VNCmagazine DE SELFIE-COLLEGA NAP: OPNEMEN OF LATEN STAAN? UITGAVE VAN DE VAKBOND VAN NEDERLANDS CABINEPERSONEEL. nummer

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "VNCmagazine DE SELFIE-COLLEGA NAP: OPNEMEN OF LATEN STAAN? UITGAVE VAN DE VAKBOND VAN NEDERLANDS CABINEPERSONEEL. nummer 7-2015"

Transcriptie

1 VNCmagazine nummer NAP: OPNEMEN OF LATEN STAAN? DE SELFIE-COLLEGA UITGAVE VAN DE VAKBOND VAN NEDERLANDS CABINEPERSONEEL

2 De zekerheid dat u in goede handen bent Van Medisch tot Cosmetisch Parkkliniek behoort al jaren tot de beste kliniek voor cosmetische en plastische chirurgie in Nederland. Die reputatie hebben we opgebouwd door te kiezen voor kwaliteit op alle fronten: eerlijk advies, deskundige chirurgen, professionele apparatuur en duidelijke afspraken. Naast de onverzekerde cosmetische zorg is het geruststellend te weten dat we in Park Medisch Centrum met alle zorgverzekeraars in Nederland contracten hebben afgesloten over de vergoedingen. Dit geldt niet alleen voor de plastische chirurgie, maar ook voor de orthopedie en neurochirurgie. Parkkliniek Rotterdam B.V. Hoofdweg GH Rotterdam Tel: AL 18 JAAR Vermogensbeheer of zelf beleggen? Plastische chirurgie Neurochirurgie Orthopedie Ambassador Investments staat voor puur en persoonlijk vermogensbeheer. Onze beleggingsfondsen stellen u in staat om met behoud van volledige bewegingsvrijheid vermogen op te bouwen voor nu en in de toekomst! Zonneallergie Omdat we met een puberende hond én dochter zitten, besluiten we dit jaar vakantie in eigen land te vieren. Hond hoeft niet in de kennel en de dochter niet al te strak aan banden. Toevallig zijn de weergoden ons gunstig gezind en is het nog stralend weer ook. Zo kan het dat wij met hond in ons kielzog het duin afdalen om op het eerste het beste terras een ijskoud witbiertje achterover te slaan. We hebben ons net gesetteld als pal naast ons vier zeer gebruinde gasten neerstrijken om vakantieverhalen uit te wisselen. Zo te horen was het leuk op Ibiza en Mallorca. Ik soes al een beetje van de zon als het gesprek op Ryanair komt. Bezorgd checkt mijn man m n nek op rode vlekken en snel wenkt hij de ober om af te rekenen, want als iemand in mijn bijzijn drie keer Ryanair zegt, krijg ik een enorm slecht humeur. Gelukkig blijken deze mensen vreselijke ervaringen te hebben. Net goed, fluister ik. Opgelucht bestelt mijn man nog wat. Helaas ruimt ons viertal het veld voor twee heren die luidkeels hun golfavonturen in Edinburgh gaan zitten bespreken. Ik heb trouwens op hun Facebook geklaagd over die gebroken club, toetert ruitjes. Zeker niks meer van gehoord, galmt rode broek. Jawel, ze antwoordden binnen een uur dat ze het zouden gaan uitzoeken. Ik sta meteen op standje alert. Rode broek snuift misprijzend: Zeker nog niks mee gebeurd. We kregen ook al geen gratis upgrade naar de businessclass. Onrustig schuif ik op mijn stoel. Manlief staat abrupt op om de ober weer te zoeken. Nou, blaat ruitjes, Ik vond het overwing best oké qua beenruimte, maar het was er veel te koud en die zoutjes waren niet te vreten. Hond en man staan inmiddels driftig te gebaren dat ik vooral NU mee MOET komen, ter illustratie draaien ze zich om en benen weg. Loom sta ik op, ik wil van alles zeggen maar houd het op: Ondanks al het gekat op KLM, nog een hele prettige avond heren en toch fijn dat u niks voor het drankje hoefde te betalen. Volgend jaar gaan we naar Kirgizië of Oezbekistan of zo, in ieder geval ergens waar ik totaal clueless ben van alle gesprekken om me heen ben. Wel zo rustig. Arlette Bruser Hoofdredactie VNC Magazine editorial Eemnesserweg 11-03, 1251 NA Laren NH Ambassador Investments is opgenomen in de registers van AFM & DNB en is aangesloten bij het DSI. VNC-nr

3 deze maand september 2015 Angela Visser, transavia bestuurslid interviewt collega Leon Verberkt schrijft de column Coach! Cover Artikelen 29 OR-talk ISMS 34 NAP, opnemen of laten staan 36 KLC en KLM cabinepensioenplan 38 De Selfie-collega 42 Belastingen: hersteld vertrouwen Columns 1 Editorial 4 Blik op de Baan 30 Lijf & leden 32 Coach! 41 Filijntje 54 Vluchtzinnig Gerard Reezigt-Hazes helpt VNC-leden met belastingadviezen Christian Clerx zoekt de leukste plekjes ter wereld uit Janke Keus, eenbander met een passie voor muziek, is een enthousiaste collega die direct instemde om bij Lake Louise in Calgary voor de cover te poseren. Rubrieken 6 Goed gevonden - lifestyle 9 Vluchtpost 12 Destination Kaapstad 13 VNC achtergrond 14 IPB 17 KLM achtergrond 20 Destination - Moskou 21 Servicedesk 23 KLC achtergrond 24 transavia achtergrond 27 Arke achtergrond 44 Destination Altea 45 KLC en route 46 Goed gevonden - culinair 48 Standpunt Ledenraad 56 Goed gevonden - travel 58 RSVP 61 Persoonlijk 62 Goed gevonden Crew Life 65 Ten voeten uit Natalie Dijkgraaf heeft het in Lijf & Leden over Core Stability Training 34 Melissa Franck schrijft de Plaatsvervangend hoofdredacteur Ingrid Brama is eindverantwoordelijk levensechte columns Vluchtzinnig Sander van Dijk doet aan vormgeving voor alle communicatie van de VNC 38 Nathalie Pruijs benadert haar collega s met een camera Jannette Passchier ondersteunt de redactie vanuit het VNCkantoor Michel Verbeek is redacteur en VNC-medewerker Alle teksten voor het Magazine komen langs bij Pia van Boven VNC-nr VNC-nr

4 Blik op de Baan Betrokken mensen Annette Groeneveld Vorig jaar ging er een langgekoesterde wens van easyjet in vervulling: de maatschappij opende een basis op Amsterdam. Die basis begon met drie vliegtuigen, maar de ambitie is meer: groei naar vier of meer vliegtuigen en het aanboren van de zakelijke markt. Voor de feestelijke receptie in Amsterdam ter gelegenheid van de opening valt bij mij een uitnodiging in de bus. Alle stakeholders worden uitgenodigd en dus ook de VNC. Je zou denken dat een low cost als easyjet vakbond-avers zou zijn, maar daar blijkt niets van. Ik word uiterst hartelijk ontvangen en voorgesteld aan de mensen die de basis op Amsterdam gaan runnen. Uit het EurECCA-netwerk wist ik toen al dat easyjet in verschillende landen, zoals Frankrijk en Portugal, cao s heeft afgesloten. De houding van easyjet is duidelijk positief ten aanzien van overleg met werknemersorganisaties. Een houding die bij andere low cost carriers zoals Ryanair en Arke ver te zoeken is. Ryanair ontslaat in Europa anno 2015 werknemers die lid worden van een vakbond en Arke weigert gewoon in overleg te treden en houdt de Arke-bestuurder van de VNC op armlengte. Zo kan het helaas ook. Rock bottom Dat wil overigens nog niet zeggen dat het prima geregeld is voor onze cabinecollega s bij easyjet. De arbeidsvoorwaarden zijn rock bottom. Cabinepersoneel dat overplaatsing heeft aangevraagd naar Amsterdam moet salaris en andere arbeidsvoorwaarden zoals reiskostenvergoeding inleveren. Sommigen gaan er honderden euro s op achteruit. Nieuw personeel heeft een tijdelijk contract en is erg huiverig om het hoofd boven het maaiveld uit te steken, want een volgend contract is altijd een onzekerheid. Samen sterk De eerste easyjetters zijn al lid geworden van de VNC en een aantal zeer betrokken easyjet-cabineleden wil zich er graag sterk voor maken dat meer potentiële leden zich melden. Een belangrijke eis van deze mensen is discretie: men wil absoluut niet dat hun werkgever te weten komt dat ze lid zijn. De tijdelijke contracten waar deze mensen op werken is daar met name debet aan. Ik denk dat het juist voor deze groep van groot belang is dat de VNC in gesprek komt met easyjet, om een correcte uitvoering van de wet Werk en foto pcruciatti Zekerheid te garanderen en wat rust te brengen in hun hoofden. Werknemers met een tijdelijk contract zijn namelijk niet vogelvrij. Zonder duidelijke reden geen nieuw contract aanbieden terwijl er wel werk is en intussen gewoon nieuwe mensen aannemen, dat mag in Nederland niet. Op je eentje kom je daar niet uit, maar met een sterke belangenbehartiger als de VNC wel. Gespreid bedje Van een andere orde, maar niet minder belangrijk, zijn de betrokken collega s die bij KLM, KLC en transavia in de Ondernemingsraad en Groepscommissies onze belangen behartigen. Het lijkt soms ver van het bed, maar dat is het niet. Sterker nog, zij gaan zelfs letterlijk over de kwaliteit van het bed waar jij na een vlucht waar ook ter wereld in ligt. Over alle afspraken die in de verschillende cao s staan over onder andere schema s, hotel- en daggelden en personeelsbeleid, beslissen deze collega s mee. Heel veel collega s bellen met bestuurders van hun sectie of met de Servicedesk. Vragen over schema s, pensioen, zwangerschap, arbeidsongeschiktheid, of iets wel of niet mag in een indeling teveel om op te noemen. De VNC heeft er met de verschillende maatschappijen afspraken over gemaakt en onze collega s in de Uiteindelijk bepalen we met z n allen wie in de OR en GC zitting nemen, maar eerst hebben we wel collega s nodig die erin wíllen GC en de OR hebben meegekeken bij de implementatie van deze afspraken en zien toe op de uitvoering. Ze hebben zoveel kennis en ervaring opgebouwd dat we antwoord kunnen geven op al die vragen. Maar dat komt niet vanzelf. We need you! Volgend jaar zijn er weer verkiezingen voor de Ondernemingsraad en de Groepscommissie. Uiteindelijk bepalen we met z n allen wie daarin zitting nemen, maar we hebben wel betrokken collega s nodig die zich hier sterk voor willen maken. Sommigen stoppen ermee nadat ze er een aantal jaar veel tijd in hebben gestoken. Een mooi moment voor anderen om het stokje over te nemen. Denk er eens over na of het iets voor jou is. Want als je niet meepraat, heb je ook geen stem. 4 VNC-nr VNC-nr

5 Goed gevonden Onder redactie van Arlette Bruser en Pia van Boven, met medewerking van Jannette Passchier lifestyle Lief Collega Carola Fruyt van Hertog van transavia maakt samen met haar moeder handgemaakte stoere en originele babyslofjes en -mutsjes voor kleine jongens en meisjes. Neem een kijkje op de FB-pagina Joll Slofjes en je ziet een keur aan originele exemplaren. Voor moeders en dochters zijn er ook lieve schouderen kekke festivaltasjes. Wil je een paar babyslofjes winnen (grijs of roze met knoop)? Mail dan BABYSLOFJE en de MAAT naar Cheers! Voor de echte whiskyliefhebber m/v hebben we een bijzonder buitenkansje: meedoen aan een whiskyproeverij van topmerk The Balvenie. Je wordt helemaal bijgepraat door whisky-ambassadeur Tony van Rooijen over het merk en de geschiedenis ervan, over Single Malt Scotch en sterke verhalen die daarover de rondte doen. Dit alles terwijl je slokjes neemt van respectievelijk The Balvenie DoubleWood 12 Years Old, Single Barrel, Caribbean Cask 14 Years Old, Single Barrel Sherry Cask 15 Years Old, DoubleWood 17 Years Old en PortWood 21 Years Old. Ben je een echte fan? Meld je dan aan met codewoord WHISKY op Koffietijd De Heren van de Koffie dachten diep en lang na en kwamen met een uniek concept: bij hen kun je volautomatische coffeemakers van het vooraanstaande merk Jura leasen en er een koffiebonenabonnement bij afsluiten. Hoe slim is dat! Op alleen de koffiebonen kun je je ook abonneren, of je koopt ze los, maar dan zijn ze wel iets duurder. Kijk op herenvandekoffie.nl voor het assortiment. De VNC mag drie keer een koffieboonmaandpakket verloten, mail de code KOFFIE naar Doe een walsje De Hollandse website Nuvo Niche biedt geuren, mode, accessoires en hebbedingen van merken die niemand kent, zoals Resident, Capri Blue en Stella & Bow. Ze hebben ook een heel fijne verzorgingslijn voor mannen: Les Indiennes. Aftershaves en shaving balm in grafisch zwart-wit, met raadselachtige namen als Waltz in Darkness. Shaving Balm, 36,60, nuvo-niche.com. 6 VNC-nr VNC-nr

