Twee patiënten met een geïsoleerde traumatische subscapularispeesruptuur

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Twee patiënten met een geïsoleerde traumatische subscapularispeesruptuur"

Transcriptie

1 casuïstische mededelingen Twee patiënten met een geïsoleerde traumatische subscapularispeesruptuur H.C.van der Veen en J.J.A.M.van Raaij Een 65-jarige man en een 55-jarige vrouw werden verwezen naar de polikliniek Orthopedie wegens aanhoudende klachten van de rechter schouder, respectievelijk 5 en 16 maanden na een val. Bij lichamelijk onderzoek hadden beiden pijn in de schouder en afgenomen kracht bij endorotatie van de rechter arm. Bij beide patiënten liet echografie van de schouder een subscapularispeesruptuur zien, die bij de eerste patiënt nog bevestigd werd met een MRI-scan. De behandeling bestond uit operatief herstel van de pees via een deltopectorale benadering, gevolgd door het dragen van een exorotatiebeperkende draagband. Na een half jaar was de eerste patiënt klachtenvrij en had de tweede patiënt nog pijn bij liggen op de aangedane schouder. De geïsoleerde traumatische subscapularispeesruptuur komt weinig voor en wordt vaak niet of niet tijdig herkend. Diagnostische vertraging heeft een duidelijk negatieve invloed op het succes van de operatieve behandeling. Het achterhalen van het traumamechanisme, aandacht voor de lokalisatie van de klachten en het toepassen van eenvoudige diagnostica als de lift-off -test en de belly press -test kunnen leiden tot het eerder onderkennen van dit type letsel. Ned Tijdschr Geneeskd. 2007;151:971-6 De M. subscapularis is de grootste en krachtigste spier van de rotatorenmanchet ( rotator cuff ). Deze spier heeft als oorsprong de anterieure zijde van de scapula en als peesinsertie voor het grootste deel het tuberculum minus, waar hij de bicepspees in de sulcus intertubercularis stabiliseert. De belangrijkste functie van de M. subscapularis is endorotatie van de humerus; tevens levert de spier een bijdrage aan de stabiliteit van het glenohumerale gewricht. Een geïsoleerde ruptuur van de subscapularispees is zeldzaam en wordt in de acute fase vaak niet herkend. Het direct vaststellen van dit type ruptuur is echter van belang voor het welslagen van de behandeling. Aan de hand van 2 casussen beschrijven wij het klinische beeld, de diagnostische mogelijkheden en de operatieve therapie. Uit beide casussen blijkt het belang van de anamnese en van het gebruik van specifieke tests bij lichamelijk onderzoek voor het onderkennen van de aandoening en het instellen van de juiste behandeling. ziektegeschiedenissen Medisch Centrum Leeuwarden, afd. Orthopedie, Postbus 888, 8901 BR Leeuwarden. Hr.H.C.van der Veen, assistent-geneeskundige. Martini Ziekenhuis, afd. Orthopedie, Groningen. Hr.dr.J.J.A.M.van Raaij, orthopedisch chirurg. Correspondentieadres: hr.h.c.van der Veen Patiënt A, een 65-jarige man, presenteerde zich op het orthopedisch spreekuur met aanhoudende klachten van de rechter schouder. Hij was 5 maanden eerder op die schouder gevallen toen hij van de trap struikelde. De pijnklachten waren meteen na dit trauma begonnen, waren dag en nacht aanwezig en waren gelokaliseerd aan de voorzijde van de schouder. Patiënt was 3 maanden eerder ook al gezien op het spreekuur. Toen werden de klachten geduid als passend bij een frozen shoulder en was fysiotherapie voorgeschreven. Deze had echter geen effect. Bij lichamelijk onderzoek, dat werd bemoeilijkt door de pijnklachten, was er drukpijn over het voorste schouderkapsel en over de bicepspeesgroeve. Endorotatie tegen weerstand gaf pijn aan de voorzijde van de schouder en de zogenaamde lift-off -test was positief. Bij de lift-offtest wordt de aangedane arm passief tot maximaal achter de rug geëndoroteerd (figuur 1). De testuitslag is positief als de patiënt niet in staat is deze positie actief te handhaven en de handrug niet van de rug kan afhouden zonder de elleboog te strekken. Conventionele röntgenopnamen van de schouder lieten geen afwijkingen zien. Vanwege het klinische vermoeden van een subscapularispeesruptuur werd een echogram gemaakt, dat de diagnose bevestigde. Tevens werd MRI verricht ter beoordeling van de pees- en spierkwaliteit. Daarbij werd een totale peesruptuur gezien (figuur 2). De behandeling bestond uit een operatie via een deltopectorale benadering. Hierbij werd het mediale deel van de geruptureerde subscapularispees gemobiliseerd en vervolgens gereïnsereerd aan het nog staande subscapularisweefsel ter hoogte van het tuberculum minus. De postoperatieve behandeling bestond uit exorotatiebeperking met een draagband ( sling ) gedurende 6 weken. Een half jaar na de ingreep was patiënt pijnvrij en 100% tevreden over het resultaat. Ned Tijdschr Geneeskd april;151(17) 971

2 de buik te drukken (figuur 3a). De testuitslag is positief en duidt op een subscapularispeesruptuur als hierbij de humerus exoroteert en de elleboog richting de flank beweegt (figuur 3b). Er vond operatief herstel plaats via de deltopectorale benadering. Peroperatief viel op dat het subscapularispeesweefsel van matige kwaliteit was en dat er in de spier vettige infiltratie en uitgebreide verlittekening was. Het peesweefsel werd end-to-end ingenomen (gereefd) en gehecht. Postoperatief kreeg patiënte gedurende 6 weken een exorotatiebeperkende sling. Na een half jaar had zij duidelijk minder klachten, echter, s nachts kon ze nog steeds niet zonder pijn op haar rechter schouder liggen. beschouwing figuur 1. Voorbeeld van een negatieve uitslag van de lift-off - test. Bij deze test vindt achter de rug passieve endorotatie van de arm plaats tot een maximum. Als de patiënt deze positie niet actief kan handhaven en de handrug van de rug kan afhouden zonder de elleboog te strekken, spreekt men van een positieve uitslag; die wijst op afname van de endorotatiekracht. Patiënt B, een 55-jarige vrouw, presenteerde zich met aanhoudende klachten van de rechter schouder na een trauma 16 maanden eerder. Zij was destijds op vakantie in Griekenland gestruikeld, waarbij zij met haar rechter schouder een geforceerde exorotatie- en abductiebeweging had gemaakt. Tijdens het trauma had zij iets voelen knappen. Sindsdien had zij continu pijn aan de voorzijde van haar schouder. Patiënte was aanvankelijk vanwege de aanhoudende atypische klachten naar de revalidatiearts verwezen. Deze dacht aan subacromiaal impingement en had een echo van de schouder laten maken. Hierbij werd een ruptuur van de subscapularispees geconstateerd. Bij lichamelijk onderzoek bleek inderdaad dat endorotatie pijnlijk en beperkt was en dat de belly press -test positief was. De belly-presstest of het napoleonteken, een verwijzing naar de manier waarop Napoleon met de hand op de buik geportretteerd werd, kan worden toegepast als de patiënt een endorotatiebeperking heeft. Hierbij wordt de handpalm op de buik geplaatst, met de elleboog 90 in flexie. De patiënt wordt vervolgens gevraagd de hand tegen Een geïsoleerde ruptuur van de subscapularispees ten gevolge van een trauma is relatief zeldzaam. Meestal gaat het bij rotatorcuffletsels om een peesruptuur van de M. infraspinatus of de M. supraspinatus, doordat deze pezen ten tijde van het trauma vaak al enige mate van degeneratie vertonen en dus kwetsbaar zijn. Deze degeneratie hangt samen met het natuurlijke verouderingsproces. Bij 4-8,5% van de rotatorcuffletsels is de subscapularispees betrokken. 1 Geïsoleerd komt de subscapularispeesruptuur nog minder vaak voor. 2 Vanwege de, op het eerste gezicht, veelal aspecifieke klachten wordt dit letsel vaak niet of pas op een laat tijdstip ontdekt, zoals ook het geval was bij patiënt B. 3 Traumamechanisme en klinische presentatie. Het typische mechanisme dat tot een subscapularispeesruptuur leidt, bestaat uit geforceerde exorotatie dan wel hyperextensie van de geabduceerde arm. 2 Ook is de subscapularispeesruptuur beschreven bij anterieure schouderluxaties 4 5 en bij directe schoudertraumata, zoals bij patiënt A. 2 6 Pijn is een belangrijk symptoom, en beperkt ook de schouderfunctie. Anders dan bij M. supraspinatuspeesrupturen is de pijn vaak niet alleen aanwezig bij elevatie boven het schouderniveau, maar ook bij elevatie daaronder. 7 Tevens wordt de pijn met name aan de anterieure zijde van de schouder aangegeven en zijn de pijnklachten ook s nachts aanwezig. 8 Typisch is het onvermogen om met de hand iets uit de achterste broekzak te pakken. Het lichamelijk onderzoek bij patiënten met een subscapularispeesruptuur laat een toegenomen passieve exorotatie en zwakte bij endorotatie zien. Dit laatste komt tot uiting bij de reeds genoemde lift-offtest en ook bij de bellypresstest. 7 Classificatie van subscapularispeesrupturen. Over het algemeen worden rotatorcuffrupturen, net als overige peesrupturen, onderverdeeld naar de omvang van de ruptuur middels de begrippen partieel en volledige dikte. Er zijn ook classificaties die specifiek zijn voor subscapularispeesrupturen, maar deze zijn nog in ontwikkeling en worden met 972 Ned Tijdschr Geneeskd april;151(17)

