Wetten omtrent de Sjabbatkaarsen (deel 2)

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Wetten omtrent de Sjabbatkaarsen (deel 2)"

Transcriptie

1 Dayan dr. P. Toledano: Wetten omtrent de Sjabbatkaarsen (deel 2) Portugees-Israëlietische Gemeente Parasat Bo 22 januari sjebat 5770 Phoenix Deze Naast week de Halacha, brengt de die Phoenix hieronder u een wordt open brief weergegeven, van rabbijn heeft Lopes ook Cardozo de aan president plaatselijke Obama, traditie naar een aanleiding belangrijke van zijn plek recente in het toespraak Jodendom. in Cairo. De tekst Volgende hieronder week komt hopen niet we noodzakelijkerwijs weer een les te publiceren overeen van met Dayan de Portugese Toledano. minhag. Volgens Rabbi Joseph Karo mag de vrouw des huizes nog werk doen na het aansteken van de kaarsen. Echter, degenen die gewoon zijn het begin van Saba te accepteren vanaf het aansteken van de kaarsen kunnen geen werk meer verrichten, tenzij zij dit duidelijk, verbaal of mentaal, voornemens waren, zolang men maar Saba niet later accepteert dan zonsondergang. Ook al heeft men Saba geaccepteerd voordat het werkelijk begint, dan mag men wel een andere jood die Saba nog niet heeft geaccepteerd verzoeken wat werk voor je te doen. Als de meerderheid van een gemeente op vrijdagavond naar de synagoge komt om Ngarbiet te zeggen voor het werkelijke begin van Saba, dan is de minderheid, die niet aanwezig is, toch verplicht om Saba net zo vroeg te accepteren als de meerderheid. Men moet wat voordeel hebben aan het licht van de kaarsen, bijvoorbeeld door te eten als de kaarsen branden. Maar als het lastig is om de kaarsen met Soekot in de Cabane aan te

2 Dayan dr. P. Toledano: Wetten omtrent de Sjabbatkaarsen (deel 2) steken, dan moeten ze binnen aangestoken worden, op een plek waar ze enig nut hebben, bijvoorbeeld in de keuken of de slaapkamer. brengen. Als dit toch gebeurt, dan moeten zij worden gedoofd en opnieuw op de juiste plek worden aangestoken. De lofzegging moet niet worden herhaald. Een kaars die is uitgegaan mag na Saba, voor welk doel dan ook, opnieuw aangestoken worden. Hoewel men zijn plicht gedaan met het aansteken van een enkele kaars, is het toch een algemeen gebruik om er twee aan te steken. De ene kaars symboliseert herinner je de Sjabbat (Ex. 19:8) en de andere houd je aan de Sjabbat (Deut. 5:12). Hierbij zij opgemerkt dat de bovenstaande procedure niet door de vrouw des huizes uitgevoerd kan worden, aangezien zij al door het uitspreken van de lofzegging het begin van Saba heeft geaccepteerd, en dus de kaarsen noch mag doven, noch opnieuw mag aansteken. Een andere huisgenoot dient beide te doen. De kaarsen moeten speciaal voor Saba aangestoken worden. Als ze eerder voor iets anders zijn aangestoken kan men de mitswa niet als uitgevoerd beschouwen. In een dergelijk geval moet men de kaarsen doven en opnieuw aansteken - speciaal voor Saba. Men dient ervoor te zorgen dat de kaarsen op de goede plek staan bij het aansteken. In andere woorden: men mag de kaarsen niet aansteken in een kamer die niet wordt gebruikt, om ze vervolgens naar een betere plek te Vertaling: mevr. M. Clapper-Italiaander

3 Jongeren

4 Mededelingen Eerste bouwhandeling bij het renovatieproject van de Snoge Op maandag 25 januari 2010 bent u, leden van de PIG, hartelijk welkom om aanwezig te zijn bij een ceremonie ter gelegenheid van de aanvang van het renovatie project van de Snoge. Het programma is als volgt: 17:00 uur: Ontvangst in het Museumcafé van het Joodse Historisch Museum 18:00 uur: Officieel programma in de Snoge. Aansluitend: eerste bouwhandeling door Dayan Pinchas Toledano en minister Ronald Plasterk (Onderwijs, Cultuur en Wetenschap), in aanwezigheid van mevr. Sascha Baggerman (lid van het College van Gedeputeerde Staten van de Provincie Noord-Holland) en wethouder Hans Gerson van de Gemeente Amsterdam (tot zijn benoeming tot wethouder stond hij aan het hoofd van de Bouwcommissie van het renovatie-project van de Snoge) uur: Afsluiting in het Museumcafé van het Joodse Historisch Museum Leden van de PIG hebben deze week een uitnodiging ontvangen om bij deze gebeurtenis aanwezig te zijn. Ook als u geen uitnodiging hebt ontvangen bent u welkom - meld graag met hoeveel personen u komt op tel Tijdens de ceremonie kunt u geen aanspraak maken op uw vaste zitplaats in de Snoge. De Snoge heeft een nieuw adres Nee, de Snoge is niet verhuisd, maar in verband met de renovatie van het complex wordt volgende week de ingang verlegd. Vanaf dinsdag 26 januari 2010 is de ingang tot de Snoge niet langer op het Mr. Visserplein, maar op Jonas Daniel Meijerplein 7. Gedurende de renovatie van het Snogecomplex is dit ook het officiële adres van de PIG. Mikwa gesloten Tijdens de renovatie van het Snogecomplex wordt het Mikwa gemoderniseerd. Tot nader orde is het Mikwa gesloten. Bibliotheek Ets Haim verhuisd Gedurende de renovatie van het Snogecomplex is bibliotheek Ets Haim - Livraria Montezinos tijdelijk ondergebracht bij de Universiteitsbibliotheek van de Vrije Universiteit (afd. Bijzondere Collecties). Het adres is De Boelelaan 1103, 1081 HV Amsterdam (kamer 1B-48). Tel / 7. Bezoek alleen volgens afspraak! Wintersnoge verplaatst Tijdens de renovatie van het Snogecomplex worden ook de fundamenten van de Wintersnoge verstevigd. De Cabane is tijdelijk ingericht als Wintersnoge.

5 Vraag en antwoord over de nieuwe Wintersnoge Hoe ziet de oude Wintersnoge er nu uit? Leeg. De Teba, de Hechal, de kroonluchter, de banken, het Eeuwig Licht - alles is tijdelijk verhuisd. Ook de Ma amad is leeg, en de voorwerpen die er hingen of stonden zijn tijdelijk opgeslagen. Zijn de Teba en de Hechal uit de oude Wintersnoge verplaatst naar de nieuwe Wintersnoge in de Cabane? Nee. Het hout van de Hechal is zo gevoelig dat hij kapot zou gaan in de Cabane. Hij is verhuisd naar een geklimatiseerde opslagplaats. In de nieuwe Wintersnoge staat een tijdelijke Hechal. Is het hout van de Teba ook zo gevoelig? Nee, de Teba mocht best mee naar de nieuwe Wintersnoge, maar hij was breder dan de deuropeningen. Indertijd is hij in delen naar de oude Wintersnoge gebracht en daar in elkaar gezet. Ook de Teba is in tijdelijk depot, en in de nieuwe Wintersnoge staat een nieuwe Teba. Staan de banken van de oude Wintersnoge in de nieuwe Wintersnoge? Nee, in de nieuwe Wintersnoge wordt gebruikgemaakt van stoelen. De banken van de oude Wintersnoge staan nu in de grote Snoge, links van de Parnassimbank, in het gedeelte waar het podium van de koordirigent staat. Ik heb nog geen gelegenheid gehad om m n gavetas te legen. Wat nu? Zoals gezegd staan deze banken nu in de grote Snoge. U bent welkom om uw gavetas te ontruimen. Waar kan ik de inhoud van m n gavetas onderbrengen? In de nieuwe Wintersnoge (en ook in de ruimte ernaast, vlak voor de keuken) staan lockers. U bent welkom om een locker te gebruiken. Graag uw naam op de deur van uw locker plaatsen. Ik maakte gebruik van een locker bij de damesgalerij boven de Wintersnoge. Staan die lockers daar nog? Nee, de oude Wintersnoge is helemaal ontruimd. Deze lockers zijn verhuisd naar een van de ruimtes naast de nieuwe Wintersnoge. Wat is er gebeurd met de hoge hoeden? Naast de nieuwe Wintersnoge zijn stellingen ingericht voor de hoge hoeden. De naam van de eigenaar (voor zover bekend) staat op een etiketje dat bij de hoed is geplaatst. Waar is de Ngezrat Nasjim, de damesruimte, in de nieuwe Wintersnoge? Als u binnenkomt meteen rechts, achter de mechitsa. Is er een kiddoesjruimte in de nieuwe Wintersnoge? Een kleine kiddoesjruimte bevindt zich links van de Wintersnoge, waar vroeger het keukentje was van de Cabane. Waar is het toilet? Voorlopig kan gebruik worden gemaakt van de toiletten in het bijgebouw aan de kant van de Muiderstraat. Waar zijn de uitgangen in het geval van een calamiteit? Als er zich onverhoopt een calamiteit voordoet kunt u het Snogecomplex verlaten via de uitgang tegenover het standbeeld van de Dokwerker, of via de keuken naast de nieuwe Wintersnoge en via het Secretariaat naar de Muiderstraat. Naast gesloten deuren hangen kastjes met noodsleutels. Als de hoofdpoort en/of de poort aan de kant van de Muiderstraat open zijn kunt u ook die uitgangen gebruiken.