6 vluchtpost Bedankt voor de goede ondersteuning! Ik werk al heel wat jaren bij Arke en al die tijd ben ik lid van de VNC omdat ik het belangrijk vind dat arbeidsvoorwaarden worden behouden en verbeterd. Nu heb ik ervaren dat ik ook voor professionele ondersteuning bij de VNC terecht kan. Enige tijd geleden had ik een klein geschil met mijn werkgever en heb ik de VNC om hulp gevraagd. Het was heel fijn dat ik mijn verhaal kon doen en ik voelde me direct gesteund. Niets was te gek en als ik een gesprek met mijn werkgever zou aangaan, wilde er zelfs iemand van de VNC met me meegaan. Ik had het gevoel dat mijn probleem uit handen werd genomen en dat gaf een hoop rust. Dus bij deze: nogmaals bedankt voor de goede ondersteuning en begeleiding! Zo zie je maar hoe belangrijk het is lid te zijn van een goede vakbond zoals de VNC. Naam bij redactie bekend 10 oktober reünie oud-klm-passagecollega s Op zaterdag 10 oktober is er een reünie voor oud-collega s die tussen 1975 en 1985 werkzaam waren bij de KLM-afdeling Passage. Na het succes in 2010 werd al snel duidelijk dat het niet bij een eenmalige KLM/PH reünie zou blijven. Op veler verzoek doen we het nog een keer: Zaterdag 10 oktober 2015, Restaurant t Fort, Vijfhuizen. Ga naar klmphreunie.nl en vul het aanmeldformulier in. Doe dat tijdig in verband met de organisatie. Het entreegeld kan later worden overgemaakt; pas dan wordt de registratie definitief. Breng ook ex-collega s op de hoogte, want hoe meer mensen er komen, hoe leuker. Je kunt ons ook vinden op Facebook: EX KLM PH Paul Vrijenhoek en Marijke Aberson foto Ingrid Brama Aanvulling Vluchtpost Magazine 6: IR Van P&A ontvingen wij een aanvulling op Vluchtpost Recht op een CS-dag in VNC Magazine 6. De Ingenomen Verlof (IR) regel zoals omschreven in Vluchtpost geldt alleen wanneer er van drie dagen RV één dag wordt ingenomen. Maximaal eenmaal per het tweeweekse reserveblok kan drie RV teruglopen naar twee RV. Wordt de ingenomen dag niet teruggegeven in het blok, dan blijft deze niet alleen op de IR-teller staan maar komt er ook één dag op de CS-teller, zonder deeltijdverrekening. Dit wordt achteraf door P&A gedaan. Verder liet P&A ons het volgende weten: Het is een misvatting dat dit alleen maar gebeurt wanneer de CA hierover aan de bel trekt. In het betreffende geval kan het echter zo zijn dat de registratie bij diegene is geslipt, wat wij uiteraard betreuren. De volledige regeling staat overigens op klm4u > Werk en Rusttijden (WRR) > IR: Ingenomen Verlof (IR). 8 VNC-nr VNC-nr

7 Steun van de KLM-directie SP Ron Smits ziet veel technische klachten aan boord, die weken of zelfs maanden niet worden verholpen. Als ik aan de registratie zie dat de passagiers/frequent Flyers beter op de hoogte zijn van de technische staat van onze toestellen dan wij als cabinepersoneel, moet ik concluderen dat er structureel iets mis is. Ron schreef een mail naar de heer Elbers en ontving daar antwoord op. We plaatsen de correspondentie die Ron met een belangrijke vraag achterlaat: Hoe serieus worden wij als cabinepersoneel en kader eigenlijk genomen?? Geachte heer Elbers, Ik lees met belangstelling uw columns waarin u onder andere aangeeft hoe belangrijk onze passagiers voor ons zijn. Als frontline medewerker (Senior Purser) kan ik de passagiers elke reis mijn verontschuldigingen aanbieden voor zaken waar ik niets aan kan doen. Dat begin ik zo langzamerhand zat te worden. Worden passagiers en crew wel serieus genomen? Ik zal proberen dit toe te lichten aan de hand van een paar voorbeelden. Vliegtuigen vliegen wekenlang rond met dezelfde technische klachten: PH-BVA eind juni, ik vloog driemaal achter elkaar met dezelfde machine. Die had technische klachten die wij doorgaven, maar daar werd al die tijd niets aan gedaan. Eén passagier kwam uit TPE en had speciaal een stoel met meer beenruimte geboekt. Videosysteem was op die hele rij kapot. Hij vloog met mij door naar GRU. Zelfde machine, zelfde stoel en weer geen video. Vijfentwintig uur aan boord zonder enige vorm van entertainment. Deze klacht had ik een week vóór de vlucht al doorgegeven. Op datzelfde toestel in de C-Class hadden we een aantal stoelen waar de poweroutlet kapot was. Op 1 augustus vertrokken we vanuit NRT met een machine waar de APU al een maand kapot is. Buitentemperatuur van 36 graden, een volle machine en geen airco. Frequent flyers weten vaak beter welke technische klachten bij welke registratie horen dan de crew. Ik vraag mij werkelijk af of het niet hebben van onderdelen op voorraad een verstandige keus is. Streven wij wel hetzelfde doel na? Reactie KLM-bestuur Uit maar liefst meer dan tien (!) verschillende KLM (sub) afdelingen reageerden tientallen collega s op de brief van Ron. Kortom: teveel om alle reacties te publiceren. De redactie geeft de hoofdlijnen hiernaast weer. Op zich vinden wij de betrokkenheid van het bedrijf positief, maar dat moet over veel minder schijven kunnen! Om maar met de woorden van CEO Elbers te spreken: het moet efficiënter, minder traag en minder duur.... Nu nog de woorden omzetten in daden. Bedenk: als cabinepersoneel zo omslachtig te werk zou gaan, hadden onze passagiers bij de landing waarschijnlijk nog altijd geen adequate service genoten In de prijzen De woorden Prijzenregen en Prijzencircus zijn elders al in gebruik, maar ze kwamen wel bij ons op toen we de stapel postpakketten zagen bij het VNC-secretariaat. Dankzij de vele enthousiaste sponsors hebben we in het dubbelnummer van het Magazine vele tientallen prijzen kunnen weggeven. Alle prijswinnaars hebben inmiddels hun prijzen ontvangen. Zeer hartelijk willen we danken: Rituals, Smateria.nl, de auteurs van Hemels, CityZapper, Buddha- Ibiza.nl, Floatcenter, Morethanhip.nl, Hipps.nl, uitgeverij Terra Lannoo en De Mengformule. Redactie Aanvulling van de redactie Ron deelde met ons de vele mails die hij vanuit KLM ontving. Uiteenlopend van een verhelderende mail met achtergrond van de incidenten, een empatische mail met een uitnodiging om een keer langs te komen, een begrijpende mail met herkenning van de frustratie omdat zijn voorbeelden blijven hangen in de hiërarchie, een veelbelovende mail dat processen anders moeten worden ingericht en de front line staf beter moeten ondersteunen, en nog een erkenningsmail van wat Ron aangeeft en de toevoeging dat het soms erg lastig is om door de zuilen heen te komen. Ron reageerde daarop met: Het gaat erom dat de woorden van de heer Elbers in die columns mooi lijken, maar dat wij daar in het veld niets aan hebben als die woorden niet omgezet worden in daden. Wij doen enorm ons best aan boord, maar voelen ons niet gesteund door de directie. Zij zijn de enigen die hier iets aan kunnen doen. Zelf kan ik contact opnemen met Maintenance tot ik een ons weeg, maar dat heeft geen enkel resultaat als de directie haar beleid niet aanpast. Ook een vraag? Binnenkort wil de redactie graag een interview houden met KLM-CEO Pieter Elbers. Gezien de enerverende periode waarin het bedrijf verkeert, heb jij hem misschien ook wel iets te vragen. Het valt te proberen! Stuur je vraag naar met in de onderwerpregel Interview Elbers. We maken een selectie uit de inzendingen. Reacties op de inhoud van VNC Magazine en pittige discussies over ons vak zijn van harte welkom bij Vluchtpost. Anonieme inzendingen worden alleen geplaatst mits de inzender bekend is bij de redactie en lange brieven kunnen worden ingekort. De redactie behoudt zich het recht voor om streamers te plaatsen. Stuur je reactie per mail naar onder vermelding van Vluchtpost, of per post naar VNC, Stationsplein NO 406, 1117 CL Schiphol-Oost of deponeer je bijdrage in de VNC postbus op het Bemanningencentrum. 10 VNC-nr VNC-nr

8 Destination VNC Op gezette tijden besluit het Algemeen Bestuur van de VNC een lid dat zich uitermate heeft ingespannen voor de vereniging eens extra in het zonnetje te zetten. De VNC kan zo n lid tot lid van verdienste benoemen en dat is de afgelopen maanden twee keer gebeurd. Asami Gokan viel als eerste de eer te beurt. Asami is een zeer gewaardeerde ACC-collega die zich inspant voor de belangen van haar Japanse collega s - een grote groep Japanse collega s is lid bij ons. Een ander nieuw lid van verdienste is Jürgen Nagelkerke. Jürgen behoeft bijna geen introductie, hij is al jarenlang lid van de Planning & Assignment-commissie in GC31, OR-lid en vraagbaak voor de VNC op P&A gebied. lay-out die aansluit op de nieuwe huisstijl. Natuurlijk hoort daarbij ook een nieuw logo. En als klap op de vuurpijl krijgen we ook nog een nieuwe naam. In de Algemene Ledenvergadering van juni is besloten dat we van vakbond weer teruggaan naar vereniging. We zijn ooit begonnen als vereniging en wij vinden deze naam ook meer bij ons passen. De volledige naam wordt Vereniging Nederlands Cabinepersoneel. Via onze mediakanalen houden we je op de hoogte van het live gaan van al deze zaken. Door al deze vernieuwingen en ook door de vakantie die de meesten van ons hebben genoten, gaan we dit najaar weer met veel zin en energie aan de slag. Er is genoeg werk te doen! Kaapstad - foto Fia Moronsard VNC in een nieuw jasje De afgelopen maanden hebben we veel energie gestoken in het vernieuwen van de VNC op vele vlakken. Zo hebben we verbouwd: het VNC-kantoor is compleet vernieuwd en voldoet nu aan alle wensen die we hadden om onze leden, jou dus, zo goed mogelijk te kunnen bedienen. Om dit niet ongemerkt voorbij te laten gaan, hebben we eind augustus een openingsweek gehouden waar ook een flink aantal van jullie langs is geweest op de koffie of voor een borrel. Uiteraard ben je ook na deze openingsweek altijd welkom! Intussen zijn we ook heel druk geweest met het bouwen van een nieuwe website met bijbehorende huisstijl. Hiermee zijn we nu aan het schaduwdraaien. Ook het Magazine krijgt een andere Marion Leguijt Algemeen secretaris 12 VNC-nr VNC-nr

