Opleidingsonderdeel IST. Internationale sociale thema s. International social work topics

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Opleidingsonderdeel IST. Internationale sociale thema s. International social work topics"

Transcriptie

1 Those who do not have power over the story that dominates their lives, power to retell it, rethink it, deconstruct it, joke about it, and change it as times change, truly are powerless, because they cannot think new thoughts. Salmon Rushdie Opleidingsonderdeel IST Internationale sociale thema s International social work topics

2 Doelstellingen Internationalisering en mondialisering zijn impliciet verweven in het geheel van de opleiding, maar komen tevens expliciet aan bod in het opleidingsonderdeel Internationale sociale thema s. Algemene doelstellingen: Samengevat is de globale doelstelling van dit opleidingsonderdeel: studenten bestuderen een onderwerp, een thema of ontwikkeling in het sociaal werk, met voldoende actualiteitswaarde. Ze treden hierover, in een multilaterale internationale context, tot dialoog met studenten en docenten uit andere landen. Het is dus een internationale workshop waarvoor een degelijke voorbereiding noodzakelijk is en waar de ontmoeting in een internationale context, de dialoog over relevante thema s en het samenwerken tussen studenten, het bezoeken van organisaties, centraal staan. Studenten worden hierbij begeleid door praktijk- en/of andere lectoren. De gedetailleerde doelstellingen zijn: Studenten zijn in staat om een thema of ontwikkeling in het sociaal werk, zoals dit zich ook manifesteert in andere landen, te analyseren en te begrijpen en daarbij eventueel relevante overeenkomsten en verschillen aan te tonen tussen de concrete praktijk in het buitenland en deze bij ons. Zij komen hiertoe door voortdurende dialoog en informatie uitwisseling met de buitenlandse studenten. Studenten zijn in staat om de vakterminologie die tijdens de workshop aan bod komt (in de voertaal) te begrijpen en te hanteren. Tot slot zijn studenten in staat om presentaties inhoudelijk en didactisch uit te werken en voor te stellen; bovendien zijn ze in staat om schriftelijk verslag uit te brengen van hun activiteiten. Werkwijze In semester 5 maken studenten een keuze uit een lijst van voorgestelde thema s, gekoppeld aan een bepaalde bestemming. De aangeboden thema s zijn afstudeerrichtingoverschrijdend vastgelegd zodat studenten volgens eigen interesse kunnen kiezen. De voorbereiding neemt reeds in semester 5 aanvang, terwijl de uitwisseling en het assessment bij voorkeur in semester 6 zullen plaatsvinden. Er wordt voor gekozen om deze workshop(s) in eerste instantie te organiseren met partnerinstituten waarmee vandaag reeds een duurzaam samenwerkingsverband bestaat. In de loop van de komende maanden en jaren zal deze pool van internationale contacten uitgebreid worden en streven we ernaar een systeem op punt te stellen waarbij carroussels van instituten uit verschillende landen om beurt de organisatie van een dergelijke workshop voor hun rekening kunnen nemen. Andere (tussen)formules worden niet uitgesloten. Er wordt immers rekening gehouden met de mogelijkheden en wensen van alle betrokken partners. 2

3 Specifieke verwachtingen: Empowering clients, helping them regain power power and control over their lives, and stimulating and supporting them in becoming the agents of positive change, have become key elements of practice, with the professional as an expert of collaborative dialogue, supported by the client s social network and the larger community (from Promoting Competence in Children and families. Scientific Perspectives on resilience and vulnerability - Edited by Hans Grietens, Erik Knorth, Paul Durning and Jean Dumas-2007) Het opleidingsonderdeel IST beoogt de student de mogelijkheid te bieden om kennis en inzichten opgedaan tijdens de opleiding, te integreren en toe te passen in een internationaal perspectief. De student moet in staat zijn om volgend proces te doorlopen: - keuze van traject. - afbakening van het onderwerp/thema en formulering van vraagstelling in internationale context. - planning en uitvoering van diverse voorbereidende taken. - analyse en rapportering individueel en/of in groepen van de resultaten in functie van de vraagstelling. - op een coherente wijze tot conclusies komen. - het geheel presenteren/voorstellen in een internationale context. - op een gestructureerde en constructieve wijze hierover en over andere aspecten die tijdens deze uitwisseling aan bod komen, in interactie gaan. - deelnemen aan alle activiteiten die in het kader van deze internationale uitwisseling georganiseerd worden. 3

4 Didactiek Dat gebeurt o.a. via individuele opdrachten, groepsoverleg, afstemming met andere studenten in eigen land of in andere landen, bevraging van het praktijkveld en specifieke literatuur. Verder ligt in de didactiek het accent op een pendelverkeer tussen concrete voorbeeldsituaties uit opleiding, werkveld en generieke theorieën. Assessment van het opleidingsonderdeel (competenties) De student/cursist is in staat: samen met andere studenten inzicht te verwerven in een actueel thema dat betrekking heeft op het sociale en welzijnsbeleid in het eigen land. de belangrijkste uitgangspunten van dit thema te relateren aan het sociaal werk in het eigen land en de opvattingen omtrent de invulling van het sociaal werk te beschrijven. een inzicht te ontwikkelen in het overheidsbeleid in het eigen land en de wijze van planning, structurering en organisatie van sociale voorzieningen. de benadering van dit thema te plaatsen in de sociale, politieke en culturele context in het eigen land overeenkomsten en verschillen in de benaderingen van dit thema in internationaal perspectief te herkennen en aan te geven. enkele van deze inzichten via een presentatie/workshop/seminarie aan collega-studenten, (praktijk)lectoren en beroepskrachten op een creatieve en interactieve wijze voor te stellen. met andere studenten samen dit traject te doorlopen, daarover met medestudenten constructief te overleggen en nadien op het groepsproces te reflecteren. Score assessment (leerdoelen) Gedocumenteerde en interactieve presentatie 1. De student geeft blijk van kennis van het behandelde onderwerp. 2. De student slaagt erin de kennis op een gestructureerde wijze over te brengen. 3. De student slaagt erin de kennis op een interactieve wijze over te brengen. 4. De student slaagt erin om over kennisinhouden, vragen en standpunten actief en constructief in debat te gaan met anderen niet enkel tijdens de eigen presentatie. 5. De student slaagt erin zich af te stemmen op de andere leden van de groep (rekening houden met anderen) zowel wat de workshops bestreft alsook. 6. De student slaagt erin om ook voor andere presentaties en activiteiten voldoende belangstelling te tonen en actief te participeren. 7 De student slaagt erin om ook voor andere activiteiten in het kader van de internationale uitwisseling op een actieve en geïnteresseerde wijze te participeren. 4

5 Toelichting over de te kiezen internationale workshops 1. Amsterdam Kansengroepen en activering vanuit een lokaal sociaal beleidsperspectief en multiculturaliteit als uitdaging Tijdsperiode: Begin juni 2012 Amsterdam, Nederland Nederlands, Engels Aantal SSH studenten die kunnen deelnemen: 20 Prijs: Ongeveer 270 euro De stadsregio Amsterdam heeft inwoners. Met ruim 177 nationaliteiten en een smeltkroes aan culturen blijft het één van de meest kleurrijke steden ter wereld, zeker wat betreft West- Europa. Zoals ook grotere steden bij ons, wil Amsterdam een dam opwerpen tegen sociale uitsluiting en kansarmoede, maar tussen droom en werkelijkheid staan vaak tal van barrières. Tijdens de studiedagen zoemen wij in op een aantal specifieke aspecten van lokaal sociaal beleid enerzijds en multiculturaliteit als leefrealiteit anderzijds. Wij focussen op het activeringsvraagstuk in relatie tot kansengroepen en op aspecten van sociale cohesie en kansarmoedebestrijding vanuit een stedelijke beleidscontext. Amsterdam is bij uitstek een multiculturele omgeving en dat brengt voor de opleiding sociaal werk bijzondere uitdagingen met zich mee. Tijdens de studiedagen organiseren wij hoorcolleges en interactieve workshops rond dit thema, samen met studenten en docenten van Hogeschool Amsterdam. Er worden doe activiteiten voorzien om beter kennis te maken met de sociale context van wonen, werken en leven in Amsterdam, met gerichte werkveld- en uitwisselingsbezoeken. Wij vergelijken het actuele sociale beleid van Nederland met het actuele sociale beleid in België, voor wat betreft de rol van de actieve verzorgingsstaat. 5

