Elektriciteit als oorzaak van brand

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Elektriciteit als oorzaak van brand"

Transcriptie

1 vermoedelijk veroorzaakt door kortsluiting Elektriciteit als oorzaak van brand November 2013, brand bij een wokrestaurant in Musselkanaal (Gr), begonnen in de bovenwoning. Ook hier is de exacte oorzaak onbekend gebleven. Kortsluiting? Uit tellingen van de Brandweeracademie van het Instituut Fysieke Veiligheid (IFV) blijkt dat in het kalenderjaar personen om het leven zijn gekomen door brand in een gebouw. Van dit aantal kwamen 45 personen om in een woning en zeven in een loods, bedrijfspand of windmolen. Het aantal van 53 branddoden wijkt niet af van het gemiddelde aantal doden door brand in gebouwen over de periode (52). Het is wel een sterke stijging in vergelijking met de periode (43). Het Centaal Bureau voor de Statistiek (CBS) meldt aanvullend dat veruit de belangrijkste oorzaak van binnenbranden (45 procent) een defect aan apparatuur is of het verkeerde gebruik ervan. 12

2 In nieuwsberichten valt nogal eens te lezen dat een brand te wijten zou zijn geweest aan kortsluiting. Kortsluiting wordt dan gebruikt als verzamelbegrip voor elk denkbaar elektrisch fenomeen. Deze term doet bij elektrotechnici de tenen krullen, vooral als die wordt gebezigd door leken. Elektrische stroom heeft iets magisch: je ziet het niet, maar het is er wel. Door geleidende materialen kunnen geladen deeltjes bewegen (stroom). Ze kunnen zich ergens ophopen, maar ergens anders juist een tekort creëren (spanning). Het proces zorgt voor een uiterst nuttig inzetbare energiebron. Een energiebron die echter (te) vaak wordt gezien als veroorzaker van brand. Stroomsterkte en weerstand Stroomsterkte wordt uitgedrukt in ampère (A). Hoe hoger de stroom, hoe meer warmte er ontwikkeld zal worden in de geleider waardoor die stroom loopt. Behalve van de stroomsterkte is de warmteontwikkeling ook afhankelijk van de weerstand. Hoe dunner een kabel, hoe hoger de weerstand. Te veel stroom door een dun kabeltje, kan de boel zelfs doen smelten. Denk aan een camping met een serie caravans, die zijn aangesloten op hetzelfde verlengsnoer. Aan een grote stroomverbruiker, zoals een wasmachine, zit daarom een dik netsnoer met zware koperen geleiders. Bij een scheerapparaat is een dun krulsnoertje al afdoende. Een dergelijk krulsnoer aan de wasmachine zou al snel slap gaan hangen vanwege de warmte die het ontwikkelt. hoeveelheid zuurstof in de lucht eromheen bevindt. Een bijkomend risico is dat zich daarbij een dikke zwarte en giftige rook kan vormen. Omdat bij moderne installaties ook de omhullende buis en de zogeheten lasdozen van PVC gemaakt zijn, kan een smeulende inhoud ook de buitenzijde ontsteken, plus vervolgens de nabije omgeving. Gevolg brand! Zekeringen Een installatiedraad zal niet snel zo warm worden dat de omgeving smelt of ontbrandt, mits die minstens van de voorgeschreven diameter is. Als de stroomsterkte te groot wordt, bijvoorbeeld door een te groot aantal verbruikers, zal er een zekering in de groepenkast doorsmelten. Een zekering of smeltpatroon ( stop in lekentaal) bestaat uit een kort dun draadje in een onbrandbare behuizing, dat doorsmelt bij overschrijding van een bepaalde stroomsterkte, bijvoorbeeld 16 ampère. Datzelfde gebeurt bij kortsluiting. Kortsluiting is het ongewenste verschijnsel Warmte en zelfontbranding Als koperen geleiders met elkaar in contact komen ontstaat er kortsluiting. Om dat te voorkomen zijn ze voorzien van een laagje isolatiemateriaal. Dat zorgt er tevens voor dat ze veilig aan te raken zijn. Het meest gebruikte isolatiemateriaal in huisinstallaties is polyvinylchloride. Dat is soepel en goedkoop plastic dat prima isoleert, maar helaas wel brandbaar is. Bij slecht contact kunnen de geleiders dusdanig heet worden, dat zelfontbranding optreedt. Het ontbrandt bij een temperatuur van ongeveer 470 graden Celsius, mits er zich een normale Thermografische opname (met warmtebeeldcamera) van een groepenkast. De tweede zekering in de bovenste rij wordt te warm, hetgeen leidt tot het advies om de gebruikers beter te verdelen over de beschikbare groepen. Idem van een klemmenstrook. De blauwe nuldraad (4 e van rechts) maakt slecht contact en is al zwartgeblakerd. NIBHV Veiligheid

3 Cijfers branden in gebouwen in dodelijke slachtoffers in totaal 10 dodelijke slachtoffers meer dan in ouderen onder branddoden 45 dodelijke slachtoffers in woningen woningbranden = 16 per dag circa 600 gewonden waarbij twee geleiders (draden) met verschillende spanning direct met elkaar in contact komen. Dat geeft heel even een piekstroom die vele malen hoger ligt dan bedoeld, de weerstand is immers nihil. De zekering redt de installatie. Er gebeurt niets, afgezien van een stevige vonk op de plaats van de kortsluiting. Natuurlijk is de vonk wel een mogelijke ontstekingsbron, maar dan moeten zich zeer brandbare zaken in de directe nabijheid van de vonk bevinden. Zekeringen beveiligen een installatie tegen overstroom en tegen de gevolgen van een kortsluiting. Tegenwoordig zijn het meestal geen smeltzekeringen meer, maar elektromagnetisch bediende schakelaars die automatisch afschakelen bij te hoge stroomsterkten: zekeringautomaten. Ongezekerde instal- laties vormen een reële bedreiging van de veiligheid. Daar kan de stroom groter worden dan de bedrading veilig toelaat. Bijvoorbeeld bij het in wietplantages illegaal aftakken van elektriciteit vóór de meter. Slechte contacten Als kortsluiting geen waarschijnlijke brandoorzaak is, is de vraag waar het dan wel mis gaat. Een van de risico s is het zeer plaatselijk opwarmen van contacten: losjes aaneengeklemde of geschroefde verbindingen tussen draden onderling, ondeugdelijke schakelaars, wandcontactdozen, verlengsnoeren en verdeeldozen. Weerstand in een circuit ontwikkelt warmte, dus hoe groter de stroom en hoe slechter een contact, hoe meer warmte er ontstaat. Een goed contact heeft een flink contactoppervlak en een hoge contactdruk. Als een netsteker losjes in een wandcontactdoos hangt, is er onvoldoende contactdruk. De contactpennen worden warm, als er flinke stromen lopen. De steker van het scheerapparaat heeft door het geringe stroomverbruik minder snel last van een slecht klemmend contact dan die van het koffiezetapparaat, de ventilatorkachel of de wasmachine. Verende stripjes die de pennen van een steker omklemmen kunnen zo warm worden dat ze uitgloeien en hun veerkracht verliezen. Het effect versterkt zichzelf ook Moderne insteekdop; zgn. heldersteeklas die zicht biedt op de ingestoken draadeinden. Alle apparaten voortdurend aan de lader houden is niet raadzaam. 14