9 tekst Arlette Bruser IPB Athene - Αθήνα, Athina was in de oudheid al een grote stad. De oude Grieken noemden het een polis, wat betekent dat de burgers op godsdienstig, militair en economisch vlak gingen samenwerken. Bingo: inderdaad is in Athene de democratie ontstaan en wat heeft die ons allen niet gebracht. Overblijfselen van de oude polis zijn nog steeds te zien. Zo kun je aan de voet van de Acropolis de vroegere stadsvesting in een van de vele straatjes prima eten. De oude tempel, het Parthenon en de Agora, het plein waar alle belangrijke gebouwen aan stonden, zijn ook nog steeds te bezoeken. Hoe vervreemdend is het wel niet als je bedenkt dat dit alles meer dan 2000 jaar oud is. De oorsprong van onze beschaving heeft het nogal moeilijk, dat gaan we hier niet bespreken want het was wekenlang voorpaginanieuws. Wacht nog een beetje in verband met de hitte, zo tot het eind van september, boek een IPB-ticket, neem een zakje centjes mee en verbaas je. Onderga de vervreemding, raak de Dorische zuilen van het Theseion aan en bedenk dat iemand dat 2500 jaar geleden ook al kon doen en slenter wat langs de Agora. Zorg dat je rond zonsondergang bij de Acropolis bent, want dan is hij badend in de roodkleurende zon op z n schoonst. Voor shoppen hoef je in Athene bepaald niet te zijn, maar ach, eet een bifteki met horiatiki, neem een baklavaatje toe en laat het geld dan maar zo rollen. Gewoon doen: onder het mom van met een stedentrip help je de Grieken de winter door. IPB VNC-nr VNC-nr

10 KLM Het leek wel storm te lopen met het aantal aanmeldingen voor de komende Ledenraad. Ik vermoed dat het met de huidige situatie van KLM te maken heeft dat de belangstelling voor onze Ledenraad zo groot is. Uiteindelijk hebben precies 100 collega s zich opgegeven; het is in jaren niet meer voorgekomen dat we op dit maximale aantal zaten. Zoals het er nu naar uitziet starten we de eerste formele vergadering op 1 oktober met een volle zaal met een uitgebalanceerde vertegenwoordiging van alle rangen en standen uit ons korps. Het KLM-sectiebestuur is blij dat er zoveel belangstelling is en dat we veel nieuwkomers in de Ledenraad mogen verwelkomen. Cabineoverleg juli Tijdens dit cabineoverleg deelde de KLM-sectie van de UNC (onderdeel van de landelijke Unie) mee dat de bond stopt met vertegenwoordiging van cabinepersoneel. Ze hebben hun leden geadviseerd over te stappen naar de VNC en een groot aantal van hen heeft dat inmiddels gedaan. Via deze weg bedank ik namens mijn medebestuurders Marjolein Germeraad, Kenny van Driessche en Rob van Eijsden voor de prettige samenwerking tijdens de afgelopen jaren. MRC op Europa? De inkt is nog maar net droog onder het cabine-cao-akkoord of KLM vond het al noodzakelijk om mee te delen dat zij het zogenaamde Ik vermoed dat het met de huidige situatie van KLM te maken heeft dat de belangstelling voor onze Ledenraad zo groot is MRC op Europa gaat testen. Het gaat dan over minimum required cabin crew. Dit is een onderwerp dat niet op de overlegtafel van de VNC ligt. In de cao staat natuurlijk dat de Purser leidinggevende is op Europa, maar het aantal CA s op bijvoorbeeld een B staat er niet in genoemd. Dergelijke zaken worden besproken met de Groepscommissie en daarom ligt het bij hen op tafel. De VNC heeft met hen heel korte lijnen over dit onderwerp. Niet alleen GC-leden maar ook een VNC-bestuurslid hebben zich op een van de MRC-testvluchten laten zetten. Als KLM en de Groepscommissie vinden dat er bezuinigingen gehaald kunnen worden uit het aantal FTE s op Europa, dan zijn wij van mening dat die besparing op het conto komt van cabine en we zullen hem dan ook claimen. 16 VNC-nr VNC-nr foto Andre Ran

11 Aanvragen non-actief Het was geen verrassing, maar tijdens het cabine-overleg zei KLM ook dat cabinepersoneel voor de komende winter voor een periode van zes maanden non-actief kan aanvragen. De uitvraag tijdelijk minder werk was al volledig ingevuld en daarmee afgesloten. We hebben KLM de suggestie gedaan om mensen ook voor een kortere periode dan zes maanden non-actief te verlenen en daar zou het bedrijf over nadenken. Hoe meer collega s gebruik kunnen maken van deze tool, hoe beter het is, want het helpt KLM in haar flexibiliteit aangaande de FTE-planning. Dat waren de belangrijkste zaken voor dit overleg. Als dit Magazine uitkomt, heeft het overleg van augustus alweer plaatsgevonden. Hiervan lees je een samenvatting op onze mediamix. Stand van zaken cao Op 25 juni hebben we met KLM een akkoord gesloten voor een cao die geldt tot 1 april 2016 en op 6 augustus heeft onze Ledenraad ingestemd met het resultaat. Tijdens het cabineoverleg van juli hebben de collega s van de UNC en FNV ook meegedeeld dat hun leden met het cao-akkoord hadden ingestemd. We hadden echter nog één open punt: de korte opdracht (KO) 1 om 0. De meerderheid van de FNV-leden was voor het voorstel van de VNC en dus gaan we uiteindelijk voor de compensatie. Als de cao straks ingaat, wordt deze optie in ieder geval tot 1 april 2016 ingevuld. Cao van de vliegers De collega s van de VNV hebben inmiddels ook een akkoord met KLM bereikt, maar zijn al geruime tijd bezig met het afstemmen van de protocolteksten. Als ook hun protocol formeel op papier staat en bekend is, wordt het ter stemming voorgelegd in hun Ledenraad. Als een meerderheid voor stemt kunnen we in een multi-overleg gaan bepalen of alle akkoorden met elkaar in balans zijn en of elke doelgroep in juiste verhouding hun bijdrage levert aan de bezuinigingen Hopelijk komen we er snel samen uit, zodat na een evenwichtig akkoord alle cao s in werking kunnen treden. Chris van Elswijk Voorzitter KLM-sectie VNC Compensatie voor de 1 om 0 De FNV wilde de KO 1 om 0 volledig afschaffen, maar het VNC-voorstel was om er een compensatie van 0,4 CS (Compensatie Saldo) voor te vragen. De UNC ging al mee in ons voorstel en KLM maakte het niet uit, omdat beide oplossingen evenveel kosten. 18 VNC-nr VNC-nr foto Andre Ran

12 Destination servicedesk Eric Manders Regelmatig komen er vragen bij ons binnen over rondcirculerende geruchten. Vanwege de zorgelijke situatie waarin KLM zich bevindt, wordt er over allerlei dingen gespeculeerd. Dan gaan geruchten makkelijk een eigen leven lijden en ongemerkt worden er plantjes gezaaid. Als zo n plantje begint te woekeren ontstaat er een onplezierig gevoel. Zo zou er sprake zijn van het afschaffen van de mogelijkheid om 50% te vliegen en zouden tweebanders opnieuw moeten solliciteren op hun eigen functie, zodat het bedrijf een selectie kan maken van de meest gemotiveerde collega s voor in de business class. Alleen heeft KLM hier op geen enkele wijze met de VNC over gesproken, dus deze geruchten kunnen voorlopig naar het rijk der fabelen. Mocht je onzeker zijn over geruchten die je hoort, neem dan vooral contact met ons op. Wij kunnen het dan ontkrachten, verduidelijken of nuanceren of eventueel bevestigen natuurlijk. Bel op tijd Ook bellen leden ons vaak op naar aanleiding van een ziekmelding, een verzuimgesprek, een klachtenbrief of iets dergelijks. Vaak bellen ze pas lange tijd nadat ze er een gesprek met hun Unit Manager over hebben gehad. Ze zijn dan totaal overvallen door de dingen die daar besproken werden en krijgen ook nog een bevestigingsbrief thuisgestuurd. Als ze die gelezen hebben, zijn ze danig onder de indruk van wat er zwart op wit is vastgelegd. Dat bespreken ze dan met partner, vriend, vriendin, ouders of een collega en uiteindelijk zijn er soms wel weken en soms zelfs maanden verstreken voordat ze contact opnemen met ons. Goed voorbereid Achteraf zaken repareren is vaak erg lastig en daarom is het verstandig om al een in vroeg stadium contact met ons op te nemen. We kunnen je enigszins voorbereiden op hoe een gesprek met je Unit Manager zou kunnen verlopen, zodat je daar niet door wordt overvallen. Je kunt dan ook na het gesprek of de ontvangst van de bevestigingsbrief weer contact met ons opnemen om na te praten of de brief te bespreken. Uiteindelijk willen we bereiken dat een lastige situatie zo prettig mogelijk verloopt en hopelijk zelfs goed afloopt. Top 3 van augustus 1. Roostervragen 2. Ziekmeldingen 3. De IR-teller Moskou - foto Sander van Dijk 20 VNC-nr VNC-nr

13 KLC Het laatste cao-overleg dateert alweer van zes maanden geleden en er zit al maanden helemaal geen schot in de zaak, ondanks de inspanningen van de VNC en haar leden, zoals een handtekeningenpetitie. Begin juni voerde de VNC de druk bij KLC op met een brief en de online petitie, die werd overhandigd tijdens het cabineoverleg. Helaas bleef KLC bij haar punt omtrent de cao-datum: die kon zij niet naar voren halen. Toen heeft de VNC in samenspraak met de UNC het overleg opgeschort, om duidelijk te maken dat wij meer medewerking van KLC verwachten. Angstige collega s Tijdens de ledenraadsvergadering van juni konden leden zeggen welke acties zij vonden dat er tegen KLC genomen moesten worden. In verschillende reacties kwam naar voren dat het cabinekorps wilde dat KLC van houding zou veranderen. Maar ook daar kwam de angst om de hoek kijken. Was die er al bij het tekenen van de petitie, dan was het helemaal eng om je naam te zetten onder bepaalde maatregelen. Hoewel we het ontzettend jammer vinden, begrijpen we goed dat veel collega s deze angst hebben. Iedereen wil natuurlijk doorstromen na vijf jaar en dat proces zo vlekkeloos mogelijk laten verlopen. De andere kant van deze medaille is natuurlijk dat angst nooit bij een werknemer mag regeren. Inmiddels zijn we weer een aantal maanden verder en na veel schriftelijke communicatie hebben wij KLC weer uitgenodigd voor een gesprek. We verwachten dus spoedig weer het cao-proces op te pakken en we hopen dat alle neuzen daarbij snel dezelfde kant op zullen staan. Overname UNC Zoals jullie al verteld is, stopt de UNC met haar belangenbehartiging voor het cabinekorps. Per september 2015 zullen afgevaardigden van deze bond dus niet meer aan tafel zitten met KLC. Het KLC-sectiebestuur is daardoor nog enige vakbonds-gesprekpartner van KLC. Inmiddels hebben wij de voormalige UNC leden bij de VNC verwelkomd. Daar zijn wij heel blij mee, want ondanks de prettige samenwerking met de UNC hebben wij er altijd naar gestreefd om één vakbond te zijn. Sectiebestuur KLC 22 VNC-nr VNC-nr foto Andre Ran

