Gemeente Boxtel Advies Planning & Control

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Gemeente Boxtel Advies Planning & Control"

Transcriptie

1 Gemeente Boxtel Advies Planning & Control 21 januari /RD/ed/wa

2 Inhoudsopgave 1. Inleiding Achtergrond en aanleiding Doelstelling en reikwijdte Onderzoeksverantwoording Leeswijzer 5 2. Huidige situatie Kenmerken huidige situatie Sterke punten en verbeterpunten 7 3. Conclusies en aanbevelingen Rol- en taakverdeling centraal en decentraal Verbetermaatregelen Kwetsbaarheid in het proces van planning & control Verbetermaatregelen Cultuur en gedrag van het proces van planning & control Verbetermaatregelen Inrichting van het financiële systeem Verbetermaatregelen Omvang van de planning & control documenten Verbetermaatregelen Inrichting van de planning & control cyclus Verbetermaatregelen Samenvatting verbetermaatregelen 15 A. Gesprekspartners interviews 16 B. Documentatielijst 17 C. Uitkomsten eerdere onderzoeken 19 PwC is het merk waaronder PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. (KvK ), PricewaterhouseCoopers Belastingadviseurs N.V. (KvK ), PricewaterhouseCoopers Advisory N.V. (KvK ), PricewaterhouseCoopers Compliance Services B.V. (KvK ), PricewaterhouseCoopers Pensions, Actuarial & Insurance Services B.V. (KvK ), PricewaterhouseCoopers B.V. (KvK ) en andere vennootschappen handelen en diensten verlenen. Op deze diensten zijn algemene voorwaarden van toepassing, waarin onder meer aansprakelijkheidsvoorwaarden zijn opgenomen. Op leveringen aan deze vennootschappen zijn algemene inkoopvoorwaarden van toepassing. Op treft u meer informatie over deze vennootschappen, waaronder deze algemene (inkoop)voorwaarden die ook zijn gedeponeerd bij de Kamer van Koophandel te Amsterdam.

3 1. Inleiding 1.1. Achtergrond en aanleiding De organisatie van de gemeente Boxtel is in beweging. De gemeente Boxtel heeft recent een organisatieaanpassing gerealiseerd, waarbij het aantal afdelingen in de ambtelijke organisatie is teruggegaan van 6 naar 4. Daarnaast wordt het nieuwe werken meer in de organisatie geïncorporeerd. Het project Boxtel Opmaat (voorheen Het Nieuwe Werken ) heeft tot doel om de kwaliteit van de dienstverlening, de integraliteit van het werken en de kostenbeheersing te verbeteren. De organisatieaanpassing vindt plaats in een tijd waarin ook de gemeente Boxtel te maken heeft met de gevolgen van de economische achteruitgang, terwijl de ambities van het bestuur hoog zijn. Dit leidt er toe dat er een grote financiële druk ligt op de beheerskosten van de ambtelijke organisatie en het, meer dan ooit, zaak is om bezig te zijn met de efficiency en effectiviteit van de ambtelijke processen, waaronder ook de planning & control processen. Aan PwC is gevraagd de planning & control processen te onderzoeken om concrete, werkbare adviezen te verkrijgen ter verbetering van de inrichting van de planning & control processen. Met betrekking tot deze planning & control processen, zijn daarnaast de volgende aandachtspunten c.q. ontwikkelingen relevant: Compactere informatie: de gemeenteraad heeft bij de behandeling van de jaarrekening aan het College de vraag meegegeven of de jaarrekening niet compacter gemaakt kan worden. Het College heeft aangegeven hiermee aan de slag te zullen gaan. Kwetsbaarheid van organisatie: de huidige organisatie van planning & control is kwetsbaar, omdat deze sterk afhankelijk is van een beperkt aantal personen Doelstelling en reikwijdte Doelstelling van het onderzoek is drieledig: 1. het beschrijven en uitvoeren van een analyse van het huidige proces van planning & control (de foto ); 2. het formuleren van sterke en verbeterpunten van het huidige proces van planning & control; 3. resulterend in concrete, werkbare voorstellen/adviezen voor verbetering van het proces van planning & control. In het onderzoek zal de focus liggen op de volgende zes aspecten van planning & control: 1. Rol- en taakverdeling centraal en decentraal De controlfunctie is in de gemeente Boxtel decentraal georganiseerd, met afdelingscontrollers (decentraal, per afdeling) en concerncontrol (gemeentelijk niveau). Het uitgangspunt van gedecentraliseerde financiële taken staat op uw verzoek in dit onderzoek niet ter discussie en is daarmee een belangrijk uitgangspunt voor ons onderzoek. Door u is wel geconstateerd dat op dit moment het onderscheid tussen welke taken/activiteiten centraal (bij concerncontrol) en welke taken/activiteiten decentraal (bij de afdelingscontrollers) worden uitgevoerd, onvoldoende helder is. Dit resulteert er (mede) in dat concerncontrol teveel taken op zich neemt die wellicht formeel bij de afdelingscontrollers liggen. Daarnaast of misschien wel hierdoor is concerncontrol te veel op financiën gericht en onvoldoende op bedrijfsvoering en beleid. Vraag is of de taken, bevoegdheden en verantwoordelijkheden helder op papier staan beschreven? En zo ja, of deze rol- en taakverdeling in de praktijk ook zo wordt ingevuld? PwC Pagina 3 van 19

4 2. Inrichting van het financiële systeem Vraag is in hoeverre het huidige financiële systeem optimaal is en of het juiste detailniveau van bepaalde deelbudgetten (zoals personeelskosten) wordt gehanteerd? 3. Omvang van de planning & control documenten Vraag is waar en hoe de jaarrekening en begroting compacter kunnen worden gemaakt, door bestaande informatie weg te laten, anders te presenteren en/of nieuwe informatie toe te voegen? 4. Kwetsbaarheid in het proces van planning & control Hoe kan de kwetsbaarheid van de planning & control worden verminderd? 5. Cultuur en gedrag van het proces van planning & control In hoeverre zijn medewerkers die betrokken zijn bij de planning & control processen, gericht op vernieuwingen. Hoe hoog is de veranderbereidheid en hoe sterk is de planningsdiscipline? 6. Inrichting van de planning & control cyclus Vraag is welke werkprocessen er zijn voor de productie van de instrumenten (begroting, jaarrekening, dekkingsplan, bestuursrapportages) en in hoeverre de cyclus optimaal is. Aspecten die hier een rol spelen zijn: maatvoering, intensiteit en timing. Voor wat betreft dit laatste heeft u bijvoorbeeld de vraag of het opstellen van de begroting qua timing meer of juist minder worden toegespitst op de circulaires over het Gemeentefonds? De voorstellen/adviezen zullen voor de onderzoeksaspecten 1 t/m 5 naar verwachting primair betrekking hebben op de korte termijn ( quick wins ). Voor onderzoeksaspect 6 zijn wellicht ook quick wins te identificeren, maar hier is het goed denkbaar dat er oplossingen naar voren komen die zich richten op de langere termijn (meer fundamentele beslissingen met een ontwikkeltraject over een periode van meerdere jaren). Het onderzoek richt zich primair op het planning & control proces binnen de ambtelijke organisatie. Er worden op uw aangeven geen interviews gehouden met de Raad. Voor de aspecten 1 t/m 5 zal dit naar verwachting ook niet nodig zijn, omdat het hier gaat om operationele aspecten die binnen de bevoegdheid van het College vallen. Voor aspect 6 kan op voorhand niet worden uitgesloten dat de uitkomsten van het onderzoek en de verbetermaatregelen ook de verantwoordelijkheden van de Raad raken Onderzoeksverantwoording Het onderzoek is op gestart met een startbijeenkomst met de opdrachtgever van het onderzoek: Harry van Berkel, afdelingshoofd Concern en Dienstverlening. Als onderdeel van het onderzoek zijn relevante documenten verzameld en door PwC bestudeerd. In bijlage B is een overzicht van deze documenten opgenomen. Visie / missie Strategie Daarnaast zijn interviews gehouden met betrokken medewerkers binnen de organisatie. In bijlage A is een overzicht opgenomen van de gesprekspartners van de interviews. Organisatie Instrumenten Een conceptversie van deze rapportage is besproken met Harry van Berkel (afdelingshoofd), Jan Fraanje (gemeentesecretaris), Hans van Brummen (burgemeester) en Willie van de Langenberg (wethouder). Een tweede conceptversie is besproken met Harry van Berkel en Jan Fraanje, waarna de voorliggende definitieve rapportage is uitgebracht. Gedrag Personeel Processen Interne & externe kaders PwC Pagina 4 van 19

5 Voor het onderzoek is als theoretisch kader gebruik gemaakt van het door PwC ontwikkelde Huis van Planning & Control. Hieruit wordt duidelijk dat wij in het onderzoek niet alleen naar de instrumenten van planning & control kijken (zoals begroting, jaarrekening, etc.) maar ook naar aspecten als organisatie, personeel, processen en gedrag. Het bepalen van de visie, missie en strategie alsmede het besturingsmodel/managementfilosofie vallen buiten de reikwijdte van het onderzoek Leeswijzer In hoofdstuk 2 is een korte samenvattende beschrijving ( foto ) gegeven van de huidige situatie van planning & control binnen de gemeente Boxtel. In hoofdstuk 3 zijn de conclusies en aanbevelingen (in de vorm van concrete verbetermaatregelen) opgenomen. PwC Pagina 5 van 19

6 2. Huidige situatie 2.1. Kenmerken huidige situatie De huidige situatie ten aanzien van planning & control is feitelijk als volgt te beschrijven: De ambtelijke organisatie van de gemeente Boxtel bestaat sinds 1 januari 2012 uit vier afdelingen: Maatschappelijke Ontwikkeling, Concern en Dienstverlening, Openbare Ruimte en Ruimtelijke Ontwikkeling De gemeente Boxtel werkt met een decentraal besturingsmodel waarin de afdelingen integraal verantwoordelijk zijn. Verantwoordelijkheden zijn doorgemandateerd aan budgethouders (afdelingshoofden) en deelbudgethouders (teamleiders en eventuele andere medewerkers). Elke afdeling heeft de beschikking over één (of soms meerdere) afdelingscontrollers en financieel assistenten. Binnen de afdeling Concern en Dienstverlening is het team Concerncontrol opgenomen, bestaande uit de concerncontroller, de assistent-concerncontroller en de medewerker concerncontrol (totaal 2,8 fte). Binnen de afdeling Concern en Dienstverlening is tevens het team Administratie opgenomen. In totaal zijn er 13 medewerkers betrokken bij planning & control exclusief financiële administratie (totaal 12,37 fte). Er zijn 3 financieel assistenten, 5 afdelingscontrollers, een medewerker concerncontrol, een assistent concerncontroller, een concerncontroller, een teamleider Bedrijfsvoering afdeling MO en een hoofd Concern en Dienstverlening. Het managementteam (MT) bestaat uit de gemeentesecretaris en de afdelingshoofden en heeft tot doel de afstemming, samenwerking en coördinatie binnen de ambtelijke organisatie te bewaken en te bevorderen. De planning & control cyclus van de gemeente Boxtel bestaat uit de volgende instrumenten: de (meerjaren)begroting, bestuursrapportages (twee keer per jaar), het dekkingsplan en de jaarstukken (jaarrekening en jaarverslag). Op ambtelijk niveau worden per afdeling een afdelingswerkplan en een managementrapportage / MARAP (2x per jaar) opgesteld. Het financieel systeem van de gemeente Boxtel is Key2Financiën. Daarnaast wordt gebruik gemaakt van Cognos en Impromptu (onderdeel van Cognos) (is in ontwikkeling). PwC Pagina 6 van 19