6 2. Amsterdam Sociaal-cultureel werk in een grootstad Tijdsperiode: Aantal SSH studenten die kunnen deelnemen: Nog niet bekend Amsterdam Frie De Greef Nederlands 20 (studenten sociaal-cultureel werk) Prijs: Ongeveer 270 We maken kennis met de stedelijke context van Amsterdam. We krijgen een beeld van de belangrijke evoluties in de steden (wonen, werken, armoede, ) en een zicht op het stedelijk beleid. We stellen ons hierbij de vraag of de beleidsmakers activerend werken eerder toejuichen of afremmen. We bekijken activeringswerk ook in de praktijk. Activeren van mensen in een stad als Brussel of Amsterdam ligt niet voor de hand. Tijdens dit studiebezoek zien we hoe sociaal artistieke praktijk of community art een perspectief kan bieden voor specifieke kansengroepen en hun omgeving. We ontdekken hoe kunstenaars en sociaal werkers omgaan met de diversiteit in de samenleving. Dit doen we aan de hand van presentaties en bezoeken. Uitwisselingsproject met studenten van de Hogeschool in Amsterdam (sociaal werk opleiding - cultureel/maatschappelijke vorming). De studenten van Amsterdam komen ook naar Brussel in juni Het onthaal van deze groep zit in het takenpakket van de studentengroep van SSH die voor dit traject kiest. 6

7 3. Leuven - Waterford ontvangen Tijdsperiode: Wellicht maart of april 2012 Leuven, België Maurits Wysmans Engels Aantal SSH studenten die kunnen deelnemen: 20 Prijs: Tot 150 In de periode van maart of april 2012 ontvangen wij de collega s docenten en een groep studenten uit Waterford (Ierland WIT). Tijdens deze week geven -zowel Leuvense als Ierse- studenten een interactieve presentatie of workshop over het gekozen thema, dat uiteraard gelinkt moet kunnen worden aan het hoofdthema. Daarnaast participeren wij aan een aantal praktijkveldbezoeken. De mogelijkheden zijn hier quasi onbeperkt. Tevens zullen we ook onze collega s wat wegwijs maken in het historische en ontspannende kader van de stad Leuven. Deze week biedt studenten de kans om mensen met verschillende achtergronden te leren kennen en geeft een waardevol inzicht in de internationale praktijkwereld. We beogen studenten een onvergetelijke ervaring te bezorgen die van toegevoegde waarde is voor het verdere leven en carrière. 7

8 4. Malaga Tijdsperiode: Wellicht maart april 2012 Malaga Katrien Meireman Engels Aantal SSH studenten die kunnen deelnemen: 20 Prijs: Tot 350 In het voorjaar van 2012 bezoeken we de universiteit van het Spaanse Malaga. We zullen we samen met studenten van het departement Social work aan de slag gaan. Welke problemen, moeilijkheden en uitdagingen komen sociale werkers in verschillende praktijkvelden tegen in de huidige multiculturele samenleving? Vanuit het Witboek Europese commissie interculturele dialoog zullen we -in samenspraak met studenten van Leuven en Malaga- een aantal relevante thema s kiezen die zowel in Leuven als Malaga uitgewerkt worden en op interactieve wijze aan en met elkaar geconfronteerd worden. Verder zullen we ook nog een aantal veld bezoeken brengen aan relevante praktijken. 8

9 5. Leuven- Mulhouse - Charleroi Tijdsperiode: 26/03-30/03/2012 Mulhouse Birgit Goris Frans Aantal SSH studenten die kunnen deelnemen: 12 Prijs: Tot 300 Leuven, Mulhouse en Charleroi Mulhouse, Charleroi en Leuven liggen niet zo ver uit elkaar en toch zijn de verschillen op politiek, sociaal en cultureel vlak merkbaar. De bedoeling van deze ontmoeting tussen Vlaanderen, Wallonië en Frankrijk is om te vertrekken vanuit diverse sociale thema s om zo gelijkenissen en verschillen te ontdekken. De thema s voor zijn: - Daklozen (SDF) en de huisvestingsproblematiek - Sociaal-artistieke projecten bij kwetsbare doelgroepen (personen met een handicap en personen in armoede) De studenten uit de drie verschillende steden bereiden deze thema s voor in semester 5, vertrekkend vanuit de eigen realiteit (de situatie in Vlaanderen). Ttijdens deze voorbereiding proberen we al bruggen naar mekaar te slaan, door uitwisseling via mail. De week die we met z n allen in Mulhouse zullen doorbrengen biedt de mogelijkheid tot verdere uitwisseling, verdieping en interculturele ontmoeting. Naast de voorbereidde workshops met gezamenlijke presentaties tussen de studenten onderling, zullen er tevens boeiende bezoeken aan organisaties in welzijn en zorg georganiseerd worden. Uiteraard hebben we ook oog voor de omgeving waarin we vertoeven. We verkennen de stad in al haar facetten: het sociaal werk, de demografische ontwikkelingen, de (migratie)geschiedenis, het culturele- en vrije tijdsaanbod en de stadsontwikkeling. Om de sociale uitwisseling zo optimaal mogelijk te laten verlopen, logeren de studenten (in de mate van het mogelijke) bij andere studenten. Dit is een jaarlijkse traditie die telkens opnieuw hoog wordt aangeschreven door zowel de ontvangende als de gaststudenten. Bij een te hoog studentenaantal wordt er voor een goedkoop alternatief gezorgd. 9

10 6. Tallinn Cfr beschrijving van de internationale workshop hieronder Tijdsperiode: Wellicht april 2012 Tallinn, Estland Mia Dickmans Engels Aantal SSH studenten die kunnen deelnemen: 20 Prijs: Ongeveer Kostprijs: 420 Euro Wij blijven een dag later en maken een culturele uitstap naar Helsinki Het centrale thema betreft armoede en sociale uitsluiting. De deelthema s worden in overleg met de lectoren en studenten van de universiteit van Tallinn afgesproken. Voor de uitwerking zullen Belgische en Estse studenten per mail in contact staan met elkaar. Workshops worden de eerste dag van het verblijf voorbereid om in de loop van de week een gezamenlijke presentatie te geven per deelthema. Er wordt belang gehecht aan de interculturele ontmoetingen tussen de Estse en de Belgische studenten. Tevens hebben enkele werkveldbezoeken, gekoppeld aan het centrale thema, plaats. De studiereis richt zich tot studenten van de afstudeerrichting MW, SCW en MAD. 10

11 7. Sociaal Europa dagen (Vaalbeek) - Duitsland, Nederland, Tallinn ontvangen Sociaal Europa dagen Tijdsperiode: Wellicht april of mei 2012 Vaalbeek, België Katrien Vergauwen Engels / Nederlands Aantal SSH studenten die kunnen deelnemen: 14 Prijs: Tot 180 Tijdens de sociaal Europa dagen organiseren we een internationale uitwisseling tussen Estse, Spaanse, Zwitserse, Duitse, Nederlandse en Belgische studenten sociaal werk. Gedurende 3 dagen leef, eet, werk en ontspan je samen met 140 buitenlandse collega s. De centrale vraag waarover we van gedachten wisselen: Hoe sociaal is Europa?. We zoeken uit welke gelijkenissen en verschillen er bestaan tussen de deelnemende landen. We zoemen in op: het onderwijssysteem / de opleiding het werkveld enkele belangrijke sociale thema s: Genderverschillen Kansarmoede Sociale cohesie Wat mag je verwachten? Een internationale ontmoeting tussen 140 studenten uit 6 Europese lidstaten Interactieve momenten waar je kennismaakt en ideeën uitwisselt met collega-studenten sociaal werk Een bezoek aan Brussel en het werkveld Een bezoek aan het Europees Parlement Een gesprek met Europarlementairen Workshops Een levendig discussiemoment in grote groep. Er is een limiet van 14 studenten voor deze optie. MAD-studenten kunnen zich niet inschrijven voor deze uitwisseling omdat zij vanuit hun afstudeerrichting sowieso al deelnemen aan de Sociaal Europa dagen. 11

