Startende leraren verlaten het onderwijs THEMA DE STARTENDE LEERKRACHT MEI Begeleiding startende leraren goede investering 4

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Startende leraren verlaten het onderwijs THEMA DE STARTENDE LEERKRACHT MEI 2014. Begeleiding startende leraren goede investering 4"

Transcriptie

1 THEMA DE STARTENDE LEERKRACHT MEI 2014 MIX Xxxxxxxxxxxxxxxxxxxx Startende leraren verlaten het onderwijs Te veel beginnende leraren verlaten het onderwijs. Een kwart stopt binnen de eerste vijf jaar. En uit onderzoek van CNV Onderwijs blijkt zelfs dat bijna de helft erover denkt om er binnen vijf jaar mee te stoppen. Minister Bussemaker noemt het onnodige verspilling van talent dat wij hard nodig hebben voor de klas. En Joany Krijt, vicevoorzitter van CNV Onderwijs, zei onlangs: Als deze mensen het onderwijs verlaten, komen ze nooit meer terug. En met het lerarentekort op komst kunnen we dat absoluut niet gebruiken. Waarom willen zoveel jonge leraren weg uit het onderwijs? Leraren noemen verschillende redenen: werkdruk, gebrek aan loopbaankansen en het salaris. Maar volgens de woordvoerder van de Groene Golf (onderdeel van de Algemene Onderwijsbond) ligt het gebrek aan begeleiding vaak ten grondslag aan de onvrede, zo vertelt hij in deze Marnix Mix. De kloof moet kleiner Maar ook de aansluiting van de opleiding op de praktijksituatie moet beter, zegt de minister. Zij trekt ruim 80 miljoen uit om beginnende leraren beter voor te bereiden op hun werk voor de klas. Op de website van het ministerie lezen we: Lerarenopleidingen en pabo s zijn samen met de scholen verantwoordelijk voor een succesvolle loopbaan van leraren. Door betere inhoudelijke en didactische voorbereiding en meer aandacht voor het omgaan met verschillen in de klas en opbrengstgericht werken kan uitval onder starters worden voorkomen. Maar er zijn meer mogelijkheden. Denk aan co-teaching. Of coaching door het bestuur of een oude rot in het vak. Lees er meer over in deze Marnix Mix. Minors maken plaats voor afstudeerprofiel 2 Begeleiding startende leraren goede investering 4 Interview met startende leerkracht Lisanne 7

2 Minors maken plaats voor afstudeerprofiel 2 Beginner Beginnende leerkrachten geven aan dat zij zich in het diepe gegooid voelen; zij ervaren te weinig begeleiding. Daarmee komt hun passie voor het vak van leraar onder druk te staan. Het is verdrietig als iemand zijn of haar passie kwijt raakt. Het is jammer voor leerlingen, die niet meer met deze gepassioneerde leerkracht te maken zullen krijgen. En het is schadelijk voor het onderwijs wanneer dat beschouwd wordt als de plek waar je snel van je idealen wordt verlost. Binnen Opleiden in de School wordt geëxperimenteerd met co-teaching. Leerkrachten, aanstaande leerkrachten, ervaren rotten in het vak, beginners en remedial teachers werken in tweetallen samen aan het voorbereiden, uitvoeren en evalueren van onderwijs. In het experiment is groot enthousiasme ontstaan: het is goed en inspirerend om samen te kunnen werken, elkaar aan te vullen, groepsinstructie en individuele aandacht tegelijkertijd vorm te kunnen geven, om maar wat voorbeelden te noemen. Geen minors meer, maar profielen. De huidige derdejaars bereiden zich voor op het nieuwe curriculum dat na de zomervakantie ingaat. Zij maken op dit moment een keuze uit een van de zeven profielen (zie kader). Deze verandering heeft alles te maken met het advies van de commissie Meijerink. De commissie wil meer deskundigheid van afgestudeerde pabo-studenten op één bepaald terrein. De verwachting is dat er in de toekomst steeds meer specialisten in het primair onderwijs komen. En voor die ontwikkeling worden de huidige studenten klaargestoomd. Als leraar blijf je generalist, zegt opleidingsmanager Jan Karel Verheij. Maar wel één die in staat is tot verdieping én specialisering. De commissie Meijerink schrijft profieldelen voor, die een plek moeten krijgen in het curriculum. Het is de Marnix Academie gelukt dat in de eigen profielen te borgen. Het mag duidelijk zijn dat de profielen van bovenaf opgelegd zijn, maar Jan Karel Verheij ziet er kansen in. Die kansen moeten we pakken. Studenten focussen zich een jaar lang op dat ene thema en verrichten diepgaand onderzoek. Dat onderzoek gaat veel verder dan het tot op heden was. Dat heeft alles te maken met dat de onderzoekende houding steeds belangrijker gevonden wordt. Ook in het primair onderwijs. 21st century skills Jan Karel Verheij benadrukt ook dat in de profielen het 21e eeuws leren terug komt. En dan gaat het niet alleen om de technologische kant, dat is een misverstand. Het gaat ook over pedagogische en didactische zaken. Onderzoek in de stageschool De opleidingsmanager vult aan dat de Marnix Academie onderscheidend is door zoveel profielen in de volle breedte aan te bieden. De zeven profielen zijn onder andere in overleg met het veld (lees: de partnerscholen/stagescholen) ontstaan. Want ook zij krijgen ermee te maken. Vierdejaarsstudenten zullen in het kader van hun profiel een aanzienlijk deel van hun stagetijd besteden aan onderzoek. Onderzoek waar de school haar voordeel mee kan doen. Belangrijk is dan ook dat er steeds een goede match ontstaat tussen de student en de stageschool. Jan Karel Verheij raadt studenten aan te kiezen voor een profiel waar ze enthousiast over zijn en dat aansluit bij de eigen interesses. De zeven profielen Kunst en Cultuur Wereld, Wetenschap en Techniek Oudere kind Cultuur en Identiteit Focus van leerkrachten op onderwijs- en ondersteuningsbehoeften Brede school in de achterstandswijk Jonge kind Met dat experiment in gedachten breek ik graag een lans voor andere organisatievormen voor het onderwijs. De oeroude organisatievorm van een (grote) groep leerlingen met één man of vrouw voor de groep heeft zijn langste tijd gehad. Laten we breed ervaring gaan opdoen met co-teaching, met team-teaching, met werken in domeinen of taakgebieden en laten we de oeroude organisatievorm eindelijk eens loslaten. Ik ben ervan overtuigd dat iedereen (beginnende leerkracht, ervaren rot, leerling) daar wel bij zal varen en dat het onderwijs weer de plek van de passie wordt. Barbara de Kort College van Bestuur

3 Promotie Bas van den Berg, lector van de Marnix Academie, promoveerde op 11 februari aan de Universiteit Utrecht tot doctor in de geesteswetenschappen. Zijn proefschrift heeft als titel Speelruimte voor dialoog en verbeelding. Basisschoolleerlingen maken kennis met religieuze verhalen. Uit het proefschrift blijkt dat basisschoolleerlingen van groep 6 individueel en samen in staat zijn om betekenis en zin te ontdekken in hun interactieve en creatieve kennismaking met religieuze verhalen. Voorwaarde is dat het levensbeschouwelijk onderwijs gestalte krijgt in een krachtige leeromgeving. Daarin moet hun vermogen tot verbeelden en tot dialoog voeren op veelvuldige wijze worden geactiveerd. 3 Opinie MIX Begeleiding starters kan anders Jan Willem Hengeveld Vincent Moll Te veel startende leraren verlaten binnen een paar jaar het onderwijs. Wat is de oorzaak en wat kan er aan gedaan worden? Jan Willem Hengeveld, woordvoerder van de Groene Golf (De Groene Golf maakt onderdeel uit van de Algemene Onderwijsbond en komt op voor de positie van jong onderwijspersoneel): Twijfelende starters noemen werkdruk en gebrek aan loopbaankansen als belangrijkste reden om uit het onderwijs te willen stappen. Maar dat heeft er allemaal mee te maken dat de arbeidsmarkt niet positief is voor starters. Ze krijgen tijdelijke en invalbanen waardoor ze de binding met de school missen. Bovendien loont het niet voor een werkgever om dan te investeren in begeleiding. Ze worden dus in het diepe gegooid. En dan komt er heel veel op je af! Betere ondersteuning leidt tot minder werkdruk. Er moet iemand zijn die je helpt je werk in goede banen te leiden. Je ziet dat begeleiding op een kleine basisschool lastig van de grond komt. Iedereen staat immers voor de klas. Het meest vruchtbaar zou zijn begeleiding op regionaal niveau. Elk bestuur zou één coach moeten hebben die je één dag in de maand kan begeleiden. Dat in combinatie met een aanspreekpunt in de school voor de praktische zaken. Vincent Moll stapte binnen vijf jaar uit het onderwijs. Na het behalen van mijn diploma kwam ik in het invalwerk terecht. In eerste instantie vond ik dat prettig. Maar na vijf jaar had ik nog steeds geen zicht op een vaste baan. Terwijl ik de behoefte had wat op te bouwen. Ik wilde de ontwikkelingen gaan zien bij kinderen. Toen ik een baan aangeboden kreeg in de naschoolse opvang, heb ik die met beide handen aangegrepen. Hier vind ik wat ik miste in het onderwijs: een vast contract, duidelijkheid, een vaste groep, je ziet resultaat van je werk en je wordt gewaardeerd. Binnen een half jaar kreeg ik een leidinggevende functie. Het is niet makkelijk om als invaller te werken. Je mist begeleiding, krijgt geen feedback; kortom je kunt op niemand terugvallen. Scholen zouden een startende leerkracht kunnen koppelen aan een leerkracht die bijna met pensioen gaat en wel wat minder voor de klas zou willen staan. Die zou je kunnen inwerken. Zo n gedeelde verantwoordelijkheid zou heel goed zijn.

