Groeien tegen. het ONDERNEMERS. de crisis in Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen NR UTRECHT E.O.

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Groeien tegen. het ONDERNEMERS. de crisis in WWW.ONDERNEMERSBELANG.NL. Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen NR. 3 2010 UTRECHT E.O."

Transcriptie

1 NR het ONDERNEMERS UTRECHT E.O. B E L A N G Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen Groeien tegen de crisis in Provincie Utrecht helpt milieubewuste ondernemer op weg Netjes schilderen, mooi inrichten Vrouw in Zaken geeft zakelijk succes een kleurtje Accountants willen grotere rol in maatschappelijk debat

2 het ONDERNEMERS B E L A N G Het Ondernemersbelang van Utrecht verschijnt vijf keer per jaar. Zevende jaargang, nummer 3, 2010 OPLAGE exemplaren COVERFOTO Willem Lageweg, MVO Nederland Fotografie: Ruud Voest UITGEVER Jelte Hut Novema Uitgevers BV Postbus AA Grootegast Weegbree ES Grootegast T F EINDREDACTIE Myra taal&tekst T M BLADMANAGER Daniël Stalman T VORMGEVING VDS Vormgeving, Drachten DRUK Scholma Druk, Bedum FOTOGRAFIE Jur Engelchor Marco Magielse Ruud Voest Blinkfotografie REDACTIE Rick van den Burg (Paapstvandam) Harry van Dam (Paapstvandam) Toon van Driel (strip) Myra Eeken-Hermans (eindredactie) Baart Koster (Koster teksten) Jeroen Kuypers Jelmer van Nimwegen Erik van Raalte (landelijk), Pam van Vliet (columniste) Inhoud MVO-BEDRIJVEN GROEIEN TEGEN DE CRISIS IN! Het goede beloont zichzelf. Ondernemers en managementteams die hun bedrijf op een Maatschappelijk Verantwoorde koers houden, zien min of meer tot hun eigen verbazing dat ze in de crisisjaren groeien. MVO Nederland is niet verbaasd, want al 6 jaar informeert en stimuleert zij bedrijven om te denken en te doen van uit de drie P s: Planet, People, Profit. En die laatste factor geeft nu de doorslag. Logisch, want in het bedrijfsleven gaat het uiteindelijk toch om... geld verdienen. En met MVO gaat dat beter, zo blijkt nu. PROVINCIE UTRECHT HELPT MILIEUBEWUSTE ONDERNEMER OP WEG De meeste bedrijven doen tegenwoordig iets aan energiebesparing of duurzaam inkopen maar zijn nog ver verwijderd van een volledig klimaatneutrale bedrijfsvoering. Voor veel ondernemers in het MKB is klimaatneutraliteit waarschijnlijk ook een doel dat pas over decennia bereikt kan worden en dan nog slechts tegen aanzienlijke kosten. In werkelijkheid ligt het zowel in de tijd als in de kosten veel dichter bij. In de provincie Utrecht bewijzen inmiddels tientallen bedrijven en instellingen dat een klimaatneutrale bedrijfsvoering een haalbaar doel is. Zij zijn de koplopers in het twee jaar geleden door de provinciale overheid opgestarte project Op Kop. Projectleider Sjarka Bakker vertelt. NETJES SCHILDEREN, MOOI INRICHTEN Schilderwerk, stoffering, zonwering en vastgoedzorg zijn in goede handen bij Maasmond. Al meer dan honderd jaar bekwaam met kwast en verf en decennia lang gespecialiseerd in projectinrichting. De vier vestigingen in Nederland houden veel gerenommeerde bedrijven strak in de verf en netjes in de spullen. Van voetbalstadion tot grachtenpand, van ziekenhuis tot Ministerie. VROUW IN ZAKEN GEEFT ZAKELIJK SUCCES EEN KLEURTJE Vrouwen doen er langer over dan mannen eer ze de stap naar het zelfstandig ondernemerschap zetten, maar zijn vervolgens op hun manier wel meer succesvol. Er gaan bijvoorbeeld aanzienlijk minder vrouwelijke dan mannelijke ondernemers failliet. Die langere en betere voorbereiding moet dan wel optimaal worden gefaciliteerd. Vrouw in Zaken is een non-profitorganisatie die de meest talentvolle en kleurrijke kandidates met training, coaching en opleiding helpt de overstap van loondienst naar ondernemerschap zo perfect mogelijk te laten maken. ISSN: ADRESWIJZIGINGEN Adreswijzigingen, veranderingen van contactpersoon of afmeldingen kunt u per mail doorgeven aan Tiny Klunder, Vermeldt svp ook de editie er bij, die vindt u bovenaan in het colofon. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of overgenomen zonder schriftelijke toestemming van de uitgever. De uitgever kan niet aansprakelijk worden gesteld voor de inhoud van de advertenties. 02 het ONDERNEMERS BELANG

3 Column En verder Boekencontrole 04 Nieuws 05 Column Arjen Keijzer 07 Nieuws Meerbusiness Utrecht 10 Rabobank verzacht de overgang naar duurzaamheid 15 Studiekostenbeding 17 Het antwoord is: Ja 20 Ondernemerspanel: Kan een kleinere overheid slagvaardig zijn? 22 Een vertrouwde naam met een verrassende slagkracht 25 Gebruikte meubelen niet te onderscheiden van nieuwe 26 Einddoelen blijken altijd nieuwe beginpunten 30 Digitalisering van documentprocessen loont aanzienlijk 32 Een GIBO-fiscalist betaalt zichzelf terug In het hartkatern Accountants willen grotere rol spelen in maatschappelijk debat Toen de Deeltijd WW werd ingevoerd wilde het ministerie van elk bedrijf dat werktijdverkorting aanvroeg een accountantsverklaring vragen. Het waren de NIVRA en de NOvAA die deze eis van tafel kregen. Beide organisaties hebben inmiddels besloten te fuseren tot de Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants. - OCA: specialist in halen van gestelde re-integratietargets - Quinto Groep gaat zowel in de breedte als de diepte - MKB bedrijven hebben baat bij Sportstroom De ZZP er is een ondernemer! De Zelfstandige Zonder Personeel (de ZZP er) is op dit moment de snelst groeiende ondernemingsvorm in Nederland. Diverse organisaties zijn opgestaan om op te komen voor het belang van de ZZP er. ZZP Netwerk Nederland is één van de meest opvallende belangenorganisaties voor ZZP ers. Voorzitters Miranda Brugman en Jerry Helmers bevechten vooral de heersende beeldvorming rondom de ZZP er door een ondernemend en pro-actief tegengeluid te laten horen. Boekencontrole door de Belastingdienst gehad. Vreemd is dat, zodra je in contact komt met de Belastingdienst voel je je een fraudeur. Iets vergelijkbaars heb ik bij politieagenten. Zodra je er een ziet heb je het gevoel dat je een crimineel bent of op zijn minst een verkeersovertreding maakt. Zowel bij Belasting als politie is mijn eerste gedachte: O jee, wat heb ik fout gedaan? Maar in beide gevallen kan ik meestal niks bedenken, behalve die ene keer dat ik niet-handsfree mobiel zat te bellen in de auto, een heterdaadje dat me 140 euro kostte. We spraken af dat de mevrouw van de Belastingdienst en ik elkaar zouden treffen ten kantore van mijn financiële dienstverlener oftewel boekhouder. Haar bij mij thuis ontvangen leek me geen goed idee, want daar is het zo n rommel, dat zou vast een verkeerde indruk geven. Dan kun je wel uitleggen dat chaos in je werkkamer iets anders is dan chaos in je bovenkamer, maar toch. De geordende netheid van het boekhoudkantoor is een veel beter decor voor een blik in de boeken. Het was een aardige mevrouw en we praatten eigenlijk ronduit gezellig over hoe ik mijn zaakjes regel. Ik had op al haar vragen antwoord en liet haar desgevraagd mijn agenda zien. Ze weet nu dus dat ik behalve heel hard werk, drie keer per week roei en dat ik te weinig bij mijn moeder kom. Ik vertelde haar dat ik een roman aan het schrijven ben. Waarover? vroeg ze. Een belastingthriller, antwoordde ik, wat natuurlijk een grapje was, maar wat ze heel even geloofde. Na een paar uur nam ze met een warme glimlach afscheid van mij en mijn financiële dienstverlener. Klaar, dacht ik. Maar nee. Een paar weken later werd mij verzocht een overzicht te geven van mijn zakelijk gereden kilometers en indirecte uren in Dat allemaal uitzoeken en op een rijtje zetten kostte me zeker vier indirecte uren, die ik dus meteen maar op de lijst van 2010 heb bijgeschreven. De les die ik uit deze controle heb geleerd: je moet alles tot in detail bijhouden. Elke zakelijke scheet moet je noteren. Wat een gedoe. Laat mij gewoon werken en belasting betalen ja! De uitkomst van het onderzoek heb ik nog niet ontvangen. Het zal wel goed zijn, een bravere ZZP er dan ik bestaat er in heel Nederland niet. Maar als het niet goed is, onderteken ik deze column voortaan met Pam van V. en begin ik snel aan mijn belastingthriller. Pam van Vliet het ONDERNEMERS BELANG 03

4 Nieuws ASA Student voor de derde keer gekozen tot Flexspecialist van het Jaar Business event op Uitgekookt Uitgekookt, het grootste jaarlijkse culinair evenement van Midden- Nederland, vond dit jaar in het eerste weekend van juni plaats in park Lepelenburg in Utrecht. Het festijn trapte af met het Culinair Netwerk Business Event voor ondernemende fijnproevers en hun relaties. De ongeveer 700 culinair geïnteresseerden kregen eerst een presentatie over het verschil tussen netwerken en culinair netwerken. Daarna konden de ondernemers de zintuigen prikkelen bij het walking diner dat werd aangeboden door alle deelnemende restaurants, waaronder Brasserie Bresson, Kasteel Heemstede, Karel V, De Parel van Vreeswijk en advertentie Wij helpen uw organisa e en uw medewerkers weer verder. Loopbaanadvies Zuiver. Daarnaast waren er proeverijen van onder meer wijn, oesters, kaas, koffie en sigaren. Aan het goede doel werd ook gedacht; de opbrengst van een veiling van luxe diners, kunst en wijnen ging naar de Stichting Fun Cooking Wilhelmina Kinderziekenhuis. Organisator Sidney Rubens: De afgelopen jaren heeft de openingsavond van Uitgekookt zich ontwikkeld tot een prachtig platform voor relatiemarketing. Ondernemers kunnen elkaar en hun relaties ontmoeten in een hoogwaardige culinaire omgeving en dat werkt goed. Volgend jaar dus weer! ASA Student, het grootste studentenuitzendbureau van Nederland gespecialiseerd in het uitzenden van HBO en WO studenten, is verkozen tot Flexspecialist van het Jaar Het is de vijfde keer dat deze prestigieuze titel is uitgereikt aan gespecialiseerde uitzendbureaus en alweer de derde keer dat ASA Student de titel in de wacht sleept. De verkiezing wordt dit jaar georganiseerd door de ABU, IntermediairPW en Q&A Research & Consultancy en heeft als doel een bijdrage te leveren aan het voortdurende proces van kwaliteitsverbetering van de uitzendbureaus. Dit jaar brachten uitzendkrachten en