De Taallijn Interactief taalonderwijs in groep 1 en 2

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "De Taallijn Interactief taalonderwijs in groep 1 en 2"

Transcriptie

1 De Taallijn Interactief taalnderwijs in grep 1 en 2 Sinterklaas kmt lgeren! Activiteitencyclus vr grep 1 en 2 Expertisecentrum Nederlands

2 Inhudspgave Inleiding 3 Vrbeeld van een planningsrster 4 Vrbereiding 8 Fase 1 Intrductie 12 Fase 2 Interactief vrlezen 15 Fase 3 Werken met verhalen 20 Fase 4 Werken met leervragen 24 Fase 5 Presentatie/evaluatie 38 Eindevaluatie 31 De Taallijn. Interactief taalnderwijs in grep 1 en 2 Onderzeksversie 2011 Activiteitencyclus Sinterklaas kmt lgeren! EXPERTISECENTRUM NEDERLANDS, pagina 2

3 Inleiding Sinterklaas kmt lgeren! De activiteitencyclus Sinterklaas kmt lgeren! staat helemaal in het teken van de peride van het Sinterklaasfeest. Daarnaast zal k het thema lgeren een rl spelen. Dr allerlei activiteiten uit te veren maken de kinderen kennis met de tradities rndm Sinterklaas en leren ze daarnaast ver uit lgeren gaan. Wat je dan det en meeneemt als je gaat lgeren, en wat je met regelen als iemand bij je kmt lgeren. He ziet de activiteitencyclus eruit? De kinderen wrden direct betrkken bij het thema dr het anker: in de klas staat een kffer met een brief van Sinterklaas. De sint vertelt in de brief dat hij een lgeerplek ndig heeft en zijn kffer is al vruitgestuurd! De kinderen mgen in de kffer kijken m te zien wat Sinterklaas allemaal meeneemt. En natuurlijk met er een lgeerplek wrden ingericht! Ok in het centrale prentenbek De kleren van Sinterklaas van Paul Biegel en Sanne te L draait het m Sinterklaas en lgeren. Anuk treft thuis een kffer aan met de kleren van Sinterklaas. Zu Sinterklaas bij haar thuis lgeren? Het bek speelt een grte rl in de cyclus. Dr het bek vaker vr te lezen, krijgen wrdenschat, zinscnstructies en verhaalbegrip de kans zich langzaamaan te ntwikkelen. Het thema wrdt verder verdiept met andere beken, zdat kinderen de wrden k in andere cntexten tegenkmen. Tijdens de uitvering van het thema den de kinderen allerlei leerzame (taal-)activiteiten die te maken hebben met het thema. Dr het werken met leervragen die de leerlingen zelf bedenken wrden kinderen gestimuleerd m zelf p zek te gaan naar antwrden. Z breiden kinderen hun kennis van de wereld uit, en drdat ze praten en denken ver wat ze zien wrdt hun mndelinge taal en wrdenschat gestimuleerd. Aan het einde van de cyclus vindt er een evaluatie plaats: wat hebben de kinderen geleerd? He lang duurt het m de cyclus uit te veren? Het uitveren van de activiteitencyclus duurt ngeveer 3 weken, met een uitlp naar de vierde week. We wensen u en de kinderen veel plezier met alle activiteiten van de kmende weken! Meer infrmatie ver de bijbehrende beken, cd-rms en dvd f ver schling in de Taallijn in de diverse regi s is te vinden p Beken, cd-rms en de dvd zijn te bestellen via Infrmatie ver cursussen in de diverse regi's is k te verkrijgen bij Sardes ( ) Expertisecentrum Nederlands Alle rechten vrbehuden. Niets van deze uitgave mag vr cmmerciële deleinden wrden verveelvudigd, pgeslagen in een geautmatiseerd gegevensbestand, f penbaar gemaakt, in enige vrm f p enige wijze, hetzij elektrnisch, mechanisch, dr ftkpieën, pnames, f p enige andere wijze, znder nadrukkelijke verwijzing naar Sardes en het Expertisecentrum Nederlands. De Taallijn. Interactief taalnderwijs in grep 1 en 2 Onderzeksversie 2011 Activiteitencyclus Sinterklaas kmt lgeren! EXPERTISECENTRUM NEDERLANDS, pagina 3

4 Vrbeeld van een planningsrster Om de Taallijn uit te veren, is het belangrijk m een aantal kenmerkende activiteiten te rganiseren. Deze zijn pgenmen in het planningsrster p de vlgende pagina. Bij smmige verwerkingsactiviteiten kunt u een keuze maken uit activiteiten. Bijvrbeeld waar het gaat m het efenen van de verhaallijn, kunt u kiezen uit: platen p vlgrde leggen, de het verhaal naspelen en het digitale prentenbek bekijken. Uiteraard heft taalstimulering zich niet te beperken tt de mschreven activiteiten. Gedurende de hele dag kunt u kansen aangrijpen m taal te stimuleren, bijvrbeeld tijdens de eet- en drinkmmenten, het buiten spelen f het pruimen. In het planningsrster wrden aan het eind van elke week activiteiten aangegeven die elke dag gedaan kunnen wrden, náást de activiteiten die vr de dagen uitgeschreven zijn. U heft niet elke dag ál deze extra activiteiten te den, dat mag natuurlijk wel. Bij elke activiteit werkt u aan één f meerdere speerpunten van de Taallijn. Ok deze vindt u in het rster terug. De dagindeling die in het rster wrdt aangegeven, is bedeld als leidraad m de vlgrde van activiteiten aan te geven. Het is mgelijk m minder activiteiten per dag uit te veren, en dan een week langer het thema uit te veren. De activiteiten uit het planningsrster staan verderp uitgebreider beschreven (zie pag. 12 en verder). Speerpunten: Mndelinge taal Werken aan wrdenschat Beginnende geletterdheid ICT en multimedia Ouderbetrkkenheid De Taallijn. Interactief taalnderwijs in grep 1 en 2 Onderzeksversie 2011 Activiteitencyclus Sinterklaas kmt lgeren! EXPERTISECENTRUM NEDERLANDS, pagina 4

5 Tijd Fase en activiteit Speerpunten Vrbereiding Vraf Week 1 Maandag De leerkracht bereidt het thema vr. (zie vanaf pag. 8 vr een uitgebreide telichting) Fase 1: Intrductie Anker: kffer en brief van Sinterklaas Brief aan uders schrijven ver het thema Week 1 Dinsdag Wrdenweb: de zak (kffer) van Sinterklaas Een lgeerplek vr Sinterklaas maken Samen leervragen bedenken Week 1 Wensdag Digitale ft s bekijken Kringgesprek ver lgeren Sinterklaasliedje Week 1 Dnderdag Fase 2: Interactief vrlezen Pre-teaching: prentenbek verkennen in kleine kring met taalzwakke kleuters Prentenbek vrlezen in grte kring Thematafel inrichten Lettermuur Week 1 Vrijdag Week 2 Maandag Prentenbek vrlezen in de kleine kring: wiewaar-wat-pict s Prentenbek vrlezen in de grte kring: vlgen van de verhaallijn Verwerkingsactiviteit: verhaallijn Kies uit: Platen p vlgrde leggen Verhaallijn naspelen Digitaal prentenbek De inpakfabriek Brief schrijven aan Sinterklaas Praten ver prtfli: terugblik Dagelijks Kies uit: Week 2 Dinsdag Vrlezen in de kleine kring met wie-waar-watpict's. werken in heken met kernwrden: tekenen, stempelen, schrijven, taal- en wrdspelletjes p de cmputer, spelen met de vrwerpen van de thematafel f in bekenhek Fase 3: Werken met verhalen Startactiviteit: nieuwe beken lezen Oriënteren Vrlezen Nabespreken De Taallijn. Interactief taalnderwijs in grep 1 en 2 Onderzeksversie 2011 Activiteitencyclus Sinterklaas kmt lgeren! EXPERTISECENTRUM NEDERLANDS, pagina 5

6 Verwerkingsactiviteit: werken met verhalen Kies uit: Verhalen afmaken Zelf beken lezen Digitale prentenbeken kijken Kfferlabels maken Week 2 Wensdag Week 2 Dnderdag Bekenmuur uitbreiden Rijmen Praten ver prtfli: prtfli mee naar huis Chcladeletter versieren Verhalen vertellen Dagelijks Kies uit: Week 2 Vrijdag Week 3 Maandag Zelf prentenbeken f infrmatieve bekjes lezen, liedjes f versjes, naspelen verhalen, verhalen luisteren p cmputer, schrijfhekactiviteiten Fase 4: Werken met leervragen Startactiviteit: Letters weg Lettermatrix Pepernten bakken Brief van Sinterklaas Sint: antwrden zeken Week 3 Dinsdag Dagelijks Kies uit: Week 3 Wensdag Sint: resultaten vastleggen Praten ver prtfli met uders Werken in heken: lees- en schrijfactiviteiten, rllenspel, verhalen naspelen, digitaal prentenbek Fase 5: Presentatie/Evaluatie U bserveert in deze fase dagelijks bij enkele kinderen het gebruik van kernwrden, het verhaalbegrip en de letterkennis van de kinderen tijdens de activiteiten Eindpresentatie bedenken Sinterklaasliedje In kleine kring vertellen bij (digitale) ft's Week 3 Dnderdag Vrbereiden eindpresentatie Zek de beginklank Lettermuuractiviteit: Wat hebben we allemaal geleerd? De Taallijn. Interactief taalnderwijs in grep 1 en 2 Onderzeksversie 2011 Activiteitencyclus Sinterklaas kmt lgeren! EXPERTISECENTRUM NEDERLANDS, pagina 6

7 Week 3 Vrijdag Dagelijks Kies uit: Na aflp Feestelijke eindpresentatie van het werk met publiek: gezamenlijke afrnding van het thema Reflectiegesprek met de kinderen in kleine kring: werk/ft kiezen uit gezinsprtfli en hierver vertellen Eindevaluatie van het thema met de kinderen in grte kring: Wat hebben we geleerd? Wat vnd je het leukst? Werken in heken: betekenisvlle lees- en schrijfactiviteiten, nderzekshek, themaheken, rllenspel, verhaal naspelen, digitaal prentenbek, werkbladen zals Welke letters ken ik al? Eindevaluatie Leerkrachten bespreken na wat ged en minder ged liep. Verslaglegging en bewaren van materialen vr vlgend jaar. De Taallijn. Interactief taalnderwijs in grep 1 en 2 Onderzeksversie 2011 Activiteitencyclus Sinterklaas kmt lgeren! EXPERTISECENTRUM NEDERLANDS, pagina 7

