Postbus AN Drachten 25 JAAR NOORDENWIND

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Postbus 577 9200 AN Drachten 25 JAAR NOORDENWIND"

Transcriptie

1 Postbus AN Drachten 25 JAAR NOORDENWIND juni 2011

2

3 Verenigingsnieuws - Rob Lijzenga Voor alles is een eerste keer. Enkele maanden geleden werd ik gebeld door Johannes Houtsma. Ik kende Johannes vanuit het Friese netwerk, bovendien delen wij een gezamenlijk verleden bij ABN AMRO. Hij vertelde dat hij als adviseur betrokken was bij Noordenwind en dat de vereniging op zoek was naar een nieuw bestuur. Om heel eerlijk te zijn had ik nog niet eerder van Noordenwind gehoord, maar ik heb wel iets met duurzame energie, of misschien wel met het verduurzamen in de volle breedte. Vanuit de gedachte van goed rentmeesterschap wil ik mij graag inzetten om daar waar mogelijk een bijdrage te leveren aan alles wat met duurzaamheid te maken heeft, of dat nu het promoten van duurzame mobiliteit is, promotie van zonnepanelen of het besturen van een vereniging die zich inzet voor windenergie, alles helpt! Na enige verkennende gesprekken met andere aspirant bestuursleden heb ik besloten om er vol voor te gaan. Samen met Ursi, Andries, Jo, Marcus en Keimpe en met ondersteuning van Nynke en Klaske heb ik er alle vertrouwen in dat wij de komende jaren windenergie in Fryslân nieuwe impulsen kunnen geven. Op 10 mei is de vereniging Platform Duurzaam Fryslân opgericht. Meer daarover leest u elders in dit blad. Op 15 april jl. is het nieuwe coalitieakkoord van de provincie Fryslân Nije enerzjy foar Fryslân bekend gemaakt. De naam spreekt boekdelen; Een duurzaam Fries energiebedrijf dat goedkoop stroom levert aan de Friezen. Op het gebied van windenergie, wil men meer met minder. Ook wil men oude, weinig renderende molens afbreken en op een andere plaats vervangen. Daarnaast wil men onderzoeken bij nieuwe windclusters of en op welke wijze overheden, burgers en het maatschappelijk middenveld kunnen participeren. In het coalitieakkoord wordt gekozen voor windmolens op slechts drie plekken in de provincie. Een windmolenpark bij de Afsluitdijk, in het IJsselmeer en op de kop van de Afsluitdijk en bij het klaverblad van Heerenveen. De overige gebieden wil men uitsluiten van windenergie. Daarmee zou mogelijk een streep worden getrokken door het plan waar al jaren met gemeenten, provincie en derde partijen aan is gewerkt. Deze beperking zou ook wederom- vertraging en bedreiging betekenen van de doelstellingen die zowel op gemeentelijk, provinciaal, rijks- en Europees verband zijn afgesproken. Toch laat het akkoord ook ruimte om met goed doordachte plannen en aansluiting bij lokale en provinciale initiatieven stappen te zetten naar het verder verduurzamen van het energieaanbod. De komende tijd zal voor mij persoonlijk vooral in het teken staan van een verdere kennismaking met de vereniging, de vrijwilligers en het verdere windnetwerk. Ik wens u alvast een buitengewoon winderige zomer. Rob Lijzenga voorzitter WIEKENWERK juni

4 Vereniging PDF opgericht Op 10 mei j.l. is de oprichting van Platform Duurzaam Fryslân een feit geworden. In deze vereniging zijn de drie windmolenverenigingen van Friesland vertegenwoordigd namelijk: VWF, FFD en Noordenwind. Met het AAN- BOD600 willen zijn het stagnerende Friese Windbeleid vlot trekken door op termijn alle Friese windmolens op te laten gaan in grotere windclusters. Een essentiele factor in AANBOD600 is dat er een wezenlijk aandeel in de nieuwe clusters wordt bestemd voor participatie van dorpen, gemeenten en omwonenden. Zo hebben de inwoners van Fryslân niet alleen de lasten maar ook de lusten van de overschakeling op schone energie. De vereniging is opgericht door de voorlopig vijf bestuursleden. Jo Bosma (Noordenwind) en Peet Sterkenburg (VWF) vullen als voorzitteer respectievelijk vice-voorzitter het voorzitterschap in. Ursi Frehner (Noordenwind) en Ron Koopal (FFD) nemen het secretariaat respectievelijk het penningmeesterschap voor hun rekening. Doeke Odinga (VWF) is bestuurslid. Het FFD is nog doende een tweede bestuurslid uit haar gelederen aan te trekken. Het bestuur van PDF wordt ondersteund door een projectbureau waar een aantal bekende namen actief zijn: Johannes Houtsma doet de projectleiding. Hij wordt geassisteerd door de professionele medewerkers van Noordenwind, die op projectbasis gedetacheerd worden naar het Platform. Nynke van Ens assisteert het PDF inhoudelijk. Klaske Hoekstra staat de administratieve ondersteuning. De aandacht van het projectbureau zal de komende tijd uitgaan naar de oprichting van een Windbank. 2 WIEKENWERK juni 2011

5 Tweede Kamer over SDE+: pleidooi voor stabiliteit bron Rust en stabiliteit is wat de duurzame energiesector nodig heeft, menen de kamerleden tijdens een overleg over de SDE+. Minister Verhagen kapittelt de provincie Friesland voor zijn windmolenbeleid. Een aantal observaties - met de nadruk op windenergie - uit het Algemeen Overleg op 19 mei over de SDE+ van de Tweede Kamer met de minister van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie. Meerdere kamerleden wijzen erop dat de duurzame energiesector vooral belang heeft bij een stabiel stimuleringsbeleid. Van Veldhoven (D66): Er is sprake van wispelturigheid. Ook nu worden alweer aanpassingen in de SDE+ aangekondigd. Er is rust nodig! Van Tongeren (Groen- Links) spreekt van een zigzag-beleid en Dijkgraaf (SGP) pleit voor een robuuste stimule-ringsregeling. Samsom (PvdA) is het voortdurend veranderen van de stimuleringsregelingen helemaal beu. Het gaat om het vertrouwen van investeerders en daarvoor is het noodzakelijk dat de regeling niet steeds wordt aangepast. Het zou goed zijn als het Energierapport investeerders zekerheid biedt tot net als het Infrafonds er is voor langjarige zekerheid voor de aanleg van wegen, is voor energiebeleid langjarig beleid nodig. Het PvdA-kamerlid geeft aan de SDE+ nu te steunen, maar heeft geen zin in voortdurende kleine aanpassingen hierna. Overigens geeft hij aan er achter te zijn gekomen dat een leveranciersverplichting net zo ingewikkeld op te zetten is als een subsidieregeling. Belangrijker dan het systeem is echter de langjarige zekerheid.... Friesland De minister gaat ervan uit dat Nederland de Europese doelstelling gaat halen door een aantal maatregelen: de SDE+, de Green Deal, bij- en meestook, innovatiebeleid en investeren in het buitenland. Verhagen: We kunnen die maatregelen alleen nog niet vertalen in een percentage, maar samen gaat het wel in de richting van de 14%. Dan moeten andere overheden wel meewerken, merkt hij op. Neem Friesland. Die willen ineens windmolens alleen op een paar plaatsen aan de grenzen van de provincie plaatsen. Hoe kunnen we dan de doelstellingen voor duurzame energie halen? Ik roep alle lokale bestuurders op snel mee te werken aan het verlenen van vergunningen voor duurzame energie. Met de windsector is hij in gesprek om te praten over differentiatie voor wind op land, vertelt hij de kamerleden nog. Noordenwind in Appingedam en Akkrum Appingedam - kolencentrales Op 9 april was Noordenwind aanwezig in Appingedam op de actiedag tegen de kolencentrales in de Eemshaven. De dag is georganiseerd door de Vereniging Zuivere Energie. Het was een goed bezochte manifestatie met een forumdebat en informatiekraampjes. Er was een grote delegatie actievoerders uit Duitsland aanwezig. Ook de plaatselijke radiozender heeft verslag gedaan. Akkrum - Reuzendei Op 21 mei was de Sinne Rinner en de promokar begeleidt door Riet du Pré, Jelle de Heer en Poppe Hooijsma present bij de Reuzendei in Akkrum. De dag stond in het licht van elektrisch varen en een kleine zonnebootrace. WIEKENWERK juni

