1.1 Historiek Gerechtelijke of forensische geneeskunde Huidige situatie 6. 2 arts en gerecht 9

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "1.1 Historiek 3 1.2 Gerechtelijke of forensische geneeskunde 5 1.3 Huidige situatie 6. 2 arts en gerecht 9"

Transcriptie

1 Inhoudstafel I JUSTITIE EN GENEESKUNDE 1 Gerechtelijke geneeskunde, vroeger en nu Historiek Gerechtelijke of forensische geneeskunde Huidige situatie 6 2 arts en gerecht Gerecht Rechtbanken Rechtbank van eerste aanleg en hof van beroep De strafprocedure Juridische aspecten van het artsenberoep Algemene aspecten van het artsenberoep Beroepsgeheim en medische getuigschriften Medisch getuigschrift Mededelen van informatie Aangifte van misdrijven Medische aansprakelijkheid Burgerrechtelijke aansprakelijkheid Strafrechtelijke aansprakelijkheid Arbeidsrechtelijke aansprakelijkheid Tuchtrechtelijke aansprakelijkheid De beoordeling van medische fout No-fault-systeem Medicolegale taken Wettelijke aangifteverplichtingen Aangifte van besmettelijke ziekten Aangifte van bevalling en geboorte Verplichte getuigschriften en mededelingen Medicolegale opdrachten Vaststelling van overlijden Bloedproef Gedwongen opname De arts-deskundige 24 IX

2 II thanatologie (doodsleer) 3 De dood De dood: het concept Dood en sterven Vitale functies Diagnose Doodscriteria Klassieke cardiorespiratoire criteria Criteria voor het vaststellen van hersendood Klinische hersendoodcriteria Technische onderzoeken 37 X Inhoudstafel 4 postmortale VERANDERINGEN: de Lijkverschijnselen Algemene aspecten Vroegtijdige lijkverschijnselen Lijkvlekken (livores mortis) Principes Intensiteit Lokalisatie Wegdrukbaarheid en verplaatsbaarheid Kleur Lijkstijfheid (rigor mortis) Spiercontractie Postmortale spierverslapping Postmortale spierverstijving Chronologie Beïnvloedende factoren Cataleptische rigor of kadaverspasme Informatie Lijkafkoeling (algor mortis) Principes Beïnvloedende factoren Andere veranderingen Supravitaliteit Uitdroging Urineverlies, ontlasting, zaadvocht Bloedveranderingen Biochemische veranderingen Laattijdige lijkverschijnselen Autolyse Rotting (putrefactie) Ontbindingsproces skelettering Verloop Postmortale mutilatie door aaseters Grafcondities De autopsie van het lijk in ontbinding (opgraving exhumatie) Problematiek Post mortem artefacten 61

3 Resultaten Forensisch onderzoek Onderzoek van het skelet Bijzondere bewaringsvormen Mummificatie Adipocire (vetverharding) Archeologische bewaringsvormen Veenlijk ( Moorleiche ) Fossilisatie Permafrostlijken 68 5 Vaststelling, Aangifte en onderzoek van overlijden Inleiding De basisbegrippen Oorzaak, mechanisme en aard van overlijden Doodsoorzaak Mechanisme van overlijden Aard van overlijden Niet-natuurlijk overlijden Wettelijke bepalingen Aangifte van overlijden Vaststelling overlijden model III C en model III D Statistiek der doodsoorzaken Medicolegale aspecten tussenkomst van de procureur des Konings Lijkbezorging Lijkverbranding (crematie) Tekortkomingen in het Belgische systeem Ongewoon sterfgeval Uitwendige lijkschouwing Doelstellingen Vaststelling overlijden de zekere doodstekens Vaststelling van het tijdstip van overlijden onderzoek van de lijkverschijnselen Vaststelling van de doodsoorzaak Vaststelling van de aard van overlijden Praktische uitvoering van de uitwendige lijkschouwing Informatie Observatie Onderzoek van het lichaam Sporenonderzoek Autopsie (obductie, lijkopening, sectie) Belang van de autopsie De uitvoering Rapportering 101 XI 6 Identificatie Waarom? Wanneer? 105

4 6.3 Hoe? Post mortem dossier Politionele identificatie Wetenschappelijke identificatie Praktische uitvoering Verdwijningen 109 XII Inhoudstafel

5 III Forensisch sporenonderzoek 7 Forensische wetenschappen, sporen en bewijsvoering Doelstellingen Opsporing Is het een misdrijf? Aard van het misdrijf Eigenlijke opsporing Reconstructie Bewijsvoering Basisprincipes van het forensisch onderzoek Ontstaan van sporen Sporenopname Sporenanalyse Klasse-eigenschappen Accidentele eigenschappen Vergelijkend onderzoek Interpretatie Kwalitatieve formulering Kwantitatieve formulering Presentatie van de resultaten Juridische aspecten Wetenschappelijke kwaliteitsnormen Onderzoeksmethodologie Forensische deskundigheid Bewijsketen Bewijskracht versus bewijswaarde Afdruk/indruksporen vingerafdrukken Soorten vingerafdrukken Principes van dactyloscopie Bewijskracht Biologische sporen Soorten biologische sporen Algemene principes van het onderzoek Plaatsonderzoek Onderzoek overtuigingsstukken DNA-onderzoek Bloedsporen Identificatie Interpretatie Spermasporen Voorkomen Identificatie 131 XIII 8 FORENSISCHE GENETICA Het menselijk dna Voorkomen van het DNA in de cel Overerving van het DNA 136

6 XIV Genetische variatie Vooruitgang in de forensische genetica Technologische evolutie Evolutie in de analyse van biologische sporen DNA-analyse van vingersporen: theorie en beperkingen Biologische mengsporen toepassing van STR s op het Y-chromosoom Telogene haren toepassing van mitochondriaal DNA-onderzoek Maatregelen ter preventie van contaminatie Het DNA-onderzoek van biologische sporen Autosomaal DNA-profiel Y-chromosoom- en mitochondriaal DNA-profiel Caveats in de interpretatie van DNA-resultaten Genetische verwantschapsbepaling Moleculaire autopsie en farmacogenetica Moleculaire autopsie Farmacogenetica Ethische aspecten 160 Inhoudstafel

7 IV thanato-etiologie (doodsoorzaken) 9 Juridische en criminologische aspecten Dood door ongeval Zelfdoding Doding Kinderdoding Algemene aspecten Neonaticide Infanticide Filicide Meervoudige doding (multicide) Homicide-suïcide Massamoord Seriemoord High profile crime Misdaadanalyse (criminal profiling) Gedragsmotivationele typologie Analyse van het verwondingspatroon Postmortale handelingen Ritueel gedrag versus modus operandi Daderhandteken (signature) Manipulatie van de plaats delict Postmortale mutilatie Postmortale seksuele handelingen (necrofilie) Doding door onbekend middel (DOM) 186 XV 10 plots en/of onverwacht overlijden Algemene aspecten Hart- en vaatziekten Aandoeningen van de hartkransslagaders Coronaire arteriosclerose Hartinfarct Ischemische en hypertensieve hartziekte Niet-arteriosclerotische aandoeningen van de hartkransslagaders Aandoeningen van het hart Hartspierziekten Aantasting van de hartkleppen Aandoeningen van de aorta Longaandoeningen Pulmonale trombo-embolie Astma Anafylaxis Andere Hersenaandoeningen Intracraniële bloeding Hersenaneurysma Hypertensieve hersenbloeding 201

