Duurzame Ontwikkeling

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Duurzame Ontwikkeling"

Transcriptie

1 Le Monitor Moniteur van de du Duurzame Ontwikkeling Driemaandelijks nr 17 winter 2013 Uitdagingen op tafel Brussel Europese groene hoofdstad 2015 Duurzaamheid op de hoek van de straat

2 PAGE 2 MONITOR VAN DE DUURZAME ONTWIKKELING N 2013/17 INHOUD Uitdagingen op tafel 03 Brussel opnieuw in de running voor de prijs Europese Groene Hoofdstad 08 Duurzaamheid op de hoek van onze straat 12 Deze publicatie is de vrucht van samenwerking tussen het Brussels Hoofdstedelijk Gewest en de vzw Vereniging van de Stad en de Gemeenten van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest (VSGB) Ze kan gedownload worden op Nr. 2012/17 winter 2012 Redactie: Philippe Mertens, Virginie Randaxhe Lay-out: Philippe Mertens Vertaling: Liesbeth Vankelecom - Revisie: Philippe Delvaux, Virginie Randaxhe Coördinatie: Philippe Mertens - Verantwoordelijke uitgever: Marc Thoulen Adres: Aarlenstraat 53/ Brussel

3 3 MONITOR VAN DE DUURZAME ONTWIKKELING N 2013/17 Uitdagingen op tafel Van januari tot juni 2012 voerde de gemeente Etterbeek via de vzw «Commune Ferme à la Ville» een proefproject om de uitdaging van de duurzame ontwikkeling aan te gaan. Balans van deze sensibiliseringsactie, waarbij twaalf gezinnen zes maanden lang vrijwillig deelnamen aan verschillende activiteiten rond voeding.

4 N 2013/17 MONITOR VAN DE DUURZAME ONTWIKKELING 4 E ind 2011 werden twaalf gezinnen geselecteerd die vrijwillig hun kandidatuur gesteld hadden. De gezinnen waren zeer verschillend qua samenstelling, leeftijd of culturele achtergrond.twaalf gezinnen met zeer uiteenlopende profielen zijn de uitdaging aangegaan. Het was een proefproject om Etterbeekse gezinnen te sensibiliseren voor alle aspecten van duurzame voeding. In totaal werden hun zeventien activiteiten aangeboden, in gezinskring of gemeenschappelijk, gespreid over een half jaar. Aanvankelijk waren ze niet bepaald geneigd om biologisch te koken en lokale of seizoensgebonden producten te gebruiken, hetzij door een gebrek aan informatie, hetzij door hardnekkige vooroordelen of de overtuiging dat het allemaal te duur is. Gezonde voeding Het doel van de uitdaging was de vrijwilligers trachten te overtuigen van het nut van gezonde voeding en op die manier geleidelijk alle Etterbekenaren (en nog ruimer, alle gemeenten) te overtuigen van duurzame voeding. De onderliggende idee was aan te tonen dat het mogelijk is om gezond en milieuvriendelijk te eten zonder daarom meer uit te geven, gewoon door een verantwoorder consumptiegedrag. Bovenop het engagement van elk gezin om de voorgestelde animatie om de twee weken te volgen, kregen de vrijwilligers in functie van hun behoeften of specifieke vragen ook gepersonaliseerde coaching thuis. Persoonlijke coaching De persoonlijke coaching werd aangeboden door het gemeentelijk team dat de uitdaging organiseerde en coördineerde, en werd toevertrouwd aan vijf coaches en referentiepersonen duurzame voeding, om nuttige informatie te verschaffen en tools aan te reiken aan de gezinnen.

5 5 MONITOR VAN DE DUURZAME ONTWIKKELING N 2013/17 De activiteiten werden afgewisseld met momenten van uitwisselingen (van kennis en knowhow, recepten, goede adressen, ) en overleg tussen de deelnemers, deskundigen, coaches en de gemeentediensten. De verantwoordelijke van de dienst Duurzame Ontwikkeling van de gemeente, Daphné De Merlier, preciseert: Het project werd gedeeltelijk gefinancierd door Leefmilieu Brussel en de rest werd gedragen door de dienst duurzame ontwikkeling van de gemeente en de vzw Commune Ferme à la ville. Vooroordelen verdwijnen Naarmate er meer activiteiten voorgesteld werden aan de gezinnen, wijzigden hun opinies en hun kijk op duurzame voeding. Stilaan leerde iedereen de etiketten op voedingsproducten uit supermarkten beter interpreteren. Iedereen kreeg ook informatie over biologisch geteelde producten en volgde lessen of nam deel aan allerlei culinaire animaties (vegetarische of hybride voeding, granen, brood, budgetvriendelijke aankopen, ). Ze hebben ook kunnen vaststellen dat kwaliteit niet noodzakelijk duurder is. Enkele deelnemers raakten soms wel gedestabiliseerd: zo veel informatie, marketing doorheen de vormingen en enkele hardnekkige vooroordelen, Het projectteam onderstreept overigens dat de gedragsveranderingen pas op lange termijn volop zichtbaar worden. Bovendien blijven er nog andere remmen bestaan, met name rond vooroordelen betreffende de kostprijs van dergelijke voeding of de moeilijkheid voor alleenstaanden om gezond, lokaal en seizoensproducten te eten. Ook al bevestigden velen dat ze heel wat truukjes en tips gekregen hadden om gevarieerd te koken, toch blijft de klus aanzienlijk voor vele gezinnen. Anderen vinden ook dat er meer eenvoudige recepten hadden kunnen gegeven worden en meer ruimte kon gemaakt worden voor de uitwisseling van ervaringen.

6 N 2013/17 MONITOR VAN DE DUURZAME ONTWIKKELING 6 Op basis van de evaluatie en de feedback konden bepaalde activiteiten herkaderd worden om nog beter rekening te houden met wat de deelnemers werkelijk bezighoudt. Aan het eind van het experiment werden verschillende resultaten vastgesteld, met name op het vlak van gedragsveranderingen. Ook evolueerden bepaalde vastgeroeste ideeën - zoals de vrees dat biologische producten duur zijn - ook al blijven er nog enkele hardnekkige vooroordelen voortbestaan. Goede en slechte gewoonten Over de hele lijn genomen kregen de deelnemers inzicht in de goede en slechte voedingsgewoonten die ze vroeger hadden, en kweekten zij nieuwe gewoonten aan dankzij dit initiatief. Dankzij de animaties en workshops legden de gezinnen een verband tussen voeding, gezondheid en leefmilieu. Iedereen beseft nu beter de impact van ons gedrag op ons leefmilieu. De deelnemers kregen ook meer inzicht in het belang van op het eerste gezicht onschuldige handelingen. Ze hebben de weg naar de markt teruggevonden, want daar zijn verse producten te vinden. Ze zijn gaan nadenken over het belang van de keuze voor lokale producten en hebben geleerd om voor seizoensproducten te opteren. Sommigen hebben zelfs een bocht van 180 gemaakt en geven nu de voorkeur aan biologische producten, terwijl ze vroeger twijfelden aan de kwaliteit daarvan. In de meeste gezinnen daalde ook het vleesverbruik: deze mensen hebben bij voorbeeld geleerd om peulvruchten en granen te eten. Sociale band Naast de veranderingen in de voedingsgewoonten ervoer iedereen dat er ook sociale banden gesmeed werden. Dat is te danken aan de gezinsvriendelijke aanpak, waarin gezellige momenten en culinaire ontdekkingen centraal staan. Iedereen is nu ambassadeur van duurzame voeding geworden en is bereid om die ervaring te delen met anderen.

7 N 2013/17 MONITOR VAN DE DUURZAME ONTWIKKELING 7 Daphné De Merlier vult aan: Als we activiteiten rond duurzame voeding organiseren of wanneer we deelnemen aan activiteiten in de gemeente die verband houden met voeding, vragen we steeds enkele vertegenwoordigers van de gezinnen om aanwezig te zijn als ambassadeur duurzame voeding. Het doel vandaag is het publiek te sensibiliseren met eenvoudige boodschappen, zoals spelletjes rond labels, de code op de eieren, het nut van graanproducten en peulvruchten. Samen met de gezinnen hebben we een bundel gemaakt met hun recepten, tips en truukjes, die ze kunnen uitdelen aan familie, vrienden, buren, om door te geven wat ze geleerd hebben. Deze publicatie is ook verkrijgbaar bij de dienst Duurzame Ontwikkeling Enkele gezinnen hebben trouwens beslist om zelf groenten te gaan kweken in een volkstuintje, waar de gemeente hun een perceel ter beschikking stelt, wat ook de banden tussen de groepsleden aanhaalt. En de toekomst? Zes maanden na afloop van de uitdaging kunnen we ons de vraag stellen of de veranderingen in gedrag en gewoontes bij de deelnemers niet afgezwakt zijn. Om koers te blijven houden heeft het projectteam een workshop georganiseerd om de motivatie van de deelnemers een duwtje in de rug te geven en het contact tussen de gezinnen te bevorderen. Daphné De Merlier stelt het zo: Het doel van de vergadering in november was nog eens samen te komen en uit gesprekken met de deelnemers bleek dat het project werkelijk een impact gehad heeft op hun consumptiegedrag en dat de gezinnen in die richting bleven verdergaan. Dit werk van lange adem heeft dus al vruchten afgeworpen, die op middellange termijn al redelijk degelijk blijken. Het projectteam wil hun sensibiliseringsacties aanpassen in functie van deze ervaring met de uitdaging rond duurzame voeding (bv. de workshops die het meeste succes hadden). Wat er ook van zij, het project lijkt heel wat andere projecten te inspireren. De dienst duurzame ontwikkeling krijgt regelmatig vragen in verband met projecten, vanwege verenigingen of andere gemeenten die in bekoring vallen voor dit soort initiatieven Een voorbeeld dat navolging verdient dus! Virginie Randaxhe

8 8 MONITOR VAN DE DUURZAME ONTWIKKELING N 2013/17 Brussel opnieuw in de running voor de prijs Groene Hoofdstad van Europa Brussel «Europese Groene Hoofdstad 2015», dat is de ambitie van de kandidatuur van het Gewest. Wij hadden een gesprek met Catherine Vanderstichelen, die het dossier draagt bij Leefmilieu Brussel.