4 nog: warm worden zorgt voor een toenemende elektrische weerstand en dus nog meer warmteontwikkeling. Bovendien heeft warm metaal sneller de neiging te oxideren en de oxidelaag zorgt voor een nog slechter contact. Lasdoppen Elektriciens hebben zorg te dragen voor een deugdelijke installatie, inclusief een bedrading volgens voorschrift, waarbij risico s worden uitgesloten. Ze voeren de nodige controles uit voor oplevering, zowel ten behoeve van de aanrakingsveiligheid als van de warmteaspecten. Belangrijke aandachtspunten zijn daarbij de verbindingen tussen draden onderling. Die kunnen zijn uitgevoerd op klemmenstroken (bijvoorbeeld in verdeelkasten), waar schroefverbindingen zorgen voor goed contact. In lasdozen worden de gestripte draadeinden stevig ineengedraaid en voorzien van een opgeschroefde lasdop. Die kerft zich met een scherpe spiraal van vierkant draad in het koper en zorgt op die manier voor een uitstekend contact. Daarbij wordt voornamelijk gebruik gemaakt van moderne insteekdoppen, rechthoekige blokjes waarin een aantal gestripte draden worden gestoken. Een scherp, verend mes bijt zich in de koperen draden. Slordig gebruik kan overgangsweerstanden veroorzaken. Een verbogen binnenwerk, na het uittrekken en weer opnieuw aanbrengen van draden, kan onvoldoende contact maken voor het veilig voeren van grotere stroomsterkten. in een betonnen wand leidt dat niet snel tot brand, maar wel als die lasdoos zich tussen plafond en houten vloer bevindt of in de buurt van een rieten dak. Als we weten dat bepaalde installatieonderdelen echt zwaar worden belast, dan gebruiken we nog steeds draaidoppen. De huidige insteekdoppen van de betere merken zijn betrouwbaar, als je de draden er voldoende diep insteekt. Dit is zeker goed te zien bij de transparante heldersteeklassen. Dat is meteen een tip voor een doe-het-zelver: druk alle draden nog eens aan na een aanpassing, want die kunnen zich loswerken als je de draden naar buiten buigt en later weer terugdrukt. Kom je veel onverantwoord knutselwerk tegen? Captijn: Niet zozeer bij bedrijven, maar wel in woonhuizen. Mensen spijkeren een tweelingsnoer langs de plint, met de spijkertjes tussen de aders door. Vervolgens sluiten ze daar koffiezetapparaten, magnetrons en andere grootverbruikers op aan. Dat is vragen om moeilijkheden. Wasmachines en wasdrogers worden soms via verdeeldoosjes van vijf euro op dezelfde groep aangesloten. Frits Captijn, eigenaar van Captijn Elektrotechniek B.V. uit Overveen. Elektriciens hebben zorg te dragen voor een deugdelijke installatie, inclusief een bedrading volgens voorschrift, waarbij risico s worden uitgesloten. Frits Captijn van Captijn Elektrotechniek B.V. uit Overveen (www.captijn.nl) vertelt over het gebruik van lasdoppen in de praktijk: Wij hebben niet voorop gelopen bij het gebruik van de insteekdoppen, ook al werken ze veel sneller dan de oude draaidoppen. Bij het op de markt komen van de eerste steeklasdoppen (ca. 25 jaar geleden, red.) kwamen storingen regelmatig voor. Wij komen bij een storingsmelding nog met enige regelmaat steeklassen tegen waarvan de isolatie compleet gesmolten of zwartgeblakerd is. Dat ziet er dan uit als een bruinzwart bloemkooltje. In een plastic lasdoos Invoer van elektriciteitskabel in een oud woonhuis, verwoest door een vlamboog in de kabelinvoermof, vlak vóór de hoofdzekeringen. Oorzaak: vocht. NIBHV Veiligheid

5 Risico kabelhaspel Dat een opgerolde kabelhaspel warm wordt bij zware belasting heeft niets te maken met zelfinductie of spoelwerking, ook al wordt dat soms beweerd. Zelfinductie is de mate waarin de groei van een stroom in een geleider vertraagd wordt door het erdoor opgebouwde magneetveld. Ten eerste loopt de stroom die door één van de gel eiders vloeit, door de andere (er direct naast liggende) geleider weer terug, waardoor ze elkaars magnetisch veld teniet doen. Dat betekent dat een haspel zich niet als spoel zal gedragen, ook opgerold niet. Ten tweede zal een (veronderstelde) zelfinductie niet voor warmteontwikkeling zorgen, maar voor een zekere faseverschuiving van de wisselstroom ten opzichte van de spanning. Dat heeft niets te maken met brandrisico. De weerstand van de geleiders en de onmogelijkheid om warmte af te staan aan de omgeving vormen wel de brandrisico s. De eenvoudige gebruiksrichtlijn van een kabelhaspel luidt: controleer de belastbaarheid en de aan te sluiten apparatuur en rol de kabel geheel uit. Dat kan een factor 3 schelen. Gebruik bij voorkeur een haspel met ingebouwde thermische beveiliging. Deze opgerolde kabelhaspel heeft een thermische overbelastingsbeveiliging (rood knopje in het midden). In veel contactdozen uit het verre oosten zit te dun draad, met half aangeknepen verbindingen en soms een duidelijk onderbemeten schakelaartje erbij. Ik begrijp niet dat het verkocht mag worden. Mensen melden zich doorgaans pas, als er iets gaat stinken of knetteren, of als ze regelmatig naar de meterkast moeten lopen. Mijn advies is: voel eens aan netstekers en aan zekeringautomaten in de meterkast. Als ze warm worden is er iets loos, dan maken ze onvoldoende contact. Als een schakelaar zachtjes knettert of drie keer omgezet moet worden voordat hij goed inschakelt, is het tijd voor vervanging. Als je zelf een netsteker aan een wasmachine zet, let dan op of die geschikt is voor 16 ampère. De meeste stekers zijn voor maximaal 10 A. Zijn er nog meer risico s? Captijn: Er zijn veel apparaten die tegenwoordig ingeschakeld of op stand-by blijven staan. Mensen zijn daar onachtzaam mee. Oplaadbare toestellen, zoals telefoons, laat men soms dag en nacht aan de lader hangen. Moderne adaptertjes bevatten niet eens meer een zekering of een kleine transformator. Het is halfgeleidertechniek, rechtstreeks aan het net, doorgaans met een zelfherstellende elektronische temperatuurbeveiliging. Als dat defect raakt, is de volle netstroom beschikbaar voor steekvlammen. Voel hoe warm het wordt en zorg dat apparatuur die warmte kwijt kan. Vergeet ook het pluizenfilter van de wasdroger niet regelmatig leeg te halen. Als de verwarmde lucht in de droger niet goed door kan stromen, loopt de temperatuur op en kan er iets vlam vatten. Een rookmelder in de ruimte bij de wasdroger is dus prima. Ooit zelf bij een brand betrokken geraakt? Captijn: Een bedrijf waar wij de installatie hadden uitgebreid, werd later getroffen door brand. In de pers werd meteen geroepen dat de elektra de boosdoener was. Ik kwam net terug van vakantie. Ondanks dat alles onafhankelijk was gekeurd en ik zeker wist dat we deugdelijk werk hadden geleverd, zat ik toch in de piepzak. Op je verzekeraar hoef je in zo n geval niet te rekenen en de gevolgschade is zodanig, dat je wel kunt opdoeken bij een toegekende claim. Pas toen bij gedegen onderzoek de werkelijke oorzaak aan het licht kwam, kon ik opgelucht ademhalen. Niet de elektrische installatie, maar oplosmiddelen uit lijm zouden de oorzaak van de brand zijn geweest. Zijn er nog dingen die extra aandacht vragen? Captijn: Mensen lijken steeds meer geneigd dingen zelf te doen. Zelfs de meterkast is niet heilig meer. Of dat nu komt door de economische situatie of door de promotie die bouwmarkten maken voor het zelfdoen weet ik niet, maar we signaleren het wel. Zelfs forse PV-installaties (zonnepanelen, red.) worden zelf geïnstalleerd. Soms met twijfelachtige contacten en omvormers. Die twee zijn de voornaamste brandoorzaken. Bovendien worden ze vaak gewoon bijgeprikt op de bestaande installatie en ze leveren dan langdurig drie kilowatt terug. Je moet zeker weten dat de installatie dat aankan, anders heb je brand voor je het weet. [MC] 16

