Rapportage Onderzoek Mediawijsheid in het basis- en voortgezet onderwijs

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Rapportage Onderzoek Mediawijsheid in het basis- en voortgezet onderwijs"

Transcriptie

1 Rapportage Onderzoek Mediawijsheid in het basis- en voortgezet onderwijs In opdracht van: Contactpersoon: BEELD EN GELUID Floortje Jansen en Marcel Kollen DUO MARKET RESEARCH drs. Vincent van Grinsven drs. Liesbeth van der Woud dr. Eric Elphic Augustus 2011 tel: fax: website:

2 INHOUDSOPGAVE 1 INLEIDING DOEL VAN HET ONDERZOEK OPZET EN INRICHTING VAN HET ONDERZOEK Inleiding Kwantitatief onderzoek Kwalitatief onderzoek MANAGEMENT SUMMARY Inleiding Onderzoeksopzet Aandacht voor mediawijsheid in het onderwijs Verantwoordelijkheid voor educatie mediawijsheid Activiteiten in het kader van mediawijsheid Kennis en behoefte aan bij- /nascholing op het gebied van mediawijsheid Ondersteunend lesmateriaal op het gebied van mediawijsheid Samenwerking met andere instellingen RESULTATEN KWANTITATIEF ONDERZOEK Aandacht voor mediawijsheid in het onderwijs Basisonderwijs bovenbouw Voorgezet onderwijs onderbouw Beschikbare audiovisuele middelen Basisonderwijs bovenbouw Voorgezet onderwijs onderbouw Verantwoordelijkheid voor educatie mediawijsheid Basisonderwijs bovenbouw Voorgezet onderwijs onderbouw Activiteiten in het kader van mediawijsheid Basisonderwijs bovenbouw Voorgezet onderwijs onderbouw Kennis van en behoefte aan bij-/nascholing op het gebied van mediawijsheid Basisonderwijs bovenbouw Voorgezet onderwijs onderbouw Ondersteunend lesmateriaal op het gebied van mediawijsheid Rapportage Mediawijsheid BEELD EN GELUID DUO MARKET RESEARCH augustus

3 5.6.1 Basisonderwijs bovenbouw Voorgezet onderwijs onderbouw Samenwerking met andere instellingen Basisonderwijs bovenbouw Voorgezet onderwijs onderbouw RESULTATEN KWALITATIEF ONDERZOEK Achtergrond respondenten De aandacht voor mediawijsheid in het onderwijs Het belang om aandacht aan mediawijsheid te besteden Vakken waarin aandacht wordt besteed aan mediawijsheid Onderwerpen die men relevant vindt om aandacht aan te besteden Behoefte aan na- en bijscholing Behoefte aan ondersteunend lesmateriaal Samenwerking met andere instellingen op het gebied van mediawijsheid BIJLAGEN Bij deze rapportage behoren 4 separate bijlagen: Bijlage I: antwoorden op open vragen doelgroep directeuren basisonderwijs Bijlage II: antwoorden op open vragen doelgroep leerkrachten basisonderwijs Bijlage III: antwoorden op open vragen doelgroep directeuren voortgezet onderwijs Bijlage IV: antwoorden op open vragen doelgroep docenten voortgezet onderwijs Rapportage Mediawijsheid BEELD EN GELUID DUO MARKET RESEARCH augustus

4 1 INLEIDING Het NEDERLANDS INSTITUUT VOOR BEELD EN GELUID (hierna BEELD EN GELUID) beheert het grootste audiovisuele archief van Nederland. Meer dan uur radio-, film- en televisiegeschiedenis wordt er geconserveerd, gedigitaliseerd en toegankelijk gemaakt voor het grote publiek. Voor leerlingen en studenten ontwikkelt Beeld en Geluid educatieve programma's en online producten. Bij de ontwikkeling van de educatieve programma's wordt samengewerkt met onder meer Schooltv (Thans NRT), NOS en NPS. BEELD EN GELUID heeft DUO MARKET RESEARCH gevraagd onderzoek te verrichten naar mediawijsheid in het basisonderwijs en in het voortgezet onderwijs. In deze rapportage worden de resultaten van het onderzoek beschreven. Rapportage Mediawijsheid BEELD EN GELUID DUO MARKET RESEARCH augustus

5 2 DOEL VAN HET ONDERZOEK De globale doelstelling van het onderzoek luidt: Op welke manier wil de schoolleiding en leerkrachten/docenten in de bovenbouw van het primair onderwijs en in de onderbouw van het voortgezet onderwijs ondersteund worden met betrekking tot mediawijsheid op de volgende niveaus: - Het curriculum van de school; - De schoolorganisatie; - De competentie van de leerkrachten/docenten; - De competentie van de leidinggevenden; - De samenwerkingsrelatie met externe partijen - met name bibliotheken; - De leermiddelen (volgens de mediawijsheidcompetenties die in het Raamwerk Competenties Mediawijsheid zijn geformuleerd). Rapportage Mediawijsheid BEELD EN GELUID DUO MARKET RESEARCH augustus

6 3 OPZET EN INRICHTING VAN HET ONDERZOEK 3.1 Inleiding Het onderzoek bestaat uit twee delen. Als eerste is er een kwantitatief onderzoek uitgevoerd. Teneinde de resultaten van het kwantitatieve onderzoek te verdiepen is aanvullend een kwalitatief onderzoek verricht in de vorm van een aantal groepsdiscussies. 3.2 Kwantitatief onderzoek Onderzoeksmethode Het onderzoek is een online onderzoek. Het veldwerk voor het kwantitatieve onderzoek heeft plaatsgevonden in de periode mei tot en met juli Voor het onderzoek onder de schoolmanagers primair onderwijs is gebruik gemaakt van het DUO Onderwijspanel Directeuren Basisonderwijs, voor het onderzoek onder de leerkrachten bovenbouw primair onderwijs is gebruik gemaakt van het DUO Onderwijspanel Leerkrachten Basisonderwijs. Voor het onderzoek onder de directeuren/teamleiders voortgezet onderwijs en de docenten onderbouw is gebruik gemaakt van de DUO Onderwijsdatabase. Het online veldwerk is als volgt verlopen: - De schoolleiders (directeuren basisonderwijs en directeuren/teamleiders voortgezet onderwijs), leerkrachten bovenbouw en docenten onderbouw hebben een invitiation ontvangen waarin ze zijn uitgenodigd om deel te nemen aan het online onderzoek. Deze e- mail bevatte een URL waarmee men direct in de online vragenlijst terecht kwam; - De vragenlijst kon via de browser worden bekeken en ingevuld; - Na enige tijd is een herinneringsmail gestuurd naar degenen die nog niet aan het onderzoek hebben meegewerkt; - Voorzieningen werden getroffen dat een respondent slechts één vragenlijst kon invullen. Rapportage Mediawijsheid BEELD EN GELUID DUO MARKET RESEARCH augustus

7 Onderzoeksgroepen en respons Voor het kwantitatieve onderzoek onderscheiden we de volgende onderzoeksgroepen: 1. Leerkrachten bovenbouw (groep 6, 7 en 8); 2. Docenten onderbouw vmbo, havo en/of vwo; 3. Schoolleiders basisonderwijs; 4. Schoolleiders voortgezet onderwijs. We hebben de volgende steekproef gerealiseerd: Onderzoeksgroepen Gerealiseerde steekproef Beoogde steekproef n = n = Leerkrachten bovenbouw (groep 6, 7 en 8) n=209 n=200 Docenten onderbouw vmbo, havo en/of vwo n=339 n=400 Schoolleiders basisonderwijs n=213 n=250 Schoolleiders voortgezet onderwijs n=362 n=350 Totaal n=1.123 n=1.200 Rapportage Mediawijsheid BEELD EN GELUID DUO MARKET RESEARCH augustus

8 Om inzicht te geven in de nauwkeurigheidsmarges bij diverse steekproefgroottes is hieronder een tabel opgenomen waarin bij verschillende steekproefgroottes de bijbehorende nauwkeurigheidsmarges zijn vermeld. Hierbij is uitgegaan van een betrouwbaarheid van de resultaten van 95% (betrouwbaarheid = de mate waarin bij herhaalde meting, dezelfde resultaten worden verkregen). Steekproefgrootte Uitkomst 50%-50% Uitkomst 75%-25% Uitkomst 90%-10% 200 6,9% 6,0% 4,2% 300 5,7% 4,9% 3,4% 400 4,9% 4,2% 2,9% 500 4,4% 3,8% 2,6% 750 3,6% 3,1% 2,1% ,1% 2,7% 1,9% ,8% 2,4% 1,7% ,5% 2,2% 1,5% Toelichting op de tabel Bij een steekproef van bijvoorbeeld 200 leerkrachten die aangeven ondersteunend lesmateriaal in hun lessen te gebruiken dient bij een resultaat 75% maakt gebruik van ondersteunend lesmateriaal en 25% maakt geen gebruik van ondersteunend lesmateriaal ermee rekening te worden gehouden dat de werkelijke percentages zullen liggen tussen; Wel ondersteunend lesmateriaal: 71%(75% -/- 3,8%) 79%(75% + 3,8%); Geen ondersteunend lesmateriaal: 21%(25% -/- 3,8%) 29%(25% + 3,8%). Vragenlijsten De vragenlijsten zijn door DUO MARKET RESEARCH in nauw overleg met BEELD EN GELUID opgesteld. Rapportage Mediawijsheid BEELD EN GELUID DUO MARKET RESEARCH augustus