12 8. Warschau (Inter)cultural participation of youth at risk Tijdsperiode: Wellicht april of mei 2012 Warschau, Polen Geert Boutsen Engels Aantal SSH studenten die kunnen deelnemen: 20 Prijs: tot 350 Een groep van 20 studenten van onze school ontmoet in de Poolse hoofdstad een groep van 20 studenten van de master social work aan de universiteit van Warschau. Samen gaan ze op zoek naar hun ideale recept voor de verhoging van de participatie van jongeren aan cultuur. In deze zoektocht worden eerst de drempels blootgelegd om uiteindelijk te ontdekken hoe deze kunnen weggewerkt worden. Hierbij brengen de studenten eerst en vooral de jongeren en hun cultuur van vandaag in beeld. Ze focussen vooral op jongeren die het moeilijker hebben om zich een plek te veroveren in de samenleving en jongeren met een andersculturele achtergrond. Vervolgens brengen beide groepen het verhaal van organisaties en projecten die in de beide landen werken aan een verhoging van de culturele participatie van deze doelgroep. De poolse studenten leiden hun Vlaamse collega s tijdens hun verblijf rond langs diverse projecten in Warschau. Tot slot wordt alle vergaarde informatie samen geklutst tot het recept waarmee deze groep van sociaal werkers in spe in het latere beroepsleven aan de slag zullen gaan. De rol van het jeugdwerk in deze wordt in dit traject in het bijzonder belicht. De voorbereiding op deze uitwisseling bestaat uit de verdere uitwerking van het programma samen met de Poolse collega-studenten en de uitwerking van een presentatie rond de Vlaamse invulling van dit thema. De voertaal tijdens deze uitwisseling is Engels. Na het inhoudelijke luik in Warschau wordt het programma verder aangevuld met een bezoek aan cultuurstad Krakau en de nazi-concentratiekampen van Auschwitz-Birkenau Noot! Het programma is bij uitstek gericht op sociaal-cultureel werkers maar staat zeker open voor studenten uit de andere afstudeerrichtingen die geïnteresseerd zijn in en enige voorkennis hebben rond dit thema. 12

13 9. Waterford gaan Tijdsperiode: Wellicht maart of april 2012 Waterford, Zuid-Ierland Maurits Wysmans Engels Aantal SSH studenten die kunnen deelnemen 20 Prijs: Tot 350 In de periode van maart of april 2012 bezoeken wij in Zuid-Ierland het WIT, departement Social Care in Waterford. De inhoud van het programma komt in grote lijnen neer op het volgende: het interactief uitwisselen van inzichten en technieken op het domein van gezinnen, kinderen en jongeren. Deze inzichten kunnen zowel betrekking hebben op de hulpverlening alsook op het terrein van preventie. Naast het interactie gaan via workshops, zullen studenten ook participeren aan enkele praktijkveldbezoeken i.v.m. dit thema en tevens sociaal-culturele activiteiten ( bezoeken, live folk avonden, Dublin, ). 13

14 10. IUW ( International University Week ) Tijdsperiode: april 2012 Aantal SSH studenten die kunnen deelnemen Prijs: Malaga, Hasselt, Emden, Odense Christel Bruninx Engels 6 studenten per IUW Tot 350 (afhankelijk van bestemming) SSH is lid van het Soc Netwerk, bestaande uit 15 scholen sociaal werk uit 10 landen. Dit netwerk organiseert jaarlijks in 4 landen een internationale uitwisseling met studenten en docenten, nl. International University Week (IUW). Het doel van IUW is om studenten in een internationale context te laten nadenken over aspecten van het sociaal werk via praktijkbezoeken, gesprekken met het beleid, bezoeken aan cultuurhistorische initiatieven en workshops door internationale docenten en SSH-studenten. Elke IUW focust op een thema uit het sociaal werk. Deze thema s worden bekend gemaakt in de loop van het eerste semester. De IUW-bestemmingen voor het academiejaar zijn : Malaga (Spanje), Hasselt (België), Emden ( Duitsland), Odense (Denemarken) 14

15 12. Traject voor studenten die in semester 6 een internationale stage lopen. Marleen Heylen Het opleidingsonderdeel Internationale Sociale Thema s is uiteraard anders ingevuld voor studenten die stage lopen in het buitenland Zij hebben via hun stageplaats rechtstreeks toegang tot internationale sociale thema s. Zij maken de opdrachten voor dit opleidingsonderdeel individueel en wisselen hun ervaringen uit met medestudenten die eveneens een internationale stage lopen. Leidraad voor hun ervaringen op de stageplaats is het *Witboek Europese Commissie Interculturele dialoog *(zie TOLEDO). Hierin worden de Europese doelstellingen ter bevordering van de interculturele dialoog omstandig voorgesteld. De studenten kiezen zeven stellingen uit dit witboek en toetsen deze aan de praktijk op hun stageplaats. In welke mate slaagt hun (eventueel niet Europese) gastland erin om zeven goede praktijken in de interculturele dialoog te ontwikkelen? Het communicatiemiddel in het alternatief traject is de videoconferentie. Na de voorbereidende oefeningen in semester 5 op school wordt de definitieve opdracht op de stageplaats uitgevoerd via videoconferentie in semester 6. De goede praktijken van het gastland worden in de videosessie aan elkaar voorgesteld, naast elkaar gelegd en ter discussie gesteld. 15

16 Workshops / Presentaties: hoe Hier moet je op letten ja/nee Opmerkingen / tips Inleiding Wordt het publiek welkom geheten? Wordt verteld wat het onderwerp van de presentatie is? Wordt verteld wat de hoofdvraag is? Wordt verteld welke deelaspecten er zijn? Wordt aangegeven in welke volgorde de deelaspecten behandeld worden? Als de toelichting/ presentatie door meerdere mensen gebeurt: wordt aangegeven wie wat vertelt? Kern Worden alle deelaspecten besproken? Wordt er antwoord gegeven op vragen? Worden er argumenten gegeven voor een mening? Worden er voor- en nadelen genoemd bij een aanpak/oplossing? Worden er voorbeelden gegeven? Worden de hulpmiddelen goed gebruikt? Zijn de dingen die getoond worden duidelijk vanaf een afstand te zien? Zijn de gekozen hulpmiddelen functioneel? Dragen zij wat bij aan de inhoud? 16

17 Slot Wordt er een samenvatting gegeven aan het eind? Wordt er een gestructureerd en helder antwoord gegeven op de hoofdvraag? Wordt er een conclusie of een advies gegeven? Wordt er aan de presentatie een duidelijk slot gegeven? Wordt het publiek uitgenodigd om vragen te stellen? Worden er specifieke technieken gebruikt om het publiek uit te nodigen tot interactie? Algemeen Is de rode draad doorheen de presentatie voldoende zichtbaar? Worden er korte, duidelijke zinnen gemaakt? Wordt er in een goed tempo gesproken (niet te snel, maar ook niet te langzaam)? Wordt er duidelijk en verstaanbaar gesproken? Wordt het publiek betrokken? Slaagt men erin een gevoel van betrokkenheid op het thema te creëren? 17

18 Beoordeling presentatie Thema Presentatie: Naam Student/groep: Traject: 1. Inhoud: 2. Structuur: 3. Hulpmiddelen: 4. Interactie publiek: 5. Creativiteit: 6. Groepsaspect: 7. Helderheid: 8. Tijdsbewaking: 9. Houding /mimiek: 10. Debat: Totaal beoordeling: /20 Aanvullende opmerkingen: 18

19 Reflectie van: Datum: Traject: Taakgerichte reflectie: (om welk traject; waarom dit traject gekozen, hoe heb ik dit traject ervaren?) Procesgerichte reflectie: (Hoe verliep samenwerkingsproces in mijn groep; welke stappen zette ik,?) Persoonsgerichte reflectie: (Wat heb ik ervan geleerd,?) 19

SOCIALE EN BURGERSCHAPSCOMPETENTIE

SOCIALE EN BURGERSCHAPSCOMPETENTIE Vlaams Verbond van het Katholiek Secundair Onderwijs Guimardstraat 1, 1040 Brussel SOCIALE EN BURGERSCHAPSCOMPETENTIE Algemene vorming op het einde van de derde graad secundair onderwijs Voor de sociale