TIPS VOOR VEILIG WERKEN MET ELEKTRICITEIT* Werk altijd spanningsloos. Test altijd of de spanning er werkelijk af is.

TIPS VOOR VEILIG WERKEN MET ELEKTRICITEIT* Werk altijd spanningsloos. Test altijd of de spanning er werkelijk af is. TIPS VOOR VEILIG WERKEN MET ELEKTRICITEIT* * De hier genoemde werkwijzen en voorschriften zijn gericht op de Nederlandse situatie. In andere landen (bijv. België) kunnen andere regels gelden. Switch Design

Nadere informatie

Elektrische apparatuur. Tips voor een brandveilig gebruik

Elektrische apparatuur. Tips voor een brandveilig gebruik Elektrische apparatuur Tips voor een brandveilig gebruik Ieder jaar dodelijke slachtoffers Onzorgvuldig gebruik van elektrische apparaten is vaak de oorzaak van een woningbrand. De brandweer rukt jaarlijks

Nadere informatie

OC-27143.1 Het onderhouden van mechanische onderdelen 2012

OC-27143.1 Het onderhouden van mechanische onderdelen 2012 Krachtstroom antwoorden Doel Je kunt een stekker of een contrastekker aan een krachtstroomsnoer monteren. Oriëntatie Bij het werken met elektriciteit speelt de veiligheid een zeer grote rol. Een onveilige

Nadere informatie

Elektriciteit thuis. Extra informatie Elektriciteit, Elektriciteit thuis, www.roelhendriks.eu

Elektriciteit thuis. Extra informatie Elektriciteit, Elektriciteit thuis, www.roelhendriks.eu Elektriciteit thuis Nuldraad, fasedraad In de elektriciteitskabel die je huis binnenkomt, bevinden zich twee draden: de fasedraad en de nuldraad. Zie de onderstaande figuur. De spanning tussen deze draden

Nadere informatie

Elektriciteit en veiligheid op het podium voedingen, beveiliging, zekeringen en aardlekschakelaars

Elektriciteit en veiligheid op het podium voedingen, beveiliging, zekeringen en aardlekschakelaars Elektriciteit en veiligheid op het podium voedingen, beveiliging, zekeringen en aardlekschakelaars Energievoorziening Van de centrale naar de gebruiker legt de stroom een lange weg af. In de centrale draait

Nadere informatie

Elektra. Kluswijzer voor elektra

Elektra. Kluswijzer voor elektra Kluswijzer voor elektra Veiligheid voorop! Vergeet nooit de nodige veiligheidsmaatregelen in acht te nemen. Schakel altijd de spanning uit door de groepsschakelaar om te zetten (en de stop uit te nemen,

Nadere informatie

H2 les par2+4+3.notebook November 11, 2015. Elektriciteit in huis. Na de verbruiksmeter zit er een hoofdschakelaar en daarna

H2 les par2+4+3.notebook November 11, 2015. Elektriciteit in huis. Na de verbruiksmeter zit er een hoofdschakelaar en daarna Hoofdstuk 2 Elektriciteit in Huis Elektriciteit in huis Na de verbruiksmeter zit er een hoofdschakelaar en daarna wordt de huisinstallatie verdeeld in groepen met zekeringen. voor de extra veiligheid zijn

Nadere informatie

Doe-het-zelven en brandveiligheid

Doe-het-zelven en brandveiligheid 6 brandveiligheids INFO Meer informatie of andere folders uit deze serie? Doe-het-zelven en brandveiligheid Ga naar de brandweerkazerne bij u in de buurt of kijk op www.brandweer.nl Voor veel mensen is

Nadere informatie

enexis.nl Aarding Voor alle zekerheid

enexis.nl Aarding Voor alle zekerheid enexis.nl Aarding Voor alle zekerheid Inhoud Belangrijkste punten 4 Aarding en elektriciteit 5 Geaard of niet? 5 Vier systemen van aarding 7 Aarding is onzichtbaar 8 Een veilige installatie 8 Wanneer

Nadere informatie

Aarding. Voor alle zekerheid. Meer informatie:

Aarding. Voor alle zekerheid. Meer informatie: Meer informatie: Provincie Groningen, Drenthe, Overijssel en de Noordoostpolder Aardingsbureau Noord Postbus 196 8000 GB Zwolle Telefoon 038 852 76 05 Provincie Friesland Postbus 81 8900 AB Leeuwarden

Nadere informatie

Hoe werkt uw elektrische installatie en rookmeldsysteem?

Hoe werkt uw elektrische installatie en rookmeldsysteem? Hoe werkt uw elektrische installatie en rookmeldsysteem? hèt installatieteam Inhoudsopgave Hoofdstuk Pagina 1. Uw elektrische installatie in het kort 3 2. Werkzaamheden die niet onder de garantie vallen

Nadere informatie

AARDING VOOR ALLE ZEKERHEID

AARDING VOOR ALLE ZEKERHEID AARDING VOOR ALLE ZEKERHEID AARDING VOOR ALLE ZEKERHEID 2 AARDING / VOOR ALLE ZEKERHEID 3 INHOUDSOPGAVE Belangrijkste punten 4 Aarding en elektriciteit 5 Geaard of niet? 5 Vier systemen van aarding 6

Nadere informatie

Theorie: Energieomzettingen (Herhaling klas 2)

Theorie: Energieomzettingen (Herhaling klas 2) les omschrijving 12 Theorie: Halfgeleiders Opgaven: halfgeleiders 13 Theorie: Energiekosten Opgaven: Energiekosten 14 Bespreken opgaven huiswerk Opgaven afmaken Opgaven afmaken 15 Practicumtoets (telt