9 3.3 Kwalitatief onderzoek Onderzoeksmethode en doelgroep Het onderzoek is uitgevoerd door middel van drie groepsdiscussies: - De eerste met schoolleiders/managers uit het primair onderwijs (21 juni 2011); - De tweede met schoolleiders/teamleiders uit het voortgezet onderwijs (23 juni 2011); - De derde met docenten uit de onderbouw van het voortgezet onderwijs (23 juni 2011). Aanvankelijk zou ook een groepsdiscussie worden gehouden met leerkrachten uit de bovenbouw van het primair onderwijs. Gezien de drukke tijd van het schooljaar kregen we op het laatste moment echter zoveel afmeldingen terwijl we ruim voldoende aanmeldingen hadden dat we deze groepsdiscussie hebben moeten annuleren. Alle groepsdiscussies hebben eind juni bij DUO in Utrecht plaats gevonden. Elke discussie had de duur van circa twee uur en is geleid door een ervaren projectleider. Aan de eerste groepsdiscussie hebben acht respondenten deel genomen, aan de tweede groepsdiscussie eveneens acht en aan de derde groepsdiscussie tien. De opdrachtgever heeft geen gebruik gemaakt van de mogelijkheid om de groepsdiscussies live bij te wonen via een videocircuit. Checklist Voor het onderzoek is in overleg met BEELD EN GELUID een checklist opgesteld. De checklist vormde de leidraad voor de groepsdiscussies. De gesprekleider/interviewer was echter vrij, uiteraard binnen de kaders van het doel van onderzoek, de discussies zoveel mogelijk te laten aansluiten bij de antwoorden van de deelnemers. De checklist is als bijlage aan dit rapport toegevoegd. Rapportage Kwalitatief onderzoek is altijd indicatief van aard. De resultaten zijn dan ook richtinggevend en niet hard. Rapportage Mediawijsheid BEELD EN GELUID DUO MARKET RESEARCH augustus

10 4 MANAGEMENT SUMMARY 4.1 Inleiding In deze samenvatting worden de belangrijkste resultaten beschreven van het kwantitatieve en het kwalitatieve onderzoek. Om duidelijk te maken uit welke bron de resultaten afkomstig zijn, zijn de resultaten uit het kwalitatieve onderzoek cursief weergegeven. 4.2 Onderzoeksopzet In de periode mei-juli 2011 heeft DUO in opdracht van BEELD EN GELUID een online onderzoek uitgevoerd naar mediawijsheid in het basisonderwijs en het voortgezet onderwijs. Het onderzoek vond in het primair onderwijs plaats onder schoolmanagers en leerkrachten bovenbouw (groepen 6,7 en 8) en in het voortgezet onderwijs onder directeuren/teamleiders en docenten onderbouw (vmbo, havo en/of vwo). Teneinde de resultaten van het kwantitatieve online onderzoek te verdiepen, is een aanvullend kwalitatief onderzoek verricht in de vorm van drie groepsdiscussies met respectievelijk schoolleiders/managers PO, schoolleiders teamleiders VO en docenten onderbouw VO. In deze Management Summary worden de resultaten van beide onderzoeken (kwantitatief en kwalitatief) samengevat. 4.3 Aandacht voor mediawijsheid in het onderwijs Uit het kwalitatieve onderzoek komt naar voren dat zowel het basisonderwijs als het voortgezet onderwijs het belangrijk vindt om aandacht te besteden aan mediawijsheid, gedefinieerd als het actief en kritisch omgaan met media. Men vindt het belangrijk dat leerlingen zich bewust worden van mogelijke negatieve gevolgen van het gebruik van nieuwe media en dat ze kritisch leren kijken naar beelden. Verder is men van mening dat leerkrachten en docenten moeten meegaan met digitale ontwikkelingen en dat digitale media zeer geschikt zijn om in te zetten in de les. Als een school aandacht besteed aan Mediawijsheid wordt dat meestal bij verschillende vakken behandeld of er wordt geen specifieke aandacht aan dit onderwerp besteed. Rapportage Mediawijsheid BEELD EN GELUID DUO MARKET RESEARCH augustus

11 Zowel door het primair als voortgezet onderwijs genoemde redenen om geen aandacht te besteden aan mediawijsheid zijn: andere prioriteiten, geen tijd, nog geen beleid of er is geen methode voor. Uit de groepsdiscussies komt in dit verband naar voren dat scholen het van belang vinden aandacht te besteden aan mediawijsheid, maar dat de meeste scholen nog geen visie en/of beleid hebben op dit gebied en dus niet weten hoe ze ermee om moeten gaan. Bovendien hebben zowel schoolleiding als leerkrachten en docenten te weinig kennis van de verschillende sociale media (wat is een wiki?). Ook wordt aangegeven dat mediawijsheid niet tot de kerndoelen behoort. In het voortgezet onderwijs is er iets meer aandacht voor het onderwerp mediawijsheid dan in het basisonderwijs. In het voortgezet onderwijs geeft bijna een kwart aan (zeer) veel aandacht aan mediawijsheid te besteden en tweederde gemiddelde aandacht. In het basisonderwijs wordt op een achtste van de scholen veel en op driekwart gemiddelde aandacht besteed aan mediawijsheid. Als in het voortgezet onderwijs mediawijsheid bij verschillende vakken wordt behandeld, is dat meestal bij Nederlands, geschiedenis, maatschappijleer en beeldende vorming. In het kwalitatieve onderzoek wordt informatica aanvullend genoemd als vak dat bij uitstek geschikt is om leerlingen in aanraking te brengen met standaard programma s van Microsoft en hoe ze informatie moeten opzoeken. Het vak wordt echter vaak pas in de derde klas gegeven of niet (meer) op elke school. Andere vakken die worden genoemd zijn: levensbeschouwelijke vorming, Engels, kunstvakken, vakoverstijgende projecten, mentor- en studielessen. Opvallende is dat ruim 80% van de VO-schoolleiders aangeeft dat mediawijsheid het bij het vak Nederlands op de agenda staat, terwijl dit volgens ruim 40% van de docenten daadwerkelijk het geval is. Meer dan de helft van de schoolleiders en docenten in het VO geven aan dat de docenten op hun eigen manier aandacht aan mediawijsheid besteden. In de groepsdiscussies komt naar voren dit te maken heeft met het docentafhankelijk zijn van mediawijsheid. Er zijn docenten die mediawijs zijn en nieuwe media volop inzetten in hun lessen, terwijl andere docenten/leerkrachten nog onervaren zijn op dit gebied. De aandacht voor mediawijsheid blijkt overigens ook school- of directieafhankelijk te zijn. Kortom: of er aandacht wordt besteed aan mediawijsheid hang van veel toevallige factoren af: al dan niet interesse voor het onderwerp bij de scholleiding en de mate waarin leerkrachten/docenten ervaring hebben bijvoorbeeld met sociale netwerken etc. Rapportage Mediawijsheid BEELD EN GELUID DUO MARKET RESEARCH augustus

12 4.4 Verantwoordelijkheid voor educatie mediawijsheid De basisscholen waarbij mediawijsheid op het programma staat, zien als hun taak vooral het (leren) zoeken, beoordelen en presenteren van informatie (presenteren bijvoorbeeld met behulp van PowerPoint). Alles wat te maken heeft met het gebruik van en de etiquette omtrent social media leggen zij meestal op het bordje van de ouders of andere partij neer. Door het voortgezet onderwijs zijn dezelfde onderwerpen (leren zoeken, beoordelen en presenteren van informatie) het meest genoemd. Onderwerpen die VO-scholen niet tot hun verantwoordelijk achten zijn leren chatten of websites maken. Wat VO scholen (meer dan bij basisscholen) wel als hun taak zien is aandacht besteden aan online pesten en reflectie op persoonlijk mediagebruik (risico s). 4.5 Activiteiten in het kader van mediawijsheid Bij dit onderdeel noemen basisscholen dezelfde taken/activiteiten als bij verantwoordelijkheid: (leren) zoeken, beoordelen en presenteren van informatie. Hieraan besteden zij in uren ook de meeste tijd. De minst genoemde activiteiten zijn wederom hetzelfde; chatten of het maken van profielpagina s (circa 10%). Wat opvalt is dat netiquette, omgaan met persoonsgegevens op internet, online pesten en het gebruik van YouTube veel is genoemd, meer dan de helft tot ruim 80% besteedt hier aandacht aan, terwijl slechts een vijfde tot eenderde vindt dat de school hier verantwoordelijk voor is. Aan YouTube wordt na zoeken, beoordelen en presenteren van informatie, zelfs de meeste uren per week besteed. Dit geldt niet voor netiquette en omgaan met persoonsgegevens op internet, daarvoor is per week het minste aantal uren beschikbaar. Basisscholen die in de lessen geen tijd besteden aan specifieke taken, geven als motivatie vaak aan hier onvoldoende tijd voor te hebben (maar hier kan evengoed ook en gebrek aan bij leerkrachten een rol spelen). Bij het voorgezet onderwijs is er meer lijn tussen wat zij als verantwoordelijkheid zien en wat zij aan activiteiten uitvoeren. Voor de volledigheid, de meeste aandacht is er voor (leren) zoeken, beoordelen en presenteren van informatie, voor online pesten en reflectie op persoonlijk media gebruik. Hier valt nog op dat websites maken door 40% van de schoolleiders is genoemd en door 9% van de leerkrachten. Onvoldoende tijd is weer de meest genoemde reden om geen aandacht te besteden aan een activiteit. Rapportage Mediawijsheid BEELD EN GELUID DUO MARKET RESEARCH augustus