7 2.2. Sterke punten en verbeterpunten In onderstaande tabel zijn de belangrijkste sterke en verbeterpunten benoemd, zoals die uit het onderzoek naar voren komen. De sterke en verbeterpunten zijn geordend deels naar de aspecten in het huis van planning & control (zie paragraaf 1.3) en deels naar de onderzoeksvragen. Deze sterke en verbeterpunten zijn gebaseerd op het deskresearch en de interviews. Aspect Sterke punten Verbeterpunten Organisatie Ruimte voor invullen decentrale verantwoordelijkheid Verantwoordelijkheden centraal decentraal niet helder MT groeiende naar meer gezamenlijkheid Controllersoverleg functioneert niet naar behoren Gebrekkige organisatie planning & control functie Goede aansturing planning & control functie ontbreekt Instrumenten Traditionele P&C-cyclus Documenten te dik, onvoldoende concreet en onvoldoende informatief Geen integrale P&C-cyclus Processen Verplichtingenadministratie Sterke eigen werkwijze per afdeling ingevoerd Afdelingshoofd leunt sterk op Geen (grote) financiële afdelingscontroller overschrijdingen in het verleden Systemen Aanwezigheid van Cognos Doorontwikkeling Cognos Beperkt gebruik van Key2Financiën en Cognos, veel gebruik van Excel Personeel en gedrag Veel ambities en plannen Praktische en pragmatische cultuur van zo min mogelijk regeltjes Kwetsbaarheid, mede doordat vervanging niet is geregeld Verbeterpunten uit eerdere onderzoeken zijn maar ten dele opgepakt De cultuur binnen de gemeente Boxtel wordt gekenmerkt als ambitieus, slagvaardig en pragmatisch. In de gesprekken is het beeld naar voren gekomen dat er niet te veel regels op papier moeten worden gezet, niet teveel toeters en bellen. Het decentrale model is daarbij sterk bepalend voor het aspect personeel en gedrag. Voordeel van het decentrale model is dat de afdelingscontrollers dicht bij het primaire proces en de budgetbewaking zitten. Verder voelen medewerkers zich verantwoordelijk voor hun afdelingen en denken ze mee over oplossingen voor problemen op de afdeling. PwC Pagina 7 van 19

8 3. Conclusies en aanbevelingen Planning & control gaat over het systematisch beheersen en besturen van de gemeentelijke organisatie, waarbij middelen, prestaties en maatschappelijke effecten worden gerelateerd aan de concrete doelen van de organisatie, eventuele verschillen worden geanalyseerd en gericht wordt bijgestuurd. Een goede planning & control functie levert een belangrijke bijdrage aan een tijdige en kwalitatief hoogwaardige besluitvorming binnen de gemeentelijke organisatie (zowel op het niveau van ambtelijk management, College als Raad). Andersom geformuleerd: als de planning & control functie niet goed functioneert, wordt de kans op onverwachte financiële tegenvallers groter, doordat informatie niet tijdig beschikbaar is c.q. wordt gedeeld in de organisatie. Op basis van de bevindingen uit het deskresearch en de uitkomsten van de interviews, kunnen de volgende hoofdconclusies worden geformuleerd: 1. de planning & control functie binnen de gemeente Boxtel functioneert niet optimaal (en is daardoor kwetsbaar en kan efficiënter) en heeft een betere aansturing nodig. 2. in houding en gedrag van medewerkers in de planning & control functie moet het samen (centraal en decentraal) uitvoeren en ontwikkelen meer voorop komen te staan 3. de planning & control documenten (begroting, jaarstukken, etc.) kunnen dunner en moeten concreter en kwalitatief beter. 4. de huidige planning & control cyclus is onvoldoende integraal en kan effectiever én efficiënter worden ingericht. Een herontwerp van de planning & control cyclus is gewenst, waarbij tevens de gewenste digitalisering van de planning & control documenten kan worden meegenomen. 5. Cognos moet breed worden geïntroduceerd in de organisatie, zodat het voor afdelingshoofden en afdelingscontrollers eenvoudiger wordt om over de juiste (management)informatie (financieel en nietfinancieel) te kunnen beschikken. De conclusies maken duidelijk dat de organisatie en aansturing van de planning & control functie binnen de gemeente Boxtel verbetering behoeft. Dit is een primaire verantwoordelijkheid van het College. De conclusies met betrekking tot de inrichting van de planning & control cyclus en de planning & control documenten behoren (deels) ook tot de verantwoordelijkheden van de Raad. Wij bevelen aan de Raad kennis te laten nemen van deze conclusies en de Raad te betrekken bij de verdere verbeteringen in de planning & control cyclus en de planning & control documenten. Onderstaand wordt in meer detail op de zes aspecten van planning & control ingegaan, die in dit onderzoek centraal staan Rol- en taakverdeling centraal en decentraal Het besturingsmodel van de gemeente Boxtel wordt gekenmerkt door een sterke (decentrale) integrale verantwoordelijkheid bij de afdelingshoofden van de vier afdelingen. Dit besturingsmodel staat op uw aangeven in dit onderzoek ook niet ter discussie. Wel komt uit het onderzoek naar voren dat de traditionele nadelen van een decentraal besturingsmodel (o.a. spanning concern- en afdelingsbelang, eilandvorming / verkokering) zich voordoen bij de (deels concernbrede) planning & control processen. Het team Concerncontrol heeft in dit decentrale besturingsmodel een lastige positie. Het team Concerncontrol heeft geen hiërarchische bevoegdheden richting afdelingscontrollers. De concerncontroller zit niet in het MT, dus zij moet via het controllersoverleg of haar afdelingshoofd de concernbrede planning & control processen onder de aandacht brengen. Het controllersoverleg functioneert daarbij niet naar behoren, ook het MT is zoekende naar meer gezamenlijkheid. Het team Concerncontrol voelt zich wel eigenaar van de planning & PwC Pagina 8 van 19

9 control functie, maar is dat feitelijk niet. De rol- en taakverdeling tussen centraal (team Concerncontrol) en decentraal (afdelingscontrollers) is in de praktijk niet helder. Een goede aansturing van de planning & control functie ontbreekt (over de afdelingscontrollers en team Concerncontrol heen). Daar komt bij dat de afdelingshoofden (te) sterk leunen op de afdelingscontrollers. De afdelingscontrollers komen in de praktijk te weinig toe aan de controltaken, en zijn teveel tijd kwijt met uitvoerende werkzaamheden (zoals planning & control documenten opstellen, uitvoeren van financiële administratieve processen). De rolverdeling tussen afdelingshoofd en afdelingscontroller en de positionering van de afdelingscontroller binnen de afdeling verschilt sterk per afdeling Verbetermaatregelen Een of meerdere van de onderstaande concrete maatregelen kunnen worden genomen om de organisatie en aansturing van de planning & control functie te verbeteren: 1. Het onder één aansturing brengen van de afdelingscontrollers en het team Concerncontrol; de afdelingscontrollers worden inhoudelijk / functioneel aangestuurd door het afdelingshoofd, maar hiërarchisch door de nader te bepalen baas van de planning & control functie (dit kan bijvoorbeeld de concerncontroller zijn, de gemeentesecretaris of bijvoorbeeld het hoofd Concern en Dienstverlening) 2. Het binnen het MT benoemen van een verantwoordelijke voor de planning & control, die de verbetering van de planning & control functie ter hand gaat nemen (naar analogie zoals dit nu ook voor de ICTfunctie binnen de gemeente Boxtel gebeurt). Het MT-lid is tevens voorzitter van het controllersoverleg. Daarnaast kunnen in de planning & control processen de volgende verbeteringen worden gerealiseerd: 1. Het in een vroegtijdig stadium laten vaststellen van de planningen van de planning & control instrumenten in het MT, zodat commitment binnen het MT ontstaat en meer eigenaarschap wordt gecreëerd voor de planning & control processen bij de afdelingshoofden. Het MT moet ook de logische plek voor escalatie zijn als afspraken niet worden nagekomen. 2. Het verbeteren van de agenda van het controllersoverleg (met in de toekomst alleen nog concernbrede onderwerpen en gemeenschappelijke ontwikkelopgaven) en het desgewenst in bilaterale overleggen tussen het team Concerncontrol en de betreffende afdeling bespreken van lopende zaken en actuele ontwikkelingen Kwetsbaarheid in het proces van planning & control De kwetsbaarheid van de planning & control functie (in termen van continuïteit van afdelingscontrollers en de medewerkers van het team Concerncontrol) is op dit moment hoog. Dit wordt voornamelijk veroorzaakt door de sterk eigen werkwijze per afdeling en/of medewerker, waardoor afdelingscontrollers elkaar onderling niet makkelijk kunnen vervangen, maar ook tussen afdelingscontrollers en het team Concerncontrol in dergelijke situaties niet makkelijk opvang van elkaars werkzaamheden plaatsvindt c.q. kan plaatsvinden. Het decentrale besturingsmodel helpt in dit opzicht ook niet, omdat van afdelingshoofden verwacht wordt dat zij hun eigen (personele) problemen oplossen binnen de eigen afdeling. De werkdruk wordt door het team Concerncontrol als hoog ervaren. Er wordt door de betreffende medewerkers aangegeven dat er onvoldoende tijd is voor beheertaken (bijvoorbeeld actualiseren en/of aanpassen van verordeningen) en ontwikkelstappen. Het team Concerncontrol ervaart in situaties van ziekte / vakantie (ook bij afdelingen) dat zij als achtervang dient te fungeren, waardoor de werkdruk bij het team Concerncontrol verder toeneemt Verbetermaatregelen Door een betere aansturing en organisatie van de planning & control functie zal de werkdruk kunnen worden verminderd. Ook zullen de medewerkers van het team Concerncontrol beter aangestuurd en gecoacht moeten worden in rolvastheid (integraal manager is verantwoordelijk), het tijdig escaleren (mits georganiseerd) en het loslaten van werkzaamheden aan anderen (en het niet naar zich toetrekken van nieuwe werkzaamheden). PwC Pagina 9 van 19