8 Activiteitencyclus Sinterklaas kmt lgeren! Vrbereiding: Anker vrbereiden Materialen en beken verzamelen Kernwrden selecteren Wrdenmap maken Verwerkingsactiviteiten vrbereiden Vrbereiden van een gezinsprtfli Prentenbek meegeven Inrichten speelleermgeving Anker vrbereiden: Zrg vr een kffer met daarin materialen die te maken hebben met Sinterklaas, en die Sinterklaas mee zu nemen als hij kmt lgeren. Maak een brief met tekst en plaatjes die bij de kffer ligt (zie vr een vrbeeld bijlage 1). Materialen en beken rndm het thema verzamelen: verzamel ft's, afbeeldingen, cncrete vrwerpen en materialen die hren bij het thema en het centrale prentenbek De kleren van Sinterklaas. De materialen kunnen gebruikt wrden bij het inrichten van de lgeerhek en de speelleermgeving (zie pag. 11). Bij de vrwerpen wrden wrdlabels pgehangen. In bijlage 3 vindt u een bekenlijst van prentenbeken en infrmatieve beken ver de Sinterklaasperide en lgeren. Ok kunt u kleuters en hun uders vragen beken ver het thema van huis mee te nemen. Kernwrden selecteren: Selecteer kernwrden en prentenbekwrden die u in het thema zal aanbieden, verduidelijken, efenen en cntrleren. Gebruik hiervr de wrdenlijsten p de vlgende pagina. In de lijst Kernwrden thema zijn basiswrden en verdiepingswrden pgenmen. De basiswrden zijn vral geschikt vr de taalzwakke kinderen/grep 1; de verdiepingswrden vr de taalvaardige kinderen/grep 2. De wrden zijn gerangschikt van gemakkelijk naar meilijk. In de lijst Kernwrden prentenbek zijn de belangrijkste wrden pgenmen uit het prentenbek. Deze wrden zijn gerangschikt van zeer essentieel vr het verhaal naar minder essentieel vr het verhaal. Dat wil zeggen dat het begrijpen van de eerst genemde wrden uit deze lijst belangrijk is m het verhaal te kunnen vlgen. Selecteer ngeveer 20 wrden die geschikt zijn vr de minder taalvaardige kinderen en 20 wrden vr de meer taalvaardige kinderen. Maak hierbij eventueel gebruik van tets gegevens f eerdere bservaties. Er kan verlap tussen beide grepen wrden zijn. De wrden vr de taalzwakke kinderen (en grep 1) kunt u bijvrbeeld selecteren uit de makkelijke basiswrden en de essentiële prentenbekwrden. De wrden vr de taalvaardige kinderen (en grep 2) kunt u bijvrbeeld selecteren uit de laatste wrden van de basislijst en de eerste wrden van de verdiepingslijst, en de iets minder relevante wrden van het prentenbek. De meeste wrden meten nbekend zijn vr de kinderen. Streef ernaar dat de kinderen na een aantal dagen de geselecteerde kernwrden passief beheersen: begrijpen ze u als u vraagt m de slaapzak aan te wijzen? Aan het einde van de cyclus meten ze de meeste kernwrden k actief beheersen: kan het kind het wrd strien zelf gebruiken? De Taallijn. Interactief taalnderwijs in grep 1 en 2 Onderzeksversie 2011 Activiteitencyclus Sinterklaas kmt lgeren! EXPERTISECENTRUM NEDERLANDS, pagina 8

9 Wrdenlijsten: Kernwrden thema: Kernwrden prentenbek: Basiswrden: Verdiepingswrden: de knuffel het bed de skken (uit)zwaaien de verjaardag het kussen de nderbrek de pyjama de kleren de deken slapen de tandenbrstel de tandpasta waaien aankmen (van de bt) aanklppen varen gezellig drmen de pepernten de chcladeletter het hi de stmbt de veer de kffer strien krijgen de schen zetten binnenkmen instppen (in bed) uitpakken de slffen de kamerjas de staf de mijter de schrsteen de slaapzak het matje de matras de haven uitdelen versieren schijnen (van de maan) de wens lgeren rijmen de lgeerkamer de lievelingsknuffel hinniken spannend Spanje het verlanglijstje het speculaas de weekendtas het lgeerbed de pantffels december het nderged de gedichten de verrassing het seizen de heimwee het dekbed ntvangen de kleren lgeren de kffer gelven verzinnen nieuwsgierig de lgeerkamer verdrietig het ntbijt pwinding stiekem p slt vertrekken verdag sluipen gescharrel schrikken p haar kp krijgen verklappen drmen de speelplaats hllen staren p pad gaan stren de baard snurken een bterham smeren een kleur krijgen ndergestpt wrden raar wakker prren te laat mgeweld De Taallijn. Interactief taalnderwijs in grep 1 en 2 Onderzeksversie 2011 Activiteitencyclus Sinterklaas kmt lgeren! EXPERTISECENTRUM NEDERLANDS, pagina 9

10 Geleerde wrden bijhuden: U kunt in het gezinsprtfli f in een wrdenmap bijhuden welke nieuwe wrden de kinderen hebben geleerd. In een wrdenmap wrdt per kind genteerd welke kernwrden het kind actief gebruikt tijdens gesprekken en speelleersituaties, en eventueel welke wrden het kind passief beheerst. Verwerkingsactiviteiten bij prentenbek/thema vrbereiden: knutsel- en tekenwerkjes, liedjes, versjes, activiteiten bij de bekenmuur, etc. Activiteiten bij de cmputer vrbereiden: Zet het digitale prentenbek (zie bijlagen cd) van De kleren van Sinterklaas p één f meerdere cmputers in het lkaal. Zrg vr een digitale camera zdat er tijdens het anker ft s gemaakt kunnen wrden. De gemaakte ft s kunnen p de cmputer gezet wrden. Gezinsprtfli: Vr alle kinderen maakt u een eigen gezinsprtfli f heen-enweer-bekje. Dit is een bekje dat heen en weer gaat tussen het kind en de uders, en de schl. U kunt hiervr het vrbeeld van het gezinsprtfli uit bijlage 5 gebruiken f een eigen versie maken. De kinderen verzamelen een aantal werkjes vr het gezinsprtfli. In het gezinsprtfli is p enkele bladzijdes al vrgedrukt wat de bedeling is en er zitten lege bladzijdes in waar de kinderen zelf hun werk f een ft hiervan kunnen inplakken. Zwel uders als leerkrachten kunnen met een prtfli de ntwikkeling van het kind vlgen. Prentenbek meegeven. Geef kinderen m de beurt een prentenbek mee naar huis zdat uders het thuis kunnen vrlezen. Zrg vr een bek dat past bij het thema (zie bijlage 3 vr bekentips). Geef eventueel k een bijpassend vrwerp van de thematafel mee m het verhaal te ndersteunen. Ouders kunnen k samen met hun kind zelf een bek uit de biblitheek kiezen. Vraag uders na het vrlezen een pagina uit het gezinsprtfli in te vullen (zie bijlage 5). Inrichten speelleermgeving: Het inrichten van de speelleermgeving heft niet meteen klaar te zijn. Als kleuters kunnen meedenken en meehelpen bij de inrichting gaat een thema ng meer leven in de grep. U kunt hier k de uders bij betrekken. Hfdstuk 9 van het bek De Taallijn. Interactief taalnderwijs in grep 1 en 2 heeft betrekking p de inrichting van de leermgeving. Hierin staan veel tips ver de verschillende heken in het lkaal. De kinderen kunnen tijdens de activiteitencyclus in deze heken werken wanneer u met een klein grepje kinderen werkt. Hiernder staan cncrete tips vr het inrichten van het lkaal bij de activiteitencyclus Sinterklaas kmt lgeren! De Taallijn. Interactief taalnderwijs in grep 1 en 2 Onderzeksversie 2011 Activiteitencyclus Sinterklaas kmt lgeren! EXPERTISECENTRUM NEDERLANDS, pagina 10

11 Ideeën vr het inrichten van de speelleermgeving: Bekenhek, bekenrekje en schrijfhek. In de bekenhek kunnen kinderen zelfstandig bekjes bekijken f vrlezen. De bekenhek is gezellig ingericht met kussens, knuffels, psters en een luie stel f bank. Zrg ervr dat in deze hek vldende beken liggen en leg er regelmatig nieuwe beken neer, zdat de hek aantrekkelijk blijft vr kinderen. In de hek staat een bekenrekje waarp enkele (vrgelezen) beken staan uitgestald. In de schrijfhek ligt allerlei schrijfmateriaal, zals stiften, ptlden, stempels, magneetletters, papier, krijtbrd, etc. Bekenmuur. Op de bekenmuur kmen tijdens de cyclus steeds meer tekeningen en knutselwerkjes van de kinderen, wrdkaarten, gekpieerde platen uit het centrale prentenbek en andere afbeeldingen die bij het thema aan de rde zijn geweest. Praat regelmatig met enkele kleuters ver alles wat er p de bekenmuur hangt f wat er nieuw is. Ok uders kunnen samen met hun kind praten ver het bek en in één gpslag zien waar de kinderen mee bezig zijn. De lettermuur. Op de lettermuur wrden de letters p alfabetische vlgrde en p ghgte van de kinderen gehangen. De kinderen kunnen wrdjes en plaatjes met betrekking tt het thema bij de juiste beginletter phangen. Ok de kernwrden kunnen een plaats krijgen p de lettermuur. Letterparaplu. Chcladeletters lenen zich ged m te gebruiken met een letterparaplu. Het dsje van de chcladeletter(s) van de week hangt u aan de (stk van) de paraplu. Aan de paraplu kmen vrwerpen te hangen die beginnen met die letter. Heken en materialen labelen. Op strken papier f kaartjes kunnen de namen wrden geschreven van de verschillende heken (bijvrbeeld de bekenhek) en materialen (bijvrbeeld de thematafel). Teken waar mgelijk een pictgram bij het wrd. Thematafel. Tijdens de intrductie van het centrale prentenbek De kleren van Sinterklaas wrdt een thematafel ingericht met materialen die in het verhaal vrkmen, zals een kffer, attributen f kleding uit het Sinterklaasthema f een plaatje van Sinterklaas. In de lp van de vrleescyclus wrdt deze tafel aangevuld met vrwerpen, afbeeldingen, tekeningen en knutselwerkjes die met het thema en het prentenbek te maken hebben. Richt samen de kinderen deze tafel in. Kinderen kunnen k zelf materialen vr de thematafel meebrengen f maken. De thematafel dient ter ndersteuning tijdens het vrlezen f vertellen van het prentenbek. Bij de thematafel kunnen de kleuters het verhaal navertellen en naspelen. Cmputerhek. In de cmputerhek kunnen kinderen (in tweetallen) het centrale prentenbek digitaal (zie bijlagen cd) ng een keer bekijken en beluisteren en kunnen ze de ft s bekijken die tijdens de cyclus zijn gemaakt. Sinterklaasjurnaal: in deze tijd wrdt k het Sinterklaasjurnaal uitgeznden. U kunt een tv-hek inrichten waarin de kinderen deze afleveringen kunnen vlgen. Neem afleveringen p, f kijk p De lgeerhek. In de lgeerhek is een lgeerkamer in gericht. Daar kunnen de kinderen uit lgeren gaan, maar k de knuffels en pppen kunnen gehlpen wrden met het inpakken van de kffer, in bed stppen, enz. Hier kunt u gesprekken met de kinderen veren ver lgeren. Tip: de lgeerhek kan k ingericht wrden p een andere plek p schl, bijvrbeeld in de aula. Sinterklaas kmt dan lgeren bij de hele schl! De Taallijn. Interactief taalnderwijs in grep 1 en 2 Onderzeksversie 2011 Activiteitencyclus Sinterklaas kmt lgeren! EXPERTISECENTRUM NEDERLANDS, pagina 11