13 4.6 Kennis en behoefte aan bij- /nascholing op het gebied van mediawijsheid De schoolleiders, leerkrachten en docenten zijn bevraagd ten aanzien van vier /competenties die belangrijk zijn voor mediawijsheid (technische, begrijpen en kritisch beoordelen, communicatieve en strategische ). Zowel in het primair als het voortgezet onderwijs zijn schoolleiders minder stellig dan docenten en leerkrachten zélf dat zij (docenten en leerkrachten) zeker wel over voldoende eigen respectievelijk didactische beschikken om leerlingen te onderwijzen in de vier competenties die belangrijk zijn voor mediawijsheid. Docenten en schoolleiders in het voortgezet onderwijs zijn hierin ook meer bescheiden dan leerkrachten en schoolleiders in het primair onderwijs. In het verlengde van deze resultaten komt naar voren dat schoolleiders vaker verwachten dat leerkrachten en docenten behoefte hebben aan bij- en/of nascholing scholing op het gebied van de vier competenties dan docenten en leerkrachten zelf. In het voortgezet onderwijs ligt het verwachtingsniveau van schoolleiders hoger dan in het primair onderwijs (percentage verwachte behoefte van circa 65% tot 74% ten aanzien van de vier competenties in het VO tegenover 41% tot 50% in het PO). Uit het kwalitatieve onderzoek komt naar voren dat het kennisniveau van leerkrachten/docenten op het gebied van ict/digitale media enorm uiteenloopt en dat vooral onder de oudere garde behoefte bestaat aan bij- en nascholing. Ook blijkt dat docenten er onderling en bij de directie niet voor durven uitkomen dat zij niet goed zijn in ict/digitale media. Om dit te doorbreken zouden directies moeten opleggen dat docenten 5% van hun tijd moeten besteden aan deskundigheidsbevordering, een concreet aanbod aan cursussen voor docenten moeten faciliteren en opfriscursussen moeten stimuleren. Beschikbare tijd van docenten en geld spelen hierbij wel een rol. Leerkrachten en docenten die behoefte hebben aan bij- en/of nascholing van eigen geven het meest aan bijscholing te willen op het gebied van technische in het omgaan met hulpmiddelen. Op het gebied van bij- en/of nascholing van eigen wijken de antwoorden van schoolleiders weinig af. Voor alle vier de onderscheiden competenties (technische, begrijpen en kritisch beoordelen, communicatieve en strategische ) op het gebied van mediawijsheid geldt dat circa tweevijfde van de leerkrachten (PO) en eenderde tot drievijfde van de docenten (VO) aangeeft behoefte te hebben aan bij- en/of nascholing van didactische. Schoolleiders schatten de behoefte aan (bij)scholing van leerkrachten en docenten voor elk van de vier competenties dan de eerkrachten en docenten zelf. Rapportage Mediawijsheid BEELD EN GELUID DUO MARKET RESEARCH augustus

14 Uit de groepsdiscussies met docenten komt het idee naar voren een digitale handleiding te ontwikkelen met daarin een breed aanbod van informatie over bijvoorbeeld basis voor programma s die docenten minimaal moeten beheersen (Word, Excel, PowerPoint etc.), nieuwe digitale ontwikkelingen en mogelijkheden ervan voor het onderwijs (WebQuest, Wiki s etc.), hoe docenten het beste informatie kunnen zoeken en hoe de school online pesten kan tegengaan. 4.7 Ondersteunend lesmateriaal op het gebied van mediawijsheid Een kwart van de schoolleiders-po en een derde van de leerkrachten geeft aan dat op school gebruik wordt gemaakt van ondersteunend lesmateriaal op het gebied van een of meer van de vier onderscheiden competenties. Tweederde van zowel de schoolleiders als de leerkrachten vindt dat er onvoldoende bruikbaar ondersteunend lesmateriaal bestaat. Uit het kwalitatieve onderzoek blijkt dat weinig basisscholen bekend zijn met het aanbod van ondersteunend lesmateriaal op het gebied van mediawijsheid. Binnen nu en twee jaar verwachten schoolleiders behoefte te hebben aan kant en klare aansprekende lessen voor digibord, (gratis) online lesmateriaal, informatiebijeenkomsten voor leerkrachten en ouders en basisprogramma mediagebruik. In de groepsdiscussies hebben schoolleiders de ideale lessenreeks op het gebied van mediawijsheid bedacht. Voor de concrete uitwerking van de twee ideeën verwijzen we naar de kwalitatieve rapportage (pagina 16). Meer dan op de basisscholen geven schoolleiders-vo (de helft) aan dat op school gebruik wordt gemaakt van ondersteunend lesmateriaal op het gebied van de vier onderscheiden competenties, van de docenten geeft eenderde dit aan. Driekwart van zowel de schoolleiders als de docenten vindt dat er onvoldoende bruikbaar ondersteunend lesmateriaal bestaat. Ook dit percentage ligt hoger dan in het primair onderwijs. Uit de groepsdiscussies komt naar voren dat ook het voortgezet onderwijs weinig bekend is met het aanbod van ondersteunend lesmateriaal. Binnen nu en twee jaar verwacht het voorgezet onderwijs behoefte te hebben aan lesmateriaal voor digiborden, scholing voor docenten, informatieve bijenkomsten, didactische scholing, digitaal en online lesmateriaal. In de groepsdiscussies hebben docenten en schoolleiders de ideale lessenreeks op het gebied van mediawijsheid bedacht. Voor de concrete uitwerking van de zes ideeën verwijzen we naar de kwalitatieve rapportage (pagina s 14 t/m 16). In het kwalitatieve onderzoek wordt ook het idee geopperd leerlingen die mediawijs zijn in te zetten om andere leerlingen dezelfde kennis bij te brengen. Rapportage Mediawijsheid BEELD EN GELUID DUO MARKET RESEARCH augustus

15 4.8 Samenwerking met andere instellingen Volgens de helft van de schoolleiders-po wordt op het gebied van mediawijsheid niet samengewerkt met andere instellingen. De meerderheid van de schoolleiders en leerkrachten die niet samenwerken, hebben daaraan ook geen behoefte (respectievelijk 60% en 67%). Een kwart van de schoolleiders geeft aan samen te werken met bibliotheken (leesbevordering met mediawijsheid) en tweederde van de leerkrachten werkt op een andere manier samen op dit gebied (zoals Bureau Halt, Bovenschool ICT-cluster, collega scholen, Kennisnet en Schooladviesdiensten). Schoolleiders die behoefte hebben aan samenwerking met andere instellingen, hebben behoefte aan het formuleren van gestructureerd beleid op het gebied van mediawijsheid, uitwisselen van kennis en ervaring, lesmaterialen en het binnenbrengen van expertise. In het voortgezet onderwijs zegt ruim een derde samen te werken met andere instellingen zoals : Openbare bibliotheken, Codename future, collega scholen, Kennisnet en Kunst- en cultuurinstellingen. Tweederde van de schoolleiders en de docenten geeft aan niet samen te werken met andere instellingen.. De meerderheid van deze schoolleiders heeft wel behoefte aan samenwerking terwijl de meerderheid van de docenten hieraan geen behoefte zegt te hebben. Schoolleiders die willen samenwerken hebben behoefte aan het delen van curricula/materialen/aanpak, deskundigheidsbevordering, vaststellen curriculum mediawijsheid en uitwisselen van kennis, kunde en ervaring. Rapportage Mediawijsheid BEELD EN GELUID DUO MARKET RESEARCH augustus

16 5 RESULTATEN KWANTITATIEF ONDERZOEK In dit hoofdstuk worden de resultaten van het kwantitatieve onderzoek beschreven. Daarbij is een onderscheid gemaakt naar de volgende onderzoeksgroepen: Schoolleiders basisonderwijs; Leerkrachten bovenbouw (groep 6, 7 en 8); Schoolleiders voortgezet onderwijs; Docenten onderbouw (vmbo, havo en vwo). Rapportage Mediawijsheid BEELD EN GELUID DUO MARKET RESEARCH augustus

17 5.1 Aandacht voor mediawijsheid in het onderwijs Basisonderwijs bovenbouw Na de schoolleiders en de leerkrachten in het basisonderwijs de onderstaande omschrijving van mediawijsheid te hebben voorgelegd, hebben wij hen gevraagd op welke wijze op hun school aandacht wordt besteed aan mediawijsheid. Onder mediawijsheid kan worden verstaan het actief en kritisch omgaan met media, bijv. het zoeken van informatie op internet voor het maken van een werkstuk, aandacht besteden aan de rol van reclame in de samenleving en het gebruik (en de risico s daarvan) van sociale media zoals Facebook, Hyves etc. Ruim een derde van de schoolleiders in het basisonderwijs (36%) en de helft van de leerkrachten in de bovenbouw van het basisonderwijs (50%) geven aan dat op hun school niet specifiek aandacht wordt besteed aan mediawijsheid. Op de scholen waar wel specifiek aandacht wordt besteed aan mediawijsheid wordt volgens het merendeel van de schoolleiders (46%) en de leerkrachten (35%) in verschillende vakken aandacht besteed aan (onderdelen van) mediawijsheid. Op welke wijze wordt op uw school/wordt door u aandacht besteed aan de mediawijsheid van de leerlingen? Schoolleiders 46% 13% 36% 5% Leerkrachten 1% 35% 9% 50% 4% 0% 20% 40% 60% 80% 100% Mediawijsheid vormt op mijn school een apart vak Op onze school/scholen wordt in verschillende vakken aandacht besteed aan (onderdelen van) mediawijsheid Op onze school behandelen we mediawijsheid als apart thema (bv. een apart project) Er wordt op onze school/scholen niet specifiek aandacht besteed Anders Schoolleiders en leerkrachten die aangeven dat op een andere wijze aandacht wordt besteed aan mediawijsheid geven aan dat dit incidenteel/wanneer het ter sprake komt gebeurt. Voor een volledig overzicht van de genoemde andere manieren wordt verwezen naar de bijlage. Rapportage Mediawijsheid BEELD EN GELUID DUO MARKET RESEARCH augustus