14 transavia Tijdens de cao-onderhandelingen heeft transavia gezegd dat zij het indelingssysteem wil automatiseren en de mogelijkheden van een biedsysteem wil onderzoeken. Al geruime tijd bekijkt een werkgroep wat de mogelijkheden van een automatisch indelingssysteem (optimizer) en een eventueel biedsysteem voor het cabinepersoneel zijn. Tijdens onze onlangs gehouden ledeninfosessies hebben we uitgebreid stilgestaan bij onze bevindingen tot nu toe. Hier volgt een korte samenvatting. Met de hand Bij transavia worden alle roosters handmatig ingedeeld. Je kunt je voorstellen dat dit een lastig en tijdrovend karwei is. Het moeilijkste is foto Angela Visser om naast het bemannen van alle vluchten ook rekening te houden met individuele verzoeken. Het honoreren van een verzoek voor één collega kan gevolgen hebben voor een andere. De VNC vindt gelijkmatig verdeelde roosters, waarbij je niet voortdurend van vroeg naar laat of andersom gaat, of met enorme pieken en dalen, belangrijk. En de wensen van ieder individu zouden een grotere rol moeten spelen. Immers, wat de één prettig vindt, kan voor een ander juist onwenselijk zijn. transavia probeert het wel, maar rekening houden met 1000 cabinecollega s is op de oude manier ondoenlijk. De optimizer Een optimizer verdeelt in één keer alle vluchten over het cabinekorps, zonder onderscheid te hoeven maken tussen de verschillende functies, deeltijdpercentages of meldstations. transavia heeft gekozen voor Jeppersen, een bedrijf uit Zweden dat al bij verschillende airlines een soortgelijk indelingssysteem heeft geleverd. De vliegers gebruiken het bijvoorbeeld: momenteel wordt daar proefgedraaid en binnenkort hopen we de eerste resultaten te kunnen beoordelen. Onze huidige Werk en Rusttijden Regeling (WRR) kan in de optimizer worden gezet, zodat het niet noodzakelijk is om die WRR aan te passen. Het enige probleem waar we tegenaan lopen is dat de vier G-groepen er niet in kunnen worden gezet. Deze vier G-groepen hebben onder andere als functie om de flexibiliteit van het bedrijf te garanderen. De productie van transavia is gedurende het jaar erg grillig en veranderingen in de productie hebben invloed op de roosters. Om de invloed te beperken, zijn toentertijd deze G-groepen gecreëerd. Het afschaffen hiervan heeft geen consequenties voor de WRR, maar er moet wel een oplossing komen om de flexibiliteit van het bedrijf te garanderen. Biedsysteem De wens om meer grip op het rooster te hebben is er één die het cabinepersoneel al jaren heeft. transavia gelooft dat een biedsysteem een verbetering kan zijn ten opzichte van ons huidige verzoekensysteem. Maar het biedsysteem is geen zelfroostersysteem! Het is dan ook niet mogelijk om je eigen rooster helemaal samen te stellen. Jeppersen zegt weliswaar dat de mogelijkheden in theorie erg groot zijn, maar in de praktijk moet je jezelf afvragen of veel biedopties wel wenselijk zijn. Immers, hoe meer biedmogelijkheden er zijn, hoe lastiger wordt het om die voor iedereen te honoreren. In de werkgroep zijn we aan het onderzoeken of we niet eerst met onze huidige drie verzoeken moeten beginnen (een weekendaanvraag, losse VE s of een verzoek voor een vlucht) om de kans te verhogen dat een bieding wordt gehonoreerd. Ook bekijken we of je kunt aangeven of je liever een vroege of juist late vlucht wilt en of een eerlijke verdeling van blok- (tijd tussen off- en onblocks), duty- (tijd vanaf aan- tot afmelden) en nachturen (tussen 00:00 en 06:00 lt) iets is waar we rekening mee moeten houden. De verdeling van dubbele en w-vluchten, en stopjes zou ook een mogelijkheid kunnen zijn. Feedback leden Elke keuze die we bij het systeem maken heeft consequenties: tegenover elke ja staat automatisch een nee. De VNC vindt het belangrijk om al deze keuzes en consequenties te onderzoeken, omdat we zien dat een biedsysteem een verbetering zou kunnen zijn ten opzichte van wat we nu hebben. De kans dat je krijgt waarop je hebt geboden, vinden we echter net zo belangrijk. Tijdens de vier ledeninfosessies hebben we veel nuttige feedback ontvangen. Kon je hier niet bij aanwezig zijn en wil je jouw kijk op de optimizer en het biedsysteem geven of meer weten? Neem dan contact op via Sander Kok Voorzitter sectiebestuur transavia 24 VNC-nr VNC-nr

15 Arke Juli en augustus zijn voor ons de drukste maanden, want veel gezinnen kiezen voor een vakantie met Arke. Tot nader order wordt er nog niet gevlogen op vakantiebestemming Tunesië, sinds de aanslag van eind juni in de badplaats Port El Kantaoui, nabij Sousse. Daarbij waren tientallen doden te betreuren en een groot aantal Nederlandse gasten moest in veiligheid worden gesteld en door Arke worden teruggevlogen. Klanten die nog naar Tunesië moesten vertrekken, konden hun vakantie omboeken. Al met al heeft de aanslag ook een enorme impact op de gehele TUI Group, aangezien Port El Kantaoui een belangrijke bestemming binnen de organisatie is. Mixed Company Flying Een aantal maanden geleden is samen met JetairFly het project Mixed Company Flying (MCF) voor cockpit crew opgestart. De focus ligt hierbij op de gezamenlijke routes naar Punta Cana (Dominicaanse republiek) en Cancun (Mexico). De bedoeling is dat de Nederlandse cockpit crew de Belgische machine naar Brussel vliegt en de Belgische crew de Nederlandse machine naar Amsterdam. Ondanks de vooruitgang die Arke de afgelopen maanden heeft geboekt, kost de voorbereiding meer tijd dan was verwacht. Het MCF wordt daarom tot nader order uitgesteld. plannen we er een in het najaar. We zullen dan spreken over de stand van zaken en er is alle ruimte voor vragen en opmerkingen. Binnenkort mailen we alle leden de datum van de vergadering door. Voor nu is het ontzettend belangrijk dat je je cabinecollega s lid maakt. Dan ontvangen jij en het kersverse lid een leuke cadeaubon ter waarde van 50,-. Hoe meer leden, des te sterker we staan. Voor 12,50 per maand kun je rekenen op alle steun, kennis en vertrouwen van je vakbond en profiteer je bovendien van allerlei leuke aanbiedingen. Kijk voor meer informatie op vnconline.nl. Voor nu veel vliegplezier en geniet van hopelijk mooie nazomerse dagen. Renate Nagtegaal Sectiebestuur Arke Get together Vanwege de vakantieperiode en de topdrukte met de vliegproductie is er in de maanden juli, augustus geen ledenvergadering gepland. Wel 26 VNC-nr VNC-nr foto Andre Ran

16 OR talk ISMS Samenwerken aan veiligheid Alle cabinecollega s hebben een uitnodiging ontvangen voor de eerste e-learning module ISMS. Wat is precies de bedoeling? De Europese wetgeving schrijft voor dat luchtvaartmaatschappijen een safety-management beleid voeren. KLM heeft ervoor gekozen om met ISMS (Integrated Safety Management System) aan deze wettelijke eis te voldoen. Het is daarbij de bedoeling om risico s op incidenten door een systematische aanpak tot een acceptabel niveau terug te brengen. Dankzij ISMS moet operationele veiligheid er in samenhang met arbeidsveiligheid, milieuveiligheid en operationele security voor zorgen dat wij nog veiliger gaan werken. Daarbij is volgens KLM het succes van het SMS-systeem sterk afhankelijk van de veiligheidscultuur binnen het bedrijf. Hoe is de OR betrokken bij ISMS? De Ondernemingsraad heeft naar aanleiding van een aantal presentaties over de invoering van ISMS besloten een werkgroep ISMS te installeren. Deze werkgroep bespreekt de introductie en inhoud van ISMS met de bedrijfsleiding en signaleert de advies- of instemmingsplichtige zaken. Namens de VNC-fractie zitten wij in deze werkgroep. kanttekeningen en aanpassingen door de werkgroep heeft de OR ingestemd. Het idee is om door middel van een aantal e-learning-modules ISMS tussen de oren van de medewerkers te krijgen, zodat er hopelijk meer meldingen van onveilige situaties of onveilig handelen komen en men elkaar er, vooral in het laatste geval, meer op gaat aanspreken. Alles staat of valt met de vraag of je je veilig genoeg voelt in een organisatie om onveilige situaties of handelingen te melden en elkaar erop aan te spreken, ongeacht rang of stand. Kortom: Just Culture. Voel jij je veilig genoeg? Graag horen we jullie antwoord op die vraag via de mail. Ook voor vragen over ISMS kun je ons altijd mailen: Trudy Bijl en Wendie Oechies E-learning? De instemmingsaanvraag over de door jullie te volgen e-learning is door de bedrijfsleiding aan de werkgroep ISMS toegelicht. Na een aantal kritische 28 VNC-nr VNC-nr foto Andre Ran

17 lijf en leden Core Stability Training De term Core Stability Training valt de laatste tijd steeds vaker. Wat is dat eigenlijk en waarom is het trainen van je core zo belangrijk? tekst Natalie Dijkgraaf Achter deze training zit het begrip core, dat zoiets betekent als kern, ofwel centrum van je lichaam. Bij ons is dat de romp met de volgende belangrijke spiergroepen: die van rug, buik en bekkenbodem. De diepe dwarse buikspier en de kleine diepe rugspiertjes zorgen samen met de bekkenbodemspieren voor de stabiliteit en de neutrale positie van het bekken en dus van de hele lage rug. Kortweg kun je stellen dat de romp het centrum is van waaruit alle bewegingen plaatsvinden. Om probleemloos te kunnen bewegen is het noodzakelijk dat alle spiergroepen goed samenwerken, anders ontstaat er een disbalans met als gevolg lichamelijke klachten. Denk aan lage rugklachten, knie- of nekklachten. Het doel van Core Stability Training is dan ook om de spieren van de romp zo effectief mogelijk te gebruiken en om de positie van de wervelkolom en het bekken zo goed mogelijk te beheersen tijdens inspanning, zowel bij het sporten als tijdens je werk. Geschikte training * Pilates is heel geschikt voor het aanleren van trainen vanuit een stabiel bekken. * Stand Up Paddling (staan op een soort brede surfplank met een peddel) is ook een supergoede training die je lekker buiten kunt doen. * Oefeningen met gebruik van de Swiss Ball (een soort skippybal), Bosu bal of ander materiaal waarop je kunt zitten, liggen of staan en dat instabiliteit creëert tijdens de training, zijn ook effectief. Kleine oefeningen voor elke dag * Sta op één been terwijl je tandenpoetst. * Ga op bed of de grond liggen met de handen langs het lichaam. Til je billen op waarbij je je bekken neutraal houdt. Duw dus niet de onderrug in de grond. * Ga op handen en knieën staan en strek beurtelings een arm en een been uit (superman). * Planken (liefst hoge plank staan op de handen). Spreekuur Natalie Dijkgraaf is Service Agent en geeft sportmassages. Ze heeft haar eigen bedrijf, DyNa-Mix, van waaruit ze trainingen en therapie geeft. Elke maandag- en donderdagochtend houdt ze spreekuur bij Fysiotherapie Schiphol op Schiphol-Oost, gebouw VNC-nr VNC-nr

18 coach! In de trein Ze lopen allemaal met haar weg. Wie? De chauffeurs van Veolia. Ze werkt er in de kantine, hard werken hoor. Maakt schoon en ruimt zonder morren de rommel op. Accuraat, vriendelijk en heel gedienstig, maar niet op haar mondje gevallen hoor. Machinisten bedoel je! Nee, chauffeurs van de bussen. O, ik wist niet dat Veolia ook bussen had. Dan weet je het nu. Hard werken voor weinig geld net als vroeger de koempels in de mijnen. Ze is zo n fijn kleinkind... Even verderop in de trein dringt het gesprek in cadans van bielzen en rails zich aan mij op. Twee tegenover elkaar gezeten grande dames met zwaar Limburgs accent kletsen er lustig op los. Hip voor hun leeftijd. Ik zie zilveren schoenen en een enorme zonnebril à la Jules de Corte. De ander etaleert een soort Sonja Barend-achtige kittigheid met fonkelende gitten sieraden en een zwarte leren jas. Stijlvolle dames, sjiek zou men in Maastricht zeggen. Twee felrode trektrolleys. Labels van Bolsjoj-reizen verraden het einddoel. Ze helpen elkaar bij het typen van een sms. Ieder woord galmt vanuit de telefoonspeaker het treinstel in. Pas bij kus, kus, kus, kus, begrijp ik dat die grote zonnebril de slechtziendheid van de draagster aangeeft. Haar opgevouwen blindenstok zie ik pas veel later. Nu weet ik het weer. Wat? DING FLOF BIPS, dat ezelsbruggetje voor de Eurolanden. Daardoor weten we dat we in Finland straks met euro s kunnen betalen. De Baltische staten zijn echter uitgesloten. TVTAS. Wist je dat ik daarmee de Waddeneilanden kan onthouden? O ja Mia, zegt Truus met een zangerig langgerekte o, die is ook handig zeg. Zo keuvelt hun reisprogramma langs ballet, musea en art deco architectuur. De stadsplattegrond van Vilnius wordt uitgevouwen en vangt terwijl hij driftig wordt bestudeerd de broodkruimels op. Bent u piloot? Nee dames, baas van de stewardessen. Mooiste beroep van de wereld. Ik zou ook best stewardess bij u willen zijn, maar laat het de stewardessen niet horen, zegt Truus plagerig. Als ik hun trolleys het perron opsleur en ook mijn eigen koffer niet vergeet, kust Mia me vol op de wang. Dag knappe baas van de stewardessen, we zijn u eeuwig dankbaar. Met een brok in mijn keel zie ik later de tachtigers de vertrekhal in drentelen. Ben nu alweer verliefd. Leon Verberkt SP en Sollicitatie- en Loopbaancoach foto Robin de Geus 32 VNC-nr VNC-nr