9 9 MONITOR VAN DE DUURZAME ONTWIKKELING N 2013/17 I n oktober 2011 werd Brussel vijfde in het klassement voor de titel van Europese Groene Hoofdstad Die prijs beloont een stad die het voorbeeld geeft op het vlak van milieuvriendelijke levenswijzen. Dat goede resultaat moedigde de beleidsvoerders aan om opnieuw mee te dingen naar de titel voor het jaar Zeven andere steden waaronder Dublin, Bristol, Glasgow en Ljubljana stelden zich ook kandidaat. Een groep internationale deskundigen zal elke kandidatuur op technisch vlak evalueren op basis van twaalf indicatoren met betrekking tot de klimaatverandering en energieperformance, duurzaam lokaal transport, levenskwaliteit en lawaaihinder, groene zones en duurzaam grondgebruik, bevordering van de natuur en de biodiversiteit, afvalverwerking, waterverbruik en behandeling van vervuild water, ecoinnovatie en duurzame tewerkstelling, alsook de gebruiken op het vlak van milieubeheer van de lokale overheden. Om te weten te komen wat de kandidatuur van Brussel precies inhoudt, hadden wij een gesprek met Catherine Vanderstichelen, attachee bij de algemene coördinatie in het BIM, die dit dossier in goede banen leidde. Wat houdt de kandidatuur van Brussel als Europese groene hoofdstad concreet in (voor de burger, de overheid, )? Brussel Groene Hoofdstad 2015" zou in de eerste plaats een fantastische erkenning zijn van de inspanningen die al jaren door de hele Brusselse samenleving geleverd worden op het vlak van leefmilieu en energie. Het zou ook een boost geven aan het milieubeleid van de Brusselse regering. Gewoon al het feit dat er een kandidatuursdossier ingediend wordt, is overigens al een gelegenheid om de Brusselse ervaring te delen met andere steden en zich aan elkaar te spiegelen. Welke troeven heeft Brussel voor deze kandidatuur? En in vergelijking met de andere steden die kandidaat zijn? Ons Gewest beschikt over een unieke ervaring die gedeeld kan worden. Enerzijds zijn er de sociale aspecten van het milieubeleid, waarbij we zowel maatregelen van de regering (top-down) zien als maatregelen die burgerinitiatieven steunen en ontwikkelen (bottom-up). Anderzijds is er de mogelijkheid om snelle veranderingen te bewerkstelligen en zijn er concrete resultaten te tonen. Daarnaast denk ik ook aan de impact op internationaal niveau. Tot slot kunnen we ook de aandacht vestigen op het gewestelijk plan voor duurzame ontwikkeling, dat al het overheidsbeleid zal sturen, rekening zal houden met de bestaande banden met de andere Gewesten en een monitoring van de duurzaamheid van het beleid van het hele Brusselse Gewest inhoudt. Al deze troeven bewijzen dat een stad kan streven naar echte vooruitgang op milieuvlak en dat dit geen prerogatief is van steden met een lang 'milieuverleden'. Wat zijn de sterke elementen in de kandidatuur van Brussel? Brussel heeft in 2011 al zijn kandidatuur gesteld voor de titel van Groene Hoofdstad 2014 en werd toen vijfde op 18 steden, vlak na Kopenhagen, Bristol, Frankfurt en Rotterdam. We scoorden dus beter dan Wenen, Gent, Antwerpen, Turijn en dergelijke. Die vijfde plaats is een goed resultaat bij een eerste deelname. Onder die 18 kandidaat-steden waren er immers 8 niet aan hun eerste poging toe. Van de nieuwe kandidaten eindigde enkel Frankfurt beter dan Brussel. Eindigen in de top 5 betekent dat je goed scoorde voor verschillende onderdelen. Zo eindigde Brussel als eerste in "natuur en biodiversiteit", tweede voor "lawaaihinder", vierde voor "afvalverwerking", vijfde voor "lokale bijdrage tot de klimaatverandering", "waterverbruik" en "behandeling van afvalwater".

10 10 MONITOR VAN DE DUURZAME ONTWIKKELING N 2013/17 Welke initiatieven plant het Gewest om de ambities voor de titel te verwezenlijken? Het Gewest maakt reeds deel uit van verscheidene internationale netwerken rond leefmilieu of energie (ICLEI, Eurocities, Energie-cité, ). Dat biedt verschillende mogelijkheden, zoals de uitwisseling van goede praktijkvoorbeelden onder steden en de belichting van de Brusselse troeven. In 2011 ontving het Gewest de "Train of ideas", een evenement dat georganiseerd werd door Hamburg, de toenmalige Groene Hoofdstad. Dit jaar wordt het georganiseerd wordt door Nantes Groene Hoofdstad 2013 en vindt het ook plaats in ons Gewest. Als Brussel Groene Hoofdstad wordt, zal het op zijn beurt in 2015 een Europees event organiseren met allerlei seminaries waar het milieu- en energiebeleid in de schijnwerpers geplaatst kan worden. Kortom, het zal de voorbeeldrol spelen, zoals dat van de Europese Groene Hoofdstad verwacht wordt. Hoe en wanneer kunnen de Brusselse gemeenten het project steunen? De gemeenten kunnen zich aansluiten bij het milieu- en energiebeleid van het Gewest via de Lokale Agenda 21, duurzame aankopen, "Plage", het beheer van hun groene ruimten, inrichtingen voor fietsers en voetgangers, hun medewerking aan duurzame wijkcontracten en steun aan burgerinitiatieven, De gewestelijke kandidatuur is dus ook een gelegenheid voor de gemeenten om hun acties voor het voetlicht te plaatsen. Begin april worden de finalisten voor de titel Groene Hoofdstad 2015 bekendgemaakt. Als Brussel daartoe behoort, zal er een grote communicatiecampagne opgezet worden om het pu-

11 N 2013/17 MONITOR VAN DE DUURZAME ONTWIKKELING 11 bliek te informeren over de troeven van Brussel en ze warm te maken voor de acties. De gemeenten kunnen als bijkomende schakel fungeren om de burgers te informeren over de troeven van Brussel en de concrete verwezenlijkingen van het milieubeleid in hun gemeente. Als Brussel Groene Hoofdstad 2015 wordt, zullen de gemeenten beslist een rol kunnen spelen in het evenementenprogramma dat jaar. Welke lessen kunnen we trekken uit de kandidatuur van 2011? Brussel behaalt een aardige plaats onder 18 kandidaten. De analyse van het rapport van de deskundigen toont echter dat er nog reële mogelijkheden waren om ons dossier te verbeteren, zowel qua vorm als inhoud. Uit de evaluatie van de deskundigen bleek immers dat het gewestelijk plan voor duurzame ontwikkeling GPDO een positief element vormt voor een volgende kandidatuur, omdat het waarborgt dat milieuaspecten in aanmerking genomen worden in alle vormen van het beleid. Werd de impact (bv. op het vlak van het toerisme) van een dergelijke nominatie reeds geëvalueerd bij vorige laureaten (Hamburg 2011, Stockholm 2010, )? De evaluatie van de vorige Groene Hoofdsteden werd nooit in cijfers uitgedrukt. Zij ontvingen allemaal een groot aantal internationale delegaties, studiebezoeken en internationale conferenties tijdens hun jaar als Groene Hoofdstad. We kunnen ervan uitgaan dat de titel Groene Hoofdstad 2015 een reeks positieve effecten zou teweegbrengen: de motivatie voor onze politici om nog verder te gaan op het vlak van milieubeleid, bloei van het toerisme, meer investeringen en ook een toestroom van hooggeschoolden die aangetrokken worden door een erkende levenskwaliteit dankzij de titel van Groene Hoofdstad van Europa. Virginie Randaxhe Info Het verloop van de verwerking van de kandidaturen: November maart 2013 > evaluatie van de kandidaturen door een panel deskundigen April 2013 > bekendmaking shortlist geselecteerde steden Mei 2013 > beraadslaging jury Juni 2013 > bekendmaking van de winnaar Groene Hoofdstad /brusselsgreencapital De Europese groene hoofdsteden Stockholm Hamburg Vitoria-Gasteiz Nantes 2014 Kopenhagen

12 12 MONITOR VAN DE DUURZAME ONTWIKKELING N 2013/17 Duurzaamheid kan op de hoek van elke straat «Village Partenaire» is een Brussels bedrijvencentrum in Sint-Gillis, dat toekomstige investeerders diensten en specialisten in de oprichting van bedrijven ter beschikking stelt. De originaliteit van de structuur ligt in het feit dat het de principes van duurzame ontwikkeling in het lokaal economisch weefsel verwerkt. Wij hadden een gesprek met enkele zaakvoerders.