12 Fase 1 Intrductie Anker Een kffer en brief van Sinterklaas! Verwerkingsactiviteiten Brief aan uders schrijven Wrdenweb: de zak (kffer) van Sinterklaas Een lgeerplek vr Sinterklaas Samen leervragen bedenken Digitale ft s bekijken Kringgesprek ver lgeren Sinterklaasliedje Anker: Een kffer en brief van Sinterklaas! Speerpunten: Mndelinge taal, wrdenschat, beginnende geletterdheid Op de eerste chtend van de cyclus wrdt er in de klas dr (een van) de leerlingen een kffer aangetrffen. En de kffer zit dicht! Van wie zu de kffer kunnen zijn? En wat zu er allemaal in zitten? En dan vindt de juf een brief, van Sinterklaas! De brief, met tekst en plaatjes, wrdt samen met de kinderen vrgelezen (zie bijlage 1 vr een vrbeeld). In de brief vertelt Sinterklaas dat hij een lgeerplek ndig heeft en dat hij een nachtje p schl kmt slapen. Hij heeft zijn kffer alvast vruit gestuurd. In de kffer zitten materialen die te maken hebben met Sinterklaas (mijter, wrtel, bek, cadeautjes (ingepakte lege dsjes), cadeaupapier, pepernten), maar k materialen die je ndig hebt m te gaan lgeren (pyjama, slffen, knuffel, tandenbrstel). Praat met de kinderen ver lgeren. Wat is dat? Wat neem je dan mee? Wie mis je dan? Zijn er wel eens kinderen uit lgeren geweest? En wat met je eigenlijk den als er iemand bij ju kmt lgeren? Waarm zu Sinterklaas kmen lgeren? En wat zu er allemaal in zijn kffer kunnen zitten? Als de kinderen wat pties hebben genemd, mgen ze één vr één iets uit de kffer halen. Bespreek met de kinderen wat het vrwerp is. Hadden we verwacht dat dat in de kffer zu zitten? En natuurlijk met er dan (later in de cyclus) een lgeerplek vr de Sint ingericht wrden! Als uw schl meerdere kleuterklassen heeft, dan kunnen die samen een gezamenlijke lgeerplek maken vr de Sint, bijvrbeeld in de aula, m te vrkmen dat Sinterklaas in 4 klassen gaat lgeren. Als de schl k een centrale Sinterklaas startactiviteit heeft, kan het leuk zijn m deze te cmbineren met het anker van de kleuters. Z kan Sinterklaas p de dag dat hij de schl bezekt, wakker wrden in de kleuter lgeerhek, zich uitgebreid uitrekken en aankleden. De Taallijn. Interactief taalnderwijs in grep 1 en 2 Onderzeksversie 2011 Activiteitencyclus Sinterklaas kmt lgeren! EXPERTISECENTRUM NEDERLANDS, pagina 12

13 Verwerkingsactiviteiten Brief aan uders schrijven ver het thema Speerpunten: beginnende geletterdheid, uderbetrkkenheid De kinderen schrijven mee aan een brief vr hun uders (zie bijlage 2 vr een vrbeeld). In deze brief wrden uders geïnfrmeerd ver het thema Sinterklaas kmt lgeren! Onderaan de brief is er ruimte vr een persnlijke teveging van het kind. Dit kunnen (gestempelde) wrden zijn die bij het thema hren, namen van uders, de eigen naam f (begin)letters van het kind, f een tekening f plaatje bij het thema. Het is leuk wanneer deze persnlijke brief aan het gezinsprtfli wrdt tegevegd. Wrdenweb: De zak van Sinterklaas Speerpunten: mndelinge taal, wrdenschat, uderbetrkkenheid Teken p het brd een grte zak van Sinterklaas. Laat de kinderen vervlgens zveel mgelijk wrden bedenken welke met het thema te maken hebben. De wrden wrden allemaal in de zak gestpt. De kinderen die het wrd nemen kunnen eventueel aan de taalzwakkere kinderen uitleggen wat de betekenis van het wrd is. In het gezinsprtfli kunnen de kinderen een srtgelijke tekening tevegen. De zak van Sinterklaas, vlgeplakt met allerlei plaatjes die met het thema te maken hebben (bijvrbeeld uit tijdschriften f kranten), kan thuis de basis vrmen vr een gesprek ver Sinterklaas. Een variatie p deze activiteit is m samen met de kinderen bespreken en tekenen wat er allemaal in de kffer van Sinterklaas zit. Een lgeerplek vr Sinterklaas maken Speerpunten: mndelinge taal, wrdenschat De kinderen bedenken wat er allemaal ndig is als iemand bij je kmt lgeren. Wat met er dan allemaal klaargezet wrden? Om de spraak van de kinderen uit te lkken kunt u, bijvrbeeld als een kind bed zegt, een pppenbedje gaan halen. Dat lkt waarschijnlijk de pmerking uit: daar past Sinterklaas tch niet in!. De kinderen kunnen vervlgens een plssing bedenken. Deze activiteit kan in de grte kring, maar vr taalzwakke kinderen is het beter in de kleine kring, waar ze meer mgelijkheid krijgen m zelf mee te praten. Daarna richten de kinderen een knusse lgeerplek in, in een hek van de aula (bv met alle kleuterklassen) f in de huishek. Zlang Sinterklaas ng niet kmt lgeren is dit natuurlijk een leuke plek m zelf uit lgeren te gaan. Samen leervragen bedenken Speerpunten: mndelinge taal, beginnende geletterdheid De kinderen kunnen in het (beeld)wrdenweb ged zien welke wrden er te maken hebben met Sinterklaas en Lgeren. Bespreek samen met de kinderen f ze ng vragen hebben ver f vr Sinterklaas. Als de kinderen meite hebben met het bedenken van vragen, kunt u het vrden dr zelf hardp te kmen tt een leervraag. Stimuleer de kinderen tt het stellen van vragen en het zeken naar antwrden. Schrijf alle vragen p in een schrift, p een flap f digitaal schlbrd. De flap kan wrden pgehangen p de themamuur. U kunt ervr kiezen m andere leervragen te bedenken vr/met de kinderen in grep 1 en de kinderen in grep 2. Wanneer de kinderen zelf geen vragen kunnen bedenken, kunt u dit verder stimuleren dr kleine vrwerpen mee te nemen, zals str (wat eet het paard van Sinterklaas?). Dr hierver te praten kmen kinderen p nieuwe vragen. Als kinderen een antwrd weten, wrdt dat erbij gezet. De vragen die ng niet beantwrd zijn, kmen in fase 2 en 4 terug. De Taallijn. Interactief taalnderwijs in grep 1 en 2 Onderzeksversie 2011 Activiteitencyclus Sinterklaas kmt lgeren! EXPERTISECENTRUM NEDERLANDS, pagina 13

14 Digitale ft s bekijken Speerpunten: mndelinge taal, wrdenschat, ICT en multimedia In kleine grepjes bekijken de kinderen p de cmputer de ft s van het anker en het maken van de lgeerplek. De ft s kunnen k in een PwerPint presentatie wrden gezet, waaraan eventueel geluiden kunnen wrden tegevegd. U kunt inspreken wat er p de ft te zien is. De kinderen kunnen dan tijdens het bekijken van de ft s p luidsprekertjes klikken. Ver een gesprek met de kinderen ver wat er p de ft s te zien is. Welke spullen zijn er allemaal te zien in de lgeerhek, wat zu Sinterklaas daar allemaal gaan den? Schep hierbij vldende ruimte vr de kinderen dr pen vragen te stellen, stiltes te laten vallen en luisterrespnsen te geven. Kringgesprek ver lgeren Speerpunten: mndelinge taal, wrdenschat, beginnende geletterdheid Bespreek met de kinderen wat lgeren is. Wat zu je allemaal mee meten nemen als je gaat lgeren? Wie is er wel eens gaan lgeren, bijvrbeeld bij pa en ma? Ga je k leuke dingen den als je gaat lgeren? Hierbij kunt u de kffer van Sinterklaas gebruiken. Wat heeft Sinterklaas allemaal ingepakt m te gaan lgeren? En wat nemen de kinderen niet mee als zij gaan lgeren? Sinterklaasliedje Speerpunten: mndelinge taal, wrdenschat Leer de kinderen een aansprekend Sinterklaasliedje aan. Tijdens het zingen hiervan kunnen de kinderen bijpassende bewegingen maken (strien, klimmen, paard rijden). Z leren de kinderen spelenderwijs de betekenis van bepaalde wrden aan. Ok kunnen enkele kernwrden hierin een rl spelen. (Zie ginds kmt de stmbt, Zie de maan schijnt dr de bmen, Sinterklaasje km maar binnen, etc.) De Taallijn. Interactief taalnderwijs in grep 1 en 2 Onderzeksversie 2011 Activiteitencyclus Sinterklaas kmt lgeren! EXPERTISECENTRUM NEDERLANDS, pagina 14

15 Fase 2 Interactief vrlezen In deze fase kmen de kinderen dr het prentenbek tt meer verdieping. Interactief vrlezen is een belangrijk nderdeel van deze fase. U start deze fase met het intrduceren van het prentenbek en de bijbehrende kernwrden aan de taalzwakke kinderen (pre-teaching). Bij het vrlezen in de grte kring zullen deze kinderen van de vrkennis prfiteren. Startactiviteiten Pre-teaching: intrductie prentenbek in de kleine kring Intrductie prentenbek in grte kring Verwerkingsactiviteiten De thematafel inrichten Lettermuur Prentenbek vrlezen: wie-waar-wat-pict s Prentenbek vrlezen: vlgen van de verhaallijn Verwerkingsactiviteit met de verhaallijn De inpakfabriek Brief aan Sinterklaas Praten ver het prtfli: terugblik Startactiviteiten Pre-teaching in de kleine kring (taalzwakke kinderen) Speerpunten: wrdenschat, beginnende geletterdheid Kies een intrductie uit de twee vlgende suggesties: 1. Prentenbek verkennen 2. Prentenbek vertellen in de eigen taal Intrductie 1: Prentenbek verkennen U verkent het prentenbek De kleren van Sinterklaas in de kleine kring met de minst taalvaardige kinderen. Bekijk samen de vr- en achterkant en de illustraties van het prentenbek en bespreek de kernwrden. U zrgt dat er ruimte is vr reactie en interactie. Lees het prentenbek ng niet vr, maar bespreek met de kinderen wat er p de platen is te zien. Op de thematafel liggen allerlei vrwerpen en afbeeldingen van kernwrden die in het bek aan de rde kmen, zals een kffer, een ft van Sinterklaas en een cadeautje. Gebruik de vrwerpen p de thematafel m kernwrden te visualiseren. Smmige kernwrden kunt u uitbeelden, zals staren, schrikken f sluipen. Intrductie 2: Prentenbek vertellen in de eigen taal Een leerkracht, assistent, uder, óf een leerling uit grep 6, 7 f 8 vertelt het verhaal De kleren van Sinterklaas in de eigen taal aan een grepje van één tt drie kleuters. Hij/zij gaat daarbij in p meilijke wrden en begrippen en cntrleert f de kleuters het verhaal in de eigen taal begrijpen. U kunt de vrlezer een aantal tips meegeven, bijvrbeeld: De Taallijn. Interactief taalnderwijs in grep 1 en 2 Onderzeksversie 2011 Activiteitencyclus Sinterklaas kmt lgeren! EXPERTISECENTRUM NEDERLANDS, pagina 15