19 opinie NAP: opnemen of laten staan? De NAP netto aanvullend pensioen roept heel wat vragen op. Zo kun je het gespaarde bedrag nu al uit laten keren. Is dat een goed idee? Collega Monique Baard vindt van niet. Dankzij de NAP hoef ik niet tot mijn achtenzestigste op mijn knieën de onderste tray uit de trolley te vissen tekst Monique Baard, foto Stockphoto Tijdens een ontbijt in New York kwam het vrijwillig pensioen (NAP) ter sprake. Wat ga jij doen, uit laten betalen of laten staan? Laten staan, zei ik, je ben toch ook verzekerd tegen brand en als je daar nooit gebruik van maakt verwacht je toch ook je geld niet terug? Zo zie ik de vrijwillige pensioenregeling: hij verzekert me ervan dat ik niet tot mijn achtenzestigste op mijn knieën de onderste tray uit de trolley hoef te vissen, maar dat ik daar eerder mee kan stoppen. Eerst werd er verplicht extra gespaard via het pensioenfonds en toen de overheid daar een stokje voor stak, gingen we verplicht sparen via het nettoloon. Maar de overheid wil graag dat we stoppen met sparen voor later en nu geld uitgeven, om zo hopelijk uit de crisis te komen. Dus ook voor verplicht sparen is een stokje gestoken, het mag nu alleen nog vrijwillig. Hoe we er dan later voor staan, zien we dan wel weer. Kortetermijnpolitiek... Huis onder water Direct zijn er collega s die wel weten wat ze met dat gespaarde geld kunnen doen. In ieder geval niet laten staan, want als je morgen onder de bus komt, zien je nabestaanden dat geld nooit meer terug... Desnoods op een spaarrekening zetten! Maar op een spaarrekening krijg je maar 1% rente en met beleggen ben je ook niet zeker of je het goed zult doen. Bovendien is het nogal verleidelijk om dat geld toch uit te geven als je erbij kunt. Dan sta je dus alsnog tot je 68ste achter de trolley, iets waar ik echt niet aan moet denken. De enige reden waarom ik het geld op zou nemen is voor het aflossen van schulden of voor een huis dat onder water staat, maar verder zou ik geen goede reden weten om het geld, dat nu voor je belegd wordt door mensen die er verstand van hebben, eruit te halen. Persoonlijk wil ik later graag de keus hebben of ik tot mijn 68ste doorwerk of niet. Voel ik me nog fit genoeg, vind ik het nog leuk, of wil ik misschien mijn tijd aan andere dingen besteden? Leuk voor later Zolang ik blijf sparen, weet ik zeker dat ik later een keuze heb. Als ik toch langer wil blijven werken, krijg ik een hoger pensioen. Ook lekker. Of ik laat het uit betalen om mijn laatste stuk hypotheek af te lossen. Als ik eerder dood ga? Tja, dan heb ik pech, dan is het geld weg. Net zoals het geld dat ik voor mijn woonhuisverzekering betaal en mijn autoverzekering. Maar als het lukt om er voor de liefhebbers een overlijdensrisicoverzekering aan te koppelen, dan is dat bezwaar ook weggenomen. Naar ik begrijp wordt daar hard aan gewerkt. foto Stockphoto 34 VNC-nr VNC-nr

20 achtergrond KLM en KLC Cabine Pensioenplein Al is het een niet al te aanlokkelijk onderwerp, het pensioen staat in de top 3 van belangrijkste arbeidsvoorwaarden. Als je straks van je oude dag wilt genieten, kun je het maar beter nu goed regelen. Aan het KLM Pensioenfonds (voor KLM- en KLC Cabinepersoneel) kun je wat dat betreft veel hebben. tekst Ingrid Brama Tijdens je carrière maak je keuzes die van grote invloed kunnen zijn op de hoogte van je inkomen na je pensionering. Denk aan het opnemen van non-activiteit, aan deeltijd werken of de vrij nieuwe mogelijkheid om je NAP al dan niet af te kopen. Wil je goed op de hoogte zijn van dergelijke zaken en de invloed op je pensioen? Kom dan naar het jaarlijkse deelnemersevent Cabine Pensioenplein. Deze infodagen zijn op 16, 17 en 18 september aanstaande van 9.30 tot uur. Opgeven kan via klmcabinefonds.nl/cabinepensioenplein. Aanvulling op je pensioen Momenteel komt de NAP (Netto Aanvullende Pensioenregeling) aan boord en op de route regelmatig ter sprake. NAP is een aanvulling op je basispensioenregeling die bijvoorbeeld goed te pas kan komen als je eerder dan je AOW-leeftijd wilt stoppen met werken of als je deeltijd hebt gewerkt of nonactiviteit hebt genoten. In die gevallen heb je minder pensioen opgebouwd en komt een extra centje soms goed van pas. Na ingang van je pensionering heb je drie mogelijkheden om de NAP uitgekeerd te krijgen: verdeeld over je leven lang, over een bepaalde periode of in een keer het volledige bedrag. Overlijdensrisicoverzekering Vroeger was de NAP verplicht, maar sinds begin dit jaar is deelname vrijwillig. Daardoor heb je de mogelijkheid om het eerder opgebouwde bedrag af te kopen of eerder uit te laten keren. Er wordt gekeken of er een overlijdensrisicoverzekering aan de NAP gekoppeld kan worden, zodat niet alle opgebouwde aanspraken bij overlijden voor pensioendatum komen te vervallen. Kies weloverwogen Er wijzigt nogal wat in pensioenenland, vooral rondom AOW en pensioenopbouw. Om te voldoen aan de nieuwe regels werken KLM en de VNC hard aan een nieuwe pensioenregeling voor cabinecollega s van KLM en KLC. Zie je door de bomen het bos niet meer of weet je al aardig wat maar wil je weloverwogen beslissingen maken? Geef je dan op voor de infodagen! Je kunt trouwens ook veel info vinden op de pensioenplanner, Facebook en de website van het Pensioenfonds KLM Cabinefonds. En misschien vlieg je binnenkort met een van de tientallen cabinecollega s die zogeheten PIT ers zijn (Pensioen Informatie Team). Ook bij hen kun je met vragen terecht. Wie Wat KLM en KLC cabinepersoneel Deelnemersevent Cabine Pensioenplein Waar Professor E.M. Meijerslaan AV Amstelveen Waarom In één dagdeel bijspijkeren belangrijkste pensioenzaken Wanneer 16, 17 of 18 september 2015, van 9.30 tot uur klmcabinefonds.nl/cabinepensioenplein 36 VNC-nr VNC-nr

blad Ontmoet Paul op www.onsbpfschilders.nl wat vinden blijft gelijk 5 Meer inzicht in je pensioen: met UPO & de Pensioenplanner 2 Premie in 2015:

blad Ontmoet Paul op www.onsbpfschilders.nl wat vinden blijft gelijk 5 Meer inzicht in je pensioen: met UPO & de Pensioenplanner 2 Premie in 2015: Pensioen blad voor ondernemers april 2015 Meer inzicht in je pensioen: met UPO & de Pensioenplanner 2 wat vinden we van ons pensioenfonds 4 Premie in 2015: pensioenpremie blijft gelijk 5 Welk pensioenloon

Nadere informatie

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over,

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over, 3F Wat is vriendschap? 1 Iedereen heeft vrienden, iedereen vindt het hebben van vrienden van groot belang. Maar als we proberen uit te leggen wat vriendschap precies is staan we al snel met de mond vol

Nadere informatie

HALLO ALLEMAAL LIKE BPF SCHILDERS OP FACEBOOK WAT DE DEKKINGSGRAAD ONS VERTELT 2. WAT IS ER VERANDERD IN 2016? Wijzigingen pensioenregeling 4

HALLO ALLEMAAL LIKE BPF SCHILDERS OP FACEBOOK WAT DE DEKKINGSGRAAD ONS VERTELT 2. WAT IS ER VERANDERD IN 2016? Wijzigingen pensioenregeling 4 Pensioen voor pensioengerechtigdenblad maart 2016 WAT DE DEKKINGSGRAAD ONS VERTELT 2 Online klantenpanel GEZOCHT: MENSEN MET EEN MENING! 3 WAT IS ER VERANDERD IN 2016? Wijzigingen pensioenregeling 4 BELEGGEN

Nadere informatie

18 tips om te werken aan je eigen inzetbaarheid

18 tips om te werken aan je eigen inzetbaarheid 18 tips om te werken aan je eigen inzetbaarheid Goed, gezond en gemotiveerd aan het werk tot je pensioen? Dat bereik je door kansen te pakken op het werk. Leer aan de hand van onderstaande punten hoe je

Nadere informatie

Pensioen Nieuws. Uw pensioenregeling verandert opnieuw. #12 februari 15 P4 P6. Pensioenfonds

Pensioen Nieuws. Uw pensioenregeling verandert opnieuw. #12 februari 15 P4 P6. Pensioenfonds Pensioen Nieuws Een uitgave van Stichting Pensioenfonds AVEBE www.pensioenfondsavebe.nl #12 februari 15 1 Uw pensioenregeling verandert opnieuw 3 Interview met Manager Martien Smid 4 Onze dekkingsgraad

Nadere informatie

Een land waar. mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps

Een land waar. mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps Een land waar mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps Lilian (48) vraagt haar zoontje om even een handje te komen geven. Dat doet hij en dan gaat hij weer lekker verder spelen. Wij nemen plaats aan

Nadere informatie

Elke miskraam is anders (deel 2)

Elke miskraam is anders (deel 2) Elke miskraam is anders (deel 2) Eindelijk zijn we twee weken verder en heb ik inmiddels de ingreep gehad waar ik op zat te wachten. In de tussen tijd dacht ik eerst dat ik nu wel schoon zou zijn, maar

Nadere informatie

VERGEET NIET UIT TE CHECKEN...

VERGEET NIET UIT TE CHECKEN... Deze brochure is onderdeel van de brochurereeks over pensioen van Stichting Algemeen Pensioenfonds KLM en is bedoeld voor deelnemers aan het pensioenreglement 2006. Hiertoe behoren KLM-medewerkers in een

Nadere informatie

2. Op een bruiloft. 3. Wanneer je de hond uitlaat

2. Op een bruiloft. 3. Wanneer je de hond uitlaat Zijn die leuke mannen er nou überhaupt nog wel? Dat is iets wat single vrouwen zich vaak afvragen. JA, die leuke mannen zijn er zeker nog wel. Waar dan? vraag jij je af. Wij hebben voor jou 15 plekken

Nadere informatie

Hoofdstuk 2. Contact maken, inlichtingen verstrekken en onderhandelen

Hoofdstuk 2. Contact maken, inlichtingen verstrekken en onderhandelen Hoofdstuk 2 Contact maken, inlichtingen verstrekken en onderhandelen 48 Gangbare uitdrukkingen bij contact maken en onderhandelen De meeste zinnen die in dit overzicht staan, zijn formeel. U kunt deze

Nadere informatie

Slim omgaan met geld

Slim omgaan met geld Slim omgaan met geld Deel 1 Oorzaken en financieel overzicht. Dit werkboek is van: Datum: 1 Copyright - Drukke Moeders Marijke Minten Welkom Drukke Moeders Online Cursus Financiën Werkboek Dit is een werkboek

Nadere informatie

Hoe Epke Zonderland Lars motiveert om zijn droom waar te maken

Hoe Epke Zonderland Lars motiveert om zijn droom waar te maken Hoe Epke Zonderland Lars motiveert om zijn droom waar te maken Lars (33) werkt 7 jaar als adviseur in de vastgoedsector, voornamelijk in kantooromgevingen. Sinds een half jaar heeft hij een nieuwe werkgever.