Nadere informatie

ZX ronde van 10 april 2011

ZX ronde van 10 april 2011 ZX ronde van 10 april 2011 Transformatoren Vandaag een verhaaltje over de transformator geen speciale transformator maar gewoon een doorsnee voedingstransformator met een gelamelleerde kern. De werking

Nadere informatie

Elektriciteit. Wat is elektriciteit

Elektriciteit. Wat is elektriciteit Elektriciteit Wat is elektriciteit Elektriciteit kun je niet zien, niet ruiken, niet proeven, maar wel voelen. Dit voelen kan echter gevaarlijk zijn dus pas hier voor op. Maar wat is het dan wel? Hiervoor

Nadere informatie

Elektriciteit in onze Volvo s

Elektriciteit in onze Volvo s in onze Volvo s Een zegen als het werkt, een ramp als.. 1 Doel van deze avond Uitleg: Wat is elektriciteit Een klein stukje theorie Een aantal praktijkvoorbeeldjes Oorzaken van elektrische storingen Oplossen

Nadere informatie

Kleine generatoren ZX ronde 24 april 2016

Kleine generatoren ZX ronde 24 april 2016 Kleine generatoren ZX ronde 24 april 2016 De tijd van velddagen en festiviteiten breekt weer aan. Voor het aansluiten van elektrische apparatuur wordt vaak een klein aggregaat gebruikt. Maar ook zijn er

Nadere informatie

16 brandveiligheids. Veilig gebruik van elektrische apparatuur INFO

16 brandveiligheids. Veilig gebruik van elektrische apparatuur INFO 16 brandveiligheids INFO Veilig gebruik van elektrische apparatuur Meer informatie of andere folders uit deze serie? Ga naar de brandweer kazerne bij u in de buurt of kijk op www.brandweer.nl Zo n zesduizend

Nadere informatie

De huisinstallatie bestaat uit éénfasige kringen die gevoed worden door een driefasig net.

De huisinstallatie bestaat uit éénfasige kringen die gevoed worden door een driefasig net. 10 Veiligheid 10.1 De huisinstallatie De bedoeling van een elektrische huisinstallatie is de elektrische energie op doelmatige en vooral veilige wijze naar de plaats te brengen waar ze nodig is. De huisinstallatie

Nadere informatie

Verhaaltje ZX-Ronde 21 september 2008. Zekeringen ( stroom / tijd beveiligen )

Verhaaltje ZX-Ronde 21 september 2008. Zekeringen ( stroom / tijd beveiligen ) Verhaaltje ZX-Ronde 21 september 2008 Zekeringen ( stroom / tijd beveiligen ) Zekeringen is een artikel uit de Electron van september 2008. Het is een artikel wat geschreven is door Hans PA0JBB. Het is

Nadere informatie

Elektra. Retail Trainingen. alles over elektriciteit, strijkijzers, stofzuigers, klokken en ventilatoren

Elektra. Retail Trainingen. alles over elektriciteit, strijkijzers, stofzuigers, klokken en ventilatoren alles over elektriciteit, strijkijzers, stofzuigers, klokken en ventilatoren Onderdeel van de opleiding Verkopen in de Gemengde Branche Retail Trainingen 2 Dit vakinformatieboek is een uitgave van: Vereniging

Nadere informatie

Een rapport over het installeren van groepenkasten speciaal gemaakt en verspreid door 123groepenkast.nl

Een rapport over het installeren van groepenkasten speciaal gemaakt en verspreid door 123groepenkast.nl 15 dingen die je moet weten over het installeren van een groepenkast Een rapport over het installeren van groepenkasten speciaal gemaakt en verspreid door 123groepenkast.nl Luc Lageweg V 3.0 15 dingen

Nadere informatie

4.2 Het instapprobleem Een roodgloeiende metaaldraad onderdompelen in water

4.2 Het instapprobleem Een roodgloeiende metaaldraad onderdompelen in water 4 Elektrische energie 4.1 Introductie Inleiding Het hoofdstuk gaat over het goed en veilig functioneren van elektrische schakelingen en over wetmatigheden die gelden voor elektrische schakelingen. Je hebt

Nadere informatie

4.2 Het instapprobleem Een roodgloeiende metaaldraad onderdompelen in water

4.2 Het instapprobleem Een roodgloeiende metaaldraad onderdompelen in water 4 Elektrische energie 4.1 Introductie Inleiding Het hoofdstuk gaat over het goed en veilig functioneren van elektrische schakelingen en over wetmatigheden die gelden voor elektrische schakelingen. Je hebt

Nadere informatie

CEE aansluitmateriaal

CEE aansluitmateriaal CEE aansluitmateriaal Het CEE-aansluitmateriaal is ooit ontwikkeld voor industriële aansluitingen van elektrische apparatuur. Het CEE-aansluitmateriaal bestaat uit CEE-contactstoppen (in spreektaal CEE-stekkers

Nadere informatie

Quality Heating elektrische vloerverwarming

Quality Heating elektrische vloerverwarming 1 Quality Heating elektrische vloerverwarming Wij willen u feliciteren met uw aankoop van één van de producten van Quality Heating. Elk product van Quality Heating is gemaakt op kwalitatief hoogstaande

Nadere informatie

hoofdstuk 1 Elektriciteit.

hoofdstuk 1 Elektriciteit. hoofdstuk 1 Elektriciteit. 1.1 Lading. Veel toestellen op het laboratorium werken met elektriciteit. De werking van deze toestellen berust op elektrische lading die stroomt. We kennen twee soorten lading:

Nadere informatie

Quality Heating elektrische vloerverwarmingsfolie

Quality Heating elektrische vloerverwarmingsfolie 1 Quality Heating elektrische vloerverwarmingsfolie Wij willen u feliciteren met uw aankoop van één van de producten van Quality Heating. Elk product van Quality Heating is gemaakt op kwalitatief hoogstaande

Nadere informatie

Zekeringen. Introductie. Meten is weten. Wie kiest?

Zekeringen. Introductie. Meten is weten. Wie kiest? Zekeringen Introductie. Over de noodzaak tot beveiligen van een PDU (Power Distribution Unit / stekkerblok / energielijst/ contactdoos etc. ) doen veel theorieën de ronde. Een zekering is per definitie

Nadere informatie

Signalen stroom, spanning, weerstand, vermogen AC, DC, effectieve waarde

Signalen stroom, spanning, weerstand, vermogen AC, DC, effectieve waarde Technologie 1 Elektrische en elektronische begrippen Signalen stroom, spanning, weerstand, vermogen AC, DC, effectieve waarde Opleiding Pop en Media Peet Ferwerda, januari 2002 Deze instructie wordt tijdens

Nadere informatie

Probeer je een dag in te beelden zonder stekkers en stopcontacten? Wat moeten we allemaal missen?