6 Mededelingen Schoteltjesavond De jaarlijkse lezing ter gelegenheid van het Nieuwjaarsfeest der Bomen wordt dit jaar gehouden op Motsaé Sjabbat, 30 januari 2010, vanaf 20:00 uur in Snoge Amstelveen, Texelstraat 82. U bent van harte welkom! Joodse namen In het Bevolkingsregister van de PIG ontbreekt in vele gevallen de Joodse naam van overleden familieleden. In sommige situaties is deze Joodse naam belangrijk, en daarom willen we u verzoeken om ons deze informatie te verstrekken. U kunt daarvoor een formulier invullen op het internet, met dit adres: Deze informatie wordt geplaatst in het bevolkingsregister van de PIG, en is niet toegankelijk voor derden. Graag niet vergeten met uw muis te klikken op de knop Insturen, onder het formulier.

7 Dr. J. Z. Baruch z.l. De Portugese Joden in Engeland Dit artikel, dat werd geschreven door de heer J. Z. Baruch z.l., werd eerder gepubliceerd in HaBinjan. Als men in het buitenland verblijft en de behoefte heeft Joden te ontmoeten, dan is (gelukkig) het trefpunt nog steeds de synagoge. Tenminste, als men Israel buiten beschouwing laat waar negentig procent van alle inwoners Joden zijn. Tijdens mijn verblijf in Engeland was ik natuurlijk in het bijzonder geïnteresseerd in onze meer directe verwante geloofsgenoten: de Portugese of sephardische Joden. Welnu, in Engeland kan men in dit verband spreken van de verschillende Portugese gemeenten en synagogen, welke men in Londen en Manchester kan aantreffen. Van het intense Joodse leven, dat in deze Portugese gemeenten bestaat, wil ik hier iets vertellen. Helaas was ik niet in de gelegenheid het Portugese internaat, de jeschiba in Ramsgate te bezoeken, waar een familielid van de in onze gemeente zulke belangrijke functies bekledende familie Rodrigues Pereira, directeur-leraar-gazan is. De oorsprong van de Portugese gemeente in Londen ligt in Amsterdam. Onze gemeente was in de zeventiende eeuw de moedergemeente van belangrijke Portugese gemeenten in New York, Curaçao, Suriname en Engeland. Het is juist driehonderd jaar geleden, dat de Joden weer in Engeland werden toegelaten, waar ze in 1290 verbannen waren. Het driehonderdjarig bestaan van de Joodse gemeenschap in Engeland is met veel luister herdacht. Vele waarderende woorden zijn toen gewijd aan onze gemeente in Amsterdam en vooral aan Menasseh ben Israël, een van de rabbijnen van onze gemeente. Menasseh ben Israël had zich in 1655 met een verzoekschrift tot Cromwell gericht, ten einde toelating van de Joden in Engeland te verkrijgen. Officieel werd hier nooit een schriftelijke beslissing gekomen. Maar een feit is het, dat in 1656 zich weer Joden in Engeland vestigden, waaruit ze in 1290 verbannen waren. De eerste Joden in Engeland in de zeventiende eeuw vestigden zich in Londen. Het waren Portugese Joden, afkomstig uit Amsterdam, maar ook uit Portugal. Bekende en vertrouwde namen vinden we terug onder de stichters en eerste leden van zustergemeente in Londen: Casseres, Vaz Nunes, Bueno de Mesquita, etc. In 1701 werd een synagoge gebouwd, in Bevis Marks, de oudste synagoge in Engeland. In menig opzicht komt deze synagoge overeen met onze snoge in Amsterdam. Was onze gemeente in Amsterdam de moedergemeente van Londen en New York, op zijn beurt zou de Portugese gemeente te Londen het geestelijk centrum worden voor talrijke Portugese gemeenten in en buiten Engeland. Portugese gemeenten in Rhodesie in Afrika, in Barbados in West-Indië, in New York en Guatemala richten zich thans met hun vragen en problemen tot de Mahamad en de chacham van de Portugese gemeente te Londen, zoals in de zeventiende en achttiende eeuw de Portugese gemeente in Londen, maar ook de leiders van gemeenten in andere landen, zich tot de gemeente in Amsterdam richten. Sic transit mundi, zo vergaat de roem in de wereld. Gelijk gezegd, bestaan in Engeland Portugese gemeenten en synagoges in Londen, Manchester en Ramsgate: De chacham van de Portugese gemeente te Londen, dr. Gaon, is tevens de geestelijk leider voor de andere Portugese gemeenten in Engeland, maar ook in Amerika en in landen van het Britse Gemenebest wordt dr. Gaon door vele Portugese gemeenten als het geestelijk hoofd beschouwd. Gaon is een nog jonge man. Hij is afkomstig uit Joegoslavië, maar woont al vele jaren in

8 Dr. J. Z. Baruch z.l. De Portugese Joden in Engeland Engeland. Zijn vrouw is, evenals andere leden van de Portugese gemeente, afkomstig uit Gibraltar. De chacham is zeer actief : hij beschikt over een bureau met enkele secretaressen, werkt heel modern met dicteermachine. Zo slaagt hij er in, zoveel mogelijk contact te onderhouden met de leden van zijn diverse gemeenten in Engeland en met de leiders van de Portugese gemeenten buiten Engeland, die hem om advies vragen. In Londen zijn drie Portugese synagogen: de oude snoge in Bevis Marks, in het centrum van de stad gelegen, vlak bij de City, waar banken, beurs en kantoren gevestigd zijn. Het centrum van London wordt op zich zelf echter weinig bewoond. Vlak aan het zakencentrum grenst de oude Joodse stadswijk, het East End. Maar daar wonen naar verhouding weinig Sephardische Joden, zodat het bezoek aan de synagoge in Bevis Marks te wensen overlaat. Een nieuwe synagoge is gebouwd in een wijk, meer in het noorden van Londen. Deze synagoge, gebouwd in de in Engeland veel gebruikte Oosterse bouwtrant, kan vierhonderd tot vijfhonderd mensen bevatten. Aan deze synagoge grenst het rabbinaat, een school voor de kinderen en een vergaderzaal voor volwassenen. In de modernere wijken rond deze Lauderdale synagoge wonen vele Joden. Het synagogebezoek was ook in de zomermaanden goed te noemen. In London zelf is nog een derde Portugese synagoge, ook in een goede wijk gelegen, voornamelijk bezocht door Joden uit Turkije. De bloei van de Portugese gemeenten in Engeland is mede door het volgende te verklaren: de Hoogduitse gemeenten in de gehele wereld kregen regelmatig, vooral in de vorige eeuw, maar ook nog in onze tijd, aanwas van nieuwe leden, afkomstig uit Midden- en Oost-Europa. Ook in Nederland zijn vele Joden nog in de laatste tientallen jaren uit Midden- en Oost-Europa gekomen, die tot de besten zijn gaan behoren van de Nederlands Joodse gemeenschap. Zij hebben in belangrijke mate bijgedragen tot de bloei, ontwikkeling en instandhouding van de Hoogduitse gemeenten in Nederland, ook daar waar het oorspronkelijk Nederlands-Joodse element binnen deze gemeenten achterbleef of tekort schoot. Onze Portugese gemeente in Amsterdam heeft eigenlijk sinds haar oprichting en de eerste tijd van haar bestaan, geen aanwas van nieuwe leden van buiten het land meer gehad. Naar Engeland echter zijn de laatste tientallen jaren nog heel wat sephardische Joden gekomen, uit Syrië, de Libanon en Noord-Afrika. De laatste jaren zijn ook nog een vrij groot aantal Joden uit Egypte naar Engeland gekomen. Deze verschillende groepen sephardische Joden zijn opgenomen in de oude Portugese gemeenschap. Soms geven de nieuwe" immigranten er echter de voorkeur aan, zelfstandig een gemeente en synagoge te stichten. Zo is een gemeente in Manchester ontstaan, voornamelijk van Joden die de laatste jaren zijn aangekomen uit Turkije en Syrië, terwijl ook in Londen een gemeente met eigen synagoge bestaat, bestaande uit Joden uit Turkije. Zij allen vormen samen de Portugese gemeenschap in Engeland en zij allen erkennen het geestelijk gezag van chacham Gaon. In Ramsgate is een instelling, enig in zijn soort, een sephardische jeschibah. Ongeveer vijftig sephardische jongens, vanaf de leeftijd van zestien jaar, wonen en studeren daar. De meeste jongens zijn afkomstig nit Noord-Afrika en andere sephardische centra. Ze zijn intern. Het leerprogramma omvat profane en Joodse vakken. In Manchester en Londen. zijn enkele

