Dutch summary. Nederlandse samenvatting. Een bijdrage aan de grijp-puzzel

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Dutch summary. Nederlandse samenvatting. Een bijdrage aan de grijp-puzzel"

Transcriptie

1 Dutch summary Nederlandse samenvatting Een bijdrage aan de grijp-puzzel Mensen kunnen op allerlei manieren van elkaar verschillen. Sommige mensen hebben kleine handen, andere juist grote, sommige mensen hebben zeer gespierde armen, andere hebben juist slanke armen enz. Toch is de manier waarop verschillende mensen voorwerpen grijpen vrijwel gelijk. Mensen grijpen voorwerpen dus op een typische manier. Dit is opmerkelijk omdat er heel veel verschillende manieren mogelijk zijn. Stel je bijvoorbeeld eens voor dat je een pak drinkyoghurt wilt grijpen met je duim en wijsvinger en dat je de grijpbeweging begint met je duim en wijsvinger ver uit elkaar. Een van de vele opties is dan om je hand naar het pak te bewegen en tegelijkertijd je duim en wijsvinger langzaam naar elkaar toe te bewegen, totdat ze eindigen op het pak. Een andere optie is bijvoorbeeld om je hand naar het pak te bewegen en je duim en wijsvinger pas naar elkaar toe te bewegen als je hand vlak bij het pak is. Weer een andere optie is om je hand naar het pak te bewegen en terwijl dat je dat doet eerst je duim en wijsvinger naar elkaar toe te bewegen, daarna weer van elkaar af te bewegen en vervolgens weer naar elkaar toe te bewegen totdat je duim en wijsvinger eindigen op het pak. De typische manier waarop mensen grijpen is in dit geval de laatst genoemde optie. In het verleden zijn er, door het doen van experimenten, voor veel verschillende situaties typische manieren van grijpen gevonden. Waardoor deze typische manieren van grijpen bepaald worden is nog niet duidelijk. Er zijn wel verschillende voorstellen gedaan. Een populaire theorie zegt dat je de positie van je hand en de afstand tussen je vingers aanstuurt wanneer je iets grijpt. Een nieuwere theorie zegt dat grijpen hetzelfde aangestuurd wordt als een beweging met één vinger, grijpen is volgens deze theorie hetzelfde als tegelijkertijd met meerdere vingers het te grijpen voorwerp aantikken. Je stuurt de positie van je vingers en daardoor beweegt je hand automatisch mee. Een mogelijke manier om meer duidelijkheid te krijgen over wat de typische manieren van grijpen bepaald is door het bouwen van wiskundige modellen. Modellen zijn een versimpelde weergave van de werkelijkheid. Dit betekent dat niet elk spiertje of botje in het model hoeft te zitten, maar alleen wat nodig is om het gedrag van mensen te verklaren. In een model zijn bepaalde aannames over hoe men denkt dat de typische manieren van grijpen bepaald worden omgezet in formules. Als het model vervolgens voor een bepaalde situatie voorspelt hoe de typische manier van grijpen eruitziet, en deze voorspelling is in overeenstemming met hoe mensen bewegen, dan maakt dit de aannames waarop het model gebaseerd is aannemelijk en weten we dus beter hoe we het grijpgedrag van mensen kunnen verklaren. In hoofdstuk 2 van dit proefschrift is een dergelijk model gebouwd. In het model 127

2 hebben we de grijpbeweging vereenvoudigd tot de beweging van het topje van de duim en het topje van de wijsvinger. We hebben vrijwel alle anatomie genegeerd omdat uit experimenten is gebleken dat de anatomie natuurlijk wel nodig is om een beweging te maken, maar de typische manier van bewegen niet bepaalt. Het model doet, in de huidige vorm, dus alleen voorspellingen over het grijpen met de duim en wijsvinger. In het model hebben we aangenomen dat mensen grijpbewegingen aansturen zoals de nieuwere theorie zegt, dus dat de bewegingen van de individuele vingers aangestuurd worden en niet de afstand tussen de vingers en de positie van de hand. Naast deze aanname hebben we ook aangenomen dat er voor de beweging van het topje van de duim en de wijsvinger rekening wordt gehouden met de volgende doelen: beweeg vloeiend naar de van te voren geselecteerde doelpositie op het te grijpen voorwerp zonder te botsen met andere delen van dit voorwerp, met obstakels en met de andere vinger, bereik het te grijpen voorwerp op ongeveer dezelfde tijd als de andere vinger en beweeg nooit te ver weg van de andere vinger. Al deze aannames zijn omgezet in wiskundige formules door het topje van de duim en de wijsvinger te beschouwen als puntmassa s met een veer ertussen, elk aangetrokken naar zijn doelpositie en afgestoten van het oppervlak van voorwerpen. De bewegingen werden gedempt. Gebruikmakend van slechts één set van parameters, dus zonder instellingen tussendoor te veranderen, kan het model uit hoofdstuk 2 een grotere variëteit van experimentele vondsten reproduceren dan ieder ander bestaand model. Naast het reproduceren van bekende typische manieren om voorwerpen te grijpen, voorspelt het model uit hoofdstuk 2 ook dat de toename in de maximale afstand tussen het topje van de duim en het topje van de wijsvinger met de grootte van het voorwerp groter is voor blokken dan voor cilinders. Toen we in de literatuur de typische manier van grijpen voor blokken van verschillende grootte en voor cilinders van verschillende grootte bestudeerden door de resultaten van verschillende studies samen te nemen, bleek de model voorspelling inderdaad in overeenstemming te zijn met de typische manieren van grijpen die bij mensen geobserveerd zijn. Het model uit hoofdstuk 2 kan hiernaast ook voorspellen hoe bewegingen worden gemaakt met één vinger om een voorwerp aan te tikken. Dit draagt bij aan de aannemelijkheid van de nieuwere theorie dat grijpen gezien kan worden als het tegelijkertijd aantikken van een voorwerp met meerdere vingers. Wanneer mensen een voorwerp van een tafel pakken, waarbij hun hand op de tafel rust voordat de beweging begint, is de typische manier van grijpen dat ze hun vingers eerst in een boogje omhoog en vervolgens weer naar beneden bewegen totdat hun vingers eindigen op het voorwerp. Als je de paden die de vingers afleggen vanaf de zijkant bekijkt zijn ze dus krom. Om ervoor te zorgen dat het model uit hoofdstuk 2 deze gekromde paden kan reproduceren hebben we, toen we het model bouwde, aangenomen dat de kromming komt doordat mensen willen voorkomen dat hun vingers tegen de tafel aan botsen, dus door een beperking die opgelegd wordt door de omgeving. Om deze aanname te testen hebben we een experimentele studie gedaan (Hoofdstuk 3). Beperkingen die opgelegd worden 128