16 1. Zrg dat je het verhaal ged kent, schrijf het eventueel in je eigen wrden, in je medertaal p. 2. Ga z zitten dat de kleuter ged mee kan kijken. 3. Vertel het verhaal spannend en praat met de kleuters ver de plaatjes. 4. Vraag aan het eind: Welke bladzijde vnd jij het leukst? Zek deze bladzijde samen p en praat erver. Als aanvulling p de intrductie kunt u het prentenbek meegeven aan de uders van de taalzwakke leerlingen, zdat zij het kunnen vrlezen f in hun eigen taal kunnen vertellen. Intrductie prentenbek in de grte kring Speerpunten: wrdenschat, beginnende geletterdheid U intrduceert het prentenbek De kleren van Sinterklaas in de grte kring waarin zwel de taalsterke als taalzwakke leerlingen zitten. Bespreek de vrkant en de achterkant van het bek met de kinderen. Wijs de titel aan en lees deze vr. U vraagt de kinderen f ze nu weten waar het verhaal ver gaat. Ok nemt u de auteur(s) en illustratr van het bek en legt uit dat deze mensen het bek hebben gemaakt. Bij het bespreken van het bek laat u de kinderen aan de hand van illustraties vrspellen wat er in het verhaal gaat gebeuren aan de hand van de vlgende vragen: Waar denken jullie dat het verhaal ver gaat? Waarm denk je dat? U kunt pschrijven wat de kinderen hebben vrspeld. Lees hierna het bek letterlijk vr. Tijdens het vrlezen verduidelijkt u de kernwrden die u heeft gekzen dr vrwerpen te laten zien f dr middel van uitbeelden f uitleggen met behulp van cncrete vrwerpen, illustraties f ft s, f vrden. Wanneer er kinderen zijn die het kernwrd al kennen, kunnen zij deze k uitbeelden f uitleggen. Geef de kinderen steeds de ruimte m te reageren p het verhaal f p de prenten. Ok stimuleert u de kinderen m p elkaar te reageren. Na het vrlezen van het prentenbek kunt u samen met de kinderen kijken f de vrspellingen klppen. De Taallijn. Interactief taalnderwijs in grep 1 en 2 Onderzeksversie 2011 Activiteitencyclus Sinterklaas kmt lgeren! EXPERTISECENTRUM NEDERLANDS, pagina 16

17 Verwerkingsactiviteiten De thematafel inrichten Speerpunten: mndelinge taal, wrdenschat, uderbetrkkenheid Op de thematafel zijn allerlei vrwerpen uit het prentenbek De kleren van Sinterklaas uitgestald. De kinderen bedenken samen met u he de thematafel kan wrden uitgebreid. Er kunnen bijvrbeeld knuffels f handpppen van de hfdpersnen wrden gebruikt (Sinterklaas, een pppetje dat Anuk kan zijn) f de hfdpersnen kunnen wrden nagemaakt van klei f wc-rlletjes. Er kan een klein lgeerbed vr Sinterklaas wrden gemaakt, een kffertje gevuld, verschillende kledingstukken kunnen wrden uitgestald, f het ntbijt van Sinterklaas wrdt deel van de thematafel. De kinderen vertellen wat deze materialen te maken hebben met het verhaal f het thema. U stimuleert de kinderen m gebruik te maken van de kernwrden f vult de kinderen hierbij zndig aan. De kinderen kunnen zelf k materialen van thuis meenemen vr de thematafel. s Ochtends bij het binnenkmen, leggen de kinderen hun meegebrachte materialen samen met hun uders p de thematafel. Ze kunnen dan aan hun uders vertellen wat er allemaal te zien is p de thematafel. Activiteiten met letters en klanken: de Lettermuur Speerpunten: wrdenschat, beginnende geletterdheid Selecteer een letter die centraal staat gedurende de activiteitencyclus, bijvrbeeld de S van Sinterklaas. Hang de letter met een plaatje p de lettermuur. Verzin samen met de kinderen meer wrden die beginnen met een S en schrijf deze wrden p. Er kan dr de kinderen een tekening f plaatje bij wrden geplakt. Daarna kan het wrd p de lettermuur nder de letter wrden gehangen. Prentenbek vrlezen in kleine kring: wie-waar-wat-pict's Speerpunten: mndelinge taal, wrdenschat, beginnende geletterdheid Bij de tweede keer vrlezen van het verhaal in de kleine kring stelt u een aantal vragen m het verhaal terug te halen. Schrijf de antwrden van de kinderen krt p een flap, met behulp van pictgrammen. Over wie gaat het verhaal? Waar speelt het verhaal zich af?? Wat gebeurt er in het verhaal? Wat is het prbleem? Als de kinderen iets niet meer zeker weten zegt u dat u het verhaal ng een keer gaat vrlezen en de antwrden daarna achter de pict's zal pschrijven. Nadat het bek een tweede keer is vrgelezen, bespreekt u het prbleem in het bek en praat er samen met de kinderen ver he dit werd pgelst. De Taallijn. Interactief taalnderwijs in grep 1 en 2 Onderzeksversie 2011 Activiteitencyclus Sinterklaas kmt lgeren! EXPERTISECENTRUM NEDERLANDS, pagina 17

18 Prentenbek vrlezen in de grte kring: vlgen van de verhaallijn Speerpunten: mndelinge taal, wrdenschat, beginnende geletterdheid Lees het verhaal vr in de grte kring. Besteed hierbij extra aandacht aan de verhaallijn. Vrdat u het verhaal vrleest, stelt u een luistervraag die de kinderen stimuleert m na te denken ver bepaalde gebeurtenissen in het verhaal, bijvrbeeld: Gelven de vriendjes van Anuk haar? Is Anuk blij f verdrietig als haar vriendjes haar niet gelven? Waarm sluipt Anuk s nachts stiekem naar de lgeerkamer? Waarm kmen haar vriendjes Anuk thuis phalen? U kunt k p plaatsen in het verhaal stppen met vrlezen en de kinderen laten vrspellen he het verhaal verder zal gaan. U kunt dan bijvrbeeld vragen: Wat zal er in de kffer van Sinterklaas zitten? Wat zal Anuk zien wanneer ze de deur van de lgeerkamer penmaakt? Denk je dat Sinterklaas echt aan het ntbijt zal zitten? Activiteiten met de verhaallijn Speerpunten: mndelinge taal, wrdenschat, beginnende geletterdheid, ICT en multimedia Om de kinderen te laten efenen met de verhaallijn van het verhaal kunt u kiezen uit de vlgende activiteiten: Platen p vlgrde leggen: Kpieer de prenten uit het prentenbek. Na het vrlezen hangen de kinderen de platen met hulp van de leerkracht in de gede vlgrde p de bekenmuur. De kinderen mgen vertellen wat er gebeurt p de plaat die ze phangen. Deze activiteit kan zwel in de kleine als grte kring wrden uitgeverd. Naspelen van de verhaallijn: Met behulp van alle materialen van de thematafel kunnen de kinderen het verhaal naspelen. Ok kunnen ze eigen varianten p het verhaal bedenken. Schrijf in de wrdenmap f het gezinsprtfli welke wrden de kinderen actief gebruiken. Digitaal prentenbek: De kinderen bekijken en beluisteren in twee- f drietallen het geanimeerde prentenbek van De kleren van Sinterklaas (zie bijlagen cd) p de cmputer, al dan niet nder begeleiding. Als u meekijkt kunt u met de kinderen bespreken wat er in het prentenbek gebeurt. De inpakfabriek Speerpunten: mndelinge taal, wrdenschat, beginnende geletterdheid Bij het bekijken van de kffer zijn de kinderen inpakpapier en cadeautjes tegengekmen. Sinterklaas heeft een hp cadeautjes die ingepakt meten wrden! De kinderen wrden tijdens deze activiteit hulppiet en pakken in de inpakfabriek (een bepaalde hek in de klas waar wc-rlletjes, ptjes, lege dzen, inpakpapier, etc. liggen) ieder een cadeautje in. Help de kinderen met het maken van een kaartje waar hun naam p staat en bevestig dit aan het pakje. Kinderen die willen kunnen zelf hun naam pschrijven. Vervlgens mgen de kinderen in de kring hun cadeautje aan een andere leerling geven. Wijs hierbij steeds aan welke leerling het cadeautje ntvangt, m teleurstellingen te vrkmen. Dit kan k met behulp van een mschrijving: geef het cadeautje aan de jngen met de rde trui en de zwarte schenen met een rits. De Taallijn. Interactief taalnderwijs in grep 1 en 2 Onderzeksversie 2011 Activiteitencyclus Sinterklaas kmt lgeren! EXPERTISECENTRUM NEDERLANDS, pagina 18

19 Tijdens het geven van de cadeautjes laat u de kinderen zveel mgelijk aan het wrd en besteedt u aandacht aan diverse kernwrden: uitpakken, uitdelen, krijgen, ntvangen, de verjaardag, de verrassing, etc. Brief schrijven aan Sinterklaas Speerpunten: wrdenschat, beginnende geletterdheid De kinderen hebben aan het begin van de cyclus vragen gesteld vr f ver Sinterklaas. Bekijk samen met de kinderen p het digitaal schlbrd, f p de flap p de themamuur welke leervragen de kinderen in fase 1 hadden bedacht. Op welke vragen hebben de kinderen ng geen antwrd gekregen? Deze vragen kunnen ze zelf stellen aan Sinterklaas. Alle (de meeste/de meest geschikte) vragen wrden samen met de juf in een brief geschreven (k met pict s) aan Sinterklaas. De kinderen kunnen deze brief k echt psturen, dr bijvrbeeld een brievenbus in de gang neer te zetten. Later in de cyclus krijgen de kinderen k antwrd p hun brief. Tip: Het kan k heel leuk zijn m de brief echt met de pst te versturen. Ok dan krijg je antwrd van de Sint. Je kan de brief sturen naar: Sinterklaashf 1, 5670 NA Nuenen. Vr meer infrmatie kijk p: Praten ver het prtfli: terugblik Speerpunten: mndelinge taal, wrdenschat In de kleine kring bekijkt u met enkele kinderen hun zelfgemaakte prducten en bespreekt deze. De kinderen bespreken k elkaars werk. Enkele dingen wrden ingeplakt in het prtfli. Vragen die u kunt stellen zijn: Op welk werkje ben je trts? Wat vnd je meilijk/makkelijk aan dit werkje? Welk werkje wil je inplakken? Waarm? Wil je er ng iets bij schrijven? Wat vind je van het werkje van? De Taallijn. Interactief taalnderwijs in grep 1 en 2 Onderzeksversie 2011 Activiteitencyclus Sinterklaas kmt lgeren! EXPERTISECENTRUM NEDERLANDS, pagina 19