9 Dr. J. Z. Baruch z.l. De Portugese Joden in Engeland van deze jonge mensen, die de school verlaten hebben, werkzaarn als gazan, leraar of hulp-rabbijn. Het was een groot genoegen, temidden van de Portugese gemeenten in Londen en Manchester enige tijd te verblijven. Opvallend was, dat de synagoges goed en regelmatig bezocht worden, niet alleen op vrijdagavond of Sabbath. Ook op werkdagen vinden de diensten met een talrijk gehoor plaats. De opofferingsgezindheid onder de leden is ook groot: in drie jaar tijd brachten ongeveer vijfhonderd leden van een van de sephardische gemeenten in Manchester f , bijeen voor de bouw van een vergaderzaal met kashere keuken. Eveneens in Manchester vertelde mr. Albert Rodrigues Pereira mij van de vele moeilijkheden die hij de laatste jaren had gehad met het in stand houden van de oudste Portugese gemeente en synagoge van Manchester. Deze synagoge, in Oosterse stijl gebouwd, is gelegen in de oudere Joodse buurt van Manchester. In deze buurt zijn nog vele andere synagogen en nog steeds wonen er heel wat Joden. Maar de Portugese Joden, vooral als zij in betere financiële omstandigheden waren gekomen, hadden deze wijk meestal verlaten. In nieuwere wijken van Manchester waren zij gaan wonen en daar hadden zij ook een nieuwe synagoge en later nog een tweede, gebouwd. De oude synagoge Shaäreh Tefilah" was bijna geheel verlaten. Albert Rodrigues Pereira, een neef van de dokter en van chacham Rodrigues Pereira, zette echter door. Door zijn enthousiasme slaagde hij er in, weer een klein aantal Portugese Joden voor de gemeente te interesseren. Men bracht geld bijeen om een grote soekah te bouwen, vlakbij de snoge. Een jonge man, uit Ramsgate afkomstig, fungeert nu als gazan en leraar. Maar ook mr. Albert Rodrigues Pereira leest" nog altijd in de snoge, die vooral dank zij zijn werk weer functioneert. Het bezoek aan Engeland heeft mij veel geleerd: er zijn nog Portugese gemeenten, waar actief Joods leven is, er zijn gelukkig nog vele Portugese Joden, die zich voor hun gemeente en snoge interesseren. Hoe is het bij ons? Zeker, de leden van onze gemeente zijn meestal trots op onze gemeente en snoge, ook al komen zij nooit in de snoge. Ja, als er een bijzondere dienst is, op Jom Haätsmaoeth of als de president van Israel naar de snoge komt, ja, dan komen ook de leden van onze gemeente. Maar dat is niet voldoende, er is meer nodig wil onze gemeente blijven bestaan. De snoge is vaak zo leeg, zo troosteloos leeg. Mensen staan verspreid hier en daar hun gebed te verrichten. Maar er zijn te veel plaatsen onbezet, die heus nog wel bezet zouden kunnen zijn. Want onze gemeente telt nog steeds honderden leden, maar meer op papier dan in werkelijkheid. Ook als u lang niet in de snoge bent geweest, zult u merken, dat het u goed zal doen in dit gebouw te bidden, in dit gebouw na te denken over u zelf, uw Jood-zijn, uw verleden, heden toekomst. Uw plaats in de snoge is niet bezet, uw naam is niet vergeten. Vergeet zelf ook de snoge niet, de snoge, onze gameenschap heeft u nodig. Ieder van ons heeft deze taak: te komen, en er voor te zorgen, dat onze eeuwenoude gemeente zal blijven voortbestaan.

10 Drs. Leo Mock: De Parasa van de week (Bo) In de Parasa van deze week komt het verhaal van de Tien Plagen tot een hoogtepunt. De laatste drie plagen sprinkhanen, duisternis en dood van de eerstgeborenen weten Farao en de Egyptenaren uiteindelijk zo ver te krijgen dat ze de Joden zelfs uit Egypte verjagen! Ze mogen niet eens meer blijven. Volgens de rabbijnen is echter het grootste gedeelte van de Joden in Egypte gebleven. Maar liefst 80% bleef in Egypte en stierf in 12:2). Volgens de rabbijnen sprak God met Mosjé op Rosj Chodesj Nissan en liet God hem een nieuwe maan zien, en zei als het ware Zo moet de nieuwe maan er uitzien om haar te heiligen en de nieuwe maand in te zegenen. Deze openingzin vormt de inleiding op het Pesachoffer dat de Joden nog in Egypte zullen moeten offeren. De 10 e van de maand moeten zij het lam in huis nemen om dit vervolgens de 14 e van de de duisternis van Egypte, niet bereid om mee te gaan in het unieke verhaal en het verbond dat het volk met God aan zou gaan. Zij bleven helaas in de duisternis van Egypte. De verhaallijn van de resterende drie plagen wordt middenin ogenschijnlijk onderbroken door de openbaring van God aan Mosjé inzake de kalender: Deze maand zal voor jullie de eerste der maanden zijn, de eerste is hij van de maanden van het jaar (Sjemot maand te slachten. In de avond van de 15 e moet het opgegeten worden, enkele uren voordat de uiteindelijke verlossing zal plaatsvinden met middernacht. Het tijdstip waarop God de laatste plaag zal uitvoeren: de dood van de eerstgeborenen. Het bloed op de bovendorpel en de beide deurposten moet de Joden beschermen van de Vernietiger (masjchiet) die rondwaart in Egypte en de dood van de eerstgeborenen symboliseert. De rabbijnen zien in de opdracht om een Pesachoffer in Egypte te

11 Drs. Leo Mock: De Parasa van de week (Bo) brengen een middel om de verlossing zelf mee te bewerkstelligen. Er was niet zo veel verschil tussen de Egyptenaren en de Joden deze waren afgodendienaren en deze waren afgodendienaren, zegt een wat cynische uitspraak van één van de rabbijnen waarom zouden de Joden de verdienste hebben om verlost te worden? Daarom gaf God hen twee geboden: het Pesachoffer en de besnijdenis een onbesnedene mocht immers niet aan het offer deelnemen om zo de verlossing als het ware te rechtvaardigen. Zo worden gebod, maan en verlossing met elkaar verbonden in deze Parasa. De Midrasj ziet de reden van het feit dat de Joden een maankalender hebben in de cyclus van de maan. Deze cyclus houdt in dat de eerste twee weken van de maan het licht steeds meer toeneemt totdat het op de 15 e volle maan is het hoogtepunt van de maand waarop de bijbelse feesten van Pesach en Soekot worden gevierd. Na de 15 e dag van de maand neemt de lichtsterkte weer af totdat de maan geheel onzichtbaar is, om vervolgens weer opnieuw geboren te worden. De Midrasj ziet hierin een parallel in met de ontwikkeling van het Joodse volk. De 15 dagen van de maand waarin het licht als maar toeneemt, zijn de 15 generaties vanaf Abraham tot Sjelomo: Awraham, Jitschak, Jakob, Judah, Peretz, Chetzron, Ram, Aminadav, Nachshon, Salmon, Boaz, Obad, Jesse, David, en tot slot koning Sjelomo. Bij hem komt het licht tot volle wasdom in de bouw van de Eerste Tempel. De koningen die na hem kwamen en van minder allooi waren, symboliseren de tweede helft van de maand waarin de maan kleiner en minder sterk oplicht. Met koning Tzidkiah doofde het licht geheel uit, toen de Eerste Tempel verwoest werd en de Babylonische Ballingschap begon. Toch begint er een nieuwe lichtcyclus met de herbouw van de Tweede Tempel door degenen die terugkeren onder Zerubawel, Ezra en Nechemia. Een proces van vernieuwing, groei en stagnatie dat zich nog vele keren zal herhalen tot de uiteindelijke Verlossing, wanneer het licht van de maan net zo sterk zal zijn als dat van de zon en aan dit voortdurende proces van groei en afsterven een halt toegeroepen zal worden. Ooit was het namelijk ook zo bedoeld, aan het begin van de schepping toen maan en zon volgens de traditie eerst aan elkaar gelijk waren. God maakte de maan echter kleiner, maar in de herstelde wereld zal dit weer rechtgetrokken worden. Ondertussen krijgt de maan als troost de kalender, en het feit dat de Joden elke maand op basis van de nieuwe maan bepalen en dat Rosj Chodesj een feestdag is waarop in tijden van een Tempel extra offers werd gebracht. Het geitenbokje als zondeoffer is een zondeoffer als het ware voor God zelf, vanwege het feit dat Hij de maan strafte door deze kleiner te maken. Daarom staat er in de afdeling van de offers van Rosj Chodesj in de Tora: chatat lahasjem een zondeoffer voor de Eeuwige (Bemidbar 28:15), een zondeoffer voor God zelf als het ware. Terwijl er bij de andere offers niet lahasjem bij staat (zie bijv. Bemidbar 28:22 en 30). Het is deze wens die wij elke maand uitspreken met het inzegenen van de nieuwe maan: een goed teken, een goed gesternte zal er voor ons en voor héél Israël zijn ameen!