3 Dutch summary - Nederlandse samenvatting door de omgeving kunnen op verschillende manieren onderscheiden worden. We hebben er voor gekozen om een onderscheid te maken tussen locale beperkingen die alleen invloed uitoefenen tijdens het begin of het eind van de beweging, en globale beperkingen die invloed uitoefenen tijdens de hele beweging. Om erachter te komen of de tafel de gekromde paden van de vingers veroorzaakt, hebben we grijpbewegingen naar voorwerpen die op een tafel stonden vergeleken met grijpbewegingen naar voorwerpen die niet op een tafel stonden maar op het uiteinde van een staaf waren geplaatst. In tegenstelling tot de aanname die we in het model verwerkt hebben, had de aanwezigheid van de tafel geen effect op de hoogte van de paden van de vingers. Om erachter te komen of de locale beperkingen aan het begin en aan het eind van de beweging de oorzaak zijn van de gekromde paden, hebben we de locale beperkingen gevarieerd door mensen hun beweging te laten beginnen boven of onder het uiteinde van een staaf en door het te grijpen voorwerp vast te maken aan de boven of aan de onderkant van het uiteinde van een andere staaf. We vonden dat de locale beperkingen aan het begin van de beweging de verticale kromming van de paden van de vingers grotendeels verklaren. De verticaal gekromde paden van de vingers konden niet helemaal verklaard worden door de locale beperkingen aan het begin van de beweging. Dit komt misschien doordat een strategie die mensen mogelijk gebruiken om met de zwaartekracht om te gaan, ook een effect heeft op de hoogte van de paden van de vingers. Om dit te testen hebben we een experiment gedaan (Hoofdstuk 4). Mensen moesten een waxinelichtje grijpen terwijl ze op een stoel zaten. We konden de hele opstelling, inclusief de persoon, achterover kantelen waarbij de startpositie en de positie van het waxinelichtje ten opzichte van de persoon niet veranderde. Op deze manier konden we de bewegingsrichting (van de startpositie naar het waxinelichtje) ten opzichte van de richting van de zwaartekracht veranderen. We vonden verschillen in de paden van de vingers tussen de geteste oriëntaties. Wanneer de persoon rechtop zat, was het boogje dat de paden van de vingers maakten kleiner dan wanneer de opstelling zo gedraaid was dat de persoon bijna op zijn rug lag. Dit laat zien dat er een direct effect van de zwaartekracht is op de paden van de vingers, de zwaartekracht trekt de vingers uiteraard naar beneden en hiervoor wordt niet volledig gecorrigeerd door de manier waarop we onze bewegingen aansturen. Dit is overigens ook niet noodzakelijk, want de personen konden zonder problemen het waxinelichtje grijpen. Nu we het effect van de zwaartekracht op de verticale kromming van de paden van de vingers weten, kunnen we deze kromming nog steeds niet volledig verklaren. Maar, omdat we nu wel de factoren hebben gevonden die voor het overgrote deel bijdragen aan de kromming, hebben we besloten om niet verder uit te pluizen welke factoren een kleine bijdrage leveren. We vonden het namelijk interessanter om een vraag te beantwoorden die in ons op kwam naar aanleiding van onze experimentele vondst dat de tafel geen effect heeft op de hoogte van de paden van de vingers (Hoofdstuk 3). Waarom was er geen effect van de tafel terwijl de afstand tussen de uiteindelijke posities 129

4 van de vingers en de tafel erg klein was? Dit begrepen we niet omdat we uit de literatuur weten dat, om de kans op een botsing met een obstakel te voorkomen, mensen op een typische manier bewegen die ervoor zorgt dat de lichaamsdelen niet te dicht bij de obstakels komen. Op basis hiervan hadden we verwacht dat mensen om de tafel (een obstakel) te ontwijken hun vingers meer omhoog zouden bewegen. Maar dit was dus niet het geval. In hoofdstuk 5 overwegen we vier mogelijke verklaringen hiervoor: mensen veranderden hun bewegingssnelheid liever dan het pad dat hun vingers afleggen, ongevoeligheid van de hoogte component voor obstakels, obstakels die zich onder de startpositie bevinden worden niet meegenomen in het bewegingsplan omdat de vingers doorgaans niet lager komen dan de startpositie, en hanteerbare voorwerpen (voorwerpen die je makkelijk kunt grijpen en optillen) hebben invloed op het bewegingsplan terwijl een tafel geen invloed heeft op het bewegingsplan omdat de tafel niet hanteerbaar is. Door het doen van experimenten vonden we dat, van deze vier verklaringen, alleen de verklaring dat obstakels die zich onder de startpositie bevinden niet mee worden genomen in het bewegingsplan kan verklaren waarom de tafel geen effect heeft op de hoogte van de paden van de vingers. Het te grijpen voorwerp kan beschouwd worden als een obstakel. Om het te grijpen voorwerp succesvol te grijpen moeten de vingers tenslotte niet tegen het voorwerp aanbotsen op andere posities dan de doelposities. Daarom hebben we aangenomen dat het voorkomen van ongewenste botsingen met het te grijpen voorwerp een van de doelen is die mensen hebben wanneer ze een voorwerp grijpen. Zoals eerder genoemd, is deze aanname ook in het model uit hoofdstuk 2 verwerkt. Door deze aanname voorspeld het model dat de maximale afstand tussen het topje van de duim en het topje van de wijsvinger tijdens het grijpen (maximale grijpopening; MGO) wordt beïnvloed door meer dan alleen de dimensie van het voorwerp die de afstand tussen de eindposities van de vingers bepaald (bijvoorbeeld de breedte van het voorwerp) en dat de invloed van de andere dimensies verschillend is. We hebben een experiment gedaan om te onderzoeken of deze voorspelling overeenkomt met de typische manier waarop mensen bewegen (Hoofdstuk 6). We hebben mensen gevraagd om rechthoekige blokken met hun duim en wijsvinger in de breedte te grijpen. Onafhankelijk van variaties in de breedte van het blok hebben we systematisch de hoogte en diepte van het blok gevarieerd. Uit ons experiment bleek dat de MGO toeneemt met de hoogte van het blok en dat de toename van de MGO met de breedte van het blok minder sterk is voor hogere dan voor lagere blokken. Dit is beide in overeenstemming met de voorspellingen van het model. Hiernaast bleek uit ons experiment dat de diepte van het blok geen effect heeft op de MGO. Het model verspelde wel een effect van de diepte op de MGO. Maar dit voorspelde effect was kleiner dan het voorspelde effect van de hoogte. Dat de MGO niet alleen afhangt van de dimensie van het voorwerp die de afstand tussen de eindposities van de vingers bepaald en dat het effect van de andere twee dimensies verschillend is kan dus grotendeels verklaard worden door het doel om botsingen met het te grijpen voorwerp op posities anders 130