13 N 2013/17 MONITOR VAN DE DUURZAME ONTWIKKELING 13 In het kader van een speciale workshop rond de begeleiding van projecten Agenda 21 en gewijd aan lokale en duurzame economie, ontving de VSGB in oktober 2012 "Village partenaire". Deze structuur is gevestigd in Sint-Gillis en maakt deel uit van het netwerk van bedrijvencentra van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest en heeft een loket voor lokale economie. Deze structuur steunt, in een optiek van duurzame ontwikkeling, het lokaal privéinitiatief door de begeleiding van opstartende of reeds bestaande bedrijven. Het loket werd opgericht in 2002 en helpt toekomstige zelfstandigen en bedrijven die zich in die wijk van Sint- Gillis willen vestigen. Door zijn buurtwerk draagt Village Partenaire bij tot de economische heropleving van de zone en dus ook de revitalisering in een deel van de gemeente Sint-Gillis. Als bedrijvencentrum stelt de structuur specialisten in de oprichting van bedrijven en de begeleiding aan ondernemers ter beschikking, alsook kantoren en andere diensten (vergaderzalen, cafetaria, tele-secretariaat en coaching op aanvraag) om jonge ondernemers te helpen. Begeleiding bij het opstarten van een bedrijf Village Partenaire creëert de best mogelijke omstandigheden voor de ontwikkeling van projecten gedragen door ondernemers of KMO's in hun opstartfase. Het centrum stelt 32 ruimten te huur aan KMO's. In vijf jaar tijd hebben zij zo onderdak geboden aan 110 ondernemingen en momenteel zijn er een veertigtal gevestigd. Om geselecteerd te kunnen worden, moeten de ondernemingen bij voorkeur aan drie criteria voldoen: een jonge onderneming zijn, de lokale economie bevorderen en "duurzaam" denken. In dat opzicht steunen de ondernemingen in de "Village" de lokale economie, omdat zij consumeren in de wijk en samenwerking met lokale handelaars tot stand brengen. In totaal hebben al meer dan ondernemers een beroep gedaan op het loket, wat leidde tot de creatie van 150 nieuwe bedrijven, goed voor nagenoeg 200 nieuwe banen in de wijk. Village Partenaire levert ondersteuning bij de creatie van ondernemingen en begeleidt jonge ondernemers in alle fasen van de uitwerking van hun project. Alexandre Bertrand, coach bij de creatie van ondernemingen bij Village Partenaire, stelt regelmatig vast dat projectleiders, ongeacht hun leeftijd, die zich in het avontuur storten, blijk geven van enthousiasme dat toont dat ze jong van geest zijn. De adviseurs zijn algemene deskundigen die regelmatig jonge ondernemers ontvangen en hen zo goed mogelijk begeleiden bij hun "zoektocht". Twintigers appreciëren misschien bij ons het feit dat ze ontvangen worden door een jong team, dat zich aanpast aan hun ritme en waarden, maar tegelijk bijzonder interessante perspectieven biedt voor financiering over een periode tot 30 jaar. Een belangrijke tip die wij geven - vervolgt Alexandre Bertrand - is te geloven in zichzelf maar tegelijk hun ambities te baseren op een degelijk businessplan. Daar ligt overigens onze voornaamste bijdrage. Ons doel is enkele nuttige hulpmiddelen aan te reiken om hen in staat te stellen zo precies mogelijke prognoses uit te werken en dus de schade te beperken. Wij zijn het vangnet of eerder het tegengestelde: wij stimuleren hen om de sprong te wagen. Vaak helpen we de mensen ook om financiering te verkrijgen voor hun projecten, via alternatieve financieringsmethodes of microkredieten. Duurzame ontwikkeling als specialiteit Naast het klassieke advies in het kader van de oprichting van ondernemingen, ligt de specialiteit van Village Partenaire in de ontwikkeling van duurzame projecten.

14 14 MONITOR VAN DE DUURZAME ONTWIKKELING N 2013/17 Aan de hand van infosessies over duurzaam ondernemen geeft Village Partenaire advies en vorming voor jonge ondernemers, om realistische en duurzame projecten tot stand te brengen. De adviseurs stellen overigens vast dat het profiel van de jonge ondernemers in de loop der jaren geëvolueerd is: ze zijn steeds vaker bezig met duurzaamheid. "Als we vijf of zes jaar geleden de principes van verantwoorde consumptie of duurzame ontwikkeling aanhaalden met onze kandidaatondernemers, moesten we heel wat argumenten aanbrengen om hen de zakenopportuniteiten te doen inzien, te streven naar energiebesparing of zelfs de miniemste belangstelling voor ethiek los te maken. Een klein aantal onder hen, nauwelijks 5 %, was daar wel van overtuigd. Nu hoeven we niemand meer te overtuigen. De kandidaat-ondernemers komen zelf met projecten die sociale elementen in aanmerking nemen, gemiddeld zelfs meer dan de helft. Vroeger moesten we inspanningen leveren om te sensibiliseren, nu zijn het soms zij die ons sensibiliseren." Alexandre Bertrand begeleidt dagelijks heel wat projecten met het oog op de oprichting van duurzame bedrijven. Eén van de dertig cliënten die hij momenteel coacht, is Magdalena Van Leer met het salon "Le mon- D it salon voor pedicure-manicure aan de Waterloosesteenweg in Sint-Gillis opent in april De eigenares, Magdalena Van Leer, heeft haar project lang laten rijpen en heeft gebruik gemaakt van het advies van Village Partenaire, waarover zij bijzonder tevreden is. Deze medische pedicure had al lang zin om een eigen salon op te starten, waarin zij haar cliënteel biologische verzorgingsproducten zou aanbieden. Hoewel het nagenoeg onmogelijk is gebruik te maken van nietdermatologische en medicamenteuze producten voor diepgaande behandelingen, wil zij de voorkeur geven aan biologische producten voor preventieve verzorging. Dankzij haar ruime beroepservaring is zij zeer gemotiveerd om telkens als dat mogelijk is substanties zonder parabeen te gebruiken. Eén van de lacunes aan het einde van haar opleiding was de knowhow betreffende de oprichting van een bedrijf. Daarom heeft zij een beroep gedaan op de diensten van Village Partenaire en vond er kostbare hulp om een degelijk businessplan op te stellen. Dankzij de individuele coaching kreeg ze een overzicht van alle mogelijke kosten. Zij bevestigt dat zij grote steun kreeg van Village Partenaire, in het bijzonder van Alexandre Bertrand, haar adviseur. Het gaat meestal om een soort psychologische bijstand, aangezien hij haar altijd aangemoedigd heeft, ook toen ze moeilijk een geschikt lokaal vond. Nu durft ze Alexandre Bertrand zelfs haar bewaarengel te noemen. Virginie Randaxhe

15 15 MONITOR VAN DE DUURZAME ONTWIKKELING N 2013/17 C olienne en Morgane hebben in mei 2012 Oma opgericht, een restaurant waar gekookt wordt "op grootmoeders wijze". Het draait al zeer goed, maar toch was hun project er bijna niet gekomen. Het oorspronkelijke idee was in de straten van Brussel een ambulante handel te starten die boterhammen en schotels zou aanbieden met seizoensproducten en indien mogelijk uit de biologische landbouw. Jammer genoeg stootten ze op heel wat administratieve moeilijkheden en werd een parkeervergunning van lange duur hun geweigerd. Daarom stuurden ze hun project bij en rijpte het idee om een vast horeca-etablissement op te starten. Na eerst even de piste van het bedrijfsrestaurant bewandeld te hebben, opteerden ze voor hun eigen restaurant en dankzij Atrium vonden ze snel een lokaal op het Dillensplein. Ze deden ook een beroep op het advies en de gepersonaliseerde coaching van Village Partenaire voor de opstelling van hun businessplan en financieringsdossiers, oa met betrekking tot het participatiefonds. De coaching, die op geregelde tijdstippen plaatsvond, gaven hun de nodige ruggensteun om tegen een aardig tempo te werken en te zoeken. Colienne en Morgane stelden de kostbare bijdrage van Alexandre Bertrand bijzonder op prijs, want hij moedigde hen aan om de weg van de duurzaamheid in te slaan: gezonde en seizoensproducten, indien mogelijk lokaal en bio. Hoewel ze een zekere druk ondervinden vanwege verkopers van grote voedingsmerken, geven ze ook toe dat het niet gemakkelijk is om leveranciers van lokale producten tegen aanvaardbare prijzen te vinden. Daarom hebben zij ervoor gekozen om alles ter plaatse zelf te maken (behalve het brood) en gebruiken ze voornamelijk seizoensproducten in hun menu. De dranken zijn er allemaal fairtrade.

16 16 MONITOR VAN DE DUURZAME ONTWIKKELING N 2013/17 de à mes pieds" dat biologische verzorging aanbiedt in manicure en pedicure. Een ander project dat inmiddels al goed loopt, is het restaurant "Oma", dat traditionele keuken combineert met zo veel mogelijk fairtrade en seizoensproducten. Sinds de opening in mei 2012 heeft de mond-aan-mond reclame al vruchten afgeworpen. Het restaurant raakt vlot gevuld (zie kader blz 15). Het team zorgt ervoor dat hun advies aansluit bij de spirit van de projectleider: als die voor een klassiekere aanpak opteert, zullen de adviseurs hem niet duwen naar een duurzame aanpak. Voor Alexandre Bertrand is omzichtigheid geboden in de omgang met de kandidaatzelfstandigen: "Wij mogen de projecten van de mensen geen andere richting trachten uit te sturen, maar we proberen hen zakenideeën te doen uitwerken die persoonlijke belangstelling, vaardigheden, knowhow en realisme aan elkaar koppelen. Als zij erom vragen, kunnen wij uiteraard van meet af aan met hen samenwerken om een duurzamer project tot stand te doen komen. Maar ook om bepaalde aspecten van een reeds welomlijnd project duurzamer te maken. Wij beschikken over een hele reeks tools voor coaching op het vlak van duurzaamheid, die we met hen kunnen toepassen. Vaak helpen we hen bij het zoeken naar alternatieve leveranciers, die aansluiten bij hun handelsstrategieën of hun communicatiemiddelen." Toch gebeurt het regelmatig dat projecten uit zichzelf verantwoorde sociale aspecten ontwikkelen of dat ze duurzamere luiken van hun businessplan uitwerken. Tijdens de coaching en sensibilisering kunnen de adviseurs van Village Partenaire wijzen op de vele voordelen voor de onderneming om op korte of lange termijn een dynamiek van duurzaamheid te volgen. "Vaak overtuigen we de mensen tijdens onze wekelijkse informatievergaderingen. Daar schetsen wij een panorama van het ondernemerschap in Brussel. Onder de mogelijke steunmaatregelen wijzen we ondermeer op "groene bijstand" en nodigen hen ook uit op een infosessie gewijd aan duurzaamheid om de twee maanden. Die vergaderingen worden talrijk bijgewoond en zijn een goudmijn om verantwoord te ondernemen. Tot slot, als bepaalde kandidaten behoefte blijken te hebben aan specifiekere knowhow, bij voorbeeld uit een bepaalde sector, dan doen we een beroep op onze partners van Groupe One of het Brussels Agentschap voor de Onderneming (BAO) via Brussels Sustainable Economy (BSE). Vaak willen ze bepaalde kosten beperken, een positief beeld geven aan hun project of nieuwe mogelijkheden van de markt bespelen. Voor heel wat projecten vloeit het sociaal doel van het project voort uit hun persoonlijke ethiek. Die motivatie is de sterkste, omdat de drager van het project er zijn persoonlijke waarden moet in herkennen." En de toekomst? Het team van Village Partenaire heeft reeds heel