Nadere informatie

Internationale leerresultaten in het curriculum. Workshop

Internationale leerresultaten in het curriculum. Workshop Internationale leerresultaten in het curriculum Workshop Structuur van de sessie 1. Overlopen lijst competenties en deze koppelen aan een concrete opleiding 2. Het meten van draagvlak bij docenten: de

Nadere informatie

Interculturele competenties? In de opleiding gezinswetenschappen

Interculturele competenties? In de opleiding gezinswetenschappen Interculturele competenties? In de opleiding gezinswetenschappen Studiedag Kleurrijke Maatzorg Gaby Jennes, 14 oktober 2011 Iets over de opleiding gw Opleiding voor volwassenen (sinds 1960), geaccrediteerd

Nadere informatie

ECTS- FICHE. Hoofdvestiging centrum CVO Horito Via secretariaat en/of website

ECTS- FICHE. Hoofdvestiging centrum CVO Horito Via secretariaat en/of website HBO5 Orthopedagogie ECTS- FICHE ECTS-Fiche Mens en maatschappij Code: 3.20 Cluster: In omvorming Academiejaar: 2015-2016 Studietijd: 40 lestijden Deliberatie: mogelijk Vrijstelling: mogelijk Onderwijstaal:

Nadere informatie

Intercultureel vakmanschap in de stage

Intercultureel vakmanschap in de stage Handreiking C Intercultureel vakmanschap in de stage Handreiking voor hsao-opleidingen en stageverlenende instellingen in de jeugdzorg HBO-raad, oktober 2012 Project intercultureel vakmanschap in het hsao

Nadere informatie

De opleiding Sociaal - Cultureel Werk (SCW) is een graduaatopleiding binnen een centrum voor volwassenenonderwijs.

De opleiding Sociaal - Cultureel Werk (SCW) is een graduaatopleiding binnen een centrum voor volwassenenonderwijs. 1. Inleiding De opleiding Sociaal - Cultureel Werk (SCW) is een graduaatopleiding binnen een centrum voor volwassenenonderwijs. In onze onderwijsvorm staat de combinatie werken en studeren centraal. Praktijk

Nadere informatie

Via internationalisering naar interculturele competenties en omgaan met diversiteit.

Via internationalisering naar interculturele competenties en omgaan met diversiteit. Via internationalisering naar interculturele competenties en omgaan met diversiteit. Kaat Delrue Joke Mornie 15 januari 2013 Op onze website: Studenten krijgen de mogelijkheid om een internationale ervaring

Nadere informatie

Internationalisering in ons curriculum Studeren in het buitenland informatie schijf 1 18 februari 2016 en 9 maart 2016

Internationalisering in ons curriculum Studeren in het buitenland informatie schijf 1 18 februari 2016 en 9 maart 2016 Internationalisering in ons curriculum Studeren in het buitenland informatie schijf 1 18 februari 2016 en 9 maart 2016 Welkom Waar gaan we op in? Visie en uitgangspunt internationalisering Internationalisering

Nadere informatie

Spanningsvelden bij toegankelijkheid van zorg : We hebben gezocht naar een titel die meteen naar de kern van de zaak gaat en die omvattend is voor de

Spanningsvelden bij toegankelijkheid van zorg : We hebben gezocht naar een titel die meteen naar de kern van de zaak gaat en die omvattend is voor de 1 Inleiding door dr. Walter Krikilion, voorzitter Werkgroep Ethiek in de Kliniek van ICURO - Symposium Spanningsvelden bij toegankelijkheid van zorg 19 oktober 2012 - Hasselt Beste deelnemers, Als Werkgroep

Nadere informatie

Hogescholen en Universiteiten met een open blik

Hogescholen en Universiteiten met een open blik Editie 2009-2010 Hogescholen en Universiteiten met een open blik Om elkaar te begrijpen, moet je elkaar kennen. Vanuit die gedachte organiseert het Prins Filipfonds een project dat uitwisseling en samenwerking

Nadere informatie

Leer Opdrachten ontwerpen voor Blended Learning

Leer Opdrachten ontwerpen voor Blended Learning Leer Opdrachten ontwerpen voor Blended Learning Helder &Wijzer Mijn opdrachten In een kort, blended programma In het kort Voor wie docenten/trainers die blended opdrachten willen leren ontwerpen en ontwikkelen

Nadere informatie

HET IENE2 MODEL CURSUS : TRAIN DE TRAINER

HET IENE2 MODEL CURSUS : TRAIN DE TRAINER HET IENE2 MODEL CURSUS : TRAIN DE TRAINER Dit project werd gefinancierd en ondersteund door de Europese Commissie. Deze publicatie geeft de mening weer van de auteur en de Commissie kan niet verantwoordelijk

Nadere informatie

EP-Nuffic Jaarcongres 2015 Doorlopende leerlijn: Internationale Competenties in het hoger onderwijs. Jos Walenkamp Lector Internationale Samenwerking

EP-Nuffic Jaarcongres 2015 Doorlopende leerlijn: Internationale Competenties in het hoger onderwijs. Jos Walenkamp Lector Internationale Samenwerking EP-Nuffic Jaarcongres 2015 Doorlopende leerlijn: Internationale Competenties in het hoger onderwijs Jos Walenkamp Lector Internationale Samenwerking Samenvatting Wereldburgers, in de 21 ste eeuw, benodigde

Nadere informatie

Make it work! Virtuele mobiliteit in internationale stages integreren: een snelgids

Make it work! Virtuele mobiliteit in internationale stages integreren: een snelgids Make it work! Virtuele mobiliteit in internationale stages integreren: een snelgids Wat? Internationale stages worden steeds belangrijker in de context van de internationalisering van hoger onderwijs en

Nadere informatie

De cursist moet geen opleidingsonderdelen afgewerkt hebben of gelijktijdig volgen.

De cursist moet geen opleidingsonderdelen afgewerkt hebben of gelijktijdig volgen. Specifieke lerarenopleiding ECTS-fiches ECTS-fiche opleidingsonderdeel: COMMUNICATIEVAARDIGHEID Code: 10368 Academiejaar: 2015-2016 Aantal studiepunten: 3 Studietijd: 75 à 90 uur Deliberatie: mogelijk

Nadere informatie

ECTS-fiche. Graduaat Maatschappelijk Werk Structuurgericht werken. Lestijden. Ingeschatte totale studiebelasting (in uren) 1 Mogelijkheid tot

ECTS-fiche. Graduaat Maatschappelijk Werk Structuurgericht werken. Lestijden. Ingeschatte totale studiebelasting (in uren) 1 Mogelijkheid tot ECTS-fiche Opzet van de ECTS-fiche is om een uitgebreid overzicht te krijgen van de invulling en opbouw van de module. Er bestaat slechts één ECTS-fiche voor elke module. 1. Identificatie Opleiding Module

Nadere informatie

INFO - Alternatieve stage - Over de grenzen. 3 BaKO 2015-2016

INFO - Alternatieve stage - Over de grenzen. 3 BaKO 2015-2016 INFO - Alternatieve stage - Over de grenzen 3 BaKO 2015-2016 Overzicht 1. Alternatieve stage/ Over de grenzen Wat is dit? Het competentieprofiel Mogelijkheden alternatieve stage Mogelijkheden over de grenzen

Nadere informatie

OPLEIDING LEVENSBESCHOUWING, OVERHEID EN SAMENLEVING

OPLEIDING LEVENSBESCHOUWING, OVERHEID EN SAMENLEVING OPLEIDING LEVENSBESCHOUWING, OVERHEID EN SAMENLEVING Tweejarige deeltijdse academische opleiding voor professionals centrum voor migratie en interculturele studies Universiteit Antwerpen SITUERING Eén

Nadere informatie

De specifieke lerarenopleiding

De specifieke lerarenopleiding geëngageerd onderzoekend communicatief talent ontwikkelend vakdeskundig leerling gericht samenwerkend De specifieke lerarenopleiding dynamisch leergierig master Jij bent... inspirerend creatief toekomstgericht

Nadere informatie

Internationalisaring vraagt om MEER FLAMENCO FORUM

Internationalisaring vraagt om MEER FLAMENCO FORUM Internationalisaring vraagt om MEER FLAMENCO FORUM Jeanine Gregersen Samenvatting Context : werkdefinities en twee stellingen Focus op interculturele competentie Implicaties voor instellingen Moot court