6 Noordenwind 25 jaar 25 jaar samen windmolens realiseren daar staan de Vereniging Collectief Bezit Windmolens en haar 500 leden voor. Er zijn twaalf windenergieprojecten gerealiseerd, waarvan inmiddels alweer drie opgeruimd zijn. Onze windmolens en aandelen erin hebben in 25 jaar kwh groene stroom geproduceert. Dat is goed voor het jaarverbruik van een kleine huishoudingen. Daarnaast richt de vereniging zich de laatste jaren steeds meer op opkomende hernieuwbare energiebronnen. We hebben ondertussen zes PV-projecten gerealiseerd, waarvan drie keer de deelname aan de Elfstedentocht voor zonneboten. In dit artikel kijken terug op 25 jaar verenigingsactiviteiten. Weet u nog dat bij onze vliegende start: Bij de oprichting in 1986 de vereniging al 150 leden telde. In de oprichtingsperiode volgende bestuursleden betrokken waren bij Vereniging Collectief bezit van Windmolens Fryslân: Dirk van der Ham, John Ruimschoot, Gerrit de Raad, Pitty Meyer, Thomas Hoitinga, Arnold Kooiker, Gert de Groot, Willem van der Galien, Willem Hiemstra, Ed Tulen Molen 1 en 6 bij Wegrestaurant Zurich zijn op 7 mei 2009 in bijzijn van Minister Jacqueline Cramer ontmanteld. Dit naar aanleiding van de feestelijke opening van Windpark A7. Onder: archieffoto 2009, locatie Zurich vanaf de weg gezien Het bestuur in 1987 al de bouw van vier molens tenminste op papier rond wilde hebben. Het ging om vier Lagerwey 15/75. Het investeringsplan rekening hield met hfl per molen inclusief grond. Het bestuur een jaar later kon melden, dat het meeviel. De prijs per molen hfl inclusief BTW. De keus om de vier molens afzonderlijk te plaatsen was ingegeven uit oogpunt van de publiciteit. De vereniging in 1988 drie Lagerweys 15/75 in gebuik heeft genomen, te beginnen met molen 1 bij Zurich op 31 januari Jaarlijks staat onze promotiestand op verschillende beurzen en evenementen. foto WIEKENWERK juni 2011

7 Weet u nog het drama van molen 7: Op 9 november 1991 nodigt VCBW Fryslân haar leden trots uit voor de ingebruikname van de grootste windmolen van Fryslân. De Enercon 33 (330kW) bij Wons is de zevende molen van de vereniging. Met een productie van ca kwh per jaar moet zij het tienvoudige van de Lagerwey 15/75 presteren. Deze molen was helaas geen lang leven beschoren. Na veel technische problemen, geluidshinder en 2 jaar stilstand wordt hij in 1999 afgebroken. Molen 9 De Micon/M en molen 11 de Vestas/V zijn wel sterke producenten. Ze leveren jaarlijks zo n kwh. De bouw van de grootste molen van Friesland in 1991 De vereniging en onze certificaathouders trots zijn op hun participatie in de beste windturbine van Nederland. Anno 2011 kennen we de Enercon E82 van Windpark A7 als de waarschijnlijk beste turbine in Nederland. Met 1587 kwh/m2 rotoroppervlak is het de beste Turbine van de ruim 200 windmolens die de Windunie vergelijkt. Met zijn innovatieve ringgenerator verslaat hij moeiteloos 3 MW met een traditionele versnellingsbak bij de Zeelandbrug. De molens van Windpark A7 blijken in 2010 de beste molens van Nederland te zijn. Weet u dat:...in 2000 is Noordenwind één van de initiatiefnemers voor het eerste opschalingscluster in Friesland. De gemeente Wunseradiel werkt mee aan een nieuw windpark van 4 moderne, hoge windturbines onder voorwaarde dat 12 oude molens opgeruimd worden. Begin 2009 werd Windpark A7 in gebruik genomen... Windpark A7 het hoogste en krachtigste windpark van Friesland is.... in 2002 heeft Noordenwind de PV-installatie van Bezoekerscentrum Mar& Klif in Oudemirdum gesponsord. De bezoekers kunnen op een display aflezen hoeveel stroom geproducerd wordt.... Noordenwind de educatieve opstelling van zonnepanelen bij het Dockinga College steunt en nog betrokken is bij het ondersteunen van de school met educatief materiaal....noordenwind in 2006, 2008 en 2010 mee heeft gedaan aan de Elfstedentocht voor zonneboten en onze houten zonneboot Sinne Rinner beschikbaar is voor scholen en evenementen. WIEKENWERK juni

8 800 jaar welvaart met windenergie Windenergie is al eeuwen essentieel voor de Nederlandse welvaart. Volgens de Vlaamse molenkenner Paul Bauters was de windmolen de motor achter de Gouden eeuw. Poldermolens zorgden voor droge voeten en betere voorwaarden voor de landbouw. En de houtzaagmolens maakten de bouw van de VOC vloot mogelijk. Industriemolens waren eeuwenlang de belangrijkste energiebron in de lage landen. Rond het jaar 1860 stonden in Nederland meer dan windmolens. Alleen al Friesland telde 2400 windmolens! Het aantal moderne windturbines in Nederland is nog geen 2000! vergingen op deze gevaarlijke reis. Het Suezkanaal dat de Middellandse Zee met de Rode Zee verbindt bestond toen nog niet. Begin 16e eeuw duurde het lang voordat een schip gebouwd kon worden. Alle planken van het schip moesten met de hand uitgezaagd worden. In 1592 vond Cornelis Corneliszoon van Uitgeest (opnieuw) de krukas uit. Een krukas is een as die een ronddraaiende beweging kan omzetten en een heen-en-weergaande beweging. Een idee was om een krukas in een windmolen te monteren. Waarschijnlijk begon de windmolen in de 12e eeuw aan z n opmars door Europa. Belangrijke toepassingen waren het malen van graan, het pompen van water en later ook het zagen van hout. Het gebruik van windenergie heeft in Nederland een grote vlucht genomen met de inpoldering en de droogmakerijen in de 17e eeuw. Dankzij windenergie kreeg Nederland zijn huidige aanzien. Volgens velen ontwikkelde de industriële molen zich in de eeuwen daarna als de motor achter de Gouden Eeuw. Rond 1800 leverden windmolens ongeveer 90% van de energiebehoefte van de toenmalige bedrijven. De windmolen kon op deze manier dienen als houtzagerij. Het zagen van hout voor schepen ging op deze manier 30 keer sneller dan met de hand. De handel met Indië kwam op deze manier snel op gang en leidde tot de oprichting van de VOC (Vereenigde Oost-Indische Compagnie). Nederland werd op deze manier een rijk land en de Gouden Eeuw ( ) brak aan. Over de handelswijze van de VOC kan nog lang gediscussieerd worden. Ook tijdens de 80 jarige oorlog met Spanje was Nederland goed in staat om snel een sterke vloot te produceren. De krukas in de molen zorgde ervoor dat de ronddraaiende beweging van de wieken werd omgezet in ene verticale op en neer gaande beweging. Zo werden de zaagbladen aangedreven. De windmolen - de motor achter de Gouden eeuw Door het droogleggen van land kwam de economie in de lift. Nederlanders zijn in het verleden belangrijke handelaars geweest en het invoeren van allerlei luxeproducten uit koloniën zoals peper was lucratieve business. Deze producten werden per zeilschip vervoerd naar Nederland. Deze schepen waren allemaal van hout. Het was een lange reis, omdat men om Zuid Afrika - de Kaap de Goede Hoop moest varen. Veel schepen 6 WIEKENWERK juni 2011