opdrachtgevers gezamenlijk ruim stemmen uit. ASA Student scoorde dit jaar gemiddeld precies een 7 en verbeterde daarmee haar cijfer van vorig jaar. Op het gebied van vriendelijkheid personeel (score 8,2) en flexibiliteit (score 7,9) kwam de Flexspecialist dit jaar als beste uit de bus. Katinka Habermehl-Reuling, algemeen directeur van ASA Student: Ik ben zeer trots op het feit dat wij deze prestigieuze titel voor de derde maal in de wacht hebben gesleept. Het is geweldig om van zowel opdrachtgevers als kandidaten zoveel waardering te krijgen. Deskundigheid, vriendelijkheid en betrouwbaarheid zijn de kernwoorden van ASA Student en we willen ons daarin blijvend onderscheiden. Vanzelfsprekend is het aanscherpen en vernieuwen van onze dienstverlening een continu proces en daarmee zullen we de titel volgend jaar opnieuw verdedigen. Rabobank biedt Utrecht World Press Photo aan Rabobank Utrecht bood deze zomer de Utrechtse bevolking de World Press Photo Tentoonstelling aan. Deze was vanaf half juni drie weken lang in de Janskerk voor iedereen gratis toegankelijk. Rabo Utrecht haalt de tentoonstelling al jaren naar de stad, maar tot nu toe konden alleen relaties van de bank gratis naar binnen. De reizende expositie, uniek in haar soort, was het resultaat van de jaarlijkse internationale fotowedstrijd voor persfotografie. De tentoonstelling bestond uit 162 foto s. Een onafhankelijke internationale jury selecteerde het werk uit beelden, ingezonden door fotografen van 128 nationaliteiten. World Press Photo is een onafhankelijke non-profit organisatie, die in 1955 in Amsterdam werd opgericht. Het voornaamste doel is het internationaal ondersteunen en promoten van persfotografie. In de loop der jaren is World Press Photo uitgegroeid tot een onafhankelijk platform voor fotojournalistiek en uitwisseling van vrije informatie. Starten via Handelsregister, stoppen via BedrijfsovernameRegister Outplacement Heroriënta e Online testen Coaching INEXTENS Loopbaanadvies, Weerdsingel Oostzijde 61, 3514 AG Utrecht De aankomende 5 jaar worden er ruim bedrijven te koop aangeboden (bron KvK). Dat is twee keer zoveel als de afgelopen 5 jaar! Voor veel ondernemers betekent dit een langere verkooptijd, een lagere overnameprijs of een onverkoopbaar bedrijf. Ondernemers moeten dus op tijd beginnen met hun zoektocht naar de beste koper. Via wordt uw bedrijf continu aantrekkelijk èn anoniem gepresenteerd aan serieuze kopers en investeerders. Ondernemers zonder internet(-kennis) kunnen alles telefonisch regelen via (10 cpm) Lezersaanbieding: uw bedrijf aantrekkelijk èn anoniem gepresenteerd aan serieuze kopers en investeerders via het BedrijfsovernameRegister voor 199,-- (éénmalig, dus tot uw bedrijf verkocht is). 04 het ONDERNEMERS BELANG

5 Hocus pocus pilatus pas? Het waarderen van een onderneming lijkt soms een proces dat niet te doorgronden is. Het is een kwestie van het vinden van die ene koper die bereid is de hoofdprijs te betalen. Toch is het verkopen van een onderneming geen loterij en blijkt de waarde van een onderneming toch goed te doorgronden te zijn. Waarderingen Ondernemingen kunnen om uiteenlopende redenen worden gewaardeerd. De meest voorkomende reden is die van bedrijfsoverdracht. We kennen de (gedeeltelijke) koop en/of verkoop van een onderneming, de fusie en ten slotte de participatie van personeel. Daarnaast kan het voorkomen dat ondernemingen gewaardeerd dienen te worden in fiscale vraagstukken of bij geschillen. Deze laatste zijn weer onder te verdelen in geschillen tussen aandeelhouders en geschillen die ontstaan over de waarde bij echtscheiding of vererving. In alle gevallen is het van belang om bij een waardering niet de emotie van partijen de overhand te laten nemen, maar de waarde vast te laten stellen op basis van ratio. Toekomst gericht Een waardering is meer dan een simpele rekensom van X keer de winst. Een goede waardering geeft de toekomstige rendementsverwachting van een onderneming weer. Naast een rekensom is dit vooral een uitgebreide analyse van de markt, de concurrentie en de onderneming. Uit de analyse moet blijken of de onderneming in staat is om de huidige positie vast te houden of de toekomstig gewenste positie te kunnen realiseren. Dit vergt dus naast rekenvaardigheid ook bedrijfskundig inzicht. Wanneer de analyses goed gebeuren wordt de waarde van een onderneming volledig transparant. De Register Valuator Halverwege de jaren negentig is er een beroepsgroep in Nederland ontstaan die zich op een professionele manier bezig houdt met het waarderen van ondernemingen. Inmiddels zijn er in Nederland bijna 200 business valuators aangesloten bij het Nederlands Instituut voor Register Valuators (NIRV). Zij waarborgt de kwaliteit van de bij haar aangesloten leden door opleidingsvereisten, permanente educatie en gedrags- en beroepsregels. Voor u geeft dat de zekerheid dat wanneer u een Register Valuator inschakelt de waarde van uw onderneming geen hocus pocus is. Alco van de Bree RV, voorzitter van het NIRV Voor meer informatie