Nadere informatie

Fase 2-formulier voor ECTS-fiche opleidingsonderdeel

Fase 2-formulier voor ECTS-fiche opleidingsonderdeel Fase 2-formulier voor ECTS-fiche opleidingsonderdeel Gebruik dit formulier voor de omschrijving van elk opleidingsonderdeel dat nog moet ingevoerd worden of dat grondig aangepast wordt. Gebruik voor een

Nadere informatie

De maatschappelijke stage als onderdeel van burgerschapsvorming

De maatschappelijke stage als onderdeel van burgerschapsvorming De maatschappelijke stage als onderdeel van burgerschapsvorming Jeroen Bron en Minke Bruning, 27 november 2014 27-11-2014 SLO projectgroep burgerschap; Jeroen Bron CPS Onderwijsontwikkeling en advies;

Nadere informatie

HUIS VOOR GEZONDHEID

HUIS VOOR GEZONDHEID HUIS VOOR GEZONDHEID Hét aanspreekpunt voor studenten geneeskunde en (toekomstige) artsen in Brussel Het Huis voor Gezondheid is een organisatie die dankzij het delen van haar kennis van het Brusselse

Nadere informatie

Hogescholen en Universiteiten met een open blik Editie 2012

Hogescholen en Universiteiten met een open blik Editie 2012 Hogescholen en Universiteiten met een open blik Editie 2012 Om elkaar te begrijpen, moet je elkaar kennen. Vanuit die gedachte organiseert het Prins Filipfonds een project dat uitwisseling en samenwerking

Nadere informatie

Cultureel management van hogescholen

Cultureel management van hogescholen Cultureel management van hogescholen Workshop Fontys Docentevent Yolanda te Poel Lector Diversiteit in de jeugdzorg Fontys Hogeschool Pedagagogiek Eindhoven 10 januari 2013 Dialoog: Wat is goed cultureel

Nadere informatie

Pendelen tussen stagepraktijk en opleiding

Pendelen tussen stagepraktijk en opleiding artikel Zone Pendelen tussen stagepraktijk en opleiding Op de pabo van de Hogeschool van Amsterdam bestaat sinds 2009 de mogelijkheid voor studenten om een OGOspecialisatie te volgen. Het idee achter het

Nadere informatie

Visie Op Stage Bachelor in het onderwijs: lager onderwijs (avondonderwijs)

Visie Op Stage Bachelor in het onderwijs: lager onderwijs (avondonderwijs) Visie Op Stage Bachelor in het onderwijs: lager onderwijs (avondonderwijs) Opbouw van de stageleerlijn We schreven in onze visie op de opleiding dat we enerzijds willen vertrekken vanuit de student en

Nadere informatie

organisaties instellingen lokale overheden diversiteit

organisaties instellingen lokale overheden diversiteit organisaties instellingen lokale overheden diversiteit Vlaanderen is divers. Van alle vormen van diversiteit is etnisch-culturele diversiteit wellicht het meest zichtbaar en het meest besproken. Diversiteit

Nadere informatie

Master in de meertalige communicatie

Master in de meertalige communicatie BRUSSEL t Master in de meertalige communicatie Faculteit Letteren Welkom aan de KU Leuven, de grootste en oudste universiteit van België. Je kunt hier je studietraject verderzetten en verrijken, ook als

Nadere informatie

Trainingen, workshops en coaching

Trainingen, workshops en coaching Trainingen, workshops en coaching Aanbod 2015-2016 professionals en gemeenten Beschermen & Versterken Trainingen, workshops en coaching De Jeugd- & Gezinsbeschermers zet zich in voor de bescherming van

Nadere informatie

Actieonderzoek als stimulans voor een positieve leesattitude bij studenten uit de lerarenopleiding (HBO)

Actieonderzoek als stimulans voor een positieve leesattitude bij studenten uit de lerarenopleiding (HBO) Actieonderzoek als stimulans voor een positieve leesattitude bij studenten uit de lerarenopleiding (HBO) Deeviet Caelen Inge Landuyt Magda Mommaerts Iris Vansteelandt 1 Actieonderzoek als stimulans 1 Situering

Nadere informatie

Studiewijzer Diversiteit

Studiewijzer Diversiteit 1 Thomas More Kempen Studiewijzer Studiewijzer Diversiteit OPO-verantwoordelijke: Annelies Demessemaeker Docenten: Eline Bernaerts en Annelies Demessemaeker CAMPUS Vorselaar Domein Lerarenopleiding Bachelor

Nadere informatie

Annette Koops: Een dialoog in de klas

Annette Koops: Een dialoog in de klas Annette Koops: Een dialoog in de klas Als ondersteuning bij het houden van een dialoog vindt u hier een compilatie aan van Spreken is zilver, luisteren is goud : een handleiding voor het houden van een

Nadere informatie

GRIEKSE EPIGRAFIE OP LOCATIE (MA/PhD)

GRIEKSE EPIGRAFIE OP LOCATIE (MA/PhD) N e d e r l a n d s I n s t i t u u t A t h e n e Ολλανδικό Ινστιτούτο Αθηνών Netherlands Institute at Athens NIA INTERUNIVERSITAIRE CURSUS GRIEKSE EPIGRAFIE OP LOCATIE (MA/PhD) Nederlands Instituut in

Nadere informatie

Integraal sociaal werk 6: de professionele maatschappelijk werker de professionele personeelswerker maatschappelijk engagement 15-16 (TS 3)

Integraal sociaal werk 6: de professionele maatschappelijk werker de professionele personeelswerker maatschappelijk engagement 15-16 (TS 3) Integraal sociaal werk 6: de professionele maatschappelijk werker de professionele personeelswerker maatschappelijk engagement 15-16 (TS 3) Hogeschool PXL Elfde-Liniestraat 24 B-3500 Hasselt www.pxl.be

Nadere informatie

10 Masteropleiding Filosofie & Maatschappij

10 Masteropleiding Filosofie & Maatschappij 10 Masteropleiding Filosofie & Maatschappij 10.1 Inleiding Dit hoofdstuk bevat gedetailleerde informatie over de doelstellingen, eindkwalificaties en opbouw van de Masteropleiding Filosofie & Maatschappij.

Nadere informatie

ECTS- FICHE. Werken in en met groepen Academiejaar: 2015-2016. Via secretariaat en/of website

ECTS- FICHE. Werken in en met groepen Academiejaar: 2015-2016. Via secretariaat en/of website HBO5 Orthopedagogie ECTS- FICHE ECTS-Fiche Werken in en met groepen Code: Werken in en met groepen Academiejaar: 2015-2016 Studietijd: 40 lestijden Deliberatie: mogelijk Vrijstelling: mogelijk Onderwijstaal:

Nadere informatie

ECTS-fiche. Opleiding. Geïntegreerde competentieverwerving 2. Lestijden. Ingeschatte totale studiebelasting (in uren) 1 Mogelijkheid tot

ECTS-fiche. Opleiding. Geïntegreerde competentieverwerving 2. Lestijden. Ingeschatte totale studiebelasting (in uren) 1 Mogelijkheid tot ECTS-fiche 1. Identificatie Opleiding Module Code Lestijden Studiepunten Ingeschatte totale studiebelasting (in uren) 1 Mogelijkheid tot GMW Geïntegreerde competentieverwerving 2 AD2 40 n.v.t. 220 JA aanvragen

Nadere informatie

OPLOSSINGSGERICHT WERKEN MET JONGEREN MISSION POSSIBLE

OPLOSSINGSGERICHT WERKEN MET JONGEREN MISSION POSSIBLE OPLOSSINGSGERICHT WERKEN MET JONGEREN MISSION POSSIBLE OPEN INSCHRIJVING IN UTRECHT WAT IS MISSION POSSIBLE? Bent u geïnteresseerd te ontdekken waar de motivatie van jongeren ligt om hun problemen zelf

Nadere informatie

Integraal sociaal werk 2: interpretatie maatschappelijk engagement 15-16 (TS 1)

Integraal sociaal werk 2: interpretatie maatschappelijk engagement 15-16 (TS 1) Integraal sociaal werk 2: interpretatie maatschappelijk engagement 15-16 (TS 1) Hogeschool PXL Elfde-Liniestraat 24 B-3500 Hasselt www.pxl.be - www.pxl.be/facebook wat? Maatschappelijk engagement is geïntegreerd