4 THEMA De startende leerkracht Investeer in leraren. Zíj maken de school Wat doe je als werkgever met een startende leraar? Gooi je m in het diepe? Of neem je hem juist bij de hand? De begeleiding blijkt cruciaal voor starters in het onderwijs. Slechte begeleiding blijkt dé reden te zijn voor leraren om uit het onderwijs te stappen. 4 Lesley de Groot, directeur van basisschool Het Drieluik in Almere, kan zich dit heel goed voorstellen. Als de begeleiding minimaal is, kun je onzeker en gefrustreerd raken. In Almere komt veel ordeproblematiek voor. Stel je voor, je bent net afgestudeerd, je kijkt ernaar uit eindelijk een eigen klas te hebben en dan krijg die klas niet onder controle! Je hebt simpelweg de bagage nog niet. Dat raakt je als mens en je wordt er doodongelukkig van. Bij een goede begeleiding, doet die starter succeservaringen op. Dan krijg je een heel ander beeld van het vak. Het kapitaal van je organisatie Maar hoe je pak je dat aan? Wat is een goede manier van begeleiden? Lesley de Groot: Op een school draait alles om goed onderwijs. Personeel is het kapitaal van je organisatie. Zíj maken de school. Het is dus ontzettend belangrijk om juist op inhoud te investeren in mensen. Op Het Drieluik hebben we een uitgebreid inwerkplan. Dat bestaat uit een training over goed leidinggeven, klassenbezoeken, een maatje en collegiale consultatie. De klassenbezoeken worden door de twee teamleiders gedaan. In de beginfase komen ze ongeveer om de week en daarna om de vier tot zes weken. Feedback De Groot omschrijft het als een soort verkenning samen. We kijken met elkaar hoe we het onderwijs kunnen blijven verbeteren. Dat gebeurt dus niet alleen bij de startende leerkrachten, maar ook bij ervaren leerkrachten die hier beginnen en bij de zittende leerkrachten. Iedereen krijgt begeleiding op maat. Leraren ervaren dat als ondersteunend. Het is namelijk niet beoordelend maar je krijgt wel directe feedback. Alle leerkrachten hebben ook een maatje. Dat is meer bedoeld voor de praktische zaken. En op dit moment is de school bezig met een volgende stap in de begeleiding. We koppelen mensen Bij een goede begeleiding, doet de starter succeservaringen op. Dan krijg je een heel ander beeld van het vak ook op inhoud aan elkaar, bijvoorbeeld een leraar uit groep 5 en uit groep 7. Die doen ook klassenbezoeken bij elkaar onder begeleiding van een teamleider. Daarbij gebruiken we een vaste kijkwijzer. De collega en de teamleider zitten achterin de klas en bespreken met elkaar wat ze zien gebeuren. Na afloop vindt er een nagesprek plaats met z n drieën. De Groot realiseert zich dat het voor een grotere school makkelijker is om op deze manier te begeleiden. Maar toch zou ik het op een kleine school ook zo doen. Je moet hiervoor echt een keuze maken en er tijd voor vrijmaken. Ik kies er bijvoorbeeld voor om niet altijd mijn computer aan te zetten omdat ik weet dat ik kan verzanden in de . De kloof De Almeerse directeur gelooft in deze aanpak. Als starters van de pabo komen, moeten ze nog heel veel leren. De kloof tussen de opleiding en de praktijk van een eigen klas zit m volgens De Groot vooral in het didactisch en pedagogisch handelen. Zo wordt het instructiemodel vaak heel mechanisch toegepast. Het doel van de les wordt wel verteld maar er wordt geen betekenis aan gegeven. En het vakconcept zit wel in het hoofd, maar het wordt nog niet goed vertaald naar de praktijk. En wat betreft het pedagogisch handelen moet er in de opleiding nog enorm geïnvesteerd worden in situationeel leidinggeven. Hoe? Zorg voor goede stagescholen met goede mentoren. En zorg voor goede theorie. En dan veel meer verbinding en samenhang daartussen zoeken. Alle therorie moet juist voor de leerkracht voldoende betekenis krijgen.

5 Marnix & Partners Studenten en stagescholen zochten elkaar op tijdens de jaarlijkse Partnerscholenmarkt op woensdag 26 maart. Met als doel: de ideale match. Naast de voltijd- en deeltijdstudenten waren er ruim 300 partnerscholen aanwezig. Voorafgaand aan de markt was er in de ochtend een speciaal programma voor intern coördinatoren opleidingen, bovenschools opleidingscoördinatoren en mentoren. Het draaide om het delen van kennis en het uitwisselen van ervaringen. De eerste helft van het programma stond in het teken van toetsing. Na een inleiding van Barbara de Kort volgde een workshopronde over dit thema. Het laatste uur was bestemd voor een workshopronde over onder meer de begeleiding van studenten, certificering en het gewijzigde curriculum. 5 MOC Vrijdagmatinee met dr. Kees Vreugdenhil Hersenen en leren, hoe zit dat? Op 13 juni spreekt dr. Kees Vreugdenhil tijdens de MOC Vrijdagmatinee. Hij geeft antwoord op vragen als: Wat kan hersen onderzoek voor opvoeding en onderwijs betekenen? Wat zijn de geheimen van ons brein en hoe kunnen we die gebruiken in het dagelijks onderwijs? Ook gaat hij in op het emotionele en sociale brein, denken en leren in de prefrontale cortex, het geheugen, bijzondere kenmerken van het puberbrein en verschillen tussen meisjes en jongens. Vreugdenhil is onder meer auteur van Breinkennis voor opvoeding en onderwijs en heeft jarenlang als leraar en schoolleider gewerkt in vrijwel alle sectoren van het onderwijs. Interesse? Ga naar de website voor meer informatie en meld je aan. vrijdagmatinee

