Schooljaar

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Schooljaar 2013-2014"

Transcriptie

1 Ondersteuningsplan

2 Schooljaar Inhoudsopgave Inleiding 4 1. Het zorgsysteem 1.1. Werkwijze op OBS De Delta 1.2. De voorbereide omgeving 1.3. Zelfstandigheid 1.4. Leeromgeving 1.5. Ouderbetrokkenheid 1.6. Werkkeuze 2. Het onderwijsaanbod 2.1. Onderwijsbehoeften 2.2. Handelingsgericht werken wordt het hart van ons zorgsysteem 2.3. Inhoudelijke gebieden 2.4. De zorgniveaus 2.5. Incidentele zorg 2.6. Onderwijsbehoeften 2.7. Schematisch overzicht van het zorgtraject 3. Organisatorische componenten 3.1. Schoolbeleid leerlingenzorg 3.2. Coördinatie leerlingenzorg 3.3. Leerlingvolgsysteem Zorgplan OBS De Delta 2 Schooljaar

3 3.4. Leerling overleg Begeleiding van de leerkracht Cyclus Handeling Gericht Werken Zorg op maat de komende jaren Weer samen naar school 7.1. Activiteiten op bestuursniveau 7.2. Activiteiten op schoolniveau Zorgplan OBS De Delta 3 Schooljaar

4 Inleiding Dit handboek is een weergave van het beleid ten aanzien van de zorg op onze school. Het geeft een overzicht van de manier waarop wij de zorg voor alle kinderen in de praktijk gestalte geven. Onze onderwijskundige visie met betrekking tot de zorg voor onze kinderen staat hierin verwoord. Zowel de beleidsmatige en theoretische kant hiervan als de praktische uitwerking van dit beleid is in dit handboek terug te vinden. Dit document moet gezien worden als een groeidocument. Dit betekent dat datgene aangegeven is wat reeds afgesproken is of bereikt. Tevens is aangegeven waar we naar toe willen werken. Het zal jaarlijks geëvalueerd worden op basis van nieuwe ervaringen, ontwikkelingen en visies voor onze school voor de toekomst en de landelijke ontwikkelingen. Beleidspunten worden jaarlijks aangegeven in het Jaar Ontwikkeling Plan. Zorgplan OBS De Delta 4 Schooljaar

5 1. Het zorgsysteem Missie en visie OBS De Delta biedt onderwijs aan waarin kinderen hun talenten zo goed en volledig mogelijk kunnen ontwikkelen. Wij doen dit vanuit een sterke missie: OBS De Delta bereidt kinderen voor op de toekomst! Technologieën volgen elkaar in hoog tempo op. Dit leidt tot een stortvloed aan informatie. Leren je weg te vinden in deze steeds nieuwe en groter wordende multimediale wereld is iets waar wij de kinderen zo goed mogelijk op willen voorbereiden. Vaardigheid, creatief zijn en zelfredzaamheid staan hoog in ons vaandel. Het nieuwe leren kenmerkt zich door de overgang van een passieve manier van leren naar een meer actieve vorm van onderwijs. Het nieuwe leren is: leren denken, leren samenwerken, creatief zijn, leren leren. Vanuit deze filosofie werkt OBS De Delta. Op OBS De Delta hebben we hoge verwachtingen van alle kin -deren. Dit betekent dat wij als school een belangrijke belofte doen. We beloven dat wij altijd als uitgangspunt hebben om het beste uit elk kind naar boven te halen. Hier richten wij ons onderwijs op in, aansluitend bij het niveau en passend bij het kind. Wij sturen aan op kinderen die uitblinken op het gebied van taal en rekenen. Onze ambitie ligt hoog, omdat wij vinden dat kinderen daar recht op hebben. Drie pijlers Als school voor de toekomst kiezen wij voor een onderwijsprogramma dat is gebouwd op drie pijlers: Δ Sterk taal- en rekenonderwijs dat een grote rol speelt bij het vervolgonderwijs en de sociale redzaamheid; Δ ICT- behendig en kritisch, zodat kinderen leren om- gaan met de kansen en bedreigingen van de digitale samenleving. Δ Kunst en cultuur die diepgang en kwaliteit geeft aan het bestaan. Muziek en drama staan hierbij centraal. OBS De Delta biedt onderwijs aan waarin kinderen hun talenten zo goed en volledig mogelijk ontwikkelen. Iedereen mag en kan zijn wie hij/zij is. We respecteren de ander in hetgeen hij/zij meebrengt aan talent, kwaliteiten en cultuur. Samen werken we aan gemeenschappelijke groei, ontwikkeling en nieuw inzicht binnen een lerende school. Zorgplan OBS De Delta 5 Schooljaar

6 1.1. Werkwijze op OBS De Delta Een kind is actief, niet passief. Activiteit is kenmerkend voor 'leven' en dus inherent aan het kind: het is nieuwsgierig, leergierig en van nature behept met de drang om te weten. Een kind wordt niet uitsluitend door de omgeving gevormd: ontwikkeling is een proces waaraan het kind zelf een onvervangbare bijdrage levert. Tijdens de eerste levensjaren is er een enorme energie en actiedrang in het kind aanwezig. Vanuit zichzelf wordt het gemotiveerd om zich te ontwikkelen, om te leren. Dat uit zich in een spontane belangstelling van kinderen. De onderwerpen van die belangstelling verschillen per kind en veranderen met verloop van een aantal fasen. Dit betekent dat kinderen kortere of langere perioden ontvankelijk zijn voor bepaalde leergebieden. Het is de taak en de deskundigheid van de leerkracht om te reageren door het juiste aanbod te bieden en hierin de koppeling te maken naar de kerndoelen en de doelen van ons onderwijs waarin beschreven staat wat kinderen in een leerjaar moeten kennen en kunnen. We gebruiken hiervoor het registratieobservatie systeem Kijk! Kinderen verschillen wezenlijk van volwassenen, niet slechts kwantitatief, maar ook kwalitatief. Ze zijn geen miniatuurvolwassenen, maar worden gekenmerkt door geheel eigen behoeften en activiteiten. De bevrediging daarvan gedurende de allereerste levensfase (globaal tot ongeveer het zesde jaar) is van groot belang voor de latere ontwikkeling De voorbereide omgeving De omgeving waar het kind in leeft moet geschikt gemaakt worden als werkomgeving. Dat wil zeggen dat er weloverwogen en doelgericht prikkels aanwezig moeten zijn; het kind moet uitgedaagd worden om dingen aan te pakken, uit te proberen. Dit betekent ook dat de kinderen de vrijheid moeten krijgen te kiezen waar ze mee willen werken. De klassen zijn ook zo ingericht dat de kinderen uitgedaagd worden keuzes te maken, materiaal te pakken en aan het werk te gaan, alleen of met een ander. We noemen dit de voorbereide omgeving. We zijn nu als startende school in de fase van implementatie van nieuwe werkwijzen en nieuwe methoden. Dit proces wordt voortdurend geëvalueerd door middel van teamvergaderingen, groepsbesprekingen en klassenconsultaties. Zodoende houden wij de kwaliteit van ons onderwijs scherp in de gaten, borgen wij de gemaakte afspraken en uitgangspunten zodat de school blijvend ontwikkelt en verbetert. Alle ontwikkelingen die een kind in de eerste levensjaren doormaakt, vinden plaats in wisselwerking met de omgeving waar het kind in opgroeit. Ouders, broertjes en zusjes, andere familieleden, maar ook het land, de cultuur waar het kind ter wereld komt, maken deel uit van die omgeving. Allerlei indrukken prikkelen het kind om zich te ontwikkelen. Het is belangrijk dat deze prikkels een positief karakter hebben en tegemoet komen aan de basisbehoeftes van een kind. Een kind heeft behoefte aan veiligheid en liefde, maar ook aan interessante bezigheden waarmee hij of zij de wereld kan ontdekken. Deze behoeften vertalen wij naar onderwijsbehoeften. Deze liggen ten grondslag aan de groepsplannen en individuele plannen. Zorgplan OBS De Delta 6 Schooljaar

7 1.3. Zelfstandigheid Elk kind heeft van nature de drang om groot te worden. Het groot worden, het uitgroeien tot een onafhankelijke persoonlijkheid moet het kind zelf doen. Daarom is het belangrijk dat het kind de vrijheid krijgt om zelf zijn omgeving te ontdekken en zelf datgene te doen wat binnen zijn mogelijkheden ligt. Daarbij is de hulp van volwassenen onmisbaar Leeromgeving Ook op school scheppen de teamleden een leeromgeving waarin de kinderen materialen en activiteiten vinden die passen bij hun ontwikkeling en belangstelling. Hierdoor is de kans groot dat kinderen hun aangeboren nieuwsgierigheid behouden. De verschillen tussen kinderen en hun ontwikkelingsgang leiden tot allerlei vormen van differentiatie Samen staan wij voor de kinderen; ouderbetrokkenheid OBS De Delta streeft naar zeer betrokken ouders die samen met het team zorgen voor een cirkel om het kind heen. Door in gesprek te blijven met ouders en hen d.m.v. oudermomenten en de communicatie goed op de hoogte te houden proberen wij de ouderbetrokkenheid te vergroten. Ouders krijgen de mogelijkheid om mee te denken over onderwijsvernieuwingen binnen de Denktank. Een maal per maand kunnen ouders een koffie-ochtend bezoeken waar een teamlid samen met de ouders over een actueel onderwerp zal spreken. Op deze manier houden wij niet alleen de ouders op de hoogte maar horen wij als school ook wat ouder bezighoud en hoe wij daar op in kunnen spelen. Als een kind in het groot zorgteam besproken wordt nodigen wij ouders ook uit om deel te nemen aan de bespreking. Vooraf vullen de ouders een formulier in wat hun ondersteunt in het formuleren van een hulpvraag. Inzet ICT ter ondersteuning adaptief onderwijs. Als school voor de toekomst willen wij onze leerlingen onderwijs geven dat past bij deze tijd en verder kijkt dan vandaag. Op het gebied van ICT is er in het onderwijs nog een ware inhaal slag te maken. De kinderen van nu zullen in de toekomst nog meer te maken krijgen met een werkomgeving waarin moderne technologische ontwikkelingen de overhand voeren. OBS De Delta wil mee ontwikkelen in dit proces door kinderen al op jonge leeftijd wegwijs te maken in de digitale wereld. Naast de 39 lap tops die verdeeld staan over de groepen circuleren 13 I- Pads in twee groepjes langs de klassen zodat kinderen in circuitvorm kunnen werken met educatieve apps. De groepen 4,5 en 6 werken voor de vakgebieden taal, rekenen, spelling en begrijpend lezen op een tablet. Tijdens het dagelijkse werken in de groep wordt tegemoet gekomen aan de spontane belangstelling. De kinderen kiezen naast groepsinstructies en gepland werk ook hun eigen werk en planning van thematisch gerichte opdrachten. Zorgplan OBS De Delta 7 Schooljaar

8 1.6. Werkkeuze Werken met de weektaak Alle kinderen op school werken vanaf het begin met weektaken. De ontwikkeling loopt op van één of meerdere opdrachten per dag in de onderbouw tot een volledige weektaak in de bovenbouw. Ze werken met een weektaak die bestaat uit verschillende opdrachten op het gebied van de basisvaardigheden lezen, rekenen, schrijven en taal, motoriek, creatief en keuzetaken. Voor de planning van de taken gebruiken we een weektaakformulier. Aan het werken met een weektaak gaat een instructie vooraf. Door het werken met een weektaak krijgen de kinderen inzicht in: de hoeveelheid werk de samenstelling van een taak de soorten opdrachten hun eigen mogelijkheden Kinderen worden op deze manier eigenaar van het leerproces. Ze worden uitgedaagd om zelf keuzes te maken en eigen doelen te formuleren. In de weektaak hebben de kinderen een zo ruim mogelijke variatie aan vakgebieden, waarbinnen ieder kind op eigen niveau, in eigen tempo en volgens een zelf bepaalde volgorde, het werk binnen een van tevoren afgesproken tijd maakt. Zo bieden wij onderwijs op maat en komen we tegemoet aan de verschillen tussen kinderen. Werken in de groepen De kinderen, de bouwcoördinatoren, de leerkrachten en de pabo studenten samen. We onderscheiden hierbij de onderbouw, de middenbouw en de bovenbouw. De kinderen zullen instructie krijgen in de eigen groep, maar er zullen ook veel groep overstijgende activiteiten plaatsvinden. Jongere en oudere kinderen leren zo van elkaar. Kinderen laten zich qua ontwikkeling niet vangen in één groep. Met het zoveel mogelijk adaptief werken in de groepen spelen we in op de verschillen tussen kinderen. Het ene kind is ergens halverwege groep 2 toe aan lezen, terwijl een ander kind hier in groep 3 klaar voor is. Inspelen op dit soort ontwikkelingsverschillen vraagt om een flexibele aanpak. Met individuele lessen en groepslessen stimuleert en begeleidt de leerkracht het leerproces van ieder kind individueel maar ook gekoppeld aan de groep. Het kind wordt aangemoedigd om het niveau te behalen dat voor hem of haar bereikbaar is. De beoordeling van de werkzaamheden van het kind vindt plaats in het licht van de individuele mogelijkheden maar waarbij de tussendoelen en het ontwikkelingsperspectief ook in de gaten wordt gehouden. Bij de beoordeling wordt gekeken naar de door het Ministerie van Onderwijs opgestelde kerndoelen basisonderwijs. De ouders/verzorgers ontvangen twee maal per jaar een uitgebreid (digitaal) rapport over het functioneren van het kind op school. Er zijn 2 vaste gespreksmomenten in een schooljaar (oktober, februari),. Daarnaast is er in april/mei nog een gespreksmoment voor leerlingen waarover twijfel en zorg bestaat op initiatief van de leerkracht en/of de ouders. De gemaakte groeps - of individuele handelingsplannen zijn dan het uitgangspunt voor het gesprek. Zorgplan OBS De Delta 8 Schooljaar