10 Onze aanbevelingen voor vermindering van de kwetsbaarheid in de planning & control processen: 1. Werk voor de planning & control functie aan uniformering van werkwijzen / processen. Er zijn nu te weinig kaders voor de planning & control processen, wat resulteert in inefficiency, kwaliteitsverlies en kwetsbaarheid. Uitgangspunt zou moeten zijn dat iedere afdeling hetzelfde werkt als het om planning & control gaat, alleen de inhoud is verschillend. 2. Maak vooraf afspraken over vervanging bij ziekte / vakantie en laat afdelingscontrollers en medewerkers van het team Concerncontrol rouleren over afdelingen (per 1-2 jaar), zodat zij tijdens bijvoorbeeld ziekte en/of vakantie elkaars werkzaamheden kunnen overnemen. 3. Stimuleer medewerkers van het team Concerncontrol op het wel/niet aannemen en loslaten van werk en gebruik de vrijgekomen tijd om verbeteringen door te voeren (doorbreken vicieuze cirkel) Cultuur en gedrag van het proces van planning & control Het sterke decentrale besturingsmodel en de sterk eigen werkwijze per afdeling (voor wat planning & control betreft) hebben ook zijn weerslag op de cultuur en het gedrag van medewerkers. Tussen afdelingscontrollers en het team Concerncontrol ervaren wij een wij-zij cultuur, waarbij te weinig de samenwerking wordt gezocht. Er is hier en daar sprake van een moeizame communicatie tussen centraal (team Concerncontrol) en decentraal (afdelingscontrollers). De afdelingen ervaren de planning & control processen als een inbreuk op hun eigen processen. Er zijn geen duidelijke afspraken en/of besluitvorming over deadlines rondom planning & control processen, waardoor planningen regelmatig niet worden gehaald. De veranderingsbereidheid bij medewerkers betrokken bij de planning & control processen is niet hoog en er is weinig roep en noodzaak voor vernieuwing. Het elkaar aanspreken gebeurt onvoldoende. Afdelingen leren door de sterk eigen werkwijze weinig van elkaar als het om planning & control gaat Verbetermaatregelen Hoewel houding en gedrag één van de belangrijkste verbeterpunten uit dit onderzoek is, heeft het definiëren van afzonderlijke cultuur -maatregelen niet onze voorkeur. Bij het oppakken van de in dit rapport genoemde inhoudelijke verbetermaatregelen zal aandacht moeten worden gegeven aan de zachte aspecten (verbinden van hard en zacht ). Door een betere aansturing en organisatie van de planning & control functie zal de cultuur en het gedrag binnen de planning & control functie naar onze inschatting al verbeteren. Er zal wel voldoende tijd moeten worden vrijgemaakt (verminderen werkdruk), terwijl ook voorbeeldgedrag (daadwerkelijk elkaar aanspreken, tonen van leiderschap) belangrijk is voor het daadwerkelijk realiseren van verbeteringen in houding en gedrag Inrichting van het financiële systeem Het financieel systeem (Key2Financiën) wordt door de gebruikers ervaren als bewerkelijk en niet optimaal in het gebruik. Voornaamste verbeterpunt van het systeem is dat het binnen de IBK-module nu niet mogelijk is om meerjarenoverzichten te maken. Mede hierdoor wordt door de medewerkers veel gebruik gemaakt van Excel, met als consequenties: schaduwadministraties per afdeling, foutgevoeligheid, extra kwaliteitscontroles noodzakelijk, inefficiency. PwC Pagina 10 van 19

11 Ook wordt een goede rapportgenerator gemist. Het gebruik van Cognos is in ontwikkeling maar stagneert, doordat bij de planning & control medewerkers niet duidelijk is wie verantwoordelijk is voor de verdere ontwikkeling en niet duidelijk is waar de ontwikkeling nu blijft hangen. Het gebruik van het financieel systeem door afdelingshoofden is laag, mede omdat zij de verantwoordelijkheid voor de budgetbewaking bijna volledig overlaten aan de afdelingscontrollers. Ook bij de afdelingscontrollers is de kennis van het financieel systeem beperkt, waardoor zij bij (complexe) informatievragen (exporteren naar Excel) relatief snel de hulp moeten inroepen van het team Concerncontrol. Door de kennis en het gebruik van het financieel systeem door afdelingshoofden en afdelingscontrollers te verbeteren (middels opleiding / training en elkaar aanspreken op dit kennis / gebruik), kan de afhankelijkheid van de afdelingscontrollers en het team Concerncontrol verder worden verminderd. Het financieel sturen door de afdelingshoofden via het piepsysteem (zijnde de afdelingscontroller) zou in de toekomst dan ook niet meer de praktijk moeten zijn. De inrichting van het financieel systeem wordt door betrokken medewerkers als goed ervaren. Door PwC worden vraagtekens gezet bij het hoge detailniveau van sommige budgetten en het hoge aantal budgethouders. Ook is het in de huidige situatie mogelijk kosten te verantwoorden in het financieel systeem zonder dat daar een budget tegenover staat Verbetermaatregelen Onze aanbevelingen voor verbetering van het financiële systeem: 1. Zet de ontwikkeling van Cognos versneld door, beginnend bij het beleggen van de verantwoordelijkheid voor de verdere doorontwikkeling van Cognos (bij voorkeur op MT-niveau). Bekijk of in het eindbeeld er naast Cognos nog behoefte bestaat aan het aanschaffen van een aparte rapportgenerator. Onze verwachting / inschatting is dat een dergelijke rapportgenerator dan niet meer nodig is. 2. Vergroot het kennisniveau over het financieel systeem en Cognos bij budgethouders (afdelingshoofden, teamleiders, etc.) zodat zij gemakkelijker zelf de juiste informatie kunnen raadplegen (en daardoor minder beroep hoeven te doen op de afdelingscontrollers en het team Concerncontrol) en een grotere rol kunnen spelen c.q. verantwoordelijkheid moeten nemen in de budgetbewaking. Verdieping: digitalisering van de planning & control cyclus Voor het digitaliseren van de planning & control cyclus worden door de markt verschillende ICT-oplossingen aangeboden. Deze ICT-oplossingen richten zich op verschillende onderdelen van de planning & control cyclus. Cognos is een voorbeeld van een ICT-oplossing, primair gericht op het maken van rapporten en dashboards, zowel in digitale vorm (op het scherm) als in papieren vorm (schriftelijke rapportages). Cognos is een instrument voor budgetbewaking en managementsturing. Cognos kan gebruikt worden als vervanger van c.q. uitbreiding op de rapportagemodule van het financieel systeem van een gemeente. De kracht van Cognos ligt in het integraal rapporteren (financiële en niet-financiële informatie in één rapportage), doordat gegevens uit diverse bronsystemen worden gehaald. Daarnaast zijn er ICT-oplossingen die zich specifiek richten op (het ondersteunen bij) het opstellen van planning & control instrumenten, zoals begroting en jaarrekening. Een voorbeeld is Lias. Deze ICToplossingen maken het mogelijk dat een begroting of jaarrekening met de spreekwoordelijke één druk op de knop kan worden gemaakt. De (tekstuele) bijdragen die medewerkers moeten leveren voor een begroting of jaarstukken worden direct in een systeem als Lias ingevoerd. Het proces van aggregeren en goedkeuren van deze (tekstuele) bijdragen wordt ondersteund door een dergelijke ICT-oplossing middels workflowfunctionaliteit. Ook versiebeheer van de begroting c.q. jaarstukken wordt veelal ondersteund. Een systeem als Pepperflow is opgezet vanuit een totaalconcept van planning & control, gericht op het sturen en besturen van een gemeentelijke organisatie. Het systeem biedt functionaliteiten op diverse gebieden (rapportages / managementinformatie, documentmanagement, actielijsten bijhouden, vergaderen vanaf het scherm, capaciteitsplanning, projectmanagement, urenregistratie, etc.) en integreert deze in één ICToplossing. Het is in die zin een goed hulpmiddel om beter te kunnen sturen. Door de brede opzet ( schaap met PwC Pagina 11 van 19

12 5 poten ), kent het systeem op de individuele functionaliteiten minder diepgang dan pakketten als Cognos en Lias. De gemeente Boxtel heeft de beschikking over Cognos, maar gebruikt dit gereedschap nog niet optimaal. Cognos kan voor Boxtel een belangrijke rol spelen bij de verbetering van de budgetbewaking en het laagdrempelig bieden van managementinformatie aan integraal verantwoordelijke managers. Het gebruik (in aanvulling op Cognos) van systemen als Lias en Pepperflow kan worden overwogen, maar dan wel op basis van een visie op digitalisering, in het bijzonder de digitalisering van de planning & control cyclus. Vanuit de geformuleerde ambities van de gemeente Boxtel (o.a. digitalisering) zijn dergelijke ICT-oplossingen een logische stap, vanuit wat wij constateren over waar de planning & control functie nu staat wellicht nu nog te vroeg Omvang van de planning & control documenten De planning & control documenten (en dan met name de begroting en de rekening) kunnen dunner, met name door het verwijderen van dubbele teksten en het verwijderen van overbodige onderdelen. Er zijn ook grote verschillen in detailniveau en schrijfstijl tussen afdelingen, die zichtbaar worden in de planning & control documenten. In het onderzoek zijn diverse verbeterpunten (zie hierna) naar voren gekomen voor de planning & control documenten, met als rode draad: kwalitatief betere en concretere informatie. De planning & control documenten zijn nu nog geen sturingsinstrumenten. De planning & control documenten maken ook nog geen onderdeel uit van een integrale planning & control cyclus. De bestuurlijke planning & control documenten (begroting, rekening, etc.) sluiten qua format en inhoud onvoldoende aan op de ambtelijke planning & control documenten (afdelingsplan, MARAP). Een verantwoording van het afdelingsplan ontbreekt. Door de medewerkers wordt aangegeven dat de kwaliteit van de MARAP en de BURAP is teruggelopen in de afgelopen jaren. De MARAP heeft geen functie buiten de afdeling, terwijl de BURAP een product is van het team Concerncontrol, zonder veel betrokkenheid van de afdelingen. De op handen zijnde brede introductie van tablets binnen de gemeente Boxtel biedt vanuit veranderkundig oogpunt goede mogelijkheden om de planning & control documenten versneld te digitaliseren Verbetermaatregelen De planning & control documenten kunnen dunner en moeten concreter en kwalitatief beter. Onze aanbevelingen voor verbetering van de planning & control documenten: 1. Het in de begroting en de rekening beter en concreter beschrijven wat er in het komende jaar wordt gedaan c.q. wat er in het afgelopen jaar is gedaan. Dit vereist training van de budgethouders. Alternatief is een centrale aanpak middels een goede eindredacteur die de budgethouders interviewt. 2. Het apart formuleren en opnemen van prestatie-indicatoren, naast de effectindicatoren zoals die nu zijn opgenomen (uit waar staat je gemeente? ) 3. Het in de begroting opnemen van waarden voor de indicatoren voor de komende jaren, in plaats van het alleen laten zien van de historische trend. 4. Het maken van een onderscheid tussen going concern en bestuurlijke prioriteiten in de planning & control documenten 5. Het digitaal ontsluiten van de planning & control documenten en de onderliggende beleidsdocumenten, zodat de toegankelijkheid en leesbaarheid van de informatie sterk kan worden verbeterd. PwC Pagina 12 van 19