Meer dan Utrecht Bereikbaar Passen afgenomen Ruim vierhonderd organisaties uit Utrecht en Nieuwegein bieden hun werknemers alternatief vervoer met de Utrecht Bereikbaar Pas. Inmiddels is de grens van passen overschreden. We mogen het met recht een mijlpaal noemen, aldus Michaël Kortbeek, voorzitter van Platform Utrecht Bereikbaar en voorzitter van de Kamer van Koophandel Midden-Nederland. Het bedrijfsleven zet de pas steeds meer in en daardoor verbetert de bereikbaarheid van Utrecht. In het afgelopen half jaar is de interesse van Utrechtse werkgevers snel toegenomen. Niet alleen bedrijven die gevestigd zijn aan de westkant van Utrecht nemen de pas af, ook de zorginstellingen zien de voordelen van de pas. Het mes snijdt vaak aan twee kanten. De pas biedt een oplossing voor parkeerproblemen én er komen steeds minder auto s de stad in. Het midden- en kleinbedrijf weet Utrecht Bereikbaar ook te vinden, steeds vaker worden passen via de webwinkel besteld. Uit onderzoek is gebleken dat ongeveer veertig procent van de pashouders bestaat uit voormalig automobilisten. Een ruime meerderheid van deze voormalig automobilisten gebruikt de pas regelmatig (2 tot 5 keer per week). Elektrische taxi GreenCab krijgt maximaal 2 miljoen subsidie NIEUWEGEIN Het GreenCab project krijgt maximaal 2 miljoen euro subsidie van Verkeer en Waterstaat om de elektrische taxi te testen. Dat heeft George Jansen, directeur van initiatiefnemer Prestige Taxicentrale, dinsdag bekend gemaakt. Vanaf nu gaan we dat besteden. Eerst aan de infrastructuur, daarna aan de voertuigen, zegt Jansen. De proeftuin Elektrisch Rijden van VenW loopt tot eind Fabrikanten waar GreenCab de elektrische voertuigen van afneemt zijn Renault, Peugeot en Mitsubishi. Tijdens de proeftuin blijven de tarieven gelijk aan de normale taxitarieven van Prestige Taxicentrale. De elektrische auto s rijden vooral in de stad Utrecht. Met het GreenCab project wordt een bijdrage geleverd aan een schonere wereld. Prestige Taxicentrale voert nu al testen uit met elektrisch rijden in Amsterdam. Klanten worden daarbij met elektrische auto's zoals de Tesla, Lotus en Plug-In Toyota Prius vervoerd door de hoofdstad. Een vijftal taxi's van Green- Cab rijdt nu al op biogas door Utrecht. Om de elektrische taxi mogelijk te Op basis van het aantal passen dat op dit moment is uitgegeven, staan zij gezamenlijk voor ruim auto s die uit de spits in en om Utrecht worden gehaald. Hiermee leveren zij een belangrijke bijdrage aan de totale doelstelling van het programma. Dit is een goede uitgangssituatie voor het overleg over de toekomst van Utrecht Bereikbaar, vindt Kortbeek. De pas voldoet duidelijk aan een behoefte van ondernemers en instellingen in Utrecht nu er intensief aan het wegennet in en om Utrecht gewerkt wordt. Meer info: maken werkt GreenCab samen met TNO, Renault, Peugeot, Mitsubishi, Kyotolease, Essent, Stedin, Gemeente Utrecht en Prestige Taxicentrale. Andere betrokkenen zijn The New Motion, Stichting Nederland Bereikbaar, Stichting Urgenda, Stichting Natuur en Milieu (C,mm,N 2.0 project), TU Delft en de ANWB. Arjan Keijzer 50 Jaar! Arjan Keijzer is afgelopen 29 mei 50 jaar geworden. Het Ondernemersbelang Utrecht feliciteert hem hiermee van harte! Van hype naar business as usual Het staat steeds nadrukkelijker in de spotlights: Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen, kortweg MVO. Het krijgt zelfs trekjes van een Hype. De afkorting MVO klinkt al als Bekend Merk. Of beter: een Keurmerk. En als bedrijf kun je maar beter iets met MVO doen, want de markt vraagt erom, met de overheid als rolmodel die steeds duidelijker MVO-eisen stelt aan leveranciers. Maar wat is nu precies Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen? Volgens de stichting MVO Nederland gaat het om verantwoording nemen voor de effecten van je bedrijfsactiviteiten op mens en milieu. Als MVO ondernemer maak je bewuste keuzes om een balans te bereiken tussen People, Planet en Profit. Dat klinkt goed, en is ook logisch. Je wilt als bedrijf immers niet verantwoordelijk zijn voor, actueel, de grootste olieramp sinds mensenheugenis. (Des te pijnlijker, als je vlak daarvoor nog miljoenen hebt gepompt in het opbouwen van een groen imago. Dat geld had je dus beter kunnen besteden aan echt veilige bedrijfsprocessen.) De meeste bedrijven opereren op kleinere schaal, tot ZZP-er aan toe. En wat kun je dan met MVO? Er is meestal weinig ruimte voor de ontwikkeling van een gedetailleerd MVO-beleid. Je kunt wel creatief zijn. Zoals het idee om in jouw verzorgingsgebied 1000 oranje WK-strandballen uit te delen aan de jongste groepen van basisonderwijs. De kinderen kunnen bovendien meedoen aan een foto wedstrijd met hun WK-strandbal en kans maken op een cadeaubon. Om die actie extra lading te geven, beloof je om als bedrijf voor elke foto 5 euro te schenken aan een stichting voor beter onderwijs in Zuid Afrika. Het is misschien een tikje opportuun, om ook iets te doen aan MVO, maar het is wel een sympathiek en onderscheidend een-tweetje. Ik denk overigens, dat MVO steeds minder onderscheidend zal zijn. Niet omdat het een overwaaiende Hype is, maar omdat MVO uiteindelijk business as usual moet zijn. Waarbij het de normaalste zaak van de wereld is, dat elk bedrijf, en elke consument, maatschappelijk verantwoord bezig is. Dat is van belang voor een leefbare toekomst voor People en Planet. Dat hier ook kansen liggen voor ondernemers, is zeker. En dat is 3e P: Profit! Arjan Keijzer directeur Keijzer Communicatie het ONDERNEMERS BELANG 05