20 Fase 3 Werken met verhalen In deze fase staan verhaallijnen van verschillende beken centraal. U leest nieuwe beken vr en kinderen maken zelf verhalen, waarin ze de kernwrden p een actieve wijze gebruiken. Plezier beleven aan verhalen in beken staat vrp in deze fase. Startactiviteit Nieuwe beken vrlezen Verwerkingsactiviteiten Werken met verhalen Kfferlabels maken Bekenmuur uitbreiden Rijmen Praten ver het prtfli: prtfli mee naar huis Chcladeletter versieren Verhalen vertellen Startactiviteit: Nieuwe beken vrlezen Speerpunten: mndelinge taal, wrdenschat, beginnende geletterdheid U intrduceert verschillende beken die te maken hebben met het thema Sinterklaas f lgeren (zie bijlage 3 vr een bekenlijst). Dit kunnen beken zijn ver het thema, beken met gedichtjes, liedjes, infrmatiebeken en zelfleesbeken. De beken krijgen een vaste plaats in het lkaal, bijvrbeeld p het bekenrekje in de leeshek. Samen met de kinderen kiest u een bek uit. Dit bek wrdt vrbesprken, de kaft wrdt bekeken en u leest het interactief vr. U bespreekt met de kinderen waarm zij vr dit bek hebben gekzen. Verder kunt u vragen: Lijkt het bek p De kleren van Sinterklaas? Waar zal dit bek ver gaan? Schrijf de vergelijkingen en de vrspellingen p. Na het vrlezen van het bek bespreekt u met de kinderen f de vergelijkingen en vrspellingen klpten. In de kmende dagen kunnen p deze manier verschillende verhalende prentenbeken f infrmatieve beken wrden vrgelezen, waarbij steeds relaties wrden gezcht met het centrale prentenbek. De Taallijn. Interactief taalnderwijs in grep 1 en 2 Onderzeksversie 2011 Activiteitencyclus Sinterklaas kmt lgeren! EXPERTISECENTRUM NEDERLANDS, pagina 20

De Taallijn Interactief taalonderwijs in groep 1 en 2

De Taallijn Interactief taalonderwijs in groep 1 en 2 De Taallijn Interactief taalnderwijs in grep 1 en 2 Hier wnen wij! Activiteitencyclus vr grep 1 en 2 Expertisecentrum Nederlands Inhudspgave Inleiding 3 Vrbeeld van een planningsrster 4 Vrbereiding 8 Fase

Nadere informatie

De Taallijn Interactief taalonderwijs in groep 1 en 2

De Taallijn Interactief taalonderwijs in groep 1 en 2 De Taallijn Interactief taalnderwijs in grep 1 en 2 Hren de je met je Activiteitencyclus vr grep 1 en 2 Expertisecentrum Nederlands Inhudspgave Inleiding 3 Vrbeeld van een planningsrster 4 Vrbereiding

Nadere informatie

De Taallijn Interactief taalonderwijs in groep 1 en 2

De Taallijn Interactief taalonderwijs in groep 1 en 2 De Taallijn Interactief taalnderwijs in grep 1 en 2 Kriebelbeestjes! Activiteitencyclus vr grep 1 en 2 Expertisecentrum Nederlands Inhudspgave Inleiding 3 Vrbeeld van een planningsrster 4 Vrbereiding 8

Nadere informatie

De Taallijn. Peuters Interactief met Taal

De Taallijn. Peuters Interactief met Taal Kriebelbeestjes! Activiteitencyclus vr peuters Expertisecentrum Nederlands Inhudspgave Inleiding 3 Planningsrster 4 Vrbereiding 8 Fase 1 Intrductie 12 Fase 2 Kernwrden 17 Fase 3 Verhaallijn 21 Fase 4 Drgaan

Nadere informatie

De Taallijn. Peuters Interactief met Taal

De Taallijn. Peuters Interactief met Taal Hren de je met je Activiteitencyclus vr peuters Expertisecentrum Nederlands Inhudspgave Inleiding 3 Planningsrster 4 Vrbereiding 8 Fase 1 Intrductie 12 Fase 2 Kernwrden 17 Fase 3 Verhaallijn 21 Fase 4

Nadere informatie

Huiswerk Informatie voor alle ouders

Huiswerk Informatie voor alle ouders Nummer 6 mei 2010 Huiswerk Infrmatie vr alle uders Huiswerk en efening Ged leren lezen en rekenen is belangrijk, want je hebt deze vaardigheden in het dagelijks leven veral ndig. Kinderen ged leren lezen

Nadere informatie

Onze groep bezoekt de voorstelling op: LESBRIEF

Onze groep bezoekt de voorstelling op: LESBRIEF Onze grep bezekt de vrstelling p: LESBRIEF 1 ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Geachte leerkracht, Deze lesbrief is bedeld

Nadere informatie

ISBN 978 90 78688 01 3 Eerste druk, vierde oplage

ISBN 978 90 78688 01 3 Eerste druk, vierde oplage 2008 Leskist.nl, Nrdhrn Alle rechten vrbehuden. Niets uit deze uitgave mag wrden verveelvudigd, pgeslagen in een geautmatiseerd gegevensbestand f penbaar gemaakt, in enige vrm f p enige wijze, hetzij elektrnisch,

Nadere informatie

Groep 1-2A: Juf Jacqueline (maandag, dinsdag en woensdag) Juf Kathelijne (donderdag en vrijdag) Groep 1-2B: Juf Georgina (ma-vr)

Groep 1-2A: Juf Jacqueline (maandag, dinsdag en woensdag) Juf Kathelijne (donderdag en vrijdag) Groep 1-2B: Juf Georgina (ma-vr) RKBS Inghelsenberghe Wilhelminastraat 48 4564 AE Sint Jansteen tel: 0114-314380 inghelsenberghe@gperspect.nl www.inghelsenberghe.nl Infrmatie grep 1-2 Grepsleerkrachten: Grep 1-2A: Juf Jacqueline (maandag,

Nadere informatie

Rollenspel Jezus redt

Rollenspel Jezus redt Rllenspel Jezus redt Krte mschrijving prgrammanderdeel De leerlingen spelen samen een bestuursrechtzaak bij de Raad van State na. De Raad van State is de hgste bestuursrechter van Nederland. In deze rechtszaak

Nadere informatie

ISBN 978-90-78688-09-9 Eerste druk, eerste oplage

ISBN 978-90-78688-09-9 Eerste druk, eerste oplage 2008 Leskist.nl, Nrdhrn Alle rechten vrbehuden. Niets uit deze uitgave mag wrden verveelvudigd, pgeslagen in een geautmatiseerd gegevensbestand f penbaar gemaakt, in enige vrm f p enige wijze, hetzij elektrnisch,

Nadere informatie

Groep 6. Werkboek Werkstuk

Groep 6. Werkboek Werkstuk Grep 6 Werkbek Werkstuk Naam: Wat ga je den? In de kmende tijd ga je werken aan een werkstuk. Je met je vrstellen dat je ver juw nderwerp gaat vertellen. Net zals bij een spreekbeurt! Maar nu schrijf je

Nadere informatie

Let op!! Niet zwemmen i.v.m. blauwalg. Leerdoelen: Kerndoelen Curriculum watereducatie SLO: NME leergebied: Werkvormen: Vakgebied: Niveau: Tijdsduur:

Let op!! Niet zwemmen i.v.m. blauwalg. Leerdoelen: Kerndoelen Curriculum watereducatie SLO: NME leergebied: Werkvormen: Vakgebied: Niveau: Tijdsduur: Let p!! Niet zwemmen i.v.m. blauwalg Vakgebied: Niveau: Tijdsduur: Bilgie, Aardrijkskunde klas 3 hav/vw ± 140 minuten Niet zwemmen i.v.m. blauwalg, we zien deze brden steeds vaker. Maar wat is blauwalg

Nadere informatie

PROJECTBESCHRIJVING DIT BEN IK

PROJECTBESCHRIJVING DIT BEN IK PROJECTBESCHRIJVING DIT BEN IK Leerlijn Theater Thema Identiteit Grep 3 en 4 Maart 2016 Cultuurnderwijs p zijn Haags Leerlijn Theater Thema Identiteit Grep 3 en 4 Maart 2016 Deze prjectbeschrijving wrdt

Nadere informatie

Aan de hand van deze 3 lessen maken de leerlingen kennis met de dieren die in en om de Schelde leven

Aan de hand van deze 3 lessen maken de leerlingen kennis met de dieren die in en om de Schelde leven Lesbeschrijving Dieren & de Schelde Aan de hand van deze 3 lessen maken de leerlingen kennis met de dieren die in en m de Schelde leven Relatie met kerndelen: Vlaanderen: Wereldriëntatie Natuur Levende

Nadere informatie

PESTEN. Deze folder is een hulpmiddel voor jou en je kind om samen te leren over pesten en hoe je dit kan stoppen.

PESTEN. Deze folder is een hulpmiddel voor jou en je kind om samen te leren over pesten en hoe je dit kan stoppen. PESTEN Deze flder is een hulpmiddel vr ju en je kind m samen te leren ver pesten en he je dit kan stppen. WAT IS PESTEN? Pesten is iemand anders bewust bedreigen, bang maken, uitdagen, uitschelden f pijn

Nadere informatie

PROJECTBESCHRIJVING HISTORISCHE PLEKKEN

PROJECTBESCHRIJVING HISTORISCHE PLEKKEN PROJECTBESCHRIJVING HISTORISCHE PLEKKEN Leerlijn Cultureel Erfged Thema Identiteit Grep 5 en 6 Maart 2016 Cultuurnderwijs p zijn Haags Leerlijn Cultureel Erfged Thema Identiteit Grep 5 en 6 Maart 2016

Nadere informatie

Vlaanderen: Primair onderwijs Brongebruik Kerndoel 7: De leerlingen kunnen op hun niveau verschillende informatiebronnen raadplegen.

Vlaanderen: Primair onderwijs Brongebruik Kerndoel 7: De leerlingen kunnen op hun niveau verschillende informatiebronnen raadplegen. Lesbeschrijving Brn vr Werk Aan de hand van deze 5 lessen ntdekken de leerlingen dat de Schelde veel mgelijkheden biedt vr werk. En daarmee van essentieel belang is vr nze regi. Relatie met kerndelen:

Nadere informatie

Uitwerking kerndoel 2 Nederlandse taal

Uitwerking kerndoel 2 Nederlandse taal Uitwerking kerndel 2 Nederlandse taal Tussendelen en leerlijnen Nederlandse taal Primair nderwijs In samenwerking met het expertisecentrum Nederlands Enschede, 1 juni 2006 Nederlands kerndel 2 Stichting

Nadere informatie

ISBN 978-90-78688-19-8 Eerste druk, eerste oplage

ISBN 978-90-78688-19-8 Eerste druk, eerste oplage 2009 Leskist.nl, Nrdhrn Alle rechten vrbehuden. Niets uit deze uitgave mag wrden verveelvudigd, pgeslagen in een geautmatiseerd gegevensbestand f penbaar gemaakt, in enige vrm f p enige wijze, hetzij elektrnisch,

Nadere informatie

LOGBOEK van: klas: 1

LOGBOEK van: klas: 1 LOGBOEK van: klas: 1 Inhudspgave Inleiding en inhud van het lgbek Wat is de maatschappelijke stage? Delen van de maatschappelijke stage Waar de je maatschappelijke stage? Kaders waarbinnen de maatschappelijke

Nadere informatie

Aan de hand van deze 3 lessen ontdekken de leerlingen dat er techniek in en om de Schelde, dus in onze regio, een erg belangrijke rol speelt.