3 a b tuberculum majus bicepspees tuberculum minus geretraheerde subscapularispees tuberculum minus subscapularispees caput humeri M. deltoideus M. infraspinatus scapula atrofie M. subscapularis M. deltoideus scapula M. subscapularis figuur 2. (a) Axiale, T 1 -gewogen MRI-scan van de rechter schouder van patiënt A; er is een totale ruptuur en retractie van de subscapularispees zichtbaar en atrofie van de M. subscapularis; (b) ter vergelijking een niet-afwijkend beeld. name gebruikt in vergelijkende studies. Zo is er de classificatie van Pfirrmann et al. in 3 graden. 9 Een graad 1-ruptuur duidt op een betrokkenheid van minder dan een kwart van de craniocaudale dimensie van de subscapularispees. Graad 2 duidt op een betrokkenheid van meer dan een kwart van de pees. Graad 3 betekent een complete avulsie van de subscapularispees van het tuberculum minus. Een andere classificatiemethode houdt rekening met de dikte en de lengte van de ruptuur en al dan niet aanwezige retractie van de pees. 10 Beeldvormende diagnostiek. Bij een patiënt met aanwijzingen voor een subscapularispeesruptuur vormt beeldvormende diagnostiek een noodzakelijke aanvulling op de anamnese en het lichamelijk onderzoek. Hierbij gaat het niet alleen om bevestiging van de subscapularispeesruptuur, maar ook om het aantonen of uitsluiten van begeleidend letsel, zoals letsel van de biceps- of supraspinatuspees. Een conventionele röntgenfoto heeft over het algemeen geen toegevoegde waarde, hoewel men hiermee wel een avulsiefractuur van het tuberculum minus kan uitsluiten. Tevens is er op een axillaire röntgenopname soms, bij langer bestaande subscapularispeesrupturen, een subluxatiestand van de humeruskop naar de anterieure zijde te zien. 11 CT-artrografie, echografie en MR-artrografie zijn bruikbare diagnostische methoden om een subscapularispeesruptuur aan te tonen. CT-artrografie wordt tegenwoordig alleen toegepast indien er contra-indicaties zijn voor MRI-onderzoek, zoals de aanwezigheid van een pacemaker. CT-onderzoek laat een kenmerkend beeld zien, waarbij contrastextravasatie plaatsvindt van het glenohumerale gewricht naar het tuberculum minus. 12 Een CT-scan zou beter dan een MRI-scan en een echogram de anatomische structuren van de schouder in beeld brengen en tevens enige Ned Tijdschr Geneeskd april;151(17) 973

4 a b figuur 3. Voorbeelden van de belly press -test: (a) een negatieve en (b) een positieve uitslag. De patiënt wordt gevraagd met de handpalm op de buik te duwen. Bij een positieve uitslag exoroteert de humerus en beweegt de elleboog richting de flank tijdens druk van de hand op de buik. Dit wijst op zwakke endorotatiekracht en past bij een geïsoleerde traumatische subscapularispeesruptuur. prognostische waarde hebben doordat deze de mate van spieratrofie en de conditie van het gewrichtsoppervlak aantoont. 13 Echografie heeft als voordeel dat deze goedkoop en non-invasief is. De methode is een bekend en bruikbaar diagnosticum voor het beoordelen van de rotatorcuff. Voor het vaststellen van de subscapularispeesruptuur is de sensitiviteit ervan % en de specificiteit 85-93%. Met echografie is het moeilijker om onderscheid te maken tussen grotere rupturen van gedeeltelijke dikte en die van volledige dikte. Als het gaat om het detecteren en graderen van subscapularispeesrupturen is MR-artrografie een nauwkeuriger diagnosticum. Prognostische factoren, zoals vettige degeneratie en spieratrofie, zijn met MRI beter vast te stellen dan met CT, evenals een luxatie of subluxatie van de bicepspees. 11 Voor het aantonen van subscapularispeesrupturen is voor MR-artrografie een sensitiviteit van 91% en een specificiteit van 86% beschreven. 9 In het algemeen gaat bij een vermoeden van subscapularispeesletsel de voorkeur uit naar echografie vanwege de hoge mate van beschikbaarheid en de relatief lage kosten. Indien er na echografie nog twijfel bestaat over de classificatie van de ruptuur of indien men, met name bij oudere letsels, geïnformeerd wil zijn over de spier- en peeskwaliteit, zoals het geval was bij patiënt A, is MRI geïndiceerd. Hierbij voldoet MRI zonder intra-articulaire toediening van contrastvloeistof, maar indien beschikbaar heeft MR-artrografie met contrasttoediening de voorkeur. Opgemerkt dient te worden dat de keuze voor echografie of voor MRI vanzelfsprekend ook samenhangt met de deskundigheid van de uitvoerend en beoordelend radioloog. Therapie. Een niet-behandelde traumatische volledige subscapularispeesruptuur leidt tot chronische schouderpijn en een verminderde schouderfunctie. 2 3 Conservatieve therapie geeft slechte resultaten. 11 Primair operatief herstel bij een volledige ruptuur van de subscapularispees is dan ook aangewezen, mede vanwege het feit dat vroege interventie bij traumatische rupturen tot een betere uitkomst leidt dan latere, 8 16 hetgeen ook blijkt uit het beloop bij patiënt B. Wanneer direct operatief herstel van een oudere ruptuur onmogelijk is, kan er een spier- en peestranspositie verricht worden. Zo zijn bijvoorbeeld transposities van de M. pectoralis minor en de M. pectoralis major naar het tuberculum minus beschreven Open chirurgische benadering. Voor het herstel van een traumatische subscapularispeesruptuur zijn er 2 benaderingen: 974 Ned Tijdschr Geneeskd april;151(17)