8 XVI Inhoudstafel Epilepsie Andere Andere occasionele oorzaken Bloeding Sepsis Endocriene en metabole toestanden Negatieve autopsie Mors sine materia Hartgeleidingsstoornissen Pathologie van het hartgeleidingsstelsel Ionkanaalstoornissen Stress-gerelateerd overlijden/stresshypothese Specifieke situaties Plotse dood tijdens sport Plotse dood tijdens arrestatie/in bedwang houden/hechtenis Plotse dood tijdens fysieke agressie Plots en/of onverwacht overlijden in de psychiatrie Maligne neuroleptisch syndroom Serotoninerg syndroom Letale catatonie Geëxciteerd delirium Plots en/of onverwacht overlijden van chronische alcoholieker Plots en/of onverwacht overlijden van de alleenwonende Plots en/of onverwacht overlijden bij diabetes Forensisch onderzoek van plots en/of onverwacht overlijden Wiegendood Het fenomeen wiegendood Wiegendood versus asfyxie (verstikking) Accidentele asfyxie Homicidale asfyxie Onderzoek van wiegendood Wet van 26 maart Verstikking (asfyxie) Algemene pathofysiologie Oorzaken Mechanische verstikking Inwendige verstikking Verstikkingsproces Forensische aspecten Verstikkingstekens (tekens van asfyxie) Petechieën Zwelling en cyanose van het aangezicht Hypoxische effecten Longoedeem en acuut emfyseem Biochemische veranderingen Histologische veranderingen Verstikking in zuurstofarm milieu 244

9 11.3 Afsluiting van de ademhalingswegen Smoring Obstructie van de inwendige ademhalingswegen Verslikken Bolusdood ( café coronary -syndroom) Voedsel- of braakselaspiratie Vreemd materiaal in de luchtwegen Versmachting (traumatische asfyxie) Borstinklemming Posturale of positionele (houdingsgebonden) asfyxie Kneveling (restraint asphyxia) Samendrukking of toesnoering van de hals Functionele anatomie Keelskelet Halsbloedvaten Carotislichaampje Halswervelkolom Pathofysiologie Belemmering van de bloedvoorziening van de hersenen Belemmering van de ademhaling Prikkeling van het carotislichaampje Letsels van de halswervelkolom en/of het ruggenmerg Verhanging Vormen van verhanging Pathofysiologie Pathologie Forensische aspecten Strangulatie Pathologie Forensische aspecten Wurging Pathologie Forensische aspecten De armgreep Auto-erotische asfyxie Fenomenologie Auto-erotische scène Onderzoek van de hals Post mortem onderzoek Forensische kliniek (bijna-wurging / bijna-strangulatie / bijna-verhanging) Koolmonoxidevergiftiging (CO-intoxicatie) Koolstofmonoxide of CO-gas Pathofysiologie Symptomen Pathologie Uitwendige tekens Inwendige tekens Oriënterende sneltesten 277 XVII

10 Toxicologie Forensische aspecten Cyanidevergiftiging Cyanide Pathofysiologie Symptomen Pathologie Uitwendige tekens Inwendige tekens Toxicologie Forensische aspecten 281 XVIII Inhoudstafel 12 het waterlijk verdrinking Het waterlijk Huidveranderingen Postmortale mutilatie Drijfletsels Diervraat Mechanisch geweld Algengroei Afzetting van vuil Beïnvloeding van de postmortale verschijnselen Lijkvlekken Lijkafkoeling Lijkstijfheid Hemolyse Ontbinding Verdrinking in enge zin (primaire verdrinking) Oorzaken van verdrinking Onderdompeling door verminderd drijfvermogen van het lichaam Ongeschikte lichamelijke toestand (primaire oorzaken) Secundaire oorzaken Pathofysiologie (mechanisme van overlijden) Verdrinkingsproces Reactie van de luchtwegslijmvliezen Zoet versus zout water Andere mechanismen van droge verdrinking Schijndood en bijna-verdrinking Pathologie Uitwendige lijkschouwing Autopsie Forensische aspecten Oneigenlijke verdrinking of zogenaamde Badetod Oorzaken van Badetod (dood tijdens het baden) Pathologie Algemene forensische aspecten Identificatie Verblijfsduur in water 299

11 Vitale tekens Schuimzwam Verdrinkingslongen Diatomeeëntest Andere testen Diagnose per exclusionem Dood in bad Forensisch onderzoek Dood door hitte het brandlijk Temperatuurregeling (thermoregulatie) Verhitting Hitteslag Maligne hyperthermie Verbranding het brandlijk Brandwonde (ernst en uitgebreidheid) Graad van verbranding Uitgebreidheid van de verbranding Aantasting van de algemene toestand Brandlijk Kenmerken van het brandlijk (postmortale verschijnselen) Chronologie en graad van de verkoling Vitale tekens Doodsoorzaak bij brandlijk Dood door rechtstreekse inwerking van de hitte Dood door rookvergiftiging Forensische aspecten van brand Het fenomeen brand Oorzaak van brand Forensisch brandonderzoek 316 XIX 14 dood door koude: Onderkoeling (hypothermie) Voorbeschikkende factoren Koude Lichamelijke toestand Geestelijke toestand Pathofysiologie Reactiefase (35-32 C) Uitputtingsfase (32-28 C) Paralytische fase ( 28 C ) Pathologie Uitwendige verschijnselen/letsels Rode lijkvlekken Perniones Frostbites (vrieswonden) Inwendige afwijkingen Forensische aspecten Paradoxale ontkleding Hide-and-die-syndroom 325

12 15 Elektrocutie Pathofysiologie Beïnvloedende factoren Elektrische stroom Gelijkstroom versus wisselstroom Contact en contactduur Stroomweg Mechanisme van overlijden Pathologie Stroomteken Letsels Algemene veranderingen Blikseminslag Forensische aspecten 332 XX Inhoudstafel 16 Forensische traumatologie Inleiding (kracht verwonding) Stomp trauma Type letsels Schaafwonde Kneuzing Scheurwonde (laceratie) Craniocerebraal trauma (schedelhersentrauma) Anatomie van het schedelhersentrauma Forensische aspecten Trauma van thorax en abdomen (borst en buik) Trauma van het skelet Soorten breuken (fracturen) Verwikkelingen Trauma van de extremiteiten (ledematen) Crushsyndroom Compartimentssyndroom Verwikkelingen bij polytrauma Forensische aspecten van stompe geweldpleging Forensische aspecten van val Scherp trauma Snijwonde Steekwonde Forensisch onderzoek Forensische aspecten Halfscherp trauma Schottrauma of ballistisch trauma Schottrauma door kogelpatroon Ballistiek (munitie wapens) Wondballistiek (terminale ballistische fase) Schotverwonding (ballistisch trauma) Forensisch medisch onderzoek van schottrauma 371

13 Het schottrauma door jachtmunitie (kardoes) Ballistiek (munitie wapens) De ballistische kenmerken (externe en terminale fase) Wondballistiek Forensische aspecten van het ballistisch onderzoek Het forensisch onderzoek Het sporenonderzoek Bijzondere forensische medische aspecten Zelfdoding versus doding Forensische beoordeling van verwondingen Mechanisme van overlijden Handelingsbekwaamheid TRANSPORTtraumatologie verkeerstraumatologie Oorzaken van verkeersongevallen Menselijke factoren Externe factoren Biomechanische basisprincipes Type slachtoffer Type ongeval Inzittende van voertuig als verkeersslachtoffer Letselpatroon Passieve veiligheidsmaatregelen Forensische aspecten Voetganger als verkeersslachtoffer Letselpatroon Forensische aspecten Overrijden overrollen Tweewieler als verkeersslachtoffer Letselpatroon Betekenis van de valhelm Forensische aspecten Het forensisch onderzoek Rol van de wetsarts (forensische patholoog) Verloop van het forensisch onderzoek Trein- of spoorlijk 407 XXI 18 Vergiftiging Toxicologie en de forensische pathologie Begrippen en principes Farmacokinetica en fysiopathologie van de vergiftiging Toediening/inname Opname (absorptie) Verdeling (distributie) Verwerking (metabolisatie/stofwisseling) Uitscheiding (eliminatie) Vergiftiging 415