9 2. Het Onderwijsaanbod Het onderwijsaanbod wordt afgestemd op de mogelijkheden en onderwijsbehoeften van kinderen. Hierbij staan de volgende basisbehoeften van kinderen centraal: Het ervaren van competentie Het ervaren van autonomie Het hebben van goede sociale relaties Wij willen omgaan met de verschillen van kinderen en zorg op maat leveren. Dit geldt voor onder- en boven presteerders. Dat betekent dat er passende zorgmaatregelen door de leerkracht in de groep en door de school als geheel moeten worden gerealiseerd. Dit vraagt van de leerkrachten dat zij preventieve zorg geven en planmatig werken. Het vraagt in ieder geval van leerkrachten sterke vaardigheden op het punt van differentiatie. Bij convergente differentiatie worden voor alle leerlingen in de groep minstens de gestelde minimumdoelen voor de basisvaardigheden gehanteerd als uitgangspunt. Er is dus niet alleen sprake van differentiatie naar doelen, centraal staat wat leerlingen nodig hebben om deze doelen te bereiken. Omdat het voor alle kinderen belangrijk is om minimale doelen te behalen in de basisvaardigheden wordt convergente differentiatie over het algemeen naar voren geschoven als een goede differentiatievorm voor het adequaat omgaan met verschillen. Dit geeft ons meer overzicht en de mogelijkheid tot een klassenmanagement waarin alle kinderen aan bod komen. Binnen deze differentiatievorm onderscheiden wij verschillende instructiegroepen op basis van onderwijsbehoeften (instructiebehoeften en pedagogische behoeften.). We onderscheiden hierin de instructieafhankelijke, instructiegevoelige en instructieonafhankelijke leerlingen Onderwijsbehoeften Bij het benoemen van onderwijsbehoeften van een leerling zegt zowel de leerkracht als de betreffende leerling iets over: de doelen die in de komende periode worden nagestreefd; wat de leerling nodig heeft om deze doelen te bereiken. In iedere groep zitten leerlingen met vergelijkbare onderwijsbehoeften. Wanneer een school werkt met groepsplannen, dan betekent dit dat deze leerlingen met vergelijkbare onderwijsbehoeften worden geclusterd. Omdat leerkrachten niet meer dan drie verschillende niveaus kunnen hanteren in de groep leidt dit tot differentiatie in drie groepen. In de formulieren hanteren we de volgende indeling: Instructieonafhankelijke leerlingen. Dit zijn de sterke leerlingen die vaak voldoende hebben aan een korte instructie. Zorgplan OBS De Delta 9 Schooljaar

10 Instructiegevoelige leerlingen. Dit is de basisgroep, waartoe over het algemeen het merendeel van de leerlingen behoort. Zij ontvangen de basisinstructie. Instructieafhankelijke leerlingen. Dit zijn de leerlingen die meer instructie en begeleiding van de leerkracht nodig hebben. Zij ontvangen naast de basisinstructie verlengde instructie. Leerkrachten hebben bij het uitvoeren van goed klassenmanagement en optimale zorg de hulp nodig van de collega s, het zorgteam en de directie. De leerlingenzorg dient een gezamenlijke zorg te zijn, een teamverantwoordelijkheid. Op school moet voldoende deskundigheid aanwezig zijn alsmede een goede structuur om zorg op maat te realiseren. Om aan deze afstemming tegemoet te kunnen komen, maken we steeds meer en beter gebruik van onze zorgcyclus en van het handelingsgericht werken Handelingsgericht werken wordt het hart van ons zorgsysteem De leerkracht realiseert de zorgmaatregelen die aansluiten bij de onderwijsbehoeften van het kind. De zorgmaatregelen worden specifieker naarmate de onderwijsbehoeften van het kind dit noodzakelijk maken. De groepsbespreking op het niveau van handelingsgericht werken Bij handelingsgericht werken (HGW) maakt de leerkracht, voor een periode van steeds een paar maanden een plan om het taal/leesonderwijs en rekenonderwijs vorm en inhoud te geven. Wij kiezen ervoor 3 keer per jaar de cyclus HGW te doorlopen, met de daarbij behorende stappen die hieronder beschreven staan. Voor de leerkrachten is een zorgplanner opgesteld waarin iedere stap wordt aangekondigd. Waarnemen Verzamelen van gegevens, evalueren vorig plan: Hoe gaat het met de taal/leesontwikkeling en rekenonderwijs van de leerlingen in mijn groep? Signaleren van leerlingen met specifieke onderwijsbehoeften: Welke leerlingen vallen op bijvoorbeeld door een lage of opvallend hoge AVI-score en DMT-score? Is er incidenteel sprake van terugval/sterke vooruitgang of speelt dit al langere tijd? (data-analyse op groepsniveau). Begrijpen Onderwijsbehoeften benoemen: Wat vragen deze leerlingen van mij? Plannen Het clusteren van leerlingen: Welke leerlingen kan ik hiervoor bij elkaar brengen als (tijdelijk) groepje omdat ze (ongeveer) hetzelfde van mij vragen? Zorgplan OBS De Delta 10 Schooljaar

11 Opstellen van een groepsplan: Wat bied ik deze groep leerlingen aan? Realiseren Uitvoeren van het groepsplan: Op welke momenten doe ik dit? Voor een verdere uitwerking verwijzen we naar werken met groepsplannen binnen handelingsgericht werken. (www.taalpilots.nl/www.rekenpilots.nl) Wij streven ernaar dat iedere leerling binnen onze school de zorg krijgt die hij/zij nodig heeft. Wij onderscheiden hiervoor 6 inhoudelijke gebieden en 5 zorgniveaus waarin we deze zorg organiseren. Verder wordt het handelen van de leerkracht en de school ondersteund door vier organisatorische componenten Inhoudelijke gebieden Als school stellen we zorgverbreding centraal in ons beleid. We richten ons op preventief en planmatig werken in directe samenhang met de volgende zes inhoudelijke gebieden: ontwikkeling van het jonge kind sociaal-emotionele ontwikkeling en het gedrag technisch lezen begrijpend lezen spellen rekenen en wiskunde Deze zes inhoudelijke gebieden zijn een keuze. Ze omvatten niet het gehele leer- en vormingsaanbod van onze school. Niet alle door ons nagestreefde doelen worden erdoor omvat. De leer- en vormingsgebieden zijn zo gekozen dat het die gebieden omvat waar ontwikkeling zich concentreert. De vijf laatstgenoemde gebieden worden gebruikt bij de advisering voor het voortgezet onderwijs en de verwijzing naar het Speciaal Basisonderwijs. Zorgplan OBS De Delta 11 Schooljaar

12 Bij alle niveaus van zorg is het klassenmanagement van groot belang. Zorg realiseren voor leerlingen is allereerst iets dat gebeurt op de klassenvloer door de groepsleerkracht. Alleen een leerkracht die in staat is haar/zijn groep effectief en flexibel te organiseren, kan extra en speciale zorg in de groep realiseren. Hierbij maken wij gebruiken van het GIP model (van groepsgericht naar individueel gericht pedagogisch en didactisch handelen van de leerkracht). Het zelfstandig werken van de leerlingen wordt hierbij aangemoedigd. De leerkracht maakt gebruik van de Gip lat om het verloop en de voorspelbaarheid van de les aan te geven. Tijdens de les loopt de leerkracht vaste rondes in de groep om elke leerling aandacht te kunnen geven. Tussen de rondes werken de kinderen zelfstandig en vragen ze hulp aan elkaar. Zodoende heeft de leerkracht tijd om extra instructie te geven aan leerlingen die meer aandacht of uitdaging nodig hebben. De kinderen leren: plannen samenwerken om te gaan met uitgestelde aandacht te werken met een weektaak zelf hun werk te overzien zelf hun werk te corrigeren en te beoordelen zelf problemen op te lossen De gebieden komen bij het leerlingvolgsysteem verder aan de orde De zorgniveaus We spreken van vijf verschillende niveaus van zorg nl.: 1. Algemene zorg 2. Extra zorg 3. Speciale zorg 4. Uitgebreide zorg 5. Externe zorg Deze zorgniveaus zijn met elkaar verbonden; ze volgen elkaar op. Onze school garandeert op deze manier dat alle kinderen een zo optimaal mogelijk ontwikkelingsproces kunnen doorlopen. Zorgplan OBS De Delta 12 Schooljaar

13 Niveau 1: Algemene zorg De leerkracht speelt in op onderwijsbehoeften die leerlingen hebben. De leerkracht richt zijn/haar onderwijs zo in dat problemen (bijv. stagnatie, afname welbevinden) zoveel mogelijk worden voorkomen. De leerkracht: Geeft de leerlingen voldoende tijd en gelegenheid tot leren. Stelt duidelijke doelen. (in het groepsplan voor alle kinderen en waar nodig in individuele plannen) Geeft effectieve instructie en verwerking. Voert een goed klassenmanagement. Schept een positief werkklimaat. Hanteert een flexibele klassenorganisatie. Is deskundig met betrekking tot de methoden. Werkt samen met collega s en stuurt het groepsplan altijd digitaal voor feedback en ter informatie aan de intern begeleider. Evalueert regelmatig de vorderingen van de leerlingen en stelt waar nodig de doelen en aanpak bij. We willen hiervoor de principes en cycli van handelingsgericht werken hanteren. Dit zal in de groepsplannen en de groepsbesprekingen met de intern begeleider tot uiting komen. Indien de ontwikkeling van leerlingen daartoe aanleiding geeft, gaat de leerkracht over tot extra zorg niveau 2. Niveau 2: Extra zorg De leerkracht geeft extra zorg aan kinderen die dat nodig hebben en begeleidt de kinderen op basis van de onderwijsbehoeften en signaleringsgegevens. Bij twijfel over de aanpak kan de leerkracht de leerling inbrengen in de leerlingbespreking binnen het KZT (klein zorg team). De leerkracht kan hiervoor het leerling bespreekformulier gebruiken. (bijlage 1) De leerling kan worden besproken aan de hand van de Incidentmethode. De leerkracht geeft extra zorg door: Verlengde instructie en meer tijd voor verwerking. Extra feedback aan kinderen. Het inzetten van extra didactische materialen. Het nemen van extra pedagogische maatregelen. De leerkracht past het groepsplan aan of stelt een individueel handelingsplan op en informeert de ouders en de intern begeleider. De intern begeleider ontvangt altijd digitaal het plan. De leerkracht evalueert de gegeven hulp en gaat na of de extra zorg het beoogde effect heeft gehad. Deze periode beslaat hooguit 6 weken. Op grond van deze evaluatie wordt een voortgangsbeslissing genomen. Dit kan zijn: Zorgplan OBS De Delta 13 Schooljaar