13 Verdieping: SMART formuleren van beleid Het SMART, concreet en meetbaar maken van beleid komt als vraagstuk naar voren bij het opstellen van een begroting, maar heeft alles te maken met de kwaliteit van de beleidsontwikkeling. Het SMART, concreet en meetbaar maken van beleid is een vaardigheid, die middels training (gericht op beleidsmedewerkers en managers / leidinggevenden) op een hoger kwaliteitsniveau gebracht moet worden. De effecten hiervan zullen niet alleen zichtbaar zijn in de begroting en/of jaarrekening, maar ook in beleidsnota s en college- /raadsvoorstellen. Het gemeentebreed vaststellen van een gemeenschappelijk begrippenkader is een eerste stap naar het SMART, concreet en meetbaar maken van beleid. Eén best-practice van een gemeente die zijn begroting SMART, concreet en meetbaar heeft ingericht, is er (nog) niet. Wel zijn er diverse gemeenten die stappen in de goede richting hebben gezet c.q. aan het zetten zijn. Voorbeelden zijn: - Gemeente Utrechtse Heuvelrug begroting 2013 (pilot twee programma s) - Gemeente Kampen begroting 2011 / 2012 (gemeentebreed verbetertraject) - Gemeente Best begroting 2012 (gemeentebreed verbetertraject) - Provincie Noord-Brabant PVVP (uitwerking in 3W-vragen in bijlage) - Gemeente Amsterdam / stadsdeel Centrum instrument van het meetbaar programma akkoord (MaatPAK) - Gemeente Utrecht - programmabegroting 2009, specifiek het gebruik van een doelenboomstructuur en het werken met indicatoren - Gemeente Helmond, programmabegroting 2010, specifiek het werken met grafieken met meerjarige ontwikkeling van indicatoren 3.6. Inrichting van de planning & control cyclus Over de inrichting van de planning & control cyclus zijn in de gesprekken relatief weinig suggesties voor verbetering naar voren gekomen. Wel kan worden vastgesteld dat de verbetermaatregelen uit eerder uitgevoerde onderzoeken (rekenkameronderzoek 2007, extern onderzoek 2008) maar ten dele zijn opgevolgd. Deze zouden alsnog uitgevoerd moeten worden. Dat de circulaires van het gemeentefonds en de bestuurlijke planning & control instrumenten in de tijd niet goed op elkaar aansluiten, wordt binnen Boxtel als een probleem ervaren, maar in de praktijk weten alle gemeenten in Nederland hier een praktische weg in te vinden. De planning & control cyclus kan vereenvoudigd worden en effectiever worden gemaakt door de bestuurlijke cyclus te ontwerpen rondom 2 of 3 bestuurlijke momenten in het jaar. Op deze momenten worden integrale afwegingen (tussen beleidsvelden) gemaakt en worden trends uit het verleden, de huidige stand van zaken en het verwachte toekomstbeeld in een keer meegewogen. De ambtelijke cyclus kan gekoppeld worden aan deze bestuurlijke momenten. Hierdoor wordt op een moment de programmabegroting en het afdelingsplan gemaakt (en niet los van elkaar in de tijd, zoals nu gebruikelijk is). Vanuit één inhoudelijke werkelijkheid worden planning & control documenten geproduceerd voor verschillende doelgroepen op verschillende aggregatieniveaus. Door bovendien in de cyclus meer in te zetten op communicatie / dialoog i.p.v. het produceren van papier, kunnen kortere doorlooptijden worden gerealiseerd en actuelere informatie worden verkregen. Diverse gemeenten (Helmond, Gouda, Utrecht) hebben reeds stappen in die richting gemaakt. Verdieping: Vernieuwing van de planning & control cyclus bij andere gemeenten De gemeente Helmond heeft er enkele jaren geleden voor gekozen de tussentijdse voortgangsrapportage te vervangen door presentaties ( Van pak naar Powerpoint ). Aanleiding was een ontevreden raad (omvang informatie, actualiteit) en een ontevreden organisatie (veel werk, weinig waardering, lange doorlooptijden, veel schijven, veel controls). De gemeente heeft ervoor gekozen de halfjaarlijkse managementrapportages en de bestuursrapportages te vervangen door een mondelinge presentatie aan B&W en aan de raad. Raad tevreden, organisatie tevreden PwC Pagina 13 van 19

14 Belangrijkste resultaten: informatie meer op hoofdlijnen, informatie veel actueler, kortere doorlooptijden, veel minder tijd nodig. Bovendien kan de Raad vragen stellen en doorvragen. Directeuren zijn meer betrokken bij de inhoud. Het proces is weer leuk, want het gaat over de inhoud. Hoewel het concept van de gemeente Helmond instrumenteel lijkt, liggen de belangrijkste verbeteringen op het gebied van houding en gedrag. Omdat een afdelingshoofd zelf aan het ambtelijk management (en ambtelijk management weer aan College, enz.) moet presenteren, is hij/zij veel scherper bezig met wat er in zijn afdeling speelt. Projectleiders en teamleiders worden door het afdelingshoofd veel regelmatiger aangesproken. Diverse gemeenten (o.a. Gouda, Boskoop) hebben de werkwijze van de gemeente Helmond overgenomen en verder doorontwikkeld. De gemeente Gouda is bestuurlijk naar twee integrale afwegingsmomenten gegaan. Op deze twee integrale afwegingsmomenten (na 4 maanden, na 8 maanden) wordt tegelijk terug gekeken, de huidige stand van zaken bekeken en vooruit gekeken Verbetermaatregelen Onze aanbevelingen voor verbetering van de planning & control cyclus: 1. Realiseer de verbetermaatregelen (zie bijlage C) zoals die uit eerdere onderzoeken naar voren zijn gekomen, voor zover deze nog niet zijn gerealiseerd. De organisatie en de aansturing van de planning & control processen moet in principe eerst worden opgepakt, voordat aan een herontwerp / verbeterde inrichting van de planning & control cyclus kan worden gedacht (zoals hiervoor geschetst). Er kan ook worden gekozen voor the way forward, waarbij een herontwerp van de planning & control cyclus en digitalisering van de planning & control documenten leidend worden, en andere verbetermaatregelen in de slipstream daarvan worden meegenomen. Dit vereist meer ambitie, meer inzet en meer financiële middelen in vergelijking met de hiervoor gepresenteerde verbetermaatregelen. Hier ligt een strategische keuze voor de gemeente Boxtel. Verdieping: Planning & Control the Easy Way Door PwC is Planning & Control the Easy Way ontwikkeld, een visie en stip op de horizon hoe planning & control er bij gemeenten in de toekomst uit zou kunnen komen te zien. Door PwC worden drie belangrijke ontwikkelingen gezien op het gebied van planning & control: - Een sterke ontwikkeling van het informatiemanagement en het werken vanuit een informatiepyramide - Een sterke ontwikkeling in het digitaliseren van de planning & control cyclus - Een sterke ontwikkeling in een resultaatgerichte houding en gedrag van medewerkers Met P&C the Easy Way worden gemeenten uitgedaagd na te denken hoe hun toekomstbeeld voor planning & control in hun gemeente eruit ziet. Om op die manier gerichte maatregelen te kunnen nemen die de gemeente op weg helpen naar dit toekomstbeeld (en stopt met maatregelen die hier geen bijdrage aan leveren). Een voorbeeld van een gemeente die de afgelopen jaren stappen hebben gezet in de ontwikkeling van planning & control is de gemeente Helmond (en in navolging daarop gemeenten als Gouda en Boskoop). Kern van de verandering die zij hebben doorgevoerd is het meer aan elkaar presenteren van de voortgang / stand van zaken in plaats van het anoniem aan elkaar toesturen van ingevulde formats, resulterend in dikke boekwerken. Minder papier dus en meer gesprek / dialoog. Bijkomend resultaat is dat doorlooptijden voor het opstellen van planning & control documenten sterk zijn verkort, de informatie veel actueler is en houding / gedrag is verbeterd (planning & control is persoonlijker geworden). PwC Pagina 14 van 19

15 3.7. Samenvatting verbetermaatregelen Rol- en taakverdeling centraal en decentraal 1. Verbetering van de organisatie en aansturing van de planning & control functie door één of meer van de volgende maatregelen door te voeren: - Het onder één aansturing brengen van de afdelingscontrollers en het team Concerncontrol - Het binnen het MT benoemen van een verantwoordelijke voor de planning & control, die de verbetering van de planning & control functie ter hand gaat nemen Planning & control processen 1. Het in een vroegtijdig stadium laten vaststellen van de planningen van de planning & control instrumenten in het MT, zodat commitment binnen het MT ontstaat en meer eigenaarschap wordt gecreëerd voor de planning & control processen bij de afdelingshoofden. Het MT moet ook de logische plek voor escalatie zijn als afspraken niet worden nagekomen. 2. Het verbeteren van de agenda van het controllersoverleg (met alleen nog concernbrede onderwerpen en gemeenschappelijke ontwikkelopgaven) en het desgewenst in bilaterale overleggen tussen het team Concerncontrol en de betreffende afdeling bespreken van lopende zaken en actuele ontwikkelingen. Kwetsbaarheid in het proces van planning & control 1. Werk voor de planning & control functie aan uniformering van werkwijzen / processen. Er zijn nu te weinig kaders voor de planning & control processen, wat resulteert in inefficiency, kwaliteitsverlies en kwetsbaarheid. Uitgangspunt zou moeten zijn dat iedere afdeling hetzelfde werkt als het om planning & control gaat, alleen de inhoud is verschillend. 2. Maak afspraken over vervanging bij ziekte / vakantie en laat afdelingscontrollers en medewerkers van het team Concerncontrol rouleren over afdelingen. 3. Stimuleer medewerkers van het team Concerncontrol op het wel/niet aannemen en loslaten van werk en gebruik de vrijgekomen tijd om verbeteringen door te voeren (doorbreken vicieuze cirkel) Cultuur en gedrag van het proces van planning & control 1. Hoewel houding en gedrag één van de belangrijkste verbeterpunten uit dit onderzoek is, heeft het definiëren van afzonderlijke cultuur -maatregelen niet onze voorkeur. Bij het oppakken van de in dit rapport genoemde inhoudelijke verbetermaatregelen zal aandacht moeten worden gegeven aan de zachte aspecten (verbinden van hard en zacht ). Inrichting van het financiële systeem 1. Zet de ontwikkeling van Cognos versneld door, beginnend bij het beleggen van de verantwoordelijkheid voor de verdere doorontwikkeling van Cognos (bij voorkeur op MT-niveau). Bekijk of in het eindbeeld er naast Cognos nog behoefte bestaat aan het aanschaffen van een aparte rapportgenerator. Onze verwachting / inschatting is dat een dergelijke rapportgenerator dan niet meer nodig is. 2. Vergroot het kennisniveau over het financieel systeem en Cognos bij budgethouders zodat zij gemakkelijker zelf de juiste informatie kunnen raadplegen (en daardoor minder beroep hoeven te doen op de afdelingscontrollers en het team Concerncontrol) en een grotere rol kunnen spelen c.q. verantwoordelijkheid moeten nemen in de budgetbewaking. Omvang van de planning & control documenten 1. Het in de begroting en de rekening beter en concreter beschrijven wat er in het komende jaar wordt gedaan c.q. wat er in het afgelopen jaar is gedaan. Dit vereist training van de budgethouders. Alternatief is een centrale aanpak middels een goede eindredacteur die de budgethouders interviewt. 2. Het apart formuleren en opnemen van prestatie-indicatoren, naast de effectindicatoren zoals die nu zijn opgenomen (uit waar staat je gemeente? ) 3. Het in de begroting opnemen van waarden voor de indicatoren voor de komende jaren, in plaats van het alleen laten zien van de historische trend. 4. Het maken van een onderscheid tussen going concern en bestuurlijke prioriteiten in de planning & control documenten 5. Het digitaal ontsluiten van de planning & control documenten en de onderliggende beleidsdocumenten, zodat de toegankelijkheid en leesbaarheid van de informatie sterk kan worden verbeterd. Inrichting van de planning & control cyclus 1. Realiseer de verbetermaatregelen (zie bijlage C) zoals die uit eerdere onderzoeken naar voren zijn gekomen, voor zover deze nog niet zijn gerealiseerd. 2. Herontwerp de planning & control cyclus, maak de cyclus digitaal, integraal, efficiënter en effectiever PwC Pagina 15 van 19

16 A. Gesprekspartners interviews Hans van Brummen- interim-burgemeester Jan Fraanje- gemeentesecretaris Harrie Voets- Afdelingscontroller RO Frits Fasteneu- afdelingshoofd OR John Meeuwesen- afdelingscontroller OR Mart van Woensel- functioneel beheerder financieel systeem Ruud Hart- afdelingscontroller CD Maria Snellen- afdelingshoofd RO Gerard Schonfeld- afdelingshoofd MO Jeanne Rozijn- concerncontroller CD Art Vissers- ass. concerncontroller CD Klaartje Vingerhoets- afdelingscontroller MO Berry Timmermans- afdelingscontroller MO Johan Koemeester- teamleder MO Harry van Berkel- afdelingshoofd CD PwC Pagina 16 van 19