5 de deltopectorale en de transdeltoïdale. De keuze voor een van beide hangt af van verschillende factoren. Over het algemeen gaat de voorkeur uit naar de deltopectorale benadering, met name bij acute geïsoleerde rupturen. 18 Hierbij is de subscapularispees van craniaal tot caudaal goed te zien en veilig te mobiliseren. Ook de N. axillaris is goed te zien en kan zo gespaard worden. 19 Bij de transdeltoïdale benadering is het moeilijk toegang te krijgen tot het caudale gedeelte van de subscapularispees. Bij een craniale ruptuur of bij gecombineerd cuffletsel kan deze benadering echter wél toereikend zijn. Subscapularispeesrupturen gaan vaak gepaard met secundaire bicepspeesafwijkingen. De bicepspees kan gesubluxeerd of gedegenereerd zijn. Bij beide afwijkingen gaat de voorkeur uit naar een tenodese of tenotomie van de bicepspees. Vaak wordt om cosmetische redenen gekozen voor een tenodese. De geruptureerde subscapularispees kan worden bevestigd aan het tuberculum minus met behulp van niethechtingen ( staples ), transossale hechtingen of botankers Ook is het soms mogelijk om de ruptuur end-to-end te hechten. In de postoperatieve fase wordt gedurende 6 weken passief geoefend, waarbij exorotatie vermeden wordt; hierna kan de patiënt overgaan op actieve oefeningen. Weerstandsoefeningen kunnen pas worden gestart na minstens 3-4 maanden. Het herstellen van de subscapularispees via de open benadering geeft goede resultaten, mits men in het diagnostische traject niet te veel vertraging oploopt Er is een duidelijke afname van de pijnklachten bij adl en van de nachtelijke pijn, en herstel van spierkracht. Artroscopische benadering. De artroscopische benadering van het geïsoleerde subscapularispeesletsel wordt pas sinds enkele jaren toegepast. In 2002 werd de behandeling voor het eerst beschreven. 20 Door middel van artroscopie met speciale scopen en alternatieve toegangen ( portals ) kan men de gehele insertie van de subscapularispees goed beoordelen. 21 Toch is het een technisch lastige ingreep, omdat er aan de anterieure zijde weinig ruimte is voor het vasthechten van de subscapularispees. Men pleit dan ook voor een open benadering indien de subscapularispees bij artroscopie niet goed in beeld te brengen is De postoperatieve behandeling is gelijk aan die bij de open behandeling van een subscapularispeesruptuur. Er is tot dusverre weinig gepubliceerd over de resultaten van de artroscopische benadering. Twee studies lieten een statistisch significante verbetering van de University of California, Los Angeles (UCLA)-score zien, 20 een statistisch significante afname van de pijn, gemeten met een visuele analoge schaal, en een verbetering van de American Shoulder and Elbow Society -index. 22 conclusie De geïsoleerde traumatische subscapularispeesruptuur is een letsel dat vaak niet of niet tijdig wordt herkend. De vertraging in het diagnostische traject heeft een duidelijk negatieve invloed op het succes van de operatieve behandeling. Het achterhalen van het traumamechanisme en aandacht voor de lokalisatie van de klachten, tezamen met een eenvoudig diagnosticum als de lift-offtest en de belly-presstest, kan leiden tot het eerder onderkennen van de aandoening. De foto s werden vervaardigd door de afdeling Medische Fotografie van het Medisch Centrum Leeuwarden. J.M.P.Collins, radioloog, Medisch Centrum Leeuwarden, beoordeelde de MRI-afbeeldingen. Belangenconflict: geen gemeld. Financiële ondersteuning: geen gemeld. Aanvaard op 18 december 2006 Literatuur 1 Mansat P, Frankle MA, Cofield RH. Tears in the subscapularis tendon: descriptive analysis and results of surgical repair. Joint Bone Spine. 2003;70: Deutsch A, Altchek DW, Veltri DM, Potter HG, Warren RF. Traumatic tears of the subscapularis tendon. Clinical diagnosis, magnetic resonance imaging findings, and operative treatment. Am J Sports Med. 1997;25: Resch H, Povacz P, Ritter E, Matschi W. Transfer of the pectoralis major muscle for the treatment of irreparable rupture of the subscapularis tendon. J Bone Joint Surg Am. 2000;82: Hauser ED. Avulsion of the tendon of the subscapularis muscle. J Bone Joint Surg Am. 1954;36-A: Neviaser RJ, Neviaser TJ, Neviaser JS. Concurrent rupture of the rotator cuff and anterior dislocation of the shoulder in the older patient. J Bone Joint Surg Am. 1988;70-A: Kreuz PC, Remiger A, Lahm A, Herget G, Gachter A. Comparison of total and partial traumatic tears of the subscapularis tendon. J Bone Joint Surg Br. 2005;87: Gerber C, Krushell RJ. Isolated rupture of the tendon of the subscapularis muscle. Clinical features in 16 cases. J Bone Joint Surg Br. 1991;73: Gerber C, Hersche O, Farron A. Isolated rupture of the subscapularis tendon. J Bone Joint Surg Am. 1996;78: Pfirrmann CW, Zanetti M, Weishaupt D, Gerber C, Hodler J. Subscapularis tendon tears: detection and grading at MR arthrography. Radiology. 1999;213: Bennett WF. Subscapularis, medial and lateral head coracohumeral ligament insertion anatomy. Arthroscopic appearance and incidence of hidden rotator interval lesions. Arthroscopy. 2001;17: Ticker JB, Warner JJ. Single-tendon tears of the rotator cuff. Evaluation and treatment of subscapularis tears and principles of treatment for supraspinatus tears. Orthop Clin North Am. 1997;28: Walch G, Nove-Josserand L, Boileau P, Levigne C. Subluxations and dislocations of the tendon of the long head of the biceps. J Shoulder Elbow Surg. 1998;7: Travis RD, Burkhead jr WZ, Doane R. Technique for repair of the subscapularis tendon. Orthop Clin North Am. 2001;32: Farin P, Jaroma H. Sonographic detection of tears of the anterior portion of the rotator cuff (subscapularis tendon tears). J Ultrasound Med. 1996;15: Ned Tijdschr Geneeskd april;151(17) 975

6 15 Teefey SA, Hasan SA, Middleton WD, Patel M, Wright RW, Yamaguchi K. Ultrasonography of the rotator cuff. A comparison of ultrasonographic and arthroscopic findings in one hundred consecutive cases. J Bone Joint Surg Am. 2000;82: Edwards TB, Walch G, Sirveaux F, Mole D, Nove-Josserand L, Boulahia A, et al. Repair of tears of the subscapularis. J Bone Joint Surg Am. 2005;87: Wirth MA, Rockwood jr CA. Operative treatment of irreparable rupture of the subscapularis. J Bone Joint Surg Am. 1997;79: Lyons RP, Green A. Subscapularis tendon tears. J Am Acad Orthop Surg. 2005;13: Yung SW, Lazarus MD, Harryman 2nd DT. Practical guidelines to safe surgery about the subscapularis. J Shoulder Elbow Surg. 1996; 5: Burkhart SS, Tehrany AM. Arthroscopic subscapularis tendon repair. Technique and preliminary results. Arthroscopy. 2002;18: Richards DP, Burkhart SS, Lo IK. Subscapularis tears: arthroscopic repair techniques. Orthop Clin North Am. 2003;34: Bennett WF. Arthroscopic repair of isolated subscapularis tears. A prospective cohort with 2- to 4-year follow-up. Arthroscopy. 2003; 19: Abstract Two patients with an isolated traumatic rupture of the subscapular tendon. A man aged 65 and a woman aged 55 were referred to the orthopaedic clinic because of persistent pain in the right shoulder following a fall, 5 and 16 months earlier respectively. On physical examination they were found to have a painful shoulder and loss of strength on endorotation of the right arm. Ultrasound examination of the shoulder revealed subscapular tendon rupture in both patients, this was confirmed by MRI scan in the first patient. Treatment was operative repair of the tendon by a deltopectoral approach, followed by wearing a exorotation-limiting sling. After six months the first patient was free of complaints and the second patient was still experiencing pain when laying on the right shoulder. An isolated traumatic rupture of the subscapular tendon is uncommon and is often misdiagnosed or only discovered later. This diagnostic delay negatively influences the success of operative treatment. Focusing attention on the typical trauma mechanism, the character of the symptoms and the use of simple physical examination such as the lift-off test or the belly press test can lead to the correct diagnosis. Ned Tijdschr Geneeskd. 2007;151: Ned Tijdschr Geneeskd april;151(17)

Schouderproblemen te boven Rotator Cuff Laesies. R Corveleijn Orthopedisch Chirurg

Schouderproblemen te boven Rotator Cuff Laesies. R Corveleijn Orthopedisch Chirurg Schouderproblemen te boven Rotator Cuff Laesies R Corveleijn Orthopedisch Chirurg M. Supraspinatus M. Infraspinatus M. Subscapularis M. Teres minor Rotatorcuff Functie rotatorcuff Mobiliteit elevatie rotaties

Nadere informatie

Vergelijkende studie voor behandeling van achillespeestendinose

Vergelijkende studie voor behandeling van achillespeestendinose Vergelijkende studie voor behandeling van achillespeestendinose Studie Universitair Ziekenhuis Antwerpen Dienst Fysische Geneeskunde en Revalidatie Totaal 40 patiënten: 20 met hyaluronacidinfiltraties