Probeer je een dag in te beelden zonder stekkers en stopcontacten? Wat moeten we allemaal missen? Probeer je een dag in te beelden zonder stekkers en stopcontacten? Wat moeten we allemaal missen?.......... Iedereen is het erover eens dat we eigenlijk niet meer zonder elektriciteit kunnen. Maar heb

Nadere informatie

Handleiding Comfort Mat

Handleiding Comfort Mat Handleiding Comfort Mat Het toppunt van comfort. Het toppunt van eenvoud. Elektrische vloerverwarming Inleiding In deze handleiding van de elektrische vloerverwarming beschrijven wij stapsgewijs waar u

Nadere informatie

Energie : elektriciteit : stroomkringen

Energie : elektriciteit : stroomkringen Energie : elektriciteit : stroomkringen De netspanning is uitgevallen! Pas dan merk je wat elektriciteit voor ons betekent. Geen licht, geen computer, geen playstation, het eten op het elektrisch fornuis

Nadere informatie

kluswijzer elektriciteit

kluswijzer elektriciteit kluswijzer 3 elektriciteit Plezierig wonen Wonen is iets persoonlijks. In uw woning ziet u graag de kleuren waar u van houdt, heeft u een indeling waar u zich prettig bij voelt en als het even kan, wat

Nadere informatie

Leidingbeveiligingsschakelaars

Leidingbeveiligingsschakelaars Leidingbeveiligingsschakelaars Dimensionering van geschikte leidingbeveiligingsschakelaars voor omvormers onder PV-specifieke omstandigheden Inhoud De keuze van de juiste leidingbeveiligingsschakelaar

Nadere informatie

6.1 Afrondingsopdracht Goed en veilig werken van elektrische schakelingen

6.1 Afrondingsopdracht Goed en veilig werken van elektrische schakelingen 6. Afronding hoofdstuk 2 6.1 Afrondingsopdracht Goed en veilig werken van elektrische schakelingen Inleiding Bij de introductie van dit hoofdstuk heb je je georiënteerd op het onderwerp van dit hoofdstuk

Nadere informatie

Betrouwbaar en veilig overal in huis energie beschikbaar. Uw vision groepenverdeler van Hager

Betrouwbaar en veilig overal in huis energie beschikbaar. Uw vision groepenverdeler van Hager Betrouwbaar en veilig overal in huis energie beschikbaar Uw vision groepenverdeler van Hager De groepenverdeler in uw meterkast Beste bewoner, Uw Hager-groepenverdeler zorgt dat u op veilige wijze stroom

Nadere informatie

Zelf elektriciteitsklussen

Zelf elektriciteitsklussen Klusfolder Zelf elektriciteitsklussen uitvoeren In deze klusfolder leest u hoe u kleine (uitbreidings -) werkzaamheden uitvoert aan de elektrische voorzieningen in en om de woning. Denk aan het aanbrengen

Nadere informatie

Betrouwbaar en veilig overal in huis energie beschikbaar

Betrouwbaar en veilig overal in huis energie beschikbaar Betrouwbaar en veilig overal in huis energie beschikbaar Uw vision groepenverdeler van Hager installatieautomaat ( groep ) testknop aardlekschakelaar hoofdschakelaar coderingsstreep (zwart of grijs) De

Nadere informatie

JIJ. Daar moet je nu over nadenken!

JIJ. Daar moet je nu over nadenken! WAT DOE JIJ BIJ BRAND? Daar moet je nu over nadenken! Stel, er breekt bij u thuis brand uit. Door de zwarte rook ziet u niets meer en kunt u nauwelijks ademhalen. Binnen enkele minuten ontstaat een niet

Nadere informatie

NEN-EN-IEC 61439. H05V2-K / H07V2-K 90 C montagesnoer. Belangrijk

NEN-EN-IEC 61439. H05V2-K / H07V2-K 90 C montagesnoer. Belangrijk NEN-EN-IEC 61439 H05V2-K / H07V2-K 90 C montagesnoer Belangrijk Per 1 november 2014 is de oude norm IEC 60439 voor laagspanningsschakel- en verdeelinrichtingen niet meer van toepassing De nieuwe norm NEN-EN-IEC

Nadere informatie

VillaElektra. Docentenhandleiding

VillaElektra. Docentenhandleiding VillaElektra Docentenhandleiding Welkom bij VillaElektra. VillaElektra is een computersimulatie van de meterkast en een computergame. De simulatie en de game zijn gerelateerd aan het onderwerp elektrotechniek.

Nadere informatie

Examenopgaven VMBO-GL 2004

Examenopgaven VMBO-GL 2004 Examenopgaven VMBO-GL 2004 tijdvak 1 maandag 24 mei 9.00-11.00 uur ELEKTROTECHNIEK CSE GL Gebruik waar nodig de bijlage formulelijst. Dit examen bestaat uit 50 vragen. Voor dit examen zijn maximaal 60

Nadere informatie

Voorlichting. in het kader van Brandveilig Leven. Brand is geen grap: http://www.youtube.com/watch?v=l9cqrfehspy

Voorlichting. in het kader van Brandveilig Leven. Brand is geen grap: http://www.youtube.com/watch?v=l9cqrfehspy Voorlichting in het kader van Brandveilig Leven Brand is geen grap: http://www.youtube.com/watch?v=l9cqrfehspy Programma I. De brandweer II. III. IV. Brandveilig Leven De praktijk: het woningbezoek 1.

Nadere informatie

Over spanning en vermogen Meterkast Zekeringen

Over spanning en vermogen Meterkast Zekeringen Kluswijzer Elektra Zelf werken met elektriciteit hoeft geen probleem te zijn. Deze Kluswijzer geeft uitleg over de basisprincipes van elektriciteit binnen en buiten en beschrijft stap-voor-stap een aantal

Nadere informatie

8-VOUDIGE BEZETMELDER

8-VOUDIGE BEZETMELDER Handleiding 8-VOUDIGE BEZETMELDER Werkt met de volgende systemen: alle systemen, analoog én digitaal, gelijkspanning en wisselspanning. Werkt niet met de volgende systemen: - Werkt met de volgende protocollen:

Nadere informatie

KLUSWIJZER 3. Zelf klussen met elektriciteit

KLUSWIJZER 3. Zelf klussen met elektriciteit KLUSWIJZER 3 Zelf klussen met elektriciteit U heeft behoefte aan een paar extra stopcontacten, u wilt een lichtschakelaar door een dimmer vervangen; u zou graag een spuitende fontein met sfeerverlichting

Nadere informatie

Nieuws1010 Onafhankelijke uitgave van Meer1010

Nieuws1010 Onafhankelijke uitgave van Meer1010 Van PAGINA der Meer1 Augustus 2012-2 Intech E&I van juli/augustus 2012 Rubriek Technische vragen MEERDERE EINDGROEPEN NIET IN ÉÉN BUIS In Intech E&I van juli/augustus 2012 is in de rubriek Technische vragen

Nadere informatie

Welke wetmatigheden die gelden voor de elektrische schakeling kun je gebruiken om de werking van aarding, zekering en aardlekschakelaar te begrijpen?