9 De houtzaagmolen en de VOC Tot 1595 had Portugal het monopolie op handel in de Oost. Pas toen in 1592 Jan Huygen van Linschoten terug kwam uit de Oost kreeg men in de Republiek voldoende kennis in handen om zelf een expeditie uit te rusten. In 1595 stuurde de Compagnie van Verre een expeditie van vier schepen uit naar Indië. Toen in 1597 drie van de vier schepen behouden terugkeerden, bleek dat een dergelijke expeditie mogelijk was. Vervolgens vertrok een groot aantal expedities naar de Oost. Tussen 1595 en 1601 werden in totaal er vijftien expedities uitgestuurd waaraan zo n 65 schepen deelnamen en verschillende elkaar beconcurrerende Compagnieën. Dit leidde uiteindelijk tot samen werking. In 1602 wordt de Verenigde Oostindische Compagnie VOC opgericht. Haar eerste expeditie keert in 1605 succesvol terug. De groei van de VOC-vloot Zaandam werd door deze ontwikkeling het eerste geïndustrialiseerde gebied ter wereld en het stelde de VOC in staat de grote vloten te bouwen die de basis vormden voor haar rijkdom en macht. In de periode bouwden de VOC-steden Amsterdam, Delft, Hoorn, Enkhuizen en Rotterdam gezamenlijk meer dan 100 schepen onder de 500 ton (zoals de Duyfken) en tientallen grotere schepen, waarvan een aantal ruim boven de 1000 ton. Die aantallen zijn verbazingwekkend. De productie van één kleiner schip elke zes maanden, nog afgezien van de grotere. Het kostte ons 400 jaar later 2 jaren om de Duyfken te bouwen, 4 keer zo lang! En dat met elektrisch gereedschap. bronnen: NODE - Geschiedenis van Windenergie - Vasi in de modder- Gary Wilson Uitzending: VPRO - De Avonden - De uitvinding die te lang bleef - 11 juli 2004 Boek: Paul Bauters, Van zadelsteen tot zetelkruier, driedelige uitgave van provincie Oost-Vlaanderen, 1998 De houtzaagmolen leverde een belangrijke bijdrage aan de groei van de VOC-vloot. Het gebruik van windmolens om hout te zagen betekende een productiviteitsverbetering boven handzagen van ongeveer 3000% en dat maakte dat de Nederlandse scheepsbouw zo n grote omvang kon bereiken. Het gebied rondom Wist u dat:... ruzie om windmolens al zo oud is als de windmolen... bureaucratie al heel oud is: In Hulst (Zeeland), werd in 1254 het oprichten van windmolens zonder officiële toestemming verboden.... de historie van de windenergie al eeuwen lang illustreert hoe gevestigde belangen en behoudzucht zorgen voor gemiste kansen.... in Amsterdam 18 juni 1631 de Zaagmolen Compagnie wordt opgericht, die direct begint met de bouw van de eerste van twaalf houtzaagmolens. Het houtzagersgilde had zich al 35 jaar lang succesvol verzet tegen de komst van de zaagmolens in Amsterdam.... vlak over het IJ in de Zaanstreek was er geen verzet tegen de houtzaagmolens. Daar profiteerden de Zaanse scheepswerven van. Zagen met een molen was goedkoper en ging sneller dan zagen met de hand. In de steden waar ook scheepswerven lagen (Amsterdam, Hoorn, Enkhuizen, Edam) hielden de houtzagersgilden de bouw van houtzaagmolens echter tegen. Door het goedkope hout van deze molens waren Zaanse werven ook goedkoper. Binnen twintig jaar hadden de Zaanse scheepsbouwers de meeste werven uit de steden weggeconcurreerd..... de windmolen geen Hollandse vinding was maar uit Vlaanderen opkwam. Vlaanderen wordt vaak gezien als de bakermat van de grote molens die geschikt zijn voor het zwaardere werk. De Hollandse industriële molen is dus eigenlijk een importproduct uit Vlaanderen. In 1582 liet de Vlaming Lieven Jansz een reeds bestaande molen in onderdelen overkomen. Hiervan bouwde hij in Alkmaar de eerste windmolen om olie te persen.... er waren zelfs al molens voordat Holland bestond. Waar de windmolen dan precies vandaan komt, zal wel altijd een raadsel blijven. In China wordt beweerd dat daar 2000 jaar al geleden de eerste molens draaiden. Het oudste aanknopingspunt daarvoor stamt pas uit de dertiende eeuw, en toen waren in Europa ook al volop molenaars te vinden WIEKENWERK juni

10 Kamermotie: regering moet in 2050 duurzame energievoorziening hebben gerealiseerd bron: Energieenwater.net 27 april De motie van PVDA en CDA die dinsdag is aangenomen door de Tweede Kamer heeft op zich niet zo veel om het lijf: de regering moet een energieakkoord sluiten met alle hoofdrolspelers in de energiesector. Minister Verhagen is daar al druk mee bezig, alleen gebruikt hij de term Green deal in plaats van energieakkkoord. Maar een bijzin van de motie is wel interessant. Het doel van het energieakkoord moet zijn uiterlijk 2050 een duurzame energievoorziening te hebben gerealiseerd. Geen kolencentrales meer De Tweede Kamer heeft dus bepaald dat de regering er voor moet zorgen dat we in 2050 een duurzame energievoorziening hebben. Partijen die voor stemden waren SP, PVDD, de PVDA, GroenLinks, D66, SGP, Christenunie en CDA. Mogelijk kan de kamer in een volgende motie verduidelijken wat ze precies met een duurzame energievoorziening bedoelt. Kolencentrales horen daar in ieder geval niet bij; daar zal iedereen het over eens zijn. De kolencentrales die nu gebouwd worden op de Maasvlakte en de Eemshaven zullen dus voor 2050 gesloten moeten worden, als we de motie letterlijk moeten nemen. En nieuwe vergunningen worden niet meer verstrekt. Duurzame kern- en gascentrales Vraag is nog of kern- en gasgestookte centrales er wel deel van uit maken. Gasgestookte centrales zijn duurzamer dan kolencentrales, maar om ze nu duurzaam te noemen, dat gaat een stap te ver. Het is een fossiele brandstof, die in de nabij toekomst uit landen moet komen met dubieuze regimes en die, als die in energiecentrales verbrand wordt, bovendien leidt tot CO2-uitstoot in de lucht. Kerncentrales leiden niet tot CO2-uitstoot maar ook die kunnen moeilijk als duurzaam worden gezien. Als zo n centrale het begeeft is de ellende niet te overzien, en zullen meerdere generaties daarvan de gevolgen ondervinden en bovendien leidt het tot een radio-actieve afvalhoop. 8 WIEKENWERK juni 2011

11 VERENIGING COLLECTIEF BEZIT WINDMOLENS NoordenWIND kantoor website windmolenvereniging NOORDENWIND Van Haersmasingel KP Drachten fax postadres Postbus AN Drachten Frieslandbank Postbank KvK BTW-nr B.01 MISSIE Noordenwind - Vereniging Collectief Bezit Windmolens Noord-Nederland - is een vereniging van betrokken en bezorgde mensen, die actief een bijdrage willen leveren aan een snelle energietransitie naar hernieuwbare energiebronnen, het ombuigen van de klimaatopwarming en het voorkomen van verdere ecologische schade van onze consumptie. Noordenwind zet zich in om zoveel mogelijk energie uit wind en andere duurzame bronnen op te wekken in Noord-Nederland. - De vereniging realiseert al sinds 1986 windturbines met laagdrempelige participatiemogelijkheden voor iedereen en streeft ernaar zoveel mogelijk mensen bij hun eigen energieproductie te betrekken. - Noordenwind is de organisatie in Noord-Nederland die de lokale bevolking en anderen een platform biedt om te participeren in de realisatie van duurzame energiebronnen. projectleider Nynke van Ens bestuurssecretaresse Klaske Hoekstra BESTUUR voorzitter secretaris & PR penningmeester molenbeheer PR & Sinne Rinner Rob Lijzenga Ursi Frehner Marcus Stevens Jo Bosma Andries van Weperen Keimpe Fink Noordenwind heeft een voorlichtende rol voor het publiek over energie en energiegerelateerde maatschappelijk vraagstukken. - Dit doet Noordenwind door met de promotiestand deel te nemen aan beurzen, markten en evenementen en door inspirerende voorbeelden van wat er met duurzame energiebronnen mogelijk is, zoals haar deelname aan de Elfstedenrace voor solarboten. - De vereniging wil in toekomst als de wetten die ruimte bieden haar groene stroom aan haar leden leveren. - Door middel van het verenigingsorgaan Wiekenwerk, ledenvergaderingen en excursies worden de leden op de hoogte gehouden van de ontwikkelingen op het gebied van hernieuwbare energie. voorzitter (standbeheer) Riet du Pré Doede Boon Joke del Grosso Poppe Hooijsma Jelle de Heer Noordenwind denkt proactief met de overheden mee in de vormgeving van het transitiebeleid. - Dit doen wij door het informeren met relevante informatie in op bestuurders gerichte publicaties. - Noordenwind in o.a. één van de initiatiefnemers van AANBOD600, het initatief van de Friese windmoleneigenaren tot herstructurereing van de windsector. PROJECTEN WINDturbines Molen 2 Holwerd Molen 3 Herbayum Molen 4 Holwerd Molen 5 Burdaard Molen 8 Ternaard Molen 9 Hallum Molen 10 RUG Groningen Molen 12 ons aandeel van 12% in opschalingscluster Windpark A7 vervangt sinds 2009 molens 1 en 6 bij Zurich ZON pv-projecten 1 Informatiecentrum Mar & Klif, Oudemirdum 2200 Watt-piek (20x110Wp) 2 Noordenwind kantoor, Drachten, 600 Watt-piek (3-150Wp) 3 Solarboot Sinne Rinner, t.g.v. Frisian Nuon Solar Challenge Solarboot Sinne Rinner 2 voor FSC-race 2008, ism FMF 5 Steun educatieve opstelling Dockinga College, Dokkum 6 Frisian Solar Challenge 2010 ism. Feenstra s Installatiebedrijf, Schettens WIEKENWERK juni 2011

12 Schone energie maken we samen! Nu! Noordenwind - Vereniging Collectief Bezit Windmolens Noord-Nederland is al 25 jaar het platform voor mensen die het duurzaamheid voorop stellen. Noordenwind heeft sinds 1986 twaalf windenergieprojecten gerealiseerd en produceert groene stroom voor 1100 huishoudens. De vereniging heeft bijna 600 leden. Zij lenen de vereniging geld voor het realiseren van haar energieprojecten. Voor het realiseren van een project geeft Noordenwind laagdrempelinge certifi caten uit. Noordenwind lost elke inleg binnen 10 jaar af. De huidige rentevergoeding is 5%. Via Wiekenwerk blijven de leden op de hoogte van onze projecten. Meer informatie? Noordenwind Postbus 577, 9200 AN Drachten, tel

april 2012 Postbus 577 9200 AN Drachten

april 2012 Postbus 577 9200 AN Drachten april 2012 Postbus 577 9200 AN Drachten Verenigingsnieuws 2012 voor de wind Eindelijk gaat het weer iets beter met de windenergie. Na de twee zeer ondermaatse windjaren is 2011 als normaal windjaar afgesloten.