5 Dutch summary - Nederlandse samenvatting dan de doelposities te voorkomen. De aanname dat mensen, terwijl ze hun vingers naar de doelposities bewegen, botsingen met andere delen van het te grijpen voorwerp willen voorkomen is dus aannemelijk. De aanname dat mensen het doel hebben om botsingen te voorkomen met andere delen van het te grijpen voorwerp dan de doelposities, betekent ook dat de vorm van het voorwerp op een bepaalde manier invloed heeft op de MGO. Bij gelijke breedte, diepte en hoogte van het te grijpen voorwerp maakt het dus uit of het voorwerp bijvoorbeeld een bol is of een kubus. We hebben het effect van de vorm van het te grijpen voorwerp op de MGO onderzocht in hoofdstuk 7. Hiernaast hebben we ook drie andere verklaringen voor het effect van vorm op de MGO getest: de MGO zou beïnvloed kunnen worden door de benodigde precisie voor het plaatsen van de vingers, door het verkeerd inschatten van de breedte, of door het verkeerd inschatte van het volume van het te grijpen voorwerp. We hebben de vier mogelijke verklaringen voor het effect van vorm op MGO onderzocht door personen vijf verschillend gevormde voorwerpen met dezelfde breedte, hoogte en diepte te laten grijpen. De vijf voorwerpen, een kubus, een driedimensionale plus, een rechthoekig blok, een cilinder en een bol, werden allemaal zo gegrepen dat de uiteindelijke afstand tussen de duim en wijsvinger even groot was. We hebben voor elk van de vier mogelijke verklaringen berekend in hoeverre er een samenhang was tussen de geobserveerde MGOs en de MGOs die we zouden verwachten op basis van de verklaring. De samenhang was het sterkst voor de verklaring dat mensen het doel hebben om ongewenste botsingen met het te grijpen voorwerp te voorkomen. Het doel om ongewenste botsingen met het te grijpen voorwerp te voorkomen bleek belangrijker te zijn voor de invloed van de vorm van het voorwerp op de MGO dan de gewenste precisie, de ingeschatte breedte of het inschatte volume van het te grijpen voorwerp. Alles bij elkaar geeft dit proefschrift geen alomvattend antwoord op de vraag: Wat bepaalt de typische manier waarop mensen voorwerpen grijpen? (Hoofdstuk 8). Maar dit proefschrift draagt wel bij aan het antwoord op deze vraag door een aantal puzzelstukjes aan te dragen. Het model uit hoofdstuk 2 vergroot de waarschijnlijkheid van de nieuwere theorie van grijpen (die zegt dat grijpen gezien kan worden als tegelijkertijd met meerdere vingers het te grijpen voorwerp aantikken) en we hebben een aantal nieuwe inzichten gekregen in wat de typische manier van grijpen bepaalt door verschillende voorspellingen van het model te vergelijken met experimentele observaties. 131

Samenvatting. Exploratieve bewegingen in haptische waarneming. Deel I: de precisie van haptische waarneming

Samenvatting. Exploratieve bewegingen in haptische waarneming. Deel I: de precisie van haptische waarneming Exploratieve bewegingen in haptische waarneming Haptische waarneming is de vorm van actieve tastwaarneming waarbij de waarnemer de eigenschappen van een object waarneemt door het object met zijn of haar

Nadere informatie

Samenvatting. Waarom bewegen we op de manier waarop we bewegen?

Samenvatting. Waarom bewegen we op de manier waarop we bewegen? amenvatting 112 Dit proefschrift gaat over bewegingen en de manier waarop deze gecodeerd zijn in het brein. De bewegingen die we bekeken hebben zijn natuurlijke armbewegingen naar specifieke doelen. Ondanks

Nadere informatie

Summary in Dutch 179

Summary in Dutch 179 Samenvatting Een belangrijke reden voor het uitvoeren van marktonderzoek is het proberen te achterhalen wat de wensen en ideeën van consumenten zijn met betrekking tot een produkt. De conjuncte analyse

Nadere informatie

Door: Prof. Dr. Ralph Bruder Directeur van het Instituut voor Ergonomie en Arbeidswetenschappen/ Technische Universiteit van Darmstadt

Door: Prof. Dr. Ralph Bruder Directeur van het Instituut voor Ergonomie en Arbeidswetenschappen/ Technische Universiteit van Darmstadt ERGONOMISCH RAPPORT Ergonomisch rapport STABILO EASYcolors / EASYgraph Door: Prof. Dr. Ralph Bruder Directeur van het Instituut voor Ergonomie en Arbeidswetenschappen/ Technische Universiteit van Darmstadt

Nadere informatie

Inhoud. Inleiding...1. Benodigde gereedschappen Mechanische onderdelen Plastic onderdelen... 3

Inhoud. Inleiding...1. Benodigde gereedschappen Mechanische onderdelen Plastic onderdelen... 3 Montagehandleiding Inhoud Inleiding...1 Benodigde gereedschappen... 1 Mechanische onderdelen... 2 Plastic onderdelen... 3 Montage Montage grijper... 6 Montage voet & besturingseenheid... 7 Montage hoofdeenheid...

Nadere informatie

Kracht en beweging (Mechanics Baseline Test)

Kracht en beweging (Mechanics Baseline Test) Kracht en beweging (Mechanics Baseline Test) Gegevens voor vragen 1, 2 en 3 De figuur stelt een stroboscoopfoto voor. Daarin is de beweging te zien van een voorwerp over een horizontaal oppervlak. Het

Nadere informatie

Borstcrawl keerpunt: - De benadering - De rol - Voeten plaatsen / afzet - Handbeweging

Borstcrawl keerpunt: - De benadering - De rol - Voeten plaatsen / afzet - Handbeweging Borstcrawl keerpunt: - De benadering - De rol - Voeten plaatsen / afzet - Handbeweging De benadering Bij de benadering is het belangrijk dat er met zoveel mogelijk snelheid het keerpunt ingegaan wordt.

Nadere informatie

Controle van de romp bij lagerugpijnpatiënten

Controle van de romp bij lagerugpijnpatiënten Controle van de romp bij lagerugpijnpatiënten In hoofdstuk 1 worden de achtergrond en de doelen van mijn onderzoek beschreven. Lage rugpijn is een belangrijk maatschappelijk probleem, zowel op het gebied

Nadere informatie

Examen mechanica: oefeningen

Examen mechanica: oefeningen Examen mechanica: oefeningen 22 februari 2013 1 Behoudswetten 1. Een wielrenner met een massa van 80 kg (inclusief de fiets) kan een helling van 4.0 afbollen aan een constante snelheid van 6.0 km/u. Door

Nadere informatie

De wijde wereld in wandelen

De wijde wereld in wandelen 127 De wijde wereld in wandelen Valrisico schatten door het meten van lopen in het dagelijks leven Om een stap verder te komen in het schatten van valrisico heb ik het lopen in het dagelijks leven bestudeerd.

Nadere informatie

Controle van rompbewegingen bij verstoringen tijdens het duwen van karren

Controle van rompbewegingen bij verstoringen tijdens het duwen van karren Het mechanisch verstoren van de romp wordt gezien als een risicofactor voor lage rugklachten. Dergelijke verstoringen kunnen zorgen voor ongecontroleerde bewegingen van de romp waarbij een inadequate reactie

Nadere informatie

Cover Page. The handle holds various files of this Leiden University dissertation

Cover Page. The handle  holds various files of this Leiden University dissertation Cover Page The handle http://hdl.handle.net/1887/44437 holds various files of this Leiden University dissertation Author: Florijn, H.C.B. Title: Programmable mechanical metamaterials Issue Date: 2016-11-29

Nadere informatie

Cover Page. The handle holds various files of this Leiden University dissertation.