17 17 MONITOR VAN DE DUURZAME ONTWIKKELING N 2013/17 wat ervaring opgedaan in de begeleiding van projecten rond duurzaam ondernemen. Het biedt overigens ondersteuning aan steeds meer projecten. Bovendien hebben de kandidaat-zelfstandigen in enkele jaren tijd enorm geïnnoveerd in duurzaamheid. Alexandre Bertrand besluit: "Bepaalde trends waaien vlug over en hangen samen met marktverschijnselen of premies, andere zijn van bij de aanvang in het DNA van onze projectdragers verankerd. Hoewel biologische producten nog altijd goed in de markt liggen, stellen we toch ook een groeiende belangstelling vast voor korte trajecten tussen productie en consumptie, en de herlokalisering van de economie. Steeds meer ondernemers beseffen dat de grote ketens ons lokaal economisch weefsel beschadigen en zij zoeken lokalere alternatieven door te opteren voor kleine structuren met een menselijk gezicht. Ook al is er nog een hele weg af te leggen, het is verheugend te zien hoe snel de mentaliteit in elke jaren tijd geëvolueerd is. En professioneel is het zeer bevredigend om nieuwe initiatieven te kunnen ontdekken en ondersteunen, waarin rendabiliteit en maatschappelijk verantwoord handelen hand in hand gaan. En tot slot is het prachtig te kunnen vaststellen dat deze jongeren hun waarden in hun beroepsbezigheden tot uitdrukking kunnen brengen. Zonder toegevingen. Info Virginie Randaxhe Village Partenaire : GroupeOne : * Het doel van het project Brussels Sustainable Energy (BSE) is de vastlegging, uitwerking en uitvoering van een strategisch plan voor de ontwikkeling van economische milieuvriendelijke werkwijzen in het Brussels Gewest. Het maakt deel uit van de 37 projecten die door de Brusselse regering geselecteerd werden in het kader van het operationeel programma «Objectief 2013: laten we samen investeren in stadsontwikkeling», een programma voor de ontwikkeling van het Brussels Gewest met de steun van het Europees fonds FEDER voor de periode Het project BSE kadert in het streven naar de ondersteuning voor de organisatie van een pool voor stadsontwikkeling gelinkt aan de economische sectoren van leefmilieu. Drie organisaties zijn partner voor dit project: Leefmilieu Brussel (BIM), het Brussels Agentschap voor de Onderneming (BAO) en Groupe One.

18 MONITOR VAN DE DUURZAME ONTWIKKELING 18 N 2013/17 C est Elektronisch électronique dus c est ook ecologisch écologique!! Par Ons soucis engagement de cohérence voor duurzame et d engagement ontwikkeling en faveur indachtig d un développement maar ook om papierverspilling plus durable mais tegen aussi afin te gaan, d éviter wensen des gaspillages wij de Monitor inutiles van de Duurzame papier, nous Ontwikkeling souhaitons diffuser prioritair le per Moniteur du onder Développement onze lezers te verspreiden. Durable prioritairement par courriel. Inscrivez-vous Neem een abonnement!! Vous Hebt u n avez de Monitor pas reçu van personnellement de Duurzame Ontwikkeling le Moniteur du niet Développement persoonlijk ontvangen? Durable? Wenst u de Vous volgende souhaitez nummers être te tenu ontvangen? au courant Geen de la probleem! parution Neem des prochains een abonnement numéros via? Pas de website de problème! Abonnez-vous van de Vereniging. sur le U site kan internet het formulier de l Association. invullen op > Diensten > Publicaties > Pour Monitor remplir van le de formulaire Duurzame : Ontwikkeling. du développement durable. Download Téléchargez-le via onze! website! Vous U kan pouvez de Monitor également van de télécharger Duurzame gratuitement Ontwikkeling le tevens moniteur gratis à l adresse downloaden suivante op : > Diensten > Publicaties du > Monitor développement van de Duurzame durable. Ontwikkeling. Geen Pas d adresse adres? électronique? Vous U hebt n avez geen pas rechtstreekse accès à internet toegang et tot vous internet souhaitez en wil quand de Monitor même recevoir van de le Duurzame Moniteur du Ontwikkeling Développement toch Durable. ontvangen? Téléphonez-nous, Bel ons en we ensemble zullen samen nous trouverons een oplossing une zoeken. solution. Contact: Forum pour voor un Duurzame Développement Ontwikkeling Durable van de Vereniging Association de van la de Ville Stad et des en Communes de Gemeenten de la van Région het Brussels Hoofdstedelijk Gewest (VSGB) Aarlenstraat de Bruxelles-Capitale. 53 bus Brussel Tel: Rue d'arlon Boîte 62 - Fax: 4 à Bruxelles Tél: 02/ Fax: 02/ Courriel : winter 2013

OVERDRACHT WERKLOOSHEID OCMW: MONITORING 1 STE SEMESTER 2015

OVERDRACHT WERKLOOSHEID OCMW: MONITORING 1 STE SEMESTER 2015 Association de la Ville et des Communes de la Région de Bruxelles-Capitale Section CPAS Vereniging van de Stad en de Gemeenten van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest Afdeling OCMW C O N F E R E N C E D

Nadere informatie

PROJECTOPROEP COLLECTIEVE MOESTUINEN IN HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST 2013

PROJECTOPROEP COLLECTIEVE MOESTUINEN IN HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST 2013 PROJECTOPROEP COLLECTIEVE MOESTUINEN IN HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST 2013 PAGINA 1 VAN 5 COLLECTIEVE MOESTUINEN - 2012 Voorstelling projectoproep Deze projectoproep "Collectieve moestuinen" komt

Nadere informatie

HYPERGEMOTIVEERDE GEZINNEN GAAN DE "DUURZAME VOEDING-UITDAGING" AAN

HYPERGEMOTIVEERDE GEZINNEN GAAN DE DUURZAME VOEDING-UITDAGING AAN HYPERGEMOTIVEERDE GEZINNEN GAAN DE "DUURZAME VOEDING-UITDAGING" AAN Gemeente Etterbeek In een streven naar vernieuwende en verrijkende ervaringen voor haar burgers lanceerde de gemeente Etterbeek een hele

Nadere informatie

Monitor van de Duurzame Ontwikkeling

Monitor van de Duurzame Ontwikkeling Monitor van de Duurzame Ontwikkeling driemaandelijks nr. 15 winter 2012 De sociale vestiaire van Etterbeek Gewestelijk Plan voor Duurzame Ontwikkeling Duurzame ontwikkeling en communicatie: challenge BLZ

Nadere informatie

Volharding Durven Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen

Volharding Durven Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen HOGER onderwijs Strategie uitwerken Doen Volharding Durven Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen Duurzame economie Europa en het Gewest investeren in uw toekomst Europese Unie Europees Fonds voor Regionale

Nadere informatie

Projectoproep Eco-bewoners" uit Sint-Gillis

Projectoproep Eco-bewoners uit Sint-Gillis Projectoproep Eco-bewoners" uit Sint-Gillis REGLEMENT ARTIKEL 1- ORGANISERENDE OVERHEID De gemeente Sint-Gillis, Van Meenenplein 39, 1060 Sint-Gillis vertegenwoordigd door het College van Burgemeester

Nadere informatie

Projectvoorstelling. Brussels Greenfields. Leefmilieu Brussel (BIM) Brussels Greenfields 1

Projectvoorstelling. Brussels Greenfields. Leefmilieu Brussel (BIM) Brussels Greenfields 1 Projectvoorstelling Brussels Greenfields Leefmilieu Brussel (BIM) Brussels Greenfields 1 Agenda Algemeen deel : context van het project Gedetailleerd deel : werking van het project Leefmilieu Brussel (BIM)

Nadere informatie

Waar staat Ondernemers voor Ondernemers voor?

Waar staat Ondernemers voor Ondernemers voor? 8 Ondernemers voor Ondernemers Jaarverslag 2014 9 Waar staat Ondernemers voor Ondernemers voor? Missie De missie van de vzw Ondernemers voor Ondernemers (opgericht in 2000) is het bevorderen van duurzame

Nadere informatie

OPLEIDINGEN BEHEER VAN WATER IN GEBOUWEN 2008. Voorstelling

OPLEIDINGEN BEHEER VAN WATER IN GEBOUWEN 2008. Voorstelling OPLEIDINGEN BEHEER VAN WATER IN GEBOUWEN 2008 Voorstelling Een nieuwe opleidingscyclus in ecologisch bouwen Bouwen, renoveren of beheren van gebouwen met respect voor het milieu is vandaag onontkoombaar.

Nadere informatie

COLLECTIEVE MOESTUINEN

COLLECTIEVE MOESTUINEN PROJECTOPROEP COLLECTIEVE MOESTUINEN IN HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST 2011 PAGINA 1 VAN 6 COLLECTIVE MOESTUINEN - 2011 VOORSTELLING PROJECTOPROEP Deze projectoproep "Collectieve moestuinen" komt voort

Nadere informatie

Eten we duurzaam? Pistes om groen te eten.