6 MeerBusiness nieuws MeerBusiness is een uniek ondernemersplatform dat zowel regionaal als landelijk groeit en bloeit. Wij bieden u de complete mediamix om uw bedrijf in beeld te brengen bij andere ondernemers in de regio. Digitaal, op papier en via persoonlijk contact. Op deze pagina vindt u nieuws over MeerBusiness Utrecht en haar partners. Word ook member! Voor 160,- per jaar bent u member van MeerBusiness Utrecht. U profiteert dan van een actief zakelijk netwerk. Meldt u aan via de site of stuur een mailtje naar Mooring partner van MeerBusiness Utrecht MOORING is een organisatie die ernaar streeft om u zoveel mogelijk werk op financieel gebied uit handen te nemen, zodat u zich als ondernemer kunt richten op de echt belangrijke dingen in het zakendoen. Wij richten ons met name op de kleine en middelgrote ondernemingen en stellen daarbij de klant centraal. Door de korte lijnen en het persoonlijk contact kan onze dienstverlening exact naar uw wensen worden ingevuld. Geen theoretische verhalen, maar concrete adviezen. Kick-off MeerBusiness Utrecht succesvol! Ruim 100 ondernemers hebben op 2 juni genoten van het eerste event van MeerBusiness Utrecht bij Stern Auto B.V. in Nieuwegein. Het programma en de sprekers waren inspirerend. De stands werden druk bezocht en er werd s avonds in zeer goede stemming genetwerkt. Alma Schaafstal, directeur van Taskforce Innovatie regio Utrecht gaf een presentatie over: Op zoek naar een groot zakelijk netwerk? Word dan nu member op Utrecht -> innovatief sterk. Als tweede spreker presenteerde Els Tan van Urbie New Media de (commerciele) mogelijkheden van social media voor ondernemers. De laatste spreker was Ruud Veltenaar. Zijn Business as unusual bracht hij op geheel inspirerende wijze. Het officiele gedeelte werd afgesloten met een glas champagne, waarna er genetwerkt kon worden. Evenementen MeerBusiness MeerBusiness Utrecht organiseert minimaal twaalf bijeenkomsten per jaar voor u als ondernemer. Op deze sportieve -, sociale - en informatieve bijeenkomsten kunt u andere ondernemers ontmoeten, kennis delen, elkaar inspireren en samen van gedachten wisselen. Het programma voor de komende maanden: 31 aug: cursus Linkedin 22 sept: Voetgolf Meer informatie over de evenementen vindt u op onze website. Programma Groeiversneller U bent gedreven en ambitieus. Dag in dag uit bouwt u vol overgave aan een mooi bedrijf. Maar u bent ervan overtuigd dat er méér in zit. U groeit, maar uw ambitie is sneller groeien, kansen benutten, uitdagingen aangaan en grenzen verleggen. Kortom: doorgroeien en meedoen met de top van ondernemend Nederland. Programma Groeiversneller biedt ondernemers: een uniek netwerk van groeiondernemers focus, structuur en een concreet stappenplan maatwerk een stok achter de deur een substantiële omzetgroei Op basis van een doordacht groeipad, dat u zelf uitstippelt, gaat u samen met collega-groeiers in op cruciale groei-issues zoals strategie, financiering, marktbenadering, innovatie en internationalisering. Ga naar de site: Nieuwsbrief Wilt u op de hoogte blijven van alle MeerBusiness Utrecht evenementen, het actuele (zaken)nieuws en de regionale agenda? Abonneer u dan op de twee-wekelijkse digitale nieuwsbrief via het ONDERNEMERS BELANG 07

7 Interview Tekst: Jelmer van Nimwegen Fotografie: Ruud Voest Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen MVO-bedrijven groeien tegen de crisis in! Het goede beloont zichzelf. Ondernemers en managementteams die hun bedrijf op een Maatschappelijk Verantwoorde koers houden, zien min of meer tot hun eigen verbazing dat ze in de crisisjaren groeien. MVO Nederland is niet verbaasd, want al 6 jaar informeert en stimuleert zij bedrijven om te denken en te doen van uit de drie P s: Planet, People, Profit. En die laatste factor geeft nu de doorslag. Logisch, want in het bedrijfsleven gaat het uiteindelijk toch om... geld verdienen. En met MVO gaat dat beter, zo blijkt nu. Het begon als een idealistische bedrijfsfilosofie, maar het is uitgegroeid tot een bedrijfsvoering die in hoog tempo meer omzet en meer winst genereert, vertelt Willem Lageweg, directeur van MVO Nederland. Hij is helemaal niet verbaasd over de groei van de MVObedrijven temidden van de puinhopen die de kredietcrisis overal veroorzaakt. Integendeel. Koopgedrag komt voort uit verschillende drijfveren. Prijs is er maar één van: kwaliteit, beleving en service tellen ook mee. En het imago van de leverancier. In volwassen markten wordt gunnen steeds belangrijker: prijs, kwaliteit