Cover Page. The handle  holds various files of this Leiden University dissertation. Cover Page The handle http://hdl.handle.net/1887/28941 holds various files of this Leiden University dissertation. Author: Ortiz, Pablo Title: Effects of heavy fields on inflationary cosmology Issue Date:

Nadere informatie

Handleiding Babymassage. Het Slotervaart, een ziekenhuis met ambities

Handleiding Babymassage. Het Slotervaart, een ziekenhuis met ambities Het Slotervaart, een ziekenhuis met ambities Het Slotervaartziekenhuis is een algemeen ziekenhuis in Amster dam. Wij hebben de ambitie om kwalitatief goede medisch specialistische zorg te bieden aan jong

Nadere informatie

1. Zwaartekracht. Hoe groot is die zwaartekracht nu eigenlijk?

1. Zwaartekracht. Hoe groot is die zwaartekracht nu eigenlijk? 1. Zwaartekracht Als een appel van een boom valt, wat gebeurt er dan eigenlijk? Er is iets dat zorgt dat de appel begint te vallen. De geleerde Newton kwam er in 1684 achter wat dat iets was. Hij kwam

Nadere informatie

Visuele informatie voor perceptie in bewegingshandelingen

Visuele informatie voor perceptie in bewegingshandelingen Visuele informatie voor perceptie in bewegingshandelingen Het algemene doel van het in dit proefschrift gepresenteerde onderzoek was om verder inzicht te krijgen in de rol van visuele informatie in bewegingscontrole

Nadere informatie

Voortgangstoets NAT 5 VWO 45 min. Week 49 SUCCES!!!

Voortgangstoets NAT 5 VWO 45 min. Week 49 SUCCES!!! Naam: Voortgangstoets NAT 5 VWO 45 min. Week 49 SUCCES!!! Noteer niet uitsluitend de antwoorden, maar ook je redeneringen (in correct Nederlands) en de formules die je gebruikt hebt! Maak daar waar nodig

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting Spiraalstelsels Het heelal wordt bevolkt door sterrenstelsels die elk uit miljarden sterren bestaan. Er zijn verschillende soorten sterrenstelsels. In het huidige heelal zien we

Nadere informatie

Kodak ESP C315 - Hoe reseat printkop lintkabel

Kodak ESP C315 - Hoe reseat printkop lintkabel Kodak ESP C315 - Hoe reseat printkop lintkabel Open de printkop met een verbroken lintkabel reseat Geschreven door: infiniti25 INTRODUCTIE Ik was in het huis van een vriend te kijken naar zijn vaders printer,

Nadere informatie

Polymeren zijn grote moleculen die zijn opgebouwd uit een beperkt aantal soorten bouwblokken waarvan er een groot aantal in een molecuul zijn verwerkt. Meestal bestaat een polymeermolecuul uit een lange

Nadere informatie

hoofdstuk 2 Hoofdstuk 3

hoofdstuk 2 Hoofdstuk 3 Samenvatting Foetale houding en gedrag zijn het resultaat van een interactie tussen foetale (neuromotorische) ontwikkeling en intra-uteriene omgevingsinvloeden. Het is bekend dat veranderingen in intra-uteriene

Nadere informatie

Over de arm en hand wrijven

Over de arm en hand wrijven Over de arm en hand wrijven Doel: stimuleren van aangedane hand en arm, aandacht op de arm. 1 Leg de niet-aangedane hand op de aangedane arm. Kijk naar uw arm. 2 Wrijf met hand over de arm tot aan de schouder

Nadere informatie

Extrapolatie van de waterstand in het Waddengebied

Extrapolatie van de waterstand in het Waddengebied Extrapolatie van de waterstand in het Waddengebied Henk van den Brink KNMI 8 juli 2015 Probleemstelling De onzekerheid in de extrapolatie is ongewenst groot bij het gebruik van een 3-parameter (Extreme

Nadere informatie

(a) (b) (c) (d) Oriënteren met behulp van duwacties.

(a) (b) (c) (d) Oriënteren met behulp van duwacties. Samenvatting Tegenwoordig worden veel processen met behulp van computers of computergestuurde robots uitgevoerd om ef

Nadere informatie

Nederlandse Samenvatting

Nederlandse Samenvatting 11 Nederlandse Samenvatting Bij beslissingen over het al dan niet vergoeden van behandelingen wordt vaak gebruikt gemaakt van kosteneffectiviteitsanalyses, waarin de kosten worden afgezet tegen de baten.

Nadere informatie

Tast- grijphulp met objectinformatie voor blinde mensen

Tast- grijphulp met objectinformatie voor blinde mensen 1 Tast- grijphulp met objectinformatie voor blinde mensen 1 20 2 De uitvinding voor blinde en slechtziende mensen heeft betrekking op het grijpen van allerlei objecten. Tevens kunnen met het gebruik van

Nadere informatie

Dit tentamen bestaat uit vier opgaven. Iedere opgave bestaat uit meerdere onderdelen. Ieder onderdeel is zes punten waard.

Dit tentamen bestaat uit vier opgaven. Iedere opgave bestaat uit meerdere onderdelen. Ieder onderdeel is zes punten waard. TECHNISCHE UNIVERSITEIT EINDHOVEN Faculteit Technische Natuurkunde Tentamen Mechanica 1 voor N en Wsk (3NA40 en 3AA40) Donderdag 21 januari 2010 van 09.00u tot 12.00u Dit tentamen bestaat uit vier opgaven.

Nadere informatie

NC Features biedt een unieke en uiterst snelle manier om korte NC programma s te maken. De mens is altijd slimmer dan een computer.

NC Features biedt een unieke en uiterst snelle manier om korte NC programma s te maken. De mens is altijd slimmer dan een computer. Reduceer uw programmeertijd om 90% Vector NC-Features! Bijna alle produkten worden tegenwoordig met 3D CAD systemen ontwikkeld. Als produktiebedrijf krijgt u de bestanden 3D aangeleverd, maar vaak zijn

Nadere informatie

Dutch Summary. Dutch Summary

Dutch Summary. Dutch Summary Dutch Summary Dutch Summary In dit proefschrift worden de effecten van financiële liberalisatie op economische groei, inkomensongelijkheid en financiële instabiliteit onderzocht. Specifiek worden hierbij

Nadere informatie

Opgave 2 Een kracht heeft een grootte, een richting en een aangrijpingspunt.