14 XXII Inhoudstafel Forensische aspecten Accidentele vergiftiging Zelfdoding Doding Drugsdode Het forensisch onderzoek Forensisch pathologisch onderzoek Forensisch toxicologisch onderzoek Forensische toxicologie Inleiding Historiek Indeling van de vergiftigingen Opzettelijke vergiftigingen Accidentele vergiftigingen Medicinale vergiftigingen Indeling van de psychotrope stoffen Indeling Definities en reglementering Alcohol Inleiding Farmacokinetica Symptomatologie van de intoxicatie Verwikkelingen van alcoholisme Behandeling van alcoholisme Benzodiazepines Systematiek Gebruik Toxiciteit Symptomatologie van de intoxicatie Narcotische analgetica Systematiek Gebruik Symptomatologie van de intoxicatie Verslaving Cocaïne Bereiding Gebruik Symptomatologie van de intoxicatie Verslaving Amfetaminen Systematiek Gebruik en misbruik Werking en symptomatologie van de intoxicatie Verslaving Nieuwste synthetisch afgeleiden Khat, een natuurlijk voorkomende amfetamineachtige XTC en afgeleiden Algemeen 451

15 Gebruik Werking en symptomatologie van de intoxicatie Verslaving Vloeibare XTC (GHB) Algemeen Werking en symptomatologie van de intoxicatie Postmortale diagnose Indoolalkylaminen LSD Andere indoolalkylaminen Fenylethylaminen Cannabis Algemeen Symptomatologie van de intoxicatie Phencyclidine (PCP) en aanverwanten PCP Ketamine Snuifmiddelen Algemeen Gebruik en toxiciteit Verslaving Drugsjargon Benamingen voor drugs Jargon uitdrukkingen 462 XXIII

16 V Forensische kliniek XXIV Inhoudstafel 19 Fysieke agressie Aard en ernst van de verwondingen Aard van de verwondingen Stomp trauma Scherp trauma Halfscherp trauma Schottrauma Ernst van de verwondingen Gradering van de verwondingen Beoordeling algemene toestand Betekenis van gedrags- of bewustzijnsbeïnvloedende stoffen Strafrechtelijke aspecten tijdelijke of blijvende gevolgen Ongeschiktheid tot het verrichten van persoonlijke arbeid (art. 399 Sw) Andere gevolgen (art. 400 Sw) Forensisch medisch onderzoek Medisch onderzoek Rol van de behandelende arts Forensische interpretatie Deskundig verslag Onderzoek van de verdachte Algemene principes Fitness for interview Seksuele agressie Strafwet Algemene principes Lichamelijk onderzoek Sporenonderzoek Medicolegale besluitvorming Seksuele-agressieset Medicolegaal onderzoek van de verdachte Kindermishandeling Inleiding Juridische context Fenomeen kindermishandeling Vormen van kindermishandeling Niet-accidenteel trauma Battered-child-syndroom Shaken-infant-syndroom Münchhausen-by-proxy-syndroom Andere vormen Gevolgen van kindermishandeling Forensische aspecten Forensisch onderzoek Forensische interpretatie Opsporing en diagnose 500

17 22 Evaluatie rijgeschiktheid Rijgeschiktheid en rijbewijs Alcoholproblematiek Andere ziektetoestanden Leeftijdsbepaling Context Principes 507 REFERENTIES 509 TREFWOORDENREGISTER 515 XXV

Sporenonderzoek en gerechtelijke geneeskunde bij zware verkeersongevallen

Sporenonderzoek en gerechtelijke geneeskunde bij zware verkeersongevallen Sporenonderzoek en gerechtelijke geneeskunde bij zware verkeersongevallen Dr. Diona D Hondt, MD Prof. Werner Jacobs, MD, PhD, MBA Gerechtelijke Geneeskunde Universitair Ziekenhuis Antwerpen Indicaties

Nadere informatie

EDS Richtlijn. Excited Delirium Syndrome. Kees Das. GGD Amsterdam Algemene Gezondheidszorg Forensische Geneeskunde

EDS Richtlijn. Excited Delirium Syndrome. Kees Das. GGD Amsterdam Algemene Gezondheidszorg Forensische Geneeskunde Excited Delirium Syndrome EDS Richtlijn Kees Das GGD Amsterdam Algemene Gezondheidszorg Forensische Geneeskunde Onderwerpen Opzet richtlijn Problematiek Casuïstiek stiek Definities Oorzaken & Risicofactoren

Nadere informatie

Deel 1: Algemene informatie over eerste hulp. 1 Basisprincipes van eerste hulp 2. 2 Vier stappen in eerste hulp 14

Deel 1: Algemene informatie over eerste hulp. 1 Basisprincipes van eerste hulp 2. 2 Vier stappen in eerste hulp 14 BSL_EHBO_NASLAGWERK_BINNENWERK:BSL_EHBO_NASLAGWER_BINNENWERK 17-04-2008 16:08 Pagina V Inhoud Voorwoord XIII Inleiding XIV Hoe gebruik je dit boek? XV Deel 1: Algemene informatie over eerste hulp 1 Basisprincipes

Nadere informatie

Kindersterfte Doodsoorzaken - 2008

Kindersterfte Doodsoorzaken - 2008 Kindersterfte Doodsoorzaken - 2008 Alle oorzaken Minder dan 5 jaar 573 0 324 249 Van 1 tot 4 jaar 86 0 48 38 Minder dan 28 dagen 335 0 193 142 Minder dan 7 dagen 254 0 143 111 Minder dan 1 dag 133 0 79

Nadere informatie

Administratie Diamant Politie

Administratie Diamant Politie De resultaten van drie onderzoeksprojecten van het SOMA Dossier Administratie Diamant Politie We hebben de lezers steeds op de hoogte gehouden van de onderzoeks- projecten van het SOMA. We zijn dan ook

Nadere informatie

CHECKLIST ONDERZOEK EN VASTLEGGING LIJKSCHOUW (uitgebreide versie)

CHECKLIST ONDERZOEK EN VASTLEGGING LIJKSCHOUW (uitgebreide versie) CHECKLIST ONDERZOEK EN VASTLEGGING LIJKSCHOUW (uitgebreide versie) N.B. Kleine waarnemingen kunnen uiteindelijk van groot belang zijn. Vermeld afwezigheid van kenmerken evenzeer als de aanwezigheid. De

Nadere informatie

AUTOPSIE in de Universitaire Ziekenhuizen Leuven

AUTOPSIE in de Universitaire Ziekenhuizen Leuven U N I V E R S I T A I R E Z I E K E N H U I Z E N L E U V E N AUTOPSIE in de Universitaire Ziekenhuizen Leuven Informatie over het onderzoek van het gerecht bij een onverwacht overlijden maart 1999 1 VOORWOORD

Nadere informatie

Informatie voor. nabestaanden. bij niet natuurlijk overlijden

Informatie voor. nabestaanden. bij niet natuurlijk overlijden Informatie voor nabestaanden bij niet natuurlijk overlijden 1 Deze informatiebrochure is aan u overhandigd omdat een familielid of naaste van u plotseling en/of ten gevolge van een niet natuurlijke oorzaak

Nadere informatie

GERECHTELIJKE GENEESKUNDE

GERECHTELIJKE GENEESKUNDE GERECHTELIJKE GENEESKUNDE Samenvatting van de slides + lesnota s Leerstof = alles van slides Examen = MC met giscorrectie Geen cursustekst meer, wel handboek bij Acco (45 ) INHOUD 1. Arts en Justitie 2.