Nadere informatie

Luxaties van schouder elleboog en vingers. Compagnonscursus 2012

Luxaties van schouder elleboog en vingers. Compagnonscursus 2012 Luxaties van schouder elleboog en vingers Compagnonscursus 2012 De schouder - Epidemiologie Meest gedisloceerde gewricht: NL 2000/jaar op SEH 45% van alle luxaties betreffen schouder 44% in de leeftijdsgroep

Nadere informatie

Lichamelijk onderzoek

Lichamelijk onderzoek Hoofdstuk 3 Lichamelijk onderzoek Het lichamelijk onderzoek omvat de volgende onderdelen: -- inspectie in rust -- passief en actief uitgevoerd onderzoek naar de beweeglijkheid van de cervicale wervelkolom,

Nadere informatie

Lieven De Wilde, MD, PhD Alexander Van Tongel, MD Department of Orthopedic Surgery Gent University Hospital

Lieven De Wilde, MD, PhD Alexander Van Tongel, MD Department of Orthopedic Surgery Gent University Hospital Klinisch onderzoek van de schouder Lieven De Wilde, MD, PhD Alexander Van Tongel, MD Department of Orthopedic Surgery Gent University Hospital Klinisch onderzoek van de schouder 12 stappen Stap 1: Anamnese

Nadere informatie

De schouder. Dirk van Oostveen Orthopaedisch chirurg. Jeroen Bosch Ziekenhuis Orthopedie en Traumatologie s-hertogenbosch

De schouder. Dirk van Oostveen Orthopaedisch chirurg. Jeroen Bosch Ziekenhuis Orthopedie en Traumatologie s-hertogenbosch De schouder Dirk van Oostveen Orthopaedisch chirurg Jeroen Bosch Ziekenhuis Orthopedie en Traumatologie s-hertogenbosch DE Schouder? Aandoeningen Traumatologische afwijkingen fracturen Instabiliteit

Nadere informatie

Rotator cuff scheur. De meeste scheuren treden op in de supraspinatus maar andere delen van de pees kunnen ook zijn aangedaan.

Rotator cuff scheur. De meeste scheuren treden op in de supraspinatus maar andere delen van de pees kunnen ook zijn aangedaan. Rotator Cuff Scheur Rotator cuff scheur Inleiding Een rotator cuff scheur is een vaak voorkomende oorzaak van pijn en ongemak in de schouder bij een volwassene. De rotator cuff bestaat uit 4 spieren en

Nadere informatie

Eerste bijeenkomst 2014 van het Schouder Netwerk Twente. 3 Juni 2014, Saxion Hogeschool Enschede.

Eerste bijeenkomst 2014 van het Schouder Netwerk Twente. 3 Juni 2014, Saxion Hogeschool Enschede. Eerste bijeenkomst 2014 van het Schouder Netwerk Twente. 3 Juni 2014, Saxion Hogeschool Enschede. AGENDA 03-06-2014; F 1.09. 17:30 18:30 uur: ontvangst, mededelingen bestuur. 18:30 19:15 uur: Inhoud theorie;

Nadere informatie

Schouder instabiliteit

Schouder instabiliteit Schouder instabiliteit 16 maart 2011 SchouderWerkgroep Groene Hart Ron Onstenk Shoulder stabilizers 1. Statisch 2. Dynamisch Shoulder stabilizers 1. Statisch: - ossaal - capsulair --Labrum --GH ligamenten

Nadere informatie

Diagnostiek aan de schoudergordel. Model orthopedische geneeskunde ( James Cyriax) (Dos winkel)

Diagnostiek aan de schoudergordel. Model orthopedische geneeskunde ( James Cyriax) (Dos winkel) Diagnostiek aan de schoudergordel Model orthopedische geneeskunde ( James Cyriax) (Dos winkel) Doorsnede art. humeri bicepspees, loopt door bovenkant van kapsel en voorkomt inklemming van kapsel in gewrichtsspleet

Nadere informatie

Echografie in de schouderdiagnostiek.

Echografie in de schouderdiagnostiek. Echografie in de schouderdiagnostiek. Arjan Ouweneel VOF 4C Echografie in de schouderdiagnostiek. A. Ouweneel, juni 2005 Afstudeeropdracht Verkorte Opleiding Fysiotherapie Hogeschool van Utrecht Samenvatting:

Nadere informatie

Cover Page. The handle holds various files of this Leiden University dissertation.

Cover Page. The handle  holds various files of this Leiden University dissertation. Cover Page The handle http://hdl.handle.net/1887/20570 holds various files of this Leiden University dissertation. Author: Zwaal, Peer van der Title: On rotator cuff tears : studies on evaluation, clinical

Nadere informatie

NVAB Richtlijn Klachten aan Arm, Nek of Schouder. Werk en KANS. 11-5-2015 Hoge School Leiden. Dr. Leo. A.M. Elders

NVAB Richtlijn Klachten aan Arm, Nek of Schouder. Werk en KANS. 11-5-2015 Hoge School Leiden. Dr. Leo. A.M. Elders NVAB Richtlijn Klachten aan Arm, Nek of Schouder 1 11-5-2015 Hoge School Leiden Dr. Leo. A.M. Elders Werk en KANS Tel: 06-55741585 E-mail: info@nvka.nl Inhoud presentatie Schouderklachten /SAPS Epidemiologie

Nadere informatie

Schouderpathologie voorde huisarts

Schouderpathologie voorde huisarts Schouderpathologie voorde huisarts Linda Cervenka Ellen de Wit Ron Onstenk April 2012 Schouderklachten?? Nekklachten Radiculaire klachten CTS Infectieus Polymyalgia Schouder/POB klachten Gecombineerd Schouder

Nadere informatie

DE ROTATOR CUFF. Hennie Verburg

DE ROTATOR CUFF. Hennie Verburg DE ROTATOR CUFF Hennie Verburg INLEIDING Anatomie Prevalentie en Demografie Ruptuur types Wanneer opereren ANATOMIE Anatomie cuff insertie The Footprint: Curtis et al Arthroscopy 2006 Anatomie cuff insertie

Nadere informatie

Schouderinstabiliteit

Schouderinstabiliteit Schouderinstabiliteit Dr. Hans Van der Bracht www.orthopedie-web.be Opbouw Anatomie Classificaties Anamnese / KO / beeldvorming Behandeling Anterieure Schouderluxatie Posterieure schouderinstabiliteit

Nadere informatie

Tweede bijeenkomst 2008 van het Schouder Netwerk Twente. 9 december 2008, Saxion Hogeschool Enschede.

Tweede bijeenkomst 2008 van het Schouder Netwerk Twente. 9 december 2008, Saxion Hogeschool Enschede. Tweede bijeenkomst 2008 van het Schouder Netwerk Twente. 9 december 2008, Saxion Hogeschool Enschede. AGENDA 09-12-2008. 18:30 19:00 uur: Ontvangst. 19:00 19:30 uur: Mededelingen van het bestuur; -Maria

Nadere informatie

Schouderdecompressie en/of behandeling cuff ruptuur

Schouderdecompressie en/of behandeling cuff ruptuur Schouderdecompressie en/of behandeling cuff ruptuur Uw behandelend arts heeft u geadviseerd uw schouderklachten operatief te behandelen. U hebt klachten in uw schouder en bovenarm die ontstaan door het

Nadere informatie

Rotator cuff scheur. Orthopedie

Rotator cuff scheur. Orthopedie Rotator cuff scheur Orthopedie Inhoudsopgave Rotator cuff scheur...4 Oorzaken...4 Klachten...5 Diagnose en onderzoek...5 De behandeling...6 De operatie...6 Na de operatie...7 Complicaties...8 Contact...9

Nadere informatie

Orthopedie Arthroscopische subacromiale decompressie van de schouder (Neerplastiek)

Orthopedie Arthroscopische subacromiale decompressie van de schouder (Neerplastiek) Orthopedie Arthroscopische subacromiale decompressie van de schouder (Neerplastiek) Inleiding Uw orthopedisch chirurg heeft u geadviseerd om uw schouderklachten operatief te behandelen met behulp van een

Nadere informatie

Hevige pijn ter hoogte van de schoudertop als gevolg van een forse schouderduw, bij een 23-jarige topvoetballer

Hevige pijn ter hoogte van de schoudertop als gevolg van een forse schouderduw, bij een 23-jarige topvoetballer 9 2 Hevige pijn ter hoogte van de schoudertop als gevolg van een forse schouderduw, bij een 23-jarige topvoetballer Dos Winkel en Koos van Nugteren Introductie Het verhaal van een topvoetballer met acute