Opgave 2 Een kracht heeft een grootte, een richting en een aangrijpingspunt. Uitwerkingen 1 Opgave 1 Het aangrijpingspunt van een kracht is de plaats waar de kracht op het voorwerp werkt. De werklijn van een kracht is de denkbeeldige (rechte) lijn die samenvalt met de bijbehorende

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Het doel van dit proefschrift was om te onderzoeken of klinische verschijnselen (fysieke beperkingen en cognitieve stoornissen) bij MS verklaard konden worden door verstoring van functionele hersenennetwerken

Nadere informatie

1- Stretchen Flexie - Sets:3 / Vasthouden:10sec / Rust:10sec. 2- Passieve ROM Extensie - Sets:3 / Vasthouden:10sec / Rust:10sec.

1- Stretchen Flexie - Sets:3 / Vasthouden:10sec / Rust:10sec. 2- Passieve ROM Extensie - Sets:3 / Vasthouden:10sec / Rust:10sec. Notities: 1- Stretchen Flexie - Sets:3 / Vasthouden:10sec / Rust:10sec Ga op handen en knieën liggen (vierpuntspositie) met je knieën recht onder je heupen en je handen recht onder je schouders. Je rug

Nadere informatie

Oefeningen. Uitademen als u kracht zet, inademen als u ontspant.

Oefeningen. Uitademen als u kracht zet, inademen als u ontspant. Oefeningen Sterke en geoefende buikspieren zijn belangrijk. Omdat ongetrainde en slappe buik- en rugspieren kunnen zorgen voor een slechte houding en rugklachten. Bouw het oefenen van de buikspieren langzaam

Nadere informatie

Het ontwerpproces. De aangeleverde ontwerpen en ideeën. Gert-Willem Veldhoen:

Het ontwerpproces. De aangeleverde ontwerpen en ideeën. Gert-Willem Veldhoen: Het ontwerpproces De aangeleverde ontwerpen en ideeën Gert-Willem Veldhoen: Wanneer men vier armen aan elkaar verbindt door middel van scharnieren en op twee scharnieren die in elkaars spiegelvlak liggen

Nadere informatie

Thema 1 Concentratie. Waarom? Wanneer? Hoe? Kringgesprek

Thema 1 Concentratie. Waarom? Wanneer? Hoe? Kringgesprek Thema 1 Concentratie Waarom? Concentratieoefeningen helpen leerlingen om zich beter te focussen zodat ze hun aandacht beter bij hun werk kunnen houden. Wanneer? Hoe? Als de leerlingen snel worden afgeleid

Nadere informatie

Krachtpatsers. Primair Onderwijs. Oosterdok 2 1011 VX Amsterdam tel 0900 91 91 200 ( 0,10 p/min.) info www.e-nemo.nl e-mail info@e-nemo.

Krachtpatsers. Primair Onderwijs. Oosterdok 2 1011 VX Amsterdam tel 0900 91 91 200 ( 0,10 p/min.) info www.e-nemo.nl e-mail info@e-nemo. Krachtpatsers Primair Onderwijs ontdekkingsreis tussen fantasie en werkelijkheid Oosterdok 2 1011 VX Amsterdam tel 0900 91 91 200 ( 0,10 p/min.) info www.e-nemo.nl e-mail info@e-nemo.nl LESMATERIAAL KRACHTPATSERS

Nadere informatie

Determinanten van Leiderschap-Succes: Ontwikkeling van een Integratief. Model van Persoonlijkheid, Overtuigingen, Gedrag, en Diversiteit

Determinanten van Leiderschap-Succes: Ontwikkeling van een Integratief. Model van Persoonlijkheid, Overtuigingen, Gedrag, en Diversiteit SAMENVATTING Determinanten van Leiderschap-Succes: Ontwikkeling van een Integratief Model van Persoonlijkheid, Overtuigingen, Gedrag, en Diversiteit Leiders zijn belangrijke leden van organisaties. De

Nadere informatie

10 tips om goed te leren typen. Beter leren typen is gemakkelijker dan je denkt, maar het start met de basis!

10 tips om goed te leren typen. Beter leren typen is gemakkelijker dan je denkt, maar het start met de basis! 10 tips om goed te leren typen Beter leren typen is gemakkelijker dan je denkt, maar het start met de basis! De 10 basisregels Om goed te kunnen typen zijn er 10 basisregels die jou daarbij helpen. Het

Nadere informatie

Wiskunde krachten als vectoren oefeningensessie 1 Bron: Wiskunde in de bouw Jos Ariëns, Daniël Baldé

Wiskunde krachten als vectoren oefeningensessie 1 Bron: Wiskunde in de bouw Jos Ariëns, Daniël Baldé Wiskunde krachten als vectoren oefeningensessie 1 Bron: Wiskunde in de bouw Jos Ariëns, Daniël Baldé Oefening 1 Een groot nieuw brugdek van 40m lang moet over een rivier geplaatst worden. Eén kraan alleen

Nadere informatie

Instructie. Motor Assessment Scale Auteur: Carr J.H Scoring. Testvolgorde en instructies

Instructie. Motor Assessment Scale Auteur: Carr J.H Scoring. Testvolgorde en instructies Instructie Motor Assessment Scale Auteur: Carr J.H. 1985 3 Scoring De therapeut scoort ieder motorische vaardigheid op een schaal van o tot 6. De test moet in een rustige ruimte worden uitgevoerd. De patiënt

Nadere informatie

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/19772 holds various files of this Leiden University dissertation.

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/19772 holds various files of this Leiden University dissertation. Cover Page The handle http://hdl.handle.net/1887/19772 holds various files of this Leiden University dissertation. Author: Bertens, Laura M.F. Title: Computerised modelling for developmental biology :

Nadere informatie

Samenvatting. Over het gebruik van visuele informatie in het reiken bij baby s

Samenvatting. Over het gebruik van visuele informatie in het reiken bij baby s Samenvatting Over het gebruik van visuele informatie in het reiken bij baby s 166 Het doel van dit proefschrift was inzicht te krijgen in de vroege ontwikkeling van het gebruik van visuele informatie voor

Nadere informatie

HermanMiller SAYL Bureaustoel. Zitten dat werkt voor jou.

HermanMiller SAYL Bureaustoel. Zitten dat werkt voor jou. HermanMiller SAYL Bureaustoel Zitten dat werkt voor jou. Zithoogte: Hendel naast de tegendrukknop, rechterzijde van de stoel, onder de zitting De zitting verhogen: Haal je gewicht van de stoel en duw de

Nadere informatie

Twintig keer fijne motoriek in de gymzaal

Twintig keer fijne motoriek in de gymzaal Twintig keer fijne motoriek in de gymzaal Waslijn ophangen Laat de leerling een berg kleren ophangen op de waslijn. Stel de eis dat ze netjes opgehangen worden. Kan hij of zij zonder hulp de wasknijpers

Nadere informatie

Procare 11: 1. Rotory torso staand mobiliserend

Procare 11: 1. Rotory torso staand mobiliserend Procare 11: 1. Rotory torso staand mobiliserend Zet je voeten op heup breedte uit elkaar en strek de armen horizontal. Draai met de romp zo ver mogelijk naar links en vervolgens naar rechts. Met je hoofd

Nadere informatie

Zintuigen. Expertgroep 5: Sterretjes zien. Naam leerling:... Leden expertgroep:...