14 Doorgaan met de huidige aanpak totdat het gewenste resultaat is bereikt Terug gaan naar het niveau van de algemene zorg niveau 1 Aanmelden bij de intern begeleider; de problematiek is ernstiger en vraagt om speciale zorg niveau 3 De beslissing wordt met de ouders besproken. Niveau 3: Speciale zorg De leerkracht bespreekt het leerling bespreekformulier met evaluatie van de geboden hulp met de intern begeleider. Indien nodig kan de intern begeleider Pedagogisch Didactisch Onderzoek doen. Gezamenlijk wordt er een plan met een tijdspad opgesteld. Zo mogelijk passend in het groepsplan. Anders in een individueel handelingsplan. (bijlage 3) In het plan staan de speciale zorg- activiteiten die de leerkracht met de leerling gaat uitvoeren beschreven. Deze leerling noemen we aandachtsleerling. De leerkracht brengt de ouders op de hoogte. Het plan wordt vervolgens in de groep uitgevoerd eventueel met ondersteuning van de intern begeleider. Het inzetten van speciale zorg richt zich op: Het creëren van (extra) effectieve leertijd tijdens school Het aanscherpen van de beschrijving van de onderwijsbehoeften Het vaststellen van aangepaste doelen De intensivering van individuele instructie en verwerking Ondersteuning d.m.v. orthodidactische /-pedagogische hulpmaterialen Het creëren van een positief werkklimaat De leerkracht evalueert de gegeven hulp en gaat na of de speciale zorg effect heeft. (hooguit een periode van 8 weken) Op grond van deze evaluatie nemen de leerkracht en de intern begeleider een voortgangsbeslissing. Dit kan zijn: Doorgaan met de speciale zorg op dit niveau tot het gewenste resultaat bereikt is. Terug gaan naar het niveau van extra zorg niveau 2 Of het niveau van algemene zorg niveau 1 Aanmelden bij het klein- en/of grootzorg teamoverleg niveau 4 De beslissing wordt met de ouders besproken. Voor het groot zorgteam overleg wordt er altijd een toestemmingsformulier tot bespreking in het GZT getekend. Niveau 4: Uitgebreide zorg De leerling wordt door het betrokken zorgteamlid ingebracht in het maandelijkse klein zorgteam overleg (KZT). We spreken dan van een zorg leerling. Indien nodig wordt besloten het kind in het groot zorgteam overleg (GZT) te bespreken. Naast de leden van ons zorgteam zijn daarbij standaard de schoolpsycholoog van de Schoolbegeleidingsdienst, de leerkracht en de verpleegkundige van de GGD aanwezig. Ouders geven voor de bespreking altijd eerst schriftelijk toestemming tot bespreken. Gezamenlijk wordt er een plan van aanpak met tijdspad opgesteld. De aanpak in de groep Zorgplan OBS De Delta 14 Schooljaar

15 wordt bijgesteld of voortgezet. Indien nodig wordt het kind aangemeld voor psycho diagnostisch(pdo) onderzoek. Er wordt altijd een Follow-Up datum vastgesteld, waarop de voortgang wordt besproken en/of geëvalueerd. Indien gewenst kunnen andere externe hulpverleners of instanties worden ingeschakeld. Hierbij valt te denken aan de schoolarts, de logopediste, Bureau Jeugdzorg, GGZ enz. Het betrokken zorgteamlid bespreekt de adviezen uit het zorgteam met de leerkracht. Deze voert het plan uit, ondersteund door de intern begeleider. De aanpak wordt geëvalueerd in het zorgteam en er wordt een voortgangsbeslissing genomen. Dit kan zijn: Teruggaan naar een van de eerdere niveaus van zorg niveaus 1, 2 of 3 Doorgaan met de begeleiding beschreven in het groepsplan of individueel (handelings)plan niveau 4 Einddoelen en tussendoelen van de leerling aanpassen aan zijn/haar mogelijkheden (individuele leerlijn zie bijlage 4) niveau 4 Overgang naar het niveau van bovenschoolse zorg niveau 5 De te nemen stappen worden met de ouders besproken. Niveau 5: Externe zorg Wanneer een leerling niet verder verantwoord begeleid kan worden op onze school is onze grens van de zorg op maat bereikt. Het besluit tot deze uitspraak wordt altijd genomen in het Groot Zorg Team. In overleg met de ouders wordt besloten tot een aanmelding bij de Permanente Commissie Leerlingen Zorg (PCLZ) op grond van een Speciaal Basisonderwijs indicatie. De aanmelding gaat vergezeld van een onderwijskundig rapport waarin een overzicht van het zorgtraject staat vermeld. De PCLZ bespreekt de leerling aan de hand van het onderwijskundig rapport. Zij brengen advies uit aan de Regionale Verwijzingscommissie. (RVC) De RVC verzorgt de verklaringen voor toelaatbaarheid tot het Speciaal Basisonderwijs. De volgende criteria spelen een rol bij de aanmelding: Het kind gaat de niet opgeloste problematiek als frustrerend ervaren en vertoont daardoor een grotere faalangst en/of emotionele blokkades. Het kind vertoont hierdoor de behoefte aan een andere omgeving waarin het haar/zijn problematiek meer geaccepteerd ervaart. Ondanks de geboden hulp stagneert de ontwikkeling. Onze school kan na de reeds geboden hulp geen verdere adequate hulp bieden Incidentele zorg In uitzonderlijke gevallen kan het voorkomen dat een leerling voor doublure, tussentijdse versnelling of terugplaatsing in aanmerking komt. Leerlingen worden dan aanvullend onderzocht en/of geobserveerd door een lid van het zorgteam. Deze informatie en de toelichting van de leerkracht worden besproken in het GZT. Het besluit wordt altijd in het GZT genomen. Ouders worden tijdig bij dit proces betrokken, hun mening en ook de mening van het kind (afhankelijk van de leeftijd) maken deel uit van de besluitvorming. Zorgplan OBS De Delta 15 Schooljaar

16 2.6. Onderwijsbehoeften Bij het benoemen van onderwijsbehoeften van een leerling zegt de leerkracht iets over: de doelen die in de komende periode voor het kind worden nagestreefd; wat het kind nodig heeft om deze doelen te bereiken. In iedere groep zitten leerlingen met vergelijkbare onderwijsbehoeften. Wanneer een school werkt met groepsplannen, dan betekent dit dat deze leerlingen met vergelijkbare onderwijsbehoeften worden geclusterd. Omdat leerkrachten niet meer dan drie verschillende niveaus kunnen hanteren in de groep leidt dit tot differentiatie in drie groepen. In het groepsplan is ruimte om ook specifieke onderwijsbehoefte van een leerling te vermelden. In de formulieren hanteren we de volgende indeling: Instructieonafhankelijke leerlingen. Dit zijn de goede leerlingen die vaak voldoende hebben aan een korte instructie. Instructiegevoelige leerlingen. Dit is de basisgroep, waartoe over het algemeen het merendeel van de leerlingen behoort. Zij ontvangen de basisinstructie. Instructieafhankelijke leerlingen. Dit zijn de leerlingen die meer instructie en begeleiding van de leerkracht nodig hebben. Zij ontvangen naast de basisinstructie verlengde instructie. Leerkrachten hebben bij het uitvoeren van goed klassenmanagement en optimale zorg de hulp nodig van de collega s, het zorgteam en de directie. De leerlingenzorg dient een gezamenlijke zorg te zijn, een teamverantwoordelijkheid. Wij streven ernaar dat iedere leerling binnen onze school de zorg krijgt die hij/zij nodig heeft. Wij onderscheiden hiervoor 6 inhoudelijke gebieden en 5 zorgniveaus waarin we deze zorg organiseren. Verder wordt het handelen van de leerkracht en de school ondersteund door vier organisatorische componenten. Zorgplan OBS De Delta 16 Schooljaar

17 2.7. Schematisch overzicht van het zorgtraject Zorgtraject Niveau 1: algemene zorg De groepsleerkracht neemt preventieve maatregelen, waardoor problemen bij leerlingen voorkomen worden en legt dit vast in een groepsoverzicht en groepsplan waarin instructiegroepen zijn vastgelegd op basis van onderwijsbehoeften. Niveau 2: extra zorg Specifiekere onderwijsbehoeften worden gesignaleerd. De groepsleerkracht stelt het groepsplan bij of een individueel handelingsplan op. De leerkracht vult eventueel het leerling bespreekformulier in en bespreekt de leerling in het bouwoverleg. De intern begeleider en de ouders worden geïnformeerd. De aanpak wordt uitgevoerd en geëvalueerd. (hooguit 4 weken) Ouders worden op de hoogte gesteld. Niveau 3: speciale zorg De groepsleerkracht en de intern begeleider bespreken de problemen aan de hand van het leerling bespreekformulier. Zij stellen een plan van aanpak op. (bijstellen groepsplan en/of opstellen individueel handelingsplan.) Het plan wordt met de ouders besproken. Het plan wordt uitgevoerd en geëvalueerd. (periode hooguit 8 weken) Ouders worden op de hoogte gesteld en tekenen eventueel het toestemmingsformulier tot bespreking in het groot zorgteam. Niveau 4: uitgebreide zorg De intern begeleider bespreekt de leerling in het klein- en/of grootzorg teamoverleg. Er wordt een plan van aanpak besproken. De groepsleerkracht en de intern begeleider bespreken het plan van aanpak en leggen dit vast in het groepsplan of individueel plan. (dit kan een individueel handelingsplan zijn, maar in deze fase kan met toestemming van ouders, directie en de groot zorgteamleden ook worden vastgesteld dat we overgaan op een individuele leerlijn.) Het plan wordt met de ouders besproken en door ouders ondertekend. Het plan wordt uitgevoerd en geëvalueerd. Niveau 5: externe zorg In overleg met de ouders wordt de leerling aangemeld bij de PCLZ. Het onderwijskundig rapport wordt door de groepsleerkracht en de intern begeleider ingevuld en met de ouders besproken. Zorgplan OBS De Delta 17 Schooljaar

18 3. Organisatorische componenten Het nemen van zorgmaatregelen door de leerkracht en de school wordt ondersteund door vier organisatorische componenten. Dit zijn: 1. Schoolbeleid leerlingenzorg 2. Coördinatie van de leerlingenzorg 3. Leerlingvolgsysteem 4. Leerling overleg Deze stellen de leerkracht en de school in staat onderwijsmaatregelen te treffen, die passen bij de specifieke onderwijsbehoeften van de kinderen. Ze ondersteunen de leerkracht en de school bij het realiseren van zorg met betrekking tot het leer- en vormingsaanbod Schoolbeleid leerlingenzorg Dit schoolbeleid zorgverbreding omvat aspecten op de volgende gebieden: onderwijskundig personeel organisatorisch beheersmatig Onderwijskundig beleid Dit betreft de schoolvisie met betrekking tot pedagogisch en didactisch handelen. Ook betreft het de vertaling van dat beleid in streefdoelen en concrete activiteiten. Dit is beschreven in ons Jaar Ontwikkel Plan en Meerjarig Ontwikkel Plan (JOP en MOP). De directie is zoveel mogelijk gericht op het ondersteunen van leerkrachten bij het behalen van een optimaal onderwijsrendement. De taken in het team zijn verdeeld op basis van specifieke deskundigheid. De leerkracht zorgt voor de uitvoering van de zorgmaatregelen in de groep. Het zorgteam coördineert de zorgactiviteiten op schoolniveau en ondersteunt de leerkrachten bij de uitvoering van specifieke zorgactiviteiten. De directie stimuleert de verbetering van de zorgverbreding op school en zorgt voor een planmatig beleid. Zorgplan OBS De Delta 18 Schooljaar

19 Personeelsbeleid Dit betreft het inzetten van formatie voor de leerlingenzorg. Onze school heeft gekozen voor een zorgteam. Deze bestaat op dit moment uit: de directeur of adjunct-directeur, psycholoog, verpleegkundige, leerkracht en intern begeleider. In de school bestaat een actief scholingsbeleid. Leerkrachten worden gestimuleerd tot het volgen van na-/bijscholingscursussen. De school maakt gebruik van de diensten van: Het A team van Zaan Primair, de Schoolbegeleidingsdienst Zaanstreek-Waterland, Centrum Jong(GGD) Jaarlijks worden er voortgangsgesprekken met alle medewerkers van de school gehouden en vinden er klassenbezoeken plaats. In ieder geval twee maal door de intern begeleiders en eenmaal door de directie. Vooraf worden afspraken gemaakt met de leerkracht over het doel van het bezoek. De leerkracht heeft zelf ook een grote rol en verantwoordelijkheid in de opzet en uitwerking van deze bezoeken. (vraag, doel, en eventuele coaching door IB) Organisatorische aspecten In dit plan wordt de organisatie van de zorgverbreding op onze school beschreven. Het zorgteam en de directie zorgen voor de bewaking van het zorgbeleid. Beheersmatige aspecten De zorgteamleden hebben de beschikking over een werkruimte. De zorgmaterialen bevinden zich in de orthotheek. De orthotheek bevindt zich in de kamer van de zorgteamleden en de centrale ruimtes. Voor de zorgverbreding is een budget beschikbaar. Deze wordt beheerd door de directie. Het zorgteam schaft in overleg met de directie de benodigde materialen aan Coördinatie leerlingenzorg Het zorgteam bestaat uit: Voorzitter directeur Babs Schipper of adjunct-directeur Marleen Oversteegen Intern Begeleider Yvonne Hoogenstrijd Verpleegkundige Centrum Jong Irene van Amersfoort Psycholoog Betty Prins Lid kwaliteitsteam Karlijn Musman/ Gabriëlle Dijkhof/ Bas Russcher Zorgplan OBS De Delta 19 Schooljaar