en service lopen niet ver meer uit elkaar. Dan gaat de manier waarop de leverancier met Planet, People en Profit omgaat meetellen en de doorslag geven. Klanten die voor de kleine Utrechtse drukkerij Pascal kiezen omdat hij zuinig is met papier en zeer zorgvuldig omgaat met inkten, lijmen en andere chemische stoffen, lopen niet weg als ze ergens anders een paar euro s goedkoper visitekaartjes kunnen kopen. MVO rendeert En daar moeten we ook van af, zegt Lageweg, Van die gedachte dat MVObedrijven per definitie duurder zijn. Dat is pertinent niet meer waar voor zover het al ooit waar is geweest. Ondernemers kunnen heel goed rekenen en wij adviseren ook altijd om juist die maatregelen te nemen die in korte tijd renderen. Als dat goed uitpakt gaan ondernemers verder vooruit denken en bedenken ze andere manieren van bedrijfsvoering die in eerste instantie een zekere investering vragen, maar op voorspelbare termijn zal omslaan in financieel voordeel, hetzij door besparing op energie, hetzij door hogere kwaliteit of door goodwill-klanten. Praktijkvoorbeelden Lageweg kent vele voorbeelden uit den lande, maar hij beperkt zich voor de Utrechtse editie van Het Ondernemersbelang tot regionale bedrijven. Zo is er Triodos, de bank die in het afgelopen jaar zijn omzet zag stijgen met meer dan 20%. Hun manier van maatschappelijk verantwoord ondernemen wordt zichtbaar in hun portfolio: alleen duurzame activiteiten als windenergie en biologische landbouw geen speculatieve pakketten, geen aandelen in bedrijven met sterk vervuilende processen. Geen kinderarbeid. Zo zijn er nog wel wat banken die dat doen, ASN, RABO ook banken met een positief resultaat aan het eind van vorig jaar. MVO loont. Het kijkt naar de lange termijn en dat wekt meer vertrouwen dan de Angelsaksische manier van jagen op de kwartaalwinsten, van maand tot maand leven. MVO ers denken in decennia als het gaat om het gezonde en 08 het ONDERNEMERS BELANG

8 Willem Lageweg: Men weet dat de wereld een nieuwe manier van zakendoen nodig heeft om te overleven vredige voortbestaan van de mensheid. Dat is sustainability! MVO wérkt In de sector horeca en congressen spreekt Lageweg met veel waardering over Antropia, vlak bij station Driebergen-Zeist. Men werkt er klimaatneutraal, de catering is er biologisch en het personeelsbeleid biedt ook werkgelegenheid aan mensen met een beperking, hetzij fysiek, hetzij verstandelijk. Ook Zonneheuvel in Doorn en Grand Kasteel in Woerden werken duurzaam. Regionale producten en zorgvuldige selectie van hun leveranciers. Als het verder voor de prijs niet of niet veel uitmaakt, dan kiezen zowel particulieren als bedrijven voor de extra feel-good die de keus oplevert. Het werkt. MVO Wérkt! Overheid eist MVO De overheid geeft sinds 1 januari van dit jaar het goede voorbeeld: wie producten of diensten wil leveren aan de Ministeries zal moeten aantonen dat het bedrijf Maatschappelijk Verantwoord Onderneemt. Ook de gemeenten en andere (semi)overheden stellen de eis steeds vaker en bij steeds meer sectoren. Maar ook geprivatiseerde bedrijven als ProRail bijvoorbeeld, worden steeds selectiever bij de keuze van hun leverancier. Zo keert op termijn de wal het schip: wie niet meedoet om op de korte termijn een voordeeltje te halen zal op de lange termijn ontdekken dat hij naar de rand van het speelveld migreert en op zeker moment zelfs buitenspel zal staan. Ledenwerfactie Maar de 900 bedrijven die nu lid zijn van MVO Nederland doen mee omdat ze ergens in geloven. Ze weten dat de wereld een nieuwe manier van zakendoen nodig heeft om te overleven. Het sneeuwbaleffect begint nu echt. We groeien snel en over een paar jaar willen we vrij zijn van overheidssteun. Dat is Maatschappelijk meer Verantwoord, vinden wij. (MVO werd in 2004 opgestart door het Ministerie van Economische Zaken om MVO te stimuleren en sindsdien krijgt MVO Nederland subsidie-red.) Deze maand begint onze ledenwerfactie, op onze site is er alles over te vinden. Kleine bedrijven betalen 100 euro en grote maximaal De club blijkt geweldig te werken als netwerkplek: gelijkgestemde bedrijven vinden elkaar altijd aardig... Manke koeriers Er schiet Lageweg nog een leuk voorbeeld te binnen: koeriersbedrijf Valid Express, dat begon als een tweemansbedrijf van een broer en zus (Nicolet Mak) in Amsterdam en in een paar jaar uitgroeide tot een bedrijf met drie vestigingen en 60 mensen in dienst: in Utrecht, Amsterdam en Den Haag. Het mooie bij Valid Express is dat de koeriers allemaal een fysieke handicap hebben! De broer kon steeds maar geen werk krijgen en toen bedacht zijn zus, die koerier was, dat haar broer ook heel goed met een auto rond kon rijden en pakketjes af kon geven. Ondanks de lichamelijke beperking was het kleine stukje lopen van de bestelbus naar de postkamer geen probleem, zegt Lageweg, Dus dat werkt perfect. En er is nog Annies Connect, een call center met veel medewerkers in een rolstoel of anderszins ernstig beperkt in hun bewegingsvrijheid. Mooi toch? Nieuwe Wereld Zo kan Lageweg, uren doorgaan en dat doet hij ook wanneer hij maar de kans krijgt. Bij spreekbeurten voor ondernemersverenigingen en brancheorganisaties en wie maar wil luisteren. Naar verhalen over een creatieve bakker in Woerden, duurzame inkooporganisaties, Albron de cateraar met veel biologische producten, over olifanten schilderen op olifantenmestpapier. Over Desso cradle-to-cradle vloerbedekking die de lucht zuivert. Over ach, nodigt u hem eens uit. Hij neemt u mee in een andere wereld, een nieuwe wereld, met een economie die gezond draait: gebaseerd op maatschappelijk verantwoord ondernemen. Maar tegen die tijd bestaat de term niet meer. Want wie daar niet aan meedoet bestaat dan niet meer... het ONDERNEMERS BELANG 09

