT OMDAT IEDER KIND TELT

ZORG OP MAAT OMDAT IEDER KIND TELT Telefoon 0317-350815 ZORG OP MAAT OMDAT IEDER KIND TELT DON BOSCOSCHOOL RENKUM Versie april 2011 ZORGSYSTEEM DON BOSCOSCHOOL RENKUM Iedere school heeft de plicht voor alle kinderen zorg op maat te bieden.

Nadere informatie

Jaarplan Basisschool De Regenboog 2014-2015

Jaarplan Basisschool De Regenboog 2014-2015 Jaarplan Basisschool De Regenboog 2014-2015 Groeien in kwaliteit Voorwoord In het Jaarplan 2014-2015 wordt de concrete uitwerking van de beleidsvoornemens beschreven, die weergegeven zijn in het Schoolplan.

Nadere informatie

Jaarverslag 2014-2015 DE DELTA

Jaarverslag 2014-2015 DE DELTA Jaarverslag 2014-2015 DE DELTA VOORWOORD In dit verslag van obs de Delta treft u op schoolniveau een verslag aan van de ontwikkelingen in het afgelopen schooljaar in het kader van de onderwijskundige ontwikkelingen,

Nadere informatie

Voorwoord. Wat betekent handelingsgericht werken voor een schoolteam?

Voorwoord. Wat betekent handelingsgericht werken voor een schoolteam? Voorwoord Wat betekent handelingsgericht werken voor een schoolteam? De laatste jaren is er in het onderwijs veel belangstelling voor Handelingsgericht werken (HGW). HGW beoogt de kwaliteit van het onderwijs

Nadere informatie

Opbrengstgericht Werken in de praktijk. De leerkracht aan het woord

Opbrengstgericht Werken in de praktijk. De leerkracht aan het woord Opbrengstgericht Werken in de praktijk. De leerkracht aan het woord Schoolpsychologencongres, Amsterdam 15 maart 2013 Drs. Klaartje Kuitenbrouwer kkuitenbrouwer@hetabc.nl Opbrengstgericht Werken (OGW)

Nadere informatie

C:\Users\admin\AppData\Local\Microsoft\Windows\Temporary Internet Files\Content.Outlook\DY4SI3QT\Zorgstructuur de Reuzepas.doc

C:\Users\admin\AppData\Local\Microsoft\Windows\Temporary Internet Files\Content.Outlook\DY4SI3QT\Zorgstructuur de Reuzepas.doc De zorgstructuur op de Reuzepas Het team van de Reuzepas heeft voor zichzelf de volgende missie geformuleerd: De Reuzepas biedt onderwijs, dat kinderen in een sociale, veilige en uitdagende leeromgeving

Nadere informatie

RK Christoffelschool Gendringen

RK Christoffelschool Gendringen Minorcontract 2012-2013. Persoonlijke gegevens Naam Klas Iselinge Hogeschool Stageschool (naam en plaats) Mariska Grievink VR4A RK Christoffelschool Gendringen 2. Minorgegevens Naam van de minor Begeleidend

Nadere informatie

Competentie Werkplan Resultaat Tijd

Competentie Werkplan Resultaat Tijd CONCEPT STAGE WERKPLAN Student: Sofie van Gils Studentnummer: 249676@student.fontys.nl Jaar: 2VT Stageschool: (Nog niet zeker) CKE Eindhoven Stagebegeleider: (Nog niet zeker) Frits Achten B Niveau 2 B3

Nadere informatie

ZORGPLAN. Christelijk Lyceum Delft VMBO

ZORGPLAN. Christelijk Lyceum Delft VMBO ZORGPLAN Christelijk Lyceum Delft VMBO 1 Missie en visie van de school Het CLD wil zijn leerlingen een veilige omgeving bieden, waarin zij kunnen opgroeien tot verantwoordelijke en vrije mensen. Wij beschouwen

Nadere informatie

Plan van aanpak Hoek van Holland/Van Rijckevorsel n.a.v. rapportage inspectie kwaliteit VVE.