6 Een klas is nog geen groep Ieder mens heeft de behoefte om bij een groep te horen. Daarnaast wil je er ook toe doen, je gewaardeerd voelen. Is jouw school, jouw klas, een veilige plek voor alle leerlingen? Gedragsspecialist Kees van Overveld sprak hierover tijdens de MOC Vrijdagmatinee op vrijdag 7 maart. 6 Aanleiding voor zijn lezing is het boek Groepsplan Gedrag dat hij eerder schreef. In zowel de lezing als het boek staat groepsvorming en preventie van gedragsproblemen centraal. Die preventie moet volgens Van Overveld prioriteit krijgen. Een kind met ADHD wordt vaak gezien als het probleem. Maar gedragsproblemen zijn interactieproblemen; daar zijn dus altijd meerdere personen bij betrokken. Van klas naar groep Klassenmanagement en groepsvorming zijn heel belangrijk volgens Van Overveld. Een klas is nog geen groep. Je start met een klas, maar je moet er moeite voor doen om er een groep van te maken. In de ontwikkeling van een klas tot positieve groep is er een cruciaal moment waarop de posities binnen de groep onder druk staan en sterk beïnvloedbaar zijn. Dat is de periode tussen de zomervakantie en de herfstvakantie. Het is het moment waarop leraren extra aandacht moeten besteden aan de waarden van de groep. Je kunt je leerlingen de vraag stellen: hoe worden wij een gelukkige groep? Als de leraar en de leerlingen erin slagen Er moet een evenwicht zijn tussen sociaalemotioneel leren en schools leren positieve groepswaarden tot de norm te maken, zal de rest van het jaar zeer waarschijnlijk plezierig verlopen en weinig of geen pestgedrag kennen. Sociaal-emotioneel leren Bij die groepsvorming draait het om sociaal-emotionele competenties. Van Overveld noemt het ook wel sociaal- emotioneel leren. Dat zouden we net zo serieus moeten nemen als schools leren. Er moet een evenwicht tussen die twee zijn. Uit Amerikaans onderzoek op scholen die werken met programma s als Kanjertraining of de Vreedzame school blijkt dat het verschil maakt als sociaal-emotioneel leren een belangrijke plaats inneemt. Leerlingen van dergelijke scholen staan positiever tegenover school en leren. Bovendien halen ze hogere cijfers. De sleutel tot oplossen van pesten Kees van Overveld pleit ervoor altijd klassikaal aan sociaal-emotionele competenties te werken. Laat de aandacht, als het om pesten gaat, niet alleen uitgaan naar de pester en het slachtoffer. Iédereen heeft behoefte om goed in de groep te functioneren, iedereen wil ertoe doen. Activeer de groep die niks doet. De bystander moet upstander worden. Het is de sleutel tot het oplossen van pesten.

7 Maak en deel een video-instructie Met de gratis app Educreations kun je heel makkelijk een instructiefilmpje maken. Educreations is een whiteboard app waarmee je een presentatie maakt en daarbij je stem en je acties opneemt. Je kunt ook foto s en filmpjes toevoegen en er is een tekenoptie. Wanneer je klaar bent met de opname kun je het instructiefilmpje makkelijk delen via of social media. Wat je op school precies kan met deze app? Je kunt leerlingen een instructiefilm laten maken van bijvoorbeeld een som. Maak lessen die leerlingen vooraf kunnen bekijken. Laat leerlingen hun verhaal opnemen bij een afbeelding. Gebruik de app voor notities of als tekenblok tijdens een gesprek. Marnix App(roved) THEMA De startende leerkracht Ik had het gevoel dat ik in het diepe werd gegooid Lisanne den Hertog is nu bijna drie jaar werkzaam in het basisonderwijs. Ze werkt op de Immanuelschool in Lopikerkapel en op de De Regenboog in Lopik. Ondanks de goede begeleiding had ik wel het gevoel dat ik in het diepe werd gegooid. Veel dingen kunnen ze je niet leren, die moet je gewoon ervaren en ondergaan. Kun je je eerste dag als leerkracht her inneren? Ja, dat weet ik nog goed. Ik was heel erg zenuwachtig. Ik weet nog dat er veel dingen gebeurden die ik niet wilde, die niet prettig waren. Kinderen die streng toegesproken moesten worden. Maar dat snap ik ook wel, want je bent nieuw en ze proberen je uit. Waar liep je dat eerste jaar tegenaan? Ik had onderschat hoe het is om een school te leren kennen in zijn regels en routines. Want als je stage loopt dan observeer je veel en rol je daar heel snel in. Maar als je je eigen klas hebt, zit je een groot deel van de tijd op je eigen eilandje. Met veel vallen en opstaan kom je dan achter die regels. Het gaat vaak om hele kleine dingetjes. Ik wist bijvoorbeeld niet dat je bij hoofdrekenen de sommen op het bord mocht schrijven. Ik las de sommen voor en liet het de kinderen opschrijven. Met als resultaat: mopperende kinderen. Dat is op dat moment vervelend want je wilt graag dat het gestructureerd verloopt. Werd je begeleid door de school? Toen ik solliciteerde heb ik meteen aangegeven dat ik begeleid wilde worden. Ik wist dat ik daar recht op had. En ik ben nog steeds heel dankbaar voor de begeleiding van mijn directeur in dat eerste jaar. Daar had ik heel veel aan. We spraken af dat het van mij zou uitgaan; ik gaf aan waar ik behoefte aan had. En mijn directeur kwam af en toe ook in mijn klas kijken. Ze toonde veel interesse en vroeg regelmatig aan me hoe het ging. Ik heb heel erg moeten leren: wat ging er wél goed? En er gaan heel veel dingen goed! Was de begeleiding die je kreeg voldoende? Ondanks de goede begeleiding had ik wel het gevoel dat ik in het diepe werd gegooid. Dat komt denk ik doordat er ook heel veel dingen zijn die ze je niet kunnen leren, die moet je gewoon ervaren en ondergaan. Ik heb ook moeten leren gewoon heel veel te vragen aan collega s. Wat ik ook lastig vond, is timemanagement. Je hebt een project, een viering, een schoolreisje, groepsplannen, vergaderingen: die lijst is enorm. Wanneer ga ik dat allemaal doen? Dat is best pittig en als stagiair heb ik dat toch niet zo meegekregen. 7 Is er volgens jou een grote kloof tussen de opleiding en het hebben van een eigen klas? Die kloof is er daadwerkelijk. Een les rekenen is overal hetzelfde, maar het stukje management, het sociale, het pedagogische dat is overal anders. Ik werk zelf op twee verschillende scholen en er zijn zoveel verschillen! Dat kost allemaal veel tijd en energie. Voel je je na drie jaar nog steeds een startende leerkracht? Ja zeker. Ik ben nog altijd zoekende naar wat wel werkt en wat niet. Dat wordt wel steeds minder, maar ik ben nog niet zover dat ik mezelf een ervaren leerkracht noem.

8 THEMA De startende leerkracht 8 In elke Marnix Mix brengen we een bijzonder project of initiatief in het basisonderwijs in beeld. Laat je inspireren! Ideeën voor deze rubriek kun je mailen naar: De Schoolfoto Wie: Wat: Waar: Hij is nog maar net afgestudeerd aan de Marnix Academie, heeft een fulltime baan in het basisonderwijs, maar Rick de Jongh staat nauwelijks voor de klas. Het ministerie wil meer aandacht voor techniek in de basisschool omdat er nu en in de toekomst behoefte is aan meer Rick de Jongh Techniek in de basisschool Van Hasseltschool in Hilversum technisch personeel. Mijn school staat daar helemaal achter en heeft mij gevraagd een aanbod te creëren waardoor het vak natuur, wetenschap & techniek geïntegreerd in het lessenaanbod zit op zowel de Van Hasseltschool als de Bavinckschool. Rick zit op dit moment in de ontwerpende fase. Hij past daarbij de didactiek toe die hij op de Marnix Academie bij de minor Natuur, Milieu en Techniek heeft geleerd. Het gaat daarbij om ontwerpend en onderzoekend leren. Dat verandert het hele denkproces van leerlingen. Zeker kinderen die meer uitdaging nodig hebben, zie je daar heel erg van opleven. Mijn plusklas mocht bijvoorbeeld een keer een zweefvliegtuigje bouwen. Daar staan vier lessen voor en in de lessen doorlopen ze de cyclus van het ontwerpend leren. Eerst krijgen ze de theorie: hoe vliegt zo n ding eigenlijk? Je hebt het dan over bijvoorbeeld de zwaartekracht. Daarna gaan ze ontwerpen. Pas in de derde les gaan ze echt bouwen. En in de vierde les blikken ze terug en brengen ze verbeteringen aan. Als je kinderen niet die cyclus laat gebruiken, zie je dat ze het altijd gelijk willen gaan maken. Ze willen meteen naar de laatste stap. Actie! Maar dan slaan ze zoveel over. Kinderen vinden het ontwerpen en bouwen echt fantastisch. Je ziet ze op een heel andere manier betrokken en bevlogen bezig. Met rode wangetjes! Rick werkt onder meer samen met het Wetenschapsknooppunt van de Universiteit Utrecht. Vanaf volgend jaar komt er Wetenschapper in de klas op het programma te staan: gastlessen door een wetenschapper. Daarnaast is er met het bedrijfsleven samenwerking ontstaan. Zo bezoeken alle leerlingen van groep 8 een bedrijf van het nabijgelegen industrieterrein. En omgekeerd zal het bedrijf de school bezoeken. Het is mooi als dat kan. We kunnen van elkaar leren. Marnix Academie, mei 2014 (Eind)redactie: Arenda Vermeulen, afdeling Communicatie en Publicaties Fotografie: Ivar Pel, Ilona Hartensveld, Bianca de Wit, Roëlla Verhoeven Vormgeving: KEPCOM Creatieve Communicatie, Delft Drukwerk: EMP Grafimedia, Houten Voor reacties: De Marnix Mix is gedrukt op FSC-gecertificeerd papier en verzonden in biologisch afbreekbaar folie. De Marnix Academie verstuurt haar post CO 2 neutraal.