Nadere informatie

Roeien met de riemen die je hebt Beoordeling interculturele competenties

Roeien met de riemen die je hebt Beoordeling interculturele competenties Roeien met de riemen die je hebt Beoordeling interculturele competenties Ir. Saskia Kreutzer Drs. Jannemieke Geessink Arnhem Business School NUFFIC Workshop Best Practises Roeien met de riemen die je hebt

Nadere informatie

BRUSSEL t. Master in het tolken. Faculteit Letteren

BRUSSEL t. Master in het tolken. Faculteit Letteren BRUSSEL t Master in het tolken Faculteit Letteren Welkom aan de KU Leuven, de grootste en oudste universiteit van België. Je kunt hier je studietraject verderzetten en verrijken, ook als je elders een

Nadere informatie

Versterking van LOB in de doorlopende leerlijn vmbo-mbo

Versterking van LOB in de doorlopende leerlijn vmbo-mbo Stimuleringsproject LOB in het mbo Versterking van LOB in de doorlopende leerlijn vmbo-mbo Visie ontwikkelen in regionale inspiratiebijeenkomsten Wat verstaan we eigenlijk onder loopbaanoriëntatie en -begeleiding

Nadere informatie

Leerpaden in Toledo.

Leerpaden in Toledo. Leerpaden in Toledo. 16 doelgroep BaKO BaLO BaSO SLO tijdperspectief : week maand semester opleiding traject regulier werk opleidingsonderdeel: vak p e d stage Uitdaging Het is belangrijk dat studenten

Nadere informatie

Geschiedenis en VOET

Geschiedenis en VOET Geschiedenis en VOET Per 1 september 2010 traden de nieuwe vakoverschrijdende eindtermen (VOET) in werking en vanaf 1 september 2011 zal de doorlichting de VOET meenemen in de focus van de scholen. De

Nadere informatie

PROJECT BESTEMMING REISLEIDER EUROPA

PROJECT BESTEMMING REISLEIDER EUROPA MODULE PROJECT BESTEMMING REISLEIDER EUROPA Afstudeerrichting: reisleider Code: 25 Academiejaar: vanaf 2014-2015 Niveau: specialisatiemodule Periode binnen het modeltraject: semester 1 Start binnen de

Nadere informatie

i-scan+ Ondersteuning van lokale besturen bij samenwerking op het vlak van e-government

i-scan+ Ondersteuning van lokale besturen bij samenwerking op het vlak van e-government Ondersteuning van lokale besturen bij samenwerking op het vlak van e-government Ook de manier waarop de samenwerking tot stand komt, kan sterk verschillen. Sommige besturen kiezen voor een sprong vooruit

Nadere informatie

ECTS- FICHE. Hoofdvestiging centrum CVO Horito Via secretariaat en/of website

ECTS- FICHE. Hoofdvestiging centrum CVO Horito Via secretariaat en/of website HBO5 Orthopedagogie ECTS- FICHE ECTS-Fiche Emancipatorisch werken 2 (G2) Code: G2 Cluster: 3 Academiejaar: 2014-2015 Studietijd: 40 lestijden Deliberatie: mogelijk Vrijstelling: mogelijk Onderwijstaal:

Nadere informatie

POST- GRADUAAT. professionele coach

POST- GRADUAAT. professionele coach POST- GRADUAAT professionele coach POSTGRADUAAT PROFESSIONELE COACH Je wil coaching inzetten als een krachtig instrument om resultaten te verbeteren, en communicatie en samenwerking te optimaliseren? Je

Nadere informatie

Specialist Development Leergang: KOERS

Specialist Development Leergang: KOERS Specialist Development leergang KOERS Pagina 1 van 7 Specialist Development Leergang: KOERS "The future belongs to those who see possibilities before they become obvious." De Specialist Development Leergang

Nadere informatie

Verder studer e n. Zoek de zeven verschillen: bachelor en master

Verder studer e n. Zoek de zeven verschillen: bachelor en master Verder studer e n Zoek de zeven verschillen: bachelor en master Alles over bachelors en masters Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap Beleidsdomein Onderwijs Vorming www.hogeronderwijsregister.be Awel,

Nadere informatie

Wat is het Heerbeeck International College?

Wat is het Heerbeeck International College? Wat is het Heerbeeck International College? Het HIC is een onderwijsstroom in ons havo en vwo waarin we leerlingen voorbereiden op studeren, leven en werken in een internationaal georiënteerde wereld.

Nadere informatie

Academiejaar 2014/2015. bachelor. ergotherapie. ergotherapie. Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen

Academiejaar 2014/2015. bachelor. ergotherapie. ergotherapie. Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen Academiejaar 2014/2015 bachelor ergotherapie ergotherapie Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen Bachelor ergotherapie ergotherapie Je ideale opleiding kiezen uit het ruime aanbod aan onze hogeschool is

Nadere informatie

De opleider als rolmodel

De opleider als rolmodel De opleider als rolmodel De opleider als rolmodel programma 14.00 welkom 14.15 voorstelronde/verwachtingen 14.35 excellent teacher en excellent rolemodel 14.55 groepswerk 15.10 plenaire rapportage 15.35

Nadere informatie

Onlinehulpverlening en Mediawijsheid. in het sociaal werk

Onlinehulpverlening en Mediawijsheid. in het sociaal werk Onlinehulpverlening en Mediawijsheid in het sociaal werk Infobrochure vormingsaanbod Onlinehulpverlening en Media-W 2015 Project Mediawijsheid Een smartphone, laptop, tablet, computer en internet zijn

Nadere informatie

Opleiding Verpleegkunde Stage-opdrachten jaar 3

Opleiding Verpleegkunde Stage-opdrachten jaar 3 Opleiding Verpleegkunde Stage-opdrachten jaar 3 Handleiding Voltijd Jaar 3 Studiejaar 2015-2016 Stage-opdrachten Tijdens stage 3 worden 4 stage-opdrachten gemaakt (waarvan opdracht 1 als toets voor de

Nadere informatie

Openingsuren en bereikbaarheid: Ma Di Wo Do Vrij ZA

Openingsuren en bereikbaarheid: Ma Di Wo Do Vrij ZA PEDAGOGISCHE FICHE Laatst gewijzigd op: 27/Mar/09 ORGANISATIE: ECUADORGALLERY METHODIEK: CREATIEVE SCHILDEREN 1. Algemene info Adres: Bretagnestraat 25, 17 1200 Brussel Tel: 027704310-0494486164 Fax: /

Nadere informatie

omgeving wereld regie vanuit de jongere Jongeren leren organiseren

omgeving wereld regie vanuit de jongere Jongeren leren organiseren Jongeren leren organiseren Hoe kunnen jongeren regie hebben over eigen handelen en toch in verbinding zijn met alles om hen heen? Hoe verstaan jongeren de kunst om te bouwen aan netwerken, om een positie

Nadere informatie

ECTS- FICHE. Via secretariaat en/of website. Bij aanvang van dit opleidingsonderdeel dient de cursist over de volgende competenties te beschikken:

ECTS- FICHE. Via secretariaat en/of website. Bij aanvang van dit opleidingsonderdeel dient de cursist over de volgende competenties te beschikken: HBO5 Orthopedagogie ECTS- FICHE ECTS-Fiche Visies op Begeleiden Code: Visies op begeleiden Academiejaar: 2015-2016 Studietijd: 60 lestijden Deliberatie: mogelijk Vrijstelling: mogelijk Onderwijstaal: Nederlands

Nadere informatie

DISCO : Algemene handleiding

DISCO : Algemene handleiding DISCO : Algemene handleiding DISCO het Screeningsinstrument Diversiteit en Onderwijs m.b.t. omgaan met diversiteit biedt enerzijds handvatten om maatregelen en acties die reeds genomen werden in kader

Nadere informatie

Internationaliseren van leeruitkomsten: vier voorbeelden uit de praktijk. Jos Beelen Utrecht, 5 februari 2015

Internationaliseren van leeruitkomsten: vier voorbeelden uit de praktijk. Jos Beelen Utrecht, 5 februari 2015 Internationaliseren van leeruitkomsten: vier voorbeelden uit de praktijk Jos Beelen Utrecht, 5 februari 2015 Case 1: add on Universiteit van Tilburg Link Class Collaborative Online International Learning

Nadere informatie

> Het Interculturele Dossier in de Neerlandistiek

> Het Interculturele Dossier in de Neerlandistiek > Het Interculturele Dossier in de Neerlandistiek van BA begin van de studie Nederlands: einde van de studie Nederlands: Inhoud > Woord vooraf: Wat is het interculturele dossier? Opzet en doelstelling

Nadere informatie

1 Basiscompetenties voor de leraar secundair onderwijs

1 Basiscompetenties voor de leraar secundair onderwijs 1 Basiscompetenties voor de leraar secundair onderwijs Het Vlaams parlement legde de basiscompetenties die nagestreefd en gerealiseerd moeten worden tijdens de opleiding vast. Basiscompetenties zijn een

Nadere informatie

De student kan vanuit een eigen idee en artistieke visie een concept ontwikkelen voor een ontwerp en dat concept tot realisatie brengen.