Plan van aanpak Hoek van Holland/Van Rijckevorsel n.a.v. rapportage inspectie kwaliteit VVE. De aanpak op schoolniveau: Indicator Doel Actie/middel Tijdpad Wie Resultaat Professionalisering Tussenevaluatie /borging Condities Scholing VVE. Ouders De leerkrachten van de vroegschoolse zijn VVE-geschoold.

Nadere informatie

Werken vanuit een ontwikkelingsperspectief

Werken vanuit een ontwikkelingsperspectief Werken vanuit een ontwikkelingsperspectief Masterclass Lunteren, 19, 20 en 21 maart Arjan Clijsen, KPC Groep Judith Hollenberg, Cito Programma masterclass Korte schets beleid: stand van zaken Doel en uitgangspunten

Nadere informatie

Planmatig samenwerken met ouders

Planmatig samenwerken met ouders Ouderparticipatie Team Planmatig samenwerken met ouders Samen vooruit! Tamara Wally Tamara Wally (MSc.) is werkzaam bij de CED- Groep. Ze werkte mee aan de publicatie Samen vooruit, over planmatig werken

Nadere informatie

Protocol Multidisciplinair Overleg

Protocol Multidisciplinair Overleg Protocol Multidisciplinair Overleg Samenwerkingsverband VO Amstelland en de Meerlanden Mei 2015 Patricia Lampe Jolanda van Veen 1 Inleiding Bij het in kaart brengen van de zorgstructuur op alle scholen

Nadere informatie

Doorstromen, vertragen en versnellen.

Doorstromen, vertragen en versnellen. Doorstromen, vertragen en versnellen. Openbare Basisschool t Koppel Nieuw-Weerdinge Vastgesteld op: 7 maart 2011 Evalueren op: schooljaar 2011-2012 Protocol doorstromen, vertragen en versnellen obs t Koppel

Nadere informatie

Schoolplan Juni 2015

Schoolplan Juni 2015 Schoolplan Juni 2015 Strategische thema s 2015-2019 Strategische thema's Eerste jaar Tweede jaar Derde jaar* Vierde jaar Eigentijds onderwijs Leerkrachten spreken de zelfde taal en hebben gelijke beelden

Nadere informatie

12/11/2013. Passende perspectieven. Referentiekader taal en rekenen (Meijerink 2010) Passende perspectieven. Wat komt aan bod:

12/11/2013. Passende perspectieven. Referentiekader taal en rekenen (Meijerink 2010) Passende perspectieven. Wat komt aan bod: Handelingsgericht werken met rekenen op basis van Passende Perspectieven Ina Cijvat Joukje Nijboer Renske Daanje - Hamstra december 2013 Wat komt aan bod: Passende Perspectieven Keuzes in leerstof Handelingsgericht

Nadere informatie

RAPPORT VAN BEVINDINGEN VIERJAARLIJKS BEZOEK. R.K. basisschool De Regenboog

RAPPORT VAN BEVINDINGEN VIERJAARLIJKS BEZOEK. R.K. basisschool De Regenboog RAPPORT VAN BEVINDINGEN VIERJAARLIJKS BEZOEK R.K. basisschool De Regenboog Plaats : Delft BRIN nummer : 14GD C1 Onderzoeksnummer : 275807 Datum onderzoek : 26 juni 2014 Datum vaststelling : 1 september

Nadere informatie

Juf, wat gaan we eigenlijk leren? Jouw vakkennis - hun basis

Juf, wat gaan we eigenlijk leren? Jouw vakkennis - hun basis Juf, wat gaan we eigenlijk leren? Jouw vakkennis - hun basis Inleiding: Al eerder schreef ik het ebook `het kan zonder groepsplan`. In veel scholen ervaren leerkrachten het maken van groepsplannen als

Nadere informatie

Op weg naar betekenisvol onderwijs en onderzoekend en actief leren.