12 De verjaardagen van de afgelopen week Mevr. Doortje Rodrigues Pereira-Hartz (Den Haag) Mevr. Carrie Jessurun-Cohen (Amsterdam) Mevr. Charlotte Hering (Amsterdam) Portugees-Israëlietische Gemeente Mr. Visserplein RD Amsterdam Tel Webstie: Suggesties/klachten: TinyURL.com/voorparnassim Mevr. Elly Cortissos-Zeldenrust (Amsterdam) Mevr. Olivia Shabi-Tweig (Amsterdam) Dhr. Rudie Cortissos (Amsterdam) Mevr. Betty Mazor-Behr (Amstelveen) Dhr. David Shemesh (Amstelveen) Mevr. Mirjam Zecharja Baruch (Amsterdam) Dhr. Nabil Shabi (Amsterdam) Mevr. Avital Sjierly Rodrigues Pereira (Amsterdam) Dhr. Yigal Soesan (Amsterdam) Daniel Obadia (Purmerend) Yoram Clapper (Amstelveen) Sacha Pardovitch (Amsterdam) De PIG feliciteert al haar jarige leden! Dayan Toledano bevindt zich de komende week in Nederland. U kunt een afspraak met hem maken via het Secretariaat. Aanstaande woensdag geeft Dayan Toledano een sjioer over de Parasa en over vragen in de Halacha. Locatie: Snoge Amstelveen Aanvang 20:00 uur Dames en heren zijn welkom. Het boek Fountain of Blessings door Dayan dr. P. Toledano is opnieuw uitgegeven in twee delen, en is verkrijgbaar bij de auteur. Prijs: 30

Een weg door de geestelijke stromingen vragenlijst voor het jodendom. Naam:

Een weg door de geestelijke stromingen vragenlijst voor het jodendom. Naam: Een weg door de geestelijke stromingen vragenlijst voor het jodendom Naam: Het jodendom Hallo, dit is de vragenlijst die hoort bij de website over geestelijke stromingen. Je kunt de website vinden op www.geloofik.nl.

Nadere informatie

FEESTDAGEN SCHOOL OPDRACHT. Sjabbatklok Vervaardiger: onbekend Materiaal: hout, papier Jaartal: 1930

FEESTDAGEN SCHOOL OPDRACHT. Sjabbatklok Vervaardiger: onbekend Materiaal: hout, papier Jaartal: 1930 b WAT GA JE DOEN? Binnenkort geef je samen met een klasgenoot een presentatie in het. Het onderwerp van je presentatie is: ONDERWERP: SCHOOL OPDRACHT n e g a d t s Fee Sjabbatklok Vervaardiger: onbekend

Nadere informatie

DAG DATUM TIJDSTIP GEBEURTENIS BIJBELTEKST 4 dagen voor Pesach

DAG DATUM TIJDSTIP GEBEURTENIS BIJBELTEKST 4 dagen voor Pesach 063. Tijdschema en - pagina 1 4 dagen voor 5 dagen voor 3 dagen voor 4 dagen voor 2 dagen voor 3 dagen voor 1 dag voor 2 dagen voor 1 dag voor 10 Nisan De Israëlieten moesten per gezin een gaaf, mannelijk,

Nadere informatie

1. Ook al heeft men op vrijdagavond de kiddoesj uitgesproken, is het toch een mitswa om hem opnieuw uit te spreken op Saba ochtend.

1. Ook al heeft men op vrijdagavond de kiddoesj uitgesproken, is het toch een mitswa om hem opnieuw uit te spreken op Saba ochtend. Phoenix P o r t u g e e s - I s r a ë l i e t i s c h e G e m e e n t e Dayan dr. P. Toledano: Wetten omtrent de kiddoesj op Saba middag Parasat Tazriang-Metsorang 16 april 2010 2 iyar 5770 Deze Naast

Nadere informatie

Welke plaag moesten zij aankondigen; wanneer zou de vijfde plaag een feit worden en had Gods volk last van deze plaag?

Welke plaag moesten zij aankondigen; wanneer zou de vijfde plaag een feit worden en had Gods volk last van deze plaag? De overige plagen in Egypte. Welke plaag moesten zij aankondigen; wanneer zou de vijfde plaag een feit worden en had Gods volk last van deze plaag? Genesis 9:2-5 2 Want als u hun weigert te laten gaan

Nadere informatie

SYNAGOGE SCHOOL OPDRACHT. Dienst in de Grote Synagoge Vervaardiger: Martin Monnickendam. Materiaal: pastel, aquarel, plakkaatverf.

SYNAGOGE SCHOOL OPDRACHT. Dienst in de Grote Synagoge Vervaardiger: Martin Monnickendam. Materiaal: pastel, aquarel, plakkaatverf. b WAT GA JE DOEN? Binnenkort geef je samen met een klasgenoot een presentatie in het. Het onderwerp van je presentatie is: ONDERWERP: SCHOOL OPDRACHT e g o g a Syn Dienst in de Grote Synagoge Vervaardiger:

Nadere informatie

Phoenix. Ribi drs. A. W. Rosenberg: Synagogale melodieënschat

Phoenix. Ribi drs. A. W. Rosenberg: Synagogale melodieënschat Synagogale melodieënschat In de aanloop tot de herfstmanoeuvres zoals we de periode vaak noemen die begint met Rosj Hasjana en wordt afgesloten met Simchat Tora, vragen wij ons af wat de functie is van

Nadere informatie

Iiturgie voor de -12 jeugddienst van zondagmorgen 28 Juni in de Westerkerk te Veenendaal

Iiturgie voor de -12 jeugddienst van zondagmorgen 28 Juni in de Westerkerk te Veenendaal Iiturgie voor de -12 jeugddienst van zondagmorgen 28 Juni in de Westerkerk te Veenendaal Op Toon Hoogte 182 Door Uw genade Vader Door Uw genade, Vader, mogen wij hier binnengaan. Niet door rechtvaardige

Nadere informatie

Koken op Saba (deel 3) 18. Het is toegestaan om mintbladeren. thee te leggen. In feite is dit de gewoonte bij vele Sefardische gemeentes.

Koken op Saba (deel 3) 18. Het is toegestaan om mintbladeren. thee te leggen. In feite is dit de gewoonte bij vele Sefardische gemeentes. Phoenix P o r t u g e e s - I s r a ë l i e t i s c h e G e m e e n t e Dayan dr. P. Toledano: Koken op Saba (deel 3) Parasat Korach 11 juni 2010 29 sivan 5770 Deze Naast week de Halacha, brengt de die

Nadere informatie

Joods leven nu JOODS LEVEN NU

Joods leven nu JOODS LEVEN NU WAT GA JE DOEN? Binnenkort geef je samen met een klasgenoot een presentatie in het. bhet onderwerp van je presentatie is: ONDERWERP: Joods leven nu Foto-installatie Vervaardiger: Anita Frank & Pauline

Nadere informatie

Door welke gebeurtenis waren de vijanden van Israël bang geworden voor Gods volk?

Door welke gebeurtenis waren de vijanden van Israël bang geworden voor Gods volk? Besnijdenis en Pascha in Gilgal. Door welke gebeurtenis waren de vijanden van Israël bang geworden voor Gods volk? Jozua 5:1 1 Toen al de koningen van de Amorieten aan deze zijde van de Jordaan, namelijk

Nadere informatie

beschouwd als afstammelingen van Aäron. Deze was hogepriester. Koheen betekent priester. Onder meer de achternaam Cohen is hiervan afgeleid.

beschouwd als afstammelingen van Aäron. Deze was hogepriester. Koheen betekent priester. Onder meer de achternaam Cohen is hiervan afgeleid. Juni 2016 De Werkgroep Liturgie denkt na over de vorm van de eredienst. Deze kijkt hierbij ook naar andere kerken en gezindten. Deze keer wil ik graag samen met u kijken naar liturgie en menora en de volgende

Nadere informatie

Feest van het Koninkrijk

Feest van het Koninkrijk Feest van het Koninkrijk H and -out 1 e t h ema - a v o n d IN GODS AANWEZIGHEID Tijd voor gebed Neem de tijd om stil te worden door een moment van stilte te nemen voor je het gebed als opening van de

Nadere informatie

HET VERHAAL VAN CHANOEKA

HET VERHAAL VAN CHANOEKA HET VERHAAL VAN CHANOEKA Op de 25e dag van de joodse maand Kislew begint Chanoeka, een feest dat acht dagen duurt. Met Chanoeka denken we terug aan een belangrijke gebeurtenis uit de geschiedenis van het

Nadere informatie

Bij de lessen over de Feestdagen wordt in alle klassen gebruik gemaakt van de door Rimon-ljloc ontwikkelde LESkisten

Bij de lessen over de Feestdagen wordt in alle klassen gebruik gemaakt van de door Rimon-ljloc ontwikkelde LESkisten n algemeen LEERPLAN en doelen JAHADOET + TENACH TALMOED TORA onderwijs Liberaal Joodse Gemeenten In dit leerplan staan de doelen per leerjaar genoemd. Hieraan kan worden afgelezen wat een leerling in dit

Nadere informatie

EEN PRINS WORDT EEN HERDER

EEN PRINS WORDT EEN HERDER Bijbel voor Kinderen presenteert EEN PRINS WORDT EEN HERDER Geschreven door: Edward Hughes Illustraties door: M. Maillot en Lazarus Aangepast door: E. Frischbutter en Sarah S. Vertaald door: Erna van Barneveld

Nadere informatie

VAN SYNAGOGE VIA PAKHUIS NAAR SJOELBRIELLE Riet de Leeuw van Weenen-van der Hoek

VAN SYNAGOGE VIA PAKHUIS NAAR SJOELBRIELLE Riet de Leeuw van Weenen-van der Hoek VAN SYNAGOGE VIA PAKHUIS NAAR SJOELBRIELLE Riet de Leeuw van Weenen-van der Hoek 15 JAAR STICHTING BEHOUD SYNAGOGE BRIELLE 10 JAAR SJOEL BRIELLE Het jaar 5775/5776 (2015/2016) is een bijzonder jaar. Honderdvierenveertig

Nadere informatie

Seidermaaltijd met kinderen

Seidermaaltijd met kinderen Seidermaaltijd met kinderen pagina 1 Seidermaaltijd met kinderen Hoe leer je het meest? Door al je zintuigen te gebruiken! Met deze eenvoudige (en beperkte) Seidermaaltijd kun je je kinderen leren wat

Nadere informatie

In de serie Twee op de kansel. Thema: Wat is ons essentieel?