17 B. Documentatielijst Overzicht belangrijkste pakketten Detailnivo begroting en rekening 2010 Detailnivo begroting en rekening 2011 Informatie over de inrichting van de administratie Raadsvoorstel burap Bijlage 1 en 2 burap Raadsvoorstel eerste bestuursrapportage 2011 Tweede bestuursrapportage 2011 Formatie gegevens van medewerkers betrokken bij P&C Functieomschrijving van concerncontrol, afdelngscontrollers en assistent concerncontrol, assistent afdelingscontrollers. Organisatieverordening gemeente Boxtel 2011 Programmabegroting 2012 en programmabegroting Programmajaarverslag 2011 en programmajaarverslag 2010 Format voor maraps: formatmarap en model marap kaal Memo tweede bestuursrapportage 2011 Afdelingswerkplan MO Afdelingswerkplan OR Afdelingswerkplan RO Afdelingswerkplan CD Marap MO Marap OR Marap RO Marap CD Marap Burgerzaken en Welzijn Marap Openbare Werken Marap RO PwC Pagina 17 van 19

18 Marap CO Marap WonenMilieu Marap Sociale Zaken Commissienotitie : financieel technische uitgangspunten voor opstelling van de begroting Collegevoorstel Mandaatbesluit Document tussentijdse rapportage Raadsadvies Tussentijdse Rapportages Interne controleplan (voor de rechtmatigheid) Gemeente Boxtel Collegevoorstel Bestuurlijk planning Budgetcyclus 2012 Budgethoudersregeling Projectmatig werken PwC Pagina 18 van 19

19 C. Uitkomsten eerdere onderzoeken In 2007 is er een onderzoek uitgevoerd door de rekenkamercommissie naar de programmabegroting van de gemeente Boxtel. Hieruit kwam een aantal punten naar voren waarop de begroting nog tekort schiet: o Evalueerbaarheid van de doelstellingen o Logische samenhang binnen programma s tussen doelen, acties en middelen o Toelichting op verschillen tussen begroting en laatste rekening o Inzichtelijkheid relatie beleidsprogramma met de begroting van het specifieke jaar o Inzicht in de ontwikkeling van de financiële positie van het grondbedrijf. In 2008 werd er een onderzoek uitgevoerd door een extern adviesbureau. In dit rapport werden de onderstaande verbetermogelijkheden voor de begroting genoemd: o Aansluiting van beleidsevaluatie op de beleidswensen o 2 e burap te laat, inhoudelijke bijsturing is in dit late stadium van het jaar niet meer mogelijk o SMART formuleren van doelstellingen o Eenduidige schrijfstijl o Gewenste effect is te weinig concreet o De programmabegroting moet een meer integraal sturingsdocument zijn o Meer indicatoren formuleren bij de doelen of gewenste maatschappelijke effecten. o Er wordt nog te weinig beschreven wat er in het specifieke begrotingsjaar als resultaat behaald gaat worden. PwC Pagina 19 van 19

Effectmeting van de aanbevelingen uit het rekenkameronderzoek naar de programmabegroting

Effectmeting van de aanbevelingen uit het rekenkameronderzoek naar de programmabegroting Rekenkamercommissie Alphen-Chaam / Baarle-Nassau Effectmeting van de aanbevelingen uit het rekenkameronderzoek naar de programmabegroting Rapportage Alphen-Chaam 02 juni 2009 R A P P O R T A G E E F F

Nadere informatie

Een OVER-gemeentelijke samenwerking tussen Oostzaan en Wormerland

Een OVER-gemeentelijke samenwerking tussen Oostzaan en Wormerland OVER OOSTZAAN Een OVER-gemeentelijke samenwerking tussen Oostzaan en Wormerland WORMERLAND. GESCAND OP 13 SEP. 2013 Gemeente Oostzaan Datum : Aan: Raadsleden gemeente Oostzaan Uw BSN : - Uw brief van :

Nadere informatie

Planning & Control Cyclus 2011 Gemeente Oostzaan

Planning & Control Cyclus 2011 Gemeente Oostzaan Planning & Control Cyclus 2011 Gemeente Oostzaan Oostzaan, 7 december 2010 Versie 1.2 Inhoud 1. Inleiding 3 2. Bestaand beleid Planning & Control 4 3. (Nieuwe) bestuurlijke doelstellingen en randvoorwaarden.6

Nadere informatie

Wij stellen de volgende data voor de oplevering van de planning en controlproducten 2010:

Wij stellen de volgende data voor de oplevering van de planning en controlproducten 2010: Planning en controlcyclus 2010 Samenvatting In dit voorstel is de planning opgenomen van de planning- en controlproducten 2010: de jaarrekening 2009, de voorjaarsnota 2010, de kadernota 2011, de programmabegroting

Nadere informatie

Optimaliseren afsluiten rapportage proces: juist nu!

Optimaliseren afsluiten rapportage proces: juist nu! 18 Optimaliseren afsluiten rapportage proces: juist nu! Belang van snelle en betrouwbare informatie groter dan ooit Drs. Wim Kouwenhoven en drs. Maarten van Delft Westerhof Drs. W.P. Kouwenhoven is manager

Nadere informatie

Ons beeld van de stand van zaken

Ons beeld van de stand van zaken Ons beeld van de stand van zaken Maart 2005 heeft de rekenkamer een onderzoek naar de begroting 2005 gepubliceerd. De aanbevelingen uit dit onderzoek (zie pagina 12) zijn in deze brief in cursief overgenomen

Nadere informatie

Programmasturing en Programmabegroting 2015-2018

Programmasturing en Programmabegroting 2015-2018 Programmasturing en Programmabegroting 2015-2018 Politieke markt 10 Juni Mark Oude Bennink, Ruud Molenkamp & Gijs Tiebot 1 Inhoud presentatie 1. Programmasturing? rol van de raad terugblik programmasturing

Nadere informatie

Bestuurlijke P&C-kalender 2014

Bestuurlijke P&C-kalender 2014 Bestuurlijke P&C-kalender 2014 Inleiding Voor u ligt de P&C-kalender voor de bestuurlijke Planning en Control cyclus 2014. In deze kalender is van elk document binnen deze cyclus de planning opgenomen

Nadere informatie

Visiedocument Planning & Control. Gemeente Coevorden

Visiedocument Planning & Control. Gemeente Coevorden Visiedocument Planning & Control Gemeente Coevorden Inhoudsopgave Hoofdstuk 1. Inleiding... 3 1.1 Aanleiding... 3 1.2 Leeswijzer... 3 Hoofdstuk 2. Het belang van Planning & Control... 4 2.1 Wat is Planning

Nadere informatie

MEMO AAN DE GEMEENTERAAD

MEMO AAN DE GEMEENTERAAD MEMO AAN DE GEMEENTERAAD Aan T.a.v. Datum Betreft Van Ons kenmerk CC De gemeenteraad - 23 maart 2012 Interim-controle 2011 Deloitte Het college 112623 Paraaf Datum Controller RP 22-3-2012 Directie Geachte

Nadere informatie

Budgethoudersregeling Gemeente Coevorden 2013

Budgethoudersregeling Gemeente Coevorden 2013 Budgethoudersregeling Gemeente Coevorden 2013 December 2013 Afdeling Kwaliteit & Concerncontrol Team Planning & Kwaliteit Budgethoudersregeling gemeente Coevorden 2013 Pagina 1 van 8 Burgemeester en wethouders

Nadere informatie

: Regeling budgethouderschap en leidraad budgethouders

: Regeling budgethouderschap en leidraad budgethouders MEMO INTERN Van Aan : Concernstaf : Afdelingshoofden/ budgethouders Datum : Betreft : Regeling budgethouderschap en leidraad budgethouders Collega s, Bijgevoegd vinden jullie de regeling budgethouderschap

Nadere informatie

Raads Inforrnatiebrief

Raads Inforrnatiebrief gemeente Eindhoven Raadsnummer O8. R2 543. OOI Inboeknummer o8bstoo4r8 Dossiernummer 8rz.4or zz april zoo8 Raads Inforrnatiebrief Betreft Onderzoeksrapportage collegeonderzoek (zxza van de Gemeentewet)

Nadere informatie

Aan de raad van de gemeente Lingewaard

Aan de raad van de gemeente Lingewaard 6 Aan de raad van de gemeente Lingewaard *14RDS00194* 14RDS00194 Onderwerp Nota Risicomanagement & Weerstandsvermogen 2014-2017 1 Samenvatting In deze nieuwe Nota Risicomanagement & Weerstandsvermogen

Nadere informatie

Kwaliteit begrotingsprogramma's Gemeente Dordrecht Bijlage 1

Kwaliteit begrotingsprogramma's Gemeente Dordrecht Bijlage 1 Kwaliteit begrotingsprogramma's Gemeente Dordrecht Bijlage 1 Beoordelingskader, ofwel hoe wij gekeken en geoordeeld hebben Inhoudsopgave 1 Inleiding 2 2 Uitgangspunten 2 3 Beoordelingscriteria 3 4 Hoe

Nadere informatie

Stelling: Planning & Control (P&C) is iets van financiën!

Stelling: Planning & Control (P&C) is iets van financiën! Stelling: Planning & Control (P&C) is iets van financiën! Doorontwikkeling P&C cyclus onderwerpen: - Actuele situatie rondom P&C - Programmasturing - Digitalisatie P&C P&C documenten -> nieuwe benamingen

Nadere informatie

*1475555* Mededeling. Financien. Geachte Staten,

*1475555* Mededeling. Financien. Geachte Staten, Mededeling Datum 21 maart 2013 Aan Provinciale en Gedeputeerde Staten Afdeling CC Van drs. G. de Vos Doorkiesnummer 759 Betreft Uitwerking fase 2 Doorontwikkeling begroting (SMART) Registratienummer: 1475555

Nadere informatie

Kwaliteitszorg met behulp van het INK-model.

Kwaliteitszorg met behulp van het INK-model. Kwaliteitszorg met behulp van het INK-model. 1. Wat is het INK-model? Het INK-model is afgeleid van de European Foundation for Quality Management (EFQM). Het EFQM stelt zich ten doel Europese bedrijven

Nadere informatie

Evaluatie P&C Cyclus Projectdefinitie

Evaluatie P&C Cyclus Projectdefinitie Evaluatie P&C Cyclus 2014 Projectdefinitie februari 2015 INLEIDING Als onderdeel van het implementatietraject CGM is in 2013 in de 3 afzonderlijke raden van Cuijk, Grave en Mill en st Hubert besloten tot

Nadere informatie

De organisatie van de gemeente

De organisatie van de gemeente De organisatie van de gemeente Guido Bessems Directeur afdeling Interne Dienstverlening Inleiding 1. Algemeen 2. Specifiek Afdeling Interne Dienstverlening Algemeen Organigram Gemeente Gulpen-Wittem Burgemeester

Nadere informatie

Vereenvoudiging beleids- en budgetcyclus

Vereenvoudiging beleids- en budgetcyclus Rapport inzake Vereenvoudiging beleids- en budgetcyclus d.d. 26-04-2012 Kenmerk INT12.0684 Inhoudsopgave Omschrijving Blz. 1. Inleiding 3 2. Opdracht en aanpak.. 4. 3. Voorgestelde vereenvoudigingsmaatregelen.

Nadere informatie

Functieprofiel: Manager Functiecode: 0202

Functieprofiel: Manager Functiecode: 0202 Functieprofiel: Manager Functiecode: 0202 Doel Zorgdragen voor de vorming van beleid voor de eigen functionele discipline, alsmede zorgdragen voor de organisatorische en personele aansturing van een of

Nadere informatie

Voorstel: De nieuwe inrichting en werkwijze van het bestuurlijk dashboard vaststellen.

Voorstel: De nieuwe inrichting en werkwijze van het bestuurlijk dashboard vaststellen. Aan de raad AGENDAPUNT 3.5 Nieuw bestuurlijk dashboard Voorstel: De nieuwe inrichting en werkwijze van het bestuurlijk dashboard vaststellen. In 2007 hebben wij een bestuurlijk dashboard ingevoerd, als

Nadere informatie

Meer Control met minder Instrumentarium?