SPECIAAL ONDERWIJS TALENTEN CAMPUS VENLO GELUKT! ELK TALENT TELT! EEN INKIJK BIJ

SPECIAAL ONDERWIJS TALENTEN CAMPUS VENLO GELUKT! ELK TALENT TELT! EEN INKIJK BIJ SPECIAAL ONDERWIJS TALENTEN CAMPUS VENLO GELUKT! ELK TALENT TELT! EEN INKIJK BIJ GELUKT! Ik zit aan mijn ontbijt. Een beetje nerveus neem ik nog snel de krant door. Gek eigenlijk. Ik sta al jaren voor

Nadere informatie

Ik tel tot 10! Volgens Bartjens Studentendag vrijdag 15 april 2016. Rekendag voor Pabo-studenten Thema: Ik tel tot 10!

Ik tel tot 10! Volgens Bartjens Studentendag vrijdag 15 april 2016. Rekendag voor Pabo-studenten Thema: Ik tel tot 10! Volgens Bartjens Studentendag vrijdag 15 april 2016 Ik tel tot 10! Wat: Rekendag voor Pabo-studenten Thema: Ik tel tot 10! Plaats: CPS, Amersfoort (8 min. lopen vanaf NS Amersfoort-Schothorst) Wanneer:

Nadere informatie

TOPClass gedragsspecialist 10 06-2014

TOPClass gedragsspecialist 10 06-2014 TOPClass gedragsspecialist 10 06-2014 Opzet workshop Wie zijn wij, jullie? Informatie over TOPClass gedragsspecialist Voorbeeld programma, samenwerking Stelling Vragen Opvallende leerlingen Waarom TOPClass

Nadere informatie

APQ rapportage. Bea Voorbeeld. support@meurshrm.nl. Naam: Datum: 16.06.2015. Email:

APQ rapportage. Bea Voorbeeld. support@meurshrm.nl. Naam: Datum: 16.06.2015. Email: APQ rapportage Naam: Bea Voorbeeld Datum: 16.06.2015 Email: support@meurshrm.nl Bea Voorbeeld / 16.06.2015 / APQ rapportage 2 Inleiding Dit rapport geeft inzicht in jouw inzetbaarheid. We bespreken hoe

Nadere informatie

FIT-traject onderwijsvernieuwing met ICT en sociale media. draagvlak inspiratie motivatie vernieuwing 21st century skills borging

FIT-traject onderwijsvernieuwing met ICT en sociale media. draagvlak inspiratie motivatie vernieuwing 21st century skills borging FIT-traject onderwijsvernieuwing met ICT en sociale media draagvlak inspiratie motivatie vernieuwing 21st century skills borging Via het Klavertje 4 Model zet u sociale media en ICT breed in Didactische

Nadere informatie

Stop met vergelijken. Je bent uniek

Stop met vergelijken. Je bent uniek Stop met vergelijken. Je bent uniek Deze week schrijft Tineke Franssen, een van de wandelcoaches van Het Coach Bureau, het artikel. Vlak voor de zomer rondt zij het wandelcoachtraject af met Hanneke (43).

Nadere informatie

EEN OPEN DAG BEZOEKEN

EEN OPEN DAG BEZOEKEN Activiteit voor in de les: EEN BEZOEKEN Middels dit document wil De Haagse Hogeschool de aankomende studenten tools geven om zich goed voor te bereiden op hun studiekeuze via het bezoeken van een Open

Nadere informatie

Doorbreek je belemmerende overtuigingen!

Doorbreek je belemmerende overtuigingen! Doorbreek je belemmerende overtuigingen! Herken je het dat je soms dingen toch op dezelfde manier blijft doen, terwijl je het eigenlijk anders wilde? Dat het je niet lukt om de verandering te maken? Als

Nadere informatie

Onderwijstechnieken.nl. Opbrengstgericht Werken zonder Groepsplan? Dat Kan!

Onderwijstechnieken.nl. Opbrengstgericht Werken zonder Groepsplan? Dat Kan! Opbrengstgericht Werken zonder Groepsplan? Dat Kan! 1 Inhoudsopgave: Voorwoord pagina 3 Inleiding pagina 4 Hoofdstuk 1 Hoe een middel een doel werd pagina 5 Hoofdstuk 2 Waar het eigenlijk om gaat pagina

Nadere informatie

Voorwoord. Aan de slag met job craften

Voorwoord. Aan de slag met job craften Aan de slag met job craften Voorwoord Over job craften wordt steeds meer geschreven. Er is een scala aan wetenschappelijke artikelen en in Nederland zijn inmiddels ook enkele promotieonderzoeken gepubliceerd.

Nadere informatie

Personal Branding voor Ingenieurs

Personal Branding voor Ingenieurs Personal Branding voor Ingenieurs 8 juni 2012 Lustrumsymposium Jullie doelen - succesvolle loopbaan - een baan vinden - de allerbeste zijn? - Saskia Slotboom 2012 2 Personal Branding Tools en praktische

Nadere informatie

Didactische werkvormen in het hoger onderwijs. Sandra Heleyn, Isabelle Claeys, Ann Verdonck

Didactische werkvormen in het hoger onderwijs. Sandra Heleyn, Isabelle Claeys, Ann Verdonck Didactische werkvormen in het hoger onderwijs Sandra Heleyn, Isabelle Claeys, Ann Verdonck HoGent, een mix van werkvormen Uitgangspunten: Elk talent telt>>maatwerk gezien diversiteit in instroom Vraag

Nadere informatie

De grootste uitdaging voor je hersenen vind je in Bergen.

De grootste uitdaging voor je hersenen vind je in Bergen. De grootste uitdaging voor je hersenen vind je in Bergen. Leren én inspireren School voor voortgezet vrijeschoolonderwijs vwo, havo en vmbo-t Is n vrijeschool iets voor mij? Straks ga je naar het voortgezet

Nadere informatie

Sita (VWO2) Aaron Sams. Natuurkunde en Flipping the Classroom

Sita (VWO2) Aaron Sams. Natuurkunde en Flipping the Classroom Natuurkunde en Flipping the Classroom De lespraktijk van een natuurwetenschappelijk vak zoals natuurkunde bestaat gewoonlijk uit klassikale instructie, practicum en het verwerken van opdrachten. In de

Nadere informatie

Transformatie leer je niet in een cursus

Transformatie leer je niet in een cursus NIEUW VAKMANSCHAP Transformatie leer je niet in een cursus Door: Rieke Veurink Fotografie: Kees Winkelman Aansluiten bij de vraag uit de samenleving, regie voeren, werken in steeds veranderende omstandigheden:

Nadere informatie

Workshops. voor groep 8 leerlingen. september-november 2015

Workshops. voor groep 8 leerlingen. september-november 2015 Workshops voor groep 8 leerlingen september-november 2015 Aanmelden workshops Je kunt je aanmelden voor de workshops via e-mail: workshop@farelcollege.nl Beste bijna-brugklasser, Wat fijn dat je deze flyer

Nadere informatie

Tekst: Gofrie van Lieshout Foto's: Ken Wong

Tekst: Gofrie van Lieshout Foto's: Ken Wong Bij onderzoeken die de aansluiting van het onderwijs op de arbeidsmarkt en de samenwerking in kaart brengen, komt steevast de zorgsector als beste uit de bus. Sinds het bestaan van KBB, nu vier jaar, pakken

Nadere informatie

Over Performance Dialogue

Over Performance Dialogue Over Performance Dialogue Wij ondersteunen organisaties bij het versterken van de dialoog tussen de organisatie en haar medewerkers over functioneren en presteren. Dit doen wij door middel van training

Nadere informatie

Starters-enquête. 9 september 2014. Een initiatief van AOb-Groene Golf en het NCRV-programma Altijd Wat

Starters-enquête. 9 september 2014. Een initiatief van AOb-Groene Golf en het NCRV-programma Altijd Wat Starters-enquête 9 september 2014 Een initiatief van AOb-Groene Golf en het NCRV-programma Altijd Wat 1 EEN STROEVE START Een fantastische baan, maar heel erg zwaar. De Groene Golf de jongerenafdeling

Nadere informatie

Wij zijn Kai & Charis van de Super Student en wij geven studenten zin in de toekomst.