Welke wetmatigheden die gelden voor de elektrische schakeling kun je gebruiken om de werking van aarding, zekering en aardlekschakelaar te begrijpen? 2 De elektrische schakeling 2.1 Introductie Inleiding In huis waar gewerkt wordt met een spanning van 230 volt, kunnen gevaarlijke situaties voorkomen, bijvoorbeeld kortsluiting, overbelasting, het aanraken

Nadere informatie

Rookmelders en brandblussers

Rookmelders en brandblussers 1 brandveiligheids INFO Meer informatie of andere folders uit deze serie? Rookmelders en brandblussers Ga naar de brandweerkazerne bij u in de buurt of kijk op www.brandweer.nl Een van de grote drama s

Nadere informatie

PRAKTISCHE FICHE / DE VOORBEREIDING Beschikbaar op www.legrand.be

PRAKTISCHE FICHE / DE VOORBEREIDING Beschikbaar op www.legrand.be Het A.R.E.I. en verlichtingskringen De verlichting in uw woning is het belangrijkste onderdeel van uw elektrische installatie n De kringen Een verlichtingskring wordt bekabeld met draden van 1,5 mm 2 en

Nadere informatie

brandbare stof zuurstof ontstekingsbron

brandbare stof zuurstof ontstekingsbron DE VUURDRIEHOEK Bijna iedereen onderschat de verwoestende kracht van vuur. Een brand moet je in eerste instantie proberen te voorkomen. Als je weet hoe een brand kan ontstaan, ben je al een hele stap verder.

Nadere informatie

Groep 7 - Les 3 Wat als het misgaat?

Groep 7 - Les 3 Wat als het misgaat? Leerkrachtinformatie Groep 7 - Les 3 Wat als het misgaat? Lesduur: 50 minuten (zelfstandig) DOEL De leerlingen weten waarom er voorzichtig moet worden omgegaan met elektrische stroom. veiligheid, stroom,

Nadere informatie

Zelf klussen met elektriciteit

Zelf klussen met elektriciteit SCW J.S. de Jongplein 1 Postbus 61 4000 AB Tiel Telefoon (0344) 61 41 06 Telefax (0344) 62 38 86 e-mail info@scw.nl Kluswijzer 5 Actuele informatie vindt u op onze website: www.scw.nl Zelf klussen met

Nadere informatie

Opgave 1. Voor de grootte van de magnetische veldsterkte in de spoel geldt: = l

Opgave 1. Voor de grootte van de magnetische veldsterkte in de spoel geldt: = l Opgave 1 Een kompasnaald staat horizontaal opgesteld en geeft de richting aan van de horizontale r component Bh van de magnetische veldsterkte van het aardmagnetische veld. Een spoel wordt r evenwijdig

Nadere informatie

Risico bepaling elektrotechnische installaties

Risico bepaling elektrotechnische installaties Risico bepaling elektrotechnische installaties Door: Frank Smits Parkstad Inspecties 23-3-2016 1 Branden door elektriciteit In het nieuws: Uit tellingen van de Brandweeracademie van het Instituut Fysieke

Nadere informatie

Zelf klussen met elektriciteit. Veiligheid staat voorop De elektrische installatie Centraal dozensysteem Randaarde Materiaal Kwaliteitseisen

Zelf klussen met elektriciteit. Veiligheid staat voorop De elektrische installatie Centraal dozensysteem Randaarde Materiaal Kwaliteitseisen Zelf klussen met elektriciteit Veiligheid staat voorop De elektrische installatie Centraal dozensysteem Randaarde Materiaal Kwaliteitseisen Zelf klussen met elektriciteit 2 3 U heeft behoefte aan een paar

Nadere informatie

Elektrische installatie op voertuigen

Elektrische installatie op voertuigen Elektrische installatie op voertuigen Doel Je kunt in een 12- of 24-voltinstallatie een storing opsporen en verhelpen. antwoorden Oriëntatie Voordat je met een trekker en een werktuig de openbare weg op

Nadere informatie

Zelfbouw & veiligheid

Zelfbouw & veiligheid Zelfbouw & veiligheid (bron: NEN3544 Elektronische en aanverwante toestellen met netvoeding voor huishoudelijk en soortgelijk algemeen gebruik - veiligheidseisen.) De eisen ten aanzien van de veiligheid

Nadere informatie

STAP 1. Legschema STAP 2

STAP 1. Legschema STAP 2 1 Quality Heating elektrische vloerverwarmingsfolie Wij willen u feliciteren met uw aankoop van één van de producten van Quality Heating. Elk product van Quality Heating is gemaakt op kwalitatief hoogstaande

Nadere informatie

De oorzaak zit in de vele contacten een aansluitingen. Van accu naar contactslot, naar zekeringen, naar stuurschakelaars en dan pas naar de lampen.

De oorzaak zit in de vele contacten een aansluitingen. Van accu naar contactslot, naar zekeringen, naar stuurschakelaars en dan pas naar de lampen. Licht in de duisternis? De oudere Breganze fietsen en de nieuwere Zane fietsen hebben niet veel gemeen: alleen de naam op de tank en het feit dat ze uit Italië komen. Één verbetering is bij veel fietsen,

Nadere informatie

Kluswijzer: Zelf klussen met elektriciteit. elk mens zijn eigen woonwens. Fotobureau Tiernego

Kluswijzer: Zelf klussen met elektriciteit. elk mens zijn eigen woonwens. Fotobureau Tiernego Kluswijzer: Zelf klussen met elektriciteit elk mens zijn eigen woonwens Fotobureau Tiernego Zelf klussen met elektriciteit U heeft behoefte aan een paar extra stopcontacten of u zou graag een lichtschakelaar

Nadere informatie

Groep 8 - Les 4 Duurzaamheid

Groep 8 - Les 4 Duurzaamheid Leerkrachtinformatie Groep 8 - Les 4 Duurzaamheid Lesduur: 30 minuten (zelfstandig) DOEL De leerlingen weten wat de gevolgen zijn van energie verbruik. De leerlingen weten wat duurzaamheid is. De leerlingen

Nadere informatie

minitoets bij opdracht 8

minitoets bij opdracht 8 elektrotechniek CSPE BB 2010 minitoets bij opdracht 8 variant a Naam kandidaat Kandidaatnummer Meerkeuzevragen Omcirkel het goede antwoord (voorbeeld 1). Geef verbeteringen aan volgens voorbeeld 2 of 3.

Nadere informatie

Brandveilig op kamers. Tips voor een brandveilige kamer

Brandveilig op kamers. Tips voor een brandveilige kamer Brandveilig op kamers Tips voor een brandveilige kamer Een brand overkomt mij niet. Wat je kunt doen Plaats een rookmelder op elke verdieping in de gangen en bij voorkeur ook in je eigen kamer. Bepaal

Nadere informatie

vaardigheden [ TO ] gereedschappen oefeningen 1 2 3 klas 1 graa 3 werkstukken

vaardigheden [ TO ] gereedschappen oefeningen 1 2 3 klas 1 graa 3 werkstukken vaardigheden [ TO ] gereedschappen oefeningen 1 2 3 klas 1 graa 3 werkstukken Voordat je zelf gaat ontwerpen, leer je eerst hoe je van een tekening een werkstuk maakt. In het werkboek leer je wat een stroomkring

Nadere informatie

Examenopgaven VMBO-BB 2004

Examenopgaven VMBO-BB 2004 Examenopgaven VMBO-BB 2004 tijdvak 2 woensdag 23 juni 09.00-10.30 uur ELEKTROTECHNIEK CSE BB Naam kandidaat Kandidaatnummer Beantwoord alle vragen in dit opgavenboekje. Gebruik waar nodig de bijlage formulelijst.