In de serie Twee op de kansel. Thema: Wat is ons essentieel? In de serie Twee op de kansel Rabbijn Albert Ringer (Liberale joodse gemeente Rotterdam) Dr Christiane Berkvens-Stevelinck (Remonstranten Rotterdam) Thema: Wat is ons essentieel? Lezing : Deuteronomium

Nadere informatie

Begroeting. Hartelijk welkom allemaal.

Begroeting. Hartelijk welkom allemaal. Begroeting Hartelijk welkom allemaal. Schoenen en voeten, het thema van onze vieringen in deze vastentijd. Trek je schoenen aan en ga op pad. Waarheen? Op weg naar Pasen. Langs allerlei wegen voert ons

Nadere informatie

Stilte vooraf. Wees stil voor het aangezicht van God, want heilig is de Heer. Uitleg

Stilte vooraf. Wees stil voor het aangezicht van God, want heilig is de Heer. Uitleg Stilte vooraf Wees stil voor het aangezicht van God, want heilig is de Heer. Uitleg Witte donderdag. Nacht van de overlevering, met een dubbelzinnige betekenis. Het is de overlevering (de traditie) van

Nadere informatie

BAR/BAT MITSWA SCHOOL OPDRACHT. Bar mitswa-oorkonde Vervaardiger: onbekend. Jaartal: 1940

BAR/BAT MITSWA SCHOOL OPDRACHT. Bar mitswa-oorkonde Vervaardiger: onbekend. Jaartal: 1940 b WAT GA JE DOEN? Binnenkort geef je samen met een klasgenoot een presentatie in het. Het onderwerp van je presentatie is: ONDERWERP: SCHOOL OPDRACHT a w s t i m r Ba a w s t i m Bat Bar mitswa-oorkonde

Nadere informatie

Welke angst leefde bij Mozes toen hij alle wetten, regelingen en verordeningen had opgeschreven?

Welke angst leefde bij Mozes toen hij alle wetten, regelingen en verordeningen had opgeschreven? Israël opgeroepen tot gehoorzaamheid. Welke angst leefde bij Mozes toen hij alle wetten, regelingen en verordeningen had opgeschreven? Zie Deuteronomium 4, 5, 6 en 7 Nadat Mozes de wet in het openbaar

Nadere informatie

Witte donderdag 21 april 2011

Witte donderdag 21 april 2011 Witte donderdag 21 april 2011 Op Witte donderdag dagen we je uit om je avond vorm te geven rond een eenvoudige maaltijd (bij de voorbereiding op Goede vrijdag en Pasen is soberheid op zijn plaats). Dat

Nadere informatie

GOD TEST ABRAHAM S LIEFDE

GOD TEST ABRAHAM S LIEFDE Bijbel voor Kinderen presenteert GOD TEST ABRAHAM S LIEFDE Geschreven door: Edward Hughes Illustraties door: Byron Unger en Lazarus Aangepast door: M. Maillot en Tammy S. Vertaald door: Arnold Krul Geproduceerd

Nadere informatie

Exodus 12:27 Om niet te vergeten

Exodus 12:27 Om niet te vergeten Exodus 12:27 Om niet te vergeten Voor preeklezers: ik hoor graag als mijn preek ergens gelezen wordt. Neem dan even contact met mij op: hmveurink@gmail.com. Dan stuur ik ook de bijbehorende powerpoint

Nadere informatie

De gelijkenis van de verloren zoon.

De gelijkenis van de verloren zoon. De gelijkenis van de verloren zoon. Eerst lezen. Daarna volgen er vragen en opdrachten. Gelijkenissen Toen de Heere Jezus op aarde was, heeft Hij gelijkenissen verteld om de mensen veel dingen te leren.

Nadere informatie

Brochure. Waarom een doopkaars?

Brochure. Waarom een doopkaars? Brochure Waarom een doopkaars? Niets uit deze brochure mag - op welke wijze dan ook - worden overgenomen zonder schriftelijke toestemming. Neem hiervoor contact op met de scriba (scriba@ngkvoorthuizenbarneveld.nl).

Nadere informatie

Phoenix. Boodschap voor pesach. Ngereb Pesach. 6 april 2012. 14 nissan 5772. P o r t u g e e s - I s r a ë l i e t i s c h e G e m e e n t e

Phoenix. Boodschap voor pesach. Ngereb Pesach. 6 april 2012. 14 nissan 5772. P o r t u g e e s - I s r a ë l i e t i s c h e G e m e e n t e Chacham dr. P. Toledano: Boodschap voor pesach P o r t u g e e s - I s r a ë l i e t i s c h e G e m e e n t e Ngereb Pesach 6 april 2012 14 nissan 5772 Phoenix Tijdens Pesach vervullen wij vele mitswot,

Nadere informatie

Zondagmorgen 10 januari

Zondagmorgen 10 januari Zondagmorgen 10 januari 1 e zondag na Epifanie, kleur wit, viering HA, Voorganger: Ds. J.E. Schelling Organist: Dhr. Bastiaan van der Pijl Dienst van de Voorbereiding Orgelspel Mededelingen door de kerkenraad

Nadere informatie

IK OVERLEEFDE AUSCHWITZ

IK OVERLEEFDE AUSCHWITZ Ferenc Göndör IK OVERLEEFDE AUSCHWITZ Uitgeverij Eenvoudig Communiceren 3 Mijn vader Lang geleden kwam een jonge, joodse man naar het land Hongarije. Mohr Goldklang was zijn naam. Dat was mijn opa. Mohr

Nadere informatie

Hee# God ook een geldpers?

Hee# God ook een geldpers? Hee# God ook een geldpers? Natuurlijke we7en Als er meer vraag is dan aanbod dan s

Nadere informatie

Virtuele Sederschotel

Virtuele Sederschotel Virtual Seder Plate Virtuele Sederschotel Klik op een onderdeel van de Seder-schotel voor verklaringen, geschiedenis, en meer! Sederschotel De Sederavond van Pesach is één van de meest gevierde Joodse

Nadere informatie

10 redenen voor de komst van de Heere Jezus

10 redenen voor de komst van de Heere Jezus 10 redenen voor de komst van de Heere Jezus 1. Als vervulling van Gods beloften En Ik zal vijandschap teweegbrengen tussen u en de vrouw, en tussen uw nageslacht en haar Nageslacht; Dat zal u de kop vermorzelen,

Nadere informatie

Geschiedenis hoofdstuk 3

Geschiedenis hoofdstuk 3 Geschiedenis hoofdstuk 3 Romeinse rijk 500 v Christus 500 na Christus Rome de eeuwige stad : deze stad bestaat al eeuwenlang. De tijdlijn Het Romeinse rijk begint 500v Chr. En eindigt 500 na Christus.

Nadere informatie

Welke les moesten de Egyptenaren leren?

Welke les moesten de Egyptenaren leren? De eerste vier plagen. Welke les moesten de Egyptenaren leren? Exodus 7:2-5 2 U moet alles wat Ik u gebieden zal tegen Aäron zeggen, en Aäron, uw broer, moet tot de farao spreken, dat hij de Israëlieten

Nadere informatie

Tora TORA SCHOOLOPDRACHT. Torarol Vervaardiger: onbekend Materiaal: perkament, hout Jaartal: onbekend

Tora TORA SCHOOLOPDRACHT. Torarol Vervaardiger: onbekend Materiaal: perkament, hout Jaartal: onbekend WAT GA JE DOEN? Binnenkort geef je samen met een klasgenoot een presentatie in het. bhet onderwerp van je presentatie is: ONDERWERP: Tora Torarol Vervaardiger: onbekend Materiaal: perkament, hout Jaartal:

Nadere informatie

De gelijkenis van de twee zonen. Eerst lezen Daarna volgen er vragen en opdrachten

De gelijkenis van de twee zonen. Eerst lezen Daarna volgen er vragen en opdrachten De gelijkenis van de twee zonen Lees : Mattheüs 21:28-32 Eerst lezen Daarna volgen er vragen en opdrachten Gelijkenissen Toen de Heere Jezus op aarde was, heeft Hij gelijkenissen verteld om de mensen veel

Nadere informatie

Waar in de Bijbel vraagt God aan Abraham om een opmerkelijk offer? Genesis 22. Abraham wordt door God op de proef gesteld!