Nadere informatie

Informatie voor nabestaanden. Gerechtelijke sectie bij het Nederlands Forensisch Instituut

Informatie voor nabestaanden. Gerechtelijke sectie bij het Nederlands Forensisch Instituut Informatie voor nabestaanden Gerechtelijke sectie bij het Nederlands Forensisch Instituut Inhoud Gerechtelijke sectie 4 Beslissing tot sectie 4 Het onderzoek bij een sectie 5 Resultaten van een sectie

Nadere informatie

Informatie voor nabestaanden. Gerechtelijke sectie bij het Nederlands Forensisch Instituut

Informatie voor nabestaanden. Gerechtelijke sectie bij het Nederlands Forensisch Instituut Informatie voor nabestaanden Gerechtelijke sectie bij het Nederlands Forensisch Instituut Inhoud Gerechtelijke sectie 4 Beslissing tot sectie 4 Het onderzoek bij een sectie 5 Resultaten van een sectie

Nadere informatie

VOORWOORD 3 INLEIDING 5 INHOUDSTAFEL 7 ALGEMEEN OVERZICHT 13 Overzicht volgens effect 13 Overzicht per categorie 25

VOORWOORD 3 INLEIDING 5 INHOUDSTAFEL 7 ALGEMEEN OVERZICHT 13 Overzicht volgens effect 13 Overzicht per categorie 25 DRUGSCOMPENDIUM INHOUDSTAFEL VOORWOORD 3 INLEIDING 5 INHOUDSTAFEL 7 ALGEMEEN OVERZICHT 13 Overzicht volgens effect 13 Overzicht per categorie 25 DEEL 1: VERDOVENDE MIDDELEN HOOFDSTUK 1: OPIUM, HEROÏNE

Nadere informatie

Verdrinking: oorzaken, proces en gevolgen

Verdrinking: oorzaken, proces en gevolgen Verdrinking: oorzaken, proces en gevolgen A. Oorzaken van verdrinking Primair Onderdompeling Bewustzijnsverlies Verdrinking Secundair Bewustzijnsverlies Onderdompeling Verdrinking 75 % 25% 1. Primaire

Nadere informatie

Informatie voor Familieleden omtrent Psychose. InFoP 2. Inhoud

Informatie voor Familieleden omtrent Psychose. InFoP 2. Inhoud Informatie voor Familieleden omtrent Psychose InFoP 2 Inhoud Introductie Module I: Wat is een psychose? Module II: Psychose begrijpen? Module III: Behandeling van psychose de rol van medicatie? Module

Nadere informatie

Inhoudstafel per onderwerp volume 2 experimenten op de mens en menselijk lichaamsmateriaal

Inhoudstafel per onderwerp volume 2 experimenten op de mens en menselijk lichaamsmateriaal Inhoudstafel per onderwerp volume 2 experimenten op de mens en menselijk lichaamsmateriaal Pharma Codex Deel I vol. 2 vii Voor de bijlagen bij de omzendbrieven en de nota s, raadpleeg de website van het

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2005 2006 30 564 Voorstel van wet van het lid Arib houdende wijziging van de Wet op de lijkbezorging Nr. 4 ADVIES RAAD VAN STATE EN REACTIE VAN DE INDIENER

Nadere informatie

Obductie. Informatie voor nabestaanden

Obductie. Informatie voor nabestaanden Obductie Informatie voor nabestaanden 2 U heeft deze folder gekregen omdat uw echtgenoot, familielid of dierbare is overleden. De behandelend arts heeft u gevraagd of obductie (ook wel autopsie, lijkschouwing

Nadere informatie

Bijkomende informatie voor de registratie van de doodsoorzaak

Bijkomende informatie voor de registratie van de doodsoorzaak Bijkomende informatie voor de registratie van de doodsoorzaak 1. Veld 31: A2_CODE_DIAG_CAUSE_DEATH Veld 31 A2_CODE_DIAG_CAUSE_DEATH behoort tot het bestand STAYHOSP in domein 3 van de administratieve gegevens.

Nadere informatie

naar sporen Forensisch expert worden

naar sporen Forensisch expert worden Speuren B naar sporen Forensisch expert worden 2. Vaststellen oorzaak van overlijden Deze les ga je je verdiepen in één specifiek forensisch onderzoeksgebied. Je wordt als het ware zelf een beetje forensisch

Nadere informatie

maart 2014 Nationaal Instituut voor Criminalistiek en Criminologie Forensisch onderzoek en beleidsondersteunende studies

maart 2014 Nationaal Instituut voor Criminalistiek en Criminologie Forensisch onderzoek en beleidsondersteunende studies maart 2014 Nationaal Instituut voor Criminalistiek en Criminologie Forensisch onderzoek en beleidsondersteunende studies 2 HET NICC ONDER DE LOEP Het NICC haalt veel uit weinig. Letterlijk. Want hoe minimaal,

Nadere informatie

007.1 Forensische Pathologie Omlijning, registratie-eisen en toetsingsprocedure

007.1 Forensische Pathologie Omlijning, registratie-eisen en toetsingsprocedure 007.1 Forensische Pathologie Omlijning, registratie-eisen en toetsingsprocedure Versie 1.1 (Januari 2014 Januari 2018) Inhoudsopgave Deel I. Omlijning Forensische Pathologie... 1 1. Inleiding... 1 2. Het

Nadere informatie

Keuzevak Effectieve Verslavingspreventie. Welkom. iri Kruit Voorlichting en training

Keuzevak Effectieve Verslavingspreventie. Welkom. iri Kruit Voorlichting en training Keuzevak Effectieve Verslavingspreventie Welkom Docent: Siri Kruit s.r.kruit@hr.nl 1 Huiswerkopdracht : Programma les 2 Theorie basis informatie Cannabis -presentatie Voorlichtingsmateriaal -nabespreken

Nadere informatie

Keuzevak Effectieve Verslavingspreventie. Welkom. iri Kruit Voorlichting en training

Keuzevak Effectieve Verslavingspreventie. Welkom. iri Kruit Voorlichting en training Keuzevak Effectieve Verslavingspreventie Welkom Docent: Siri Kruit s.r.kruit@hr.nl 1 Huiswerkopdracht : Programma les 2 Theorie basis informatie Cannabis -presentatie Voorlichtingsmateriaal -nabespreken

Nadere informatie

MDMA-doden bij het NFI. Dr. Klaas Lusthof Forensisch Toxicoloog NFI

MDMA-doden bij het NFI. Dr. Klaas Lusthof Forensisch Toxicoloog NFI MDMA-doden bij het NFI Dr. Klaas Lusthof Forensisch Toxicoloog NFI 10 juni 2015 Forensische Toxicologie binnen het NFI 2 Afdeling medisch forensisch onderzoek 60 medewerkers Toxicologen: 7 Lab toxicologie

Nadere informatie

Verkorte inhoudsopgave

Verkorte inhoudsopgave Verkorte inhoudsopgave 1 GEZONDHEIDSSTRAFRECHT, DEFINITIE EN AFBAKENING 1 1.1 Definitie en afbakening 1 1.2 Indeling 1 2 ALGEMENEGEZONDHEIDSRECHTELIJKEREGELINGENEN STRAFRECHT 5 2.1 Inleiding 5 2.2 Geneesmiddelen

Nadere informatie

Aangifteprocedure voor arbeidsongevallen in de publieke sector (wet van 03.07.67)

Aangifteprocedure voor arbeidsongevallen in de publieke sector (wet van 03.07.67) Aangifteprocedure voor arbeidsongevallen in de publieke sector (wet van 03.07.67) 1. Welk ongeval moet aangegeven worden? Elk feit overkomen tijdens de uitoefening van de arbeidsovereenkomst of op de arbeidsweg

Nadere informatie

Volledige inhoudsopgave

Volledige inhoudsopgave Volledige inhoudsopgave AFKORTINGENLIJST xi 1 GEZONDHEIDSSTRAFRECHT, DEFINITIE EN AFBAKENING 1 1.1 Definitie en afbakening 1 1.2 Indeling 1 2 ALGEMENE GEZONDHEIDSRECHTELIJKE REGELINGEN EN STRAFRECHT 5

Nadere informatie

Start, afbouw en stop van voedingstherapie bij zware neuroschade. AZ Nikolaas

Start, afbouw en stop van voedingstherapie bij zware neuroschade. AZ Nikolaas Start, afbouw en stop van voedingstherapie bij zware neuroschade Dr. C. Jadoul Neuroloog AZ Nikolaas 1 Casus: recidief slikpneumonie Dame 75 jaar Spoed: algemeen achteruit (mentaal en fysiek) Antec: Parkinson

Nadere informatie

01.I. algemene 01.II. verkeersindividuele 01.III. collectieve 01.IV. afhankelijkheid 01.V. arbeidsongevallen wet v.