Zintuigen. Expertgroep 5: Sterretjes zien. Naam leerling:... Leden expertgroep:... Expertgroep 5 : Sterretjes zien Naam leerling:.... Leden expertgroep:... De voorbereiding Jullie gaan onderzoeken wat je vanuit je ooghoeken kunt zien. Wat hebben jullie nodig? Vel papier Potlood In de

Nadere informatie

Tips voor de beeldschermwerkplek

Tips voor de beeldschermwerkplek Tips voor de beeldschermwerkplek 1. Werkplek De juiste stoelinstelling Bij een goede stoelhoogte moeten uw voeten plat op de grond kunnen staan en de bovenbenen horizontaal blijven. Kan er nog een vuist

Nadere informatie

Tentamen Mechanica ( )

Tentamen Mechanica ( ) Tentamen Mechanica (20-12-2006) Achter iedere opgave is een indicatie van de tijdsbesteding in minuten gegeven. correspondeert ook met de te behalen punten, in totaal 150. Gebruik van rekenapparaat en

Nadere informatie

Sportprogramma voor stomadragers

Sportprogramma voor stomadragers Sportprogramma voor stomadragers Chirurgie Sporten om te herstellen en fit te blijven. U bent geopereerd en er is bij u een stoma aangelegd. Wij begrijpen dat dit een hele verandering voor u is. Gedurende

Nadere informatie

Eindexamen wiskunde B1-2 havo 2005-I

Eindexamen wiskunde B1-2 havo 2005-I Modderstroom Er zijn vulkanen die geen lava uitspuwen, maar een constante stroom modder geven. De koude modder stroomt als een rivier langzaam de helling af (zie foto 1). Aan de rand van deze stroom droogt

Nadere informatie

Sportprogramma voor stomadragers

Sportprogramma voor stomadragers Patiënteninformatie Sportprogramma voor stomadragers Sporten om te herstellen en fit te blijven U bent geopereerd en er is bij u een stoma aangelegd. Wij begrijpen dat dit een hele verandering voor u is.

Nadere informatie

Optimalisatie van de eerste klinische studies in bi ondere patie ntengroepen: op weg naar gebruik van semifysiologische

Optimalisatie van de eerste klinische studies in bi ondere patie ntengroepen: op weg naar gebruik van semifysiologische Nederlandse samenvatting Optimalisatie van de eerste klinische studies in bi ondere patie ntengroepen: op weg naar gebruik van semifysiologische farmacokinetische modellen Algemene inleiding Klinisch onderzoek

Nadere informatie

Thuistrainingsprogramma ten behoeve van longtransplantatiepatiënt tijdens wachtlijstfase

Thuistrainingsprogramma ten behoeve van longtransplantatiepatiënt tijdens wachtlijstfase Centrumlocatie Dit trainingsprogramma is bedoeld voor mensen die in aanmerking komen voor een longtransplantatie. De folder bevat informatie over hoe u thuis kunt trainen tijdens de wachtlijstfase, over

Nadere informatie

Samenvatting (Summary in Dutch) Het proefschrift. Hoofdstuk 2

Samenvatting (Summary in Dutch) Het proefschrift. Hoofdstuk 2 (Summary in Dutch) Het proefschrift Dit proefschrift is geschreven rondom de vraag hoeveel uur per week werkende mensen willen werken. Hierbij schenken we aandacht aan twee aspecten. 1 Het eerste aspect

Nadere informatie

44. De trapkogelbaan (AL)

44. De trapkogelbaan (AL) 44. De trapkogelbaan (AL) Activiteit In deze activiteit onderzoekt het kind de werking van de trapkogelbaan. Dit is een type knikkerbaan waar de knikkers, door te draaien aan een hendeltje, naar boven

Nadere informatie

Uitwerkingen 1. ω = Opgave 1 a.

Uitwerkingen 1. ω = Opgave 1 a. Uitwerkingen Opgave π omtrek diameter Eén radiaal is de hoek, gemeten vanuit het middelpunt van een cirkel, waarbij de lengte van de boog gelijk is aan de straal. c. s ϕ r d. ϕ ω t Opgave π (dus ongeveer

Nadere informatie

Kinderfysiotherapie Nazorgpoli prematuren

Kinderfysiotherapie Nazorgpoli prematuren Kinderfysiotherapie Nazorgpoli prematuren Afdeling fysiotherapie Omdat uw kindje prematuur en/of dysmatuur is geboren is er een kans dat de motorische ontwikkeling vertraagd of afwijkend verloopt. Om die

Nadere informatie

Werkblad 3 Krachten - Thema 14 (niveau basis)

Werkblad 3 Krachten - Thema 14 (niveau basis) Werkblad 3 Krachten - Thema 14 (niveau basis) Opdracht Dit werkblad dient als voorbereiding voor de toets die in week 6 plaats vindt. Je mag dit werkblad maken in groepjes van maximaal 4 personen. Je moet

Nadere informatie

Wekelijkse Work Out!

Wekelijkse Work Out! Wekelijkse Work Out! Maandag - Conditie Wandeling Dinsdag - Driehoek Push Up Woensdag - Squat Donderdag - De Curl - Up Vrijdag - Boksen Zaterdag - Dips Zondag -Conditie Jumps INTRO Deze work out oefeningen

Nadere informatie

Samenvatting. (Summary in dutch)

Samenvatting. (Summary in dutch) Samenvatting (Summary in dutch) 74 Samenvatting Soms kom je van die stelletjes tegen die alleen nog maar oog hebben voor elkaar. Ze bestellen hetzelfde ijsje, maken elkaars zinnen af en spiegelen elkaar

Nadere informatie

Oefenprogramma revalidatie rechterzijde

Oefenprogramma revalidatie rechterzijde Oefenprogramma revalidatie rechterzijde Dit oefenprogramma ontvangt u van uw revalidatiearts. Oefen dit programma bij voorkeur 2x per dag. Oefeningen moet u pijnvrij kunnen doen, en adem door! In de oefengids

Nadere informatie

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/32149 holds various files of this Leiden University dissertation.