Aan de hand van deze 3 lessen ontdekken de leerlingen dat er techniek in en om de Schelde, dus in onze regio, een erg belangrijke rol speelt. Techniek & de Schelde Aan de hand van deze 3 lessen ntdekken de leerlingen dat er techniek in en m de Schelde, dus in nze regi, een erg belangrijke rl speelt. Gerelateerde kerndelen Vlaanderen, Primair

Nadere informatie

OVERAL TAAL EDUCATIEF NT2-PAKKET DOOR KIRSTEN DE MAESSCHALCK JO DE RAEDEMAECKER - JOHAN DONCKERS

OVERAL TAAL EDUCATIEF NT2-PAKKET DOOR KIRSTEN DE MAESSCHALCK JO DE RAEDEMAECKER - JOHAN DONCKERS OVERAL TAAL EDUCATIEF NT2-PAKKET DOOR KIRSTEN DE MAESSCHALCK JO DE RAEDEMAECKER - JOHAN DONCKERS In 2013 viert het Huis van het Nederlands in Antwerpen zijn 10-jarig bestaan. Om deze feestelijke gebeurtenis

Nadere informatie

Lesbeschrijving. Historische bronnen - beeldmateriaal

Lesbeschrijving. Historische bronnen - beeldmateriaal Lesbeschrijving Histrische brnnen - beeldmateriaal Aan de hand van deze les ntdekken de leerlingen dat de Schelde niet alleen nu, maar k vreger al veelvuldig als nderwerp p ft s werd gezet en vrkwam p

Nadere informatie

Onze eigen boontjes doppen in Kenia

Onze eigen boontjes doppen in Kenia Hnger graad 2 Lesvrbereiding Onze eigen bntjes dppen in Kenia Bij lesmateriaal, bij deze les p de site, vind je het ndige lesmateriaal vr deze les Print het werkblad 'Zek de 5 verschillen' vr elke leerling

Nadere informatie

Onze groep bezoekt de voorstelling op: LESBRIEF

Onze groep bezoekt de voorstelling op: LESBRIEF Onze grep bezekt de vrstelling p: LESBRIEF 1 ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Geachte leerkracht, Deze lesbrief is bedeld

Nadere informatie

Gespreksleidraad WOII geïnteresseerden

Gespreksleidraad WOII geïnteresseerden Gespreksleidraad WOII geïnteresseerden Delstellingen Diepgaand inzicht krijgen in infrmatiebehefte m.b.t. WOII persnlijke betekenis WOII ntstaan interesse in WOII beiende/interessante thema s gebruik en

Nadere informatie

Vergaderen Informatieblad (VP) IEV1 Bladzijde 1 van 7. Vergaderen

Vergaderen Informatieblad (VP) IEV1 Bladzijde 1 van 7. Vergaderen Vergaderen Infrmatieblad (VP) IEV1 Bladzijde 1 van 7 Vergaderen Vergaderen Infrmatieblad (VP) IEV1 Bladzijde 2 van 7 Vergaderen Elke vergadering kent een vaste structuur en een vaste vlgrde. Deze structuur

Nadere informatie

De groepsleerkrachten bereiden zich samen voor op het gesprek met hun groep.

De groepsleerkrachten bereiden zich samen voor op het gesprek met hun groep. PROTOCOL ROUWVERWERKING Het stappenplan A. Het bericht kmt binnen Bericht van een ngeluk f verlijden van een leerling - Tezeggen dat er iemand zal terugbellen. Vragen p welk nummer men bereikbaar is en

Nadere informatie

CBS DE VAART 2015-2016. Informatieboekje groep 5 en 6

CBS DE VAART 2015-2016. Informatieboekje groep 5 en 6 CBS DE VAART 2015-2016 Infrmatiebekje grep 5 en 6 De schlregels Op nze schl zijn 3 hfdregels. Alle andere afspraken zijn terug te leiden tt deze hfdregels 1. Ik accepteer en respecteer een ander 2. Ik

Nadere informatie

Helpt u dit schooljaar ook mee?

Helpt u dit schooljaar ook mee? Helpt u dit schljaar k mee? OUDERHULPBOEKJE 2015-2016 Jenaplanschl t Schrijverke Helpt u k mee? Elk schljaar zijn veel uders actief bij de vrbereiding van Sint en Kerst, bij sprt- en spelactiviteiten,

Nadere informatie

Het Coole Kikkerplan Binnen twee weken een klas vol vet coole kikkers Groep 4 tot en met 8

Het Coole Kikkerplan Binnen twee weken een klas vol vet coole kikkers Groep 4 tot en met 8 Het Cle Kikkerplan Binnen twee weken een klas vl vet cle kikkers Grep 4 tt en met 8 Anne Kijman, Kinderpsychlg NIP/Gz BIG i.s.m Christine de Jngh en Yvnne van der Zanden, leerkrachten Jhannesschl Pijnacker

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Inleiding 2. Leerdoelen 3. Samenwerken, hypotheses & onderzoeksonderwerpen 5. Wat wordt ervan jullie verwacht? 6.

Inhoudsopgave. Inleiding 2. Leerdoelen 3. Samenwerken, hypotheses & onderzoeksonderwerpen 5. Wat wordt ervan jullie verwacht? 6. Inhudspgave Pagina Inleiding 2 Leerdelen 3 Samenwerken, hyptheses & nderzeksnderwerpen 5 Wat wrdt ervan jullie verwacht? 6 Berdeling 8 Prjectrster 2012 11 Afspraken 13 Werkgrepen 2012 14 Onderzeksplan

Nadere informatie

Het Grote Geldonderzoek: hoe ga je met je geld om?

Het Grote Geldonderzoek: hoe ga je met je geld om? Het Grte Geldnderzek: he ga je met je geld m? Natinaal Instituut vr Budgetvrlichting (Nibud) Tijdsduur: één les Werkvrm: individueel met een discussie in de klas Niveau: bedeld vr alle leerlingen van klas

Nadere informatie

Pestprotocol basisschool Pieter Wijten

Pestprotocol basisschool Pieter Wijten Pestprtcl basisschl Pieter Wijten Basisschl Pieter Wijten werkt aan een veilig schlklimaat waarin kinderen respectvl met elkaar mgaan. Ze hanteert drie principes: Ik zrg ged vr mezelf Ik zrg ged vr de

Nadere informatie

Evaluatie zorgleefplan met cliënt thuis en in het verzorgingshuis

Evaluatie zorgleefplan met cliënt thuis en in het verzorgingshuis Evaluatie zrgleefplan met cliënt thuis en in het verzrgingshuis Artikel: 2010-003 Datum: 30-11-2010 Auteur: Merel van Uden Prtcl vr halfjaarlijkse evaluatiegesprek ver zrgleefplan van een cliënt met een

Nadere informatie

Tips Digiduif. 1. U logt in op digiduif met uw e-mail adres en wachtwoord.

Tips Digiduif. 1. U logt in op digiduif met uw e-mail adres en wachtwoord. Tips Digiduif 1. U lgt in p digiduif met uw e-mail adres en wachtwrd. 2. U kiest de knp instellingen. Op de vlgende pagina s kunt u allerlei zaken invullen en aanpassen die bij uw accunt hren. Tevens zit

Nadere informatie

Grote practische opdracht klas 3 1

Grote practische opdracht klas 3 1 1 Aardrijkskunde Praktische pdracht Aardrijkskunde. Dit schljaar met je een praktische pdracht maken vr het vak aardrijkskunde. Hiermee met je tenminste 10 klkuren bezig zijn geweest, ftewel 14 lesuren.

Nadere informatie

Evaluatierapport Scalda - Groep 3 29 januari 26 maart 2014

Evaluatierapport Scalda - Groep 3 29 januari 26 maart 2014 Evaluatierapprt Scalda - Grep 3 29 januari 26 maart 2014 1. Inleiding, deelnemers en activiteiten In dit dcument wrden de bevindingen weergegeven van begeleiders en deelnemers die betrkken waren bij de

Nadere informatie

5.2.1 Jezelf losmaken uit overtuigingen

5.2.1 Jezelf losmaken uit overtuigingen Stap 5 Deel 2 Je met niet alles gelven wat je denkt Lesje 5.2.1 Jezelf lsmaken uit vertuigingen Je hebt eerder al pgeschreven welke gedachtes zijn uitgegreid tt vertuigingen: de beelden ver jezelf en anderen

Nadere informatie

Hoe zet ik een tent op?

Hoe zet ik een tent op? He zet ik een tent p? 1. Een Gede plek vinden en vrbereiden Zek een plek die hger ligt dan de rest Ga als het mgelijk is niet nder lfbmen staan. Bij regen druppelen deze namelijk lang na. Hud rekening

Nadere informatie

Het Muiswerkprogramma Basisgrammatica bestrijkt de grammatica die nodig is voor het leren van de Nederlandse spelling en zinsbouw.

Het Muiswerkprogramma Basisgrammatica bestrijkt de grammatica die nodig is voor het leren van de Nederlandse spelling en zinsbouw. BASISGRAMMATICA Het Muiswerkprgramma Basisgrammatica bestrijkt de grammatica die ndig is vr het leren van de Nederlandse spelling en zinsbuw. Delgrepen Basisgrammatica Het cmputerprgramma Basisgrammatica

Nadere informatie

Leer / ontwikkelingslijnen. Opleiding Helpende Zorg en Welzijn. BOL en BBL NAAM STUDENT:..

Leer / ontwikkelingslijnen. Opleiding Helpende Zorg en Welzijn. BOL en BBL NAAM STUDENT:.. Leer / ntwikkelingslijnen Opleiding Helpende Zrg en Welzijn BOL en BBL NAAM SUDEN:.. 1 2 Uitleg van het leerlijnenbekje Vr je ligt het leerlijnenbekje van je pleiding Helpende Zrg & Welzijn niveau 2. ijdens

Nadere informatie

Lesbeschrijving. Havens aan de Schelde. Aan de hand van deze 3 lessen maken de leerlingen kennis met de dieren die in en om de Schelde leven

Lesbeschrijving. Havens aan de Schelde. Aan de hand van deze 3 lessen maken de leerlingen kennis met de dieren die in en om de Schelde leven Lesbeschrijving Havens aan de Schelde Aan de hand van deze 3 lessen maken de leerlingen kennis met de dieren die in en m de Schelde leven Relatie met kerndelen: Vlaanderen: Vlaanderen Nederland Primair

Nadere informatie

Praktisch: Inhoudelijk: Thema: een dag uit het leven van een kind in België en in Dogbo, focus op watergebruik

Praktisch: Inhoudelijk: Thema: een dag uit het leven van een kind in België en in Dogbo, focus op watergebruik 1 Praktisch: Leeftijdsgrep: 1ste graad Grepsgrtte: klasgrep Omgeving: klas Tijdsduur: 50 min. Materiaal: Pwerpint met ft s van Clémence uit Dgb Smartbrd f beamer m de ft s te prjecteren Verhaal van Clémence

Nadere informatie

Actie keuze 5. a. Campagne rookvrij schoolplein. b. Hoofd- en deelvragen. Hoofdvraag: 1: Wat zijn de gevolgen en gevaren van roken?

Actie keuze 5. a. Campagne rookvrij schoolplein. b. Hoofd- en deelvragen. Hoofdvraag: 1: Wat zijn de gevolgen en gevaren van roken? Actie keuze 5 a. Campagne rkvrij schlplein Jullie Stappenplan hebben vr actie 5 gekzen: Maak het schlplein rkvrij grepjes Maak de twee gebruik nderzekspdracht psters: brnnenpagina Presenteer 1. argumenten

Nadere informatie

Je weet nu op welke level je gaat lezen. Dit is wat je te doen staat: Kies een PENGUIN READER uit op jouw level, NIET lager!