Wij zijn Kai & Charis van de Super Student en wij geven studenten zin in de toekomst. Hallo, Wij zijn Kai & Charis van de Super Student en wij geven studenten zin in de toekomst. Dat is namelijk helemaal niet zo makkelijk. Veel studenten weten nog niet precies wat ze willen en hoe ze dat

Nadere informatie

Inge Test 07.05.2014

Inge Test 07.05.2014 Inge Test 07.05.2014 Inge Test / 07.05.2014 / Bemiddelbaarheid 2 Bemiddelbaarheidsscan Je hebt een scan gemaakt die in kaart brengt wat je kans op werk vergroot of verkleint. Verbeter je startpositie bij

Nadere informatie

Je gedachten gestructureerd op papier

Je gedachten gestructureerd op papier Online training: Je gedachten gestructureerd op papier Start: 14 september 2015 Een online programma, mét coaching, voor ondernemers en werknemers Voor als je logisch opgebouwde teksten wil leren schrijven,

Nadere informatie

Juridische medewerker

Juridische medewerker 28-11-2013 Sectorwerkstuk Juridische medewerker Temel, Elif HET ASSINK LYCEUM Inhoudsopgave Inhoud Inhoudsopgave... 1 Inleiding... 2 Hoeveel procent van de opleiding bestaat uit stage?... 6 o Begeleiding...

Nadere informatie

DEELTIJD LERARENOPLEIDING BASISONDERWIJS

DEELTIJD LERARENOPLEIDING BASISONDERWIJS DEELTIJD LERARENOPLEIDING BASISONDERWIJS De bevlogen docent Ik vind het belangrijk om aan studenten mee te geven dat ieder mens en ieder kind een persoonlijk verhaal heeft en dat dat verhaal er mag zijn.

Nadere informatie

Op het ARH Bergen leer je veel meer. Leren én inspireren. School voor voortgezet vrijeschoolonderwijs vwo, havo en vmbo-t

Op het ARH Bergen leer je veel meer. Leren én inspireren. School voor voortgezet vrijeschoolonderwijs vwo, havo en vmbo-t Op het ARH Bergen leer je veel meer. Leren én inspireren School voor voortgezet vrijeschoolonderwijs vwo, havo en vmbo-t Is n vrijeschool iets voor mij? Straks ga je naar het voortgezet onderwijs. Voor

Nadere informatie

18 tips om te werken aan je eigen inzetbaarheid

18 tips om te werken aan je eigen inzetbaarheid 18 tips om te werken aan je eigen inzetbaarheid Goed, gezond en gemotiveerd aan het werk tot je pensioen? Dat bereik je door kansen te pakken op het werk. Leer aan de hand van onderstaande punten hoe je

Nadere informatie

Beeldcoaching in het onderwijs

Beeldcoaching in het onderwijs Beeldcoaching in het onderwijs Leren coachen met video V i s i e I n B e e l d H u z a r e n l a a n 2 4 7 2 1 4 e c E p s e Gebruik van video is de duidelijkste en snelste manier om te reflecteren op

Nadere informatie

Interview Han van der Maas

Interview Han van der Maas Interview Han van der Maas Voor mij is programmeren een essentiële tool, zoals hamer en spijkers voor een timmerman 272 Interview Hoe ben je zelf geïnteresseerd geraakt in programmeren? Pas op de universiteit,

Nadere informatie

Vliegende start voor (startend) onderwijspersoneel

Vliegende start voor (startend) onderwijspersoneel Cursussen, conferenties en advies Vliegende start voor (startend) onderwijspersoneel Overzicht cursusaanbod voor (startend) personeel in het onderwijs 2009/2010 Volg een cursus bij AOb scholing De AOb

Nadere informatie

deeltijd lerarenopleiding basisonderwijs

deeltijd lerarenopleiding basisonderwijs deeltijd lerarenopleiding basisonderwijs De bevlogen docent Ik vind het belangrijk om aan studenten mee te geven dat ieder mens en ieder kind een persoonlijk verhaal heeft en dat dat verhaal er mag zijn.

Nadere informatie

YoungWorks. weet wat jongeren beweegt. & leerconcepten

YoungWorks. weet wat jongeren beweegt. & leerconcepten YoungWorks Academy weet wat jongeren beweegt ONderwijs & leerconcepten InhoudsOpgave 5 YoungWorks Academy, onderwijs en leerconcepten 9 Thema s & Lezingen en presentaties 10 Workshops en trainingen 12

Nadere informatie

Met meer dan dertig basisscholen in den Bosch e.o.

Met meer dan dertig basisscholen in den Bosch e.o. Talentontwikkeling voor en door jongeren www.oho-t.nl Onderwijs helpt Onderwijs bij talentontwikkeling (OhO-t) bestaat alleen in een krachtig, regionaal onderwijsnetwerk, liefst met betrokkenheid van bedrijfsleven

Nadere informatie

KIJKWIJZER COMMUNICEREN MET KINDEREN VOOR WETENSCHAPPERS

KIJKWIJZER COMMUNICEREN MET KINDEREN VOOR WETENSCHAPPERS KIJKWIJZER COMMUNICEREN MET KINDEREN VOOR WETENSCHAPPERS INLEIDING De kijkwijzer biedt de mogelijkheid om op gestructureerde wijze te reflecteren op een activiteit met kinderen. Hiermee kun je inzicht

Nadere informatie

POP Martin van der Kevie

POP Martin van der Kevie Naam student: Martin van der Kevie Studentnr.: s1030766 Studiefase: leerjaar 1 Datum: 18 okt 2009 Interpersoonlijk competent Overzicht wat leerlingen bezig houdt dit kun je gebruiken tijdens de les. Verder

Nadere informatie

Dag van Respect & PABO. DOE MEE met de Dag van Respect 8 November 2012

Dag van Respect & PABO. DOE MEE met de Dag van Respect 8 November 2012 Dag van Respect & PABO DOE MEE met de Dag van Respect 8 November 2012 Beste Pabo-studenten, Elk jaar ontwikkelt Stichting Dag van Respect nieuw lesmateriaal over respect. Respect voor jezelf, Respect voor

Nadere informatie

Sociaal-emotionele ontwikkeling & Sociale Veiligheid. Beleid en protocollen

Sociaal-emotionele ontwikkeling & Sociale Veiligheid. Beleid en protocollen Sociaal-emotionele ontwikkeling & Sociale Veiligheid Beleid en protocollen OBS De Viermaster Papendrecht 2014-2015 Inleiding In dit document staat omschreven welk beleid en welke protocollen gehanteerd

Nadere informatie

Beleid Kanjertraining op De Meeander

Beleid Kanjertraining op De Meeander Beleid Kanjertraining op De Meeander Voor u ligt het beleidsstuk Kanjertraining. We hopen dat het zicht geeft op wat we doen op school en waar we voor staan. Kanjertraining is meer dan een lesmethode.

Nadere informatie

Het einde van het jaar is in zicht. Wij blikken graag nog even met u terug op de Dag(en) van de Dialoog.

Het einde van het jaar is in zicht. Wij blikken graag nog even met u terug op de Dag(en) van de Dialoog. Nieuwsbrief Amersfoort in Dialoog Editie: december 2015 Terugblik Dag(en) van de Dialoog 2015 Het einde van het jaar is in zicht. Wij blikken graag nog even met u terug op de Dag(en) van de Dialoog. Het

Nadere informatie

- Je spreekt leerlingen aan op ongewenst gedrag. Je geeft af en toe positieve feedback.