20 Klein zorgoverleg KZT ( bijgestaan door Kwaliteitsteam zorg) Inhoud: Leerontwikkeling op individueel en groepsniveau Delen zorg en geven van feedback op het gebied van begeleiding van leerkrachten en vragen m.b.t. onze leerlingen Signaleren van trends Onderhouden van externe contacten zoals met schoolarts, logopediste, Speciaal Basisonderwijs, Maatschappelijk Werk, Bureau Jeugdzorg, GGZ Adviseren van directie over gewenste schoolontwikkeling Groot zorgoverleg GZT We werken met een multidisciplinair zorgteam, d.w.z. mensen vanuit verschillende disciplines en met diverse expertise. Zij voeren gezamenlijk overleg om te komen tot handelingsgerichte adviezen voor kind, leerkracht, de IB er en / of de school. Centraal staat de vraag: Wat heeft dit kind nodig? Wat zijn ondersteuning- en onderwijsbehoeften van dit kind? Wat heeft deze leerkracht nodig? Wat heeft de IB er en / of dit team nodig? Deelnemers zijn de leden: Verpleegkundige GGD Irene van Amersfoort Schoolpsycholoog Betty Prins Directie Babs Schipper of Marleen Oversteegen Intern begeleider Yvonne Hoogenstrijd Leerkracht en ouders. Schoolmaatschappelijk werker Andrea Roelofs(op afroep) Inhoud: Leerling bespreking zorgkinderen signaleren van trends Zorgbegeleiding Taakverdeling zorgteam Hierna volgt de taakverdeling gedurende het schooljaar Jaarlijks wordt de taakverdeling door de directie vastgesteld. Babs Schipper directeur of Marleen Oversteegen adjunct-directeur Voorzitter Voorzitter Groot zorgteam overleg Zorgbeleid opzetten en bewaken Bewaken van procedures en afspraken in de school voor: Systematische signalering, het leerlingvolgsysteem, verwijzing naar het speciaal basisonderwijs en inschakelen van externe hulp. In beeld brengen en uitbreiding orthotheek Zorgplan OBS De Delta 20 Schooljaar

21 Coördinatie van de inzet van assistenten voor de zorgleerlingen Coördinatie van de inzet van de computer voor zorgleerlingen Plannen van de zorgverbredingactiviteiten: signaleren, analyseren, diagnosticeren, remediëren en evalueren. Resultaten en opbrengsten op schoolniveau en groepsniveau monitoren. Houden van opbrengstgerichte gesprekken met leerkracht a.d.h.v. de CITO resultaten. Yvonne Hoogenstrijd Intern Begeleider Voorzitter klein zorgteam overleg Voorzitter kwaliteitsteam zorg Notulist Groot zorgoverleg Agenda s KZT en GZT Houden van analysegesprekken met de leerkrachten Bijhouden van zorgdossiers voor de leerlingen van de groepen Afname Pedagogisch Didactisch Onderzoek Begeleiden bij het opstellen van groepsoverzichten, groepsplannen en individuele plannen Coachen van leerkrachten Coördineren van begeleiding zorgleerlingen (bijv. rugzakbegeleider, AB) Aanschaf en bijhouden Cito. Coördineren eindtoets groep 8 afname Coördinatie verwijzing VO traject In kaart brengen van opbrengsten toetsen Hoogbegaafde leerlingen (Hoog)begaafde kinderen worden besproken in de leerling bespreking van leerkracht en internbegeleider. Voor deze kinderen wordt aanbod gepland in het groepsplan bij de instructieonafhankelijke groep en zo nodig wordt een plan van aanpak opgesteld. Met het DHH digitaal handelingsplan hoogbegaafden, kan een profiel van een hoogbegaafde leerling worden neergezet. Aan de hand hiervan kan een plan worden opgesteld. Voor (hoog)begaafde kinderen kiezen we voor: Verdieping, moeilijke opdrachten over behandelde onderwerpen. Verrijking, inspelen op interessegebieden van de kinderen. Compacten, zo krijgen ook deze kinderen instructie, maar oefenen zij minder en alleen hetgeen geoefend moet worden. Voor rekenen hebben we de verrijking uit onze methode. Denkwerk, Rekentijgers en Plustaken worden ingezet in overleg met de IB er. In het kader van het zelfstandig en onderzoekend werken, dagen wij begaafde leerlingen steeds meer uit tot eigen initiatieven en zelfwerkzaamheid op hun niveau. Hierbij wordt ingespeeld op de interesse en behoeften van de kinderen. De kinderen werken aan extra opdrachten, die inspelen op hun interesse en behoeften. Zorgplan OBS De Delta 21 Schooljaar

22 Voor leerkrachten en ouders is het boek : Hoogbegaafde kinderen kunnen meer geschreven door Sylvia Drent geeft een goed inzicht in hoe je thuis en op school het beste om kunt gaan met hoogbegaafde kinderen. in.op ieder gebouw het boekje Hoogbegaafde kinderen thuis en op school aanwezig. Dit boekje geeft een goed inzicht in hoe je thuis en op school het beste om kunt gaan met hoogbegaafde kinderen. Een ander boek is: Hoogbegaafde kinderen kunnen meer geschreven door Sylvia Drent. Dyslexie In 1995 kwam de Gezondheidsraad tot de volgende werkdefinitie: Er is sprake van dyslexie wanneer de automatisering van woordidentificatie (lezen) en/of schriftbeeldvorming (spellen) zich niet, dan wel zeer onvolledig of zeer moeizaam ontwikkelt. Twee criteria worden hier aangegeven: hardnekkigheid (extra aantoonbare, intensieve en planmatige inspanningen gedurende minimaal een half jaar, die niet leiden tot een vergelijkbare ontwikkeling van de normgroep) en leerrendement. ( Hierbij gaat het om de achterstand: het leerrendement is minder dan 50%) Van der Ley (1998) geeft aan, dat het om méér gaat dan de waarneembare verschijnselen, dat het meer is dan een hardnekkig decodeer- probleem. Zijn model wordt algemeen in wetenschappelijk Nederland aanvaard en vormt nu het uitgangspunt bij onderzoek en behandeling van dyslexie. Zijn definitie luidt: "Dyslexie is een hardnekkig, taak specifiek automatiseringstekort in het (sub-) lexicaal decoderen en in de spelling. Dit gaat gepaard met een contrast met de verbale vaardigheid, een (groot) verschil met de algemene taalontwikkeling. Hoe groter het contrast, des te ernstiger de dyslexie. Onder lexicaal verstaat men het lezen van losse woorden; sublexicaal is het lezen van woorddelen. Taak specifiek betekent bij het lezen. Decoderen is ontsleutelen, omzetten van letters in klanken, van lettergroepen in klankgroepen, van geschreven woorden in gesproken woorden. De diagnose dyslexie kan alleen gesteld worden door een psycholoog. Het Dyslexieprotocol (verspreid door het Ministerie van Onderwijs) wordt voor de begeleiding van onze leerlingen als uitgangspunt genomen. Daaruit voortvloeiend willen wij gebruik gaan maken van Connect- en Ralfi lezen voor de kinderen die extra begeleiding nodig hebben. Hoe er binnen ons samenwerkingsverband is afgesproken om te gaan met dyslexiediagnoses is te vinden op de website van ons samenwerkingsverband en het meerjarenplan van WSNS (geplaatst op onze site van de school). Motorische Remedial Teaching De Intern begeleider is afgestudeerd MRT er. De kleuters worden gescreend middels video-opnamen. De opnamen worden door de MRTer bekeken en gescoord. Hierbij komen springen, hinkelen, huppelen, klimmen, koprol, Zorgplan OBS De Delta 22 Schooljaar

23 gooien, stuiten, vangen, lopen en stilstaan op één been aan de orde. Kleuters met een bewegingsachterstand worden besproken met de leerkrachten en een lid van het zorgteam. Er kunnen oefeningen mee naar huis gegeven worden of het advies gegeven om specialistische ondersteuning in te roepen middels kinderfysiotherapie. Externe hulpverlening We onderhouden contacten met professionele hulpverleners. Bureau Jeugdzorg: In de loop van de basisschool worden de kinderen enkele keren door een medewerker van de afdeling Jeugdgezondheidszorg onderzocht. Groep 2,4 en 7: Uitgebreid onderzoek gericht op het totale kind en zijn functioneren op school en thuis. De gewoontes van voeding en slapen, hobby s, het testen van ogen, oren, motoriek, lichamelijk onderzoek van hart, longen, rug en benen. Ook het gedrag thuis en op school wordt met de ouders/verzorgers doorgenomen. De verpleegkundige die nauw samenwerkt met de schoolarts bespreekt de leerlingen na met de intern begeleider en de groepsleerkracht. Groep 7 leerlingen worden in de maand mei/juni 2014 opgeroepen. Groep 4 leerlingen worden in april/mei 2014 op school door de verpleegkundige gecontroleerd op ogen en oren. Leerlingen uit groep 2 die geboren zijn in de 2e helft van 2008 zullen op school door de logopediste gescreend worden. Leerlingen uit groep 2 geboren in 2009 zullen in mei/juni door de logopediste gescreend worden. School Maatschappelijk Werk: Andrea Roelofs is onze vaste schoolmaatschappelijk werkster verbonden aan ons bestuur en kan elk moment indien nodig ingezet worden en/of om advies gevraagd worden. Zorgplan OBS De Delta 23 Schooljaar

24 Met de rugzak naar school Leerling gebonden financiering voor ouders van kinderen met extra zorg. Per 1 augustus 2003 is het door de Wet op de Expertise Centra mogelijk voor ouders om hun kind met extra en specifieke zorg, te plaatsen binnen het speciaal onderwijs of basisonderwijs met extra voorzieningen. Deze extra voorzieningen worden ook wel het rugzakje genoemd. De procedure: De Commissie voor de Indicatie (Cvi) geeft een beschikking of een kind wel of niet toelaatbaar is voor het speciaal onderwijs of basisonderwijs. Met deze beschikking kunnen de ouders hun kind aanmelden bij het speciaal onderwijs of basisonderwijs. Als ouders met deze beschikking hun kind bij ons op school aanmelden, zullen wij zorgvuldig nagaan of dit kind past binnen de zorgbreedte van onze school. In overleg bepalen we of dit kind met deze specifieke hulpvraag dat kunnen bieden, waar het recht op heeft: kwalitatief goed en adaptief onderwijs in een veilig klimaat. In het zorgteam zullen wij de gevraagde zorg toetsen aan de hand van het Stappenplan Leerling Gebonden Financiering in het basis- en speciaal basisonderwijs. De uitspraak die na deze toetsing volgt, zal bepalen of wij het verantwoord vinden om dit kind op onze basisschool te plaatsen. Als onze school instemt met de plaatsing, dan wordt er in nauw overleg met ouders en de betreffende school voor speciaal onderwijs een handelingsplan opgesteld. Onze school krijgt extra formatie en een geldbedrag voor de extra voorzieningen. Bovenstaande wordt bekostigd uit de rugzak per leerling. Zorgplan OBS De Delta 24 Schooljaar

25 3.3. Leerlingvolgsysteem Het leerlingvolgsysteem (LVS) vormt de derde component van het zorgsysteem. Het leerlingvolgsysteem is een hulpmiddel om op een systematische manier de vorderingen van alle leerlingen over langere periodes in kaart te brengen. Wij maken hiervoor gebruik van het webbased programma ESIS B. Het stelt de leerkracht in staat vast te stellen of de ontwikkeling van de leerlingen naar wens verloopt, zowel op individueel als groepsniveau. Het stelt de school in staat trendanalyses en dwarsdoorsnedes te maken voor de school als geheel en ook op groepsniveau. Vanaf het eerste toetsmoment van onze school (januari 2011) is hier meegewerkt. Tevens worden de gegevens van zorgleerlingen in dit systeem vastgelegd. Met behulp van Esis stelt de leerkracht driemaal per jaar (aan de hand van de zorgplanner) vast of: De leerlingen voldoende vooruit zijn gegaan. Leerstof op het niveau van de leerling is afgestemd. De leerlingen extra hulp of uitdaging nodig hebben. Verbeteringen in het didactische en pedagogische vaardigheden van de leerkracht nodig zijn. Onderdelen van het onderwijsprogramma voor verbetering in aanmerking komen. Naast het programma Esis B gebruiken de leerkrachten hun eigen observaties, methode gebonden toetsen en gesprekken met kinderen en ouders om antwoorden te formuleren op voorgaande punten en onderwijsbehoeften in beeld te krijgen. Met voorgaande gegevens krijgt onze school een steeds beter beeld van de kwaliteit en de doelmatigheid van het onderwijs De (digitale) klassenmap De digitale klassenmap bestaat uit: 1. De groepsvorderingen (Esis leerlingvolgsysteem) 2. De individuele vorderingen (Esis leerlingvolgsysteem) 3. Toetskalender/ Zorgplanner 4. Groepsbesprekingen 5. Wereld in Getallen 6. Taal/ spelling in Beeld 7. Kijk en SCOL 8. Engels 9. Nieuwsbegrip 10. Topografie 11. Topondernemers 12. Handvaardigheid en tekenen 13. Muziek moet je doen 14. Spreekbeurt/ werkstuk De digitale Leerlingen map Zorgplan OBS De Delta 25 Schooljaar