De student kan vanuit een eigen idee en artistieke visie een concept ontwikkelen voor een ontwerp en dat concept tot realisatie brengen. Competentie 1: Creërend vermogen De student kan vanuit een eigen idee en artistieke visie een concept ontwikkelen voor een ontwerp en dat concept tot realisatie brengen. Concepten voor een ontwerp te ontwikkelen

Nadere informatie

Publieksforum: 30 burgers in dialoog over genetische tests

Publieksforum: 30 burgers in dialoog over genetische tests Z I T H E T I N MIJN GENEN? Publieksforum: 30 burgers in dialoog over genetische tests BELGIË 2003 Wetenschap en samenleving dagen elkaar uit Citaten uit het colloquium Testen van mensen, georganiseerd

Nadere informatie

Onderwijs & Onderzoek. Annemie Spooren (PXL) Greet De Beuckeleer (Pulderbos)

Onderwijs & Onderzoek. Annemie Spooren (PXL) Greet De Beuckeleer (Pulderbos) Onderwijs & Onderzoek Annemie Spooren (PXL) Greet De Beuckeleer (Pulderbos) Onderwijs & Onderzoek Wat hebben we gedaan? Wat betekent dit voor werkveld? Waar het begon nood aan Kennis en competenties voor

Nadere informatie

Samenspraak Examen Nederlands Spreken en Gesprekken voeren 3F

Samenspraak Examen Nederlands Spreken en Gesprekken voeren 3F Samenspraak Examen Nederlands Spreken en Gesprekken voeren 3F Inhoudsopgave Informatie voor alle betrokkenen... 2 Examenboekje voor de kandidaat... 4 Bijlage 1. Input voor Student 1... 7 Bijlage 2. Input

Nadere informatie

Master in de journalistiek

Master in de journalistiek BRUSSEL t Master in de journalistiek Faculteit Sociale Wetenschappen Welkom aan de KU Leuven, de grootste en oudste universiteit van België. Je kunt hier je studietraject verderzetten en verrijken, ook

Nadere informatie

Betreft: Participeren en studeren in het buitenland. Knelpunten voor studenten met een functiebeperking

Betreft: Participeren en studeren in het buitenland. Knelpunten voor studenten met een functiebeperking Steunpunt Inclusief hoger Onderwijs Sint-Jorisstraat 71 8000 Brugge Betreft: Participeren en studeren in het buitenland. Knelpunten voor studenten met een functiebeperking Het Steunpunt Inclusief Hoger

Nadere informatie

Persberichten stage hogeschool Odissee

Persberichten stage hogeschool Odissee en stage hogeschool Odissee LARISSA KLICK Buitenlandse studenten op internationale stage op Technologiecampus Gent Gent 16 augustus 2016 Vijf studenten uit respectievelijk Duitsland, Engeland, Polen en

Nadere informatie

Academiejaar 2008-2009. Programmagids. Verpleegkunde (PBA) 1eBa verpleegkunde

Academiejaar 2008-2009. Programmagids. Verpleegkunde (PBA) 1eBa verpleegkunde Academiejaar 2008-2009 Programmagids Verpleegkunde (PBA) 1eBa verpleegkunde Opleidingsonderdeel Groep Stp Semester Deeltijds (OO)Filosofie - ethiek - recht 7.0 2 (OA) Filosofie 2.0 2 1282008 2 6 Opleidingsonderdeel

Nadere informatie

Verslag themanamiddag Een museum toegankelijk maken

Verslag themanamiddag Een museum toegankelijk maken Verslag themanamiddag Een museum toegankelijk maken Plaats: Koninklijk Museum voor Schone Kunsten Antwerpen Datum: 21 maart 2013 Om de twee maanden organiseert het Fonds Vrijetijdsparticipatie een themanamiddag

Nadere informatie

Kleurrijke Maatzorg: Een cultuurgevoelig onthaal? Studiedag 20 november 2013 Antwerps netwerk cultuurgevoelige

Kleurrijke Maatzorg: Een cultuurgevoelig onthaal? Studiedag 20 november 2013 Antwerps netwerk cultuurgevoelige Kleurrijke Maatzorg: Een cultuurgevoelig onthaal? Studiedag 20 november 2013 Antwerps netwerk cultuurgevoelige Kleurrijke Maatzorg: Het is een gegeven: Voorzieningen in Welzijnsorganisaties krijgen een

Nadere informatie

Kijkwijzer 2.0, Methodiek voor kwaliteitsverbetering in Brede Scholen

Kijkwijzer 2.0, Methodiek voor kwaliteitsverbetering in Brede Scholen Kijkwijzer 2.0, Methodiek voor kwaliteitsverbetering in Brede Scholen Agenda 1. Kwaliteitsontwikkeling in Brede Scholen in Brussel en Kent - Verwachtingen? 2. Extended Schools & kwaliteitsontwikkeling

Nadere informatie

Minimumstandaard ICT, ten aanzien van. - voorzieningen binnen de school. - de medewerkers

Minimumstandaard ICT, ten aanzien van. - voorzieningen binnen de school. - de medewerkers Minimumstandaard ICT, ten aanzien van - voorzieningen binnen de school - de medewerkers DDS, januari 2011 Inleiding In dit document wordt de minimum standaard voor ICT beschreven. Alle DDS scholen streven

Nadere informatie

ECTS- FICHE. Via secretariaat en/of website. Bij aanvang van dit opleidingsonderdeel dient de cursist over de volgende competenties te beschikken:

ECTS- FICHE. Via secretariaat en/of website. Bij aanvang van dit opleidingsonderdeel dient de cursist over de volgende competenties te beschikken: HBO5 Orthopedagogie ECTS- FICHE ECTS-Fiche Doelgroepen B Code: Doelgroepen B Academiejaar: 2015-2016 Studietijd: 40 lestijden Deliberatie: mogelijk Vrijstelling: mogelijk Onderwijstaal: Nederlands Lector(en):

Nadere informatie

Culture, Organization and Management Vrije Universiteit Amsterdam - Faculteit der Sociale Wetenschappen - P Culture Organization and Management -

Culture, Organization and Management Vrije Universiteit Amsterdam - Faculteit der Sociale Wetenschappen - P Culture Organization and Management - Culture, Organization and Management Vrije Universiteit Amsterdam - - P Culture Organization and Management - 2013-2014 Vrije Universiteit Amsterdam - - P Culture Organization and Management - 2013-2014

Nadere informatie

Voorbeelden compententieprofiel mentor

Voorbeelden compententieprofiel mentor BIJLAGE 1 Voorbeelden compententieprofiel mentor Voorbeeld 1 Meetindicator voor competenties en gedragingen van een mentor, opgesteld door Ryhove, beschutte werkplaats in Gent (PH= persoon met een handicap)

Nadere informatie

ICT- VISIEONTWIKKELING

ICT- VISIEONTWIKKELING ICT- VISIEONTWIKKELING WELKOM EN SITUERING Naar een visie rond ICT School-als-organisatie School-als-actor-van-een-scholengemeenschap School-als-pedagogische-identiteit 2 Een ICT-beleid voeren met (pedagogische)

Nadere informatie

Welkom aan de opleiding logopedie en audiologie!