9 Bedrijfsreportage Tekst: Jeroen Kuypers Fotografie: Ruud Voest Maatschappelijk verantwoord ondernemen gaat van pluspunt naar voorwaarde: Rabobank verzacht de overgang naar duurzaamheid Maatschappelijk betrokken is de Rabobank van oudsher, maar de laatste jaren wordt die eigenschap ingebed in het bredere concept van maatschappelijk verantwoord ondernemen. In Utrecht beginnen de effecten daarvan steeds duidelijker merkbaar en zichtbaar te worden. Het front-office is verhuisd naar een kantoor op de Maliebaan, in het hart van de stad en in de nabijheid van de meeste klanten. Bovendien hebben de bankiers steeds meer oog voor wat hun klanten aan MVO doen, niet om dit te laten meewegen bij een financieringsbeslissing maar om hen te stimuleren (nog) meer verantwoord te ondernemen. Wat nu nog slechts een pluspunt is voor leveranciers en afnemers kan over tien jaar namelijk een voorwaarde zijn geworden. De lokale verankering van de Rabobank en haar coöperatieve structuur (waarbij een deel van de winst terugvloeit naar de samenleving) garanderen dat maatschappelijke betrokkenheid bijna een automatisme is in de wijze waarop de bank met haar klanten en andere stakeholders omgaat. Voorbeelden van die betrokkenheid zijn het Dichtbij -fonds, waarmee de Rabobank lokale projecten steunt, en de indrukwekkende sponsoring, met geld maar ook met de inzet van haar medewerkers als bestuursleden, aan verenigingen op het gebied van sport en cultuur. Rabobank Nederland laat de lokale banken grotendeels vrij in de wijze waarop ze die steun concretiseert, maar ze geeft wel kaders aan, zegt Patrick Eversen, accountmanager zakelijk bij Rabobank Utrecht. Ze heeft bijvoorbeeld graag dat je actief bent in de sporten waarmee de bank geassocieerd wordt, zoals wielrennen en paardensport. Korting op de rente Maar vanuit het directoraat MVO binnen het hoofdkantoor komen er tegenwoordig ook striktere aanwijzingen en concrete producten. Een daarvan is het Share4More - fonds: elke vier euro die een medewerker er maandelijks in stopt wordt door de bank verdubbeld. Het geld wordt geïnvesteerd in kansarme landen. Voor de klanten hebben we onder meer groenfinanciering. Als blijkt dat het bedrijf substantiële stappen heeft gezet op het gebied van duurzaamheid kan het bij ons een korting op de rente krijgen. Die korting is dus een bonus om maatschappelijk verantwoord ondernemen te belonen en aan te moedigen. De eigen organisatie verduurzamen De medewerkers van de Rabobank hebben tegenwoordig nadrukkelijk oog voor de activiteiten op het gebied van MVO van hun klanten en prospects. Voor een financieringsaanvraag kijken ze nog steeds naar de gebruikelijke parameters, zoals rentabiliteit, maar in een wereld waarin grondstoffen en energie steeds schaarser en dus duurder worden gaan de voordelen van duurzaamheid geleidelijk aan steeds meer doorwegen op de balans. Ook voor haar eigen organisatie investeert de Rabobank in duurzaamheid. Het nieuwe kantoor op de Maliebaan is er een lichtend voorbeeld van. Met zijn vele wisselwerkplekken lijkt het een Utrechts broertje van het beroemde Interpolis gebouw in Tilburg, de plek waar het zogeheten nieuwe werken lijkt te zijn uitgevonden. Overigens is Interpolis onderdeel van de Rabobankgroep. We combineren hier digitale met milieutechnische innovatie, zegt Patrick Eversen. Overal in het pand kun je als medewerker draadloos werken en je telefoon inschakelen, maar we verzoeken onze klanten ook alle cijfers en documenten zoveel mogelijk digitaal aan te leveren en we recyclen elk papiertje dat hier nog wel op de bureaus belandt. We hebben dus in het hele pand geen enkele prullenmand. Laagdrempeliger Voorheen had de Rabobank ook eigen panden in Nieuwegein en Rhijnzate. 10 het ONDERNEMERS BELANG