Meer Control met minder Instrumentarium? financiële specialisten voor de non-profit www.jeconsultancy.nl Meer Control met minder Instrumentarium? Verslag van de workshop tijdens het Voorjaarscongres op dinsdag 20 mei in Apeldoorn JE Consultancy

Nadere informatie

Betreft: resultaten tijdelijke werkgroep versterken rol raad binnen P&C cyclus. Van: De tijdelijke werkgroep versterken rol raad binnen P&C cyclus

Betreft: resultaten tijdelijke werkgroep versterken rol raad binnen P&C cyclus. Van: De tijdelijke werkgroep versterken rol raad binnen P&C cyclus Wijk bij Duurstede, 6 maart 2012 Betreft: resultaten tijdelijke werkgroep versterken rol raad binnen P&C cyclus Memo Van: De tijdelijke werkgroep versterken rol raad binnen P&C cyclus Aan: Leden van de

Nadere informatie

Oplegvel Raadsstuk. Onderwerp Reactie van het college op het verslag van het onderzoek van de RKC naar jaarstukken 2011. DOEL: Besluiten B&W

Oplegvel Raadsstuk. Onderwerp Reactie van het college op het verslag van het onderzoek van de RKC naar jaarstukken 2011. DOEL: Besluiten B&W Oplegvel Raadsstuk Onderwerp Reactie van het college op het verslag van het onderzoek van de RKC naar jaarstukken 2011 Portefeuille P. Heiliegers Auteur P.C. de Kruijf Telefoon 023-5113045 E-mail: pdekruijf@haarlem.nl

Nadere informatie

Initiatiefvoorstel Datum raadsvergadering / Nummer raadsvoorstel

Initiatiefvoorstel Datum raadsvergadering / Nummer raadsvoorstel Initiatiefvoorstel Datum raadsvergadering / Nummer raadsvoorstel 9 juli 2014 / 91/2014 Onderwerp Thema- en programma-indeling Stadsbegroting 2015 en de herinrichting van de Planning & Controlcyclus Programma

Nadere informatie

Presentatie Managementinformatie en Managementcontracten Gemeente Castricum 1...met de bocht mee. 14 februari 2013 Lars Schotel Fred Hulst

Presentatie Managementinformatie en Managementcontracten Gemeente Castricum 1...met de bocht mee. 14 februari 2013 Lars Schotel Fred Hulst Presentatie Managementinformatie en Managementcontracten Gemeente Castricum 1 Sturen..met de bocht mee 14 februari 2013 Lars Schotel Fred Hulst Agenda Introductie Doel en verwachtingen Managementinformatie

Nadere informatie

Plan van Aanpak Format. Pilot functiecreatie gemeente/provincie SW bedrijf

Plan van Aanpak Format. Pilot functiecreatie gemeente/provincie SW bedrijf Plan van Aanpak Format Pilot functiecreatie gemeente/provincie SW bedrijf Inhoudsopgave 1 Naar een inclusieve arbeidsorganisatie met functiecreatie. 1 2 Plan van aanpak pilot functiecreatie... 2 3 Projectstructuur

Nadere informatie

Portefeuillehouder: M.A.P. Michels Behandelend ambtenaar J. van der Meer, 0595 447719 gemeente@winsum.nl (t.a.v. J. van der Meer)

Portefeuillehouder: M.A.P. Michels Behandelend ambtenaar J. van der Meer, 0595 447719 gemeente@winsum.nl (t.a.v. J. van der Meer) Vergadering: 11 december 2012 Agendanummer: 12 Status: Besluitvormend Portefeuillehouder: M.A.P. Michels Behandelend ambtenaar J. van der Meer, 0595 447719 E mail: gemeente@winsum.nl (t.a.v. J. van der

Nadere informatie

BESTUURSOPDRACHT MAJEURPROJECT VOORTGEZET ONDERWIJS Gemeenteraad

BESTUURSOPDRACHT MAJEURPROJECT VOORTGEZET ONDERWIJS Gemeenteraad BESTEMD VOOR BESTUURSOPDRACHT MAJEURPROJECT VOORTGEZET ONDERWIJS Gemeenteraad STATUS Openbaar DATUM BESTUURLIJKE Wethouder F. Strik OPDRACHTGEVER AMBTELIJKE OPDRACHTGEVER H. Damen hoofd Afdeling Beleid

Nadere informatie

zelf regie eigenaarschap vertrouwen

zelf regie eigenaarschap vertrouwen Showcase HBO, 2015 LTC, Pim Mulier en Winnock (samen Santrion) begeleiden meerdere HBO opleidingen thema gericht. Thema s die onder andere spelen zijn: werkdruk, organisatieverandering, het nieuwe werken,

Nadere informatie

Rapportage. Effectmeting naar onderzoek Weten waarom uit 2008. Alphen-Chaam. Rekenkamercommissie Alphen-Chaam / Baarle-Nassau.

Rapportage. Effectmeting naar onderzoek Weten waarom uit 2008. Alphen-Chaam. Rekenkamercommissie Alphen-Chaam / Baarle-Nassau. 1 Rekenkamercommissie Alphen-Chaam / Baarle-Nassau Rapportage Effectmeting naar onderzoek Weten waarom uit 2008 Alphen-Chaam 7 juli 2011 W E T E N W A A R O M A L P H E N - C H A A M 2 1 Inleiding De Rekenkamercommissie

Nadere informatie

Ons kenmerk MO00/15.0000785. Datum uw brief nvt

Ons kenmerk MO00/15.0000785. Datum uw brief nvt Aan de gemeenteraad van Nijmegen Korte Nieuwstraat 6 6511 PP Nijmegen Telefoon 14024 Telefax (024) 323 59 92 E-mail gemeente@nijmegen.nl Postbus 9105 6500 HG Nijmegen Datum 27 januari 2015 Ons kenmerk

Nadere informatie

DE BEGROTINGSAPP 2 BEHOEFTEN BIJ DE GEMEENTE BEVERWIJK ADVIES REKENKAMERCOMMISSIE

DE BEGROTINGSAPP 2 BEHOEFTEN BIJ DE GEMEENTE BEVERWIJK ADVIES REKENKAMERCOMMISSIE DE BEGROTINGSAPP 2 BEHOEFTEN BIJ DE GEMEENTE BEVERWIJK In de gemeenteraad van Beverwijk is een motie aangenomen waaruit blijkt dat er meer transparantie zou moeten zijn in de (toegankelijkheid van de)

Nadere informatie

Gemeente Woerden. onderzoek van de rekenkamercommissie Woerden naar de beheersing van de personele uitgaven. De raad besluit:

Gemeente Woerden. onderzoek van de rekenkamercommissie Woerden naar de beheersing van de personele uitgaven. De raad besluit: RAADSVOORSTEL Gemeente Woerden 10R.00158 J^y gemeente WOERDEN Agendapunt: Indiener: - Griffie Aandachtsveld portefeuillehouder: - wethouder Schreurs Contactpersoon: M. Lucassen Tel.nr.: 428619 E-mailadres:

Nadere informatie

Raadsstuk. Onderwerp: Actualisatie financiële verordening Haarlem BBV nr: 2015/98823

Raadsstuk. Onderwerp: Actualisatie financiële verordening Haarlem BBV nr: 2015/98823 Raadsstuk Onderwerp: Actualisatie financiële verordening Haarlem BBV nr: 2015/98823 1. Inleiding De gemeenteraad stelt kaders vast o.a. in de vorm van gemeentelijke verordeningen. De financiële beheersverordening

Nadere informatie

BEL Combinatie. De eerste geprivatiseerde gemeente van Nederland

BEL Combinatie. De eerste geprivatiseerde gemeente van Nederland BEL Combinatie De eerste geprivatiseerde gemeente van Nederland BEL Combinatie 3 De eerste geprivatiseerde gemeente van Nederland 5 Opgave Kwaliteitsmeting bestuur Gezamenlijk onderzoek naar kwaliteit

Nadere informatie

Aanbevelingen Rekenkamer Breda in relatie tot nota Verbonden Partijen

Aanbevelingen Rekenkamer Breda in relatie tot nota Verbonden Partijen Bijlage 5 Aanbevelingen Rekenkamer Breda in relatie tot nota Verbonden Partijen Aanbevelingen rapport Rekenkamer Breda 1. Geef als raad opdracht aan het college om samen met de raad een nieuwe Nota Verbonden

Nadere informatie

Notitie zelfevaluatie

Notitie zelfevaluatie Notitie zelfevaluatie Rekenkamercommissie Dongen-Goirle-Loon op Zand 18 december 2014 Samenstelling rekenkamercommissie Dongen-Goirle-Loon op Zand De rekenkamercommissie bestaat uit de volgende externe

Nadere informatie

Bijlage 1 Eindrapportage College onderzoeksprogramma 2012 (COP)

Bijlage 1 Eindrapportage College onderzoeksprogramma 2012 (COP) Bijlage 1 Eindrapportage College onderzoeksprogramma 2012 (COP) Concerncontrol, augustus 2013 Het is eind 2011 vastgesteld door het college. In het COP is een drietal onderzoeken benoemd, te weten: Begraafrechten

Nadere informatie

Kennismakings- informatiebijeenkomst gemeente Utrecht (nieuwe) raadsleden Raadsleden centraal Goede raad voor een sterke gemeenteraad

Kennismakings- informatiebijeenkomst gemeente Utrecht (nieuwe) raadsleden Raadsleden centraal Goede raad voor een sterke gemeenteraad Kennismakings- informatiebijeenkomst gemeente Utrecht (nieuwe) raadsleden Raadsleden centraal Goede raad voor een sterke gemeenteraad 10 juni 2014 Gemeente Utrecht Agenda 1. Wie is de gemeentelijke accountant?

Nadere informatie

Bedrijfsvoering ondersteunend aan primaire proces: governance in Utrecht

Bedrijfsvoering ondersteunend aan primaire proces: governance in Utrecht Bedrijfsvoering ondersteunend aan primaire proces: governance in Utrecht De Utrechtse achtergrond Fundamentele reorganisatie Via B Problemen in 2010 De nieuwe organisatie Sturing op bedrijfsvoering Dilemma

Nadere informatie

INITIATIEFVOORSTEL Gemeente Velsen

INITIATIEFVOORSTEL Gemeente Velsen INITIATIEFVOORSTEL Gemeente Velsen Raadsvergadering d.d. : 1 december 2011 Raadsbesluitnummer : R11.081 Carrousel d.d. : 17 november 2011 Onderwerp : Eindrapport Rekenkamercommissie kwaliteit Grondbeleid

Nadere informatie

Projectplan Duurzaam Inkopen

Projectplan Duurzaam Inkopen Projectplan Duurzaam Inkopen Gemeente Franekeradeel, afdeling Bouwen en Milieu Minke Lotens - Eichhorn Augustus 2010 status: Definitief Inhoudsopgave Inleiding 3 Doelstellingen projectplan 4 Overige resultaten

Nadere informatie

Beoordelingskader Dashboardmodule Betalingsachterstanden hypotheken

Beoordelingskader Dashboardmodule Betalingsachterstanden hypotheken Beoordelingskader Dashboardmodule Betalingsachterstanden hypotheken Hieronder treft u per onderwerp het beoordelingskader aan van de module Betalingsachterstanden hypotheken 2014-2015. Ieder onderdeel

Nadere informatie

Planning & Control cyclus gemeente Beemster

Planning & Control cyclus gemeente Beemster Planning & Control cyclus gemeente Beemster Datum: 12 november 2013 1. Inleiding Voor u ligt de Planning en Control (P&C) cyclus van de gemeente Beemster. Het is een uitwerking op het gebied van P&C van

Nadere informatie

Deelplan IC Treasury 2014. Gemeente Lingewaard

Deelplan IC Treasury 2014. Gemeente Lingewaard Deelplan IC Treasury 2014 Gemeente Lingewaard 1 Inhoudsopgave 1. Aanleiding 3 2. Structureel / incidenteel 3 3. Opdrachtgever 3 4. Opdrachtnemer 3 5. Relevante wet- en regelgeving 3 6. Rapportage 4 7.