18 We hebben vervolgens de schoolleiders en de leerkrachten die hebben aangegeven dat er niet specifiek aandacht wordt besteed aan mediawijsheid gevraagd naar een toelichting. De toelichtingen kunnen als volgt worden samengevat: De school heeft andere prioriteiten; Er is geen ruimte voor als gevolg van een overvol onderwijsprogramma; Er is geen structureel aanbod voor handen; Het staat wel op de agenda maar het is er nog niet van gekomen. Voor een volledig overzicht van de gegeven toelichtingen wordt verwezen naar de bijlage. De schoolleiders die hebben aangegeven dat er wel op een specifieke manier aandacht wordt besteed aan mediawijsheid hebben we vervolgens gevraagd hoeveel aandacht aan mediawijsheid wordt besteed. Het merendeel van de schoolleiders (72%) geeft aan dat de aandacht die aan mediawijsheid wordt besteed gemiddeld is. Circa één op de tien (13%) is van mening dat hier veel aandacht aan wordt besteed. Hoeveel aandacht wordt er op uw school/scholen besteed aan mediawijsheid? Schoolleiders 13% 72% 14% 1% 0% 20% 40% 60% 80% 100% Veel Niet veel en niet weinig; gemiddeld Weinig Zeer weinig Rapportage Mediawijsheid BEELD EN GELUID DUO MARKET RESEARCH augustus

19 5.1.2 Voorgezet onderwijs onderbouw Ook de schoolleiders en de docenten in het voortgezet onderwijs hebben we de onderstaande omschrijving van mediawijsheid voorgelegd en gevraagd op welke wijze op hun school aandacht wordt besteed aan mediawijsheid. Onder mediawijsheid kan worden verstaan het actief en kritisch omgaan met media, bijv. het zoeken van informatie op internet voor het maken van een werkstuk, aandacht besteden aan de rol van reclame in de samenleving en het gebruik (en de risico s daarvan) van sociale media zoals Facebook, Hyves etc. De bevindingen met betrekking tot de wijze waarop volgens de schoolleiders en de docenten in het voortgezet onderwijs aandacht wordt besteed aan de mediawijsheid van de leerlingen worden in (de volgende) twee aparte grafieken weergegeven als gevolg van een verschil in de voor beide groepen gebruikte antwoord categorieën. Ruim een kwart van de schoolleiders (29%) en een derde van de docenten in de onderbouw van het voortgezet onderwijs (34%) geeft aan dat op hun school niet specifiek aandacht wordt besteed aan mediawijsheid. Op de scholen waar wel specifiek aandacht wordt besteed aan mediawijsheid wordt volgens het merendeel van de schoolleiders (47%) en de docenten (44%) in verschillende/bestaande vakken aandacht besteed aan (onderdelen van) mediawijsheid. Circa één op de twintig schoolleiders (4%) en docenten (4%) geeft aan dat op hun school mediawijsheid een apart vak vormt. Op welke wijze wordt op uw school aandacht besteed aan de mediawijsheid van de leerlingen? - Schoolleiders - 4% 47% 12% 29% 8% 0% 20% 40% 60% 80% 100% Mediawijsheid vormt op onze school/scholen een apart vak Op school wordt in verschillende vakken aandacht besteed aan (onderdelen van) mediawijsheid Op school behandelen we mediawijsheid als apart thema (bv. een apart project) Er wordt op school niet specifiek aandacht besteed aan mediawijsheid Anders Rapportage Mediawijsheid BEELD EN GELUID DUO MARKET RESEARCH augustus

20 Op welke wijze wordt op uw school aandacht besteed aan de mediawijsheid van de leerlingen? - Docenten - 4% 44% 11% 34% 7% 0% 20% 40% 60% 80% 100% Mediawijsheid vormt op mijn school een apart vak Op mijn school wordt via bestaande vakken aandacht besteed aan (onderdelen van) mediawijsheid Op mijn school wordt in vakoverstijgende projecten aandacht Er wordt op mijn school niet specifiek aandacht besteed aan mediawijsheid Anders Schoolleiders en docenten die aangeven dat op een andere wijze aandacht wordt besteed aan mediawijsheid geven veelal aan dat dit gebeurt in één vak; niet in een vak mediawijsheid maar in een ander vak (bijv. maatschappijleer of ict). Voor een volledig overzicht van de genoemde andere manieren wordt verwezen naar de bijlage. We hebben vervolgens de schoolleiders en de docenten die hebben aangegeven dat er niet specifiek aandacht wordt besteed aan mediawijsheid gevraagd naar een toelichting. De toelichtingen kunnen als volgt worden samengevat: Er is nauwelijks ruimte voor in het rooster; Behalve incidenteel wordt er geen aandacht aan besteed; Er is geen centraal beleid; Het heeft geen prioriteit. Voor een volledig overzicht van de gegeven toelichtingen wordt verwezen naar de bijlage. Rapportage Mediawijsheid BEELD EN GELUID DUO MARKET RESEARCH augustus

Werkdruk in het onderwijs

Werkdruk in het onderwijs Rapportage Werkdruk in het primair en voortgezet onderwijs DUO ONDERWIJSONDERZOEK drs. Vincent van Grinsven dr. Eric Elphick drs. Liesbeth van der Woud Maart 2012 tel: 030-2631080 fax: 030-2616944 email:

Nadere informatie

Onderzoek Passend Onderwijs

Onderzoek Passend Onderwijs Rapportage Onderzoek passend onderwijs In samenwerking met: Algemeen Dagblad Contactpersoon: Ellen van Gaalen Utrecht, augustus 2015 DUO Onderwijsonderzoek drs. Liesbeth van der Woud drs. Tanya Beliaeva

Nadere informatie

Modellen voor taal in het VO

Modellen voor taal in het VO Rapportage Onderzoek naar modellen voor taal in het VO In opdracht van: Contactpersoon: APS H. Kroon, G. Bootsma en B. de Vos Utrecht, april 2013 DUO Onderwijsonderzoek drs. Vincent van Grinsven drs. Liesbeth

Nadere informatie

Overzicht resultaten uit onderzoek door Cubiss 2009-2010. 1 Inleiding

Overzicht resultaten uit onderzoek door Cubiss 2009-2010. 1 Inleiding Overzicht resultaten uit onderzoek door Cubiss 2009-2010 1 Inleiding In opdracht van de Vereniging van Brabantse Bibliotheken is in 2009 en 2010 onderzoek gedaan naar de wensen en behoeften van het primair

Nadere informatie

Uitslag StartScan SPONS (fictief) Survey: FICTIEF

Uitslag StartScan SPONS (fictief) Survey: FICTIEF Uitslag StartScan SPONS (fictief) Survey: FICTIEF. Welke werkvormen gebruik je in je lessen?(plaats een vinkje in de rechterkolom indien je die werkvorm vaker in wilt zetten) Instructie door de docent

Nadere informatie

VMBO praktische leerweg VMBO theoretische leerweg HAVO VWO

VMBO praktische leerweg VMBO theoretische leerweg HAVO VWO Page of 7 Enquête voortgezet onderwijs Deze vragenlijst bestaat uit vijf delen, A t/m E. Er zijn in totaal 9 vragen. A. Over jezelf Dit onderdeel bestaat uit zeven vragen. Hoe oud ben je? In welke klas

Nadere informatie

Leerlingtevredenheidsonderzoek

Leerlingtevredenheidsonderzoek Rapportage Leerlingtevredenheidsonderzoek De Meentschool - Afdeling SO In opdracht van Contactpersoon De Meentschool - Afdeling SO de heer A. Bosscher Utrecht, juni 2015 DUO Onderwijsonderzoek drs. Vincent

Nadere informatie

Rapportage. Nieuwe schooltijden in het basisonderwijs. Utrecht, juni 2015. DUO Onderwijsonderzoek drs. Vincent van Grinsven drs.

Rapportage. Nieuwe schooltijden in het basisonderwijs. Utrecht, juni 2015. DUO Onderwijsonderzoek drs. Vincent van Grinsven drs. Rapportage Nieuwe schooltijden in het basisonderwijs Utrecht, juni 2015 DUO Onderwijsonderzoek drs. Vincent van Grinsven drs. Tanya Beliaeva Postbus 681 3500 AR Utrecht telefoon: 030 263 1080 e-mail: info@duo-onderwijsonderzoek.nl

Nadere informatie

Informatievaardighedenplan als onderdeelvan het Leesplan

Informatievaardighedenplan als onderdeelvan het Leesplan Informatievaardighedenplan als onderdeelvan het Leesplan Binnen de landelijke aanpak van de Bibliotheek Leerlingen met goede informatievaardigheden maken betere werkstukken en houden interessantere spreekbeurten.