Waar in de Bijbel vraagt God aan Abraham om een opmerkelijk offer? Genesis 22. Abraham wordt door God op de proef gesteld! Waar in de Bijbel vraagt God aan Abraham om een opmerkelijk offer? Genesis 22 Abraham wordt door God op de proef gesteld! Wat verzoekt God aan Abraham? Genesis 22:2 2 En Hij zeide: Neem toch uw zoon, uw

Nadere informatie

Formulier om de christelijke doop te bedienen aan de kinderen van de gelovigen (1)

Formulier om de christelijke doop te bedienen aan de kinderen van de gelovigen (1) Formulier om de christelijke doop te bedienen aan de kinderen van de gelovigen (1) Gemeente van onze Heer Jezus Christus, Over de doop Bij de doop word je in water ondergedompeld of ermee besprenkeld.

Nadere informatie

Hoe oud was Josia toen zijn vader koning Amon overleed en hoe was zijn verhouding met God?

Hoe oud was Josia toen zijn vader koning Amon overleed en hoe was zijn verhouding met God? De hervormingen van koning Josia. Hoe oud was Josia toen zijn vader koning Amon overleed en hoe was zijn verhouding met God? 2 Koningen 22:1, eerste deel, 2 1 Josia was acht jaar oud toen hij koning werd,

Nadere informatie

Hoe lang zou Gods volk in ballingschap zijn en wie zou voor de bevrijding zorgen?

Hoe lang zou Gods volk in ballingschap zijn en wie zou voor de bevrijding zorgen? ores laat de Joden naar Jeruzalem terugkeren. Hoe lang zou Gods volk in ballingschap zijn en wie zou voor de bevrijding zorgen? Jeremia 29:10, 14 10 Want zo zegt de HEERE: Voorzeker, pas wanneer zeventig

Nadere informatie

2 Korintiers 3:6b. want de letter doodt, maar de Geest maakt levend

2 Korintiers 3:6b. want de letter doodt, maar de Geest maakt levend 2 Korintiers 3:6b want de letter doodt, maar de Geest maakt levend 1 De Bijbel is het geschreven woord van God. Het is alleen geschreven omdat het eerst het gesproken woord van God was. Johannes 1:1-5

Nadere informatie

JETHRO (Jethro) Sjemot 18:1-20:23

JETHRO (Jethro) Sjemot 18:1-20:23 JETHRO (Jethro) Sjemot 18:1-20:23 De Parasja begrijpen Sjemot (Exodus) 19:1-25 We zullen leren hoe we 1) Het hoofdthema (onderwerp) van een Parasja (wekelijkse Torah-lezing) kunnen begrijpen. 2) Thematische

Nadere informatie

verzoeking = verleiden om verkeerde dingen te doen dewijl = omdat wederstand doen = tegenstand bieden de overhand behouden= de overwinning behalen

verzoeking = verleiden om verkeerde dingen te doen dewijl = omdat wederstand doen = tegenstand bieden de overhand behouden= de overwinning behalen Zondag 52 Zondag 52 gaat over de zesde bede. Leid ons niet in verzoeking, maar verlos ons van de boze. Want van U is het Koninkrijk en de kracht en de heerlijkheid, in der eeuwigheid. Amen. Lees de tekst

Nadere informatie

Hoe zagen de omringende volken David, en waar was de tabernakel op dat moment?

Hoe zagen de omringende volken David, en waar was de tabernakel op dat moment? Het erfelijk koningschap aan David toegezegd. Hoe zagen de omringende volken David, en waar was de tabernakel op dat moment? Zie 2 Samuel 7 Veel van de omringende volken, die de voorspoed van Israël zagen,

Nadere informatie

Bijbelteksten Feest van Genade

Bijbelteksten Feest van Genade Week 1 Zoals een hinde smacht naar stromend water, zo smacht mijn ziel naar U, o God. (Psalm 42:2) Mozes sloeg steeds buiten het kamp, op ruime afstand ervan, een tent op die hij de ontmoetingstent noemde.

Nadere informatie

DE WEEK VOOR WE HET AV0NDMAAL VIEREN

DE WEEK VOOR WE HET AV0NDMAAL VIEREN DE WEEK VOOR WE HET AV0NDMAAL VIEREN AVONDMAAL VIEREN Het Avondmaal is meer dan zomaar een maaltijd. Om dat te begrijpen, is dit boekje gemaakt. Vooral is daarbij gedacht aan de kinderen, omdat zij met

Nadere informatie

Lukas 22, Jezus: meer dan Pesach

Lukas 22, Jezus: meer dan Pesach Lukas 22,15-20 - Jezus: meer dan Pesach Viering Heilig Avondmaal Liturgie Voorzang Ps 81,1.2.4 Stil gebed Votum / zegengroet Zingen Ps 133,3 Gebed Lezen uit de Bijbel: - Ex 12,1-20 Zingen: Ps 105,16.17

Nadere informatie

GOD TEST ABRAHAMS LIEFDE

GOD TEST ABRAHAMS LIEFDE Bijbel voor Kinderen presenteert GOD TEST ABRAHAMS LIEFDE Geschreven door: Edward Hughes Illustraties door: Byron Unger en Lazarus Aangepast door: M. Maillot en Tammy S. Vertaald door: Arnold Krul Geproduceerd

Nadere informatie

Phoenix. Lofzeggingen na eten of drinken. Dayan dr. P. Toledano:

Phoenix. Lofzeggingen na eten of drinken. Dayan dr. P. Toledano: Dayan dr. P. Toledano: Lofzeggingen na eten of drinken Naast de Halacha, die hieronder wordt weergegeven, heeft ook de plaatselijke traditie een belangrijke plek in het Jodendom. De tekst hieronder komt

Nadere informatie

Van Pasen naar Pinksteren Van Pinksteren naar het Loofhuttenfeest. 1. Pesach (Pasen) 2. Sjawoeot (Pinksteren) 3. Soekot (Loofhuttenfeest)

Van Pasen naar Pinksteren Van Pinksteren naar het Loofhuttenfeest. 1. Pesach (Pasen) 2. Sjawoeot (Pinksteren) 3. Soekot (Loofhuttenfeest) Van Pasen naar Pinksteren Van Pinksteren naar het Loofhuttenfeest 1. Pesach (Pasen) 2. Sjawoeot (Pinksteren) 3. Soekot (Loofhuttenfeest) De betekenis van het feest Wat is de oorspronkelijke betekenis?

Nadere informatie

Op 5 december is het Sinterklaasfeest. Hoe wordt dat gevierd? Van welke god wordt de verjaardag gevierd op Ganesj-Chaturti?

Op 5 december is het Sinterklaasfeest. Hoe wordt dat gevierd? Van welke god wordt de verjaardag gevierd op Ganesj-Chaturti? Feestentriviant voorkant vragenkaarten Op 5 december is het Sinterklaasfeest. Hoe wordt dat gevierd? Van welke god wordt de verjaardag gevierd op Ganesj-Chaturti? Hoe heet het feest ter ere van koning

Nadere informatie

Eucharistieviering van 15 augustus 2013 Maria Tenhemelopneming

Eucharistieviering van 15 augustus 2013 Maria Tenhemelopneming Eucharistieviering van 15 augustus 2013 Maria Tenhemelopneming Openingslied: ZJ 501: Magnificat, strofen 1 en 2. Begroeting en inleiding P. Op het feest van de ten hemelopneming van Maria, Jezus moeder,

Nadere informatie

Waar was Mozes mee bezig, welke berg naderde hij en tot welk inzicht kwam Mozes?

Waar was Mozes mee bezig, welke berg naderde hij en tot welk inzicht kwam Mozes? Waar was Mozes mee bezig, welke berg naderde hij en tot welk inzicht kwam Mozes? Exodus 3:1 1 En Mozes hoedde het kleinvee van zijn schoonvader Jethro, de priester van Midian. Hij dreef het kleinvee tot

Nadere informatie

Pinksteren 2015 -- oogst van de vruchten. Bij Exodus 20 : 1 20 - Handelingen 2 : 1-11

Pinksteren 2015 -- oogst van de vruchten. Bij Exodus 20 : 1 20 - Handelingen 2 : 1-11 Pinksteren 2015 -- oogst van de vruchten Bij Exodus 20 : 1 20 - Handelingen 2 : 1-11 Als wij Pinksteren vieren, dan vieren we toch ook dat de boodschap van Gods liefde wereldwijd rondgaat. Dat we in het

Nadere informatie

Zoektocht 5 Bijbelhuis Zevenkerken. FOTO www.bijbelhuiszevenkerken.be info@bijbelhuiszevenkerken.be T 050 / 30 04 79

Zoektocht 5 Bijbelhuis Zevenkerken. FOTO www.bijbelhuiszevenkerken.be info@bijbelhuiszevenkerken.be T 050 / 30 04 79 Zoektocht 5 Bijbelhuis Zevenkerken www.bijbelhuiszevenkerken.be info@bijbelhuiszevenkerken.be T 050 / 30 04 79 Beste, (eigen voornaam) Je bent van harte welkom in het Bijbelhuis Zevenkerken. Zo meteen

Nadere informatie

Helaas zijn christenen niet per definitie hartelijke en gastvrije mensen.