Eten we duurzaam? Pistes om groen te eten. Vergroening van de overheidsaankopen in het Brussels Gewest: Raphaël Dugailliez Expert, consultant en lesgever 18 november 2010 Actiris Séance d information Eten we duurzaam? Pistes om groen te eten. Milieucriteria

Nadere informatie

GOOD FOOD GOOD FOOD MONITOR VAN DE DUURZAME ONTWIKKELING

GOOD FOOD GOOD FOOD MONITOR VAN DE DUURZAME ONTWIKKELING GOOD FOOD GOOD FOOD MONITOR VAN DE DUURZAME ONTWIKKELING DRIEMAANDELIJKS NR 22 WINTER 2016 2 MONITOR VAN DE DUURZAME ONTWIKKELING N 2016/22 INHOUD Good Food: een goede strategie 03 Een multisectoraal platform

Nadere informatie

Betreft: Mogelijke onderwerping van de intercommunales aan de vennootschapsbelasting: impact op de intercommunales en op de gemeenten

Betreft: Mogelijke onderwerping van de intercommunales aan de vennootschapsbelasting: impact op de intercommunales en op de gemeenten ASSOCIATION DE LA VILLE ET DES COMMUNES DE LA REGION DE BRUXELLES-CAPITALE asbl VERENIGING VAN DE STAD EN DE GEMEENTEN VAN HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST vzw De heer Vincent VAN V QUICKENBORNE Vice-Eerste

Nadere informatie

ANIMATIES VOOR UW KLAS

ANIMATIES VOOR UW KLAS ANIMATIES VOOR UW KLAS VERENIGINGEN 1. APIS BRUOC SELLA Deze vereniging wil de stadsbewoners warm maken voor het milieu en mikt meer bepaald op stadsnatuureducatie. Als lesmateriaal maakt ze daarbij op

Nadere informatie

1819 B EL ONS. Zin om uw onderneming op te starten? Denk aan alles! ALLE INFO OM TE ONDERNEMEN IN BRUSSEL

1819 B EL ONS. Zin om uw onderneming op te starten? Denk aan alles! ALLE INFO OM TE ONDERNEMEN IN BRUSSEL Zin om uw onderneming op te starten? Denk aan alles! U hebt beslist een onderneming op te starten. Gefeliciteerd! Voor u ligt een gids in de vorm van een interactieve «checklist». Hierin worden een reeks

Nadere informatie

Projectoproep / Commemoraties 1914-18

Projectoproep / Commemoraties 1914-18 1. Algemene Informatie 1.1 Context Herdenkingsplechtigheden Eerste Wereldoorlog (1914-18) in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest Het Brussels Hoofdstedelijk Gewest maakt zich op voor de herdenking van honderd

Nadere informatie

Verantwoordelijke uitgever : Philippe Pivin, Belgische Onafhankelijkheidslaan 72-1081 Koekelberg. «Historisch Koekelberg»

Verantwoordelijke uitgever : Philippe Pivin, Belgische Onafhankelijkheidslaan 72-1081 Koekelberg. «Historisch Koekelberg» Verantwoordelijke uitgever : Philippe Pivin, Belgische Onafhankelijkheidslaan 72-1081 Koekelberg. «Historisch Koekelberg» «Historisch Koekelberg» in enkele cijfers Gewestelijke toelage : 11.000.000 Federale

Nadere informatie

Projectoproep 2015 Federaal Grootstedenbeleid "Familie in armoede in de stad" *** Reglement

Projectoproep 2015 Federaal Grootstedenbeleid Familie in armoede in de stad *** Reglement Projectoproep 2015 Federaal Grootstedenbeleid "Familie in armoede in de stad" *** Reglement Hoofdstuk 1: Doel van het reglement Artikel 1 Dit reglement bepaalt de doelstelling, de deelnemingsvoorwaarden,

Nadere informatie

MONITOR VAN DE DUURZAME ONTWIKKELING

MONITOR VAN DE DUURZAME ONTWIKKELING MONITOR VAN DE DUURZAME ONTWIKKELING DRIEMAANDELIJKS NR 21 ZOMER 2015 DOSSIER KRINGLOOPECONOMIE PAGE 2 MONITOR VAN DE DUURZAME ONTWIKKELING N 2015/21 INHOUD Aandacht voor de kringloopeconomie 03 Vorst,

Nadere informatie

MONITOR VAN DE DUURZAME ONTWIKKELING DRIEMAANDELIJKS NR 19 LENTE 2014 SPECIAL: TRANSITIESTEDEN BRUSSEL - WALLONIË. sociaal. learning by doing.

MONITOR VAN DE DUURZAME ONTWIKKELING DRIEMAANDELIJKS NR 19 LENTE 2014 SPECIAL: TRANSITIESTEDEN BRUSSEL - WALLONIË. sociaal. learning by doing. MONITOR VAN DE DUURZAME ONTWIKKELING DRIEMAANDELIJKS NR 19 LENTE 2014 SPECIAL: TRANSITIESTEDEN BRUSSEL - WALLONIË Samen leven creativiteit Openbare ruimte regeneratie educatie stad living lab transitie

Nadere informatie

DUURZAME ONTWIKKELING AAN EEN ENQUÊTE ONDERWORPEN

DUURZAME ONTWIKKELING AAN EEN ENQUÊTE ONDERWORPEN DUURZAME ONTWIKKELING AAN EEN ENQUÊTE ONDERWORPEN In juni 2005 hebben het BIM en de Vereniging de Brusselse gemeenten uitgenodigd op een samenkomst om ideeën over duurzame ontwikkeling uit te wisselen.

Nadere informatie

Steun aan jonge innovatieve ondernemingen

Steun aan jonge innovatieve ondernemingen Steun aan jonge innovatieve ondernemingen Reglement Oproep van mei 2013 A) Ondernemingen die in aanmerking komen Elke onderneming die aan volgende voorwaarden voldoet, kan zich, met oog op de toepassing

Nadere informatie

49188 BELGISCH STAATSBLAD 22.09.2008 MONITEUR BELGE

49188 BELGISCH STAATSBLAD 22.09.2008 MONITEUR BELGE 49188 BELGISCH STAATSBLAD 22.09.2008 MONITEUR BELGE Art. 3. Artikel 15 van hetzelfde besluit wordt vervangen als volgt : «Art. 15. De subsidies die ten bate van het Nationaal Geografisch Instituut zijn

Nadere informatie

I. Technische bepalingen

I. Technische bepalingen I. Technische bepalingen 1. Algemeen kader van de oproep De effecten van voeding op het milieu en gezondheid zijn zeer belangrijk. Leefmilieu Brussel wenst deze impact te verkleinen door te werken met

Nadere informatie

Handleiding ster 1: FairTradeAmbassadeurs. voor trekkersgroepen van FairTradeGemeenten

Handleiding ster 1: FairTradeAmbassadeurs. voor trekkersgroepen van FairTradeGemeenten Handleiding ster 1: FairTradeAmbassadeurs voor trekkersgroepen van FairTradeGemeenten 1 Inleiding Word een 5 sterren FairTradeGemeente Een gemeente die de titel FairTradeGemeente behaald heeft, komt in

Nadere informatie

DUURZAAM WIJKCONTRACT MAALBEEK

DUURZAAM WIJKCONTRACT MAALBEEK Gemeente Elsene Brussels Hoofdstedelijk Gewest DUURZAAM WIJKCONTRACT MAALBEEK Projectoproep ambachtslieden, ontwerpers en creatieve beroepen uit de Maalbeekwijk Publicatie : Januari 2016 Uiterste datum

Nadere informatie

Jongeren warm maken voor het ondernemerschap www.be-creative.be

Jongeren warm maken voor het ondernemerschap www.be-creative.be Jongeren warm maken voor het ondernemerschap www.be-creative.be Presentatiedossier Doel.be creative is een nationale wedstrijd die de ondernemersgeest bij jongeren wil aanwakkeren door hen de kans te geven

Nadere informatie

Culture market. 29 > 30.08.2014 Nederlandse versie

Culture market. 29 > 30.08.2014 Nederlandse versie Culture market 29 > 30.08.2014 Nederlandse versie INHOUD 19.02.2014 presentatie inhoud deelneming organisatie BRUSSELS CREATIVE FORUM : een project voor Brussel presentatie CULTUREEL BORRELEN IN BRUSSEL

Nadere informatie

Exemplarité en gestion de la flotte dans le cadre du plan de déplacements d entreprise PART 2. Voorbeeldgedrag vlootbeheer in het bedrijfsvervoerplan

Exemplarité en gestion de la flotte dans le cadre du plan de déplacements d entreprise PART 2. Voorbeeldgedrag vlootbeheer in het bedrijfsvervoerplan Exemplarité en gestion de la flotte dans le cadre du plan de déplacements d entreprise PART 2 Voorbeeldgedrag vlootbeheer in het bedrijfsvervoerplan 1 Verplichte bedrijfsvervoerplannen VERPLICHTING VOOR

Nadere informatie

verzekering vrijwilligerswerk

verzekering vrijwilligerswerk verzekering vrijwilligerswerk Inleiding Vrijwilligerswerk is niet weg te denken uit onze samenleving. Het vult het werk van beroepskrachten perfect aan en het verhoogt de onderlinge solidariteit in de

Nadere informatie

DUURZAME MINI-ONDERNEMING OP SCHOOL

DUURZAME MINI-ONDERNEMING OP SCHOOL DUURZAME MINI-ONDERNEMING OP SCHOOL Groupe One Een mini-onderneming is, zoals de naam al aangeeft, een heuse onderneming op kleine schaal, geënt op het model van een coöperatieve vennootschap. In de middelbare

Nadere informatie

Opleiding 2009-2010 Adviseur in ecorenovatie

Opleiding 2009-2010 Adviseur in ecorenovatie Opleiding 2009-2010 Adviseur in ecorenovatie Kandidatuuroproep Adviseur worden in eco-renovatie In Europa is de bouwsector een van de grootste verbruikers van de natuurlijke rijkdommen, de energie en het

Nadere informatie

Basisbeginselen : Brusselse ecologische economische en sociale cooperatieve. Contact

Basisbeginselen : Brusselse ecologische economische en sociale cooperatieve. Contact Brusselse ecologische economische en sociale cooperatieve BEES Coop is een project voor een coöperatieve, participatieve en niet commerciële supermarkt. Het iniatief wordt gedragen door burgers die een