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/32149 holds various files of this Leiden University dissertation. Cover Page The handle http://hdl.handle.net/1887/32149 holds various files of this Leiden University dissertation. Author: Renema, Jelmer Jan Title: The physics of nanowire superconducting single-photon

Nadere informatie

2012 Editie v1.0 EquestrianMassage.nl F.S.A. Tuinhof. Oefeningen voor een gezond lichaam en geest

2012 Editie v1.0 EquestrianMassage.nl F.S.A. Tuinhof. Oefeningen voor een gezond lichaam en geest 2012 Editie v1.0 EquestrianMassage.nl F.S.A. Tuinhof Oefeningen voor een gezond lichaam en geest De Soldaat Dit is de eerste van de vier warming up oefeningen waarbij het doel is de hartslag te verhogen

Nadere informatie

Dutch summary. (Nederlandse samenvatting)

Dutch summary. (Nederlandse samenvatting) Dutch summary (Nederlandse samenvatting) 151 152 1. Inleiding Rijden onder invloed van alcohol en/of drugs is een belangrijke oorzaak van verkeersongelukken. Al is alcohol de belangrijkste veroorzaker

Nadere informatie

Oefenprogramma revalidatie

Oefenprogramma revalidatie Oefenprogramma revalidatie Dit oefenprogramma ontvangt u van uw revalidatiearts. Oefen dit programma bij voorkeur 2x per dag. Oefeningen moet u pijnvrij kunnen doen, en adem door! Schouder en arm oefeningen:

Nadere informatie

poortschietspel vaste afstand

poortschietspel vaste afstand Voorfase 3.1/ warming-up poortschietspel vaste afstand Inhoud - Bedoeling van deze vorm Karakteristiek: scoren door te schieten / passen tussen de pionnen aannemen van een rollende bal voor of op de lijn

Nadere informatie

Tijdens de try-out gingen de groepjes verschillend aan het werk. Soms werd het werk verdeeld: één leerling had alle

Tijdens de try-out gingen de groepjes verschillend aan het werk. Soms werd het werk verdeeld: één leerling had alle In de try-out had de leerkracht alle enveloppen op het bord geplakt. Hij nam een blaadje en vroeg aan een leerling om na te gaan in welke van de enveloppen dit papier zou passen (zonder het papier te vouwen).

Nadere informatie

We hebben 3 verschillende soorten van wrijving, geef bij elk een voorbeeld: - Rollende wrijving: - Glijdende wrijving: - Luchtweerstand:

We hebben 3 verschillende soorten van wrijving, geef bij elk een voorbeeld: - Rollende wrijving: - Glijdende wrijving: - Luchtweerstand: Lespakket wrijving Inleiding Wrijving is een natuurkundig begrip dat de weerstandskracht aanduidt, die ontstaat als twee oppervlakken langs elkaar schuiven, terwijl ze tegen elkaar aan gedrukt worden.

Nadere informatie

Samenvatting (Summary in Dutch)

Samenvatting (Summary in Dutch) 163 Samenvatting (Summary in Dutch) Er zijn slechts beperkte financiële middelen beschikbaar voor publieke voorzieningen en publiek gefinancierde diensten. Als gevolg daarvan zijn deze voorzieningen en

Nadere informatie

OCAI. veelgestelde vragen

OCAI. veelgestelde vragen OCAI veelgestelde vragen OCAI, veelgestelde vragen OCAI online Vrouwenlaan 106 8017 HS Zwolle 038-2301503 www.ocai-online.nl OCAI online, september 2008 3 [ Over de uitslag Hoe kan het dat mijn collega

Nadere informatie

Homogene groepen, de balk

Homogene groepen, de balk Volgende week mag je zelf een les van ongeveer 20 minuten geven aan je medeleerlingen over de balk, cilinder of kegel. Een goede les bevat veel leerlingactiviteit. Zorg er dus voor dat je je leerlingen

Nadere informatie

Lage Rugpijn, Aspecifieke Lage Rugpijn, Lumbago, Spit,

Lage Rugpijn, Aspecifieke Lage Rugpijn, Lumbago, Spit, Lage Rugpijn, Aspecifieke Lage Rugpijn, Lumbago, Spit, Wat is lage rugpijn? Lage rugpijn zit onderin de rug. Soms straalt de pijn uit naar de billen of naar een of beide bovenbenen. De pijn kan plotseling

Nadere informatie

HermanMiller Embody Bureaustoel. Zitten dat werkt voor jou.

HermanMiller Embody Bureaustoel. Zitten dat werkt voor jou. HermanMiller Embody Bureaustoel Zitten dat werkt voor jou. Bedankt voor je aankoop van een Herman Miller Embody bureaustoel. Wij bij Herman Miller vinden het belangrijk hoe je zit. Onze passie over hoe

Nadere informatie

Oefenprogramma revalidatie linkerzijde

Oefenprogramma revalidatie linkerzijde Oefenprogramma revalidatie linkerzijde Dit oefenprogramma ontvangt u van uw revalidatiearts. Oefen dit programma bij voorkeur 2x per dag. Oefeningen moet u pijnvrij kunnen doen, en adem door! In de oefengids

Nadere informatie

Adviezen voor de hantering van uw baby

Adviezen voor de hantering van uw baby Adviezen voor de hantering van uw baby bij een voorkeurshouding Heeft uw baby een voorkeurshouding ontwikkeld? Dan geeft deze folder u tips om dit te verhelpen. Wat is een voorkeurshouding? Tegenwoordig

Nadere informatie

Artikelnummer 803427 Laatst gewijzigd 131016 Geldig vanaf 130607 ZITINSTRUCTIE

Artikelnummer 803427 Laatst gewijzigd 131016 Geldig vanaf 130607 ZITINSTRUCTIE Artikelnummer 80347 Laatst gewijzigd 306 Geldig vanaf 30607 ZITINSTRUCTIE [90 graden] TE LAAG TE HOOG DE ZITHOOGTE De juiste zithoogte is als de voeten plat op de grond staan en de knieën in een hoek van

Nadere informatie

Stereo Illusies. 2. Rondkijken (15 minuten) 3. Uitleg (10 minuten) 4. Rondkijken (10 minuten)

Stereo Illusies. 2. Rondkijken (15 minuten) 3. Uitleg (10 minuten) 4. Rondkijken (10 minuten) Stereo Illusies 1. Inleiding: hoe, wat en waar (5 minuten) - richten en scherpstellen - diepte met hulpmiddelen - ribbelfoto s en hologrammen - autostereogrammen 2. Rondkijken (15 minuten) 3. Uitleg (10

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting Tot voor kort werd de relatie tussen bloemplanten en hun bestuivers vooral gezien als gespecialiseerd en wederzijds sterk aangepast. Specialisatie betekent in dit geval dat één

Nadere informatie

Samenvatting Impliciet leren van kunstmatige grammatica s: Effecten van de complexiteit en het nut van de structuur

Samenvatting Impliciet leren van kunstmatige grammatica s: Effecten van de complexiteit en het nut van de structuur Samenvatting Impliciet leren van kunstmatige grammatica s: Effecten van de complexiteit en het nut van de structuur Hoewel kinderen die leren praten geen moeite lijken te doen om de regels van hun moedertaal

Nadere informatie

Botsingen. N.G. Schultheiss

Botsingen. N.G. Schultheiss 1 Botsingen N.G. Schultheiss 1 Inleiding In de natuur oefenen voorwerpen krachten op elkaar uit. Dit kan bijvoorbeeld doordat twee voorwerpen met elkaar botsen. We kunnen hier denken aan grote samengestelde

Nadere informatie

How to present online information to older cancer patients N. Bol

How to present online information to older cancer patients N. Bol How to present online information to older cancer patients N. Bol Dutch summary (Nederlandse samenvatting) Dutch summary (Nederlandse samenvatting) Goede informatievoorziening is essentieel voor effectieve