Nadere informatie

Project huisinstallatie voor de onderbouw

Project huisinstallatie voor de onderbouw Inhoudsopgave 1 Elektrische stroom.... 1 1.1 Waterstroom.... 1 1.2 Knikker stroom... 2 1.3 Geleiders en isolators.... 2 2 Elektrische schakeling... 3 2.1 Inleiding... 3 2.2 Zekering en aardlekschakelaar...

Nadere informatie

Rheastraat 12a 5047 TL Tilburg Tel. : 013 57 123 87 Fax. : 084 836 5446 DATAFLOOR VLOEREN. Inleiding

Rheastraat 12a 5047 TL Tilburg Tel. : 013 57 123 87 Fax. : 084 836 5446 DATAFLOOR VLOEREN. Inleiding DATAFLOOR VLOEREN Inleiding Het adequaat functioneren van ziekenhuizen, laboratoria, productieruimten, kantoren e.d. is in belangrijke mate afhankelijk van elektronische apparatuur. Als gevolg van statische

Nadere informatie

Zelf klussen met elektriciteit

Zelf klussen met elektriciteit kluswijzer Zelf klussen met elektriciteit Electriciteit Zelf klussen met elektriciteit Een paar extra stopcontacten? Een dimmer in plaats van een lichtschakelaar? Sfeerverlichting in uw tuin? Het zijn

Nadere informatie

Multifunctionele detector Metaal- en stroomdetector

Multifunctionele detector Metaal- en stroomdetector De verpakking bevat volgende stukken: Omschrijving: Multifunctionele detector Metaal- en stroomdetector 1) Kantelbare metaaldetector 6) Metalen plaat voor gelijkstroomtest 2) Batterijvak 7) Controlelampje

Nadere informatie

Schakelingen Hoofdstuk 6

Schakelingen Hoofdstuk 6 Schakelingen Hoofdstuk 6 Een schakeling... I = 0,1 A = 100 ma U = 6 V Geen grote stroom door de lamp. Dit komt door de weerstand van die lamp. De weerstand kunnen we berekenen. Presentatie H6 1 De weerstand

Nadere informatie

Henks Reparatie Werkplaats - Van IJsendijkstraat 152-1442LC - Purmerend - www.hksservices.nl. Bedienings display

Henks Reparatie Werkplaats - Van IJsendijkstraat 152-1442LC - Purmerend - www.hksservices.nl. Bedienings display Bedienings display T4 koelkast storing zoeken Dit artikel omschrijft het fout zoeken en om de juiste diagnose te stellen als de koelkast problemen geeft. Het betreft de volgende modellen. Compressor type

Nadere informatie

Huis in Eigen Hand Elektriciteit

Huis in Eigen Hand Elektriciteit Huis in Eigen Hand Elektriciteit U heeft behoefte aan een paar extra stopcontacten, u wilt een lichtschakelaar door een dimmer vervangen of u zou graag een spuitende fontein met sfeerverlichting in uw

Nadere informatie

Elektriciteit buiten. Nummer 06

Elektriciteit buiten. Nummer 06 Nummer 06 Art.nr. 919578 In deze KlusZo Elektriciteit Buiten beschrijven we stapsgewijs waar u allemaal rekening mee moet houden als u buitenshuis elektriciteit gaat aanbrengen. Op de achterpagina van

Nadere informatie

laatste wijziging: Rims melding RIMS-366192 Zie 4.5 Datum laatste uitgave 29 oktober 13

laatste wijziging: Rims melding RIMS-366192 Zie 4.5 Datum laatste uitgave 29 oktober 13 laatste wijziging: Rims melding RIMS-366192 Zie 4.5 Datum laatste uitgave 29 oktober 13 1 DOEL... 2 2 TOEPASSINGSGEBIED... 2 3 DEFINITIES... 2 4 VOORSCHRIFT... 2 4.1 Eisen bij de inkoop/aanschaf... 2 4.2

Nadere informatie

Elektriciteit buiten. 10000485_KlusZo_06_Elekt.Buiten 19-12-2002 14:58 Pagina 1. Nummer 06 Art.nr. 919578

Elektriciteit buiten. 10000485_KlusZo_06_Elekt.Buiten 19-12-2002 14:58 Pagina 1. Nummer 06 Art.nr. 919578 10000485_KlusZo_06_Elekt.Buiten 19-12-2002 14:58 Pagina 1 Nummer 06 Art.nr. 919578 In deze KlusZo Elektriciteit Buiten beschrijven we stapsgewijs waar u allemaal rekening mee moet houden als u buitenshuis

Nadere informatie

SAFETY BULLETIN. Starten met starthulp of startkabels 1 INLEIDING

SAFETY BULLETIN. Starten met starthulp of startkabels 1 INLEIDING Starten met starthulp of startkabels 1 INLEIDING Nagenoeg alle voertuigen en grondverzetmachines zijn uitgerust met accu s om de elektrische systemen te voeden. Deze accu s kunnen onder bepaalde omstandigheden

Nadere informatie

Elektriciteit. Elektriciteit

Elektriciteit. Elektriciteit Elektriciteit Alles wat we kunnen zien en alles wat we niet kunnen zien bestaat uit kleine deeltjes. Zo is een blok staal gemaakt van staaldeeltjes, bestaat water uit waterdeeltjes en hout uit houtdeeltjes.

Nadere informatie

2 ELEKTRISCHE STROOMKRING

2 ELEKTRISCHE STROOMKRING 2 ELEKTRISCHE STROOMKRING Om elektrische stroom nuttig te gebruiken moet hij door een verbruiker vloeien. Verbruikers zijn bijvoorbeeld een gloeilampje, een motor, een deurbel. Om een gloeilampje te laten

Nadere informatie

Kluswijzer 3. Zelf klussen met elektriciteit. U heeft behoefte aan een paar. extra stopcontacten, u wilt sfeerverlichting. Grote uitbreidingen van de

Kluswijzer 3. Zelf klussen met elektriciteit. U heeft behoefte aan een paar. extra stopcontacten, u wilt sfeerverlichting. Grote uitbreidingen van de Kluswijzer 3 Zelf klussen met elektriciteit U heeft behoefte aan een paar extra stopcontacten, u wilt sfeerverlichting in uw tuin plaatsen. Grote uitbreidingen van de elektrische installatie zijn een taak

Nadere informatie

Kluswijzer 7 Elektriciteit

Kluswijzer 7 Elektriciteit Kluswijzer 7 Elektriciteit Een paar stopcontacten, een dimmer plaatsen, een fontein met sfeerverlichting in uw tuin. Er zijn heel wat elektriciteitsklussen die u zelf kunt doen. Voordat u hieraan begint,

Nadere informatie

Technologie 3. Elektrische en elektronische begrippen. Opleiding Pop en Media Peet Ferwerda, januari 2002

Technologie 3. Elektrische en elektronische begrippen. Opleiding Pop en Media Peet Ferwerda, januari 2002 Technologie 3 Elektrische en elektronische begrippen Snoeren, kabels (en problemen) Verschillende pluggen en kabels, symmetrisch en a-symmetrisch, fantoomspanning, solderen en repareren, aardlussen, contacten.