Nadere informatie

NOORDENWIND ON THE MOVE

NOORDENWIND ON THE MOVE november 2009 NOORDENWIND ON THE MOVE Het verenigingsnieuws van voorzitter Sicco Boorsma Deze keer een titel in het Engels. Vertaald in het Nederlands Noordenwind onderweg. Als je onderweg gaat heb je

Nadere informatie

Postbus 577 9200 AN Drachten 25 JAAR NOORDENWIND

Postbus 577 9200 AN Drachten 25 JAAR NOORDENWIND Postbus 577 9200 AN Drachten 25 JAAR NOORDENWIND maart 2011 Verenigingsnieuws - Ursi Frehner Er gebeurt veel op het gebied van Windenergie in Friesland. Het Windcluster Dongeradeel gaat het vergunningstraject

Nadere informatie

VERENIGINGSNIEUWS HYPOTHEKEN VERZEKERINGEN PENSIOENEN SPAREN FINANCIERINGEN

VERENIGINGSNIEUWS HYPOTHEKEN VERZEKERINGEN PENSIOENEN SPAREN FINANCIERINGEN september 2009 VERENIGINGSNIEUWS Bindert Kloosterman Nieuwe secretaris Tijdens de ledenvergadering van 17 juni heeft onze secretaris Egbert Kruize afscheid genomen als bestuurslid van onze vereniging.

Nadere informatie

VERENIGINGSNIEUWS VAN DE PENNINGMEESTER VOORPAGINA

VERENIGINGSNIEUWS VAN DE PENNINGMEESTER VOORPAGINA juni 2008 VERENIGINGSNIEUWS Op een zonovergoten dag wil ik u even bijpraten over de verenigingsactiviteiten van Noordenwind. Het wat natte voorjaar zijn we gauw vergeten nu de zomer zo inzet. Velen genieten

Nadere informatie

Postbus 577 9200 AN Drachten ORGAAN VAN DE WINDMOLENVERENIGING NOORDENWIND

Postbus 577 9200 AN Drachten ORGAAN VAN DE WINDMOLENVERENIGING NOORDENWIND Postbus 577 9200 AN Drachten ORGAAN VAN DE WINDMOLENVERENIGING NOORDENWIND oktober 2010 Verenigingsnieuws - Ursi Frehner Noordenwind heeft een drukke zomer achter de rug. Als deelnemer in het Platform

Nadere informatie

Postbus 577 9200 AN Drachten ORGAAN VAN DE WINDMOLENVERENIGING NOORDENWIND

Postbus 577 9200 AN Drachten ORGAAN VAN DE WINDMOLENVERENIGING NOORDENWIND Postbus 577 9200 AN Drachten ORGAAN VAN DE WINDMOLENVERENIGING NOORDENWIND juni 2010 Verenigingsnieuws AFSCHEID Deze titel komt wel vrij definitief over maar ik hoop en verwacht dat de opgebouwde relatie

Nadere informatie

juli 2012 Postbus 577 9200 AN Drachten

juli 2012 Postbus 577 9200 AN Drachten juli 2012 Postbus 577 9200 AN Drachten Verenigingsnieuws Na 30 jaar moderne windenergie is de omgeving voor windenergie veranderd. Ook de vereniging verandert. Er is veel ambitie voor duurzame energie,

Nadere informatie

Windpark Fryslân Nieuwsflits is een digitale nieuwsbrief met korte berichten over ontwikkelingen rond Windpark Fryslân

Windpark Fryslân Nieuwsflits is een digitale nieuwsbrief met korte berichten over ontwikkelingen rond Windpark Fryslân Roo, Marijke de Van: Windpark Fryslân Verzonden: dinsdag 08 juli 2014 17:20 Aan: Statengriffie provinsje Fryslân Onderwerp: Windpark Fryslân Nieuwsflits (4) Opvolgingsmarkering:

Nadere informatie

Postbus 577 9200 AN Drachten 25 JAAR NOORDENWIND

Postbus 577 9200 AN Drachten 25 JAAR NOORDENWIND Postbus 577 9200 AN Drachten 25 JAAR NOORDENWIND september 2011 Verenigingsnieuws - Rob Lijzenga De vakanties in Noord Nederland zitten er bijna weer op. Tijd om de balans op te maken. Voor veel ondernemers

Nadere informatie

VERENIGINGSNIEUWS FRISIAN SOLAR CHALLENGE WINT EUROPESE PRIJS VOORPAGINA. Crisis, risico en levensbehoeften

VERENIGINGSNIEUWS FRISIAN SOLAR CHALLENGE WINT EUROPESE PRIJS VOORPAGINA. Crisis, risico en levensbehoeften november 2008 VERENIGINGSNIEUWS Crisis, risico en levensbehoeften Het is u vast niet ontgaan. In een paar weken tijd zijn wereldwijd vele miljarden euro's verdampt. Voor de normale burger is het allemaal

Nadere informatie

Postbus 1835, 8901 CC Leeuwarden. Onze toekomst, een windboom in je tuin???

Postbus 1835, 8901 CC Leeuwarden. Onze toekomst, een windboom in je tuin??? Postbus 1835, 8901 CC Leeuwarden Onze toekomst, een windboom in je tuin??? In deze nieuwsbrief Voorwoord Verenigingsnieuws Algemene leden vergaderingen Opbrengst molens Noordenwind in 2014 Schipper gezocht

Nadere informatie

Postbus 577 9200 AN Drachten 25 JAAR NOORDENWIND

Postbus 577 9200 AN Drachten 25 JAAR NOORDENWIND Postbus 577 9200 AN Drachten 25 JAAR NOORDENWIND december 2011 Verenigingsnieuws Beste Vrienden en vriendinnen van Noordenwind, Het is herfst, Sinterklaas staat voor de deur en het waait nauwelijks de

Nadere informatie

WINDPARK KOUDUM EEN VERKENNING VAN DE MOGELIJKHEDEN

WINDPARK KOUDUM EEN VERKENNING VAN DE MOGELIJKHEDEN WINDPARK KOUDUM EEN VERKENNING VAN DE MOGELIJKHEDEN WAT HEEFT DIT MET WINDENERGIE TE MAKEN? Begrafenisvereniging Zurich in nieuw pak gestoken Judovereniging Witmarsum nieuwe mat WAT HEEFT DIT MET WINDENERGIE

Nadere informatie

Hierbij treft u aan een bij Provinciale Staten ingekomen brief van Coöperatieve vereniging De Windvogel d.d. 3 juli 2012 inzake 1000 PalenPlan.

Hierbij treft u aan een bij Provinciale Staten ingekomen brief van Coöperatieve vereniging De Windvogel d.d. 3 juli 2012 inzake 1000 PalenPlan. Luttenbergstraat 2 Postbus 10078 8000 GB Zwolle Telefoon 038 499 88 99 Fax 038 425 48 56 provincie.overljssel.nl postbus@overijssel.nl RABO Zwolle 39 73 41 121 Gedeputeerde Staten van Overijssel Inlichtingen

Nadere informatie

snelwegen voor de wind

snelwegen voor de wind snelwegen voor de wind Snelwegen voor de wind GroenLinks stelt voor om grond langs snelwegen beschikbaar te stellen voor de bouw van windmolens. Er is in Nederland meer dan 2300 kilometer snelweg. Langs

Nadere informatie

ASPIRAVI. Windpark Assenede

ASPIRAVI. Windpark Assenede ASPIRAVI Windpark Assenede SAMEN GEDREVEN DOOR DE WIND WINDPARK ASSENEDE Windpark Assenede: Projectlocatie Projectkenmerken Timing / planning van de werken Investeer mee via Aspiravi Samen cvba Aankoop

Nadere informatie

Hierbij willen wij reageren op de concept structuurvisie Windstreek 2012.