Helaas zijn christenen niet per definitie hartelijke en gastvrije mensen. Heb God lief zo goed als je kunt, en heb elkaar lief zoals Jezus ons liefhad. Het is niet niks, wat we net gelezen hebben. Eerst het verhaal van het volk Israel. Gevlucht uit Egypte, een lange vermoeiende

Nadere informatie

GP De doop. NB deze tekst mag uitsluitend gebruikt worden in het kader van GP trainingen en pilots

GP De doop. NB deze tekst mag uitsluitend gebruikt worden in het kader van GP trainingen en pilots GP De doop Bij dit verhaal Focus: inwijding door water en door de Heilige Geest Liturgisch verhaal Kernpresentatie Materiaal: Locatie: Focuskast Materiaal: groot dienblad met een schaal (symbool voor doopvont),

Nadere informatie

Werkbladen basisonderwijs. Naam leerling:

Werkbladen basisonderwijs. Naam leerling: Werkbladen basisonderwijs Naam leerling: Inhoud: Uitleg werkbladen Deze werkbladen horen bij de film Jerusalem. Een film die gaat over Jeruzalem, een van de oudste steden ter wereld. Ontdek waarom Jeruzalem

Nadere informatie

Mirjam Ngoy-Verhage. om het vol te houden

Mirjam Ngoy-Verhage. om het vol te houden Mirjam Ngoy-Verhage 10 PEPPERS om het vol te houden Uitgeverij Jes! is een samenwerking tussen Uitgeverij Boekencentrum en de HGJB. Kijk voor meer informatie op www.jesvoorjou.nl. Naast deze 10 peppers

Nadere informatie

EEN MAN DOOR GOD GESTUURD

EEN MAN DOOR GOD GESTUURD Bijbel voor Kinderen presenteert EEN MAN DOOR GOD GESTUURD Geschreven door: Edward Hughes Illustraties door: Byron Unger en Lazarus Aangepast door: E. Frischbutter en Sarah S. Vertaald door: Arnold Krul

Nadere informatie

Duinzichtkerk, zondag 20 november 2016 Gedachtenis van de gestorvenen

Duinzichtkerk, zondag 20 november 2016 Gedachtenis van de gestorvenen Hierheen, naar mij toe, allen die vermoeid en belast zijt, en ík zal u rust geven! Duinzichtkerk, zondag 20 november 2016 Gedachtenis van de gestorvenen Wijkgemeente Archipel- Benoordenhout voorganger

Nadere informatie

10. Gebarentaal [1/3]

10. Gebarentaal [1/3] 10. Gebarentaal [1/3] 1 Gebarentalen Stel, je kunt niets horen. Je bent doof. Hoe praat je dan met andere mensen? Je kunt liplezen, maar dat is moeilijk en je mist dan toch nog veel van het gesprek. Bovendien

Nadere informatie

JEREMIA, DE MAN VAN TRANEN

JEREMIA, DE MAN VAN TRANEN Bijbel voor Kinderen presenteert JEREMIA, DE MAN VAN TRANEN Geschreven door: Edward Hughes Illustraties door: Jonathan Hay Aangepast door: Mary-Anne S. Vertaald door: Erna van Barneveld Geproduceerd door:

Nadere informatie

Hoop in onzekere tijden. Daniël: Gebed & Antwoord

Hoop in onzekere tijden. Daniël: Gebed & Antwoord Hoop in onzekere tijden Daniël: Gebed & Antwoord Relatie met God God Aanbidden Zijn relatie met God Zijn Rol/Relatie in de wereld Hoe werd die band met God duidelijk? Daniël 2: 28 Maar er is een God in

Nadere informatie

LES 11. Respect tonen of een lesje leren? Sabbat

LES 11. Respect tonen of een lesje leren? Sabbat LES Respect tonen of een lesje leren? Heb je ooit het gevoel dat je niet respectvol of eerlijk werd behandeld? Behandel jij anderen altijd op die manier? Omdat we allemaal Gods kinderen zijn, moeten we

Nadere informatie

Het kerkgebouw Huis van God

Het kerkgebouw Huis van God Het kerkgebouw Huis van God Tekenwaarde TTemidden van vele andere gebouwen die worden gebruikt voor bewoning en bedrijvigheid is een kerk de ruimte voor de ontmoeting met God. Kerken staan meestal op een

Nadere informatie

Avondgebeden in de. Stille Week. Open handen

Avondgebeden in de. Stille Week. Open handen Avondgebeden in de Stille Week 2015 Open handen Maandag 30 maart Voorganger: Benedikte Bos Organist: Seline Loef Solist: Seline Loef Dinsdag 31 maart Voorganger: Paul Wansink Organist: Seline Loef Solist:

Nadere informatie

Dayan dr. P. Toledano: Gastvrijheid

Dayan dr. P. Toledano: Gastvrijheid Dayan dr. P. Toledano: Gastvrijheid PORTUGEES-ISRAËLIETISCHE GEMEENTE Parasat Sjemini 27 maart 2008 20 adar B 5768 Phoenix Parasat Sjmini kan worden verdeeld in twee gedeelten: het ene deel gaat over de

Nadere informatie

DE UITTOCHT UIT EGYPTE

DE UITTOCHT UIT EGYPTE Bijbel voor Kinderen presenteert DE UITTOCHT UIT EGYPTE Geschreven door: Edward Hughes Illustraties door: Janie Forest Aangepast door: Lyn Doerksen Vertaald door: Importantia Publishing Geproduceerd door:

Nadere informatie

(groep. De juiste. andere taal. spreken. zodat de. zodat ze kon maken, aan bouwen. gedronken? b. water. d. wijn. Israëlische volk. d.

(groep. De juiste. andere taal. spreken. zodat de. zodat ze kon maken, aan bouwen. gedronken? b. water. d. wijn. Israëlische volk. d. Bijbelquiz Jeugdclub Burgum (groep 5 6) Deze Bijbelquiz is bedoeld voor kinderen uit de bovenbouw (groep 5 6) van de basisschool. Op het bijgevoegde antwoordenblad kunnen de juiste antwoorden worden ingevuld.

Nadere informatie

Interieur nieuwe depots Portugese Synagoge Amsterdam

Interieur nieuwe depots Portugese Synagoge Amsterdam Interieur nieuwe depots Portugese Synagoge Amsterdam KOSSMANN.DEJONG De Ruyterkade 107 1011 AB Amsterdam info@kossmanndejong.nl Bezoeker bekijkt het textieldepot met toramantels, torakronen en siertorens.

Nadere informatie

Ziekenzegening. Inleiding. Kruisteken We staan hier samen rond het ziekbed van

Ziekenzegening. Inleiding. Kruisteken We staan hier samen rond het ziekbed van Ziekenzegening. 1. Wat wil ik tot uitdrukking brengen in dit ritueel? Zoeken naar een houvast in momenten van verdriet en ontreddering. Zoeken naar sterkte voor de zieke om zijn weg te kunnen gaan. Zoeken

Nadere informatie

DE PRINS VAN DE RIVIER

DE PRINS VAN DE RIVIER Bijbel voor Kinderen presenteert DE PRINS VAN DE RIVIER Geschreven door: E. Edward Hughes Illustraties door: M. Maillot en Lazarus Aangepast door: M. Maillot en Sarah S. Vertaald door: Arnold Krul Geproduceerd

Nadere informatie

Palmpasen zondag 13 april 2014

Palmpasen zondag 13 april 2014 Aansteken van de kaarsen Lichtlied: Als alles duister is Palmpasen zondag 13 april 2014 Welkom en mededelingen Bemoediging en drempelgebed o Onze hulp is in de Naam van de Heer a Die hemel en aarde gemaakt

Nadere informatie

De gelijkenis van het huis op de rots en op het zand.

De gelijkenis van het huis op de rots en op het zand. De gelijkenis van het huis op de rots en op het zand. Eerst lezen. Daarna volgen er vragen en opdrachten. Gelijkenissen Toen de Heere Jezus op aarde was, heeft Hij gelijkenissen verteld om de mensen veel

Nadere informatie

LES 8. Voor altijd vergeven

LES 8. Voor altijd vergeven Voor altijd vergeven Wat doe jij als iemand je verdrietig maakt? je? Praat je dan niet meer tegen hen? Praat je met hen daarover? Micha, het hulpje dat wij voor Ezra hebben bedacht, komt er achter wat

Nadere informatie

Bijbelstudie Door het geloof I

Bijbelstudie Door het geloof I Bijbelstudie 1 Bijbelstudie Door het geloof I Kaïn en Abel Genesis 4:1-16 Wat voor werk deed Kaïn? Een welk beroep deed zijn broer Abel? Kain- landbouwer Abel- schaapherder a. Waarom niet, denk je? De

Nadere informatie

Jongerendienst in de Ontmoetingskerk op zondag 22 maart 2015 Zo stil

Jongerendienst in de Ontmoetingskerk op zondag 22 maart 2015 Zo stil Jongerendienst in de Ontmoetingskerk op zondag 22 maart 2015 Zo stil voorganger: ds. Hans van Walsum muzikale begeleiding: Dedication / m.m.v. de jongeren van de TTV-club SAMENKOMEN Welkom en mededelingen

Nadere informatie

VAJERA (En Ik verscheen) Sjemot 6:2-9:35

VAJERA (En Ik verscheen) Sjemot 6:2-9:35 VAJERA (En Ik verscheen) Sjemot 6:2-9:35 De Parasja begrijpen Sjemot (Exodus) 6:2-6:8 We zullen leren hoe we 1) Het hoofdthema (onderwerp) van een Parasja (wekelijkse Torah-lezing) kunnen begrijpen. 2)

Nadere informatie

De Heer zal voor u strijden en gij zult stil zijn.