Nadere informatie

Cuffrepair. Schoudergewricht. Orthopedie. 6065p ORT.031/1109.CV Zorgcommunicatie www.amphia.nl

Cuffrepair. Schoudergewricht. Orthopedie. 6065p ORT.031/1109.CV Zorgcommunicatie www.amphia.nl Cuffrepair Schoudergewricht Orthopedie 6065p ORT.031/1109.CV Zorgcommunicatie www.amphia.nl Inleiding U wordt binnenkort in het Amphia Ziekenhuis verwacht voor een operatie aan de schouder. De orthopedisch

Nadere informatie

Update schouderpathologie 2013

Update schouderpathologie 2013 Update schouderpathologie 2013 Symposium orthopedie Sint-Truiden 30 november 2013 Echografie: Sherpa van de eerste lijn Stefaan Verhamme Symposium orthopedie: update schouderchirurgie 2013 Anatomie Beenderige

Nadere informatie

Kennis Quiz. SNN congres 2015

Kennis Quiz. SNN congres 2015 Schouder Netwerk en Nederland Kennis Quiz SNN congres 2015 De kennisquiz is live gescoord met behulp van het Voxvote software programma. De goede antwoorden zijn vet weergegeven. Over de uitslagen: geen

Nadere informatie

Een 40 jarige man met hevige pijn ter hoogte van het distale deel van de bovenarm bij een worp tijdens honkbal

Een 40 jarige man met hevige pijn ter hoogte van het distale deel van de bovenarm bij een worp tijdens honkbal 3 Een 40 jarige man met hevige pijn ter hoogte van het distale deel van de bovenarm bij een worp tijdens honkbal Dos Winkel Introductie Sporten waarbij men met maximale kracht een bal moet werpen of slaan,

Nadere informatie

SNT KLINISCHE TESTS. Dia 1 / 64

SNT KLINISCHE TESTS. Dia 1 / 64 SNT KLINISCHE TESTS Tests letsels rotator cuff (lag tests): dia s 2 9. Tests scapula diskinesie: dia s 10-14. (Klassieke) Tests bij impingement: dia s 15 28. Tests voor lengte dorsale kapsel: dia s 29

Nadere informatie

Helder en transparant aan de patiënt en aan de mede- en vervolgbehandelaars, de oorzaak en gevolgen van de aandoening en de keuzemogelijkheden van

Helder en transparant aan de patiënt en aan de mede- en vervolgbehandelaars, de oorzaak en gevolgen van de aandoening en de keuzemogelijkheden van Helder en transparant aan de patiënt en aan de mede- en vervolgbehandelaars, de oorzaak en gevolgen van de aandoening en de keuzemogelijkheden van behandeling uit te leggen. Eenduidige terminologie tussen

Nadere informatie

De PASTA laesie. en andere partiële rupturen van de supraspinatuspees. schouderdiagnostiek met de focus op Echografie/Ultrasound

De PASTA laesie. en andere partiële rupturen van de supraspinatuspees. schouderdiagnostiek met de focus op Echografie/Ultrasound De PASTA laesie en andere partiële rupturen van de supraspinatuspees schouderdiagnostiek met de focus op Echografie/Ultrasound De gebruikte afbeeldingen hebben een leerdoel en zijn ondersteuningen en/of

Nadere informatie

Rotator cuff impingement. Beate Dejaco-Lanz Sportfysiotherapeute MSc Orthopedisch manueel therapeute Sport Medisch Centrum Papendal

Rotator cuff impingement. Beate Dejaco-Lanz Sportfysiotherapeute MSc Orthopedisch manueel therapeute Sport Medisch Centrum Papendal Rotator cuff impingement Beate Dejaco-Lanz Sportfysiotherapeute MSc Orthopedisch manueel therapeute Sport Medisch Centrum Papendal introductie definitie impingement classificatie impingement diagnostiek

Nadere informatie

Cuff Repair. Orthopedie. Operatie aan het schoudergewricht

Cuff Repair. Orthopedie. Operatie aan het schoudergewricht Orthopedie Cuff Repair Operatie aan het schoudergewricht Inleiding In overleg met uw behandelend arts heeft u besloten tot een operatie aan uw schoudergewricht. Uw behandelend arts en de orthopedie-consulent

Nadere informatie

Schouderprothesiologie bij een cuff insufficiëntie. Max Hoelen Orthopedisch chirurg Reinier de Graaf Gasthuis

Schouderprothesiologie bij een cuff insufficiëntie. Max Hoelen Orthopedisch chirurg Reinier de Graaf Gasthuis Schouderprothesiologie bij een cuff insufficiëntie Max Hoelen Orthopedisch chirurg Reinier de Graaf Gasthuis klinisch beeld Neer 1983: arthrose ten gevolge van een massale cufflesie: cuff tear arthropathy

Nadere informatie

Symptomen. Onderzoek. Conservatieve therapie

Symptomen. Onderzoek. Conservatieve therapie Rotator Cuff Scheur De rotator cuff is de naam van het manchet dat wordt gevormd door vier spieren en pezen rond het schoudergewricht. De rotator cuff maakt de schouderbewegingen mogelijk en zorgt ook

Nadere informatie

Refaja Ziekenhuis Stadskanaal. Instabiliteit van de schouder

Refaja Ziekenhuis Stadskanaal. Instabiliteit van de schouder Instabiliteit van de schouder INSTABILITEIT VAN DE SCHOUDER Inleiding De schouder is een zeer beweeglijk gewricht. De kom is klein en vlak en de kop relatief groot, zodat grote bewegingsuitslagen mogelijk

Nadere informatie

Skillslab handleiding

Skillslab handleiding Skillslab handleiding Faculteit Geneeskunde & Gezondheidswetenschappen Inleiding tot het orthopedisch onderzoek Academiejaar 2012-2013 Dr. Francis Hugelier - Dr. Jan Reniers Dr. Hans Van den Abbeele Met

Nadere informatie

SAMENVATTING. Schouder pijn na een beroerte.

SAMENVATTING. Schouder pijn na een beroerte. SAMENVATTING Schouder pijn na een beroerte. Schouderpijn na een beroerte is een veelvoorkomend bijverschijnsel bij patiënten met een hemiplegie (halfzijdige verlamming) en het voorkomen ervan wordt geschat

Nadere informatie

Arthroscopische subacromiale decompressie van de schouder (Neerplastiek) Inleiding

Arthroscopische subacromiale decompressie van de schouder (Neerplastiek) Inleiding Arthroscopische subacromiale decompressie van de schouder (Neerplastiek) Inleiding Uw behandelend arts heeft u geadviseerd om uw schouderklachten operatief te behandelen met behulp van een kijkoperatie

Nadere informatie

Rupturen in de rotatorcuff: diagnose en behandeling

Rupturen in de rotatorcuff: diagnose en behandeling Stand van Zaken Rupturen in de rotatorcuff: diagnose en behandeling Peer van der Zwaal, Janneke F. Pekelharing, Bregje J.W. Thomassen, Jan-Willem A. Swen en Ewoud R.A. van Arkel Een ruptuur van de rotatorenmanchet

Nadere informatie

Niet alles is Subacromiaal Pijnsyndroom

Niet alles is Subacromiaal Pijnsyndroom Niet alles is Subacromiaal Pijnsyndroom Diagnose & behandeling van schouderklachten in de 1 e en 2 e lijn Bursitis Disclosuresheet belangen spreker Geen potentiële belangenverstrengeling Voor bijeenkomst

Nadere informatie

De pijn is typisch gelokaliseerd aan de voorzijde van de schouder en straalt uit in de bicepsspier.

De pijn is typisch gelokaliseerd aan de voorzijde van de schouder en straalt uit in de bicepsspier. Biceps Tendinopathie Biceps tendinopathie is een ontsteking van de lange kop van de bicepsspier. Soms kan de pees ontstoken zijn na een val of een blessure, bijv. zware gewichten heffen, maar kan soms

Nadere informatie

Rupturen in de rotatorcuff: diagnose en behandeling

Rupturen in de rotatorcuff: diagnose en behandeling STAND VAN ZAKEN Rupturen in de rotatorcuff: diagnose en behandeling Peer van der Zwaal, Janneke F. Pekelharing, Bregje J.W. Thomassen, Jan-Willem A. Swen en Ewoud R.A. van Arkel 60 jaar heeft 25% een cuffruptuur.