Hierbij willen wij reageren op de concept structuurvisie Windstreek 2012. Aan: Provinciale Staten Fryslan Postbus 20120 8900 HM Leeuwarden Makkum, 18 oktober 2012 They paved paradise and put up a parking lot Geachte Provinciale Staten, Hierbij willen wij reageren op de concept

Nadere informatie

FRYSLÂN FOAR DE WYN. Plan van aanpak. Finale versie, 14 november 2013

FRYSLÂN FOAR DE WYN. Plan van aanpak. Finale versie, 14 november 2013 FRYSLÂN FOAR DE WYN Plan van aanpak Finale versie, 14 november 2013 Albert Koers, Comité Hou Friesland Mooi Hans van der Werf, Friese Milieu Federatie Johannes Houtsma, Platform Duurzaam Friesland FRYSLÂN

Nadere informatie

Wind. De kracht van Nederland. Platform Duurzaam Fryslân

Wind. De kracht van Nederland. Platform Duurzaam Fryslân Wind De kracht van Nederland Is uw beeld van windenergie bij de tijd? De moderne Windturbines hebben in 30 jaar een grote ontwikkeling doorgemaakt. De discussie over windturbines wordt overheerst door

Nadere informatie

windenergie worden steeds belangrijker Beyza

windenergie worden steeds belangrijker Beyza windenergie worden steeds belangrijker Beyza 1 INHOUDSOPGAVE 2 VOORWOORD 3 3 INLEIDING 4 4 WINDENERGIE 5 5 VOOR- EN NADELEN VAN WINDENERGIE 5 6 GESCHIEDENIS 5 7 BEPERKINGEN BIJ HET PLAATSEN VAN WINDMOLENS

Nadere informatie

Antwoord Toelichting Antwoord Toelichting Antwoord Toelichting. instrumentarium geeft om goed op de windmolens om zo in 2020 20%

Antwoord Toelichting Antwoord Toelichting Antwoord Toelichting. instrumentarium geeft om goed op de windmolens om zo in 2020 20% Vragen Provincie Partij Hoe belangrijk vindt u dat er draagvlak van Zoals hierboven geschetst staat D66 Ik sta hier gedeeltelijk achter Omdat dit omwonenden een prima voor het plaatsen van deze instrumentarium

Nadere informatie

Vragen Provincie Partij Hoe belangrijk vindt u dat er draagvlak van omwonenden is bij het plaatsen van windturbines?

Vragen Provincie Partij Hoe belangrijk vindt u dat er draagvlak van omwonenden is bij het plaatsen van windturbines? Vragen Provincie Partij Hoe belangrijk vindt u dat er draagvlak van Groningen PVV Groningen wil niet dat er Ik sta hier niet achter windturbines in bewoond gebied komen! PVV Heel belangrijk PVV Groningen

Nadere informatie

Windpark A7 PLAN WINDPARK KOUDUM EEN BREED PERSPECTIEF. 24 februari 2014

Windpark A7 PLAN WINDPARK KOUDUM EEN BREED PERSPECTIEF. 24 februari 2014 Windpark A7 PLAN WINDPARK KOUDUM EEN BREED PERSPECTIEF 24 februari 2014 IniDaDefnemers CoöperaDe Duurzaam Koudum U.A. Duurzaam Koudum is voortgekomen uit Dorpsbelangen Koudum. De coöperade is opgericht

Nadere informatie

Comité Hou Friesland Mooi

Comité Hou Friesland Mooi Comité Hou Friesland Mooi Oktober 2012 ineens Fryslân Windstreek 2012 Hier 40 tot 100 windturbines van 180 meter In IJsselmeer nog meer: 75 tot 150 Vergadering Zurich: Comité Hou Friesland Mooi Eerste

Nadere informatie

Maak werk van zon & wind Schone energie voor heel Tynaarlo. Tynaarlo

Maak werk van zon & wind Schone energie voor heel Tynaarlo. Tynaarlo Maak werk van zon & wind Tynaarlo Aanleiding Najaarsnota 2008 aankondiging plannen voor duurzame energie Voorjaar 2009 ontwikkelen scenario s Mei 2009 raadpleging inwoners Tynaarlo Juni 2009 voorstellen

Nadere informatie

Stelling 1: Energie is geld voor Fryslân

Stelling 1: Energie is geld voor Fryslân Gebruik de lokale, Friese kracht voor meer duurzame energie en werkgelegenheid Vijf stellingen voor een duurzamer Fryslân Steeds meer Friezen kiezen er voor om zelf duurzame energie op te wekken, thuis

Nadere informatie

1 INLEIDING... 2 2 ALGEMENE VRAGEN... 3

1 INLEIDING... 2 2 ALGEMENE VRAGEN... 3 INHOUDSOPGAVE 1 INLEIDING... 2 2 ALGEMENE VRAGEN... 3 2.1 STAAT UW TURBINE IN FRYSLÂN?... 3 2.2 BENT U DE ENIGE EIGENAAR?... 3 2.3 ZO NIET, WELK AANDEEL IS UW EIGENDOM?... 4 2.4 HOEVEEL TURBINES HEEFT

Nadere informatie

Valt er nog wat te kiezen op 18 maart?

Valt er nog wat te kiezen op 18 maart? Valt er nog wat te kiezen op 18 maart? De afgelopen maand hebben Stichting WindNee en Stichting Platform Storm gesprekken gevoerd met afgevaardigden van diverse politieke partijen voor de Provinciale Staten

Nadere informatie

ASPIRAVI. Windpark Haaltert

ASPIRAVI. Windpark Haaltert ASPIRAVI Windpark Haaltert SAMEN GEDREVEN DOOR DE WIND WINDPARK HAALTERT Windpark Haaltert: Projectlocatie Projectkenmerken Timing van de werken Investeer mee via Aspiravi Samen cvba Aankoop van groene

Nadere informatie

Vraag- en antwoordlijst Windenergie op Goeree-Overflakkee Aanleiding

Vraag- en antwoordlijst Windenergie op Goeree-Overflakkee Aanleiding 1 Vraag- en antwoordlijst Windenergie op Goeree-Overflakkee Versie: 25 april 2013 Opgesteld door: Windgroep Goeree-Overflakkee, gemeente Goeree-Overflakkee en provincie Zuid-Holland Aanleiding Waarom zijn

Nadere informatie

AANBOD600 HET AANBOD VOOR DE ONTWIKKELING VAN WINDENERGIE IN FRYSLÂN VAN P DF. ryslân. latform uurzaam

AANBOD600 HET AANBOD VOOR DE ONTWIKKELING VAN WINDENERGIE IN FRYSLÂN VAN P DF. ryslân. latform uurzaam AANBOD600 HET AANBOD VOOR DE ONTWIKKELING VAN WINDENERGIE IN FRYSLÂN VAN Aanbod600 Het Platform Duurzaam F (PDF) doet de Provincie F hierbij het Aanbod600 voor samenwerking bij het bereiken van een fossielvrije

Nadere informatie

Raedthuys beschikt over het Milieukeur groene elektriciteit, zie www.milieukeur.nl

Raedthuys beschikt over het Milieukeur groene elektriciteit, zie www.milieukeur.nl Raedthuys gelooft in duurzame energie van Nederlandse bodem. De energie die zijn oorsprong kent in het ontstaan van ons land. Van de innovatieve, ondernemende Hollander die windenergie gebruikte om polders

Nadere informatie

Mosterd uit Almen, kaas van boerderij Pas Op, verse asperges om

Mosterd uit Almen, kaas van boerderij Pas Op, verse asperges om Windenergie als streekproduct: van dichtbij is beter. Mosterd uit Almen, kaas van boerderij Pas Op, verse asperges om de hoek, akkerbrood gebakken door bakker Wijnand van Loarnse tarwe: eerlijk en heerlijk!

Nadere informatie

Aanvullingen, wijzigingen en reactive op regiobijeenkomsten plan Opschalingscluster Sieswerd

Aanvullingen, wijzigingen en reactive op regiobijeenkomsten plan Opschalingscluster Sieswerd Stichting Opschalingscluster Sieswerd Schwartzenbergweg 3 8743 KX HICHTUM 06 46257129 sieswerd@sieswerd.nl Aan: Fryslân foar de Wyn info@fryslanfoardewyn.nl Kenmerk: --- Datum: 1 juli 2014 Bijlagen: ---

Nadere informatie

600 het aanbod voor de ontwikkeling van windenergie in fryslân van

600 het aanbod voor de ontwikkeling van windenergie in fryslân van aanbod600 het aanbod voor de ontwikkeling van windenergie in fryslân van Platform Duurzaam Fryslân Colofon Aanbod600, voor ontwikkeling van windenergie in Fryslân Ontwikkeld door: Pride Finance en Platform

Nadere informatie

Nije enerzjy foar Fryslân. september 2013

Nije enerzjy foar Fryslân. september 2013 Nije enerzjy foar Fryslân september 2013 Inleiding Nije enerzjy foar Fryslân - 1 Nije enerzjy foar Fryslân Nije enerzjy foar Fryslân geeft een beeld van feiten en cijfers op het gebied van duurzame energie.