01.I. algemene 01.II. verkeersindividuele 01.III. collectieve 01.IV. afhankelijkheid 01.V. arbeidsongevallen wet v. 0 1 O N G E V A L L E N I. algemene II. verkeersindividuele III. collectieve individuele 1. algemene 2. forfaitaire 3. gemeen (2) + (3) 4. individuele recht collectieve 01.I. algemene 01.II. verkeersindividuele

Nadere informatie

Haalt veel uit weinig

Haalt veel uit weinig Haalt veel uit weinig Nationaal Instituut voor Criminalistiek en Criminologie Forensisch onderzoek en beleidsondersteunende studies 1 het nicc onder de loep Het NICC haalt veel uit weinig. Letterlijk.

Nadere informatie

Obductie. Laboratorium voor pathologie. Wat is een obductie? Waarom obductie?

Obductie. Laboratorium voor pathologie. Wat is een obductie? Waarom obductie? Obductie Laboratorium voor pathologie U krijgt deze informatie, omdat iemand die u lief heeft overleden is. De behandelend arts heeft u gevraagd of obductie verricht mag worden. Deze vraag roept vaak andere

Nadere informatie

Interview. Door ons onderzoek krijgt een kind toch nog een soort genoegdoening. 10 Blauw Opsporing 3 december 2011 nummer 23

Interview. Door ons onderzoek krijgt een kind toch nog een soort genoegdoening. 10 Blauw Opsporing 3 december 2011 nummer 23 Door ons onderzoek krijgt een kind toch nog een soort genoegdoening 10 Blauw Opsporing 3 december 2011 nummer 23 Tekst: Joan Kurpershoek Foto s: Josje Deekens Infographic: Mediagraphix Bij schouwen gaat

Nadere informatie

de rol van de forensisch arts

de rol van de forensisch arts de rol van de forensisch arts 16-02-2012 Arts en Strafrecht Peter Paul Bender forensisch arts KNMG Forensisch Artsen Rotterdam Rijnmond bender@farr.nl programma: - de forensisch arts - arts en strafrecht

Nadere informatie

obductie informatie voor nabestaanden patiënteninformatie

obductie informatie voor nabestaanden patiënteninformatie patiënteninformatie obductie informatie voor nabestaanden U heeft deze folder gekregen omdat uw echtgenoot, familielid of dierbare is overleden. De behandelend arts heeft u gevraagd of obductie verricht

Nadere informatie

BIJLAGE 1: PROTOCOLLEN AMBULANCEZORG

BIJLAGE 1: PROTOCOLLEN AMBULANCEZORG BIJLAGE 1: PROTOCOLLEN AMBULANCEZORG Airway en CWK-immbolisatie, Breathing, Circulation, Disability en Exposure (5 protocollen) Wervelkolom indicaties fixatie en bevrijding (2 protocollen) Triage en keuze

Nadere informatie

Lespakket Preventie Ziekenhuiscriminaliteit. Provinciale Commissie voor Criminaliteitspreventie

Lespakket Preventie Ziekenhuiscriminaliteit. Provinciale Commissie voor Criminaliteitspreventie Lespakket Preventie Ziekenhuiscriminaliteit Provinciale Commissie voor Criminaliteitspreventie Inhoudstafel I. Safety versus security II. Fenomenen en maatregelen 1. Diefstal / braak 2. Geweld en agressie

Nadere informatie

ZO STIJF ALS EEN PLANK

ZO STIJF ALS EEN PLANK ZO STIJF ALS EEN PLANK Een casus vanuit de ambulancewereld 28 november 2010 C. Barendsen M. de le Lijs B. Huybrechts Ambulanceverpleegkundigen GGD Amsterdam 28 november 2010 2 ACHTERGROND INHOUD ABCDE

Nadere informatie

Letsels bij kinderen 0-4 jaar

Letsels bij kinderen 0-4 jaar Letsels bij kinderen 0-4 jaar Ongevalscijfers Kerncijfers In de periode 2006-2012 leidden ongevallen (privé, verkeer en sport) bij kinderen van 0 tot en met 4 jaar tot gemiddeld naar schatting tot 94.000

Nadere informatie

internal for - Kluwer

internal for - Kluwer Inhoudstafel Verantwoording............................................ Algemene beschouwingen.................................... Algemene bibliografie....................................... p. V VII

Nadere informatie

Strafrecht in de zorg / Preventie

Strafrecht in de zorg / Preventie Strafrecht in de zorg / Preventie 7 oktober 2013 Mr. Marcel Smit en mr. Tina Sandrk Onderwerpen Inleiding Inspectie voor de gezondheidszorg (IGZ) Openbaar Ministerie (OM) Gegevensuitwisseling IGZ en OM

Nadere informatie

Obductie. Informatie over obductie voor nabestaanden. Obductie

Obductie. Informatie over obductie voor nabestaanden. Obductie Obductie Informatie over obductie voor nabestaanden Obductie Inleiding 3 Wat is een obductie of autopsie? 3 Waarom obductie? 4 Wat gebeurt er bij een obductie? 4 Het bewaren van weefsel en organen 5 Hoe

Nadere informatie

INHOUD. Hoofdstuk I. Maatschappelijke functie van de geheimhoudingsplicht... 9

INHOUD. Hoofdstuk I. Maatschappelijke functie van de geheimhoudingsplicht... 9 INHOUD Woord vooraf......................................................... vii Voor-, tevens dankwoord............................................... ix Gebruikte afkortingen...............................................

Nadere informatie

Richtlijn JGZ-richtlijn Kindermishandeling

Richtlijn JGZ-richtlijn Kindermishandeling Richtlijn JGZ-richtlijn Kindermishandeling 2. Gevolgen van kindermishandeling voor kind en omgeving De emotionele, lichamelijke en intellectuele ontwikkeling van een kind berust op genetische mogelijkheden

Nadere informatie

Inhoudstafel. Voorwoord bij de negende herdruk. Voorwoord bij de eerste druk. DEEL I: Beter voorkomen dan genezen 1

Inhoudstafel. Voorwoord bij de negende herdruk. Voorwoord bij de eerste druk. DEEL I: Beter voorkomen dan genezen 1 Inhoudstafel Voorwoord bij de negende herdruk Voorwoord bij de eerste druk VII IX DEEL I: Beter voorkomen dan genezen 1 1. Een baby op komst 3 1.1. De zwangerschap 3 1.2. Preventie van vroeggeboorte en

Nadere informatie

Misdrijven en sancties in de Wegverkeerswet

Misdrijven en sancties in de Wegverkeerswet Misdrijven en sancties in de Wegverkeerswet Patrick ARNOU Martine DE BUSSCHER KLUWER RECHTSWETENSCHAPPEN BELGIÉ ' VERKORT GECITEERDE WETGEVING VERKORT GECITEERDE LITERATUUR XVII XXI DEEL I. DEFINITIE VAN

Nadere informatie

Samenvatting. Een complexe maar cruciale rol

Samenvatting. Een complexe maar cruciale rol Samenvatting Een complexe maar cruciale rol De forensische geneeskunde is een unieke medische discipline, die werkt ten behoeve van politie en justitie. Daarbij worden zowel (vermeende) daders als (mogelijke)

Nadere informatie

Inhoud. INLEIDING... v

Inhoud. INLEIDING... v INLEIDING................................................................ v HOOFDSTUK 1. WAT IS RECHT?............................................................ 1 1. Wat is recht?.............................................................