Nadere informatie

Skillslab handleiding

Skillslab handleiding Skillslab handleiding Faculteit Geneeskunde & Gezondheidswetenschappen Inleiding tot het orthopedisch onderzoek Academiejaar 2011-2012 Skillslabteam : Dr. Francis Hugelier - Dr. Jan Reniers Dr. Hans Van

Nadere informatie

Schouderdecompressie

Schouderdecompressie Schouderdecompressie Open schouder decompressie. Uw behandelend arts heeft u geadviseerd uw schouderklachten operatief te behandelen. Uw klachten ontstaan door inklemming van een pees (supraspinatuspees)

Nadere informatie

Wat zorgt voor de stabiliteit? Instabiliteit ontstaat wanneer er iets mis met het actieve of passieve systeem.

Wat zorgt voor de stabiliteit? Instabiliteit ontstaat wanneer er iets mis met het actieve of passieve systeem. (In-) Stabiliteit Inleiding Wat is instabiliteit? Instabiliteit van het schoudergewricht houdt in dat de weefsels in en rond de schouder niet in staat zijn de kop van de bovenarm op een juiste manier in

Nadere informatie

Revalidatie Schouder na een labrum reconstructie. www.groningensportrevalidatie.nl

Revalidatie Schouder na een labrum reconstructie. www.groningensportrevalidatie.nl Revalidatie Schouder na een labrum reconstructie Groningen Sport Revalidatie (sport) fysiotherapie praktijk locatie Alfa - Kardingerweg 48 9735 AH Groningen locatie Hanze - Eyssoniusplein 18 9714 CE Groningen

Nadere informatie

Instabiliteit van de schouder

Instabiliteit van de schouder Instabiliteit van de schouder Instabiliteit van de schouder De schouder is een zeer beweeglijk gewricht. De kom is klein en vlak en de bol relatief groot, zodat grote bewegingsuitslagen mogelijk worden.

Nadere informatie

Arthroscopische neerplastiek. Orthopedie

Arthroscopische neerplastiek. Orthopedie Arthroscopische neerplastiek Orthopedie Inhoudsopgave Inleiding...4 De schouder...4 Behandeling...6 Diagnose en onderzoek...6 De operatie...7 Mogelijke complicatie...8 Anesthesie (verdoving)...9 De eerste

Nadere informatie

Update schouderpathologie 2013 Acute schouderpathologie

Update schouderpathologie 2013 Acute schouderpathologie Update schouderpathologie 2013 Acute schouderpathologie Dr. Peter Bollars Knie, Sport en schouder Symposium orthopedie Sint-Truiden 30 november 2013 Casus 1 Rotator Cuff Normale MRI Supraspinatus 2-12-2013

Nadere informatie

Injecties in en rondom grote gewrichten. Bas Knobben Orthopedisch chirurg

Injecties in en rondom grote gewrichten. Bas Knobben Orthopedisch chirurg Injecties in en rondom grote gewrichten Bas Knobben Orthopedisch chirurg Injecties, waarom? Pijnafname Ontstekingsremmend Diagnosticum Waar injecteren? Bursa Peesschede Gewricht Op de pijnlijke plek? Wat

Nadere informatie

Schouderprothese. De schouder

Schouderprothese. De schouder Schouderprothese De schouder De schouder is een van de meest beweeglijke gewrichten in ons lichaam. Het schoudergewricht verbindt de bovenarm met de romp. Het is een kogelgewricht waarbij de bol (humeruskop)

Nadere informatie

Protocol. Rotator cuffletsels. Projectgroep Fysiotherapie Schoudernetwerk. 27 oktober 2010

Protocol. Rotator cuffletsels. Projectgroep Fysiotherapie Schoudernetwerk. 27 oktober 2010 Protocol Rotator cuffletsels BEHANDELING BELANGRIJKE ROL FYSIOTHERAPIE Kennis van pathologie Kennis van natuurlijk beloop Herkennen van risicofactoren Kennis van de operatie Post-operatieve begeleiding

Nadere informatie

ZorgSaam Ziekenhuis ZorgSaam Ziekenhuis ZorgSaam Ziekenhuis Rotator Cuff Scheur

ZorgSaam Ziekenhuis ZorgSaam Ziekenhuis ZorgSaam Ziekenhuis Rotator Cuff Scheur Rotator Cuff Scheur 1 Beschrijving De rotator cuff is de naam van het manchet dat wordt gevormd door vier spieren en pezen rond het schoudergewricht. De rotator cuff maakt de schouderbewegingen mogelijk

Nadere informatie

https://www.visiblebody.com/anatomy-and-physiology-apps/human-anatomy-atlas

https://www.visiblebody.com/anatomy-and-physiology-apps/human-anatomy-atlas Amstelveen, 29 april 2017 Beste collega s In juni gaan we met het schoudernetwerk weer naar de snijzaal. Om deze sessie goed voor te bereiden een kleine opfrissing van de anatomie middels deze mailronde.

Nadere informatie

Schouder prothesiologie

Schouder prothesiologie Schouder prothesiologie 27 oktober 2010 Groene Hart SchouderWerkgroep Ron Onstenk Indicaties Omarthrosis Fractuur Cuffarthropathie Avasculaire necrosis Chronische luxatie Maligniteit Omarthrosis Primair

Nadere informatie

DUO-dagen Injectie-technieken Orthopedisch chirurgen IJsselland Ziekenhuis

DUO-dagen Injectie-technieken Orthopedisch chirurgen IJsselland Ziekenhuis DUO-dagen 2016 Injectie-technieken Orthopedisch chirurgen IJsselland Ziekenhuis Disclosures Disclosure belangen sprekers orthopedie: Presentatie: injectie technieken Geen potentiële belangenverstrengeling

Nadere informatie

Achtergrond. capitatum lunatum. trapezoideum. duim scafoïd. pink. trapezium

Achtergrond. capitatum lunatum. trapezoideum. duim scafoïd. pink. trapezium Chapter 11 Samenvatting Achtergrond Het scafoïd (scaphoideum) is een van de 8 handwortelbeenderen en vormt de belangrijkste schakel tussen de hand en pols (Figuur 11.1). Scafoïdfracturen komen veel voor

Nadere informatie

Orthopedie Schouderoperatie open of scopische Neerplastiek met of zonder cuff repair

Orthopedie Schouderoperatie open of scopische Neerplastiek met of zonder cuff repair Orthopedie Schouderoperatie open of scopische Neerplastiek met of zonder cuff repair Inleiding Uw orthopedisch chirurg heeft u geadviseerd om een schouderoperatie te ondergaan. Het doel van de operatie

Nadere informatie

Schouderprothese. Orthopedie. Oorzaken van de klachten. Artrose. Reuma. Fracturen. Onherstelbare rotator cuff-scheuren. Anatomie van de schouder

Schouderprothese. Orthopedie. Oorzaken van de klachten. Artrose. Reuma. Fracturen. Onherstelbare rotator cuff-scheuren. Anatomie van de schouder Orthopedie Schouderprothese Bij slijtage van de schouder kan het schoudergewricht worden vervangen door een prothese. Wat zijn de oorzaken van de klachten en welke soorten prothesen kunnen worden ingezet.

Nadere informatie

Heup, knie en schouder : wat als alles begint te kraken? Bie Velghe Medische Beeldvorming Zaterdag 21 september 2013

Heup, knie en schouder : wat als alles begint te kraken? Bie Velghe Medische Beeldvorming Zaterdag 21 september 2013 Heup, knie en schouder : wat als alles begint te kraken? Bie Velghe Medische Beeldvorming Zaterdag 21 september 2013 Fysiologische veranderingen MSK BOT OSTEOPOROSE Matrix van vooral type 1 collageen,

Nadere informatie

De schouder. Anatomie De schouder bestaat uit 3 botstukken: - het schouderblad met de schouderkom - de bovenarm met schouderkop - het sleutelbeen

De schouder. Anatomie De schouder bestaat uit 3 botstukken: - het schouderblad met de schouderkom - de bovenarm met schouderkop - het sleutelbeen De schouder De schouder is een relatief complex gewricht. De vorm van het gewricht laat het toe om onze arm in alle richtingen te bewegen. Zolang alle componenten normaal functioneren kan de schouder perfect

Nadere informatie

Patiënten richtlijn Inleiding. Revalidatie na artroscopische / open hechting van een pees / pezen van de rotator cuff.