Nadere informatie

Projectoproep Kankerplan Actie 24 : Wetenschappelijke analyse in de onco-geriatrie

Projectoproep Kankerplan Actie 24 : Wetenschappelijke analyse in de onco-geriatrie B Projectoproep Kankerplan Actie 24 : Wetenschappelijke analyse in de onco-geriatrie Inleiding Deze projectoproep kadert binnen de verderzetting van Actie 24 van het Kankerplan: Steun aan pilootprojecten

Nadere informatie

LID WORDEN VAN DE KINDERRECHTENCOALITIE 1

LID WORDEN VAN DE KINDERRECHTENCOALITIE 1 LID WORDEN VAN DE KINDERRECHTENCOALITIE 1 INHOUD 1. Wat is de kinderrechtencoalitie? 2. Wederzijdse verwachtingen Kinderrechtencoalitie - leden 2.1 Aanbod aan de leden 2.2. Verwachtingen t.a.v. de leden

Nadere informatie

16002 MONITEUR BELGE 21.03.2007 BELGISCH STAATSBLAD

16002 MONITEUR BELGE 21.03.2007 BELGISCH STAATSBLAD 16002 MONITEUR BELGE 21.03.2007 BELGISCH STAATSBLAD Art. 2. Ces 342,5 agents sont répartis de la manière suivante : Personnel de niveau A : 112,5. Personnel de niveau B : 32,5. Personnel de niveau C :

Nadere informatie

Thuis in de Stad -prijs 2011. Inschrijvingsformulier. Digitaal opsturen naar info@thuisindestad.be U krijgt een ontvangstmelding

Thuis in de Stad -prijs 2011. Inschrijvingsformulier. Digitaal opsturen naar info@thuisindestad.be U krijgt een ontvangstmelding Thuis in de Stad -prijs 2011 20060623-1 Inschrijvingsformulier Digitaal opsturen naar info@thuisindestad.be U krijgt een ontvangstmelding Waarvoor dient dit formulier? Met dit formulier dingt u mee naar

Nadere informatie

Projectoproep 2013. Distributiesystemen die verpakkingen in de handel verminderen in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest

Projectoproep 2013. Distributiesystemen die verpakkingen in de handel verminderen in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest Projectoproep 2013 Distributiesystemen die verpakkingen in de handel verminderen in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest Kandidatuur in te dienen uiterlijk op 19 augustus 2013 om 16u bij: Leefmilieu Brussel

Nadere informatie

DE STER VAN DE BELGISCHE KEUKEN Culinair vuurwerk met Belgische topingrediënten.

DE STER VAN DE BELGISCHE KEUKEN Culinair vuurwerk met Belgische topingrediënten. DE STER VAN DE BELGISCHE KEUKEN Culinair vuurwerk met Belgische topingrediënten. Artikel 1: De wedstrijd De organisatie van de wedstrijd De Ster van de Belgische keuken ligt bij de vzw De Meesterkoks van

Nadere informatie

inspireren en innoveren in MVO

inspireren en innoveren in MVO inspireren en innoveren in MVO Inleiding Gert Van Eeckhout Beleidsondersteuner MVO - Departement WSE Wat is MVO? Waarom MVO? Beleidslijnen Vlaamse overheid MVO? een proces waarbij ondernemingen vrijwillig

Nadere informatie

Le Moniteur du DUURZAME ONTWIKKELING

Le Moniteur du DUURZAME ONTWIKKELING M O N I T O R V A N D E Le Moniteur du DUURZAME ONTWIKKELING DRIEMAANDELIJKS NR 18 WINTER 2014 SPECIAL - AGENDA 21 BLZ 2 MONITOR VAN DE DUURZAME ONTWIKKELING N 2013/18 INHOUD Agenda Iris 21: samen voor

Nadere informatie

De Punt broedplaats voor ondernemers met aandacht voor mens en milieu. Willem Lutjeharms 16 februari 2011

De Punt broedplaats voor ondernemers met aandacht voor mens en milieu. Willem Lutjeharms 16 februari 2011 De Punt broedplaats voor ondernemers met aandacht voor mens en milieu. Willem Lutjeharms 16 februari 2011 1 Publiek-private samenwerking 1.1 Ontstaan en evolutie - Faillissement Trefil-Arbed 1993 - Oprichting

Nadere informatie

SAMENWERKING OVER DE GEMEENTEGRENZEN HEEN

SAMENWERKING OVER DE GEMEENTEGRENZEN HEEN SAMENWERKING OVER DE GEMEENTEGRENZEN HEEN Met 156 FairTradeGemeenten (november 2014) en nog eens 75 gemeenten op weg naar de titel is de campagne na 10 jaar nog steeds volop op gang. Al deze trekkersgroepen

Nadere informatie

PEDAGOGISCHE LEERMIDDELEN

PEDAGOGISCHE LEERMIDDELEN PEDAGOGISCHE LEERMIDDELEN Sinds vele jaren ontwikkelt Leefmilieu Brussel pedagogisch materiaal ten dienste van het onderwijzend personeel. Hiermee kunnen zij het thema 'leefmilieu' in hun lessen integreren

Nadere informatie

Competentiemanagement bij de federale overheid

Competentiemanagement bij de federale overheid Competentiemanagement bij de federale overheid Competentieprofielen Basis Leidinggevend A4 December 2009 LEIDINGGEVEND A4 1/ BASISPROFIEL Tabel informatie begrijpen taken Taken uitvoeren Leidinggevend

Nadere informatie

DUURZAAM WIJKCONTRACT MAALBEEK

DUURZAAM WIJKCONTRACT MAALBEEK Gemeente Elsene Brussels Hoofdstedelijk Gewest DUURZAAM WIJKCONTRACT MAALBEEK Projectoproep voor bewoners «Mijn Plant-aardige Wijk» 0% asfalt 100% groen vergroening van de wijk groen- blauw netwerk duurzame

Nadere informatie

Wij vinden het erg fijn dat u geïnteresseerd bent in onze visie en ambities.

Wij vinden het erg fijn dat u geïnteresseerd bent in onze visie en ambities. N e e r, 2 6 m e i 2 0 1 0 Visie & Beleid Beste lezer, Wij vinden het erg fijn dat u geïnteresseerd bent in onze visie en ambities. Indien u opmerkingen, suggesties of vragen heeft, laat ons dit weten.

Nadere informatie

BELGISCH STAATSBLAD 15.07.2014 MONITEUR BELGE

BELGISCH STAATSBLAD 15.07.2014 MONITEUR BELGE 53805 BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST [C 2014/31492] 10 JUNI 2014. Ministerieel besluit tot vaststelling van de typeinhoud en de algemene uitvoeringsmodaliteiten van de energieaudit opgelegd door het Besluit

Nadere informatie

AEDIFICAS FOUNDATION PRIJS 2015 Kandidaatstelling

AEDIFICAS FOUNDATION PRIJS 2015 Kandidaatstelling AEDIFICAS FOUNDATION PRIJS 2015 Kandidaatstelling De Confederatie Bouw heeft een Stichting van openbaar nut mede opgericht AEDIFICAS FOUNDATION met als doel het mecenaat van de bouwbedrijven te promoten

Nadere informatie

HYBRIDE KOOKWORKSHOPS VOOR INWONERS UIT ALLE HOEKEN VAN DE WERELD

HYBRIDE KOOKWORKSHOPS VOOR INWONERS UIT ALLE HOEKEN VAN DE WERELD HYBRIDE KOOKWORKSHOPS VOOR INWONERS UIT ALLE HOEKEN VAN DE WERELD Bouillon Malibran Hoe verenig je smaken uit verre landen en korte ketens? Diversiteit en samenleven? Vernieuwing en traditie? Het plezier

Nadere informatie

Wegwijs in het Europees Vluchtelingenfonds

Wegwijs in het Europees Vluchtelingenfonds Wegwijs in het Europees Vluchtelingenfonds Zoeken naar huisvesting Minderjarigen Juridische bijstand Opleidingen Werk zoeken Psychologische hulp Verantwoordelijke uitgever: Isabelle Küntziger Redactie:

Nadere informatie

COMMUNICATIE. fiche VADEMECUM VAN DE DUURZAME WIJKEN. Waarom communiceren?

COMMUNICATIE. fiche VADEMECUM VAN DE DUURZAME WIJKEN. Waarom communiceren? fiche 9 DE COMMUNICATIE VADEMECUM VAN DE DUURZAME WIJKEN In een dynamiek zoals die van de Duurzame Wijken, die erop gericht is de bewoners samen te brengen rond een gemeenschappelijk project, vormt communicatie

Nadere informatie

Brussels Smart Cities Andere Europese financiering voor Brusselse Smart Cities

Brussels Smart Cities Andere Europese financiering voor Brusselse Smart Cities Brussels Smart Cities Andere Europese financiering voor Brusselse Smart Cities Camille LEPINAY, VSGB 4/12/2014 Association de la Ville et des Communes de la Région de Bruxelles-Capitale asbl Vereniging

Nadere informatie

Indicatorenfiche: prioriteit 2

Indicatorenfiche: prioriteit 2 INTERVENTIELOGICA INTERREG 5 In de verordeningen voor de periode 2014-2020 legt de Europese Commissie de nadruk op de interventielogica van de s en op het belang van de selectie van de resultaat- en realisatiegebonden

Nadere informatie

33662 BELGISCH STAATSBLAD 02.07.2008 MONITEUR BELGE

33662 BELGISCH STAATSBLAD 02.07.2008 MONITEUR BELGE 33662 BELGISCH STAATSBLAD 02.07.2008 MONITEUR BELGE MINISTERIE VAN HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST N. 2008 2191 [C 2008/31345] 19 JUNI 2008. Besluit van de Brusselse Hoofdstedelijke Regering tot vaststelling

Nadere informatie

TRANSPARANTIEVERSLAG 2013

TRANSPARANTIEVERSLAG 2013 TRANSPARANTIEVERSLAG 2013 1. Inleiding Dit verslag bevat de informatie zoals bepaald in artikel 15 van de wet van 22 juli 1953 houdende de oprichting van een Instituut van de Bedrijfsrevisoren, aangepast

Nadere informatie

WORKSHOP DOELGROEP. Lager Onderwijs 3 e graad. Secundair Onderwijs 1 e graad 2 e graad 3 e graad 4 e graad. Type ASO TSO BSO KSO

WORKSHOP DOELGROEP. Lager Onderwijs 3 e graad. Secundair Onderwijs 1 e graad 2 e graad 3 e graad 4 e graad. Type ASO TSO BSO KSO WORKSHOP NAAM ORGANISATIE TITEL WORKSHOP STUDIO GLOBO Aan Tafel! DOELGROEP Lager Onderwijs 3 e graad Secundair Onderwijs 1 e graad 2 e graad 3 e graad 4 e graad Type ASO TSO BSO KSO DBSO BuSO KORTE OMSCHRIJVING

Nadere informatie

Opening Customer Centers Persconferentie Berchem, Gent, Liège 2 april 2014

Opening Customer Centers Persconferentie Berchem, Gent, Liège 2 april 2014 Opening Customer Centers Persconferentie Berchem, Gent, Liège 2 april 2014 AGENDA 10u15 10u30 11u15 11u45 12u00 12u30 Onthaal Introductie Onze lokale strategie Customer Center in Berchem door Hilde Wuyts,

Nadere informatie

Veelgestelde vragen. Algemeen. 1. Waarom is de IGNITE Award opgezet?