26 Per leerling is een apart blad in de map aanwezig. Hierop staan: Bespreekpunten, afspraken gemaakt voor de spreekavonden Individuele groei of opvallende gegevens specifiek voor het kind Aangepaste leerstof of benaderingswijze Gedragspunten Sociale factoren Medische gegevens Formulier leerling bespreking Het leerlingdossier digitaal Voor elk kind is er een leerling dossier. In dit dossier worden de resultaten van observaties en toetsen bewaard. Dit dossier wordt bewaard in de archiefkasten en is in ESIS digitaal vanaf groep 6 t/m 8 gearchiveerd en opgeslagen. Schooljaar zullen vanaf groep 1 t/m 5 ook alle documenten gearchiveerd in ESIS staan. Elk nieuw document zal direct in ESIS geplaatst worden. Deze bevat: Aanmeldingsformulier van de leerling. Eventuele gegevens van de vorige school, bijvoorbeeld het onderwijskundig rapport. Overige relevante zaken. Verslagen van Externe instanties. Ontwikkeling van het jonge kind (kleuter) De leerkrachten van de groepen 1-2 houden in de (digitale) Klassenmap het ontwikkelingsverloop van de kinderen bij. In januari en juni worden de Cito s: Taal voor kleuters en Rekenen voor kleuters digitaal afgenomen. Deze gegevens worden via het LOVS van Cito in Esis geplaatst en geanalyseerd, zodat de leerkracht gericht kan inzetten op elk niveau. De uitkomsten zijn mede bepalend voor de indeling van de groepsplannen. Voor leerlingen met een opvallend lage score kan worden overwogen om de toetsen in te voeren op itemniveau. Tevens wordt door leerkrachten in januari en juni de signaleringslijst Beginnende geletterdheid afgenomen en in mei wordt dit aangevuld met de screening van de oudste kleuters. Deze gegevens worden per leerling genoteerd. Het registratie/observatie systeem Kijk! wordt gebruikt om zowel de cognitieve alsmede de sociaal emotionele ontwikkeling van het jonge kind te volgen. Indien gewenst kunnen door de intern begeleider aanvullende toetsen zoals het curriculum schoolrijpheid en observaties binnen de groep worden uitgevoerd. Om een zo zorgvuldig mogelijk besluit te nemen om een leerling van groep 2 te laten verlengen. Sociaal-emotionele ontwikkeling en het gedrag Voor groep 1-2 wordt twee maal per jaar KIJK!, het observatie registratie systeem, ingevuld. De gegevens hieruit worden besproken met de intern begeleider als onderdeel van de groepsbespreking binnen de cyclus van handelingsgericht werken. Deze informatie kan Zorgplan OBS De Delta 26 Schooljaar

27 goede aanvullende informatie geven t.b.v. het vaststellen van de onderwijsbehoeften. Op schoolniveau worden de uitkomsten tijdens de jaarlijkse analyse van opbrengsten geëvalueerd en trends besproken in het zorgoverleg. (KZT/GZT) Technisch lezen In groep 3 wordt de herfstsignalering van de methode Veilig leren lezen afgenomen. Dit zijn ook de toetsen die gebruikt worden in het protocol van leesproblemen en dyslexie. Deze toets omvat de grafementoets, het fonemendictee, toets woorden lezen en de toets tekst lezen. Bij leerlingen die uitvallen wordt gestart met opbouw leesdossier. In januari wordt de wintersignalering van de methode Veilig leren lezen afgenomen, de Drie minuten toets kaart 1 en 2 en AVI Eind maart volgt de lentesignalering van de methode Veilig leren lezen. In juni wordt de DMT kaarten 1,2, en 3 en AVI 2009 afgenomen. In de groepen 4,5,6,7 en 8 worden in januari en juni de DMT kaarten 1,2 en 3 en AVI 2009 afgenomen. De gegevens worden door de leerkracht ingevoerd in ESIS. Aan de hand van de individuele en groepsgegevens wordt een analysegesprek gehouden met de ib-er, vervolgens wordt door de leerkracht een nieuw groepsplan opgesteld. Indien nodig kan een kind volledig getoetst worden op alle deelvaardigheden van het technisch lezen en spellen. Dit pedagogisch didactisch onderzoek wordt de ib er afgenomen. Voor aandachtsleerlingen wordt remediërend materiaal ingezet. Hierbij valt te denken aan Speciale leesbegeleiding van Luc Koning, software van Veilig Leren Lezen. Voor de zorgleerlingen wordt het Connect lezen en Ralfi lezen ingezet. Begrijpend lezen In groep 3 wordt in juni LOVS Begrijpend lezen afgenomen. In groep 4 wordt in januari en juni LOVS Begrijpend lezen afgenomen, In de groepen 5, 6, 7 en 8 wordt LOVS Begrijpend in januari lezen afgenomen. Individuele resultaten en groepsgegevens worden besproken tijdens de groepsbespreking met de intern begeleider. Spellen De dictees voor spelling van het Cito worden vanaf groep 3 in januari en juni afgenomen. Vanaf eind groep 7 worden ook dictees voor werkwoordspelling afgenomen. Voor de kinderen die een V scoren, wordt een foutenanalyse gemaakt. Individuele resultaten en groepsgegevens worden besproken tijdens de groepsbespreking met de intern begeleider. Hierbij worden de individuele en groepsgegevens besproken. Zo nodig kan het PI - dictee worden afgenomen voor nader onderzoek. Het aanbod in het groepsplan wordt bijgesteld op basis van de gegevens en zo nodig wordt er een handelingsplan opgesteld. (bijv. wanneer er mogelijk een dyslexieverklaring moet worden aangevraagd). Onze taal/spelling methode Taal in Beeld/ Spelling in beeld, inclusief de bijbehorende software, biedt veel mogelijkheden tot differentiatie. Tevens is er het woordenschat software programma Woord in beeld aangeschaft die kinderen op eigen niveau laat oefenen. Verder wordt er gebruik gemaakt van Ambrasoft en Zelfstandig spellen. Rekenen In de groepen 1 t/m 8 worden in januari en juni de Cito toetsen Rekenen en Wiskunde 2011 afgenomen. De leerkrachten voeren de gegevens in ESIS in. Voor de kinderen die een score Zorgplan OBS De Delta 27 Schooljaar

Hoe volgt en begeleidt Montessori-Zuid de leerlingen?

Hoe volgt en begeleidt Montessori-Zuid de leerlingen? Hoe volgt en begeleidt Montessori-Zuid de leerlingen? Opbrengstgericht onderwijs, een verzamelnaam voor het doelgericht werken aan het optimaliseren van leerlingprestaties. systeem van effectieve schoolontwikkeling

Nadere informatie

ZORG OP MAAT OMDAT IEDER KIND TELT

ZORG OP MAAT OMDAT IEDER KIND TELT Telefoon 0317-350815 ZORG OP MAAT OMDAT IEDER KIND TELT DON BOSCOSCHOOL RENKUM Versie april 2011 ZORGSYSTEEM DON BOSCOSCHOOL RENKUM Iedere school heeft de plicht voor alle kinderen zorg op maat te bieden.

Nadere informatie

Ondersteuning van leerlingen op. CBS De Rank

Ondersteuning van leerlingen op. CBS De Rank Ondersteuning van leerlingen op CBS De Rank Inhoud 1. Inleiding... 2 2. Onze uitgangspunten en ambitie... 2 3. De organisatie van de zorg op De Rank... 2 4. Wanneer spreken we van leerlingen die ondersteuning

Nadere informatie

7 Passend onderwijs. 7.1 Algemeen. 7.2 Interne begeleiding. Schoolgids 2012-2013

7 Passend onderwijs. 7.1 Algemeen. 7.2 Interne begeleiding. Schoolgids 2012-2013 7 Passend onderwijs 7.1 Algemeen Kinderen zijn nieuwsgierig en willen graag leren. Deze eigenschap hoort bij het kind zijn. Alle kinderen verdienen aandacht en zorg, maar zeker ook diegenen die moeite

Nadere informatie

Arjan Clijsen, Noëlle Pameijer & Ad Kappen

Arjan Clijsen, Noëlle Pameijer & Ad Kappen Met handelingsgericht werken opbrengstgericht aan de slag 1. Inleiding Arjan Clijsen, Noëlle Pameijer & Ad Kappen Wat is de samenhang tussen handelingsgericht werken (HGW) en opbrengstgericht werken (OGW)?

Nadere informatie

Protocol Doublure. Doublure protocol Basisschool De Zonnewijzer Diepenveen

Protocol Doublure. Doublure protocol Basisschool De Zonnewijzer Diepenveen Protocol Doublure 1.Inleiding Het doel van doublure is in eerste instantie dat een opgelopen achterstand het komende schooljaar wordt ingehaald zodat het kind in ieder geval de minimumdoelen van de basisschool

Nadere informatie

Overzicht voorbereiden / verwerken plaatsing (zie ook bijlage)

Overzicht voorbereiden / verwerken plaatsing (zie ook bijlage) De intakefase Vóór plaatsing. Kinderen met specifieke onderwijsbehoeften zijn alleen toelaatbaar tot sbo de Blinker indien het SWV PO 31.04 een toelaatbaarheidsverklaring heeft afgegeven. De procedure

Nadere informatie

Zorg voor onze kinderen

Zorg voor onze kinderen Zorg voor onze kinderen Versie 5.0 juni 2011 Gelukkig de kinderen, die zonder angst, naar school gaan. Gelukkig de kinderen, die zonder hoge cijfers zich geaccepteerd weten. Gelukkig de kinderen, die ondanks

Nadere informatie

C:\Users\admin\AppData\Local\Microsoft\Windows\Temporary Internet Files\Content.Outlook\DY4SI3QT\Zorgstructuur de Reuzepas.doc

C:\Users\admin\AppData\Local\Microsoft\Windows\Temporary Internet Files\Content.Outlook\DY4SI3QT\Zorgstructuur de Reuzepas.doc De zorgstructuur op de Reuzepas Het team van de Reuzepas heeft voor zichzelf de volgende missie geformuleerd: De Reuzepas biedt onderwijs, dat kinderen in een sociale, veilige en uitdagende leeromgeving

Nadere informatie

Protocol leesproblemen en dyslexie

Protocol leesproblemen en dyslexie 1 KC Den Krommen Hoek Protocol leesproblemen en dyslexie Verantwoording: Het protocol leesproblemen en dyslexie van kindcentrum Den Krommen Hoek is opgesteld op basis van het Protocol Leesproblemen en

Nadere informatie

Onderwijs en samenleving De taak van het onderwijs De rol van de leerkracht Visie op leren Visie op zorg

Onderwijs en samenleving De taak van het onderwijs De rol van de leerkracht Visie op leren Visie op zorg Onderwijs en samenleving De taak van het onderwijs De rol van de leerkracht Visie op leren Visie op zorg Spelers in het veld leerkrachten intern begeleider remedial teacher directie De groepsleerkracht

Nadere informatie

Handboek zorg op maat Zorgplan 2013-2016

Handboek zorg op maat Zorgplan 2013-2016 Handboek zorg op maat Zorgplan 2013-2016 1 Inhoudsopgave 1. Inleiding 3 2. Weer Samen Naar School 4 2.1 Weer Samen naar School plus 5 3. Het zorgsysteem 6 3.2 Kernpunten van ons onderwijs 7 3.2.1 Werkwijzen

Nadere informatie

Overgang Protocol. Afspraken bij de overgang van de ene naar de andere groep. Basisschool Paulus

Overgang Protocol. Afspraken bij de overgang van de ene naar de andere groep. Basisschool Paulus Overgang Protocol Afspraken bij de overgang van de ene naar de andere groep Basisschool Paulus Castricum 2013-2014 Inhoud Hoofdstuk 1. Inleiding Hoofdstuk 2. Protocol verlengen/versnellen Tabijn Hoofdstuk

Nadere informatie

ZORGPLAN 5 NIVEAUS VAN ZORG

ZORGPLAN 5 NIVEAUS VAN ZORG ZORGPLAN 5 NIVEAUS VAN ZORG 1 NIVEAU 1: ALGEMENE PREVENTIEVE ZORG IN DE GROEP De leerkracht geeft kwalitatief goed onderwijs aan een groep leerlingen en realiseert een positief werkklimaat. De algemene

Nadere informatie

VALCKESTEYN Beleid Doubleren of Versnellen

VALCKESTEYN Beleid Doubleren of Versnellen Openbare basisschool VALCKESTEYN Beleid Doubleren of Versnellen Januari 2013 Doel van dit protocol Het vaststellen van de criteria op grond waarvan een leerling al dan niet doubleert of versnelt naar een

Nadere informatie

Wat weet de leerkracht van uw kind?