Nadere informatie

Conceptrapportage Preferentie keuzes aanpak crisis van CNV leden

Conceptrapportage Preferentie keuzes aanpak crisis van CNV leden Conceptrapportage Preferentie keuzes aanpak crisis van CNV leden In opdracht van: Contactpersoon: CNV De heer P. Hazenbosch Utrecht, mei 2009 DUO MARKET RESEARCH drs. Vincent van Grinsven Henk Westerik

Nadere informatie

Leerlingtevredenheidsonderzoek

Leerlingtevredenheidsonderzoek Schoolrapportage CBS De Windroos Leerlingtevredenheidsonderzoek In opdracht van Contactpersoon Noordkwartier Mevrouw W. Drenth Utrecht, mei 2014 DUO Onderwijsonderzoek drs. Vincent van Grinsven drs. Marjan

Nadere informatie

Leerlingtevredenheidsonderzoek

Leerlingtevredenheidsonderzoek Rapportage Leerlingtevredenheidsonderzoek CBS Paadwizer In opdracht van Contactpersoon Stichting de Tjongerwerven Christelijk Primair Onderwijs de heer H. van Malsen en de heer A. Vos Utrecht, februari

Nadere informatie

Voorlichting Voortgezet Onderwijs

Voorlichting Voortgezet Onderwijs Voorlichting Voortgezet Onderwijs Onderwerpen die besproken worden: Onderbouw VO Bovenbouw VO LWOO vmbo havo/vwo En daarna? Factoren voor schoolkeuze Scholen in de regio Aanmeldingsprocedure Belangrijke

Nadere informatie

Leerlingtevredenheidsonderzoek

Leerlingtevredenheidsonderzoek Rapportage Leerlingtevredenheidsonderzoek In opdracht van Contactpersoon Basisschool Den Doelhof De heer P. Engels Utrecht, februari 2015 DUO Onderwijsonderzoek drs. Vincent van Grinsven drs. Madelon van

Nadere informatie

Leerlingtevredenheidsonderzoek

Leerlingtevredenheidsonderzoek Rapportage Leerlingtevredenheidsonderzoek Basisschool Sint Martinus In opdracht van Contactpersoon Basisschool Sint Martinus de heer F. Giesen Utrecht, juni 2015 DUO Onderwijsonderzoek drs. Vincent van

Nadere informatie

Rapportage Peiling nieuwkomers

Rapportage Peiling nieuwkomers Rapportage Peiling nieuwkomers In opdracht van: Contactpersonen: PO-Raad Onika Pinkus Utrecht, april 2016 DUO Onderwijsonderzoek drs. Vincent van Grinsven Henk Westerik Postbus 681 3500 AR Utrecht telefoon:

Nadere informatie

Loopbanen in het onderwijs? Analyse van de loopbaanontwikkeling van onderwijspersoneel

Loopbanen in het onderwijs? Analyse van de loopbaanontwikkeling van onderwijspersoneel Loopbanen in het onderwijs? Analyse van de loopbaanontwikkeling van onderwijs 1 Inhoudsopgave 1. Inleiding 2. Resultaten Karin Jettinghoff en Jo Scheeren, SBO Januari 2010 2 1. Inleiding Tot voor kort

Nadere informatie

Mediaplan als onderdeel van het Leesplan, toegespitst op informatievaardigheden

Mediaplan als onderdeel van het Leesplan, toegespitst op informatievaardigheden Mediaplan als onderdeel van het Leesplan, toegespitst op informatievaardigheden Binnen de landelijke aanpak van de Bibliotheek Een mediawijze leerling heeft alle competenties in huis die nodig zijn om

Nadere informatie

Locatie Buitenbaan Je doet ertoe!

Locatie Buitenbaan Je doet ertoe! JENAPLAN Locatie Buitenbaan Je doet ertoe! BUITENGEWOON JENA een andere, succesvolle aanpak In Heerenveen kunnen leerlingen sinds 1997 in de onderbouw van Jenaplan-onderwijs volgen in heterogene klassen:

Nadere informatie

vormgeven van rekenen in het VO

vormgeven van rekenen in het VO vormgeven van rekenen in het VO Martin van Reeuwijk,, Susanne Spiele, Madeleine Vliegenthart, Peter van Wijk Allen werkzaam bij APS, versie 21 Februari 2013 vooraf Dit is een voorpublicatie, en zal als

Nadere informatie

Voorlichting Voortgezet Onderwijs

Voorlichting Voortgezet Onderwijs Voorlichting Voortgezet Onderwijs Onderwerpen die besproken worden: Onderbouw VO Bovenbouw VO LWOO vmbo havo/vwo En daarna? Factoren voor schoolkeuze Scholen in de regio Aanmeldingsprocedure Belangrijke

Nadere informatie

Rapportage BMKO Panelonderzoek Internetgebruik op de BSO. april 2009. Drs. M. Jongsma R. H. Rijnks BSc. Paterswolde, april 2009

Rapportage BMKO Panelonderzoek Internetgebruik op de BSO. april 2009. Drs. M. Jongsma R. H. Rijnks BSc. Paterswolde, april 2009 Rapportage BMKO Panelonderzoek Internetgebruik op de BSO april 2009 Drs. M. Jongsma R. H. Rijnks BSc Paterswolde, april 2009 Postbus 312 9700 AH Groningen Pr. Irenelaan 1a 9765 AL Paterswolde telefoon:

Nadere informatie

Conceptrapportage Klantenonderzoek radiozendamateurs Agentschap Telecom

Conceptrapportage Klantenonderzoek radiozendamateurs Agentschap Telecom Conceptrapportage Klantenonderzoek radiozendamateurs Agentschap Telecom In opdracht van: Contactpersonen: Agentschap Telecom mevrouw Y. Veenstra, de heer A. Ballast Utrecht, april 2013 DUO MARKET RESEARCH

Nadere informatie

Samenvatting van de belangrijkste onderzoeksresultaten. Juni 2015

Samenvatting van de belangrijkste onderzoeksresultaten. Juni 2015 2015 Samenvatting van de belangrijkste onderzoeksresultaten Juni 2015 Alle doelstellingen behaald Kinderen en ouders: Doelstelling: 40% van de ouders van kinderen tussen de 8 en 12 jaar is bereikt met

Nadere informatie

Leerlingtevredenheidsonderzoek

Leerlingtevredenheidsonderzoek Rapportage Leerlingtevredenheidsonderzoek In opdracht van Contactpersoon RKBS 't Valder De heer H. Hetterscheid Utrecht, april 2014 DUO Onderwijsonderzoek drs. Vincent van Grinsven drs. Madelon van Duren

Nadere informatie

In opdracht van De Nieuwste School

In opdracht van De Nieuwste School In opdracht van De Nieuwste School februari 2016 Dit rapport is opgesteld door DUO Onderwijsonderzoek in opdracht van De Nieuwste School. DUO Onderwijsonderzoek drs. Vincent van Grinsven drs. Madelon van

Nadere informatie

Cultuureducatie in het basisonderwijs

Cultuureducatie in het basisonderwijs Cultuureducatie in het basisonderwijs Gemeente Westland Nulmeting Inleiding Teneinde aan het einde van het programma Cultuureducatie met Kwaliteit (CMK) vast te kunnen stellen wat de bereikte resultaten

Nadere informatie

Profielkeuzevoorlichting 3 Havo 3 december 2015

Profielkeuzevoorlichting 3 Havo 3 december 2015 Profielkeuzevoorlichting 3 Havo 3 december 2015 Het profiel I II Het gemeenschappelijk deel Profielvakken III Keuzevakken in het vrije deel De inrichting van de profielen 1 Het gemeenschappelijk deel Nederlands

Nadere informatie

Overall rapportage Vensters voor verantwoording Leerlingen

Overall rapportage Vensters voor verantwoording Leerlingen Overall rapportage Vensters voor verantwoording Leerlingen In opdracht van: Contactpersoon: COLLEGE HAGEVELD De heer K. Annema Utrecht, mei 2012 DUO ONDERWIJSONDERZOEK drs. Vincent van Grinsven drs. Madelon

Nadere informatie

4 Rol sociale en nieuwe media in het onderwijs

4 Rol sociale en nieuwe media in het onderwijs 4 Rol sociale en nieuwe media in het onderwijs 4.1 Inleiding In dit hoofdstuk beschrijven we op basis van websurveys onder leraren, en de rol van sociale media (Facebook, Hyves, Twitter, Linkedin) 6 en

Nadere informatie

Leerlingtevredenheidsonderzoek

Leerlingtevredenheidsonderzoek Schoolrapportage Leerlingtevredenheidsonderzoek De Overhaal In opdracht van Contactpersoon Zaan Primair De heer T. Versteeg Utrecht, maart 2013 DUO Onderwijsonderzoek drs. Vincent van Grinsven Anja Schaapman

Nadere informatie

Tekortvakken in het voortgezet onderwijs Deborah van den Berg januari 2012

Tekortvakken in het voortgezet onderwijs Deborah van den Berg januari 2012 Tekortvakken in het voortgezet onderwijs Deborah van den Berg januari 2012 1. Inleiding In het voortgezet onderwijs worden op de korte termijn tekorten aan leraren verwacht, oplopend tot een verwacht tekort

Nadere informatie

Deze vragenlijst bestaat uit vijf delen, A t/m E.