Veelgestelde vragen. Algemeen. 1. Waarom is de IGNITE Award opgezet? Veelgestelde vragen Algemeen 1. Waarom is de IGNITE Award opgezet? Nederland kent naar schatting tussen de 3000 en 4000 social enterprises, een relatief kleine maar groeiende sector, met groot potentieel.

Nadere informatie

DE STER VAN DE BELGISCHE KEUKEN Culinair vuurwerk met Belgische topingrediënten.

DE STER VAN DE BELGISCHE KEUKEN Culinair vuurwerk met Belgische topingrediënten. DE STER VAN DE BELGISCHE KEUKEN Culinair vuurwerk met Belgische topingrediënten. Artikel 1: De wedstrijd De organisatie van de wedstrijd De Ster van de Belgische keuken ligt bij de vzw De Meesterkoks van

Nadere informatie

WIN ALS EERSTE THE BLUE HOUSE

WIN ALS EERSTE THE BLUE HOUSE WIN ALS EERSTE THE BLUE HOUSE PRIJS VOOR DUURZAAM & BETAALBAAR BOUWEN THE BLUE HOUSE / PRIJS VOOR DUURZAAM & BETAALBAAR BOUWEN Duurzaam bouwen gaat verder dan wat zonnepanelen hier en wat warmtepompen

Nadere informatie

artikel SUSTAINGRAPH TECHNISCH ARTIKEL

artikel SUSTAINGRAPH TECHNISCH ARTIKEL SUSTAINGRAPH TECHNISCH ARTIKEL SUSTAINGRAPH is een Europees project, gericht (op het verbeteren van) de milieuprestaties van Europese Grafimediabedrijven binnen de productlevenscyclus van hun grafimedia

Nadere informatie

Studiedag Duurzame Ontwikkeling

Studiedag Duurzame Ontwikkeling Studiedag Duurzame Ontwikkeling Wanneer je een schip wilt bouwen, breng dan geen mensen bij elkaar om hout aan te slepen, werktekeningen te maken, taken te verdelen en werk te plannen, maar leer de mensen

Nadere informatie

REGELS. Onderstreep de pluralisvorm in de zin.

REGELS. Onderstreep de pluralisvorm in de zin. 61 61 REGELS 1 Onderstreep de pluralisvorm in de zin. 1 Ik woon met mijn gezin in een rijtjeshuis met vier slaapkamers. 2 De vijf appartementen in deze flat zijn heel klein. 3 Hij heeft een groot huis

Nadere informatie

Toerisme voor iedereen in Picardië: het label Tourisme et Handicap

Toerisme voor iedereen in Picardië: het label Tourisme et Handicap Toerisme voor iedereen in Picardië: het label Tourisme et Handicap I. Inventaris, context en achtergrond Vrij op vakantie kunnen gaan en sport en recreatie bedrijven is een zeer belangrijke factor voor

Nadere informatie

Project "COPRODUCTIE MET DE JONGEREN" 2015-2016. Duurzaam Wijkcontract 'Rond Leopold II' Kandidatuurdossier

Project COPRODUCTIE MET DE JONGEREN 2015-2016. Duurzaam Wijkcontract 'Rond Leopold II' Kandidatuurdossier Gemeente Sint-Jans-Molenbeek Afdeling van Stedelijke Ontwikkeling - Met de steun van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest Duurzaam Wijkcontract Rond Leopold II Project "COPRODUCTIE MET DE JONGEREN" 2015-2016

Nadere informatie

De FOD Economie informeert u! De innovatiepremie. Een creatieve werknemer belonen? Ja! Dankzij de fiscale vrijstelling van de innovatiepremies

De FOD Economie informeert u! De innovatiepremie. Een creatieve werknemer belonen? Ja! Dankzij de fiscale vrijstelling van de innovatiepremies De FOD Economie informeert u! De innovatiepremie Een creatieve werknemer belonen? Ja! Dankzij de fiscale vrijstelling van de innovatiepremies De innovatiepremie Een creatieve werknemer belonen? Ja! Dankzij

Nadere informatie

De stuurgroep overlegt maandelijks. De coördinator zit de vergadering voor.

De stuurgroep overlegt maandelijks. De coördinator zit de vergadering voor. VIJF JAAR YOT [april 2002 april 2007] I. SITUATIE EN EVOLUTIE 2002-2007 A. Structuur 1. OVERLEGSTRUCTUUR a. DE STUURGROEP Na de realisatie van het architectuurproject in april 2002, krijgt de bestaande

Nadere informatie

Provinciale netwerkdag. ONTDEK DE CHEMIE VAN ONDERNEMEN 2 oktober 2014

Provinciale netwerkdag. ONTDEK DE CHEMIE VAN ONDERNEMEN 2 oktober 2014 Provinciale netwerkdag ONTDEK DE CHEMIE VAN ONDERNEMEN 2 oktober 2014 ACTIVITEITENCOÖPERATIE Doel: werkzoekenden coachen naar zelfstandig ondernemerschap in hoofdberoep Organisatie erkend en gesubsidieerd

Nadere informatie

DOSSIER VOOR LENINGAANVRAAG BRUSOC

DOSSIER VOOR LENINGAANVRAAG BRUSOC DOSSIER VOOR LENINGAANVRAAG BRUSOC Microkrediet Deze vragenlijst is bestemd voor personen die een economische activiteit wensen te ontwikkelen onder het statuut van zelfstandige als hoofdberoep of bijberoep.

Nadere informatie

Projectoproep. Gericht aan de schuldbemiddelingssector. Innoverende projecten of nieuwe initiatieven inzake preventie van overmatige schuldenlast

Projectoproep. Gericht aan de schuldbemiddelingssector. Innoverende projecten of nieuwe initiatieven inzake preventie van overmatige schuldenlast Projectoproep Gericht aan de schuldbemiddelingssector Innoverende projecten of nieuwe initiatieven inzake preventie van overmatige schuldenlast Uiterste datum voor het indienen van de projecten : 6 juli

Nadere informatie

Activeer de Eigen Kracht van uw burgers; begin bij uw professionals!

Activeer de Eigen Kracht van uw burgers; begin bij uw professionals! Zelfredzaamheid en burgerparticipatie worden steeds belangrijker in het publieke domein. Deze nieuwe manier van omgaan met burgers stelt nieuwe eisen aan uw professionals. Van hen wordt steeds nadrukkelijker

Nadere informatie

Indien uw project geselecteerd wordt, krijgt u ongeveer 6 sessies coaching verspreid over de periode januari 2016 december 2016.

Indien uw project geselecteerd wordt, krijgt u ongeveer 6 sessies coaching verspreid over de periode januari 2016 december 2016. VERZOEK COACHING IN MANAGEMENT UW PROJECTVOORSTEL MAN-378 Elke groep die de ondersteuning van een coach wenst te genieten voor zijn project dient in het gedetailleerde beschrijving van het project op te

Nadere informatie

tekst voor voorbereiding forum visie

tekst voor voorbereiding forum visie + Vlaams Netwerk van verenigingen waar armen het woord nemen vzw Aromagebouw / Vooruitgangstraat 323 bus 6 (3 de verdieping) / 1030 Brussel / tel. 02-204 06 50 / fax : 02-204 06 59 info@vlaams-netwerk-armoede.be

Nadere informatie

ASSOCIAZIONE SEED. Lokaal, Europees, Internationaal

ASSOCIAZIONE SEED. Lokaal, Europees, Internationaal www.socialbiz.eu Sociale Onderneming Informatiefiche ASSOCIAZIONE SEED (ZWITSERLAND) Opgericht in 2007 Rechtsvorm Sector Werkgebied Sector Website Vereniging Dienstverlener voor sociale verenigingen/sociaal

Nadere informatie

Iedere handelaar die werk maakt van zijn of haar etalage komt in aanmerking.

Iedere handelaar die werk maakt van zijn of haar etalage komt in aanmerking. Reglement Roeselare Awards Art. 1. Organisatie. De organisatie van de Roeselare Awards wordt verzekerd door het bestuur van de vzw Roeselare Awards. De Roeselare Awards worden jaarlijks uitgereikt op de

Nadere informatie

Functionaliteitseconomie: Hefboom voor duurzame ontwikkeling in België? Samenvatting. Federale Raad voor Duurzame Ontwikkeling

Functionaliteitseconomie: Hefboom voor duurzame ontwikkeling in België? Samenvatting. Federale Raad voor Duurzame Ontwikkeling Functionaliteitseconomie: Hefboom voor duurzame ontwikkeling in België? Samenvatting Federale Raad voor Duurzame Ontwikkeling 1 P a g i n a F u n c t i o n a l i t e i t s e c o n o m i e : h e f b o o

Nadere informatie

Forum voor een duurzame ontwikkeling in de Brusselse gemeenten

Forum voor een duurzame ontwikkeling in de Brusselse gemeenten Forum voor een duurzame ontwikkeling in de Brusselse gemeenten Projectoproep Agenda Iris 21 Verslag van de workshop van 28 september 2007 rond methodologische begeleiding Opmerkingen en vragen met betrekking

Nadere informatie

Beste ondernemer, hoe ziet uw zaak eruit in 2025?