De Heer zal voor u strijden en gij zult stil zijn. Protestantse Gemeente Biddinghuizen Witte Donderdag 17 april 2014 Thema: De Heer zal voor u strijden en gij zult stil zijn. Voorganger: ds. Bram Bregman Organist: dhr. Klaas Keimpema 1 Op WITTE DONDERDAG,

Nadere informatie

DRAAIBOEK HERDENKINGSVIERING OVERLEDENEN

DRAAIBOEK HERDENKINGSVIERING OVERLEDENEN DRAAIBOEK HERDENKINGSVIERING OVERLEDENEN ALS HET IN JE HART KOUD EN DONKER IS OMWILLE VAN AFSCHEID EN GEMIS, WEES DAN LICHT EN WARMTE VOOR ELKAAR! Decor: podium met opstapje Daarop, in het midden: doek

Nadere informatie

Ruth 1 en Mat. 1,1-6 15 december 2013 3 e Adventszondag Wehl (ds. Arja Oude Kotte-de Boon. Gemeente, Als ik zeg: 'Ubuntu' weet u dan wat ik bedoel?

Ruth 1 en Mat. 1,1-6 15 december 2013 3 e Adventszondag Wehl (ds. Arja Oude Kotte-de Boon. Gemeente, Als ik zeg: 'Ubuntu' weet u dan wat ik bedoel? Ruth 1 en Mat. 1,1-6 15 december 2013 3 e Adventszondag Wehl (ds. Arja Oude Kotte-de Boon Gemeente, Als ik zeg: 'Ubuntu' weet u dan wat ik bedoel? Het woord kwam voor in de toespraak van president Obama,

Nadere informatie

DE GEBOORTE VAN JEZUS

DE GEBOORTE VAN JEZUS Bijbel voor Kinderen presenteert DE GEBOORTE VAN JEZUS Geschreven door: Edward Hughes Illustraties door: M. Maillot Aangepast door: E. Frischbutter en Sarah S. Vertaald door: Arnold Krul Geproduceerd door:

Nadere informatie

zondagmorgen 14 november 2010 Welkomkerk ds. W.H. Hendriks-Vogelaar

zondagmorgen 14 november 2010 Welkomkerk ds. W.H. Hendriks-Vogelaar Gemeente van de Heer Jezus Christus, Jongeren, ouderen, kinderen van God, Zoals ik voor de lezing al gezegd heb; het gaat vanmorgen niet over trouwen of getrouwd zijn, dat is alleen een voorbeeld verhaal.

Nadere informatie

Jezus, het licht van de wereld

Jezus, het licht van de wereld Jezus, het licht van de wereld Het evangelie naar Johannes 8: 1-30 1 Overzicht 1. De overspelige vrouw 2. Jezus als het Licht der wereld 3. Twistgesprekken met de Farizeeën 2 De overspelige vrouw Bijbeltekst

Nadere informatie

In gesprek over: Vuur

In gesprek over: Vuur Bij Open Deur nummer 4, mei 2013 In gesprek over: Vuur Vuur het verwarmt, geef licht, zuivert en vernietigt. Je kunt in vuur en vlam staan, zoals met Pinksteren gebeurde. Je kunt voor iemand door het vuur

Nadere informatie

Welkom op de gemeente-avond van de Protestantse Gemeente Herveld en Slijk Ewijk

Welkom op de gemeente-avond van de Protestantse Gemeente Herveld en Slijk Ewijk Welkom op de gemeente-avond van de Protestantse Gemeente Herveld en Slijk Ewijk Psalm 78 : 1 7 1 Een kunstig lied van Asaf. Luister, mijn volk, naar wat ik leer, hoor de woorden uit mijn mond. 2 Ik open

Nadere informatie

GROEPSOPDRACHT: Bespreek met elkaar welke relatieverbanden in de Bijbel genoemd worden:

GROEPSOPDRACHT: Bespreek met elkaar welke relatieverbanden in de Bijbel genoemd worden: Relaties halen het beste in je naar boven Les 1 GROEPSOPDRACHT: Bespreek met elkaar welke relatieverbanden in de Bijbel genoemd worden: Lees met elkaar de volgende hoofdstukken en laat iemand opschrijven

Nadere informatie

7 - Bakstenen zonder stro

7 - Bakstenen zonder stro 7 - Bakstenen zonder stro Voordat Mozes de koning van Egypte benaderde om vrijheid voor het volk van Israël te vragen, ging hij samen met zijn broer Aäron naar de onderdrukte leiders van Israël. Tijdens

Nadere informatie

1. Jozef en Maria moesten voor een volkstelling naar Bethlehem. Dat was een opdracht van keizer: a. Augustus b. Julius Caesar c. Tiberius d.

1. Jozef en Maria moesten voor een volkstelling naar Bethlehem. Dat was een opdracht van keizer: a. Augustus b. Julius Caesar c. Tiberius d. K erstm is Kerstquiz Lezen Het kerstverhaal ken je misschien, maar hoe goed ben je op de hoogte van de geschiedenis van Kerst? En wat weet je van alle gebruiken en feestelijkheden die erbij horen? Test

Nadere informatie

Avondwake. Mientje van Dijk - van Halteren. Dinsdag 27 juli 2010 om 19:00 uur Sint Jozefkerk Achterveld

Avondwake. Mientje van Dijk - van Halteren. Dinsdag 27 juli 2010 om 19:00 uur Sint Jozefkerk Achterveld Avondwake Mientje van Dijk - van Halteren Dinsdag 27 juli 2010 om 19:00 uur Sint Jozefkerk Achterveld 1 2 Begroeting Tijdens begroeting steken zusjes van Mientje kaarsen aan: Nel, Joke, Corry, Marjan en

Nadere informatie

Bijbel voor Kinderen presenteert DE UITTOCHT UIT EGYPTE

Bijbel voor Kinderen presenteert DE UITTOCHT UIT EGYPTE Bijbel voor Kinderen presenteert DE UITTOCHT UIT EGYPTE Geschreven door: Edward Hughes Illustraties door: Janie Forest Aangepast door: Lyn Doerksen Vertaald door: Importantia Publishing Geproduceerd door:

Nadere informatie

Liedjes over Gods naam?

Liedjes over Gods naam? Liedjes over Gods naam? En als de golven overslaan, dan blijf ik hopen op uw Naam. Opwekking 789 Heer, ik prijs uw grote naam. Heel mijn hart wil ik U geven. Want U bent de weg gegaan die mij redding bracht

Nadere informatie

Eerste week vd advent

Eerste week vd advent Advent vieren en beleven derde graad Eerste week vd advent De adventskrans staat centraal. Er speelt zachte muziek. De kinderen nemen bij het binnenkomen een sparrentakje uit de mand en leggen dit rond

Nadere informatie

Jezus volgen! Echt? Het evangelie naar Johannes 6:22-71. dinsdag 2 juni 2015

Jezus volgen! Echt? Het evangelie naar Johannes 6:22-71. dinsdag 2 juni 2015 Jezus volgen! Echt? Het evangelie naar Johannes 6:22-71 dinsdag 2 juni 2015 1 ev. Johannes tot nu toe 1:1-18 Jezus is het Woord: bij God en zelf God 1:19-52 Jezus is het Lam van God discipelen volgen Hem

Nadere informatie

Dit verslag is van Ylaine en Ryanne Mulder 29-10-'03. Verslag van het oude Egypte Ylaine en Ryanne Mulder 29-10- 03

Dit verslag is van Ylaine en Ryanne Mulder 29-10-'03. Verslag van het oude Egypte Ylaine en Ryanne Mulder 29-10- 03 Dit verslag is van Ylaine en Ryanne Mulder 29-10-'03 blz.0 Inhoudsopgave Inleiding blz. 2 De Egyptenaren jagen en oogsten blz. 3 De Farao blz. 4 Doden blz. 5 Arm of welvarend blz. 6 Ik ben de Farao blz.

Nadere informatie

MISJPATIEM (Bepalingen) Sjemot 21:1-24:18

MISJPATIEM (Bepalingen) Sjemot 21:1-24:18 MISJPATIEM (Bepalingen) Sjemot 21:1-24:18 De Parasja begrijpen Sjemot (Exodus) 21:1-20:18 We zullen leren hoe we 1) Het hoofdthema (onderwerp) van een Parasja (wekelijkse Torah-lezing) kunnen begrijpen.

Nadere informatie

Handreiking bij 40 DAGEN GEBED voor groep 4-8 van de basisschool

Handreiking bij 40 DAGEN GEBED voor groep 4-8 van de basisschool Handreiking bij 40 DAGEN GEBED voor groep 4-8 van de basisschool NAAM September 2009 In september en oktober 2009 was de Levend evangelie Gemeente bezig met het onderwerp 40 DAGEN GEBED. Om gemeente breed

Nadere informatie