Je weet nu op welke level je gaat lezen. Dit is wat je te doen staat: Kies een PENGUIN READER uit op jouw level, NIET lager! Dear Student Je weet nu p welke level je gaat lezen. Dit is wat je te den staat: Kies een PENGUIN READER uit p juw level, NIET lager! Lees het bek Vul de Reading Recrd in. Als je de Reading Recrd naar

Nadere informatie

Wegwijzer. Dagbehandeling in Behandelcentrum Heideheuvel Informatie voor kinderen en ouders

Wegwijzer. Dagbehandeling in Behandelcentrum Heideheuvel Informatie voor kinderen en ouders Wegwijzer Dagbehandeling in Behandelcentrum Heideheuvel Infrmatie vr kinderen en uders WELKOM! De kmende tijd kmen jij en je uders een dagbehandeling vlgen in Heideheuvel. In Heideheuvel werken we in een

Nadere informatie

Scenario Onderwijstijd. Thuisles

Scenario Onderwijstijd. Thuisles Scenari Onderwijstijd Thuisles Erik Mndriaan en JaapJan Vrm ROC Deltin Cllege, Zwlle ktber 2013 Scenari: Thuisles Algemeen Dit scenari is ntwikkeld mdat er gedacht wrdt dat het elementen bevat die ervr

Nadere informatie

Presentatie eisen reisweek

Presentatie eisen reisweek Presentatie eisen reisweek Beste reisadviseurs, De aftrap is genmen. We zijn begnnen aan een spannende strijd m te bepalen he nze werkweek er in juni 2013 uit zal zien. Natuurlijk lijkt het een beetje

Nadere informatie

Protocol bij het overlijden van een gezinslid van een leerling

Protocol bij het overlijden van een gezinslid van een leerling Prtcl bij het verlijden van een gezinslid van een leerling Algemeen: Er wrden geen mededelingen aan de pers gedaan. Het lcatie aanspreekpunt f de directeur meldt alleen dat nze 1 ste zrg de nabestaanden

Nadere informatie

OPLEIDING tot Verzorgende-IG. Ondersteuningsmagazijn Praktijk Beroepstaak E Startbekaam

OPLEIDING tot Verzorgende-IG. Ondersteuningsmagazijn Praktijk Beroepstaak E Startbekaam OPLEIDING tt Verzrgende-IG Ondersteuningsmagazijn Berepstaak E Startbekaam Albeda cllege Branche gezndheidszrg Kwalificatieniveau 4 Chrt: 2010-2011 Fase: Startbekaam Naam student:. P.E1-3.start.gesprek

Nadere informatie

Vier beproefde manieren om de pot met goud, leren van elkaars ervaringen, open te maken

Vier beproefde manieren om de pot met goud, leren van elkaars ervaringen, open te maken Vier beprefde manieren m de pt met gud, leren van elkaars ervaringen, pen te maken Het leren van ervaringen vraagt m het nderzeken van die ervaringen, het liefst in een grep samen met anderen. Dit kan

Nadere informatie

De betrokkenheid van ouders bij de voorbereiding op de eerste communie

De betrokkenheid van ouders bij de voorbereiding op de eerste communie De betrkkenheid van uders bij de vrbereiding p de eerste cmmunie 1. De betrkkenheid van uders Paus Franciscus benadrukt dat wij als Kerk de taak hebben m naar buiten te gaan en het evangelie te verkndigen

Nadere informatie

Rouwprotocol Widdonckschool Weert overlijden van een leerling

Rouwprotocol Widdonckschool Weert overlijden van een leerling Ruwprtcl Widdnckschl Weert Ruwprtcl Widdnckschl Weert verlijden van een leerling In dit prtcl wrdt beschreven he Widdnckschl Weert kan handelen bij het verlijden van een leerling(en) van nze schl. Dit

Nadere informatie

LOOPBAANORIËNTATIE VMBO-4 Periode 1 t/m periode 3

LOOPBAANORIËNTATIE VMBO-4 Periode 1 t/m periode 3 LOOPBAANORIËNTATIE VMBO-4 Peride 1 t/m peride 3 In leerjaar 4 met je de keus gaan maken; wat wil jij gaan den wanneer je het vmbdiplma hebt? Om te laten zien dat je uiteindelijk een studie, die bij je

Nadere informatie

Mama Lief. Elen Lescoat en Orianne Lallemand ISBN 978 90 5924 444 3. Vanaf 3 jaar NUR 273. Uitgeverij Bakermat. Suggesties: Emy Geyskens

Mama Lief. Elen Lescoat en Orianne Lallemand ISBN 978 90 5924 444 3. Vanaf 3 jaar NUR 273. Uitgeverij Bakermat. Suggesties: Emy Geyskens Elen Lescat en Orianne Lallemand ISBN 978 90 5924 444 3 Vanaf 3 jaar NUR 273 Suggesties: Emy Geyskens Krte inhud 1 Mijn mama is een fee. Haar jurk is een blesem, haar juwelen de zn en zij de miste. Mama

Nadere informatie

BEGELEIDING LEERLINGEN MET DYSCALCULIE

BEGELEIDING LEERLINGEN MET DYSCALCULIE BEGELEIDING LEERLINGEN MET DYSCALCULIE Begeleiding van leerlingen met ernstige rekenprblemen en/f dyscalculie Delen en uitgangspunten Binnen het Veluws Cllege Crtenbsch hanteren wij het Prtcl Ernstige

Nadere informatie

Doelgroepen Dit educatieve lespakket is bedoeld voor de groepen 5,6 en de groepen 7,8.

Doelgroepen Dit educatieve lespakket is bedoeld voor de groepen 5,6 en de groepen 7,8. Dcentenhandleiding Beleef Het Verleden met Ltte Delgrepen Dit educatieve lespakket is bedeld vr de grepen 5,6 en de grepen 7,8. Middelen Data-DVD: Inzet van filmmateriaal via digibrd. 4 afleveringen met

Nadere informatie

LEERVRAAG 2. - Informatie: - informeren. - observeren. - middelen zoeken. - actie ondernemen. - evalueren

LEERVRAAG 2. - Informatie: - informeren. - observeren. - middelen zoeken. - actie ondernemen. - evalueren LEERVRAAG 2 Leervraag (wat is /he kan ik vraag) He krijg ik een vllediger beeld van de hulp die Daan krijgt? Activiteiten uit stappenpla n - infrmeren - bserveren - middelen zeken - actie ndernemen - evalueren

Nadere informatie

De Ultieme Sollicitatie Gids.

De Ultieme Sollicitatie Gids. De Ultieme Sllicitatie Gids. Ha Aanstaande Superheld! Hierbij een mie verzameling met nuttige infrmatie. Lees het dr en kijk wat je eruit kunt halen. Sms staan er bepaalde tips f acties dubbel in. Dat

Nadere informatie

20 jaar kinderrechten!

20 jaar kinderrechten! Er is er een jarig, hera hera! Rechten? Plichten? Wensen? Ken je iemand die jarig is? Je buurjngen f je beste vriend? Jarig zijn is leuk. Vr de jarige zelf, maar k vr de anderen. Er is een feestje. We

Nadere informatie

zo gaan wij met elkaar om

zo gaan wij met elkaar om 28 nvember 2011 3 e jaargang nr. 12 z gaan wij met elkaar m We gebruiken het materiaal waar het vr bedeld is fnkelnieuws weer via de mail Omdat we vrige week ver zijn gegaan naar een ander cmputersysteem

Nadere informatie

VAN OUDERCOMITÉ NAAR OUDERRAAD

VAN OUDERCOMITÉ NAAR OUDERRAAD VAN OUDERCOMITÉ NAAR OUDERRAAD Sinds 1 september 2004 kan elke schl een uderraad prichten vlgens het participatiedecreet. Het schlbestuur is verplicht m een uderraad p te richten als 10% van de uders er

Nadere informatie

Presenteren met Impact:

Presenteren met Impact: Presenteren met Impact: Gelven Presenteren is geweldig! Ik geef te, de eerste keer dat ik vr een grep stnd had ik zweethanden en een rd hfd, maar de afgelpen jaren heb ik tientallen keren vr grepen gestaan

Nadere informatie

NIEUWSBRIEF 3. Vrijdag 28 januari 2011. DE PIRAMIDE locatie BREDE SCHOOL MEERWIJK

NIEUWSBRIEF 3. Vrijdag 28 januari 2011. DE PIRAMIDE locatie BREDE SCHOOL MEERWIJK NIEUWSBRIEF 3 Vrijdag 28 januari 2011 DE PIRAMIDE lcatie BREDE SCHOOL MEERWIJK Belangrijke data de kmende peride....... Dinsdag 1 februari CITO Eindtets grep 8 p 1, 2 en 3 februari Maandag 7 februari Juf

Nadere informatie

Nieuwsbrief 2 31 augustus 2015

Nieuwsbrief 2 31 augustus 2015 Nieuwsbrief 2 31 augustus 2015 Inhud Schlftgraaf Graag uw hulp bij schlactiviteiten Burendag Infrmatieavnd Film Agenda Open mnumentendag Vacature: vrijwilliger in de schlbiblitheek Znneblemwedstrijd Tuinuders

Nadere informatie

Als uitgangspunt zijn er drie wensen waar jij uit kunt kiezen:

Als uitgangspunt zijn er drie wensen waar jij uit kunt kiezen: Stap 2 Wat ga je den? Je gaat een wens kiezen ver wat jij anders wilt in het met elkaar mgaan. Daarna kies je twee manieren waarp jullie die wens gaan waarmaken. Je schrijft k ng p welke kwaliteiten en

Nadere informatie

De aandachtspuntenlijst

De aandachtspuntenlijst De aandachtspuntenlijst Wat is de aandachtspuntenlijst? De aandachtspuntenlijst is een verzicht van nderwerpen die aan de rde kunnen kmen tijdens een afspraak met de neurlg. Onderwerpen waarver u meer

Nadere informatie

Ekelmans & Meijer Advocaten (Rechten)

Ekelmans & Meijer Advocaten (Rechten) Evaluatie-rapprt STEP In-husedag bij Ekelmans & Meijer Advcaten (Rechten) -- INHOUDSOPGAVE INHOUDSOPGAVE. WOORD VOORAF. RESULTATEN VAN DE ATTITUDE-METING VÓÓR DE IN-HOUSEDAG. RESULTATEN VAN DE ATTITUDE-METING

Nadere informatie

Getallen 1 is een programma voor het aanleren van de basis rekenvaardigheden (getalbegrip).

Getallen 1 is een programma voor het aanleren van de basis rekenvaardigheden (getalbegrip). Getallen 1 Getallen 1 is een prgramma vr het aanleren van de basis rekenvaardigheden (getalbegrip). Delgrep Rekenen en Wiskunde Getallen 1 Getallen 1 is geschikt vr grep 7 en 8 van de basisschl en de eerste

Nadere informatie

Pedagogisch beleidsplan 2011-2013. Christelijke Peuterspeelzaal Lotje

Pedagogisch beleidsplan 2011-2013. Christelijke Peuterspeelzaal Lotje Pedaggisch beleidsplan 2011-2013 Christelijke Peuterspeelzaal Ltje Inhudspgave 1. Inleiding 2. Visie 3. Delen 4. Uitwerking van de delen 4.1 Liefdevlle benadering 4.2 Bijbelse waarden en nrmen 4.3 Emtinele

Nadere informatie

Het maken van een draaiboek voor een (zomer)kamp

Het maken van een draaiboek voor een (zomer)kamp Het maken van een draaibek vr een (zmer)kamp Tekst: Jhan van der Wielen (1999) met aanvullingen van Rland Masselink. Brn: SPS, bewerkt vr Scutingdump.nl 1 Inleiding Dit is een uitgebreide handleiding ver

Nadere informatie

Beleidsplan directe instructie : 1. Verantwoording 2. Doelstellingen 3. Model 4. Kijkwijzer 5. -Werkwijze en tijdsplanning.