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2005 2006 30 413 Regels betreffende pensioenen (Pensioenwet) Nr. 5 NOTA VAN VERBETERING Ontvangen 25 januari 2006 In het voorstel van wet (stuk nr. 2) worden

Nadere informatie

Scoringslijst voor de praktijk

Scoringslijst voor de praktijk Stichting Verenigde Universitaire Huisartsopleidingen Domus Medica, Postbus 20072, 3502 LB UTRECHT tel. (030) 280 60 90; fax (030) 280 60 99 internet: www.svuh.nl Scoringslijst voor de praktijk 8. LIJKSCHOUWING

Nadere informatie

INHOUDSOVERZICHT TEN GELEIDE 11

INHOUDSOVERZICHT TEN GELEIDE 11 SOVERZICHT TEN GELEIDE 11 DEEL 1 BESPREKING VAN DE NIEUWE EN BESTAANDE WETGEVING 15 1. De drugwetgeving 15 1.1. Overzicht van de drugwetgeving 15 1.1.1. Wet 24 februari 1921 15 1.1.2. De uitvoeringsbesluiten

Nadere informatie

Informatie over obductie voor nabestaanden

Informatie over obductie voor nabestaanden Informatie over obductie voor nabestaanden Informatie voor patiënten F0244-3415 juli 2014 Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl MCH Antoniushove, Burgemeester Banninglaan 1 Postbus 411, 2260 AK

Nadere informatie

INHOUDSTAFEL I. INLEIDING...1

INHOUDSTAFEL I. INLEIDING...1 INHOUDSTAFEL I. INLEIDING...1 II. ENKELE STELLINGEN...4 A. Algemeen...4 B. In de consultatieplaats...5 C. Ondersteuning, gegevensbanken en protocollen...6 D. Veiligheid...7 E. Taak overheid/beroepsvereniging...7

Nadere informatie

Registratie-eisen en toetsingsprocedure Forensische Toxicologie 004.1. Versie 2.0 (Januari 2012)

Registratie-eisen en toetsingsprocedure Forensische Toxicologie 004.1. Versie 2.0 (Januari 2012) 004.1 Versie 2.0 (Januari 2012) Registratie-eisen en toetsingsprocedure De kwaliteitseisen geformuleerd in het tweede lid van artikel 12 van het Besluit register deskundige in strafzaken (Brdis) vormen

Nadere informatie

Voorlichtingsfolder autopsie (obductie), gericht aan de nabestaanden

Voorlichtingsfolder autopsie (obductie), gericht aan de nabestaanden Voorlichtingsfolder autopsie (obductie), gericht aan de nabestaanden U heeft deze folder gekregen omdat uw echtgenoot, familielid of dierbare is overleden. De behandelend arts heeft u gevraagd of obductie

Nadere informatie

Mee-naar-huis-neem boodschappen 2013

Mee-naar-huis-neem boodschappen 2013 COIG cursusdag klinische genetica in de interne geneeskunde Mee-naar-huis-neem boodschappen 2013 Bredenoord, Deegens, Helderman-van der Enden, Hes, Knoers, Menko, Rennenberg, van Tintelen, Vasen, Wilde

Nadere informatie

Mee-naar-huis-neem boodschappen 2014

Mee-naar-huis-neem boodschappen 2014 COIG cursusdag klinische genetica in de interne geneeskunde Mee-naar-huis-neem boodschappen 2014 Hes Bredenoord Bongers & Deegens Helderman-van der Enden & Rennenberg Meijers-Heijboer & Hoogerbrugge van

Nadere informatie

SIS. Het Shaken Infant Syndrome. Dr. Johan Marchand. Vertrouwenscentrum Kindermishandeling Brussel en Academisch Kinderziekenhuis Jette

SIS. Het Shaken Infant Syndrome. Dr. Johan Marchand. Vertrouwenscentrum Kindermishandeling Brussel en Academisch Kinderziekenhuis Jette SIS Het Shaken Infant Syndrome Dr. Johan Marchand Vertrouwenscentrum Kindermishandeling Brussel en Academisch Kinderziekenhuis Jette Wetenschappelijk dossier 1 A. Inleiding B. Epidemiologische gegevens

Nadere informatie

INHOUD. Voorwoord... v Dankwoord... vii Lijst van afkortingen... xv. Inleiding... 1 DEEL I. ONDERZOEKSKADER. Hoofdstuk I. Probleemstelling...

INHOUD. Voorwoord... v Dankwoord... vii Lijst van afkortingen... xv. Inleiding... 1 DEEL I. ONDERZOEKSKADER. Hoofdstuk I. Probleemstelling... INHOUD Voorwoord............................................................ v Dankwoord.......................................................... vii Lijst van afkortingen..................................................

Nadere informatie

INHOUD. Voorwoord... v Verkorte inhoudsopgave... vii Lijst van verkort geciteerde werken... xv DE CORRECTIONELE TERECHTZITTING

INHOUD. Voorwoord... v Verkorte inhoudsopgave... vii Lijst van verkort geciteerde werken... xv DE CORRECTIONELE TERECHTZITTING INHOUD Voorwoord............................................................ v Verkorte inhoudsopgave............................................... vii Lijst van verkort geciteerde werken......................................

Nadere informatie

Beïnvloeding van het gerechtelijk onderzoek door niet politionele intervenanten op een crime scene crime scene management Dagorde Inleiding voorstelling Wat (saai) maar nuttig cijfermateriaal Rol van de

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2011 2012 32 891 Wijziging van de Wet op de rechterlijke indeling, de Wet op de rechterlijke organisatie en diverse andere wetten in verband met de vermindering

Nadere informatie

Inhoudstafel. De Bibliotheek Sociaal Recht Larcier... Voorwoord... Gebruikte afkortingen...

Inhoudstafel. De Bibliotheek Sociaal Recht Larcier... Voorwoord... Gebruikte afkortingen... vii De Bibliotheek Sociaal Recht Larcier.................................. Voorwoord...................................................... Gebruikte afkortingen..............................................

Nadere informatie

Inleiding. Inleiding. Inleiding. Jullie vragen en inbreng zijn welkom.

Inleiding. Inleiding. Inleiding. Jullie vragen en inbreng zijn welkom. Inleiding OPLEIDING HULPVERLENING VOOR REISLEIDERS Toerisme Vlaanderen, i.s.m. Doel van deze opleiding: Erkend blijven als reisleider. In moeilijke en specifieke omstandigheden kalm en efficiënt hulp bieden.

Nadere informatie

Voorwoord... Opzet en leidraad... Lijst van de gebruikte afkortingen...

Voorwoord... Opzet en leidraad... Lijst van de gebruikte afkortingen... i INHOUDSTAFEL Voorwoord.............................................. Opzet en leidraad.......................................... Lijst van de gebruikte afkortingen............................. vii ix

Nadere informatie

Obductie Informatie voor nabestaanden

Obductie Informatie voor nabestaanden 00 Obductie Informatie voor nabestaanden 1 Inleiding U heeft deze folder gekregen omdat uw echtgenoot, familielid of dierbare is overleden. De behandelend arts heeft u gevraagd of obductie gedaan mag worden.