Nadere informatie

Tineke Boudewijns VERSTAG

Tineke Boudewijns VERSTAG Tineke Boudewijns VERSTAG Colofon Eindredactie Joost Pool Redactie Boris Goddijn Vormgeving Pien Vermazeren Fotografie Boris Goddijn Beeldbewerking Pien Vermazeren Copyright en disclaimer Het overnemen

Nadere informatie

[PILOT] Aan de slag met de Hoofdzaken Ster

[PILOT] Aan de slag met de Hoofdzaken Ster [PILOT] Aan de slag met de Hoofdzaken Ster! Hoofdzaken Ster Copyright EffectenSter BV 2014 Hoofdzaken Ster SOCIALE VAARDIGHEDEN VERSLAVING DOELEN EN MOTIVATIE 10 9 8 10 9 8 7 6 4 3 2 1 7 6 4 3 2 1 10 9

Nadere informatie

Handleiding lesmethode Groep 8 Brugklas Bikkels. Inkijkexemplaar

Handleiding lesmethode Groep 8 Brugklas Bikkels. Inkijkexemplaar Handleiding lesmethode Groep 8 Brugklas Bikkels versie 2016 Inhoudsopgave Introductie 4 Verantwoording Methodiek 5 Doorgaande lijn Po en Vo 6 Preventief en curatief 7 Organiseer je les 8 Praktische tips

Nadere informatie

6.2.1 Dealen met afleiding onderweg

6.2.1 Dealen met afleiding onderweg Stap 6: Deel 2 6.2.1 Dealen met afleiding onderweg In het tweede deel van jullie experiment ga je verder met het ondernemen van ACTies die je met de anderen hebt afgesproken te doen. Daarnaast krijg je

Nadere informatie

Fitnessbal training. Kern training / Core stability

Fitnessbal training. Kern training / Core stability Fitnessbal training Kern training / Core stability De spieren van je buik, billen en onderrug vormen de 'kern'. Deze zone is verantwoordelijk voor alle acties waarbij je draait, reikt en buigt en is het

Nadere informatie

EEN NIEUWE FASE IN ZICHT. Wat u moet weten als u straks met pensioen gaat. In dienst. Uit dienst. Pensioen ontvangen. Pensioen bij scheiding

EEN NIEUWE FASE IN ZICHT. Wat u moet weten als u straks met pensioen gaat. In dienst. Uit dienst. Pensioen ontvangen. Pensioen bij scheiding Deze brochure is onderdeel van de brochurereeks over pen sioen van Stichting Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel en is bedoeld voor cabinemedewerkers die in dienst zijn van KLM of KLC. Hoewel deze brochure

Nadere informatie

Wat kies jij? Wegwijzer in het fasemodel

Wat kies jij? Wegwijzer in het fasemodel Wat kies jij Wegwijzer in het fasemodel Van inkomen naar inkomen dit helpt PostNL helpt je op verschillende manieren. Met name via een financiële vergoeding, begeleiding van werk naar werk door Mobility

Nadere informatie

blad ons pensioen actuele onderwerpen over Ontmoet mij op www.onsbpfschilders.nl Overlijden en gaat opnieuw veranderen 2 nabestaanden 6

blad ons pensioen actuele onderwerpen over Ontmoet mij op www.onsbpfschilders.nl Overlijden en gaat opnieuw veranderen 2 nabestaanden 6 Pensioen blad voor werknemers december 2014 Ons pensioen gaat opnieuw veranderen 2 DEKKINGSGRAAD de laatste ontwikkelingen 4 Wijziging pensioenreglement: ook voor arbeidsongeschikte deelnemers 4 Overlijden

Nadere informatie

1. Werkgevers en vakbonden willen jou meer betrekken bij het cao-overleg. Dat vind ik..

1. Werkgevers en vakbonden willen jou meer betrekken bij het cao-overleg. Dat vind ik.. CNV Unie ledenenquête kunststof- en rubberindustrie oktober 2015 1. Werkgevers en vakbonden willen jou meer betrekken bij het cao-overleg. Dat vind ik.. Onzin, daar hebben we vakbonden voor Ben benieuwd

Nadere informatie

WERKBLADEN Seksuele intimidatie

WERKBLADEN Seksuele intimidatie WERKBLADEN Seksuele intimidatie 1 Waarom dit boekje? 1.1 Zet een rondje om het goede antwoord. Seksuele intimidatie komt vaak voor. Ja Nee Seksuele intimidatie komt weinig voor. Ja Nee Mannen worden vaker

Nadere informatie

Boventallig? Pech. Of toch niet?

Boventallig? Pech. Of toch niet? Boventallig? Pech. Of toch niet? Op pad met onze Wandelcoach Tineke Franssen Harriët (37, foto) werkt drie jaar bij het Ministerie van Binnenlandse Zaken. Eerst als projectleider ICT. Maar de verantwoordelijkheid

Nadere informatie

ALS U ER NIET MEER BENT...

ALS U ER NIET MEER BENT... Deze brochure is onderdeel van de brochurereeks over pensioen van Stichting Algemeen Pensioenfonds KLM en is bedoeld voor deelnemers aan het pensioenreglement 2006. Hiertoe behoren KLM-medewerkers in een

Nadere informatie

Aan de slag met de Werk Ster!

Aan de slag met de Werk Ster! Aan de slag met de Werk Ster! Werk Ster Copyright EgberinkDeWinter 2013-2014 Werk Ster Stappen naar werk De Werk Ster helpt je duidelijk te krijgen waar jij op dit moment staat op weg naar werk. Je krijgt

Nadere informatie

Ik ben Sim-kaart. Mobiel bellen groep 5-6. De Simkaart is een meisje, tikkeltje ondeugend en een echte kletsgraag. Aangeboden door

Ik ben Sim-kaart. Mobiel bellen groep 5-6. De Simkaart is een meisje, tikkeltje ondeugend en een echte kletsgraag. Aangeboden door De Simkaart is een meisje, tikkeltje ondeugend en een echte kletsgraag Hoi! Blijf even aan de lijn. Ik zit namelijk op de andere. Wacht even. Hoi, ik kom zo even terug, want ik moet even iets zeggen over

Nadere informatie

Blok 1 - Voeding en ziekte

Blok 1 - Voeding en ziekte Reflectie jaar 2 Algemeen Nadat ik mijn propedeuse heb behaald kon ik mij in het volgende studiejaar compleet richten op het begin van de hoofdfase. Ik heb in het tweede jaar veel geleerd en mijzelf verder

Nadere informatie

KLAAR VOOR EEN NIEUWE FASE? Straks met pensioen? Lees nu wat u moet weten. In dienst. Uit dienst. Pensioen ontvangen. Pensioen bij scheiding

KLAAR VOOR EEN NIEUWE FASE? Straks met pensioen? Lees nu wat u moet weten. In dienst. Uit dienst. Pensioen ontvangen. Pensioen bij scheiding Deze brochure is onderdeel van de brochurereeks over pensioen van Stichting Algemeen Pensioenfonds KLM en is bedoeld voor deelnemers aan het pensioenreglement van 2006. Hiertoe behoren KLM-medewerkers

Nadere informatie

Online Psychologische Hulp Overspanning & Burn-out

Online Psychologische Hulp Overspanning & Burn-out Online Psychologische Hulp 2 Therapieland 3 Therapieland Online Psychologische Hulp In deze brochure maak je kennis met de online behandeling Overspanning & Burn-out van Therapieland. Je krijgt uitleg

Nadere informatie

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 MEMORY WOORDEN 1.1 TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 ik jij hij zij wij jullie zij de baby het kind ja nee de naam TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 2 MEMORY WOORDEN 1.2 TaalCompleet A1 Memory Woorden

Nadere informatie

De resultaten van de deelnemersenquête DNB & DNB Pensioenfonds. mei, 2014

De resultaten van de deelnemersenquête DNB & DNB Pensioenfonds. mei, 2014 De resultaten van de deelnemersenquête DNB & DNB Pensioenfonds mei, 2014 1 Beste DNB er Hartelijk dank voor jouw deelname aan en/of interesse in dit deelnemersonderzoek onder (ex)werknemers van DNB. Van

Nadere informatie

Pensioen Nieuws. Wat komt er op ons af? #10 januari 14. Pensioenfonds

Pensioen Nieuws. Wat komt er op ons af? #10 januari 14. Pensioenfonds Pensioen Nieuws Een uitgave van Stichting Pensioenfonds AVEBE #10 januari 14 1 Wat komt er op ons af? Dekkingsgraad stabiel Alle pensioenen omhoog 2 Tijdelijke pensioenregeling 1 jaar verlengd 3 Anw-hiaatpensioenregeling

Nadere informatie

Ik ben Sim-kaart. Mobiel bellen groep 7-8. De Simkaart is een meisje, tikkeltje ondeugend en een echte kletsgraag. Aangeboden door

Ik ben Sim-kaart. Mobiel bellen groep 7-8. De Simkaart is een meisje, tikkeltje ondeugend en een echte kletsgraag. Aangeboden door De Simkaart is een meisje, tikkeltje ondeugend en een echte kletsgraag Hoi! Blijf even aan de lijn. Ik zit namelijk op de andere. Wacht even. Hoi, ik kom zo even terug want ik moet even iets zeggen over

Nadere informatie

Hoe kunt u met minder geld toch de kwaliteit van dienstverlening waarborgen voor kwetsbare doelgroepen?

Hoe kunt u met minder geld toch de kwaliteit van dienstverlening waarborgen voor kwetsbare doelgroepen? Hoe kunt u met minder geld toch de kwaliteit van dienstverlening waarborgen voor kwetsbare doelgroepen? Visie tafelleider: Met minder geld hetzelfde of misschien zelfs meer doen. Dat is de grote uitdaging

Nadere informatie

Gevaarlijke liefde. Weet jij wie die jongen is? Zit hij ook bij ons op school? Mooi hè, Kim? Maar wel duur! Ik geloof dat hij Ramon heet!

Gevaarlijke liefde. Weet jij wie die jongen is? Zit hij ook bij ons op school? Mooi hè, Kim? Maar wel duur! Ik geloof dat hij Ramon heet! Gevaarlijke liefde Gevaarlijke liefde In de pauze Mooi hè, Kim? Maar wel duur! Weet jij wie die jongen is? Zit hij ook bij ons op school? Als je verliefd wordt ben je in de wolken. Tegelijk voel je je

Nadere informatie

Werkboek Het is mijn leven

Werkboek Het is mijn leven Werkboek Het is mijn leven Het is mijn leven Een werkboek voor jongeren die zelf willen kiezen in hun leven. Vul dit werkboek in met mensen die je vertrouwt, bespreek het met mensen die om je geven. Er

Nadere informatie

Micha kijkt Ruben aan. Hij trekt een gek gezicht. Micha houdt niet van puzzelen, want de puzzels die oma maakt, zijn altijd heel erg moeilijk.

Micha kijkt Ruben aan. Hij trekt een gek gezicht. Micha houdt niet van puzzelen, want de puzzels die oma maakt, zijn altijd heel erg moeilijk. 1. Puzzelen Wie er het eerst is! Micha staat bij het schoolhek. Hij krijgt een harde klap op zijn schouder van Ruben, zijn grote broer. Oké. Micha is wel in voor een wedstrijdje. Hij begint meteen te rennen,

Nadere informatie

Mijn Pensioen. Makkelijk uw pensioen plannen in Mijn PME

Mijn Pensioen. Makkelijk uw pensioen plannen in Mijn PME Mijn Pensioen Misschien kijkt u ernaar uit: stoppen met werken. Tijd voor uzelf en genieten van uw oude dag. Of wilt u juist langer blijven werken? In deze brochure leest u alles over de keuzes die u kunt

Nadere informatie

FNV Vrouw Postbus 8576, 1005 AN Amsterdam Tel: 020-5816398 post@fnvvrouw.nl www.fnvvrouw.nl. Minder gaan werken? Of stoppen misschien?

FNV Vrouw Postbus 8576, 1005 AN Amsterdam Tel: 020-5816398 post@fnvvrouw.nl www.fnvvrouw.nl. Minder gaan werken? Of stoppen misschien? FNV Vrouw Postbus 8576, 1005 AN Amsterdam Tel: 020-5816398 post@fnvvrouw.nl www.fnvvrouw.nl Minder gaan werken? Of stoppen misschien? Minder werken. Of stoppen, misschien? Je loopt met het idee rond om

Nadere informatie

SAMEN VERDER! Denk aan de gevolgen voor uw pensioen. In dienst. Uit dienst. Pensioen ontvangen. Pensioen bij scheiding. Bijna met pensioen

SAMEN VERDER! Denk aan de gevolgen voor uw pensioen. In dienst. Uit dienst. Pensioen ontvangen. Pensioen bij scheiding. Bijna met pensioen Deze brochure is onderdeel van de brochurereeks over pensioen van Stichting Algemeen Pensioenfonds KLM en is bedoeld voor deelnemers aan het pensioenreglement van 2006. Hiertoe behoren KLM-medewerkers

Nadere informatie

4 communicatie. Ik weet welke informatie anderen nodig hebben om mij te kunnen begrijpen. Ik vertel anderen wat ik denk of voel.