Wat weet de leerkracht van uw kind? Wat weet de leerkracht van uw kind? Uitleg termen / afkortingen IB-er Balans heeft 4 IB-ers. Dit zijn de mensen die de zorg rondom leerlingen coördineren en de RT-ers aansturen. Zij ondersteunen de leerkrachten

Nadere informatie

toegelaten wordt. Uiteraard zal er in overleg met de ouders altijd naar een oplossing worden gezocht.

toegelaten wordt. Uiteraard zal er in overleg met de ouders altijd naar een oplossing worden gezocht. De zorg voor onze leerlingen Zorgbreedte Op de Koningin Emmaschool streven we ernaar om alle kinderen zo goed mogelijk te begeleiden. Naast de normale zorg die de leerkrachten aan de kinderen besteden,

Nadere informatie

Interne zorgstructuur

Interne zorgstructuur Interne zorgstructuur Zorgniveau 1: Adaptief onderwijs Doel: Preventie van problemen door tegemoet te komen aan de basisbehoeften van kinderen: relatie, competentie en autonomie. In deze fase staat het

Nadere informatie

PROTOCOLLEN. Stappenplan t.a.v. doubleren Bij de besluitvorming over een doublure worden de volgende stappen genomen:

PROTOCOLLEN. Stappenplan t.a.v. doubleren Bij de besluitvorming over een doublure worden de volgende stappen genomen: Doel van dit protocol Kan een kind overgaan naar een volgende groep of blijft het zitten? Met dit protocol willen we ouders informeren hoe wij als school omgaan met de beslissing om een leerling al dan

Nadere informatie

Het schoolbeleid ten aanzien van doubleren

Het schoolbeleid ten aanzien van doubleren Het schoolbeleid ten aanzien van doubleren Inleiding Doubleren op de Wiekslag kan worden omschreven als: Een proces waarbij in de groepen 1 t/m 4 een situatie is ontstaan, waarbij de ontwikkeling van een

Nadere informatie

1.3. Leerkrachten kennen de 7 uitgangspunten en passen enkele uitgangspunten bewust en systematisch toe.

1.3. Leerkrachten kennen de 7 uitgangspunten en passen enkele uitgangspunten bewust en systematisch toe. 1. Uitgangspunten HGW 2. Reflectie 3. Communicatie Implementatie HGW-OGW Leerkrachten Fase 1 Fase 2 Fase 3 Fase 4 1.1. Leerkrachten kennen de 7 uitgangspunten van HGW niet maar passen deze (gedeeltelijk)

Nadere informatie

September: Leerkracht heeft kennis van zijn (zorg-) leerlingen dmv het overdrachtsformulier naar de volgende groep.

September: Leerkracht heeft kennis van zijn (zorg-) leerlingen dmv het overdrachtsformulier naar de volgende groep. Protocol zittenblijven In de wet voor het primair onderwijs, staat dat leerlingen de basisschool in principe in 8 aaneensluitende jaren zouden moeten kunnen doorlopen. (WPO art. 8, lid 7b). Wanneer - 1

Nadere informatie

Jaarplan o.b.s. De Boomhut 2015-2016

Jaarplan o.b.s. De Boomhut 2015-2016 Jaarplan o.b.s. De Boomhut 2015-2016 Inleiding Elk jaar stellen wij als team van o.b.s. De Boomhut gezamenlijk een jaarplan op. Vanuit de evaluatie van het vorige jaarplan, gekoppeld aan de strategische

Nadere informatie

Doublure protocol Groep 1 t/m 8

Doublure protocol Groep 1 t/m 8 Doublure protocol Groep 1 t/m 8 Protocol Om tot een verantwoorde beslissing te komen ten aanzien van al of niet bevorderen volgen wij voor deze procedure onderstaand stappenplan: o De groepsleerkracht

Nadere informatie

Overgangsprotocollen Van groep 1 naar groep 2 en van groep 2 naar groep 3

Overgangsprotocollen Van groep 1 naar groep 2 en van groep 2 naar groep 3 Overgangsprotocollen Van groep 1 naar groep 2 en van groep 2 naar groep 3 Februari 2011 1 Overgangsprotocollen Van groep 1 naar groep 2 en van groep 2 naar groep 3. Hoofdstuk 1 Inleiding p. 3 Hoofdstuk

Nadere informatie

Zorgplan van de Larense Montessorischool

Zorgplan van de Larense Montessorischool Zorgplan van de Larense Montessorischool Vooraf Het zorgplan van de Larense Montessorischool beschrijft de zorgstructuur van de school. Het doel is ervoor te zorgen dat problemen van leerlingen zo vroeg

Nadere informatie

Strategische kernen Passend Onderwijs. Sander, groep 8. Belangrijke overgangsmomenten in de ontwikkeling van kinderen

Strategische kernen Passend Onderwijs. Sander, groep 8. Belangrijke overgangsmomenten in de ontwikkeling van kinderen Leerlingen met een opvallende ontwikkeling Hoe ga je om met leerlingen met speciale onderwijsbehoeften? Cruciaal in de zorgstructuur is de kwaliteit van instructie. Maar inspelen op onderwijsbehoeften

Nadere informatie

Zorgplan van de Larense Montessorischool

Zorgplan van de Larense Montessorischool Zorgplan van de Larense Montessorischool Vooraf Het zorgplan van de Larense Montessorischool beschrijft de zorgstructuur van de school. Het doel is ervoor te zorgen dat problemen van leerlingen zo vroeg

Nadere informatie

Begeleiding op basis van meten en observatie

Begeleiding op basis van meten en observatie Van kleuter tot Voortgezet Onderwijs Begeleiding op basis van meten en observatie Toetsen volgens het Leerling Volg Systeem opgenomen in de toetskalender Advisering overgang van kleutergroepen naar groep

Nadere informatie

Beleidsplan. Ieder kind telt. Werken volgens de 1-zorgroute

Beleidsplan. Ieder kind telt. Werken volgens de 1-zorgroute Beleidsplan Ieder kind telt Werken volgens de 1-zorgroute November 2012 Voorwoord 3 Schematisch overzicht van de 1-zorgroute 4 Handelingsgericht werken op groepsniveau 5 Waarnemen 5 1. Groepsoverzicht

Nadere informatie

Taken van interne begeleiders in de samenwerking

Taken van interne begeleiders in de samenwerking Taken van interne begeleiders in de samenwerking Hoewel dé intern begeleider niet bestaat, heeft de Landelijke Beroepsgroep voor Intern Begeleiders (LBib) toch geprobeerd wat overzicht te brengen in de

Nadere informatie

Stroomdiagram zorg. Versie september 2008

Stroomdiagram zorg. Versie september 2008 Stroomdiagram zorg Versie september 2008 1 Fase 1: Reguliere zorg in de groep Start 2. Lkr differentieert: * aanpassing leerstof (weektaak) * instructie (afpelmodel) * leertijd (zelfstandig werken) 1.

Nadere informatie

Protocol zittenblijven/doubleren

Protocol zittenblijven/doubleren Protocol zittenblijven/doubleren Doel van dit protocol Kan een kind overgaan naar een volgende groep of blijft het zitten? Met dit protocol willen we ouder(s)/verzorger(s) informeren hoe wij als school

Nadere informatie

Inhoud DOELSTELLING... 2 PREVENTIE... 2 SIGNALEREN... 3 DIAGNOSTICEREN... 4 DIAGNOSTISCHE TOETSEN GROEPEN 2 T/M 8... 4 VERDERE WERKWIJZE...

Inhoud DOELSTELLING... 2 PREVENTIE... 2 SIGNALEREN... 3 DIAGNOSTICEREN... 4 DIAGNOSTISCHE TOETSEN GROEPEN 2 T/M 8... 4 VERDERE WERKWIJZE... Inhoud DOELSTELLING... 2 PREVENTIE... 2 SIGNALEREN... 3 DIAGNOSTICEREN... 4 DIAGNOSTISCHE TOETSEN GROEPEN 2 T/M 8... 4 VERDERE WERKWIJZE... 4 INTERNE BEGELEIDING (IB)... 5 REMEDIAL TEACHING (RT)... 5 EXTERNE

Nadere informatie

SCHOOL ONDERSTEUNINGS PROFIEL

SCHOOL ONDERSTEUNINGS PROFIEL Met het Schoolondersteuningsprofiel worden de volgende onderdelen in beeld gebracht (zie kader): Specifieke kennis en kunde Aantoonbare specifieke deskundigheid Extra ondersteuning ism externe partners

Nadere informatie

Opbrengstgericht werken (OGW)

Opbrengstgericht werken (OGW) Opbrengstgericht werken (OGW) Planmatig Opbrengstgericht Werken op schoolniveau en groepsniveau Praktische handvatten voor het taallees- en rekenonderwijs zoals deze Kwaliteits Opbrengstgericht Werken

Nadere informatie

De zorgstructuur van het Samenwerkingsverband in beeld Basis is het beleidstuk Het zorgsysteem in het basisonderwijs SWV H-M-S

De zorgstructuur van het Samenwerkingsverband in beeld Basis is het beleidstuk Het zorgsysteem in het basisonderwijs SWV H-M-S De zorgstructuur van het Samenwerkingsverband in beeld Basis is het beleidstuk Het zorgsysteem in het basisonderwijs SWV H-M-S Zorgniveau Toeleiding op basis van indicatoren door consultatiebureau medewerker

Nadere informatie

Bijeenkomst 1 Maatwerktraject onderwijskundig begeleider

Bijeenkomst 1 Maatwerktraject onderwijskundig begeleider Bijeenkomst 1 Maatwerktraject onderwijskundig begeleider Opbrengst-en handelingsgericht werken Ad Kappen, Gerdie Deterd Oude Weme Programma 16.00 16.15 17.30 17.45 18.30 20.30 opening Marielle lezing ogw

Nadere informatie

Er is een gericht plan van aanpak; met instemming van team en MR op de onderdelen: - Zorgstructuur - Verhogen van de opbrengsten

Er is een gericht plan van aanpak; met instemming van team en MR op de onderdelen: - Zorgstructuur - Verhogen van de opbrengsten Ambitie Doel Strategie Metingen Begroting Dashboard Actieplan (wie, wanneer) I De inspectie heeft vlak voor de zomervakantie van 2014 de school bezocht. Het bestuur heeft de inspectie toegezegd dat er

Nadere informatie

WIJ LEREN MET JOU. WIJ WIJ LEREN WIJ LEREN MET MET JOU LEREN WIJ t RENDAL

WIJ LEREN MET JOU. WIJ WIJ LEREN WIJ LEREN MET MET JOU LEREN WIJ t RENDAL Terugblik op het schooljaar 2012-2013 (jaarverslag) Het afgelopen schooljaar hebben we planmatig gewerkt om onze gestelde doelen te realiseren. Ook hebben we ervoor gezorgd dat de borgingsonderwerpen onze

Nadere informatie

Procedure Schooladvies Sint Jozefbasisschool

Procedure Schooladvies Sint Jozefbasisschool Procedure schooladvies Doel van de procedure: Leerkrachten, ouders en leerlingen beschikken over zorgvuldige en uitgebreide informatie over het traject dat gevolgd wordt op de om tot een goed advies te

Nadere informatie

Handleiding ouderportaal ParnasSys

Handleiding ouderportaal ParnasSys Handleiding ouderportaal ParnasSys Inleiding Als team van WSKO basisschool Het Kompas vinden wij openheid naar ouders belangrijk. Tijdens de oriëntatie op een nieuw leerlingvolgsysteem hebben wij bewust

Nadere informatie

1-zorgroute, onderwijscontinuüm en 1 stap verder met de 1-zorgroute 1

1-zorgroute, onderwijscontinuüm en 1 stap verder met de 1-zorgroute 1 1-zorgroute, onderwijscontinuüm en 1 stap verder met de 1-zorgroute 1 Om passend onderwijs vorm te geven kunnen scholen kiezen voor de 1-zorgroute. Het groepsniveau, het schoolniveau en het bovenschools

Nadere informatie

TOETSPROTOCOL OBS WILLEM EGGERT. Formuleren schoolspecifiek beleid.