Nadere informatie

Als u naar aanleiding van deze informatie nog vragen heeft, kunt u deze altijd met uw arts of dokter de Vries bespreken.

Als u naar aanleiding van deze informatie nog vragen heeft, kunt u deze altijd met uw arts of dokter de Vries bespreken. Patiënten informatie en toestemmingsformulier voor hersenobductie en wetenschappelijk onderzoek bij SpinoCerebellaire Ataxie (SCA) en de ziekte van Huntington. 1 Achtergrond Spinocerebellaire ataxie (spino=

Nadere informatie

Wilsbeschikking en -verklaring

Wilsbeschikking en -verklaring Wilsbeschikking en -verklaring Inleiding Iedereen kan in een situatie terechtkomen waarin ingrijpende beslissingen genomen moeten worden. Dan is het goed alvast een mening te hebben gevormd over onderwerpen

Nadere informatie

Deel I Verkeersreglement... 19

Deel I Verkeersreglement... 19 Inhoudsopgave Deel I Verkeersreglement... 19 Algemeen... 19 1.1. Koninklijk Besluit van 1 december 1975 houdende Algemeen Reglement op de Politie van het Wegverkeer en van het Gebruik van de Openbare Weg...

Nadere informatie

Kinderdoding. Inhoud. Onderzoeksopzet. Aanleiding 17-10-2010. Aanleiding Onderzoeksopzet Wetgeving Resultaten Discussie. Verschil in berechting tussen

Kinderdoding. Inhoud. Onderzoeksopzet. Aanleiding 17-10-2010. Aanleiding Onderzoeksopzet Wetgeving Resultaten Discussie. Verschil in berechting tussen Kinderdoding Verschil in berechting tussen mannelijke en vrouwelijke kinderdoders Aanleiding Onderzoeksopzet Wetgeving Resultaten Discussie Inhoud E.J.C. Goetheer 13-1- Aanleiding Proefschrift A.J. Verheugt,

Nadere informatie

EURO BOOKS ONLINE - Digitaal bladeren in juridische uitgaven. Uitgave 2013. C.I.P. Koninklijke Bibliotheek Albert I NUR 820 I.S.B.N.

EURO BOOKS ONLINE - Digitaal bladeren in juridische uitgaven. Uitgave 2013. C.I.P. Koninklijke Bibliotheek Albert I NUR 820 I.S.B.N. EURO BOOKS ONLINE - Digitaal bladeren in juridische uitgaven Uitgave 2013 C.I.P. Koninklijke Bibliotheek Albert I NUR 820 I.S.B.N. 2013 by Euro Books Uitgegeven door Euro Trans Lloyd Kaleshoek 8 8340 Damme

Nadere informatie

Behandeling van wonden en letsels

Behandeling van wonden en letsels Module 4 Behandeling van wonden en letsels Als u deze module gevolgd hebt, weet u: - Wat u moet doen bij mogelijk inwendig bloedverlies - Wat u moet doen bij uitwendig bloedverlies - Wat u moet doen bij

Nadere informatie

Inhoud Hoofdstuk 1 Hoofdstuk 2 Hoofdstuk 3

Inhoud Hoofdstuk 1 Hoofdstuk 2 Hoofdstuk 3 INHOUD I Inhoud Hoofdstuk 1 Klinische aspecten van hypertensie 1 1. Voorkomen en definitie 1 2. Over risico en risicoreductie 3 3. Klinische manifestaties 9 4. De bloeddrukmeting 10 A. De bloeddrukmeting

Nadere informatie

Melding incidenten in de zorg

Melding incidenten in de zorg Melding incidenten in de zorg Doel Op dit formulier registreert u iedere melding die betrekking heeft op incidenten in de zorg om preventieve maatregelen te kunnen treffen. Werkwijze 1. U vinkt aan welk

Nadere informatie

Eerstehulpinitiatie voor doven en slechthorenden

Eerstehulpinitiatie voor doven en slechthorenden Eerstehulpinitiatie voor doven en slechthorenden Inhoud Kennismaking Basisprincipes van eerste hulp Vier stappen in eerste hulp Bloeding Brandwonde Huidwonde Kennismaking Inhoud Kennismaking Basisprincipes

Nadere informatie

Gouverneur van de Nederlandse Antillen personeel en organisatie. Wettelijke grondslag(en) of bevoegdheid waarop de regeling is gebaseerd

Gouverneur van de Nederlandse Antillen personeel en organisatie. Wettelijke grondslag(en) of bevoegdheid waarop de regeling is gebaseerd andsverordening verhoging leeftijdsgrens 1996 of 8 6/29/2012 12:53 PM Zoek regelingen op overheid.nl Nederlandse Antillen Ziet u een fout in deze regelin LANDSVERORDENING van de 27ste december 1995 tot

Nadere informatie

EHBO VOOR ARBEIDERS / NIJVERHEIDSHELPER

EHBO VOOR ARBEIDERS / NIJVERHEIDSHELPER EHBO VOOR ARBEIDERS / NIJVERHEIDSHELPER DOELGROEP Arbeiders en bedienden die als niet professioneel, eerste hulp wensen aan te bieden in de gevorderde module voor Nijverheidshelpers. LESOPZET Arbeiders

Nadere informatie

Obductie. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee!

Obductie. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee! Obductie U heeft deze folder gekregen omdat iemand die u liefheeft, is overleden. De behandelend arts heeft u gevraagd of obductie verricht mag worden. Deze vraag roept vaak andere vragen op zoals: Wat

Nadere informatie

Plotse dood bij jongeren

Plotse dood bij jongeren Plotse dood bij jongeren Dr. Christian van der Werf AIOS Cardiologie Academisch Medisch Centrum Amsterdam Inhoud Epidemiologie Oorzaken Erfelijkheid Zorg omtrent plotse dood in Nederland Definities Aanwezigheid

Nadere informatie

STERFTECIJFERS 2012 Cijfers Zorg en Gezondheid 13 november 2014

STERFTECIJFERS 2012 Cijfers Zorg en Gezondheid 13 november 2014 Dia 1 STERFTECIJFERS 2012 Cijfers Zorg en Gezondheid 13 november 2014 Het Vlaams Agentschap Zorg en Gezondheid verwerkt zelf de sterftecertificaten van het Vlaams Gewest. Sinds 2005 (registratiejaar 2003)

Nadere informatie

Klinische Genetica. Plots overlijden

Klinische Genetica. Plots overlijden Klinische Genetica Plots overlijden Klinische Genetica Inleiding In uw familie zijn een of meerdere personen op jonge leeftijd plotseling overleden. Plots overlijden op jonge leeftijd heeft vaak met het

Nadere informatie

Waarborg Burgerrechtelijke Aansprakelijkheid

Waarborg Burgerrechtelijke Aansprakelijkheid KRACHTBAL DVV VERZEKERING Polis: c-11/902.300 op naam van FALOS vzw Wat gaan wij hier behandelen? Bepaalde schadegevallen die onze (bestuurs)leden kunnen berokkenen aan derden (alle anderen dan de verzekeringsnemer

Nadere informatie

ONDERZOEK NAAR GEWELD IN DE PSYCHIATRIE

ONDERZOEK NAAR GEWELD IN DE PSYCHIATRIE ONDERZOEK NAAR GEWELD IN DE PSYCHIATRIE FACTSHEET 1: OMVANG, AARD & GEVOLGEN VAN GEWELDSINCIDENTEN De Vrije Universiteit Amsterdam doet onderzoek naar geweld in de psychiatrie. Aan hulpverleners werkzaam

Nadere informatie

ACTIES BIJ (ZEER) ERNSTIGE ARBEIDSONGEVALLEN

ACTIES BIJ (ZEER) ERNSTIGE ARBEIDSONGEVALLEN veiligheidsberichten 05-0-00 00/ ACTIES BIJ (ZEER) ERNSTIGE ARBEIDSONGEVALLEN De procedure met de te nemen acties bij (zeer) ernstige arbeidsongevallen (Z)EAO werd licht aangepast t.o.v. ons vorig bericht

Nadere informatie

Voor geen gat te vangen

Voor geen gat te vangen Voor geen gat te vangen opvang van en zorg voor patiënten met schotwonden Pascal Hannemann traumachirurg MUMC NAZL symposium 29 januari 2015 Omvang van het probleem Omvang van het probleem Gemiddeld 0,9/100.000

Nadere informatie

INHOUDSOPGAVE. III. Drugwet: 24 februari 1921 A. Inleiding 28 1. Algemeen... 28 2. Afbakening... 30 B. Wat is strafbaar?... 30 1. Algemeen...