Beste ondernemer, hoe ziet uw zaak eruit in 2025? Beste ondernemer, hoe ziet uw zaak eruit in 2025? Het detailhandelslandschap evolueert snel. Internet is alomtegenwoordig. Sociale media, e-commerce, m-commerce, etc. zetten de klassieke, fysieke detailhandelszaken

Nadere informatie

KANDIDAATSDOSSIER. Projectrekening Streekfonds Een Hart voor Limburg

KANDIDAATSDOSSIER. Projectrekening Streekfonds Een Hart voor Limburg Een Hart voor Limburg streekfonds beheerd door de Koning Boudewijnstichting HERCKENRODESINGEL 10 B-3500 HASSELT TEL +32-11-87 85 99 FAX +32-11-87 85 57 WWW.EENHARTVOORLIMBURG.BE EENHARTVOORLIMBURG@CONCENTRA.BE

Nadere informatie

MEDEZEGGENSCHAP EN SUCCESFACTOREN. Ruysdael onderzoek 2015

MEDEZEGGENSCHAP EN SUCCESFACTOREN. Ruysdael onderzoek 2015 MEDEZEGGENSCHAP EN SUCCESFACTOREN Ruysdael onderzoek 2015 Succes maak je samen Ruysdael is gespecialiseerd in innovatie van mens en organisatie. Vanuit de overtuiging dat je samen duurzame meerwaarde creëert.

Nadere informatie

Opleiding Duurzaam gebouw:

Opleiding Duurzaam gebouw: Opleiding Duurzaam gebouw: Energiebeheer (energieverantwoordelijke) Leefmilieu Brussel Functie en rol van de energieverantwoordelijke Emmanuel Hecquet ICEDD Opleiding Duurzame gebouwen: ENERGIE Module

Nadere informatie

De energiedimensie in het werk van het Netwerk Wonen BRUFoDébat 19/06/2014. Henry Devondel Cleo Swinnen

De energiedimensie in het werk van het Netwerk Wonen BRUFoDébat 19/06/2014. Henry Devondel Cleo Swinnen De energiedimensie in het werk van het Netwerk Wonen BRUFoDébat 19/06/2014 Henry Devondel Cleo Swinnen INHOUD [1] Historiek van het Netwerk Wonen [2] Huidige samenstelling [3] Belangrijkste activiteiten

Nadere informatie

Formulier voor de aanvraag van een gerichte subsidie

Formulier voor de aanvraag van een gerichte subsidie Formulier voor de aanvraag van een gerichte subsidie Participatieve Duurzame Wijken 2013-15 Gelieve dit naar behoren ingevulde formulier en de bijlagen, uiterlijk op 3 februari 2014 per e-mail terug te

Nadere informatie

Les 5: Sociaal ondernemen

Les 5: Sociaal ondernemen Les 5: Sociaal ondernemen praktisch theoretisch Vakken Nederlands, Moraalleer, Cultuurwetenschappen, Economie, Godsdienst, Maatschappelijke Vorming, Project Algemene Vakken. Doelstellingen en eindtermen

Nadere informatie

Luc Van den Brande Laten we samen aan Europa bouwen

Luc Van den Brande Laten we samen aan Europa bouwen Luc Van den Brande Laten we samen aan Europa bouwen Inhoud Mijn overtuigingen 2 Mijn prioriteiten 3 Bakens voor morgen 8 Laten we samen aan Europa bouwen 1 Mijn overtuigingen Mijn overtuigingen Een Europa,

Nadere informatie

MONITOR VAN DE DUURZAME ONTWIKKELING DRIEMAANDELIJKS NR 20 WINTER 20 14

MONITOR VAN DE DUURZAME ONTWIKKELING DRIEMAANDELIJKS NR 20 WINTER 20 14 MONITOR VAN DE DUURZAME ONTWIKKELING DRIEMAANDELIJKS NR 20 WINTER 20 14 SPECIAAL NUMMER OCMW PAGE 2 MONITOR VAN DE DUURZAME ONTWIKKELING N 2014/20 INHOUD Is duurzame ontwikkeling ook mogelijk in de sociale

Nadere informatie

Vlaams Parlement - Vragen en Antwoorden - Nr.8 - Mei 2008-179-

Vlaams Parlement - Vragen en Antwoorden - Nr.8 - Mei 2008-179- Vlaams Parlement - Vragen en Antwoorden - Nr.8 - Mei 2008-179- VLAAMS PARLEMENT SCHRIFTELIJKE VRAGEN FRANK VANDENBROUCKE VICEMINISTER-PRESIDENT VAN DE VLAAMSE REGERING, VLAAMS MINISTER VAN WERK, ONDERWIJS

Nadere informatie

EEN GOED IDEE - DOE ER IETS MEE

EEN GOED IDEE - DOE ER IETS MEE Naast het winnen van startkapitaal was het vooral de media-aandacht die ons aan tafel bracht met de juiste investeerders. Wij wilden ondernemen en hadden meer dan 20 ideeën. Bizidee hielp ons focussen

Nadere informatie

Buiten Gewone Buurt. Voor bewoners die zich engageren voor hun buurt of dorp. Projectoproep

Buiten Gewone Buurt. Voor bewoners die zich engageren voor hun buurt of dorp. Projectoproep Buiten Gewone Buurt Voor bewoners die zich engageren voor hun buurt of dorp Dien een dossier in vóór 12/10/2009 Projectoproep Wil u, samen met andere buurt- of dorpsbewoners, het initiatief nemen om het

Nadere informatie

Serie handleidingen. "LbD4All" ("Leren door Ontwikkeling voor iedereen") AUTHENTICITEIT. Door Kristina Henriksson, Päivi Mantere & Irma Manti

Serie handleidingen. LbD4All (Leren door Ontwikkeling voor iedereen) AUTHENTICITEIT. Door Kristina Henriksson, Päivi Mantere & Irma Manti Serie handleidingen "LbD4All" ("Leren door Ontwikkeling voor iedereen") AUTHENTICITEIT Door Kristina Henriksson, Päivi Mantere & Irma Manti Deze publicatie werd gefinancierd door de Europese Commissie.

Nadere informatie

Werkbemiddeling voor ex-gedetineerden. BAKboord ziet ex-gedetineerden met andere ogen.

Werkbemiddeling voor ex-gedetineerden. BAKboord ziet ex-gedetineerden met andere ogen. Werkbemiddeling voor ex-gedetineerden BAKboord ziet ex-gedetineerden met andere ogen. Ooit gedacht een ex-gedetineerde aan te nemen? In eerste instantie denk je er niet zo snel aan als je kiest voor maatschappelijk

Nadere informatie

Voorstelling Onafhankelijk leven

Voorstelling Onafhankelijk leven Voorstelling Onafhankelijk leven Inhoudsopgave 1. Wat is Onafhankelijk leven?... 3 2. Waarom is Onafhankelijk Leven belangrijk?... 4 3.1. Met een persoonlijk assistentie budget (PAB) kan je onafhankelijk

Nadere informatie

OPLEIDING ENERGIEADVISEUR 2009 VOOR DE WOONSECTOR

OPLEIDING ENERGIEADVISEUR 2009 VOOR DE WOONSECTOR OPLEIDING ENERGIEADVISEUR 2009 VOOR DE WOONSECTOR INLEIDING Rekening houden met het energetisch aspect bij investeringen, renovaties of het dagelijks beheer in gebouwen is vandaag een prioriteit geworden.

Nadere informatie

Team building. Seminaries. The Classic One Team spirit To build a real team

Team building. Seminaries. The Classic One Team spirit To build a real team Seminaries The Classic One Team spirit The Classic One The Classic One is het teambuiding seminarie dat voor alle mogelijke teams toepasselijk is. Het vertrekpunt is team spirit. Het seminarie is gespreid

Nadere informatie

Inclusief onderwijs Maak het vanzelfsprekend!

Inclusief onderwijs Maak het vanzelfsprekend! 1 Projectoproep Inclusief onderwijs Maak het vanzelfsprekend! Deelnemingsformulier 2015 Hart voor Handicap streeft naar een warme en inclusieve samenleving. Een samenleving waar iedereen van tel is. Een

Nadere informatie

Transition Town Castricum filmavond 19 mei 2011. Visie op voedsel

Transition Town Castricum filmavond 19 mei 2011. Visie op voedsel Transition Town Castricum filmavond 19 mei 2011 Visie op voedsel WAT KAN IK IK DOEN? Cursus Permacultuur organiseren in Castricum en zelf meedoen Seizoenbewuster kopen Zinvolle planten in de tuin en beter

Nadere informatie

Nieuwe Energiepremies 2007. «Om onze energierekening te verlichten en het klimaat te beschermen!»

Nieuwe Energiepremies 2007. «Om onze energierekening te verlichten en het klimaat te beschermen!» PERSCONFERENTIE 17 JANUARI 2007 Evelyne Huytebroeck Brusselse Minister van Leefmilieu en Energie Nieuwe Energiepremies 2007 «Om onze energierekening te verlichten en het klimaat te beschermen!» 1 Context

Nadere informatie

Naar een optimale relatie tussen mens en werk

Naar een optimale relatie tussen mens en werk Naar een optimale relatie tussen mens en werk Wij optimaliseren de mens-werkrelatie In een veranderende omgeving kan uw bedrijf of organisatie niet achterblijven. Meer dan ooit wordt u uitgedaagd om de

Nadere informatie