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2006 2007 30 240 Immigratie- en Naturalisatiedienst Nr. 16 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN JUSTITIE Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Nadere informatie

Concerncontrol Velsen Concerncontrol in de gemeente Velsen: de praktijk

Concerncontrol Velsen Concerncontrol in de gemeente Velsen: de praktijk Concerncontrol Velsen Concerncontrol in de gemeente Velsen: de praktijk Jörg Schlunke jorgschlunke@bmc.nl 06-506 908 92 12 juni 2014 Inhoud Opdracht concerncontroller Velsen Visie op control Rol, taken

Nadere informatie

Bestuurlijk spoorboekje planning en control 2015

Bestuurlijk spoorboekje planning en control 2015 Bestuurlijk spoorboekje planning en control Gemeente Velsen 17 december 2014 Inleiding In de Wet dualisering gemeentebestuur zijn de posities, functies en bevoegdheden van de Raad en het College formeel

Nadere informatie

Administrateur. Context. Doel. Rapporteert aan/ontvangt hiërarchische richtlijnen van: Directeur dienst Afdelingshoofd

Administrateur. Context. Doel. Rapporteert aan/ontvangt hiërarchische richtlijnen van: Directeur dienst Afdelingshoofd Administrateur Doel Realiseren van beheersmatige, adviserende en managementondersteunende administratieve werkzaamheden ten behoeve van de instelling, dan wel onderdelen daarvan, binnen vastgestelde procedures

Nadere informatie

Werkveld Datum Instemming/Advies GMR Vastgesteld R v T

Werkveld Datum Instemming/Advies GMR Vastgesteld R v T Werkveld Datum Instemming/Advies GMR Vastgesteld R v T Organisatie Januari 2012 nvt 18 Januari 2012 Zelfevaluatie Raad van Toezicht Organisatie/Zelfevaluatie Inhoudsopgave 1. PROCEDURE ZELFEVALUATIE RAAD

Nadere informatie

De Drie Vragen Samengevat Resultaten enquête Doorwerking

De Drie Vragen Samengevat Resultaten enquête Doorwerking De Drie Vragen Samengevat Resultaten enquête Doorwerking In september 2012 heeft de commissie Kwaliteitszorg weer een korte enquête uitgezet onder de leden van de NVRR. Deze keer om na te gaan op welke

Nadere informatie

Aanpak projectaudits

Aanpak projectaudits Aanpak projectaudits 1. Inleiding Veel lokale overheden werken op basis van een standaardmethodiek Projectmatig Werken. Op die manier wordt aan de voorkant de projectfasering, besluitvorming en control

Nadere informatie

FUNCTIEDOCUMENT. Sector : Management Datum : december 2011 Functie : Manager Functienummer : 1.1

FUNCTIEDOCUMENT. Sector : Management Datum : december 2011 Functie : Manager Functienummer : 1.1 FUNCTIEDOCUMENT RWS Sector : Management Datum : december 2011 Functie : Manager Functienummer : 1.1 CONTEXT RWS heeft vier afdelingen (Strategie & Beleid, Klant, Vastgoed en Bedrijfsvoering). Deze afdelingen

Nadere informatie

2. De brief aan de Raad vast te stellen.

2. De brief aan de Raad vast te stellen. Openbaar Onderwerp Doorontwikkelen organisatie Programma / Programmanummer Bestuur & Middelen / 1042 BW-nummer Portefeuillehouder H. Kunst Samenvatting Analyse van de organisatie heeft duidelijk gemaakt

Nadere informatie

Plan van aanpak Sturen en Beheersen

Plan van aanpak Sturen en Beheersen Plan van aanpak Sturen en Beheersen Van: gemeentesecretaris en griffier Vooraf: De gemeenteraad heeft uitgesproken om meer op hoofdlijnen te willen sturen met gebruikmaking van duidelijker kaders en voorzien

Nadere informatie

Raadsinformatiebrief Nr. :

Raadsinformatiebrief Nr. : Raadsinformatiebrief Nr. : Onderwerp: Risicomanagement Reg.nr. : 12.0693 B&W verg. : 19 juni 2012 : 1) Status In het licht van de actieve informatieplicht informeren wij U over de stand van zaken met betrekking

Nadere informatie

PROGRAMMA VERNIEUWING P&C CYCLUS 8 FEBRUARI 2012

PROGRAMMA VERNIEUWING P&C CYCLUS 8 FEBRUARI 2012 PROGRAMMA VERNIEUWING P&C CYCLUS 8 FEBRUARI 2012 Korte intro (wethouder Kolff) Wat is de huidige situatie en wat is wettelijk verplicht (hoofd financiën) Presentatie van vernieuwingen uit den lande: *

Nadere informatie

In D&H: 11-03-2014 Steller: E. Lodder BMZ 01-04-2014 Telefoonnummer: 5881 SKK Afdeling: Management ondersteuning In AB: Portefeuillehouder: Kromwijk

In D&H: 11-03-2014 Steller: E. Lodder BMZ 01-04-2014 Telefoonnummer: 5881 SKK Afdeling: Management ondersteuning In AB: Portefeuillehouder: Kromwijk COLLEGE VAN DIJKGRAAF EN HOOGHEEMRADEN COMMISSIE BMZ ALGEMEEN BESTUUR Agendapunt 5 Onderwerp: Evaluatie systeem en onderwerpen begrotingswijzigingen Nummer: 796075 In D&H: 11-03-2014 Steller: E. Lodder

Nadere informatie

Leidinggeven - aan de bedrijfsvoering van een samenwerkingsverband VO - hoe doe je dat? 11 juni 2014, Els Verschure en Rick de Wit

Leidinggeven - aan de bedrijfsvoering van een samenwerkingsverband VO - hoe doe je dat? 11 juni 2014, Els Verschure en Rick de Wit Leidinggeven - aan de bedrijfsvoering van een samenwerkingsverband VO - hoe doe je dat? 11 juni 2014, Els Verschure en Rick de Wit Programma 10.30-11.15 uur Plenaire inleiding Goed financieel management

Nadere informatie

Rekenkamercommissie Noordoost Fryslân

Rekenkamercommissie Noordoost Fryslân Kollumerland c.a. Rekenkamercommissie Noordoost Fryslân Aan de raad van de Gemeente Kollumerland c.a. Postbus 13 9290 AA KOLLUM Afdeling : GRIF Behandeld door : P.J.A. Praat Doorkiesnummer : (0511) 548228

Nadere informatie

Startnotitie. Invoeren Wet revitalisering generiek toezicht. Informatie: Versiebeheer: Registratienummer Vaststelling Directie Vaststelling College

Startnotitie. Invoeren Wet revitalisering generiek toezicht. Informatie: Versiebeheer: Registratienummer Vaststelling Directie Vaststelling College Startnotitie Invoeren Wet revitalisering generiek toezicht Informatie: Registratienummer Vaststelling Directie Vaststelling College Portefeuillehouder Opdrachtgever Opdrachtnemer S.C.G.M. den Dulk-Winder

Nadere informatie

In dit hoofdstuk wordt uiteengezet welke taken en verantwoordelijkheden de verschillende actoren binnen de gemeente Spijkenisse hebben.

In dit hoofdstuk wordt uiteengezet welke taken en verantwoordelijkheden de verschillende actoren binnen de gemeente Spijkenisse hebben. 7 Taken en verantwoordelijkheden In dit hoofdstuk wordt uiteengezet welke taken en verantwoordelijkheden de verschillende actoren binnen de gemeente Spijkenisse hebben. 7.1 Gemeenteraad De Gemeenteraad

Nadere informatie

& voort. gang Plan van aanpak Evaluatie BOH 1 juli 2012 1 juli 2015

& voort. gang Plan van aanpak Evaluatie BOH 1 juli 2012 1 juli 2015 d a c ment & voort gang Plan van aanpak Evaluatie BOH 1 juli 2012 1 juli 2015 Opdrachtgevers: Colleges van burgemeester en wethouders van Ommen en Hardenberg, namens deze, de gemeentesecretarissen Leonie

Nadere informatie

Verbetertraject beheersing grondexploitaties & Optimalisatie Vastgoed Stand van zaken

Verbetertraject beheersing grondexploitaties & Optimalisatie Vastgoed Stand van zaken Verbetertraject beheersing grondexploitaties & Optimalisatie Vastgoed Stand van zaken Commissie Ruimte, Verkeer en Wonen, 2 februari 2015 Agenda Onderwerpen 1. Verbetertraject beheersing grondexploitaties

Nadere informatie

Bestuurskundige processen Examennummer: 62145 Datum: 30 juni 2012 Tijd: 13:00 uur - 14:30 uur

Bestuurskundige processen Examennummer: 62145 Datum: 30 juni 2012 Tijd: 13:00 uur - 14:30 uur Bestuurskundige processen Examennummer: 62145 Datum: 30 juni 2012 Tijd: 13:00 uur - 14:30 uur Dit examen bestaat uit 6 pagina s. De opbouw van het examen is als volgt: - 20 meerkeuzevragen (maximaal 60

Nadere informatie

Zelfevaluatie Raad van Toezicht RvT

Zelfevaluatie Raad van Toezicht RvT werkveld datum Instemming/advies GMR Vaststelling RvT Vastgesteld CvB Organisatie 28-11-2012 n.v.t. 28-11-2012 n.v.t. Zelfevaluatie Raad van Toezicht RvT Inhoudsopgave 1. Procedure zelfevaluatie Raad van

Nadere informatie

ONDERSTAANDE TEKST BEVAT ENKELE RELEVANTE DELEN UIT HET CONCEPT-FUSIERAPPORT.

ONDERSTAANDE TEKST BEVAT ENKELE RELEVANTE DELEN UIT HET CONCEPT-FUSIERAPPORT. BEOOGDE ONTWIKKELINGEN ONDERSTAANDE TEKST BEVAT ENKELE RELEVANTE DELEN UIT HET CONCEPT-FUSIERAPPORT. BESTUURS- EN MANAGEMENT FILOSOFIE We zien de nieuwe organisatie als een vehikel om zowel de basisscholen

Nadere informatie

Informatienota. Kennisnemen van: 1. Inleiding

Informatienota. Kennisnemen van: 1. Inleiding Informatienota Aan: Van: Onderwerp: Portefeuillehouders: Datum collegebesluit 11 maart 2014 Geheim: Nee Commissie Bestuur Het college van burgmeester en wethouders LEAN maken van het bestuurlijke besluitvormingsproces

Nadere informatie

Kadernota xteme inhuur

Kadernota xteme inhuur Kadernota Externe inhuur Stuknummer: b!07.00560 gemeente Den Helder Concept Kadernota xteme inhuur Inhoudsopgave Kadernota Externe inhuur 1. Inleiding 3 2. Kaders 3 2.1. Definitie 3 2.2. Reikwijdte van

Nadere informatie

gemeente Eindhoven Raadsvoorstelinzake controleplan accountant 2013

gemeente Eindhoven Raadsvoorstelinzake controleplan accountant 2013 gemeente Eindhoven Raadsnummer 13R5570 Inboeknummer 13bst01755 Beslisdatum B&W 15 oktober 2013 Dossiernummer 13.42.251 Raadsvoorstelinzake controleplan accountant 2013 Inleiding Vanaf boekjaar 2010 is

Nadere informatie

Energiemanagementprogramma HEVO B.V.