Beleidsplan directe instructie : 1. Verantwoording 2. Doelstellingen 3. Model 4. Kijkwijzer 5. -Werkwijze en tijdsplanning. Beleidsplan directe instructie : 1. Verantwrding 2. Delstellingen 3. Mdel 4. Kijkwijzer 5. -Werkwijze en tijdsplanning 1 Verantwrding: Wij willen binnen het nderwijs dat wij geven rekening huden met de

Nadere informatie

Van stip naar stap naar stip

Van stip naar stap naar stip Van stip naar stap naar stip Vr startende trainers 1-1 Inhud 1. Telichting... Fut! Bladwijzer niet gedefinieerd. 2. Teamvrming... 2-3 3. Omgeving... 3-3 4. Weet wat je wil: he ziet de stip eruit?... 4-3

Nadere informatie

Maatschappelijke Stage

Maatschappelijke Stage Maatschappelijke Stage 2 Inhud 1. Wat is MAS? 1.1 MAS algemeen. 1.2 MAS p het Gren van Prinstererlyceum 1.3 Deadlines 2. Stage zeken 2.1 De stage cördinatr p schl. 2.2 Masactief 3. De frmulieren 3.1 Aanvraagfrmulier

Nadere informatie

Lesbeschrijving. Historische bronnen - beeldmateriaal

Lesbeschrijving. Historische bronnen - beeldmateriaal Lesbeschrijving Histrische brnnen - beeldmateriaal Aan de hand van deze les ntdekken de leerlingen dat de Schelde niet alleen nu, maar k vreger al veelvuldig als nderwerp p ft s werd gezet en vrkwam p

Nadere informatie

Werkwoordspelling op maat

Werkwoordspelling op maat Werkwrdspelling p maat Muiswerk Werkwrdspelling p maat besteedt aandacht aan het hele algritme van de spelling van regelmatige werkwrden en k aan de verleden tijd van nregelmatige werkwrden. Delgrepen

Nadere informatie

Zorgplan. Naam. Adres. Uitgerekende datum. Administratienummer. Naam en adres verloskundige praktijk

Zorgplan. Naam. Adres. Uitgerekende datum. Administratienummer. Naam en adres verloskundige praktijk Zrgplan Naam Adres Uitgerekende datum Administratienummer Naam en adres verlskundige praktijk datum tijd Met wie Afsprakenlijst Gefeliciteerd met uw zwangerschap! Tijdens uw zwangerschap zal u nder cntrle

Nadere informatie

Inrichten van OTIB-skillsmanager in het kort

Inrichten van OTIB-skillsmanager in het kort Verkrte Handleiding Versie Beheerder Januari 2013 Inrichten van OTIB-skillsmanager in het krt OTIB-skillsmanager is een instrument waarmee leidinggevenden en medewerkers functinerings-, berdelings- f ntwikkelingsgesprekken

Nadere informatie

Waterbeheer, kan jij het aan?

Waterbeheer, kan jij het aan? Waterbeheer, kan jij het aan? Een rllenspel ver waterbeheer in het beheergebied van een waterschap Vakgebied: Aardrijkskunde, Bilgie, Maatschappijleer Niveau: klas 3 HAVO en VWO Tijdsduur: 60 minuten Waterbeheer

Nadere informatie

MedewerkerMonitor Benchmark in de Zorg

MedewerkerMonitor Benchmark in de Zorg MedewerkerMnitr Benchmark in de Zrg Telichting pzet vragenlijst en invulinstructies U heeft een inlgcde ntvangen per brief f per e-mail. Mcht u geen inlgcde ntvangen hebben, dan kunt u terecht bij de benchmarkcördinatr

Nadere informatie

Trainingsopgaven Basistraining Evenementen Scouts Online

Trainingsopgaven Basistraining Evenementen Scouts Online Trainingspgaven Basistraining Evenementen Scuts Online Inhudspgave 1 Vrbereidingspgaven... 3 1.1 E-mailadres aanpassen... 3 1.2 Testfuncties tevegen... 3 2 Basispgaven... 4 2.1 Nieuw evenement aanmaken...

Nadere informatie

Instructie formulierenmodule

Instructie formulierenmodule Instructie frmulierenmdule De frmulierenmdule is een uitgebreide mdule en maakt het mgelijk m bepaalde infrmatie van gebruikers p een gestandaardiseerde manier binnen te krijgen per e-mail. Denk aan een

Nadere informatie

Omgaan met gescheiden ouders.

Omgaan met gescheiden ouders. In deze Inf nder andere: Schen zetten, de deur gaat iets later pen. Hud u rekening met de kinderen? Die gaan vr He gaan wij m met gescheiden uders? Dnna Bakker is vrleeskampien!! 26 nvember 2014 Jaargang

Nadere informatie

Verkorte Handleiding Versie Medewerker Januari 2013

Verkorte Handleiding Versie Medewerker Januari 2013 Verkrte Handleiding Versie Medewerker Januari 2013 Starten met OTIB-skillsmanager OTIB-skillsmanager is een instrument m het gesprek dat u gaat veren met uw leidinggevende vr te bereiden. U wrdt gevraagd

Nadere informatie

Instructie voor de PowerPointpresentatie voor Duits

Instructie voor de PowerPointpresentatie voor Duits 1 Werkuur klas 3 2014 2015 Instructie vr de PwerPintpresentatie vr Duits Blk 2 Eind ktber tt de kerstvakantie 2014. Duits Thematische pdracht: maak een PwerPintpresentatie ver een nderwerp uit de Duitse

Nadere informatie

De leerkracht beschrijft in het groepsplan welke extra leesbegeleiding de kinderen krijgen.

De leerkracht beschrijft in het groepsplan welke extra leesbegeleiding de kinderen krijgen. Dyslexieprtcl Grep 1 Gehele jaar: bservaties leerlingvlgsysteem digikeuzebrd Grep 2 Gehele jaar: bservaties leerlingvlgsysteem digikeuzebrd Januari: CITO taal en rekenen Mei: Bij twijfel: lees-vrwaardentets

Nadere informatie

Begeleidende tekst bij de presentatie Ieder kind heeft recht op Gedifferentieerd RekenOnderwijs.

Begeleidende tekst bij de presentatie Ieder kind heeft recht op Gedifferentieerd RekenOnderwijs. Begeleidende tekst bij de presentatie Ieder kind heeft recht p Gedifferentieerd RekenOnderwijs. Dia 1 Opmerking vr de presentatr: in het geval u tijd te krt kmt, kunt u de blauwe tekst als ptineel beschuwen

Nadere informatie

9. Wat was het oorspronkelijke beroep van Domela?

9. Wat was het oorspronkelijke beroep van Domela? Na de maquettezaal km je in het Ferdinand Dmela Nieuwenhuis Museum. Dit museum bestaat uit drie verschillende ruimten: de infrmatie zaal, de studeerkamer en de gang waarin zijn verlijden centraal staat.

Nadere informatie

Stap 1. Wat wil jij?

Stap 1. Wat wil jij? Stap 1. Hi Iemand heeft het idee dat jij wel wat supprt kunt gebruiken. Dat kunnen je uders zijn, een vriend/vriendin een therapeut f iemand anders die ju ged kent. Die iemand wil graag dat jij hulp krijgt

Nadere informatie

Hoe oud is dat? Lessenserie over archeologie voor groep 3/4/5 Gebaseerd op de didactiek van onderzoekend en ontwerpend leren

Hoe oud is dat? Lessenserie over archeologie voor groep 3/4/5 Gebaseerd op de didactiek van onderzoekend en ontwerpend leren He ud is dat? Lessenserie ver archelgie vr grep 3/4/5 Gebaseerd p de didactiek van nderzekend en ntwerpend leren Bart Greneveld 1 Inhudspgave bladzijde Organisatie 3 Cntext 3 Inhud en aanpak 3 Materialen

Nadere informatie

*** Enquête *** afstudeerscriptie over de huidige elektronische verbindingen*

*** Enquête *** afstudeerscriptie over de huidige elektronische verbindingen* *** Enquête *** Inleidend Als student van de Universiteit Twente de ik in het kader van mijn masterstudie Public Safety een (klik hier vr definitie) afstudeerscriptie ver de huidige elektrnische verbindingen*

Nadere informatie

N I E U W S B R I E F

N I E U W S B R I E F N I E U W S B R I E F OBS De Akkers en PSZ t Valkje Jagerslaan 15 3075 AA Rtterdam 010 2907827 directie@de-akkers.nl www.de-akkers.nl 31 ktber 2014 nummer 55 Schlntbijt Aanstaande maandag 3 nvember 2014

Nadere informatie

Analytische boekhouding

Analytische boekhouding Analytische Bekhuding Analytische bekhuding 1 Vrbereiding... 2 1.1 Dssier instellingen... 2 1.2 Analytische rekeningen maken... 3 2 Analytisch beken... 4 2.1 Kppeling... 5 2.2 Bekingsvrstellen (mdellen)...

Nadere informatie

MIJN KIND GAAT NAAR DE KLEUTERKLAS

MIJN KIND GAAT NAAR DE KLEUTERKLAS MIJN KIND GAAT NAAR DE KLEUTERKLAS 1. Is mijn kind klaar vr de kleuterschl? Handige tips m bij te huden Alle kinderen tussen 2,5 en 3 jaar mgen starten in de kleuterklas. Je twijfelt f je kind daar klaar

Nadere informatie

OUDERBLIK. Een rugzak vol ideeën voor ouders en school SCHRIFTELIJKE COMMUNICATIE MET OUDERS

OUDERBLIK. Een rugzak vol ideeën voor ouders en school SCHRIFTELIJKE COMMUNICATIE MET OUDERS OUDERBLIK Een rugzak vl ideeën vr uders en schl SCHRIFTELIJKE COMMUNICATIE MET OUDERS 2012 1. Schriftelijke cmmunicatie met anderstalige uders Schriftelijke cmmunicatie gaat ver alle cmmunicatie naar uders

Nadere informatie

Anti Pestbeleid Uitgangspunt: Ieder kind heeft recht op een veilige omgeving en een plezierige schooltijd. Achtergrond

Anti Pestbeleid Uitgangspunt: Ieder kind heeft recht op een veilige omgeving en een plezierige schooltijd. Achtergrond Anti Pestbeleid Uitgangspunt: Ieder kind heeft recht p een veilige mgeving en een plezierige schltijd Achtergrnd - Wat is pesten? 'Iemand wrdt getreiterd f is het mikpunt van pesterijen als hij f zij herhaaldelijk

Nadere informatie

Nieuwsbrief. Nummer 12, 17 November t/m 19 December 2014

Nieuwsbrief. Nummer 12, 17 November t/m 19 December 2014 Nieuwsbrief Nummer 12, 17 Nvember t/m 19 December 2014 Nieuwsitems 01. Jarige Jppen 08. Terugblik enquête 02. Afscheid 09. Wirre Warre in Sintsfeer 03. Maandagenda 10. Sint Dedag: 26 nv. 04. Kinderziektes

Nadere informatie