TOETSPROTOCOL OBS WILLEM EGGERT. Formuleren schoolspecifiek beleid. TOETSPROTOCOL OBS WILLEM EGGERT Formuleren schoolspecifiek beleid. De toets weken zijn in oktober, januari, maart, mei en juni gepland. De ondersteuning komt in de geplande toets weken waar nodig te vervallen,

Nadere informatie

Format groepsplan. HOE bied ik dit aan? -instructie -leeromgeving AANPAK METHODIEK. Automatiseren Modelen. Automatiseren Modelen Begeleid inoefenen

Format groepsplan. HOE bied ik dit aan? -instructie -leeromgeving AANPAK METHODIEK. Automatiseren Modelen. Automatiseren Modelen Begeleid inoefenen Format groepsplan Groep namen WAT wil ik bereiken? WAT bied ik aan om dit doel te bereiken? HOE bied ik dit aan? -instructie -leeromgeving HOEveel tijd? Zelfstandig of met de leerkracht? HOE volg ik de

Nadere informatie

Kwaliteitszorg OBS De Springplank Januari 2014

Kwaliteitszorg OBS De Springplank Januari 2014 Kwaliteitszorg OBS De Springplank Januari 2014 Kwaliteitszorg op OBS De Springplank Kwaliteit Voor de directeur zijn het schoolplan, de schoolgids en het schooljaarverslag / -plan van school de belangrijkste

Nadere informatie

Planmatig werken in groep 1&2 Werken met groepsplannen. Lunteren, maart 2011 Yvonne Leenders & Mariët Förrer

Planmatig werken in groep 1&2 Werken met groepsplannen. Lunteren, maart 2011 Yvonne Leenders & Mariët Förrer Planmatig werken in groep 1&2 Werken met groepsplannen Lunteren, maart 2011 Yvonne Leenders & Mariët Förrer Masterclass Waarom, waarvoor, hoe? Verdieping m.b.t. taalontwikkeling en werken met groepsplannen

Nadere informatie

Niet methodegebonden toetsen die gedurende de schoolperiode afgenomen worden op het gebied van taal, lezen en spelling:

Niet methodegebonden toetsen die gedurende de schoolperiode afgenomen worden op het gebied van taal, lezen en spelling: R.K. Daltonschool De Driesprong Taal- leesprotocol groep 1 8, versie 01-08-2011 Dit protocol is onze vertaling van het Dyslexieprotocol naar onze schoolsituatie. De taal- leesontwikkeling van de wordt

Nadere informatie

Zorgplan. Divi Divi School. Prinsenlaan 3, Curaçao

Zorgplan. Divi Divi School. Prinsenlaan 3, Curaçao Zorgplan Divi Divi School Prinsenlaan 3, Curaçao Inhoudsopgave Inleiding blz. 02 Leeswijzer Onze visie op zorg blz. 03 Zorgleerling blz. 03 Taakomschrijving blz. 04 Taakomschrijving directie m.b.t. zorgverbreding

Nadere informatie

Doorstromen, vertragen en versnellen.

Doorstromen, vertragen en versnellen. Doorstromen, vertragen en versnellen. Openbare Basisschool t Koppel Nieuw-Weerdinge Vastgesteld op: 7 maart 2011 Evalueren op: schooljaar 2011-2012 Protocol doorstromen, vertragen en versnellen obs t Koppel

Nadere informatie

Ik hoop u een helder beeld te kunnen geven van de mate waarin wij onze resultaten hebben behaald. Ton Huiskamp (directeur) P a g i n a 1

Ik hoop u een helder beeld te kunnen geven van de mate waarin wij onze resultaten hebben behaald. Ton Huiskamp (directeur) P a g i n a 1 Jaarverslag 2013-2014 obs De Bogen VOORWOORD In dit verslag van obs de Bogen treft u op schoolniveau een verslag aan van de ontwikkelingen in het afgelopen schooljaar in het kader van de onderwijskundige

Nadere informatie

Groeidocument SWV Primair Onderwijs Midden Holland Herziening versie 101215. Groeidocument GROEIDOCUMENT. Naam leerling

Groeidocument SWV Primair Onderwijs Midden Holland Herziening versie 101215. Groeidocument GROEIDOCUMENT. Naam leerling Groeidocument GROEIDOCUMENT Dossiernummer (niet invullen door school) Toestemming van ouder(s)/verzorger(s)* Ouder(s)/verzorger(s)* hebben kennis genomen van de inhoud van dit Groeidocument. Ouder(s)/verzorger(s)

Nadere informatie

Juli 2009. Functie-informatie:

Juli 2009. Functie-informatie: Juli 2009 Functie-informatie: Functienaam: Intern Begeleider Salarisschaal: schaal 9 Indelingsniveau: 9IVb Werkterrein: Onderwijsproces - Onderwijsbegeleiding Activiteiten: Beleid- en bedrijfsvoeringondersteunende

Nadere informatie

onderwijs, de ontwikkelingen op een rij

onderwijs, de ontwikkelingen op een rij onderwijs, de ontwikkelingen op een rij Veel scholen zijn begonnen met het werken met groepsplannen. Anderen zijn zich aan het oriënteren hierop. Om groepsplannen goed in te kunnen voeren is het belangrijk

Nadere informatie

het fundament christelijke basisschool genderen Protocol Leerlingenzorg Speciale Leergroep ~ huidige situatie ~

het fundament christelijke basisschool genderen Protocol Leerlingenzorg Speciale Leergroep ~ huidige situatie ~ het fundament christelijke basisschool genderen Protocol Leerlingenzorg Speciale Leergroep ~ huidige situatie ~ Visie Christelijke basisschool Het Fundament wil een school zijn: - waar ieder kind uniek

Nadere informatie

5 oktober 2010 ZORGTRAJECT DE POELJEUGD

5 oktober 2010 ZORGTRAJECT DE POELJEUGD Schema 1 zorgroute: Er zijn 3 niveau s te onderscheiden: Zorg op groepsniveau, zorg op schoolniveau en bovenschoolse zorg. In het bovenstaande model zijn deze als volgt weergegeven: De rode cirkel (linksbovenin

Nadere informatie

Handreiking Toeleiding naar onderwijsarrangementen 27-5-2013

Handreiking Toeleiding naar onderwijsarrangementen 27-5-2013 Handreiking Toeleiding naar onderwijsarrangementen 27-5-2013 Uitgangspunten: De toewijzing van het arrangement gebeurt op basis van de onderwijsbehoefte van de leerling. De onderwijsbehoefte van een cluster

Nadere informatie

KWALITEITSKAART. 1-Zorgroute. Opbrengstgericht werken

KWALITEITSKAART. 1-Zorgroute. Opbrengstgericht werken KWALITEITSKAART Opbrengstgericht werken PO Deze kaart biedt een aantal indicatoren om bij de uitvoering van de stappen uit 1-zorgroute op groepsniveau en op schoolniveau de kwaliteit te monitoren en te

Nadere informatie

Protocol leesproblemen en dyslexie OBS Bos en Vaart

Protocol leesproblemen en dyslexie OBS Bos en Vaart Protocol leesproblemen en dyslexie OBS Bos en Vaart Protocol Leesproblemen en Dyslexie Groep 1/2 Einde groep 1 Gedurende het Gedurende het Midden groep 2 Einde groep 2 Einde groep 2 Cito taal afnemen en

Nadere informatie

Basisschool De Poolster straalt, vanuit deze gedachte werkt het team samen met de kinderen en ouders aan kwalitatief goed onderwijs op onze school.

Basisschool De Poolster straalt, vanuit deze gedachte werkt het team samen met de kinderen en ouders aan kwalitatief goed onderwijs op onze school. Voorwoord Basisschool De Poolster straalt, vanuit deze gedachte werkt het team samen met de kinderen en ouders aan kwalitatief goed onderwijs op onze school. Onze visie op eigentijds, boeiend onderwijs

Nadere informatie

Hoofdstuk 2 Begripsformulering doorstroming, doublure en versnelling... 5. Hoofdstuk 5 Doorstroming in de kleuterbouw 6

Hoofdstuk 2 Begripsformulering doorstroming, doublure en versnelling... 5. Hoofdstuk 5 Doorstroming in de kleuterbouw 6 Doorstroom Protocol Inhoudsopgave Inleiding 3 Hoofdstuk 1 Uitgangspunten met betrekking tot doorstroming... 4 Hoofdstuk 2 Begripsformulering doorstroming, doublure en versnelling... 5 Hoofdstuk 3 De betrokkenen...

Nadere informatie

Evaluatie plan van aanpak cbs de Wâlikker schooljaar 2011-2012 EVALUATIE. plan van aanpak schooljaar 2011-2012. 4-11-2012 team Wâlikker Pagina 1

Evaluatie plan van aanpak cbs de Wâlikker schooljaar 2011-2012 EVALUATIE. plan van aanpak schooljaar 2011-2012. 4-11-2012 team Wâlikker Pagina 1 EVALUATIE plan van aanpak schooljaar 2011-2012 4-11-2012 team Wâlikker Pagina 1 Plan van aanpak 2011-2012 1. Professionele schoolcultuur Het team kan op aantoonbaar voldoende wijze functioneren door: resultaat-

Nadere informatie

Protocol doubleren en versnellen

Protocol doubleren en versnellen CBS Merula email: info@merula.nl, website: www.merula.nl Bloemendaele 4, 3218 XA Heenvliet tel.: 0181-662551 fax.: 0181-665617 Protocol doubleren en versnellen CBS Merula is één van de scholen van www.vcodekring.nl

Nadere informatie

Werken met een ontwikkelingsperspectief

Werken met een ontwikkelingsperspectief Werken met een ontwikkelingsperspectief Conferentie SPPOH 12 november 2014 Arjan Clijsen OPP driedimensionaal Hoe nu verder? Wat willen we bereiken? leerkracht Ik kan leermoment het niet bij benen. Help

Nadere informatie

Schoolondersteuningsprofiel. 09AY00 Rooms Katholieke Basisschool De Brembocht

Schoolondersteuningsprofiel. 09AY00 Rooms Katholieke Basisschool De Brembocht Schoolondersteuningsprofiel 09AY00 Rooms Katholieke Basisschool De Brembocht Inhoudsopgave Toelichting 3 DEEL I INVENTARISATIE 6 1 Typering van de school.7 2 Kwaliteit basisondersteuning 7 3 Basisondersteuning

Nadere informatie

Zorgstructuur de Hasselbraam

Zorgstructuur de Hasselbraam Zorgstructuur de Hasselbraam Aanpak Er worden 5 niveaus van zorg onderscheiden. Per zorgniveau brengen we in kaart: Inhoud Verantwoordelijkheid: wie is waar verantwoordelijk voor Communicatie: wie praat

Nadere informatie

Binnen de school zijn de volgende personen goed ingevoerd op het gebied van dyslexie: - Intern begeleider - Groepsleerkracht - RT-er

Binnen de school zijn de volgende personen goed ingevoerd op het gebied van dyslexie: - Intern begeleider - Groepsleerkracht - RT-er Dyslexie Protocol Wie doet binnen de school uitspraken over dyslexie? Binnen de school zijn de volgende personen goed ingevoerd op het gebied van dyslexie: - Intern begeleider - Groepsleerkracht - RT-er

Nadere informatie

Dyslexie protocol en stappenplan

Dyslexie protocol en stappenplan Dyslexie protocol en stappenplan Wat is dyslexie? Dyslexie is een taalverwerkingsstoornis, waardoor leren lezen en spellen voor veel problemen zorgt. Kinderen met dyslexie hebben vooral veel moeite met

Nadere informatie

Zorgplan. Openbare basisschool De Esdoorn

Zorgplan. Openbare basisschool De Esdoorn Zorgplan Openbare basisschool De Esdoorn Periode: 2011 2015 Vaststelling zorgplan Vaststelling Hierbij verklaart de medezeggenschapsraad van o.b.s. De Esdoorn in te stemmen met het zorgplan: Periode zorgplan

Nadere informatie

Excellente Leerkracht SBO, SO/VSO. Stichting Meerkring LC 11 Onderwijsproces -> Leraren 44343 43334 43 43 Marieke Kalisvaart

Excellente Leerkracht SBO, SO/VSO. Stichting Meerkring LC 11 Onderwijsproces -> Leraren 44343 43334 43 43 Marieke Kalisvaart Functie-informatie Functienaam Organisatie Letterschaal CAO Salarisschaal Werkterrein Kenmerkscores SPO-gecertificeerde Stichting Meerkring LC 11 Onderwijsproces -> Leraren 44343 43334 43 43 Marieke Kalisvaart