Deze vragenlijst bestaat uit vijf delen, A t/m E. Page of 6 Enquête basisonderwijs Deze vragenlijst bestaat uit vijf delen, A t/m E. Er zijn in totaal 9 vragen. A. Over jezelf Dit onderdeel bestaat uit zeven vragen. Hoe oud ben je? In welke klas zit je?

Nadere informatie

MANAGEMENT SUMMARY SCD001. Bereiksonderzoek Schoolmagazine 2010. Mick Santifort (mick@devosjansen.nl) Sandra van Laar (sandra@devosjansen.

MANAGEMENT SUMMARY SCD001. Bereiksonderzoek Schoolmagazine 2010. Mick Santifort (mick@devosjansen.nl) Sandra van Laar (sandra@devosjansen. MANAGEMENT SUMMARY SCD001 Bereiksonderzoek Schoolmagazine 2010 Mick Santifort (mick@devosjansen.nl) Sandra van Laar (sandra@devosjansen.nl) INHOUDSOPGAVE Inleiding Onderzoek Doelstelling Methode Responsoverzicht

Nadere informatie

Leerlingtevredenheidsonderzoek

Leerlingtevredenheidsonderzoek Rapportage Leerlingtevredenheidsonderzoek De Mei In opdracht van Contactpersoon Zaan Primair de heer T. Versteeg Utrecht, februari 2015 DUO Onderwijsonderzoek drs. Vincent van Grinsven Anja Schaapman MSc

Nadere informatie

De mediawijze adolescent

De mediawijze adolescent De mediawijze adolescent Amber Walraven, 12 november 2014 ITS, Radboud Universiteit Nijmegen 1 Inhoud Wat kunnen adolescenten wel op het gebied van mediawijsheid? Wat kunnen adolescenten niet op het gebied

Nadere informatie

Tijd & geld voor beheer schoolnetwerk grootste bottleneck...

Tijd & geld voor beheer schoolnetwerk grootste bottleneck... nipo het marktonderzoekinstituut Postbus 247 1000 ae Amsterdam Grote Bickersstraat 74 Telefoon (020) 522 54 44 Fax (020) 522 53 33 E-mail info@nipo.nl Internet www.nipo.nl NIPO het marktonderzoekinstituut

Nadere informatie

Rapportage Onderzoek buitenles

Rapportage Onderzoek buitenles Rapportage Onderzoek buitenles In opdracht van: Contactpersonen: Jantje Beton en IVN in het kader van het project Gezonde Schoolpleinen Wilma Nugteren en Tijs den Uijl Utrecht, maart 2016 DUO Onderwijsonderzoek

Nadere informatie

Rapportage. Jaarpeiling de Bibliotheek op School 1-meting 2013. In opdracht van: Utrecht, maart 2014

Rapportage. Jaarpeiling de Bibliotheek op School 1-meting 2013. In opdracht van: Utrecht, maart 2014 Rapportage Jaarpeiling de Bibliotheek op School 1-meting 2013 In opdracht van: Contactpersoon: Utrecht, maart 2014 Marjolein Oomes DUO Onderwijsonderzoek drs. Vincent van Grinsven Henk Westerik Postbus

Nadere informatie

KIESWIJZER 2015. Laar & Berg STROOMKEUZE VWO EN MYP PROFIELKEUZE HAVO PROFIELKEUZE VWO

KIESWIJZER 2015. Laar & Berg STROOMKEUZE VWO EN MYP PROFIELKEUZE HAVO PROFIELKEUZE VWO KIESWIJZER 2015 Laar & Berg STROOMKEUZE VWO EN MYP PROFIELKEUZE HAVO PROFIELKEUZE VWO INHOUD INLEIDING... 3 STROOMKEUZE V3 EN T3... 4 PROFIELKEUZE HAVO... 5 Maatschappijprofielen in havo 4 en 5... 6 Natuurprofielen

Nadere informatie

Geweld tegen leraren. Rapportage Geweld tegen leraren

Geweld tegen leraren. Rapportage Geweld tegen leraren Rapportage Geweld tegen leraren DUO Onderwijsonderzoek, Utrecht, december 2015 drs. Vincent van Grinsven drs. Liesbeth van der Woud In samenwerking met het Algemeen Dagblad Ellen van Gaalen Postbus 681

Nadere informatie

Kennisnet ICT op School December 2007. Een onderzoek in opdracht van stichting Kennisnet ICT op school. Uitgevoerd door: Intomart GfK bv

Kennisnet ICT op School December 2007. Een onderzoek in opdracht van stichting Kennisnet ICT op school. Uitgevoerd door: Intomart GfK bv Kennisnet ICT op School December 2007 Een onderzoek in opdracht van stichting Kennisnet ICT op school Uitgevoerd door: Intomart GfK bv Uw contact: Jan Both Tel.: +31 (0)35-6258411 / Fax: +31 (0)35-6246532

Nadere informatie

Rapport. F1182 maart 2008 Bestemd voor: Kennisnet. Political & Social

Rapport. F1182 maart 2008 Bestemd voor: Kennisnet. Political & Social Grote Bickersstraat 74 1013 KS Amsterdam Postbus 247 1000 AE Amsterdam t 020 522 54 44 f 020 522 53 33 e info@tns-nipo.com www.tns-nipo.com Political & Social Rapport Meer materiaal en meer kennis over

Nadere informatie

Rapportage. Samenwerking openbare bibliotheken en basisscholen. In opdracht van: Utrecht, maart 2013

Rapportage. Samenwerking openbare bibliotheken en basisscholen. In opdracht van: Utrecht, maart 2013 Rapportage Samenwerking openbare bibliotheken en basisscholen In opdracht van: Contactpersoon: Marjolein Oomes Utrecht, maart 2013 DUO Onderwijsonderzoek drs. Vincent van Grinsven drs. Brigitte Mors drs.

Nadere informatie

Terugkoppeling monitor subsidieregeling Versterking samenwerking lerarenopleidingen en scholen 2013-2016

Terugkoppeling monitor subsidieregeling Versterking samenwerking lerarenopleidingen en scholen 2013-2016 Terugkoppeling monitor subsidieregeling Versterking samenwerking lerarenopleidingen en scholen 2013-2016 Beginmeting 2014 Portret samenwerkingsverband P029 Opdrachtgever: ministerie van OCW Utrecht, september

Nadere informatie

Menukaart Gezonde School Basis- en Voortgezet Onderwijs: Mediawijsheid

Menukaart Gezonde School Basis- en Voortgezet Onderwijs: Mediawijsheid Menukaart Gezonde School Basis- en Voortgezet Onderwijs: Mediawijsheid Inhoud: Om op een effectieve manier invulling te geven aan gezondheidsthema s, is het belangrijk om aan de volgende 4 niveaus aandacht

Nadere informatie

Leerlingtevredenheidsonderzoek

Leerlingtevredenheidsonderzoek Rapportage Bs. Berglarenschool Leerlingtevredenheidsonderzoek In opdracht van Contactpersoon Zicht Primair Onderwijs - Bs. Berglarenschool Dhr. P. van de Sande Utrecht, april 2014 DUO Onderwijsonderzoek

Nadere informatie

De studielast is voor de tweede fase vwo in totaal 4800 uur (drie maal 1600), voor het havo 3200 uur (twee maal 1600). Dit is als volgt verdeeld:

De studielast is voor de tweede fase vwo in totaal 4800 uur (drie maal 1600), voor het havo 3200 uur (twee maal 1600). Dit is als volgt verdeeld: (oud, maar hier en daar nuttig) Studielasttabellen Studielast is een nieuw begrip in de bovenbouw van havo en vwo. Het staat voor de gemiddelde tijd die de gemiddelde leerling aan schoolwerk besteedt.

Nadere informatie

De lessen. In de onderstaande tabel staan de vakken die worden gegeven in het Engels: Aantal lesuren

De lessen. In de onderstaande tabel staan de vakken die worden gegeven in het Engels: Aantal lesuren 2015-2016 Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 2 Wat houdt de pilot tweetalig onderwijs op het Dollard College in?... 3 De lessen... 3 Device... 4 Taalvaardigheid... 4 Internationalisering... 5 Kosten... 5 Bevorderingsnormen...

Nadere informatie

Deze vragenlijst bestaat uit zes onderdelen, A t/m F.