Op weg naar betekenisvol onderwijs en onderzoekend en actief leren. Basisschool De Buitenburcht Op weg naar betekenisvol onderwijs en onderzoekend en actief leren. Dit is de beknopte versie van het schoolplan 2015-2019 van PCB de Buitenburcht in Almere. In het schoolplan

Nadere informatie

Handelingsgericht werken

Handelingsgericht werken Professionale kwaliteit leraren centraal bij voorbereiding op passend onderwijs Handelingsgericht werken RONALD KARSDORP Medio september 2011 raakten Samenwerkingsverband WSNS 34-02 en OnderwijsAdvies

Nadere informatie

SCHOOLONDERSTEUNINGSPROFIEL

SCHOOLONDERSTEUNINGSPROFIEL SCHOOLONDERSTEUNINGSPROFIEL Mariaschool garantie ambitie 1. Naam en adres De Mariaschool Pastoor Schoenmakersstraat 7 6657 CB Boven Leeuwen Tel. 0487-592076 Email: basisschool@demariaschool.nl 2. Schoolinformatie

Nadere informatie

SCHOOLONDERSTEUNINGSPROFIEL SCHOOLJAAR 2015-2016. OBS De Kameleon

SCHOOLONDERSTEUNINGSPROFIEL SCHOOLJAAR 2015-2016. OBS De Kameleon SCHOOLONDERSTEUNINGSPROFIEL SCHOOLJAAR 2015-2016 OBS De Kameleon 1 Voorwoord Voor u ligt het Schoolondersteuningsprofiel (SOP) van basisschool de Kameleon. Iedere school stelt een SOP op, dit is een wettelijke

Nadere informatie

CHECKLIST PASSEND ONDERWIJS EN OMGAAN MET VERSCHILLEN IN DE OVERGANG VAN PO NAAR VO

CHECKLIST PASSEND ONDERWIJS EN OMGAAN MET VERSCHILLEN IN DE OVERGANG VAN PO NAAR VO AANSLUITING PO-VO AFSLUITING EN START CHECKLIST PASSEND ONDERWIJS EN OMGAAN MET VERSCHILLEN IN DE OVERGANG VAN PO NAAR VO Aan de hand van deze checklist kunnen school en schoolbestuur vaststellen in hoeverre

Nadere informatie

DOE040 VOORTGEZET ONDERWIJS

DOE040 VOORTGEZET ONDERWIJS BIJLAGE 2: UITKOMST ONDERZOEK DOE040 VOORTGEZET ONDERWIJS TE EINDHOVEN INHOUD Uitkomst onderzoek DOE040 VO te Eindhoven 3 2 en oordelen per onderliggende onderzoeksvraag 4 3 Samenvattend oordeel 10 Bijlage

Nadere informatie

SBO 3 BOOR ZORGPLAN 2013-2014

SBO 3 BOOR ZORGPLAN 2013-2014 SBO 3 BOOR ZORGPLAN 2013-2014 1 Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 2 Inleiding... 3 Visie op zorg... 4 Opbrengstgericht werken en passend onderwijs... 5 De structuur van de zorg... 9 Ontwikkelingsperspectief...

Nadere informatie

De opbrengst van Opbrengstgericht Werken

De opbrengst van Opbrengstgericht Werken De opbrengst van Opbrengstgericht Werken 21 september 2011 Yvonne Leenders Juffrouw Marieke, op weg naar school.. Iedere landelijke onderwijsvernieuwing of - verandering vraagt van leraren. Meerdere landelijke

Nadere informatie

Begeleiding nieuwe leraren op de Walvis

Begeleiding nieuwe leraren op de Walvis op de Walvis Inleiding: Binnen de school treden met regelmaat nieuwe leraren in dienst, beginnend of ervaren. Ook komt het voor dat Pabo studenten die in hun LIO-fase zitten -tijdelijk- in de rol van leraar

Nadere informatie