4 communicatie. Ik weet welke informatie anderen nodig hebben om mij te kunnen begrijpen. Ik vertel anderen wat ik denk of voel. 4 communicatie Communicatie is het uitwisselen van informatie. Hierbij gaat het om alle informatie die je doorgeeft aan anderen en alle informatie die je van anderen krijgt. Als de informatie aankomt,

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds Smurfit Kappa Nederland Nieuwsbrief

Stichting Pensioenfonds Smurfit Kappa Nederland Nieuwsbrief Stichting Pensioenfonds Smurfit Kappa Nederland Nieuwsbrief NUMMER 12 > JAARGANG 8 > SEPTEMBER 2011 inhoud > De financiële situatie bij pensioenfondsen [p.1] Pensioenleeftijd 65 jaar, wat als ik eerder

Nadere informatie

OPA EN OMA DE OMA VAN OMA

OPA EN OMA DE OMA VAN OMA Hotel Hallo - Thema 4 Hallo opdrachten OPA EN OMA 1. Knip de strip. Strip Knip de strip los langs de stippellijntjes. Leg de stukken omgekeerd en door elkaar heen op tafel. Draai de stukken weer om en

Nadere informatie

pest eruit? De baas spelen

pest eruit? De baas spelen Hoe ziet iemand die een ander pest eruit? Waarschijnlijk heb je wel gemerkt dat het ontzettend moeilijk is om zo n beschrijving te geven. Dat is logisch want er bestaat niet iemand die eruit ziet als een

Nadere informatie

Jouw Belang Jouw ouders bespreken gezamenlijk over én met jou wat jouw belang is. Zodat jouw ouders

Jouw Belang Jouw ouders bespreken gezamenlijk over én met jou wat jouw belang is. Zodat jouw ouders - Dit basis Kindplan kan als onderdeel worden ingevoegd in het ouderschapsplan of los worden gebruikt door ouders al dan niet met hulp van een professional - Ouders ga na de eerste afspraak met een professional

Nadere informatie

Zondag 6 maart 2016, 10.00 uur Jeugddienst. Voorganger: ds. Bert de Wit

Zondag 6 maart 2016, 10.00 uur Jeugddienst. Voorganger: ds. Bert de Wit Preek Zondag 6 maart 2016, 10.00 uur Jeugddienst Thema: @Home Voorganger: ds. Bert de Wit Schriftlezing: Lucas 15:11-32 Een vader had twee zonen zo begint het verhaal. Met de beschrijving van een gezin.

Nadere informatie

Waardeoverdracht. Het opgebouwde pensioen meenemen naar jouw nieuwe pensioenuitvoerder

Waardeoverdracht. Het opgebouwde pensioen meenemen naar jouw nieuwe pensioenuitvoerder Waardeoverdracht Het opgebouwde pensioen meenemen naar jouw nieuwe pensioenuitvoerder GEFELICITEERD! EEN NIEUWE BAAN Een nieuwe baan, andere collega s en misschien wel andere werkzaamheden. Een nieuwe

Nadere informatie

Laat Je Rela)e Niet Stuklopen

Laat Je Rela)e Niet Stuklopen Laat Je Rela)e Niet Stuklopen Door Robbert Raas www.stop-jaloezie.com Voorwoord Dit compacte e-book is geschreven als hulp bij de eerste stap naar een leven zonder vervelende jaloezie. Op stop-jaloezie.com

Nadere informatie

Deel 12/12. Ontdek die ene aanpak waarmee je al je problemen oplost

Deel 12/12. Ontdek die ene aanpak waarmee je al je problemen oplost Beantwoord eerst de volgende vragen: 1. Welke inzichten heb je gekregen n.a.v. het vorige deel en de oefeningen die je hebt gedaan? 2. Wat heb je er in de praktijk mee gedaan? 3. Wat was het effect op

Nadere informatie

blad Ontmoet mij op www.onsbpfschilders.nl UITNODIGING gratis uitleg over je pensioen 7 WAT VINDEN WE VAN ONS PENSIOENFONDS 4

blad Ontmoet mij op www.onsbpfschilders.nl UITNODIGING gratis uitleg over je pensioen 7 WAT VINDEN WE VAN ONS PENSIOENFONDS 4 Pensioen blad voor werknemers maart 2015 Meer inzicht in je pensioen: MET UPO & DE PENSIOENPLANNER 2 WAT VINDEN WE VAN ONS PENSIOENFONDS 4 Premie in 2015: PENSIOENPREMIE BLIJFT GELIJK 5 UITNODIGING gratis

Nadere informatie

Voor iedereen die een gelukkig en succesvol leven niet aan het toeval wil overlaten

Voor iedereen die een gelukkig en succesvol leven niet aan het toeval wil overlaten Voor iedereen die een gelukkig en succesvol leven niet aan het toeval wil overlaten Anderen over het werk van David en Arjan: Met hun boek en hun seminars maken De Kock en Vergeer heel Nederland gelukkig.

Nadere informatie

De Yes Set. Dé manier om eenvoudig te beïnvloeden. Auteur: Edwin Selij

De Yes Set. Dé manier om eenvoudig te beïnvloeden. Auteur: Edwin Selij Ok, het volgende wat we gaan doen. We gaan beginnen. Misschien voor de meesten van jullie de eerste inductie, bewust dan. Ik denk dat jullie in je leven wel vaker mensen gehypnotiseerd hebben. Wie heeft

Nadere informatie

Over ruzie en hoe je dat oplost natuurlijk!

Over ruzie en hoe je dat oplost natuurlijk! Over ruzie en hoe je dat oplost natuurlijk! Hoe werk je met een spreekbeurtwerkplan? Het eerste deel bestaat uit vragen. Met een moeilijk woord noemen we dat theoretisch onderzoek. In het tweede deel vind

Nadere informatie

Feedback geven en ontvangen

Feedback geven en ontvangen Feedback geven en ontvangen 1 Inleiding In het begeleiden van studenten zul je regelmatig feedback moeten geven en ontvangen: feedback is onmisbaar in de samenwerking. Je moet zo nu en dan kunnen zeggen

Nadere informatie

Tips voor Succesvolle Productlancering

Tips voor Succesvolle Productlancering Tips voor Succesvolle Productlancering Door Welmoet Babeliowsky 2015-2016 Hallo! Ben je zelfstandige, coach, trainer of adviseur? Dan heb ik gelijk een vraag aan je! Stel je eens voor: Dat je een nieuw

Nadere informatie

bestem - ming? Wat betekent dat voor uw pensioen? In dienst Uit dienst Uit dienst Pensioen ontvangen Pensioen bij scheiding Bijna met pensioen

bestem - ming? Wat betekent dat voor uw pensioen? In dienst Uit dienst Uit dienst Pensioen ontvangen Pensioen bij scheiding Bijna met pensioen Deze brochure is onderdeel van de brochurereeks over pensioen van Stichting Pensioenfonds Vliegend Personeel KLM. Hoewel deze brochure met grote zorgvuldigheid tot stand is gekomen, kunt u hieraan geen

Nadere informatie

Ik ben maar een eenvoudige ezel, maar ik wil je graag een mooi verhaal vertellen

Ik ben maar een eenvoudige ezel, maar ik wil je graag een mooi verhaal vertellen De ezel van Bethlehem Naar een verhaal van Jacques Elan Bewerkt door Koos Stenger Ik ben maar een eenvoudige ezel, maar ik wil je graag een mooi verhaal vertellen over iets wat er met me gebeurd is. Het

Nadere informatie

NIEUWSBRIEF. Woord van de voorzitter. Nieuwe teamindelingen & trainingstijden. In dit nummer: mei 2013 editie 7 2013-2014. staan vanaf. ca.

NIEUWSBRIEF. Woord van de voorzitter. Nieuwe teamindelingen & trainingstijden. In dit nummer: mei 2013 editie 7 2013-2014. staan vanaf. ca. NIEUWSBRIEF In dit nummer: mei 201 editie 7 Woord van de voorzitter 1 Marianne Jansen 2 Woord van de voorzitter Joost Wissink Oproep: oude nieuwsbrieven Bill s Bar Beach Volleybal Toernooi Opfriscursus

Nadere informatie

Je gedachten gestructureerd op papier

Je gedachten gestructureerd op papier Online training: Je gedachten gestructureerd op papier Start: 14 september 2015 Een online programma, mét coaching, voor ondernemers en werknemers Voor als je logisch opgebouwde teksten wil leren schrijven,

Nadere informatie

Hoeveel jaar ben je al lid van RWB? 14 jaar.

Hoeveel jaar ben je al lid van RWB? 14 jaar. Het seizoen zit er bijna op, het eerste speelt nog in de nacompetitie voor promotie, de jeugdtoernooien gaan beginnen en we hebben nog twee evenementen te goed om dit voetbalseizoen af te sluiten. Als

Nadere informatie

1. Als iemand mij in een groep onverwacht een vraag stelt, kan ik rustig een antwoord bedenken/geven. Nooit Soms Regelmatig Vaak Altijd

1. Als iemand mij in een groep onverwacht een vraag stelt, kan ik rustig een antwoord bedenken/geven. Nooit Soms Regelmatig Vaak Altijd Assertiviteitstest Kun je duidelijk jouw grenzen aangeven? Vink steeds het antwoord aan dat het best bij je past. 1. Als iemand mij in een groep onverwacht een vraag stelt, kan ik rustig een antwoord bedenken/geven.

Nadere informatie

OPEN HUIS WIJKPARK TRANSVAAL 28 JULI 2010

OPEN HUIS WIJKPARK TRANSVAAL 28 JULI 2010 OPEN HUIS WIJKPARK TRANSVAAL 28 JULI 2010 Ik arriveer op een zon overgoten Wijkpark. Nog geen kwartier later wordt het park in de schaduw gelegd door donkere wolken. Die trokken gelukkig weg en wederom

Nadere informatie

Bulletin. Heb ik straks genoeg geld?

Bulletin. Heb ik straks genoeg geld? Bulletin BANDEN juli 2014 13 Voor werkgevers en werknemers aangesloten bij het Bedrijfstakpensioenfonds voor de Banden- en Wielenbranche Heb ik straks genoeg geld? Hoeveel pensioen krijgt u later? Veel

Nadere informatie

15. eten moet je toch

15. eten moet je toch GRATIS voorproefje 15. eten moet je toch Uitnodigen Ik zal zorgen dat ik honger heb. Hou het eenvoudig, hoor! Ik eet alles. Ik ben niet zo n moeilijke eter. Maar verder eet ik alles! Je ziet me wel verschijnen.

Nadere informatie

Trainershandleiding Brugklas Bikkels. Inkijkexemplaar

Trainershandleiding Brugklas Bikkels. Inkijkexemplaar Trainershandleiding Brugklas Bikkels versie 2014 Inhoudsopgave Introductie Organiseer je training Praktische tips De werkmap Powerpoint presentatie Ouderbrieven Draaiboek Bijeenkomst 1 Bijeenkomst 2 Bijeenkomst

Nadere informatie

Lees Zoek op Om over na te denken

Lees Zoek op Om over na te denken Welkom bij de Online Bijbelcursus van Praise De bijbelcursus is wat voor jou als je: 1. Als je wilt weten wat christenen geloven. 2. Als je meer wilt begrijpen van de bijbel. 3. Als je wilt groeien in

Nadere informatie

Energiek de lente in!

Energiek de lente in! Miniboekje Energiek de lente in! 10 tips voor meer balans & energie Beste lezer, Dit boekje is een klein cadeautje voor u! De lente is weer begonnen en de bomen staan te popelen om uit te lopen. Koeien

Nadere informatie

Essay Project Interactieve Multimedia Tom Tol Groep: 23

Essay Project Interactieve Multimedia Tom Tol Groep: 23 Essay Project Interactieve Multimedia Tom Tol Groep: 23 Het doel van project interactieve multimedia is om een interactieve video te maken met als thema het leveren van negatieve feedback aan anderen.