Welkom aan de opleiding logopedie en audiologie! Welkom aan de opleiding logopedie en audiologie! Programma fase 1 Introductieweek voor werkstudenten Instructies opdracht OPO Professioneel Handelen 1 Vrijblijvend programma Inschrijven voor module statistiek

Nadere informatie

Master in het vertalen

Master in het vertalen BRUSSEL t Master in het vertalen Faculteit Letteren Welkom aan de KU Leuven, de grootste en oudste universiteit van België. Je kunt hier je studietraject verderzetten en verrijken, ook als je elders een

Nadere informatie

Laagdrempelige verenigingen: omgaan met mensen uit kansengroepen. Workshop Roeselare stadhuis donderdag 10 september

Laagdrempelige verenigingen: omgaan met mensen uit kansengroepen. Workshop Roeselare stadhuis donderdag 10 september Laagdrempelige verenigingen: omgaan met mensen uit kansengroepen Workshop Roeselare stadhuis donderdag 10 september www.demos.be Tatjana van Driessche Stafmedewerker lokale netwerken en sport Ondersteuning

Nadere informatie

Competentieprofiel. Instituut voor Interactieve Media. Competentieprofiel studenten Instituut voor Interactieve Media vastgesteld juni 2006

Competentieprofiel. Instituut voor Interactieve Media. Competentieprofiel studenten Instituut voor Interactieve Media vastgesteld juni 2006 Competentieprofiel Instituut voor Interactieve Media Competentieprofiel studenten Instituut voor Interactieve Media vastgesteld juni 2006 Aangepast in maart 2009 Inleiding De opleiding Interactieve Media

Nadere informatie

Divers DEnken Reflectie-instrument voor leraren Studiedag OMIG 25/05/11 Helena Sienaert

Divers DEnken Reflectie-instrument voor leraren Studiedag OMIG 25/05/11 Helena Sienaert Divers DEnken Reflectie-instrument voor leraren Studiedag OMIG 25/05/11 Helena Sienaert I. ESF-project II. OMIG III. DIDE III.1. wat zijn IC? III.2. wat is IG? III.3. wat is het TOPOI-model? III.4. hoe

Nadere informatie

2.9 Lesplan opzet workshop 8 Lesformulier

2.9 Lesplan opzet workshop 8 Lesformulier 2.9 Lesplan opzet workshop 8 Lesformulier Naam docent: Onderwerp van de les/training/ workshop: Aantal deelnemende studenten: Datum: Presenteren Beginsituatie: Groep kent elkaar nu al redelijk goed. Er

Nadere informatie

www.lne.be/ecocampus Kan u deze nieuwsbrief niet lezen? Bekijk de online versie nr. 16 - juni 2015 Wees erbij op het Knooppuntweekend voor Toekomstige Generaties Ecocampus brengt grondstoffenproblematiek

Nadere informatie

DEFINITIE VAN DE BEGRIPPEN FUNCTIEPROFIEL EN COMPETENTIEPROFIEL

DEFINITIE VAN DE BEGRIPPEN FUNCTIEPROFIEL EN COMPETENTIEPROFIEL Huis voor Gezondheid vzw Lakensestraat 76 bus 7 1000 Brussel t. 02 412 31 6 f. 02 412 31 69 info@huisvoorgezondheid.be www.huisvoorgezondheid.be ond. nr. 821.4.683 DEFINITIE VAN DE BEGRIPPEN FUNCTIEPROFIEL

Nadere informatie

TRAINING EN TOETSING BINNEN DE OPLEIDING. Professioneel Handelen

TRAINING EN TOETSING BINNEN DE OPLEIDING. Professioneel Handelen TRAINING EN TOETSING BINNEN DE OPLEIDING 1 LEERRESULTATEN EN COMPETENTIES Doelstellingen competenties Structuur en éénduidigheid Uniformiteit in formulering 2 LEERRESULTATEN EN COMPETENTIES Generieke competenties

Nadere informatie

Conferentie Passend Onderwijs, hoe doe ik dat? Datum: 18 maart 2015 Tijd: 16.00 19.30 uur Plaats: Prisma College, Kaliumweg 2, 3812 PT Amersfoort

Conferentie Passend Onderwijs, hoe doe ik dat? Datum: 18 maart 2015 Tijd: 16.00 19.30 uur Plaats: Prisma College, Kaliumweg 2, 3812 PT Amersfoort Conferentie Passend Onderwijs, hoe doe ik dat? Datum: 18 maart 2015 Tijd: 16.00 19.30 uur Plaats: Prisma College, Kaliumweg 2, 3812 PT Amersfoort Workshop beschrijvingen 1) Iedereen aan boord- zonder u

Nadere informatie

Strategisch HRM in het voortgezet onderwijs. Peter Leisink

Strategisch HRM in het voortgezet onderwijs. Peter Leisink Strategisch HRM in het voortgezet onderwijs Peter Leisink Opzet van deze leergang Introductie Strategisch HRM in het voortgezet onderwijs: inhoudelijke verkenning Programma en docenten leergang strategisch

Nadere informatie

Gender en interculturaliteit

Gender en interculturaliteit ECTS-fiche: Gender en interculturaliteit Opleiding: Afstudeerrichting: Opleidingsonderdeel: Studiepunten (ECTS): 3 Taal: Plichtvak/keuzevak: Lerarenopleiding/ BA en MA Pedagogische wetenschappen Niet relevant

Nadere informatie

Niveaubepaling Nederlandse taal

Niveaubepaling Nederlandse taal Niveaubepaling Nederlandse taal Voor een globale niveaubepaling kunt u de niveaubeschrijvingen A1 t/m C1 doornemen en vaststellen welk niveau het beste bij u past. Niveaubeschrijving A0 Ik heb op alle

Nadere informatie

Reflectiedag Godsdienstleerkracht: kleur (h)erkennen?

Reflectiedag Godsdienstleerkracht: kleur (h)erkennen? V L A A M S V E R B O N D V A N K A T H O L I E K E H O G E S C H O L E N Sainte-Adresseplein 12, B-1070 Anderlecht Tel. 02 529 04 29 Fax 02 529 04 93 vvkho@vsko.be ond.vsko.be Reflectiedag Godsdienstleerkracht:

Nadere informatie

klantgerichtheid... ... klanteninzicht... ... groepsdynamica... ... omgaan met diversiteit... ... stemgebruik... ... taalvaardigheid... ...

klantgerichtheid... ... klanteninzicht... ... groepsdynamica... ... omgaan met diversiteit... ... stemgebruik... ... taalvaardigheid... ... P1 VOORBEELD OBSERVATIE-INSTRUMENT GROEP klantgerichtheid klanteninzicht groepsdynamica omgaan met diversiteit PRESENTATIE stemgebruik taalvaardigheid non-verbaal communiceren professionele houding PERSOON

Nadere informatie

Inspiratiedag Brede School 29 april 2014 Bronks Talenkennis versterken van kinderen en jongeren in de Brede School

Inspiratiedag Brede School 29 april 2014 Bronks Talenkennis versterken van kinderen en jongeren in de Brede School Inspiratiedag Brede School 29 april 2014 Bronks Talenkennis versterken van kinderen en jongeren in de Brede School Piet Van Avermaet Inhoud Voorstelling SDL Kennismaking Stellingen Taal, taal leren, talige

Nadere informatie

Trends analyseren en structureren

Trends analyseren en structureren Trends analyseren en structureren Lise Lybeert HANDLEIDING Postgraduaat Trendwatching Vak: Trendwatching basis Lector: Petra Couck Schooljaar: 2013-2014 Telefoon: (0032) 496 02 46 99 E-mail: Liselybeert@gmail.com

Nadere informatie

Kennisdag HAN Sociaal 2013

Kennisdag HAN Sociaal 2013 Kennisdag HAN Sociaal 2013 Praktijkkennis in de aanbieding! Martha van Biene Marion van Hattum 1 HAN Sociaal Bevorderen participatie door, voor en met kwetsbare burgers in de samenleving Meedenken, meedoen,

Nadere informatie

Academiejaar 2014/2015. bachelor sociaal werk. Maatschappelijk werk. Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen

Academiejaar 2014/2015. bachelor sociaal werk. Maatschappelijk werk. Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen Academiejaar 2014/2015 bachelor sociaal werk Maatschappelijk werk Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen bachelor sociaal werk Maatschappelijk werk Je ideale opleiding kiezen uit het ruime aanbod aan onze

Nadere informatie