Patiënten richtlijn Inleiding. Revalidatie na artroscopische / open hechting van een pees / pezen van de rotator cuff. Patiënten richtlijn 3. Revalidatie na artroscopische / open hechting van een pees / pezen van de rotator cuff. 1. Inleiding Bij deze ingreep wordt op 2 of 3 plaatsen de huid doorboort (artroscopisch) of

Nadere informatie

Schouderletsels (Dr. W.J. Willems, Orthopedisch chirurg, Onze Lieve Vrouwe Gasthuis, Amsterdam)

Schouderletsels (Dr. W.J. Willems, Orthopedisch chirurg, Onze Lieve Vrouwe Gasthuis, Amsterdam) Schouderletsels (Dr. W.J. Willems, Orthopedisch chirurg, Onze Lieve Vrouwe Gasthuis, Amsterdam) Schouderklachten vormen een steeds groter aandeel van de klachten van het bewegingsapparaat. Deels wordt

Nadere informatie

Paul van der Tas NVFS-Sport-Fysiotherapeut MSU-echografist

Paul van der Tas NVFS-Sport-Fysiotherapeut MSU-echografist Het Rotator Interval en MSU OP OPpassen of TOEpassen?? Paul van der Tas NVFS-Sport-Fysiotherapeut MSU-echografist 7-3-2009 Rotator Interval en MSU MSU-Cursus (2003) : OPpassen EULAR (2006 / 2007 / 2008)

Nadere informatie

Protocol 1 Scopische subacromiale decompressie

Protocol 1 Scopische subacromiale decompressie Protocol 1 Scopische subacromiale decompressie 1. Algemeen Sling: eerste 2 weken. Samenvatting van de prognose betreffende herstel van functies en activiteiten: Wanneer kan ik verwachten Werk onder Functionele

Nadere informatie

Klinisch uur orthopedie: de knie

Klinisch uur orthopedie: de knie Klinisch uur orthopedie: de knie (zinvol onderzoek door de huisarts ) Rob Ariës, orthopeed, Peter van der Lugt, Mariët Bosselaar, huisartsen Leerdoel Beter inzicht in differentiaal diagnostiek Beter inzicht

Nadere informatie

Handout SNT bijeenkomst

Handout SNT bijeenkomst Handout SNT bijeenkomst 01-06-2010. 1. VOORBEELD UIT CONCEPT RICHTLIJNEN. Fysiotherapeuten richtlijn 5: FT na artroscopische hechting van het voor-onderste deel van het labrum. 1. Algemeen Voor doelen

Nadere informatie

Arthroscopische Stabilisatie (Bankart herstel)

Arthroscopische Stabilisatie (Bankart herstel) Labrum scheuren Het schoudergewricht wordt gezien als een kop en kom gericht. De kom (cavitas glenoidalis) hiervan is zeer oppervlakkig en smal en bedekt slechts een derde van de kop (humeruskop). De kom

Nadere informatie

Klinisch redeneren. Programma 10-6-2010

Klinisch redeneren. Programma 10-6-2010 Klinisch redeneren bij schouderklachten Fysio4deel, 28 mei 2010 dr. A de Gast orthopedisch chirurg Diakonessen Ziekenhuis Utrecht/Zeist Programma Anatomie en biomechanica 15.00 tot 16.1515 uur Koffie/thee

Nadere informatie

Disclosure belangen spreker: Gerard Koel

Disclosure belangen spreker: Gerard Koel Disclosure belangen spreker: Gerard Koel (potentiële) belangenverstrengeling Geen Voor bijeenkomst mogelijk relevante relaties met bedrijven Sponsoring of onderzoeksgeld Honorarium of andere (financiële)

Nadere informatie

Bewegingsapparaat schouder glenohumeraal Pagina 1 van 5

Bewegingsapparaat schouder glenohumeraal Pagina 1 van 5 Pagina 1 van 5 Glenohumerale artropathie Luxatie Glenohumerale instabiliteit index Glenohumerale artropathie arthrose glenohumuraal Capsulair patroon Closed packed patroon delta prothese Frozen shoulder

Nadere informatie

FYSIOTHERAPIE en het behandelen van patiënten met SCHOUDERKLACHTEN. Voorjaar, SCHcombi 2015 BLOK 5, door: Gerard Koel.

FYSIOTHERAPIE en het behandelen van patiënten met SCHOUDERKLACHTEN. Voorjaar, SCHcombi 2015 BLOK 5, door: Gerard Koel. FYSIOTHERAPIE en het behandelen van patiënten met SCHOUDERKLACHTEN. Voorjaar, SCHcombi 2015 BLOK 5, door: Gerard Koel. Inhoud blok 5 : 1. Huiswerkopdracht dagdeel 2: - artikel Haahr: opereren of oefenen?

Nadere informatie

Cuff-repair schouderoperatie Ofwel Gescheurde pees/pezen in uw schouder

Cuff-repair schouderoperatie Ofwel Gescheurde pees/pezen in uw schouder Cuff-repair schouderoperatie Ofwel Gescheurde pees/pezen in uw schouder Inleiding U heeft één of meerdere gescheurde pezen in uw schouder. Met uw behandelend arts heeft u afgesproken dat u wordt geopereerd

Nadere informatie

H.317176.0715. Cuff scheur schouder

H.317176.0715. Cuff scheur schouder H.317176.0715 Cuff scheur schouder Inleiding Binnenkort krijgt u een schouderoperatie in verband met een cuff scheur van de schouder. Hiervoor wordt u twee dagen in het ziekenhuis opgenomen. Uw behandelend

Nadere informatie

Peesaandoeningen I Inleiding

Peesaandoeningen I Inleiding Peesaandoeningen I Inleiding Wat is een pees? Pezen zorgen voor de aanhechting van een spier op een vast punt in het lichaam. Meestal betreft dit een botstuk. De overgang van de spier naar de pees is geleidelijk

Nadere informatie

Heup- en kniepathologie: 1ste lijnsaanpak. Dr Mike Tengrootenhuysen

Heup- en kniepathologie: 1ste lijnsaanpak. Dr Mike Tengrootenhuysen Heup- en kniepathologie: 1ste lijnsaanpak Dr Mike Tengrootenhuysen Inleiding Heup Knie FAI Coxartrose Meniscusscheur Voorste kruisband Bursitis ruptuur Patellofemorale klachten Gonartose trochanterica

Nadere informatie

Overzicht van de toegepaste therapieën

Overzicht van de toegepaste therapieën Hoofdstuk 5 Overzicht van de toegepaste therapieën De volgende behandelmethoden zijn toegepast bij de primaire frozen shoulder: 1. manipulatie onder narcose 2. open manipulatie 3. joint distension 4. het

Nadere informatie

Schouderoperatie wegens inklemming

Schouderoperatie wegens inklemming Paramedische Ziekenhuiszorg Schouderoperatie wegens inklemming oefeningen en richtlijnen Inleiding Werking van de schouder De bovenarm eindigt bovenaan met een bol, dit is de schouderkop. Deze schouderkop

Nadere informatie

ZorgSaam Ziekenhuis ZorgSaam Ziekenhuis ZorgSaam Ziekenhuis frozen shoulder

ZorgSaam Ziekenhuis ZorgSaam Ziekenhuis ZorgSaam Ziekenhuis frozen shoulder frozen shoulder 1 Inleiding De term frozen shoulder werd voor het eerst beschreven door de Amerikaanse chirurg Ernest Codman in 1934. De aandoening wordt zeer frequent beschreven in de medische literatuur

Nadere informatie

Syllabus Scopiecursus 3: arthroscopie en dissectie schouder

Syllabus Scopiecursus 3: arthroscopie en dissectie schouder Syllabus Scopiecursus 3: arthroscopie en dissectie schouder Doel: Deze cursus beoogt met behulp van een anatomisch preparaat, de artroscopische vaardigheden en weefsel gevoel te instrueren. En geeft de

Nadere informatie

Nabehandeling na stabiliserende o.k. Latarjet procedure Hechten Bankart laesie door: Pascal Ligter

Nabehandeling na stabiliserende o.k. Latarjet procedure Hechten Bankart laesie door: Pascal Ligter Nabehandeling na stabiliserende o.k. Latarjet procedure Hechten Bankart laesie door: Pascal Ligter Inhoud Richtlijn behandeling: vernieuwd Algemene aandachtspunten beide o.k s Behandeling in 3 fasen: 0-5,