INHOUDSOPGAVE. III. Drugwet: 24 februari 1921 A. Inleiding 28 1. Algemeen... 28 2. Afbakening... 30 B. Wat is strafbaar?... 30 1. Algemeen... INHOUDSOPGAVE I. Beleid A. Situering van het drugbeleid...1 B. De parlementaire werkgroep Drugs...2 C. De Federale Beleidsnota Drugs...4 D. Invloed van de wetswijziging in 2003...5 E. De richtlijn van

Nadere informatie

Forensisch toxicologisch onderzoek

Forensisch toxicologisch onderzoek Forensisch toxicologisch onderzoek Dr. E.J.M. Pennings, toxicoloog en gerechtelijk deskundige, The Maastricht Forensic Institute, Universiteit Maastricht Samenvatting Forensisch toxicologisch onderzoek

Nadere informatie

Gerechtelijke geneeskunde les 5 1

Gerechtelijke geneeskunde les 5 1 Gerechtelijke geneeskunde les 5 1 Les 5: asfyxie en waterlijken Wurggreep Dit kan gebeuren in ettelijke minuten maar ook in een twintigtal minuten door het lossen en terug dichtnijpen van de keel van het

Nadere informatie

Ervaring vanuit arbeidsgeneeskunde:

Ervaring vanuit arbeidsgeneeskunde: Ervaring vanuit arbeidsgeneeskunde: de praktijk van het gezondheidstoezicht Dr. Edelhart Y. Kempeneers Medisch directeur Vlaanderen & Brussel SPMT-AristA Studievoormiddag 8 oktober 2015 Situering Groep

Nadere informatie

BIJZONDERE VOORWAARDEN ONGEVALLEN VOOR HET GEZIN

BIJZONDERE VOORWAARDEN ONGEVALLEN VOOR HET GEZIN BIJZONDERE VOORWAARDEN ONGEVALLEN VOOR HET GEZIN Deze Bijzondere Voorwaarden maken één geheel uit met de Algemene Voorwaarden en hebben betrekking op de rubriek Ea Ongevallen voor het Gezin. Deze Bijzondere

Nadere informatie

DNA onderzoek in Gerechtszaken 1 oktober 2008

DNA onderzoek in Gerechtszaken 1 oktober 2008 DNA onderzoek in Gerechtszaken 1 oktober 2008 Jean-Jacques Cassiman Leuvens Instituut voor Forensische Geneeskunde UZ Leuven Kern DNA CME 06 mrna: 3% of the DNA Protein ncrna:? % of the DNA Gene regulation

Nadere informatie

Voorwoord 13. Hoofdstuk 1 Fysiologisch en anatomisch rappel 15

Voorwoord 13. Hoofdstuk 1 Fysiologisch en anatomisch rappel 15 Inhoudstafel Voorwoord 13 Hoofdstuk 1 Fysiologisch en anatomisch rappel 15 1.1 Menstruele cyclus 15 1.1.1 Ovulatie 15 1.1.2 Menstruele cyclus ter hoogte van het endometrium 17 1.2 Gametogenese 18 1.3 De

Nadere informatie

Module 3 Levensbedreigende verwondingen

Module 3 Levensbedreigende verwondingen OPLEIDING HULPVERLENING VOOR REISLEIDERS OPLEIDING HULPVERLENING VOOR REISLEIDERS Module 3 Levensbedreigende verwondingen Toerisme Vlaanderen, i.s.m. AVICENNA, medische opleiding en consultancy Toerisme

Nadere informatie

KBC-Preventie. Ongevallen thuis. we hebben het voor u

KBC-Preventie. Ongevallen thuis. we hebben het voor u KBC-Preventie Ongevallen thuis we hebben het voor u Basisprincipes van eerste hulp Handel als eerstehulpverlener. Zorg dat u de situatie niet verergert. Blijf rustig in een noodsituatie en verleen de eerste

Nadere informatie

DE VERENIGING ZONDER WINSTOOGMERK - BEGRIP

DE VERENIGING ZONDER WINSTOOGMERK - BEGRIP Woord vooraf V I DE VERENIGING ZONDER WINSTOOGMERK - BEGRIP 1 1. Inleiding 1 2. Het begrip rechtspersoon 3 2.1. Algemeen 3 2.2. Afgescheiden doelstelling 4 2.3. Afgescheiden vermogen 5 2.4. Duurzaamheid

Nadere informatie

De sociale documenten

De sociale documenten De sociale documenten Philip BRAEKMANS Federale Overheidsdienst Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg Sociale Praktijkstudies nr. 11002 Stof bijgehouden tot 23 februari 2011. Verantwoordelijke uitgever

Nadere informatie

DEEL I: KAAKOEFENINGEN. dit werk is auteursrechtelijk beschermd

DEEL I: KAAKOEFENINGEN. dit werk is auteursrechtelijk beschermd DEEL I: KAAKOEFENINGEN I Kaakoefening 1 Doe je mond wijd open en dicht, net alsof je in een appel bijt. II Kaakoefening 2 Beweeg je onderkaak van voor naar achter, net zoals je de lade van een kast open-

Nadere informatie

Inhoud. Deel A Inleiding. Deel B Lichamelijke kindermishandeling. Voorwoord... Ten geleide... XVII. Redactie- en auteurs... XIX

Inhoud. Deel A Inleiding. Deel B Lichamelijke kindermishandeling. Voorwoord... Ten geleide... XVII. Redactie- en auteurs... XIX V Voorwoord................................................................................. XV Ten geleide................................................................................. XVII Redactie-

Nadere informatie

ACTIES BIJ (ZEER) ERNSTIGE ARBEIDSONGEVALLEN VAN UITZENDKRACHTEN

ACTIES BIJ (ZEER) ERNSTIGE ARBEIDSONGEVALLEN VAN UITZENDKRACHTEN veiligheidsberichten -0-009 009/ ACTIES BIJ (ZEER) ERNSTIGE ARBEIDSONGEVALLEN VAN UITZENDKRACHTEN Zowel bij havenarbeid als logistieke arbeid kunnen onder bepaalde voorwaarden ook interimarbeiders tewerkgesteld

Nadere informatie

Bijzondere voorwaarden Gezinsongevallenverzekering

Bijzondere voorwaarden Gezinsongevallenverzekering Versie P1P00 Bijzondere voorwaarden Gezinsongevallenverzekering 1. Begripsomschrijvingen 1.1 Verzekerden zijn indien van toepassing: 1.1.1 de verzekeringnemer; 1.1.2 diens echtgeno(o)t(e) of partner, met

Nadere informatie

Nuttige tips voor goede contracten

Nuttige tips voor goede contracten Nuttige tips voor goede contracten L. DE MEYERE A. VAN OEVELEN F. WALSCHOT Editor: Centrum voor beroepsvervolmaking in de rechten KLUWER Inhoudsopgave Woord vooraf IX /. Prijsbepalingsclausules 1 A. Inleiding

Nadere informatie