- Je spreekt leerlingen aan op ongewenst gedrag. Je geeft af en toe positieve feedback. Evaluatieformulier Lerarenopleiding (talen, exact, sociale vakken) Versie schoolcontactpersoon Student: Aldert Kasimier Schoolcontactpersoon: C. Vidon Opleiding: Geschiedenis Stageschool: Zernike Datum:

Nadere informatie

NIEUWSBRIEF FEBRUARI 2015

NIEUWSBRIEF FEBRUARI 2015 NIEUWSBRIEF FEBRUARI 2015 NIEUWS UIT HET TEAM Na een goede kerstvakantie zijn we in januari bijna allemaal weer met veel plezier begonnen. Helaas is juf Rina in januari ziek geweest. Op het moment van

Nadere informatie

EVALUATIEFORMULIER ACADEMIE VOOR BEELDENDE VORMING Voltijd/Deeltijd/Duaal. Docent Beeldende Kunst en Vormgeving Duaal

EVALUATIEFORMULIER ACADEMIE VOOR BEELDENDE VORMING Voltijd/Deeltijd/Duaal. Docent Beeldende Kunst en Vormgeving Duaal EVALUATIEFORMULIER ACADEMIE VOOR BEELDENDE VORMING Voltijd/Deeltijd/Duaal Gegevens Student: Naam student: Liesbeth Goderie Studentnummer: 2372762 E-mailadres: liesbeth@gastyling.nl Studiejaar+ Klas: Docent

Nadere informatie

De Piramide van Pavlov, de interactiedriehoek en de rubrics

De Piramide van Pavlov, de interactiedriehoek en de rubrics De Piramide van Pavlov, de interactiedriehoek en de rubrics Hoe kunnen we gedragsproblemen in het onderwijs substantieel verminderen? Een integrale benadering voor op de werkvloer leidt tot minder ervaren

Nadere informatie

Introductie 1. Waarvoor hebben de studenten een mentor nodig? 2. Wie kan mentor worden? Iemand die:

Introductie 1. Waarvoor hebben de studenten een mentor nodig? 2. Wie kan mentor worden? Iemand die: Mentor informatie Introductie Het Mentoringprogramma is voor studenten die een begeleidingsvraag hebben. Deze begeleidingsvraag kan zeer divers van aard zijn en heeft te maken met schoolse-, persoonlijke

Nadere informatie

Hieronder per onderdeel een korte omschrijving, een foto en reacties van deelnemers over dat onderdeel.

Hieronder per onderdeel een korte omschrijving, een foto en reacties van deelnemers over dat onderdeel. Een geslaagde super grote kenniskring! `We hebben ontzettend veel van de dag opgestoken, het heeft ons een heel aantal nieuwe inzichten gegeven, de dag was heel rijk aan informatie en een mooie impuls

Nadere informatie

leerling elke OBS de Bongerd Boomgaardlaan 102 1036 KJ Amsterdam T 020-3372192 M 06-57937370 E info@obsbongerd.nl W www.obsdebongerd.

leerling elke OBS de Bongerd Boomgaardlaan 102 1036 KJ Amsterdam T 020-3372192 M 06-57937370 E info@obsbongerd.nl W www.obsdebongerd. OBS de Bongerd Elke leerling leert anders Boomgaardlaan 102 1036 KJ Amsterdam T 020-3372192 M 06-57937370 E info@obsbongerd.nl W www.obsdebongerd.info leerling elke leert anders Onze school is een gemeenschap

Nadere informatie

OPDRACH TE N B I J TH E M A 4

OPDRACH TE N B I J TH E M A 4 OPDRACH TE N B I J TH E M A 4 COM MU N I C A TI E Eén blik en ik weet genoeg. INLEIDING In je toekomstige beroep communiceer je de hele dag: met cliënten, collega s, leidinggevenden, ouders, verzorgers.

Nadere informatie

Op weg naar betekenisvol onderwijs en onderzoekend en actief leren.

Op weg naar betekenisvol onderwijs en onderzoekend en actief leren. Basisschool De Buitenburcht Op weg naar betekenisvol onderwijs en onderzoekend en actief leren. Dit is de beknopte versie van het schoolplan 2015-2019 van PCB de Buitenburcht in Almere. In het schoolplan

Nadere informatie

In 7 stappen naar een opgeruimd huis Hoe je op een makkelijke manier je opruimachterstanden inloopt

In 7 stappen naar een opgeruimd huis Hoe je op een makkelijke manier je opruimachterstanden inloopt In 7 stappen naar een opgeruimd huis Hoe je op een makkelijke manier je opruimachterstanden inloopt Ben jij zo iemand die actief is en veel interesses heeft en daardoor ook veel bezigheden en spullen heeft?

Nadere informatie

Handelingsgericht Werken. Onderwijsdag Enschede 20 maart 2012 Maria Bolscher

Handelingsgericht Werken. Onderwijsdag Enschede 20 maart 2012 Maria Bolscher Handelingsgericht Werken Onderwijsdag Enschede 20 maart 2012 Maria Bolscher Doelen Kennismaking met de uitgangspunten HGW Reflecteren op uitgangspunten HGW Zicht op de betekenis van HGW op de eigen praktijksituatie

Nadere informatie

Loyalis als deskundige partner Inzicht in uw organisatie en uw werknemers

Loyalis als deskundige partner Inzicht in uw organisatie en uw werknemers Loyalis als deskundige partner Inzicht in uw organisatie en uw werknemers De expertise van Loyalis is mensenwerk U wilt altijd het beste voor uw werknemers. Als HR-professional neemt u uw verantwoordelijkheid

Nadere informatie

Zorg voor je carrière. Neem gerust contact op of maak een afspraak. Telefoon: (030) 602 94 25 of e-mail: zorg@matchcare.nl

Zorg voor je carrière. Neem gerust contact op of maak een afspraak. Telefoon: (030) 602 94 25 of e-mail: zorg@matchcare.nl Neem gerust contact op of maak een afspraak. Telefoon: (030) 602 94 25 of e-mail: zorg@matchcare.nl Hoe presenteer ik mijzelf? Wat wil ik? Zorg voor je carrière Door het dagelijkse contact met mijn coach

Nadere informatie

Werken aan talent. 12 Bureau Zuidema

Werken aan talent. 12 Bureau Zuidema Werken aan talent 12 Bureau Zuidema interview Het mooiste voorbeeld van werken vanuit je talent is ze zelf. Met haar uitgesproken interesse voor talentontwikkeling, kreeg Jacqueline van Brink bij Bureau

Nadere informatie

De Amersfoortse Loopbaan Academie

De Amersfoortse Loopbaan Academie De Amersfoortse Loopbaan Academie Amersfoort verdient talent Daarom investeren we de komende jaren nog meer in de loopbaan- en talentontwikkeling van onze medewerkers. We willen talent ontdekken, benutten

Nadere informatie

2. Waar staat de school voor?

2. Waar staat de school voor? 2. Waar staat de school voor? Missie en Visie Het Rondeel gaat uit van de Wet op het Basisonderwijs. Het onderwijs omvat de kerndoelen en vakgebieden die daarin zijn voorgeschreven. Daarnaast zijn ook

Nadere informatie

Adinda Keizer - Copyright 2013 Niets uit deze uitgave mag zonder toestemming van Vindjeklant.nl worden gekopieerd of gebruikt in commerciële

Adinda Keizer - Copyright 2013 Niets uit deze uitgave mag zonder toestemming van Vindjeklant.nl worden gekopieerd of gebruikt in commerciële Adinda Keizer - Copyright 2013 Niets uit deze uitgave mag zonder toestemming van Vindjeklant.nl worden gekopieerd of gebruikt in commerciële uitingen. Als startend ondernemer is alles nieuw. De boekhouding,

Nadere informatie

3 vragen die managers hun medewerkers nooit stellen

3 vragen die managers hun medewerkers nooit stellen 3 vragen die managers hun medewerkers nooit stellen en die het managen veel simpeler en succesvoller maken! Door Esther Mallant 2012 Esther Mallant www.hrmallant.nl Introductie De 3 vragen die managers

Nadere informatie

Weddingplanning Bootcamp Weekend

Weddingplanning Bootcamp Weekend Weddingplanning Bootcamp Weekend 2012 is het jaar van ontwikkelen. Een jaar waarin Personal branding, imago en performance centraal staan. In het Weddingplanning Bootcamp Weekend komen deze eigenschappen

Nadere informatie

Strategisch beleidsplan Stichting Promes 2015-2018

Strategisch beleidsplan Stichting Promes 2015-2018 Strategisch beleidsplan Stichting Promes 2015-2018 Voorwoord. De planperiode van 2011-2014 ligt bijna achter ons en geeft ons reden tot nadenken over de doelen voor de komende vier jaar. Als we terugdenken

Nadere informatie

Scholingsplan 2012-2013. Samen in ontwikkeling

Scholingsplan 2012-2013. Samen in ontwikkeling Scholingsplan 2012-2013 Samen in ontwikkeling Inhoudsopgave Inleiding 3 Pijlers 4 Kader 5 Deskundigheidsbevordering 2012-2013 6 Beschrijvingen van de scholingen 7 Aanmelden voor externe scholingen 9 Inleiding