Nadere informatie

Vragen bijeenkomst Windmolens 6 maart 2014

Vragen bijeenkomst Windmolens 6 maart 2014 Vragen bijeenkomst Windmolens 6 maart 2014 Vragen naar aanleiding van introductie wethouder Wagemakers Hoe is de provincie tot de keuze van de twee locaties gekomen? In de provincie Zuid Holland wordt

Nadere informatie

Oprichtingsvergadering 3 april 2013. Opgewekt aan het IJ

Oprichtingsvergadering 3 april 2013. Opgewekt aan het IJ Oprichtingsvergadering 3 april 2013 Opgewekt aan het IJ Agenda oprichtingsvergadering 3 april 2013 1.Korte introductie ronde: RvC, bestuur en aanwezigen 2.Over NDSM Energie Missie, visie, kernwaarden,

Nadere informatie

Duurzame energie. Een wenked perspectief? 2003-2011 G.P.J. Dijkema, TU Delft, TBM, B.Sc Opleiding Technische Bestuurskunde

Duurzame energie. Een wenked perspectief? 2003-2011 G.P.J. Dijkema, TU Delft, TBM, B.Sc Opleiding Technische Bestuurskunde Duurzame energie Een wenked perspectief? Naar een nieuwe Delta Wet Energie Manifest van 6 politieke partijen 16 maart 2010 Ons land kan en moet voor 2050 helemaal overstappen op hernieuwbare energie, zoals

Nadere informatie

Stichting Windmolenklachten

Stichting Windmolenklachten Stichting Windmolenklachten Windturbines, een wig tussen de landelijke en provinciale politiek?! Geachte fractie, Binnenkort gaan de Noord-Hollanders weer naar de stembus voor de verkiezingen van de Provinciale

Nadere informatie

Nije Mûne eerlijke wind Een initiatief van D66 Fryslân o.l.v. Statenlid Klaas Hettinga

Nije Mûne eerlijke wind Een initiatief van D66 Fryslân o.l.v. Statenlid Klaas Hettinga Nije Mûne eerlijke wind Een initiatief van D66 Fryslân o.l.v. Statenlid Klaas Hettinga Klaas Hettinga Mark de Roo Michiel Mosterman Govert Geldof Bindert Kloosterman Catharina Botermans Jo Bosma Jan Bos

Nadere informatie

De toolbox. Te gebruiken instrument

De toolbox. Te gebruiken instrument LochemEnergie heeft geen blauwdruk klaarliggen voor het plaatsen van windmolens. We zullen samen met de leden en lokale organisaties de opties en locaties bespreken. We hebben een draaiboek en een toolbox

Nadere informatie

Speech van commissaris van de koning Max van den Berg, debatavond Europese Commissie 'Energievoorziening in de toekomst', 30 januari 2014

Speech van commissaris van de koning Max van den Berg, debatavond Europese Commissie 'Energievoorziening in de toekomst', 30 januari 2014 Speech van commissaris van de koning Max van den Berg, debatavond Europese Commissie 'Energievoorziening in de toekomst', 30 januari 2014 Dames en heren, [Intro] Europa begint in Groningen. Zéker als het

Nadere informatie

Deel 1: de ORGANISATIE-MONITOR

Deel 1: de ORGANISATIE-MONITOR Deel 1: de ORGANISATIE-MONITOR Deze Monitor gaat over: je organisatie (initiatief): mensen, activiteiten, organisatie, financiële situatie. TOELICHTING MONITOR ORGANISATIE LET OP: Deze vragenlijst bestaat

Nadere informatie

Postbus 1835, 8901 CC Leeuwarden

Postbus 1835, 8901 CC Leeuwarden Postbus 1835, 8901 CC Leeuwarden In deze nieuwsbrief Voorwoord Verenigingsnieuws Voorstellen aspirant Bestuurslid Noordenwind Verslag van de ALV 11 juni 2014 Solar Challenge Windnieuws Proces Fryslân foar

Nadere informatie

Spiekbriefje Frisse Wind

Spiekbriefje Frisse Wind Spiekbriefje Frisse Wind Feiten over windenergie voor feestjes, verjaardagen of andere bijeenkomsten. Er worden dan veel halve waarheden over windenergie verkondigd, en dat is jammer, want windenergie

Nadere informatie

Een rijker en groter land dankzij molens

Een rijker en groter land dankzij molens Welkom op de molen Een rijker en groter land dankzij molens RIJKER Nederland heeft een groot deel van zijn welvaart te danken aan de inzet van molens. Met gebruik van molens werden eeuwenlang talloze producten

Nadere informatie

VERENIGINGSNIEUWS VOORPAGINA

VERENIGINGSNIEUWS VOORPAGINA maart 2008 VERENIGINGSNIEUWS Het nieuwe jaar 2008 is nog maar een dikke maand oud. We zitten midden in de winterperiode. Maar op dit moment is het buiten 11 graden en genieten we van een heerlijk zonnetje.

Nadere informatie

Stichting Platform Tegenwind N33 tegen de plaatsing van windturbines in het zoekgebied N33

Stichting Platform Tegenwind N33 tegen de plaatsing van windturbines in het zoekgebied N33 Stichting Platform Tegenwind N33 tegen de plaatsing van windturbines in het zoekgebied N33 postadres: Berkenlaan 2, 9651 BK Meeden email: secretaris@tegenwindn33.nl woordvoerder: dhr. A. Ammersken www.tegenwindn33.nl

Nadere informatie

Feeding the world with solar power.

Feeding the world with solar power. Feeding the world with solar power. inteqnion-solar.com Zonne-energie. Duurzame energiebron van de toekomst. De markt voor energievoorziening is volop in beweging. Fossiele brandstoffen als gas en olie

Nadere informatie

Toespraak Diederik Samsom, Toekomstfestival Duurzaamheid, 28 februari 2015, Leeuwarden.

Toespraak Diederik Samsom, Toekomstfestival Duurzaamheid, 28 februari 2015, Leeuwarden. Toespraak Diederik Samsom, Toekomstfestival Duurzaamheid, 28 februari 2015, Leeuwarden. -Gesproken woord geldt- We zijn hier in een gebouw van de toekomst. Hier stroomt straks door de leiding geen Gronings

Nadere informatie

Geluid. De norm: 47 db L den

Geluid. De norm: 47 db L den Geluid De norm: 47 db L den Elk windenergieproject moet voldoen aan de wettelijke norm: 47 db L den bij alle geluidsgevoelige objecten in de buurt. Dit is de maximaal toegestane gemiddelde jaarlijkse geluidsdruk

Nadere informatie

Lancering NVDE Question & Answers

Lancering NVDE Question & Answers Lancering NVDE Question & Answers Q: Waarom is NVDE opgericht? A: Met de oprichting van de NVDE is er nu een brede brancheorganisatie die de slagkracht van de sector zal vergroten. Negen verschillende

Nadere informatie

-FrysIân. Emmeloord / Makkum, 13 juni 2013. Geachte Statenleden,

-FrysIân. Emmeloord / Makkum, 13 juni 2013. Geachte Statenleden, adviseur Emmeloord / Makkum, 13 juni 2013.. :L ark -FrysIân Geachte Statenleden, Graag willen we u bij deze persoonlijk uitnodigen voor een informatieavond over Windpark Fryslân op dinsdag 25 juni aanstaande

Nadere informatie

WINDENERGIE BASISINFORMATIE

WINDENERGIE BASISINFORMATIE WINDENERGIE BASISINFORMATIE - Westervoort Albert Koers NLVOW 1 WindMOLENS? Dit is een windturbine Dit is een windmolen 2 WindTURBINES 7 MW 3,5 MW 135m tip van de wiek 90m 21,20 m 6,20m 3 Beeldvorming!