Nadere informatie

Opgaven elektrische installaties

Opgaven elektrische installaties Opgaven elektrische installaties 1a 1b Met voorschriften van welke instanties dient rekening te worden gehouden bij de elektriciteitsaansluiting op de bouwplaats? Van welke factoren is het gevraagde vermogen

Nadere informatie

Kluswijzer 9 Aanpassingen aan elektra

Kluswijzer 9 Aanpassingen aan elektra Kluswijzer 9 Aanpassingen aan elektra De Wassenaarsche Bouwstichting heeft voor de doe-het-zelvers onder de huurders een reeks Kluswijzers ontwikkeld. Gemakkelijk leesbare handleidingen voor een aantal

Nadere informatie

De ET31F (die alleen de vloertemperatuur meet) kan in een andere ruimte geplaatst worden.

De ET31F (die alleen de vloertemperatuur meet) kan in een andere ruimte geplaatst worden. De EasyTemp thermostaat ET31A/AF/F Deze handleiding geldt voor de onderstaande types: Op de doos Model ET31A, ET31AF en ET31F Model ET31A. Thermostaat regelt de ruimte temperatuur. (Niet geschikt voor

Nadere informatie

Examenopgaven VMBO-KB 2004

Examenopgaven VMBO-KB 2004 Examenopgaven VMBO-KB 2004 tijdvak 1 maandag 24 mei 9.00-11.00 uur ELEKTROTECHNIEK CSE KB Gebruik waar nodig de bijlage formulelijst. Dit examen bestaat uit 50 vragen. Voor dit examen zijn maximaal 60

Nadere informatie

Installatievoorschriften

Installatievoorschriften Installatievoorschriften Bestudeer deze instructies aanachtig voor aanvang van de installatiewerk-zaamheden! Deze E-Heat vloerverwarmingsfolie dient aangesloten te worden op 230V. Installatie dient te

Nadere informatie

Blad 1. Voor het simulatiespel: 100 gele kaartjes (de energiepunten) 2 A6 met lampsymbool 1 A6 met batterijsymbool. Tijd Totaal 60 minuten.

Blad 1. Voor het simulatiespel: 100 gele kaartjes (de energiepunten) 2 A6 met lampsymbool 1 A6 met batterijsymbool. Tijd Totaal 60 minuten. Les in het kort De leerlingen onderzoeken op welke manieren je twee of meer lampjes op één batterij kunt aansluiten (parallel of serie) en welk effect dat heeft op de felheid van de lampjes. Ze gaan uitproberen

Nadere informatie

Welke wetmatigheden die gelden voor de elektrische schakeling kun je gebruiken om de werking van aarding, zekering en aardlekschakelaar te begrijpen?

Welke wetmatigheden die gelden voor de elektrische schakeling kun je gebruiken om de werking van aarding, zekering en aardlekschakelaar te begrijpen? 2 De elektrische schakeling 2.1 Introductie Inleiding In huis waar gewerkt wordt met een spanning van 230 volt, kunnen gevaarlijke situaties voorkomen, bijvoorbeeld kortsluiting, overbelasting, het aanraken

Nadere informatie

Bouwbedrijf de Vries en Verburg B.V. -- Postbus 59 2820 AB Stolwijk -- tel. 0182-341 741

Bouwbedrijf de Vries en Verburg B.V. -- Postbus 59 2820 AB Stolwijk -- tel. 0182-341 741 Bouwbedrijf de Vries en Verburg B.V. -- Postbus 59 2820 AB Stolwijk -- tel. 0182-341 741 Bouwkundig B.50 Binnendeuren per pst N.t.b. Wijzigen van de uitvoering van de binnendeuren. Nadere informatie volgt

Nadere informatie

DAK Volmacht Schade Preventie brochure 2014

DAK Volmacht Schade Preventie brochure 2014 DAK Volmacht Schade Preventie brochure 2014 DAK Volmacht helpt u graag bij het voorkomen van schades. Een schadepreventie brochure kan hier een hulpmiddel in zijn na het afsluiten van een Alles onder 1

Nadere informatie

8 ELEKTRICITEIT AANBRENGEN

8 ELEKTRICITEIT AANBRENGEN 8 ELEKTRICITEIT AANBRENGEN U heeft behoefte aan een paar extra wandcontactdozen, u wilt een lichtschakelaar door een dimmer vervangen, u zou graag een spuitende fontein met sfeerverlichting in uw tuin

Nadere informatie

Inhoudsopgave. 1. Inleiding 2. 2.1 De ohmmeter 3. Aanwijzingen 3. 4. Klemaanduidingen 5. Opdracht 1 8. Opdracht 2 9. Opdracht 3 10.

Inhoudsopgave. 1. Inleiding 2. 2.1 De ohmmeter 3. Aanwijzingen 3. 4. Klemaanduidingen 5. Opdracht 1 8. Opdracht 2 9. Opdracht 3 10. 1. Inleiding 2 2.1 De ohmmeter 3. Aanwijzingen 3 4. Klemaanduidingen 5 Opdracht Meetvolgorde 6 Opdracht 1 8 Opdracht 2 9 Opdracht 3 10 Opdracht 4 11 Opdracht 5 12 Opdracht 6 13 Opdracht 7 14 Opdracht 89

Nadere informatie

Trivire Kluswijzer 3 juli 2010

Trivire Kluswijzer 3 juli 2010 Kluswijzer Trivire, nummer 3 Zelf klussen met elektriciteit U wilt iets aan uw huurwoning veranderen zodat deze beter bij u past. Een nieuwe keuken, een andere badkamer of misschien wel een dakkapel. Wij

Nadere informatie

Overspanningsbeveiliging

Overspanningsbeveiliging Overspanningsbeveiliging In elektriciteitsnetten kunnen kleine piekspanningen voorkomen. Die piekspanningen kunnen ontstaan door onweer, maar ook door schakelhandelingen. De meeste piekspanningen ontstaan

Nadere informatie

eryl is een compact huis met een vloeroppervlakte van 77m. Door met

eryl is een compact huis met een vloeroppervlakte van 77m. Door met eryl is een compact huis met een vloeroppervlakte van 77m. Door met B goedkope en hergebruikte materialen te werken blijven de kosten voor 2 materialen en installaties onder de 15.000. Het huis is ontworpen

Nadere informatie

Opgave 5 Een verwarmingselement heeft een weerstand van 14,0 Ω en is opgenomen in de schakeling van figuur 3.

Opgave 5 Een verwarmingselement heeft een weerstand van 14,0 Ω en is opgenomen in de schakeling van figuur 3. Opgave 5 Een verwarmingselement heeft een weerstand van 14,0 Ω en is opgenomen in de schakeling van figuur 3. figuur 3 De schuifweerstand is zo ingesteld dat de stroomsterkte 0,50 A is. a) Bereken het

Nadere informatie