Nadere informatie

Inwerken van een beginnend schoolleider. In positie komen, in positie blijven. Door: Hans Burgmans, adviseur KPC Groep

Inwerken van een beginnend schoolleider. In positie komen, in positie blijven. Door: Hans Burgmans, adviseur KPC Groep Inwerken van een beginnend schoolleider. In positie komen, in positie blijven. Door: Hans Burgmans, adviseur KPC Groep Je hebt je sollicitatie net achter de rug, de felicitaties van je nieuwe collega s

Nadere informatie

Academische opleiding leraar basisonderwijs

Academische opleiding leraar basisonderwijs 2015 2016 Academische opleiding leraar basisonderwijs ACADEMISCHE OPLEIDING LERAAR BASISONDERWIJS Vind jij het inspirerend om aan kinderen les te geven? Ben je geïnteresseerd in onderzoek naar verschillen

Nadere informatie

Doorkijkjes W&T in de Pabo

Doorkijkjes W&T in de Pabo Doorkijkjes W&T in de Pabo Pabo Hogeschool Rotterdam mei 2015 Algemeen De pabo van de Hogeschool van Rotterdam kent een voltijd, deeltijd en een academische variant en verzorgt daarmee onderwijs voor circa

Nadere informatie

Kinderen Ontwikkelen en Leren 2012-2013. Bijeenkomst 10: ontwikkeling

Kinderen Ontwikkelen en Leren 2012-2013. Bijeenkomst 10: ontwikkeling Kinderen Ontwikkelen en Leren 2012-2013 Bijeenkomst 10: ontwikkeling Bijeenkomst 9 Terugblik Cognitieve ontwikkeling: Vermunt leerstijlen Probleem oplossen Lereniseenmakkie.nl Bijeenkomst 9 opdrachten

Nadere informatie

lezing Krachtig Onderwijzen

lezing Krachtig Onderwijzen lezing Krachtig Onderwijzen 25 september 2013 www.bazalt.nl Bazalt Postbus 21778 3001 AT Rotterdam Tel: 088-5570570 1 Doelen Informatie over de werking van het brein in relatie tot onderwijs en ontwikkeling

Nadere informatie

HEY WAT KAN JIJ EIGENLIJK GOED? VERKLAP JE TALENT IN 8 STAPPEN

HEY WAT KAN JIJ EIGENLIJK GOED? VERKLAP JE TALENT IN 8 STAPPEN E-blog HEY WAT KAN JIJ EIGENLIJK GOED? VERKLAP JE TALENT IN 8 STAPPEN In talent & groei Het is belangrijk om je talent goed onder woorden te kunnen brengen. Je krijgt daardoor meer kans om het werk te

Nadere informatie

Gemaakt door: Kelly.

Gemaakt door: Kelly. De kanjertraining. Gemaakt door: Kelly. Inhoud. Inhoud. 1 Inleiding. 2 Wat is de Kanjertraining? 3 Hoe en wanneer is de Kanjertraining ontstaan? 4 Wanneer ga je naar de Kanjertraining? 6 Welke stappen

Nadere informatie

Gelukskoffercoaching. Ik kan in drie woorden vertellen wat ik geleerd heb: I love me. Wael, 11 jaar. Gelukkig zijn kun je leren!

Gelukskoffercoaching. Ik kan in drie woorden vertellen wat ik geleerd heb: I love me. Wael, 11 jaar. Gelukkig zijn kun je leren! Gelukkig zijn kun je leren! Gelukskoffercoaching Missie GELUKKIG ZIJN KUN JE LEREN Gelukskoffercoaching wil kinderen op jonge leeftijd positief ondersteunen in hun individuele emotionele ontwikkeling.

Nadere informatie

Nota: de identiteit van het Kleurenorkest

Nota: de identiteit van het Kleurenorkest Nota: de identiteit van het Kleurenorkest Januari 2015 1 INHOUD De identiteit van het Kleurenorkest... 3 Het Didactische uitgangspunt:... 4 Natuurlijk Leren... 4 De Pedagogische PIJLERS:... 6 NLP: taalkracht...

Nadere informatie

CREATIEF DENKEN in ONDERWIJS Worskhops, training, begeleiding en materialen.

CREATIEF DENKEN in ONDERWIJS Worskhops, training, begeleiding en materialen. in NDERWIJS Creativiteit en Creatief Denken Creativiteit is een unieke eigenschap van de mens. Kijk om je heen, alles wat verzonnen en gemaakt is, vindt zijn oorsprong in het menselijk brein. Dat geldt

Nadere informatie

AMSTERDAM 2015-16 MASTER IN COACHING JE KAN ANDEREN PAS COACHEN ALS JE JEZELF KAN COACHEN

AMSTERDAM 2015-16 MASTER IN COACHING JE KAN ANDEREN PAS COACHEN ALS JE JEZELF KAN COACHEN AMSTERDAM 2015-16 MASTER IN COACHING JE KAN ANDEREN PAS COACHEN ALS JE JEZELF KAN COACHEN FEMKE DEKKER Voormalig roeister, driemaal actief op de Olympische Spelen Trainer Mentale Kracht bij de Politie

Nadere informatie

SCHOOL ONDERSTEUNINGS PROFIEL

SCHOOL ONDERSTEUNINGS PROFIEL Met het Schoolondersteuningsprofiel worden de volgende onderdelen in beeld gebracht: Specifieke kennis en kunde Aantoonbare specifieke deskundigheid Extra ondersteuning ism externe partners SCHOOL ONDERSTEUNINGS

Nadere informatie

De Klankhof t Kofschip waar iedereen tot zijn recht komt

De Klankhof t Kofschip waar iedereen tot zijn recht komt Positionering De Klankhof en t Kofschip, Etten-Leur Kernwoorden: Je mag er zijn Vertrouwen Positief kijken naar jezelf en anderen Meervoudige intelligentie Samen de merkbelofte van De Klankhof t Kofschip:

Nadere informatie

Nieuwsbrief. Stuurgroep Jong

Nieuwsbrief. Stuurgroep Jong Nieuwsbrief Stuurgroep Jong IN DIT NUMMER Even voorstellen: Stuurgroep Jong Wat doet CNV onderwijs voor Jou? Op reis met Edukans Invallen Even wat anders! Nieuws: - Event 2014 - Netwerkbijeenkomsten Vacature

Nadere informatie

Ruimte voor Talent in Gelderland Professionaliseringstrajecten Excellentie, Wetenschap en Techniek

Ruimte voor Talent in Gelderland Professionaliseringstrajecten Excellentie, Wetenschap en Techniek Ruimte voor Talent in Gelderland Professionaliseringstrajecten Excellentie, Wetenschap en Techniek - Staat talentherkenning en ontwikkeling bij u op school de komende jaren op de agenda? - Wilt u een rijke

Nadere informatie

Coördinator Wetenschap en Techniek

Coördinator Wetenschap en Techniek Coördinator Wetenschap en Techniek De post-hbo opleiding Coördinator Wetenschap en Techniek heeft tot doel leraren en middenkaderfunctionarissen toe te rusten met inzichten en vaardigheden op het gebied

Nadere informatie

academische lerarenopleiding basisonderwijs

academische lerarenopleiding basisonderwijs academische lerarenopleiding basisonderwijs De bevlogen docent Ik vind het belangrijk om aan studenten mee te geven dat ieder mens en ieder kind een persoonlijk verhaal heeft en dat dat verhaal er mag

Nadere informatie

In 10 stappen van project naar effect!