Nadere informatie

TRAININGSPLAN XCO-TRAINER

TRAININGSPLAN XCO-TRAINER TRAININGSPLAN XCO-TRAINER HET PRINCIPE VAN XCO-TRAINING. Nieuw explosieve training met maximaal resultaat. Door actieve bewegingsvormen kan de mechanische belastbaarheid van spieren, het bindweefsel in

Nadere informatie

Een hardnekkig probleem

Een hardnekkig probleem Hoofdstuk 5 Een hardnekkig probleem Ionica Smeets Probeer eens voor je te zien wat er gebeurt als je aan rolletje klei trekt. Het rolletje rekt eerst langzaam uit, daarna ontstaat er ergens in het midden

Nadere informatie

Samenvatting Summary in Dutch

Samenvatting Summary in Dutch 112 Samenvatting Summary in Dutch Wanneer mensen anderen zien die in een gelijke situatie of wel beter af zijn of wel slechter af zijn, kan dat sterke reacties oproepen. Mensen kunnen als reactie sterke

Nadere informatie

Samenvatting. Het gebruik van ultrafiltratie (UF) membranen als oppervlakte water zuiveringstechnologie

Samenvatting. Het gebruik van ultrafiltratie (UF) membranen als oppervlakte water zuiveringstechnologie Samenvatting Het gebruik van ultrafiltratie (UF) membranen als oppervlakte water zuiveringstechnologie is in de laatste vijftien jaar enorm toe genomen. Ultrafiltratie membranen zijn gemakkelijk op te

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting (Summary in Dutch) Het managen van weerstand van consumenten tegen innovaties

Nederlandse samenvatting (Summary in Dutch) Het managen van weerstand van consumenten tegen innovaties Nederlandse samenvatting (Summary in Dutch) Het managen van weerstand van consumenten tegen innovaties De afgelopen decennia zijn er veel nieuwe technologische producten en diensten geïntroduceerd op de

Nadere informatie

TWEEDE RONDE NATUURKUNDE OLYMPIADE 2013 TOETS APRIL :00 12:45 uur

TWEEDE RONDE NATUURKUNDE OLYMPIADE 2013 TOETS APRIL :00 12:45 uur TWEEDE RONDE NATUURKUNDE OLYMPIADE 2013 TOETS 1 24 APRIL 2013 11:00 12:45 uur MECHANICA 1 Blok en veer. (5 punten) Een blok van 3,0 kg glijdt over een wrijvingsloos tafelblad met een snelheid van 8,0 m/s

Nadere informatie

HermanMiller Mirra Bureaustoel. Zitten dat werkt voor jou.

HermanMiller Mirra Bureaustoel. Zitten dat werkt voor jou. HermanMiller Mirra Bureaustoel Zitten dat werkt voor jou. Zithoogte: Rechter zijde onder zitting Verhogen: Haal je gewicht van de zitting, duw knop omhoog. Verlagen: Duw knop omhoog tijdens het zitten.

Nadere informatie

Over het gebruik van continue normering Timo Bechger Bas Hemker Gunter Maris

Over het gebruik van continue normering Timo Bechger Bas Hemker Gunter Maris POK Memorandum 2009-1 Over het gebruik van continue normering Timo Bechger Bas Hemker Gunter Maris POK Memorandum 2009-1 Over het gebruik van continue normering Timo Bechger Bas Hemker Gunter Maris Cito

Nadere informatie

Samenvatting. Samenvatting

Samenvatting. Samenvatting Samenvatting 10 Samenvatting Samenvatting Hoe snel word je boos als iemand je provoceert? Het traditionele antwoord op deze vraag is dat het afhangt van je individuele neiging om boos te worden. Als je

Nadere informatie

Drijven en Zinken. Naam: Leeftijd: Datum:

Drijven en Zinken. Naam: Leeftijd: Datum: Drijven en Zinken Naam: Leeftijd: Datum: VOORSPELLEN Vraag 1 VERKLAREN (hypothese) Ik denk dat het rechter blok gaat drijven/ zinken omdat EXPERIMENTEREN Dit zijn de materialen die we gebruikt hebben:

Nadere informatie

Samenvatting. Samenvatting

Samenvatting. Samenvatting 121 Samenvatting Antioxidanten spelen een belangrijke rol in tal van biochemische processen, variërend van het ontstaan van ziekten tot het verouderen van voedingsmiddelen. Om deze rol accuraat te kunnen

Nadere informatie

Succes en veel plezier toegewenst!

Succes en veel plezier toegewenst! Voorwoord HOE VOER JE EEN OEFENING GOED UIT? Ten eerste door de beweging correct uit te voeren. Dat wil zeggen gecontroleerd en beheerst. Dat wil zeggen eerst de spieren opwarmen ('warming up'). Nooit

Nadere informatie

Samenvatting. (Summary in Dutch)

Samenvatting. (Summary in Dutch) (Summary in Dutch) Impulsieve keuzes voor aantrekkelijke opties zijn doorgaans geen verstandige keuzes op de lange termijn (Hofmann, Friese, & Wiers, 2008; Metcalfe & Mischel, 1999). Wanneer mensen zich

Nadere informatie

Samenvatting Zure gassen zijn veelvuldig aanwezig in verschillende concentraties in industriële gassen. Deze moeten vaak verwijderd worden vanwege corrosie preventie, operationele, economische en/of milieu

Nadere informatie

Gebruikershandleidingen

Gebruikershandleidingen Gebruikershandleidingen Kinderfitnessapparatuur Hoist KL-serie Februari 2009 Door: Martha Schild, Marlijn van Hartingsveld, Sandra Klous. Instructies voor de instructeurs 2410 seated leg press M. quadriceps

Nadere informatie

Nieuwe resultaten van de zoektocht naar het Higgs deeltje in ATLAS

Nieuwe resultaten van de zoektocht naar het Higgs deeltje in ATLAS Nieuwe resultaten van de zoektocht naar het Higgs deeltje in ATLAS Op 4 juli 2012 presenteerde het ATLAS experiment een update van de actuele resultaten van de zoektocht naar het Higgs deeltje. Dat gebeurde

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting (summary in Dutch)

Nederlandse samenvatting (summary in Dutch) Nederlandse samenvatting (summary in Dutch) Relatiemarketing is gericht op het ontwikkelen van winstgevende, lange termijn relaties met klanten in plaats van het realiseren van korte termijn transacties.

Nadere informatie

Samenvatting (Summary in Dutch)

Samenvatting (Summary in Dutch) (Summary in Dutch) Aardwetenschappers kijken naar de structuur van het oppervlak en inwendige van de aarde, en de processen die zich daar afspelen. De aarde lijkt op het eerste gezicht nogal hard en vast,

Nadere informatie

Zitten, staan, heffen

Zitten, staan, heffen Centrum Basiseducatie Brusselleer Oefenmap lezen en schrijven p. 1 Ai, mijn rug Zitten, staan, heffen Meer dan de helft van de Belgen heeft wel eens pijn in de rug. De meesten zijn er na 4 tot 6 weken

Nadere informatie