Deze vragenlijst bestaat uit zes onderdelen, A t/m F. Page of 0 Enquête beroepsonderwijs Deze vragenlijst bestaat uit zes onderdelen, A t/m F. Er zijn in totaal vragen. A. Over jou Je wordt vriendelijk verzocht informatie over jezelf te geven door onderstaande

Nadere informatie

Product en prijzen schooljaar 2015-2016

Product en prijzen schooljaar 2015-2016 Product en prijzen schooljaar 2015-2016 1 * Dit betreft de kosten per leerling. Er worden ook kosten per school en per docent in rekening gebracht. Inhoudsopgave Inhoudsopgave...2 Maak kennis met Social

Nadere informatie

De kwaliteit van educatieve activiteiten meten. Universiteitsmuseum Utrecht

De kwaliteit van educatieve activiteiten meten. Universiteitsmuseum Utrecht De kwaliteit van educatieve activiteiten meten Universiteitsmuseum Utrecht De kwaliteit van educatieve activiteiten meten Universiteitsmuseum Utrecht Claudia de Graauw Bo Broers Januari 2015 1 Inhoudsopgave

Nadere informatie

ENQUÊTE: toetsing op maat

ENQUÊTE: toetsing op maat ENQUÊTE: toetsing op maat Bezoekers van de website van de PO-Raad konden hun mening geven over toetsing op maat. Tussen 22 januari en 6 februari 2013 hebben 201 mensen de enquête volledig ingevuld. De

Nadere informatie

1. Effectiviteittest lesmateriaal. Effectiviteittest lesmateriaal onder 84 kinderen

1. Effectiviteittest lesmateriaal. Effectiviteittest lesmateriaal onder 84 kinderen Effectiviteittest lesmateriaal onder 84 kinderen Kwalitatief onderzoek onder ouders en leerkrachten door IPM Kidwise Bronnenonderzoek Kinderen, media en commercie in Europa en USA 2005 Ontwikkeling Nationale

Nadere informatie

Terugkoppeling monitor subsidieregeling Versterking samenwerking lerarenopleidingen en scholen 2013-2016

Terugkoppeling monitor subsidieregeling Versterking samenwerking lerarenopleidingen en scholen 2013-2016 Terugkoppeling monitor subsidieregeling Versterking samenwerking lerarenopleidingen en scholen 2013-2016 Tussenmeting 2015 Portret samenwerkingsverband P029 Opdrachtgever: ministerie van OCW Utrecht, oktober

Nadere informatie

ICT IN HET BASIS- EN VOORTGEZET ONDERWIJS SCHOOLJAAR 2007/2008 TECHNISCH RAPPORT

ICT IN HET BASIS- EN VOORTGEZET ONDERWIJS SCHOOLJAAR 2007/2008 TECHNISCH RAPPORT ICT IN HET BASIS- EN VOORTGEZET ONDERWIJS SCHOOLJAAR 2007/2008 TECHNISCH RAPPORT Utrecht, maart 2008 INHOUDSOPGAVE 1 Inleiding en probleemstelling 5 2 Resultaten basisonderwijs 7 2.1 Representativiteit

Nadere informatie

Leermiddelenmonitor 13/14

Leermiddelenmonitor 13/14 13/14 Beleid, gebruik, digitalisering en ontwikkeling van leermiddelen SLO nationaal expertisecentrum leerplanontwikkeling n- en same e is e v a g. Deze uit n de publicatie a v g in vatt Leraar en schoolleider

Nadere informatie

OVERGANGSNORMEN 2014-2015

OVERGANGSNORMEN 2014-2015 De overgangsnormen maken deel uit van de schoolgids 2014-2015 SCZ Stedelijk College Van Doornenplantsoen 1 2722 ZA Zoetermeer Tel. (079) 331 03 00 Fax (079) 331 40 40 E-mail: info@stedelijk-college.nl

Nadere informatie

OVERGANGSNORMEN 2015-2016

OVERGANGSNORMEN 2015-2016 De overgangsnormen maken deel uit van de schoolgids SCZ Stedelijk College Van Doornenplantsoen 1 2722 ZA Zoetermeer Tel. (079) 331 03 00 Fax (079) 331 40 40 E-mail: info@stedelijk-college.nl Website: www.stedelijk-college.nl

Nadere informatie

Leerlingtevredenheidsonderzoek

Leerlingtevredenheidsonderzoek Rapportage Leerlingtevredenheidsonderzoek De Meander In opdracht van Contactpersoon Zaan Primair de heer T. Versteeg Utrecht, februari 2015 DUO Onderwijsonderzoek drs. Vincent van Grinsven Anja Schaapman

Nadere informatie

Minimumstandaard ICT, ten aanzien van. - voorzieningen binnen de school. - de medewerkers

Minimumstandaard ICT, ten aanzien van. - voorzieningen binnen de school. - de medewerkers Minimumstandaard ICT, ten aanzien van - voorzieningen binnen de school - de medewerkers DDS, januari 2011 Inleiding In dit document wordt de minimum standaard voor ICT beschreven. Alle DDS scholen streven

Nadere informatie

van 3 e naar 4 e leerjaar

van 3 e naar 4 e leerjaar 2011-2012 van 3 e naar 4 e leerjaar De overgangsnormen maken deel uit van de schoolgids 2011-2012 SCZ Stedelijk College Van Doornenplantsoen 1 2722 ZA Zoetermeer Tel. (079) 331 03 00 Fax (079) 331 40 40

Nadere informatie

Product en prijzen 2016 Social Media Rijbewijs

Product en prijzen 2016 Social Media Rijbewijs GI T AL E Product en prijzen 2016 Social Media Rijbewijs Januari 2016 Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 2 Maak kennis met het Social Media Rijbewijs... 3 Inhoud lessen... 4 Digitale leeromgeving... 5 Prijzen

Nadere informatie

Programma van toetsing en bevordering. 1 vmbo-bkl. Schooljaar 2013-2014

Programma van toetsing en bevordering. 1 vmbo-bkl. Schooljaar 2013-2014 Programma van toetsing en bevordering Schooljaar 2013-2014 Inhoud: - godsdienst - Nederlands - Engels - Frans - geschiedenis - aardrijkskunde - wiskunde - biologie - informatica - techniek - techniek praktijk

Nadere informatie

Kennisnet ICT op School December 2007

Kennisnet ICT op School December 2007 Kennisnet ICT op School December 2007 Een onderzoek in opdracht van stichting Kennisnet ICT op school Uitgevoerd door: Intomart GfK bv Uw contact: Jan Both Tel.: +31 (0)35-6258411 / Fax: +31 (0)35-6246532

Nadere informatie

Samenvatting. BS De Bron/ Den Bosch. Resultaten Leerlingtevredenheidspeiling (LTP) BS De Bron

Samenvatting. BS De Bron/ Den Bosch. Resultaten Leerlingtevredenheidspeiling (LTP) BS De Bron BS De Bron/ Den Bosch Samenvatting Resultaten Leerlingtevredenheidspeiling (LTP) BS De Bron Eerder dit jaar heeft onze school BS De Bron deelgenomen aan de leerlingtevredenheidspeiling. De verkregen gegevens

Nadere informatie

Samenvatting en conclusies

Samenvatting en conclusies Samenvatting en conclusies Bron: De duizendpoot onder de loep / P. van der Zant, 2009 Cultuurnetwerk Nederland voert in opdracht van het ministerie van OCW een vierjarig project (2009-2012) uit met als

Nadere informatie

Schets van het onderwijsprogramma Route 3, 12 16 jaar vmbo kader/gl/tl

Schets van het onderwijsprogramma Route 3, 12 16 jaar vmbo kader/gl/tl Schets van het onderwijsprogramma Route 3, 12 16 jaar vmbo kader/gl/tl De leerlingen in route 3 uitstroomprofiel vmbo k/gl/t worden voorbereid op instroom in de onderbouw van het vmbo (kader, gemengde

Nadere informatie

Bevorderingsnormen 2015-2016

Bevorderingsnormen 2015-2016 Visser t Hooft Lyceum Bevorderingsnormen 2015-2016 Leiden, Leiderdorp, Rijnsburg september 2015 INHOUD BEVORDERINGSNORMEN 2015-2016...3 Termen en begrippen...3 Rapportcijfers en bevordering...3 BEVORDERING

Nadere informatie

a.roland holst c ollege QUEST een avontuurlijke zoektocht...

a.roland holst c ollege QUEST een avontuurlijke zoektocht... a.roland holst c ollege QUEST een avontuurlijke zoektocht... de uitdaging... Hallo, ik ben Hanna. Dit jaar ben ik begonnen aan QUEST. QUEST past prima bij mij. Dat denk ik zelf, dat denken mijn ouders

Nadere informatie

Taaltaske. Uitkomsten eerste vervolgonderzoek

Taaltaske. Uitkomsten eerste vervolgonderzoek Taaltaske Uitkomsten eerste vervolgonderzoek 2014 vervolgonderzoek 2014 Taaltaske Uitkomsten eerste vervolgonderzoek 2014 4 vervolgonderzoek 2014 Inhoudsopgave 1. Toelichting/methodiek 6 2. Samenvatting

Nadere informatie

Toets-ICT voor het VO

Toets-ICT voor het VO Toets-ICT voor het VO De weg naar Digitale Geletterdheid Voor Praktijkonderwijs, VMBO, HAVO en VWO Producten en prijzen 2016 Toets-ICT Vaardig en veilig online 1 Juni 2016 Inhoudsopgave Inhoudsopgave...