Nadere informatie

DYSLEXIEPROTOCOL 2010-2011 1

DYSLEXIEPROTOCOL 2010-2011 1 DYSLEXIEPROTOCOL 2010-2011 1 Inhoudsopgave DYSLEXIEPROTOCOL 2010-2011... 3 1 Inleiding... 3 2 Vergoedingsregeling Dyslexie... 3 3 Interventies en hulp in de klas bij (vermoeden van ) dyslexie... 4 4 Signaleringslijst

Nadere informatie

Protocol Meer - en Hoogbegaafdheid Nutsschool Hertogin Johanna-Poolster

Protocol Meer - en Hoogbegaafdheid Nutsschool Hertogin Johanna-Poolster Protocol Meer - en Hoogbegaafdheid 1 Nutsschool Hertogin Johanna-Poolster De missie van de Nutsscholen en de NHJ-Poolster Op de Nutsscholen geven wij eigentijds onderwijs, passend bij wat de leerlingen

Nadere informatie

Overgangsnormen die gelden van groep 1 naar groep 2 en vervolgens naar groep 3 2015-2016

Overgangsnormen die gelden van groep 1 naar groep 2 en vervolgens naar groep 3 2015-2016 Overgangsnormen die gelden van groep 1 naar groep 2 en vervolgens naar groep 3 2015-2016 Overgangsnormen die gelden van groep 1 naar groep 2 en vervolgens naar groep 3 Het doel van dit protocol is om alle

Nadere informatie

Protocol schoolverlenging en schoolversnelling

Protocol schoolverlenging en schoolversnelling Protocol schoolverlenging en schoolversnelling OBS Herman Gorter Schooljaar 2012-2013 Inleiding Elk leerjaar kijken we of de leerlingen zich voldoende hebben ontwikkeld om door te kunnen stromen naar een

Nadere informatie

De opbrengst van Opbrengstgericht Werken

De opbrengst van Opbrengstgericht Werken De opbrengst van Opbrengstgericht Werken 21 september 2011 Yvonne Leenders Juffrouw Marieke, op weg naar school.. Iedere landelijke onderwijsvernieuwing of - verandering vraagt van leraren. Meerdere landelijke

Nadere informatie

2015-2016. Samenvatting Ondersteuningsprofiel Passend Onderwijs. Nassauschool Groningen

2015-2016. Samenvatting Ondersteuningsprofiel Passend Onderwijs. Nassauschool Groningen 2015-2016 Samenvatting Ondersteuningsprofiel Passend Onderwijs Inhoudsopgave 1. Visie op Passend Onderwijs. 2 2. Ambitieniveau Nassauschool.. 2 3. Het toelatingsbeleid van de Nassauschool 4 4. Ondersteuning

Nadere informatie

Doorstroomgegevens groep 1 tot en met 8 Inhoud

Doorstroomgegevens groep 1 tot en met 8 Inhoud Doorstroomgegevens groep 1 tot en met 8 Inhoud Doorstroomgegevens groep 1 tot en met 8... 1 Onze visie betreffende doorstroming van leerlingen.... 2 Beleid doorstroming van groep 1 naar groep 2.... 2 Beleid

Nadere informatie

Schoolondersteuningsprofiel

Schoolondersteuningsprofiel Schoolondersteuningsprofiel Naam school: De Singel Datum besproken in Team 21 april 2015 Datum advies MR 19 mei 2015 A. ALGEMEEN: Om vanuit een gezamenlijk kader te werken aan basiszorg, basisondersteuning

Nadere informatie

Checklist bij 'Een doorgaande lijn PO - VO voor hoogbegaafde leerlingen'

Checklist bij 'Een doorgaande lijn PO - VO voor hoogbegaafde leerlingen' Checklist bij 'Een doorgaande lijn PO - VO voor hoogbegaafde leerlingen' 3.1 Het management Op managementniveau worden zeven standaarden onderscheiden, die elk een aantal indicatoren omvatten. Na het scoren

Nadere informatie

Omdat elk kind telt en groeit met plezier ; dat is de titel van het strategisch beleidsplan 2013-2018 van onze Stichting Proo.

Omdat elk kind telt en groeit met plezier ; dat is de titel van het strategisch beleidsplan 2013-2018 van onze Stichting Proo. Jaarplan 2013-2014 VOORWOORD Omdat elk kind telt en groeit met plezier ; dat is de titel van het strategisch beleidsplan 2013-2018 van onze Stichting Proo. Met die titel dagen wij onszelf uit en ieder

Nadere informatie

2. Waar staat de school voor?

2. Waar staat de school voor? 2. Waar staat de school voor? Missie en Visie Het Rondeel gaat uit van de Wet op het Basisonderwijs. Het onderwijs omvat de kerndoelen en vakgebieden die daarin zijn voorgeschreven. Daarnaast zijn ook

Nadere informatie

OBS De Hobbitstee Leerdam

OBS De Hobbitstee Leerdam BELEIDSPLAN PLUSKLAS OBS De Hobbitstee Leerdam INHOUDSOPGAVE KORTE INLEIDING pagina 3 1. OMSCHRIJVING pagina 4 2. DOELEN pagina 5 3. BELEID pagina 6 3.1 Signalering 3.2 Kerndoelen 3.3 Verrijkingswerk 4.

Nadere informatie

Mariaschool Reutum tevredenheidsmeting medewerkers 2014-2015

Mariaschool Reutum tevredenheidsmeting medewerkers 2014-2015 Mariaschool Reutum tevredenheidsmeting medewerkers 2014-2015 Aantal respondenten: 10/12 Vensters Voor Verantwoording PO Schoolklimaat 3,7 0% 0% 27% 73% 0% B1. In hoeverre gaan leerlingen graag naar school?

Nadere informatie

2014 Protocol dyslexie

2014 Protocol dyslexie Protocol dyslexie 2014 Protocol dyslexie Inleiding Dyslexie betekent letterlijk: niet kunnen lezen 1. De term komt uit het latijn, want dys = niet goed functioneren, lexis = taal of woorden. Bij dyslexie

Nadere informatie

Schoolondersteuningsprofiel

Schoolondersteuningsprofiel Schoolondersteuningsprofiel samenwerkingsverband primair onderwijs Inhoudsopgave Inleiding 3 1. 4 2. Missie en Visie 4 3. ondersteuning 5 4. Wat kan de 6 4.1 Regionale afspraken minimaal te bieden ondersteuning

Nadere informatie

Jenaplan Christelijke Basisschool De Troubadour Elden

Jenaplan Christelijke Basisschool De Troubadour Elden SCHOOLONDERSTEUNINGSPROFIEL SCHOOLJAAR 2015-2016 Jenaplan Christelijke Basisschool De Troubadour Elden 1 Voorwoord Voor u ligt het Schoolondersteuningsprofiel (SOP) van : Jenaplan Christelijke Basisschool

Nadere informatie

Opbrengstgericht werken (OGW)

Opbrengstgericht werken (OGW) Opbrengstgericht werken (OGW) ROL VAN DE INTERNE BEGELEIDER EN DE TAAL/REKENCOÖRDINATOR BIJ OPBRENGSTGERICHT WERKEN Praktische handvatten voor het taallees- en rekenonderwijs zoals deze Kwaliteits Opbrengstgericht

Nadere informatie

Stappenplan Dyslexietraject

Stappenplan Dyslexietraject Stappenplan Dyslexietraject Een leerling komt in aanmerking voor dyslexie-onderzoek wanneer: Criterium van de achterstand: er sprake is van een significante achterstand op het gebied van lezen en/of spelling

Nadere informatie

De leerkrachten willen de kinderen het gevoel geven van veiligheid en geborgenheid.

De leerkrachten willen de kinderen het gevoel geven van veiligheid en geborgenheid. 1. Doelen van ons onderwijs De Burchtgaarde wil bereiken dat ieder kind via een ononderbroken leer-en ontwikkelingsproces, die kennis en vaardigheden verwerft die het nodig heeft om een zelfstandig, sociaal

Nadere informatie

Beschrijving van de leerlingenzorg van RK. Bs. De Achtsprong

Beschrijving van de leerlingenzorg van RK. Bs. De Achtsprong Vakgebieden groepsplannen: Technisch lezen Rekenen Spelling Begrijpend lezen Taal woordenschat (SEO) Beschrijving van de leerlingenzorg van RK. Bs. De Achtsprong Afspraken doublures: - 1 e periode doublurejaar

Nadere informatie

Protocol doorstroom / versnellen

Protocol doorstroom / versnellen Protocol doorstroom / versnellen Achtergrond De Wet op het Primair Onderwijs schrijft voor dat ieder kind recht heeft op een ononderbroken ontwikkeling. Het is mogelijk dat een kind een vertraagde dan

Nadere informatie

SCHOOLONDERSTEUNINGSPROFIEL SCHOOLJAAR 2015-2016. Basisschool De Arnhorst. Velp

SCHOOLONDERSTEUNINGSPROFIEL SCHOOLJAAR 2015-2016. Basisschool De Arnhorst. Velp SCHOOLONDERSTEUNINGSPROFIEL SCHOOLJAAR 2015-2016 Basisschool De Arnhorst Velp 1 Voorwoord Voor u ligt het Schoolondersteuningsprofiel (SOP) van basisschool De Arnhorst in Velp. Iedere school stelt een

Nadere informatie

Gecomprimeerd schoolondersteuningsprofiel

Gecomprimeerd schoolondersteuningsprofiel pagina 1 van 8 Gecomprimeerd schoolondersteuningsprofiel Algemene gegevens School BRIN Pantarijn (18UM00) Pantarijn 18UM00 Directeur Bert - Hoogwerf Adres Dubbelstraat 6 3073 LG ROTTERDAM Telefoon 0104851184

Nadere informatie

9. Uw kind is onze zorg

9. Uw kind is onze zorg 9. Uw kind is onze zorg 9.1 Kwaliteitsbeleid Onder kwaliteitsbeleid verstaan we het proces waarin de school haar doelen bepaalt, weet te realiseren, de kwaliteit ervan weet te bewaken, vast te houden en

Nadere informatie

Werken vanuit een ontwikkelingsperspectief

Werken vanuit een ontwikkelingsperspectief Werken vanuit een ontwikkelingsperspectief Masterclass Lunteren, 19, 20 en 21 maart Arjan Clijsen, KPC Groep Judith Hollenberg, Cito Programma masterclass Korte schets beleid: stand van zaken Doel en uitgangspunten

Nadere informatie

Doel Het verzamelen, noteren en bewaren van de belangrijke gegevens van de leerlingen op een eenduidige wijze om de doorgaande lijn te bewaken.

Doel Het verzamelen, noteren en bewaren van de belangrijke gegevens van de leerlingen op een eenduidige wijze om de doorgaande lijn te bewaken. Ontwikkelingslijn: Planningssysteem Ontwikkelingsveld 1: Leerlingenadministratie Eigenaren: Marian Brands en Lidy Meyer Doel Het verzamelen, noteren en bewaren van de belangrijke gegevens van de leerlingen

Nadere informatie

Doorlopende leerlijnen. Arjan Clijsen, Wout Schafrat en Suzanne Beek. Competentiescan Handelingsgericht werken in het voortgezet onderwijs

Doorlopende leerlijnen. Arjan Clijsen, Wout Schafrat en Suzanne Beek. Competentiescan Handelingsgericht werken in het voortgezet onderwijs 8 Doorlopende leerlijnen Arjan Clijsen, Wout Schafrat en Suzanne Beek Competentiescan Handelingsgericht werken in het voortgezet onderwijs Competentiescan Handelingsgericht werken in het voortgezet onderwijs

Nadere informatie

Gecomprimeerd Schoolondersteuningsprofiel. Naam School

Gecomprimeerd Schoolondersteuningsprofiel. Naam School 1 Gecomprimeerd Schoolondersteuningsprofiel Naam School Algemene gegevens School Cbs. Het Middelpunt BRIN 09YO Directeur Dhr. J. Oudshoorn Adres Cromme Meth 70, 3191 TG Hoogvliet Telefoon 010-4168762 E-mail

Nadere informatie

Dyslexieprotocol. Wat is dyslexie? Het belang van vroegtijdige signalering

Dyslexieprotocol. Wat is dyslexie? Het belang van vroegtijdige signalering Dyslexieprotocol Wat is dyslexie? Dyslexie is een stoornis die gekenmerkt wordt door een hardnekkig probleem met het aanleren van het accuraat en/of vlot toepassen van het lezen en/of spellen op woordniveau.

Nadere informatie