Nadere informatie

De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar

De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar De afgelopen weken was het niet zo leuk bij Pim thuis. Zijn moeder lag de hele dag in bed. Ze stond niet meer op, deed geen boodschappen

Nadere informatie

Bijna met pensioen? U heeft allerlei keuzes. APR2016 KIEZEN VOOR UW PENSIOEN

Bijna met pensioen? U heeft allerlei keuzes. APR2016 KIEZEN VOOR UW PENSIOEN Informatie voor deelnemers en gepensioneerden van Stichting Pensioenfonds voor Dierenartsen (SPD) APR2016 In deze uitgave 2 Wanneer krijgt u AOW? 3 Pensioenplanner 4 Blij dat de Vereniging er is 5 Meld

Nadere informatie

Ik moet Claire nu niet aankijken. Wij kennen elkaar te goed. Mijn ogen zouden me verraden.

Ik moet Claire nu niet aankijken. Wij kennen elkaar te goed. Mijn ogen zouden me verraden. 1. We gaan eten in een restaurant. Serge heeft gereserveerd; dat doet híj altijd. Het is zo n restaurant waar je drie maanden van tevoren moet bellen. Of nog langer. Serge belt nooit drie maanden van tevoren.

Nadere informatie

Nieuws van mama uit Holland

Nieuws van mama uit Holland 1 Nieuws van mama uit Holland Als Nadia en haar oudere broertje Iván uit school komen, zit oma klaar in de versleten stoel. Kom gauw zitten, zegt ze en ze trekt Nadia op schoot. Ze heeft een brief van

Nadere informatie

E BOOK HOE ORGANISEER IK EEN SUCCESVOLLE. o.a. aandachtspunten hoe BENADER JE JE GASTEN? WAT DOE JE WEL EN WAT DOE JE NIET?

E BOOK HOE ORGANISEER IK EEN SUCCESVOLLE. o.a. aandachtspunten hoe BENADER JE JE GASTEN? WAT DOE JE WEL EN WAT DOE JE NIET? E BOOK Vol met handige, onmisbare tips om uw relatiedag te laten slagen! HOE ORGANISEER IK EEN SUCCESVOLLE o.a. aandachtspunten hoe BENADER JE JE GASTEN? WAT DOE JE WEL EN WAT DOE JE NIET? BEDRIJFSFEEST.NL

Nadere informatie

De ijnmanager. Cartoons januari 2015. Luc Timmers

De ijnmanager. Cartoons januari 2015. Luc Timmers De ijnmanager Cartoons januari 2015 Luc Timmers Gezelligheid kent geen tijd Is het alweer 2015? Wat vliegt de tijd hé? Logisch toch? Ooit spaghetti de kop boven het maaiveld uit zien steken? Nou dan!

Nadere informatie

Closed Books Challenge Gezocht: Out-of-the-box oplossingen voor Closed Books problematiek.

Closed Books Challenge Gezocht: Out-of-the-box oplossingen voor Closed Books problematiek. Closed Books Challenge Gezocht: Out-of-the-box oplossingen voor Closed Books problematiek. Deadline: 15 november 2015 Totale prijzengeld: 4.000,- Meerdere inzendingen per deelnemer/team zijn toegestaan.

Nadere informatie

KIJK IN JE BREIN LESMODULE BASISSCHOOL LEERLING

KIJK IN JE BREIN LESMODULE BASISSCHOOL LEERLING LESMODULE BASISSCHOOL LEERLING 1. DE HERSENEN 1.1 HOE ZIEN HERSENEN ERUIT? VRAAG WIE KAN VERTELLEN WAT HERSENEN ZIJN? VRAAG HEBBEN KINDEREN KLEINERE HERSENEN DAN GROTE MENSEN? 1.2 WANNEER GEBRUIK JE ZE?

Nadere informatie

EEN BRIEF NAAR DE DOCENT

EEN BRIEF NAAR DE DOCENT EEN BRIEF NAAR DE DOCENT Je hebt een vraag en je schrijft een brief naar je docent. Wat moet je doen? 1. Lees de e-mail op blad 2. Beantwoord de vragen. 2. Lees de e-mail op blad 3. Beantwoord de vragen.

Nadere informatie

Ontdek je kracht voor de leerkracht

Ontdek je kracht voor de leerkracht Handleiding les 1 Ontdek je kracht voor de leerkracht Voor je ligt de handleiding voor de cursus Ontdek je kracht voor kinderen van groep 7/8. Waarom deze cursus? Om kinderen te leren beter in balans te

Nadere informatie

Concept WHAT S UP, LATER?!

Concept WHAT S UP, LATER?! Omgevingsverkenning Toen ik aan mijn vrienden vroeg hoe ze denken over later en pensioen was de eerste reactie van allemaal: nee ik denk alleen over nu na eigenlijk. Vervolgens zei ik dat ze later als

Nadere informatie

Offener Internationaler Stadtwerke- Cup 15 Hamm (D)

Offener Internationaler Stadtwerke- Cup 15 Hamm (D) NIEUWSBRIEF SEPTEMBER Seizoen 2015-2016 Hallo allemaal! De eerste weken zitten er weer op en alles draait weer alsof het nooit vakantie is geweest! Iedereen is lekker uitgerust in de vakantie en we kunnen

Nadere informatie

flits+ Het is veel in het nieuws, maar ik weet niet exact hoe mijn eigen pensioen eruit ziet Ik vind dat ik het moet lezen bpfhibin.

flits+ Het is veel in het nieuws, maar ik weet niet exact hoe mijn eigen pensioen eruit ziet Ik vind dat ik het moet lezen bpfhibin. pensioen Hoe warm loop jij voor het onderwerp pensioen? Informatie over uw pensioen Minder kans op verlaging, ook minder kans op indexatie Bpf HiBiN kiest voor online en digitaal Waar houdt het bestuur

Nadere informatie

Naam: Emil Idema Klas: B1D Schooljaar: 2009/2010 Naam van de school: Jan Arentsz Titel: Stage verslag Naam en adres van het bedrijf: Hollandia

Naam: Emil Idema Klas: B1D Schooljaar: 2009/2010 Naam van de school: Jan Arentsz Titel: Stage verslag Naam en adres van het bedrijf: Hollandia Naam: Emil Idema Klas: B1D Schooljaar: 2009/2010 Naam van de school: Jan Arentsz Titel: Stage verslag Naam en adres van het bedrijf: Hollandia archeologen, Tuinstraat 27a, 1544 RS Zaandijk Inhoudsopgave

Nadere informatie

Een nieuwe baan. Je toekomst uitgestippeld

Een nieuwe baan. Je toekomst uitgestippeld Een nieuwe baan Je toekomst uitgestippeld Colofon Redactie: Syntrus Achmea Tekst: Syntrus Achmea Vormgeving: Vormplan Design bno, Amsterdam 1e druk januari 2008 Deze brochure is met zorg samengesteld.

Nadere informatie

Rapport Carriere Waarden I

Rapport Carriere Waarden I Rapport Carriere Waarden I Kandidaat TH de Man Datum 18 Mei 2015 Normgroep Advies 1. Inleiding Carrièrewaarden zijn persoonlijke kenmerken die maken dat u bepaald werk als motiverend ervaart. In dit rapport

Nadere informatie

Cultuur is een eerste levensbehoefte

Cultuur is een eerste levensbehoefte 10 Cultuur is een eerste levensbehoefte Interview Tekst Kelly Bakker Foto s Tessa Wiegerinck Journalist, cultuurkenner en ondernemer in één Je stapt in die achtbaan en kan dan eigenlijk niet meer anders

Nadere informatie

Alles in een dag Sophia Beets

Alles in een dag Sophia Beets Alles in een dag Sophia Beets Hoi. zeg ik zoals dat het enige is wat ik iedere ochtend zeg. Goeie morgen. zegt ie terug. Ik zeg geen goeie morgen, nooit niet. Morgen is niet fijn en ook niet goed, bovendien

Nadere informatie

Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou!

Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou! Hallo Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou Als je ouders uit elkaar zijn kan dat lastig en verdrietig zijn. Misschien ben je er boos over of denk je dat het jouw

Nadere informatie

Deze folder legt uit hoe je SNAP kan gebruiken voor een blijvende verandering.

Deze folder legt uit hoe je SNAP kan gebruiken voor een blijvende verandering. Bij SNAP leren we ouders en kinderen vaardigheden om problemen op te lossen en meer zelfcontrole te ontwikkelen. Deze folder legt uit hoe je SNAP kan gebruiken voor een blijvende verandering. SNAP (STOP

Nadere informatie

JE EIGEN LIJF JE EIGEN LIJF

JE EIGEN LIJF JE EIGEN LIJF JE EIGEN LIJF Het is heel belangrijk om je eigen lijf goed te kennen. Als je wordt geboren, ben je een meisje of een jongen. In de loop van de tijd groeit je lijf groeit hard tot je volwassen en uitgegroeid

Nadere informatie

Geen tijd om elke dag te sporten? Kom thuis in actie met 1-minuut oefeningen!

Geen tijd om elke dag te sporten? Kom thuis in actie met 1-minuut oefeningen! Geen tijd om elke dag te sporten? Kom thuis in actie met 1-minuut oefeningen! Astrid Witte zomer 2014 Even vooraf: - Deze oefeningen zijn bedoeld voor gezonde volwassenen - Heb je klachten, overleg dan

Nadere informatie

Kids. &Go. Informatieblad speciaal voor kinderen

Kids. &Go. Informatieblad speciaal voor kinderen Informatieblad speciaal voor kinderen Datum; Aalsmeer, jaar 2011 Gemaakt door; Bianca Wegbrands daar, Wat leuk dat je dit informatieblad speciaal voor kinderen wilt lezen. Ik zal me eerst even aan jou

Nadere informatie

Sportprogramma voor stomadragers

Sportprogramma voor stomadragers Sportprogramma voor stomadragers Chirurgie Sporten om te herstellen en fit te blijven. U bent geopereerd en er is bij u een stoma aangelegd. Wij begrijpen dat dit een hele verandering voor u is. Gedurende

Nadere informatie

De Powerwords. Woorden die beïnvloeden. Auteur: Edwin Selij

De Powerwords. Woorden die beïnvloeden. Auteur: Edwin Selij Het volgende dat de bouwblokjes zijn van de yes set waar we zo direct nog even een inductie mee gaan doen. Gisteren zijn we begonnen met de yes set. Maar hoe kan je hem nog effectiever maken? Als je koppelwoorden

Nadere informatie

SPEELWIJZE LEKKER BLIJVEN WERKEN SPEL

SPEELWIJZE LEKKER BLIJVEN WERKEN SPEL SPEELWIJZE LEKKER BLIJVEN WERKEN SPEL De huidige arbeidsmarkt ziet er heel anders uit dan die van vroeger: we veranderen vaker van baan of de inhoud ervan verandert, banen zijn minder zeker en de groei

Nadere informatie

Namens Max: Tops: Tips: soms had je een beetje een houding van dat komt wel, probeer volgend project daar op te letten.

Namens Max: Tops: Tips: soms had je een beetje een houding van dat komt wel, probeer volgend project daar op te letten. 360 graden feedback Hieronder wordt door ieder groepslid een feedback gegeven op al zijn groepsgenoten. Zo kan iedereen zijn mening geven op de werkhouding van de betreffende persoon. Feedback van de groep

Nadere informatie

ChoiCe, CreATe TALeNT

ChoiCe, CreATe TALeNT voor wie is Herken jij het verhaal van Mischa, Dzenan of Laura in jezelf? Ben jij tussen de 14-23 jaar en wil je ontdekken of jij de juiste keuze hebt gemaakt voor jouw toekomst? Dan is RAW TALENT FACTORY

Nadere informatie

1 3 N u t t i g e LinkedIn Tips. Haal direct meer uit je netwerk!

1 3 N u t t i g e LinkedIn Tips. Haal direct meer uit je netwerk! 1 3 N u t t i g e LinkedIn Tips Haal direct meer uit je netwerk! Inleiding Allereerst wil ik u bedanken voor het downloaden van dit e-book. Na weken van voorbereiding kunnen we dan nu eindelijk dit e-book

Nadere informatie

Inkijkexemplaar INLEIDING. zelfbeeld. Leskatern 1

Inkijkexemplaar INLEIDING. zelfbeeld. Leskatern 1 r aa pl em ex jk ki In zelfbeeld INLEIDING Wie ben ik en hoe presenteer ik me naar de buitenwereld? Dat zijn vragen waar veel jongeren mee bezig zijn. Het is niet makkelijk om je zeker te voelen in een

Nadere informatie