Nadere informatie

Oudertevredenheidsonderzoek mei 2013

Oudertevredenheidsonderzoek mei 2013 Basisschool Bocholtz Wijngracht 11 6351 HJ Bocholtz 045 5443614 045 5445952 info.rkbsbocholtz@movare.nl Oudersonderzoek mei 2013 Doelstellingen van het onderzoek De onderzoeksdoelstellingen van het Landelijk

Nadere informatie

Proeftuin Linked Data: Maatwerk in de bovenbouw

Proeftuin Linked Data: Maatwerk in de bovenbouw Proeftuin Linked Data: Maatwerk in de bovenbouw Anne Muller & Eric Welp - SLO Vught, 5 juni 2014 Voorstellen Wie wij zijn Wie jullie zijn Wat de Proeftuin is De Proeftuin Online applicatie voor onderwijs

Nadere informatie

Presentatie door: Dr. Wim Hilberdink. 1 december 2015

Presentatie door: Dr. Wim Hilberdink. 1 december 2015 Presentatie door: Dr. Wim Hilberdink 1 december 2015 THORBECKE SCHOLENGEMEENSCHAP Zwolle atheneum havo mavo 1820 leerlingen 160 docenten 10 jaar Mediawijsheid Relatie tot digitale geletterdheid Opzet en

Nadere informatie

Rapportage. Onderzoek: mediawijsheid onder ouders en kinderen

Rapportage. Onderzoek: mediawijsheid onder ouders en kinderen Rapportage Onderzoek: mediawijsheid onder ouders en kinderen In opdracht van: Mediawijzer.net Datum: 22 november 2013 Auteurs: Marieke Gaus & Marvin Brandon Index Achtergrond van het onderzoek 3 Conclusies

Nadere informatie

Wessel Gansfortcollege vestiging Heerdenpad

Wessel Gansfortcollege vestiging Heerdenpad Wessel Gansfortcollege vestiging Heerdenpad Film bekijken? Scan met Layar! vmbo-theoretisch leerweg (tl) havo, atheneum, atheneum+ 900 leerlingen Uit de kunst! Ongeveer 900 leerlingen komen elke dag naar

Nadere informatie

Samenvatting. BS Bontebrugschool/ Silvolde. Resultaten Oudertevredenheidspeiling (OTP) BS Bontebrugschool

Samenvatting. BS Bontebrugschool/ Silvolde. Resultaten Oudertevredenheidspeiling (OTP) BS Bontebrugschool Resultaten Oudertevredenheidspeiling (OTP) BS Bontebrugschool Enige tijd geleden heeft onze school BS Bontebrugschool deelgenomen aan de oudertevredenheidspeiling. In heel Nederland hebben in totaal 200697

Nadere informatie

School en computers. Paulusse BedrijfsOpleidingen

School en computers. Paulusse BedrijfsOpleidingen School en computers School en computers Computers zijn niet meer weg te denken uit ons leven. Kinderen van nu spelen vaak al computerspelletjes voor ze naar groep 1 gaan. Op school nemen computers een

Nadere informatie

Academy4learning. Trainingsaanbod 2015-2016

Academy4learning. Trainingsaanbod 2015-2016 Academy4learning Aan de slag met Academy4learning Welkom bij Academy4learning! Met praktijkgerichte trainingen en workshops ondersteunen we docenten en medewerkers bij de invoering en het gebruik van digitaal

Nadere informatie

Groepsplan Yulius Lingewaal College

Groepsplan Yulius Lingewaal College Groepsplan Yulius Lingewaal College Klas D VMBO TL 4 Mentor Schooljaar 2014-2015 Datum start groepsplan 2 september 2014 Didactische leerlijnen Leerlijn Doelen Aanpak / Organisatie Materiaal Evaluatie

Nadere informatie

Profielkeuzevoorlichting 3 atheneum + 3 gymnasium 3 december 2015

Profielkeuzevoorlichting 3 atheneum + 3 gymnasium 3 december 2015 Profielkeuzevoorlichting 3 atheneum + 3 gymnasium 3 december 2015 Het profiel I II Het gemeenschappelijk deel Profielvakken III Keuzevakken in het vrije deel De samenstelling van het vakkenpakket. I: Het

Nadere informatie

Deze vragenlijst bestaat uit zeven onderdelen, A t/m G.

Deze vragenlijst bestaat uit zeven onderdelen, A t/m G. Page of Enquête studenten lerarenopleidingen Deze vragenlijst bestaat uit zeven onderdelen, A t/m G. Er zijn in totaal 7 vragen. A. Over jezelf Je wordt vriendelijk verzocht informatie over jezelf te geven

Nadere informatie

21 e eeuwse vaardigheden in het onderwijs. stand van zaken en toekomstige mogelijkheden. Petra Fisser VELON-studiedag Breda, 13 november 2015

21 e eeuwse vaardigheden in het onderwijs. stand van zaken en toekomstige mogelijkheden. Petra Fisser VELON-studiedag Breda, 13 november 2015 21 e eeuwse vaardigheden in het onderwijs stand van zaken en toekomstige mogelijkheden SLO nationaal expertisecentrum leerplanontwikkeling Petra Fisser VELON-studiedag Breda, 13 november 2015 SLO, nationaal

Nadere informatie

Determinatieavond leerjaar 2

Determinatieavond leerjaar 2 Programma: Determinatie TL Beroepsgericht Waar kijken wij naar bij uw zoon/dochter: Cijfers (kennis, vakvaardigheden en leervermogen) Algemene vaardigheden en (studie)houding Cito Vas Wat wil de leerling

Nadere informatie

18.00 uur Welkom 18.05 uur Algemene informatie 18.45 uur Vragen 19.30 uur Afsluiting

18.00 uur Welkom 18.05 uur Algemene informatie 18.45 uur Vragen 19.30 uur Afsluiting 18.00 uur Welkom 18.05 uur Algemene informatie 18.45 uur Vragen 19.30 uur Afsluiting 15, 21 en 22 januari: 10-min. gesprekken Eerste week van maart: keuzecarousel nieuwe vakken 13 maart: inleveren voorlopige

Nadere informatie

Alvast hartelijk dank voor het invullen! De teams van Kunststation C, IVAK de Cultuurfabriek, Cultuur Educatie Stad en Museumhuis Groningen

Alvast hartelijk dank voor het invullen! De teams van Kunststation C, IVAK de Cultuurfabriek, Cultuur Educatie Stad en Museumhuis Groningen Wij verzoeken u vriendelijk de volgende vragen over cultuureducatie op uw school te beantwoorden. Uw antwoorden zijn voor ons van groot belang om de ondersteuning van cultuureducatie op de scholen de komende

Nadere informatie

Taalpeil-onderzoek 2007

Taalpeil-onderzoek 2007 Nederlandse Taalunie Taalpeil-onderzoek 2007 Onderwijs Nederlands in Nederland, Vlaanderen en Suriname Nederlandse Taalunie Taalpeil-onderzoek 2007 Onderwijs Nederlands in Nederland, Vlaanderen en Suriname

Nadere informatie

Leerlingtevredenheidsonderzoek De Kornalijn

Leerlingtevredenheidsonderzoek De Kornalijn De Kornalijn srapportage In opdracht van De Kornalijn december 2015 Dit rapport is opgesteld door DUO Onderwijsonderzoek in opdracht van De Kornalijn. DUO Onderwijsonderzoek drs. Vincent van Grinsven drs.

Nadere informatie

Samenvatting. BS Julianaschool/ Winterswijk. Resultaten Leerlingtevredenheidspeiling (LTP) BS Julianaschool

Samenvatting. BS Julianaschool/ Winterswijk. Resultaten Leerlingtevredenheidspeiling (LTP) BS Julianaschool Resultaten Leerlingtevredenheidspeiling (LTP) BS Julianaschool Eerder dit jaar heeft onze school BS Julianaschool deelgenomen aan de leerlingtevredenheidspeiling. De verkregen gegevens kunnen worden vergeleken

Nadere informatie

Er wordt een presentatie verzorgd de huidige stand van zaken van Ict in Onderwijs. Hierbij worden ook enkele vragen gesteld.

Er wordt een presentatie verzorgd de huidige stand van zaken van Ict in Onderwijs. Hierbij worden ook enkele vragen gesteld. VERSLAG REGIONALE CONSULTATIE OVER ICT EN ONDERWIJS MAROWIJNE DATUM: WOENSDAG 23 OKTOBER 2013 LOCATIE: RECREATIECENTRUM MARIJKEDORP Op woensdag 23 oktober werd in de recreatiezaal van Marijkedorp de regionale

Nadere informatie

Onderwijs en vluchtelingenkinderen

Onderwijs en vluchtelingenkinderen Onderwijs en vluchtelingenkinderen Zijn scholen en onderwijsgevenden voldoende toegerust om vluchtelingenkinderen onderwijs te bieden? Een enquête onder onderwijsgevenden van basisscholen, scholen voor

Nadere informatie

We wensen ieder een leerzame avond toe!!! Personeel Locatie Guido de Brès

We wensen ieder een leerzame avond toe!!! Personeel Locatie Guido de Brès Wij willen jullie vanavond graag iets van het schoolleven op Guido de Brès laten zien. Vanavond presenteren alle vakken zich! Ook worden er verschillende lessen gegeven. Wij raden je aan om aan het begin

Nadere informatie

MEDIAWIJSHEID IN HET ONDERWIJS IN 2010

MEDIAWIJSHEID IN HET ONDERWIJS IN 2010 MEDIAWIJSHEID IN HET ONDERWIJS IN 2010 ii Mediawijsheid in het onderwijs in 2010 Verslag van onderzoek bij leraren in het primair en voortgezet onderwijs Menno Wester Ed Smeets Maart 2011 ITS, Radboud

Nadere informatie

Presentatie tijdens lesjes middag. De Vos: jouw slimste keuze!

Presentatie tijdens lesjes middag. De Vos: jouw slimste keuze! Presentatie tijdens lesjes middag De Vos: jouw slimste keuze! Visie Strategisch Beleidsplan Onze primaire functie en ons hoofddoel is het ontplooien van leerlingen op basis van individuele kwaliteiten.

Nadere informatie

Producten mediawijsheid de Bibliotheek Midden-Brabant

Producten mediawijsheid de Bibliotheek Midden-Brabant Producten mediawijsheid de Bibliotheek Midden-Brabant Veel scholen besteden aandacht aan het mediawijzer maken van leerlingen, docenten en ouders. De Bibliotheek Midden-Brabant kan hierbij inhoudelijk

Nadere informatie