Energiemanagementprogramma HEVO B.V. Energiemanagementprogramma HEVO B.V. Opdrachtgever HEVO B.V. Project CO2 prestatieladder Datum 7 december 2010 Referentie 1000110-0154.3.0 Auteur mevrouw ir. C.D. Koolen Niets uit deze uitgave mag zonder

Nadere informatie

Rapport opvolging bevindingen burgervisitatiecommissie 14ini03177

Rapport opvolging bevindingen burgervisitatiecommissie 14ini03177 Rapport opvolging bevindingen burgervisitatiecommissie 14ini03177 Inleiding De burgervisitatiecommissie heeft haar bevindingen gedeeld over hoe wij onze visie over onze veranderende rol van de gemeente

Nadere informatie

RAADSGR'.FFIE DORDRECHT. Het COLLEGE van BURGEMEESTER en WETHOUDERS van de gemeente DORDRECHT; BESLUIT

RAADSGR'.FFIE DORDRECHT. Het COLLEGE van BURGEMEESTER en WETHOUDERS van de gemeente DORDRECHT; BESLUIT Gemeentebestuur Dordrecht RAADSGR'.FFIE DORDRECHT BESLUIT Nr. SBC/03/555 Het COLLEGE van BURGEMEESTER en WETHOUDERS van de gemeente DORDRECHT; gezien het voorstel d.d. 2 december 03; BESLUIT 1. het projectplan

Nadere informatie

Rekenkamercommissie Wijdemeren

Rekenkamercommissie Wijdemeren Rekenkamercommissie Wijdemeren Protocol voor het uitvoeren van onderzoek 1. Opstellen onderzoeksopdracht De in het werkprogramma beschreven onderzoeksonderwerpen worden verder uitgewerkt in de vorm van

Nadere informatie

Voorstel aan de Raad. Datum raadsvergadering / Nummer raadsvoorstel 8 juni 2005 / 121/2005

Voorstel aan de Raad. Datum raadsvergadering / Nummer raadsvoorstel 8 juni 2005 / 121/2005 Datum raadsvergadering / Nummer raadsvoorstel 8 juni 2005 / 121/2005 Onderwerp Budgetverschuiving voor gemeentelijke voorziening DIVA Programma / Programmanummer Concernsturing / 8110 Portefeuillehouder

Nadere informatie

Planning & Control. Inleiding. Inhoudsopgave

Planning & Control. Inleiding. Inhoudsopgave Planning & Control Inleiding Planning & Control is de Engelse benaming voor coördinatie en afstemming. Het is gericht op interne plannings- en besturingsactiviteiten. Een heldere Planning & Control functie

Nadere informatie

Aan uw raad is het volgende toegezegd: Toezeggingen college van B&W in Commissies en Raad (september 2015) TCM 09 21 mei 2015

Aan uw raad is het volgende toegezegd: Toezeggingen college van B&W in Commissies en Raad (september 2015) TCM 09 21 mei 2015 Bedrijfsvoering De gemeenteraad van Bloemendaal Datum : 19 augustus 2015 Uw kenmerk : Ons kenmerk : 2015056815 Behandeld door : J. van der Hulst Doorkiesnummer : 023-522 5592 Onderwerp : Rapportage informatiebeveiliging

Nadere informatie

SERVICECODE AMSTERDAM

SERVICECODE AMSTERDAM SERVICECODE AMSTERDAM Inleiding Stadsdeel Zuidoost heeft de ambitie om tot de top drie van stadsdelen met de beste publieke dienstverlening van Amsterdam te horen. Aan deze ambitie wil het stadsdeel vorm

Nadere informatie

Titel Voorbeeld Offerte. 1 appalti.nl

Titel Voorbeeld Offerte. 1 appalti.nl Titel Voorbeeld Offerte 1 appalti.nl USB-stick Op de USB-stick treft u de volgende documenten aan: Document 1 Document 2 Document 3 2 appalti.nl Inhoudsopgave 1. INLEIDING... 4 2. DIENSTEN... 6 3. PROJECTPLANNING

Nadere informatie

Procesmanagement. Organisatieadvies. Opleiding en training. Informatiemanagement. Uw organisatie efficiënter ingericht en uw beleid op orde

Procesmanagement. Organisatieadvies. Opleiding en training. Informatiemanagement. Uw organisatie efficiënter ingericht en uw beleid op orde Organisatieadvies Uw organisatie efficiënter ingericht en uw beleid op orde Procesmanagement Uw bedrijfsprocessen inzichtelijk, efficiënt en onder regie Opleiding en training Praktijkgerichte en actuele

Nadere informatie

Richtlijn begrotingswijzigingen

Richtlijn begrotingswijzigingen Richtlijn begrotingswijzigingen Richtlijn begrotingswijzigingen... 1 Inleiding... 1 Wanneer vindt een aanpassing van de programmabegroting plaats... 1 Procesgang begrotingswijziging... 1 Procesbeschrijving

Nadere informatie

3 e Voortgangsrapportage dienst

3 e Voortgangsrapportage dienst 3 e Voortgangsrapportage dienst Inleiding De dienst OCW heeft een plan van aanpak verbetering kwaliteit jaarrekening opgesteld. Over de uitvoering van dit plan van aanpak is twee maal eerder via voortgangsrapportages

Nadere informatie

Rapport bij de jaarstukken 2007 provincies Noord-Brabant en Limburg

Rapport bij de jaarstukken 2007 provincies Noord-Brabant en Limburg Startnotitie Rapport bij de jaarstukken 2007 provincies Noord-Brabant en Limburg 1 Aanleiding voor het onderzoek In de jaarrekening en het jaarverslag leggen Gedeputeerde Staten jaarlijks verantwoording

Nadere informatie

Rekenkamercommissie Oostzaan

Rekenkamercommissie Oostzaan Rekenkamercommissie Oostzaan Jaarverslag 2010 Missie Rekenkamercommissie De rekenkamer heeft de ambitie om door middel van haar onderzoeken een positieve bijdrage te leveren aan de kwaliteit van het bestuur

Nadere informatie

Navigus. Navigus. Branchemodel Gemeenten. 28 november 2006, Oss. Achtergronden, visie en schermvoorbeelden. www.navigus.nl.

Navigus. Navigus. Branchemodel Gemeenten. 28 november 2006, Oss. Achtergronden, visie en schermvoorbeelden. www.navigus.nl. Branchemodel Gemeenten 28 november 2006, Oss Achtergronden, visie en schermvoorbeelden Slide 1 Agenda Opening en Welkom, Lia Berben, loco gemeentesectretaris van de gemeente Oss "De Beleids- en Beheerscyclus

Nadere informatie

EVALUATIE FUNCTIONEREN COMMISSIE SAMENLEVING 14 formulieren retour AGENDA. 1. Zijn de agenda's en stukken tijdig ontvangen?

EVALUATIE FUNCTIONEREN COMMISSIE SAMENLEVING 14 formulieren retour AGENDA. 1. Zijn de agenda's en stukken tijdig ontvangen? EVALUATIE FUNCTIONEREN COMMISSIE SAMENLEVING 14 formulieren retour Rol Griffie AGENDA 1. Zijn de agenda's en stukken tijdig ontvangen? Ja en neen 13 1 agenda's wel, stukken niet altijd. 2. Zijn de agenda's

Nadere informatie

Balanced Scorecard. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V.

Balanced Scorecard. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. Balanced Scorecard Een introductie Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 9 Inhoudsopgave 1 INLEIDING... 3 1.1 ALGEMEEN... 3 1.2 VERSIEBEHEER... 3 2 DE

Nadere informatie

Project Initiation Document. Afstudeerstage Geert Raaijmakers

Project Initiation Document. Afstudeerstage Geert Raaijmakers Project Initiation Document Afstudeerstage Geert Raaijmakers 2/11 Project Initiation Document Afstudeerstage Geert Raaijmakers Opdrachtnemer: Opdrachtgever: Website: Geert Raaijmakers namens Websdesign

Nadere informatie

Masterclass Sturen op rollen en verantwoordelijkheden? SKMBO 1 oktober 2015

Masterclass Sturen op rollen en verantwoordelijkheden? SKMBO 1 oktober 2015 Masterclass Sturen op rollen en verantwoordelijkheden? SKMBO 1 oktober 2015 Programma Korte kennismaking met introductie en verkenning van het thema Presentatie: Sturen op rollen en verantwoordelijkheden?

Nadere informatie

Follow up onderzoek naar minimabeleid

Follow up onderzoek naar minimabeleid Follow up onderzoek naar minimabeleid 1. Inleiding Op 20 mei 2009 is het rapport Onderzoek Minimabeleid Rekenkamercommissie Waterland verschenen. Dit rapport is in de raad van 27 oktober 2009 voor kennisgeving

Nadere informatie

Scenario s samenwerking in de regio

Scenario s samenwerking in de regio Scenario s samenwerking in de regio Opmerkingen vooraf: * Drie varianten naast elkaar gezet; 1. Gemeente blijft zelfstandig verder gaan; 2. Samenwerking BCH met 3D brede blik (dus vizier is vanuit gehele

Nadere informatie

REGELING AMBTELIJKE ORGANISATIE GEMEENTE HILLEGOM. Vastgesteld in vergadering van het college van de gemeente Hillegom op 5 oktober 2004, B&W nummer..

REGELING AMBTELIJKE ORGANISATIE GEMEENTE HILLEGOM. Vastgesteld in vergadering van het college van de gemeente Hillegom op 5 oktober 2004, B&W nummer.. REGELING AMBTELIJKE ORGANISATIE GEMEENTE HILLEGOM Vastgesteld in vergadering van het college van de gemeente Hillegom op 5 oktober 2004, B&W nummer.. HOOFDSTUK 1 Artikel 1 De structuur van de ambtelijke

Nadere informatie

Nadere uitwerking AO/IC. Uitvoeringsorganisatie De Groenzoom

Nadere uitwerking AO/IC. Uitvoeringsorganisatie De Groenzoom Nadere uitwerking AO/IC Uitvoeringsorganisatie De Groenzoom Datum: 10 juni 2015 Kenmerk: GZ-U3924 Versie: 1.0 Uitvoeringsorganisatie De Groenzoom Kleihoogt 7a 2651 KV Berkel en Rodenrijs Inhoudsopgave

Nadere informatie

Lean Six-Sigma. HealthRatio Operational Excellence

Lean Six-Sigma. HealthRatio Operational Excellence Lean Six-Sigma HealthRatio Operational Excellence De zorg werkt in een roerige omgeving Veel veranderingen leggen extra druk op zorginstellingen om goedkoper, efficiënter en transparanter te kunnen werken.

Nadere informatie

gemeente Eindhoven Kerntaak gekoppeld aan het werkprogramma van het college

gemeente Eindhoven Kerntaak gekoppeld aan het werkprogramma van het college gemeente Eindhoven Raadsnummer Inboeknummer 13R5271 13bst00404 Beslisdatum B&W 12 maart 2013 Dossiernummer 13.11.551 RaadsvoorstelVerbindende kracht - Samen voor elkaar: de ontwikkeling van samenkracht

Nadere informatie

Functieprofiel: Directeur Service Eenheid Functiecode: 0206

Functieprofiel: Directeur Service Eenheid Functiecode: 0206 Functieprofiel: Directeur Service Eenheid Functiecode: 0206 Doel Voorbereiden en uitvoeren van het beleid van in het algemeen en van de eigen service in het bijzonder, alsmede het leidinggeven aan de werkzaamheden

Nadere informatie