Nadere informatie

Aan de Raad Raad Made, 24 oktober 2014

Aan de Raad Raad Made, 24 oktober 2014 Aan de Raad Raad Made, 24 oktober 2014 OPINIERONDE 2 oktober 2014 Agendapuntnummer: 6 Raadsvergadering 16 oktober 2014 Onderwerp: Sociale randvoorwaarden windenergie Registratienummer: 14int03080 Casenr:

Nadere informatie

Lokale duurzame energie ontwikkelen. Derck Truijens 18 april 2013

Lokale duurzame energie ontwikkelen. Derck Truijens 18 april 2013 Lokale duurzame energie ontwikkelen Derck Truijens 18 april 2013 Inhoud Windunie: samen voor de wind Lokale duurzame energie initiatieven Lokaal duurzame energie ontwikkelen Het begon in 2000... De energiemarkt

Nadere informatie

Energie voor morgen, vandaag bij GTI

Energie voor morgen, vandaag bij GTI Energie voor morgen, vandaag bij GTI Jet-Net docentendag 5 juni 2008 GTI. SMART & INVOLVED GTI is in 2009 van naam veranderd: GTI heet nu Cofely SLIMME ENERGIENETWERKEN, NU EN MORGEN 2008 2010 Centrale

Nadere informatie

Energiewende vs Energietransitie

Energiewende vs Energietransitie Energiewende vs Energietransitie Jan Rotmans Amsterdam, 23-09-2013 www.twitter.com/janrotmans Cijfermatige Trends Energiemix Duitsland versus Nederland Duitsland Nederland kolen 25% 7% olie 34% 56% aardgas

Nadere informatie

INHOUD. 1. Het project. 2. De organisatie. 3. Vragen en hoe verder INTRODUCTIE STAND VAN ZAKEN WIEK- II WINDPOWERNIJMEGEN

INHOUD. 1. Het project. 2. De organisatie. 3. Vragen en hoe verder INTRODUCTIE STAND VAN ZAKEN WIEK- II WINDPOWERNIJMEGEN ALEX DE MEIJER INHOUD 1. Het project INTRODUCTIE STAND VAN ZAKEN 2. De organisatie WIEK- II WINDPOWERNIJMEGEN 3. Vragen en hoe verder Transitie naar duurzaam en lokaal 1. Energie besparen! 2. Van fossiel

Nadere informatie

rj) provinsje fryslân provincie fryslân b Provinciale Staten van de provincie Fryslân Leeuwarden, 7 april 2015 Verzonden, 07 APR.

rj) provinsje fryslân provincie fryslân b Provinciale Staten van de provincie Fryslân Leeuwarden, 7 april 2015 Verzonden, 07 APR. provinsje fryslân provincie fryslân b postbus 20120 8900 hm leeuwarden tweebaksmarkt 52 telefoon: (058) 292 59 25 telefax: (058) 292 51 25 rj) Provinciale Staten van de provincie Fryslân www.fryslan.nl

Nadere informatie

Kennissessie. Energietransitie. Willem Altena John Kerkhoven

Kennissessie. Energietransitie. Willem Altena John Kerkhoven Kennissessie Energietransitie Willem Altena John Kerkhoven 2 Programma Kennissessie Introductie Toelichting Energieakkoord Uitleg Pauze Toepassen ETM 3 Programma Kennissessie Introductie Toelichting Energieakkoord

Nadere informatie

DE GEMEENTE MOET IN ACTIE KOMEN!

DE GEMEENTE MOET IN ACTIE KOMEN! COMITÉ HOU FRIESLAND MOOI DE GEMEENTE MOET IN ACTIE KOMEN! Wat is er aan de hand? Na de verkiezingen in 2011 gingen CDA, PvdA en FNP samen de provincie besturen op basis van een Coalitieakkoord. Over windenergie

Nadere informatie

Persbericht voor Statenleden: Gebruik de lokale, Friese kracht voor een duurzamer Fryslân Bijlagen:

Persbericht voor Statenleden: Gebruik de lokale, Friese kracht voor een duurzamer Fryslân Bijlagen: Roo, Marijke de Van: Wini Weidenaar Verzonden: donderdag 12 maart 2015 20:36 Aan: Statengriffie provinsje Fryslân Onderwerp: Persbericht voor Statenleden: Gebruik de lokale, Friese kracht

Nadere informatie

Opkomst en ondergang van de VOC

Opkomst en ondergang van de VOC Les 5 De eerste multinational ter wereld. gatentekst versie 1 Ontstaan In het voorjaar van 1594 staken Amsterdamse kooplieden de koppen bij elkaar. wilden proberen het Portugese monopolie op handel in

Nadere informatie

Presentatie van het onderzoek: Windenergie in Dordrecht? Verkenning van kansen

Presentatie van het onderzoek: Windenergie in Dordrecht? Verkenning van kansen Presentatie van het onderzoek: Windenergie in Dordrecht? Verkenning van kansen 1 Doelstelling Dordrecht 2015 Routekaart Duurzaamheidsdoelstellingen 2010-2015: Doelstelling 2015 Duurzame energie 132 TJ

Nadere informatie

Hoe kunnen treinen op wind rijden? Les in de Groene Top Trein

Hoe kunnen treinen op wind rijden? Les in de Groene Top Trein ctie produ Hoe kunnen treinen op wind rijden? Les in de Groene Top Trein lesboekje02.indd 1 20-11-2015 13:20 Welkom in de Groene Top Trein! Het gaat deze trein voor de wind, want deze trein rijdt op wind.

Nadere informatie

Markstudie naar kleine windturbines in Vlaanderen

Markstudie naar kleine windturbines in Vlaanderen Markstudie naar kleine windturbines in Vlaanderen September 12, 2012 Deze marktstudie werd uitgevoerd in samenwerking met Gfk Significant uit Leuven. 1 Gemeenten van de 308 Vlaamse gemeenten werden geïnterviewed.

Nadere informatie

Kernenergie. kernenergie01 (1 min, 22 sec)

Kernenergie. kernenergie01 (1 min, 22 sec) Kernenergie En dan is er nog de kernenergie! Kernenergie is energie opgewekt door kernreacties, de reacties waarbij atoomkernen zijn betrokken. In een kerncentrale splitst men uraniumkernen in kleinere

Nadere informatie

2-7-2014. Energieakkoord voor duurzame groei. Juli 2014 WERK IN UITVOERING. Ed Nijpels. Wie zaten aan tafel tijdens de onderhandelingen?

2-7-2014. Energieakkoord voor duurzame groei. Juli 2014 WERK IN UITVOERING. Ed Nijpels. Wie zaten aan tafel tijdens de onderhandelingen? Energieakkoord voor duurzame groei Juli 2014 WERK IN UITVOERING Ed Nijpels Wie zaten aan tafel tijdens de onderhandelingen? 1 Waarom een Energieakkoord? Perspectief Consistentie Ambitie Realiteit Groei

Nadere informatie

p e r s b e r i c h t

p e r s b e r i c h t p e r s b e r i c h t e-mail: website: statengriffie@provinciegroningen.nl www.provinciegroningen.nl PS-besluitenlijst, nr. 127 Groningen, 5 november 2015 Besluiten Provinciale Staten 4 november 2015 Provinciale

Nadere informatie

1 Nederland is nog altijd voor 92 procent afhankelijk van fossiele brandstoffen

1 Nederland is nog altijd voor 92 procent afhankelijk van fossiele brandstoffen achtergrond Afscheid van fossiel kan Klimaatverandering is een wereldwijd probleem. Energie(on)zekerheid ook. Dat betekent dat een transitie naar een veel duurzamere economie noodzakelijk is. Het recept

Nadere informatie

Welkom Energie besparen en opwekken met PV panelen ECOPARK DE LIMES, ALPHEN AAN DEN RIJN, 16 JULI 2015

Welkom Energie besparen en opwekken met PV panelen ECOPARK DE LIMES, ALPHEN AAN DEN RIJN, 16 JULI 2015 Welkom Energie besparen en opwekken met PV panelen ECOPARK DE LIMES, ALPHEN AAN DEN RIJN, 16 JULI 2015 Een beter klimaat begint bij jezelf! Erik de Ruijter, Coöperatie EnergiekAlphen SAMEN, LOKAAL EN DUURZAAM

Nadere informatie

Gas geven voor duurzame energie

Gas geven voor duurzame energie Gas geven voor duurzame energie Programma Programma Thema Thema Workshops Workshops Lokatie Lokatie Gelders Gelders netwerk netwerk voor voor duurzame duurzame energie energie Uitnodiging Netwerkbijeenkomst

Nadere informatie

Power to gas onderdeel van de energietransitie

Power to gas onderdeel van de energietransitie Power to gas onderdeel van de energietransitie 10 oktober 2013 K.G. Wiersma Gasunie: gasinfrastructuur & gastransport 1 Gastransportnet in Nederland en Noord-Duitsland Volume ~125 mrd m 3 aardgas p/j Lengte

Nadere informatie

Van Parijs naar de Pottendijk

Van Parijs naar de Pottendijk Van Parijs naar de Pottendijk Een lokaal initiatief voor de oplossing van een mondiaal vraagstuk J.H.J. eddens A.W. Stapel Februari 2016 Van Parijs naar de Pottendijk Mondiaal probleem; lokale oplossing,

Nadere informatie

VEA - Draagvlak windenergie

VEA - Draagvlak windenergie Elke Van Hamme Significant GfK Februari 2011 VEA - Draagvlak windenergie Inhoud Achtergrond & doelstelling van het onderzoek 2 Is er anno 2011 een draagvlak voor windenergie? Attitude tov windenergie:

Nadere informatie

ASPIRAVI. Project E403 Lichtervelde en Wingene

ASPIRAVI. Project E403 Lichtervelde en Wingene ASPIRAVI Project E403 Lichtervelde en Wingene Groei naar een duurzame samenleving Europese doelstelling tegen de opwarming van het klimaat : 20-20-20 tegen 2020 : 20% minder CO 2 uitstoot 20% minder energie