In 10 stappen van project naar effect! In 10 stappen van project naar effect! een handleiding voor slim zorgen > Betrek de belangrijke sleutelpersonen > Stel projectteam samen & kies pilotteams > Screen de huidige situatie > Organiseer een

Nadere informatie

Stichting leerkracht: elke dag samen een beetje beter

Stichting leerkracht: elke dag samen een beetje beter Stichting leerkracht: elke dag samen een beetje beter Wat is leerkracht? Stichting leerkracht is een organisatie van enthousiaste experts uit het onderwijs en bedrijfsleven die scholen helpt in het ontwikkelen

Nadere informatie

DO'S EN DON'TS VOOR OUDERS

DO'S EN DON'TS VOOR OUDERS WWW.PESTWEB.NL DO'S EN DON'TS VOOR OUDERS Kinderen en jongeren willen je hulp, als je maar (niet)... Wat kinderen zeggen over pesten Kinderen gaan over het algemeen het liefst met hun probleem naar hun

Nadere informatie

Onderwijs van de 21ste eeuw:

Onderwijs van de 21ste eeuw: Onderwijs van de 21ste eeuw: didactiek, wetenschap en technologie 2015-2016 ACADEMIE PEDAGOGIEK EN ONDERWIJS saxion.nl/apo Onderwijs van de 21 ste eeuw: didactiek, wetenschap en technologie Professionaliseringsaanbod

Nadere informatie

Sprankelend Spraakmakend Verrassend Inspirerend Waanzinnig

Sprankelend Spraakmakend Verrassend Inspirerend Waanzinnig Grijp je Ambities Sprankelend Spraakmakend Verrassend Inspirerend Waanzinnig Je dromen verwezenlijken in 7 stappen. Grijp je ambities Brengt je dichterbij je ideaal Laat je talenten leven Helpt je het

Nadere informatie

"Hoe verhoog ik de ouderbetrokkenheid binnen een digitale omgeving" Workshop Basisschoolnet.nl. Adaptief naar een goed schooladvies Workshop ROUTE VO

Hoe verhoog ik de ouderbetrokkenheid binnen een digitale omgeving Workshop Basisschoolnet.nl. Adaptief naar een goed schooladvies Workshop ROUTE VO "Hoe verhoog ik de ouderbetrokkenheid binnen een digitale omgeving" Workshop Basisschoolnet.nl Adaptief naar een goed schooladvies Workshop ROUTE VO Bètaberoepen in de les Workshop Hogeschool Utrecht Betere

Nadere informatie

Inhoud. Inleiding 9. 5 Planning 83 5.1 Leerdoelen en persoonlijke doelen 84 5.2 Het ontwerpen van het leerproces 87 5.3 Planning in de tijd 89

Inhoud. Inleiding 9. 5 Planning 83 5.1 Leerdoelen en persoonlijke doelen 84 5.2 Het ontwerpen van het leerproces 87 5.3 Planning in de tijd 89 Inhoud Inleiding 9 1 Zelfsturend leren 13 1.1 Zelfsturing 13 1.2 Leren 16 1.3 Leeractiviteiten 19 1.4 Sturingsactiviteiten 22 1.5 Aspecten van zelfsturing 25 1.6 Leerproces vastleggen 30 2 Oriëntatie op

Nadere informatie

Presentatie Tekst Top plan (talentontwikkelingsplan) Amy Kouwenberg OABCE1A

Presentatie Tekst Top plan (talentontwikkelingsplan) Amy Kouwenberg OABCE1A Presentatie Tekst Top plan (talentontwikkelingsplan) Amy Kouwenberg OABCE1A INLEIDING Ik heb vandaag een cadeautje meegenomen. Niet voor jullie, maar voor mijzelf. Het cadeautje staat voor de verrassingen

Nadere informatie

Succesvolle carrière als (wijk)verpleegkundige? Verstand van Zorg

Succesvolle carrière als (wijk)verpleegkundige? Verstand van Zorg Succesvolle carrière als (wijk)verpleegkundige? Verstand van Zorg Opleiding én prachtbaan Verpleegkundige als regisseur van de zorg De komende jaren verandert de zorg ingrijpend. Steeds minder mensen verblijven

Nadere informatie

Vragen pas gepromoveerde

Vragen pas gepromoveerde Vragen pas gepromoveerde dr. Maaike Vervoort Titel proefschrift: Kijk op de praktijk: rich media-cases in de lerarenopleiding Datum verdediging: 6 september 2013 Universiteit: Universiteit Twente * Kun

Nadere informatie

Karin de Galan. Karin de Galan (1967) is sinds 1991 trainer en coach.

Karin de Galan. Karin de Galan (1967) is sinds 1991 trainer en coach. Karin de Galan Karin de Galan (1967) is sinds 1991 trainer en coach. Ze heeft zich gespecialiseerd in het trainen van trainers en richtte in 2007 de galan school voor training op. Eerder werkte ze als

Nadere informatie

Regeldrukagenda gaat strijd aan met bureaucratie

Regeldrukagenda gaat strijd aan met bureaucratie Illustraties: Susi Bikle Regeldrukagenda gaat strijd aan met bureaucratie Iedereen is het erover eens: er moet een einde komen aan de overbodige papieren rompslomp in het onderwijs. Werkgevers, werknemers

Nadere informatie

Morele vorming in het voortgezet onderwijs Een peiling onder leidinggevenden en ouders

Morele vorming in het voortgezet onderwijs Een peiling onder leidinggevenden en ouders Morele vorming in het voortgezet onderwijs Een peiling onder leidinggevenden en ouders Auteurs: Drs. G. van der Meulen Referentie: WvdJ/SL 11.0426 Datum: maart 2007 Het lectoraat Morele vorming in het

Nadere informatie

Visie op de rol als uitvoerder van onderwijs

Visie op de rol als uitvoerder van onderwijs Visie op de rol als uitvoerder van onderwijs Proeve van bekwaamheid als uitvoerder van onderwijs door Priscilla, student bij pabo InHolland Alkmaar Bij Pabo Alkmaar voeren 4 e jaarsstudenten een ondernemende

Nadere informatie

Wat gaan we doen? Colofon. Almeerse Scholen Groep. Koersplan maart 2015

Wat gaan we doen? Colofon. Almeerse Scholen Groep. Koersplan maart 2015 Colofon De uitgebreide versie van het ASG Koersplan 2015-2018 kunt u vinden op www.almeersescholengroep.nl. Dit is een uitgave van de Almeerse Scholen Groep. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd

Nadere informatie

Leiding geven aan leren 2015-2016 ACADEMIE PEDAGOGIEK EN ONDERWIJS. saxion.nl/apo

Leiding geven aan leren 2015-2016 ACADEMIE PEDAGOGIEK EN ONDERWIJS. saxion.nl/apo Leiding geven aan leren 2015-2016 ACADEMIE PEDAGOGIEK EN ONDERWIJS saxion.nl/apo Leiding geven aan leren Waarom en voor wie Onderwijsgevenden in het primair onderwijs (regulier en speciaal onderwijs),

Nadere informatie

Advies Rapport Zoek ieders Talent & Excelleer! Hoe excellentie ook in het hoger onderwijs kan worden gestimuleerd

Advies Rapport Zoek ieders Talent & Excelleer! Hoe excellentie ook in het hoger onderwijs kan worden gestimuleerd Advies Rapport Zoek ieders Talent & Excelleer! Hoe excellentie ook in het hoger onderwijs kan worden gestimuleerd Samenvatting Excellentie kan het beste worden gestimuleerd door het coachen van de persoonlijke

Nadere informatie

Medewerkerstevredenheidsonderzoek

Medewerkerstevredenheidsonderzoek Medewerkerstevredenheidsonderzoek Dit medewerkerstevredenheidsonderzoek bestaat uit een aantal standaard onderwerpen die vaak gebruikt worden in medewerkerstevredenheidsonderzoeken. Afhankelijk van de

Nadere informatie

dit gaat over mij en mijn vak het is snel en gemakkelijk en je ziet wat je hebt bereikt

dit gaat over mij en mijn vak het is snel en gemakkelijk en je ziet wat je hebt bereikt nieuw in mijn functie, had ik snel en goed overzicht wat er speelde in mijn team ik heb met COSMO in kaart waar ik zelf voor sta we zien een grote groei van de ontwikkelingen in de teams nu hebben we veel

Nadere informatie

21st Century Skills Training

21st Century Skills Training Ontwikkeling van competenties voor de 21 e eeuw - Vernieuwend - Voor werknemers van nu - Met inzet van moderne en digitale technieken - - Integratie van social media - Toekomstgericht - Inleiding De manier

Nadere informatie

Sollicitatietraining: op weg naar stage & werk

Sollicitatietraining: op weg naar stage & werk Sollicitatietraining: op weg naar stage & werk De jongeren die zich aanmelden bij Maljuna Frato hebben een grote afstand tot de arbeidsmarkt en hebben weinig of geen zicht op hun mogelijkheden, kwaliteiten

Nadere informatie

Training Netwerken Forum 12-5-2014

Training Netwerken Forum 12-5-2014 Training Netwerken Forum 12-5-2014 Inhoudsopgave Inleiding 3 Doelen 4 Deelnemers 4 Werkvormen 4 Programma 4 Voorstellen & introductie 5 Inleiding 6 Opdracht Je eigen netwerk 7 Theorie 8 Opdracht In gesprek

Nadere informatie