Nadere informatie

Afdeling Handchirurgie

Afdeling Handchirurgie Europees erkend Hand Trauma Centrum Medisch Protocol SL ligamentletsel v.1-04/2013 Het scapholunaire ligament (SL) kan geheel of gedeeltelijke scheuren bij een val op de uitgestrekte hand. Het kan een

Nadere informatie

Opbouw: De cursus is opgebouwd uit presentaties en twee hands on sessies. De presentaties behandelen:

Opbouw: De cursus is opgebouwd uit presentaties en twee hands on sessies. De presentaties behandelen: Syllabus Artroscopiecursus 3: Basiscursus artroscopie van de schouder Doel: Deze cursus beoogt met behulp van een anatomisch preparaat, de artroscopische vaardigheden en weefsel gevoel te instrueren. En

Nadere informatie

John Hermans. Imaging of the distal tibiofibular syndesmosis: anatomy in relation to radiological diagnosis

John Hermans. Imaging of the distal tibiofibular syndesmosis: anatomy in relation to radiological diagnosis John Hermans Imaging of the distal tibiofibular syndesmosis: anatomy in relation to radiological diagnosis Dit proefschrift gaat over het afbeelden van de syndesmose van de enkel, bij mensen die hun lichaam

Nadere informatie

Diagnostische testen en verwijzingscriteria bij schouderklachten door de huisarts

Diagnostische testen en verwijzingscriteria bij schouderklachten door de huisarts Diagnostische testen en verwijzingscriteria bij schouderklachten door de huisarts Van de Reyd Ellen, Vrije Universiteit Brussel Promotor: Prof. Dr. Nicole Pouliart, Vrije Universteit Brussel Co-promotor:

Nadere informatie

Differentiaaldiagnose van schouderkreupelheid bij de hond

Differentiaaldiagnose van schouderkreupelheid bij de hond 102 Permanente vorming Vlaams Diergeneeskundig Tijdschrift, 2012, 81 Differentiaaldiagnose van schouderkreupelheid bij de hond B. Van Ryssen Vakgroep Medische Beeldvorming van de Huisdieren en Orthopedie

Nadere informatie

De primaire frozen shoulder Stenvers, Jan Derek

De primaire frozen shoulder Stenvers, Jan Derek De primaire frozen shoulder Stenvers, Jan Derek IMPORTANT NOTE: You are advised to consult the publisher's version (publisher's PDF) if you wish to cite from it. Please check the document version below.

Nadere informatie

Sport Specifieke Blessure Begeleiding

Sport Specifieke Blessure Begeleiding Sport Specifieke Blessure Begeleiding Week 9. Schouderrevalidatie R.D. Boekema, Sport Specifieke Bovenhandse technieken 1. Wind up 2. Early cocking 3. Late cocking 4. Acceleration 5. Deceleration 6. Follow

Nadere informatie

Instabiele schouder. Orthopedie

Instabiele schouder. Orthopedie Instabiele schouder Orthopedie Inhoudsopgave Oorzaak...5 Klachten...5 Diagnose en onderzoek...5 De behandeling...6 Fysiotherapie...6 De operatie...6 Na de operatie...8 Complicaties...9 Contact... 10 3

Nadere informatie

Brede rugspier verleggen met operatie i.v.m. gescheurde pezen in schouder. Latissiumus Dorsi transpositie

Brede rugspier verleggen met operatie i.v.m. gescheurde pezen in schouder. Latissiumus Dorsi transpositie Brede rugspier verleggen met operatie i.v.m. gescheurde pezen in schouder Latissiumus Dorsi transpositie Inhoud Inleiding 3 Schoudergewricht 3 Normaal schoudergewricht 3 Afwijkend schoudergewricht 3 De

Nadere informatie

FYSIOTHERAPIE en het behandelen van patiënten met SCHOUDERKLACHTEN. Januari 2014, blok 3, Gerard Koel.

FYSIOTHERAPIE en het behandelen van patiënten met SCHOUDERKLACHTEN. Januari 2014, blok 3, Gerard Koel. FYSIOTHERAPIE en het behandelen van patiënten met SCHOUDERKLACHTEN. Januari 2014, blok 3, Gerard Koel. INHOUD : 1. Enige statistische begrippen omtrent studies naar diagnostische middelen. 2. Diagnostische

Nadere informatie

Arthroscopie van bovenste lidmaat: Therapeutische mogelijkheden. Dr. Ruben Jacobs H.Hartziekenhuis Lier

Arthroscopie van bovenste lidmaat: Therapeutische mogelijkheden. Dr. Ruben Jacobs H.Hartziekenhuis Lier Arthroscopie van bovenste lidmaat: Therapeutische mogelijkheden Dr. Ruben Jacobs H.Hartziekenhuis Lier Symposium 12 juni 2010 Schouderarthroscopie Dr. Ruben JACOBS H.-Hartziekenhuis LIER Symposium 12 juni

Nadere informatie

Reversed schouderprothese

Reversed schouderprothese Reversed schouderprothese Inhoud Inleiding 3 Het schoudergewricht 3 Normaal schoudergewricht 3 Gescheurde pezen en/of een versleten schoudergewricht 4 De operatie 5 Verwachtingen en risico s 6 Verwachtingen

Nadere informatie

IMPINGEMENT VAN DE SCHOUDER

IMPINGEMENT VAN DE SCHOUDER IMPINGEMENT VAN DE SCHOUDER 1. INLEIDING De schouder is een relatief complex gewricht dat een zeer grote mobiliteit jammergenoeg combineert met een relatief gebrek aan stabiliteit.zolang alle componenten

Nadere informatie

Informatie. Schouderoperatie

Informatie. Schouderoperatie Informatie Schouderoperatie Inleiding In overleg met de orthopedisch chirurg heeft u besloten om uw schouder te laten opereren. Voor deze operatie verblijft u gemiddeld 1 of 2 dagen in het ziekenhuis (de

Nadere informatie

Diagnostiek Kliniek: anamnese: aard letsel (hoogenergetisch?), pre-existente afwijkingen, aard en tijdsduur zwelling, belastbaarheid

Diagnostiek Kliniek: anamnese: aard letsel (hoogenergetisch?), pre-existente afwijkingen, aard en tijdsduur zwelling, belastbaarheid T-III Acuut enkelletsel Inleiding Het inversietrauma van de enkel is met een geschatte incidentie van 425.000 gevallen per jaar in Nederland waarschijnlijk het meest voorkomende letsel van het bewegingsapparaat.

Nadere informatie

Operatieve mogelijkheden bij schouderletsels. Blok 6. Cursus FT bij Schouderklachten Rob Ariës, orthopeed, Gerard Koel, FT.

Operatieve mogelijkheden bij schouderletsels. Blok 6. Cursus FT bij Schouderklachten Rob Ariës, orthopeed, Gerard Koel, FT. Operatieve mogelijkheden bij schouderletsels Blok 6. Cursus FT bij Schouderklachten Rob Ariës, orthopeed, Gerard Koel, FT. Het beleid van de orthopedisch chirurg : Operatief Conservatief Besluitvorming

Nadere informatie

Impingement van de schouder

Impingement van de schouder Impingement van de schouder anatomie pathofysiologie diagnostiek behandeling conclusie Peer Poelmann Anatomie Ossaal Musculair Gewricht Anatomie Ossaal Musculair Gewricht posterieur zij aanzicht Anatomie

Nadere informatie

Schouderexploratie. Orthopedie. Ingreep aan de schouder. Schoudergewricht

Schouderexploratie. Orthopedie. Ingreep aan de schouder. Schoudergewricht Orthopedie Schouderexploratie Ingreep aan de schouder Inleiding U heeft met uw behandelend arts afgesproken dat een schouderoperatie (schouderexploratie) wordt verricht. Tijdens deze ingreep wordt uw schouder

Nadere informatie

Regionalisatie Haarlem

Regionalisatie Haarlem Regionalisatie Haarlem Verwijsstructuur Sportgezondheidszorgketen Haarlem (VSG7699) Schouderklachten Uitgangspunten obv multidisciplinaire richtlijn Sub Acromiaal Pijn Syndroom 2013 1. Diverse zorgverleners

Nadere informatie