Nadere informatie

De Europese lidstaten in het kader van de Lissabon-afspraken de EU tot de meest innovatieve economie ter wereld willen maken;

De Europese lidstaten in het kader van de Lissabon-afspraken de EU tot de meest innovatieve economie ter wereld willen maken; INTENTIEVERKLARING CO 2 AFVANG, TRANSPORT en OPSLAG Partijen 1. De Minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer, vertegenwoordigd door de heer ir. J. van der Vlist, Secretaris-Generaal

Nadere informatie

28 december 2011. Subsidieaanvraag Stadsinitiatief Rotterdam. Solar Green Point

28 december 2011. Subsidieaanvraag Stadsinitiatief Rotterdam. Solar Green Point 28december2011 SubsidieaanvraagStadsinitiatiefRotterdam SolarGreenPoint Inhoudsopgave Voorwoord...1 1. Introductie Solar Green Point.......2 2. Salderingsregeling Electriciteitswet..........2 3. Activiteiten....3

Nadere informatie

Beknopte beleidsnotitie voor zonne-energie gemeente Leeuwarderadeel 2016. Versie : ontwerp Datum : 1 februari 2016

Beknopte beleidsnotitie voor zonne-energie gemeente Leeuwarderadeel 2016. Versie : ontwerp Datum : 1 februari 2016 Beknopte beleidsnotitie voor zonne-energie gemeente Leeuwarderadeel 2016 Versie : ontwerp Datum : 1 februari 2016 1 1 Inleiding Op 18 februari 2015 heeft Provinciale Staten van Fryslân het beleidsstuk

Nadere informatie

Prof. Jos Uyttenhove. E21UKort

Prof. Jos Uyttenhove. E21UKort Historisch perspectief 1945-1970 Keerpunten in de jaren 70 oliecrisis en milieu Tsjernobyl (1986) ramp door menselijke fouten Kyoto protocol (1997) (CO 2 en global warming problematiek) Start alternatieven

Nadere informatie

Helmonds Energieconvenant

Helmonds Energieconvenant Helmonds Energieconvenant Helmondse bedrijven slaan de handen ineen voor een duurzame en betrouwbare energievoorziening. Waarom een energieconvenant? Energie is de drijvende kracht Energie is de drijvende

Nadere informatie

HANDEL LES 2. De Oostzeevaart of de Sontvaart. Aangenaam. De naam is Bicker, Jacob Bicker, directeur bij de Oostzeevaart.

HANDEL LES 2. De Oostzeevaart of de Sontvaart. Aangenaam. De naam is Bicker, Jacob Bicker, directeur bij de Oostzeevaart. Regenten en vorsten LES 2 HANDEL 1600 Aangenaam. De naam is Bicker, Jacob Bicker, directeur bij de Oostzeevaart. 1700 JE LEERT waarom de moederhandel zo belangrijk is; hoe de VOC werkt; hoe de WIC werkt.

Nadere informatie

Duurzame ontwikkeling:

Duurzame ontwikkeling: Duurzaam Tynaarlo Duurzame ontwikkeling: Een ontwikkeling die kan voorzien in de behoeften van de huidige generaties zonder die van de toekomstige generaties in gevaar te brengen. (Our common future 1987)

Nadere informatie

Opening en welkom door Henk Geluk Voorstellen Presentatie project door de initiatiefnemers Ervaringen vanuit Friesland door Ron Koopal en Pieter Thys

Opening en welkom door Henk Geluk Voorstellen Presentatie project door de initiatiefnemers Ervaringen vanuit Friesland door Ron Koopal en Pieter Thys Opening en welkom door Henk Geluk Voorstellen Presentatie project door de initiatiefnemers Ervaringen vanuit Friesland door Ron Koopal en Pieter Thys Faber Pauze Vragen en discussie Mening peiling Mededelingen

Nadere informatie

Resultaat Windmolenenquête Wakker Emmen

Resultaat Windmolenenquête Wakker Emmen Resultaat Windmolenenquête Wakker Emmen Datum: 22 mei 2013 Plaats: Emmen 1. Inleiding Wakker Emmen vindt het belangrijk dat de mening van de burger wordt gehoord. Er is al een geruime tijd discussie binnen

Nadere informatie

Wat doet de Raedthuys Groep?

Wat doet de Raedthuys Groep? Windenergie 1 Index Raedthuys Fases windenergieproject Fase 1: concept Fase 2: vergunningen/communicatie Fase 3: financiering Fase 4: bouw Fase 5: exploitatie en beheer Samenwerken met Raedthuys in WP

Nadere informatie

INFORMATIEKRANT WIJ BOUWEN AAN UW TOEKOMST! www.limburgwindt.be. Limburg win(d)t is opgericht door Aspiravi en LRM. WAT DOET LIMBURG WIN(D)T?

INFORMATIEKRANT WIJ BOUWEN AAN UW TOEKOMST! www.limburgwindt.be. Limburg win(d)t is opgericht door Aspiravi en LRM. WAT DOET LIMBURG WIN(D)T? www.limburgwindt.be v.u.: Rik Van de Walle - nv - Trichterheideweg 8-3500 Hasselt WAT DOET LIMBURG WIN(D)T? onderzoeken waar er in Limburg wind- molenparken kunnen komen bouwen en exploiteren van windenergie-

Nadere informatie

Visie op Windenergie en solar Update 2014

Visie op Windenergie en solar Update 2014 Visie op Windenergie en solar Update 2014 De vooruitzichten voor hernieuwbare energie zijn gunstig Succes hangt sterk af van de beschikbaarheid van subsidies Naast kansen in Nederland kan de sector profiteren

Nadere informatie

Geachte heer Kuks, geachte heer Dijk, geachte heer Kolkman, geachte heer Odding, geachte dames en heren,

Geachte heer Kuks, geachte heer Dijk, geachte heer Kolkman, geachte heer Odding, geachte dames en heren, Toespraak van CdK Ank Bijleveld-Schouten bij de ondertekening van de waterovereenkomst Vechterweerd op Vrijdag 20 januari 2012 van 14.00 16.00 uur in t Boerhoes, Koepelallee 8 te Dalfsen HET GESPROKEN

Nadere informatie

Auteur: C J Arthers, afd. Corporate Responsibility, Essent

Auteur: C J Arthers, afd. Corporate Responsibility, Essent Onderzoek: Wie is de grootste producent van duurzame elektriciteit in Nederland 2013 Auteur: C J Arthers, afd. Corporate Responsibility, Essent Datum: 22 augustus 2014 Vragen of reacties kunt u sturen

Nadere informatie

Met Frisse Wind. Onderzoek samen wat een windmolen voor uw gemeenschap kan betekenen

Met Frisse Wind. Onderzoek samen wat een windmolen voor uw gemeenschap kan betekenen Met Frisse Wind Onderzoek samen wat een windmolen voor uw gemeenschap kan betekenen De inhoud van deze folder is eigendom van ParaTodos en Verkade Local Energy Support. Aan de informatie in dit document

Nadere informatie

Federatieplan Windenergie Wind werkt voor Flevoland

Federatieplan Windenergie Wind werkt voor Flevoland Federatieplan Windenergie Wind werkt voor Flevoland Lelystad, juli 2014 Het plan Het Federatieplan Windenergie bestaat uit onderlinge afspraken tussen bewoners, grondeigenaren en windmoleneigenaren in

Nadere informatie

13 maart 2015. Geachte Statenfracties,

13 maart 2015. Geachte Statenfracties, Aan: Betreft: Statenfracties van Provinciale Staten van de provincie Noord-Brabant Postbus 90151 2500 MC s-hertogenbosch Notitie betreffende aanpassing provinciale verordening ruimte inzake windenergie.

Nadere informatie

Onderzoek. Wie is de grootste producent van duurzame elektriciteit in Nederland 2012. Auteur: C. J. Arthers, afd. Corporate Responsibility, Essent

Onderzoek. Wie is de grootste producent van duurzame elektriciteit in Nederland 2012. Auteur: C. J. Arthers, afd. Corporate Responsibility, Essent Onderzoek Wie is de grootste producent van duurzame elektriciteit in Nederland 2012 Auteur: C. J. Arthers, afd. Corporate Responsibility, Essent Datum: 9 september 2013 Vragen of reacties kunt u sturen

Nadere informatie

Investeer in een duurzame toekomst: 100% Pure Energie voor Amsterdam

Investeer in een duurzame toekomst: 100% Pure Energie voor Amsterdam Investeer in een duurzame toekomst: 100% Pure Energie voor Amsterdam foto: Cris Toala Olivares Amsterdam die mooie stad is gebouwd op palen. Als die stad nu duurzamer wordt, dan kan zij nog meer stralen!

Nadere informatie