10 schappelijke betrokkenheid tot de kernwaarden van het coöperatieve bankieren behoort, en van bovenaf of buitenaf, omdat een apart gevormd directoraat op het hoofdkantoor de organisatie van aanwijzingen en producten voorziet. In de praktijk komt het er voor ons op neer dat wij proberen nog meer contactmomenten met onze klanten te creëren, stelt Patrick Eversen. We hebben al tweemaal per jaar een overleg over de financiën; we nodigen hen geregeld uit voor een mede door ons georganiseerd evenement, zoals de finishetappe van de Giro dit jaar in Utrecht. In het kader van het MVO zouden we echter ook graag geregeld een zuiver sociale activiteit willen ondernemen met of via onze klanten. Zo hebben we onlangs leerlingen van het ROC geadviseerd over wat er van hen verwacht wordt als ze gaan solliciteren en werken. Zoiets is goed voor alle betrokkenen: voor de school, de leerlingen, de toekomstige werkgevers en ook voor ons. Wat begon als een pluspunt levert bedrijven nu al steeds meer concrete voordelen op: de overheid gaat over op duurzaam inkopen, de consument verwacht van de bedrijven waar hij klant is dat ze verantwoord ondernemen. Door haar eigen klanten in het MVO te stimuleren en zelf het goede voorbeeld te geven maakt de Rabobank die overgang van pluspunt naar voorwaarde gemakkelijker. Dat zou je, met een beetje fantasie, kunnen omschrijven als maatschappelijke betrokkenheid bij het maatschappelijke verantwoord ondernemen zelf Rabobank Utrecht e.o. Maliebaan CB Utrecht T Het nieuwe werken heeft echter een concentratiebeweging mogelijk gemaakt. Toch is die niet ten koste gegaan van de bereikbaarheid van de medewerkers. Diegenen die werkzaam zijn in het backoffice komen naar het kantoorgebouw aan de Beneluxlaan, maar iedereen die direct contact heeft met klanten zit nu midden in het centrum, aldus Patrick Eversen. Het concentreren van alle front-office medewerkers komt voort uit een streven nog laagdrempeliger te worden voor onze klanten. Dit pand is makkelijk bereikbaar en toegankelijk. We hebben overal plekken waar medewerkers en klanten afgezonderd met elkaar kunnen praten, niet enkel traditionele spreekkamers, maar ook zithoeken met de zogeheten oorstoelen : een gestoffeerd extra deel ter hoogte van het hoofd dat het geluid afschermt en zo een vertrouwelijke conversatie mogelijk maakt. Ons streven naar duurzaamheid heeft overigens nog allerlei andere positieve effecten. We vergroenen momenteel ons leasepark maar in de stad heeft het weinig zin de auto te pakken om klanten te bezoeken, dus nemen we gewoonlijk de fiets. Klanten zien mij nu geregeld fietsen en nemen soms de vrijheid mij even te doen stoppen om wat te vragen. Onze verlangens dichtbij onze klanten te zitten en verantwoord te ondernemen blijken dus perfect te kunnen samengaan. Nog meer contactmomenten met klanten MVO komt voor de medewerkers van de Rabobank dus van twee kanten: van onderop of binnenuit, omdat maat- Patrick Eversen: Onze verlangens dichtbij onze klanten te zitten en verantwoord te ondernemen blijken perfect te kunnen samengaan. het ONDERNEMERS BELANG 11

11 Interview Tekst: Jeroen Kuypers Fotografie: Ruud Voest Klimaatneutrale organisatie is geen wensdroom maar haalbaar doel Provincie Utrecht helpt milieubewuste ondernemer op weg Duurzaamheid scoort het langst De ontoereikende isolatie en de verspilling van restwarmte zorgen ervoor dat gebouwen de grootste bronnen van broeikasgassen zijn voor bedrijven die klimaatneutraal willen worden. Duurzaam bouwen is de oplossing, een principe dat door Aannemersbedrijf Van Zoelen BV in twee opzichten in praktijk wordt gebracht. Van Zoelen was een van de eerste FSC gecertificeerde aannemers van Nederland en bouwde het pand van het Wereld Natuur Fonds. Zo werd deze aannemer een koploper binnen zijn eigen branche. Maar het bedrijf bouwt ook hard aan de klimaatneutraliteit van de eigen organisatie. Momenteel concentreren we ons op het vervoer. We hebben fietsdagen voor het personeel, energiezuinige leasewagens maar binnenkort ook de eerste vrachtwagen op aardgas, zegt technisch directeur Martin van Lambalgen. Het is net als met het duurzaam bouwen: we weten dat het de toekomst heeft, maar om er werkelijk de norm van te maken moeten we nu stapjes zetten en er in investeren, ongeacht of het goede of slechte tijden zijn voor de bouw-wereld op zich. Klimaatneutraal worden impliceert de directe en indirecte emissies van broeikasgassen waarvoor het bedrijf verantwoordelijk is terugbrengen Projectleider Sjarka Bakker: Thuiswerken is evengoed een manier om de uitstoot van broeikasgassen te verminderen als de aanschaf van auto s die op biogas rijden De meeste bedrijven doen tegenwoordig iets aan energiebesparing of duurzaam inkopen maar zijn nog ver verwijderd van een volledig klimaatneutrale bedrijfsvoering. Voor veel ondernemers in het MKB is klimaatneutraliteit waarschijnlijk ook een doel dat pas over decennia bereikt kan worden en dan nog slechts tegen aanzienlijke kosten. In werkelijkheid ligt het zowel in de tijd als in de kosten veel dichter bij. In de provincie Utrecht bewijzen inmiddels tientallen bedrijven en instellingen dat een klimaatneutrale bedrijfsvoering een haalbaar doel is. Zij zijn de koplopers in het twee jaar geleden door de provinciale overheid opgestarte project Op Kop. of compenseren. Daarvoor moet een ondernemer eerst weten wat de zogeheten CO-2 footprint van zijn bedrijf is en vervolgens aan de hand daarvan een plan opstellen om die uitstoot te reduceren. De overheid stelt daarvoor subsidie ter beschikking, terwijl de markt de voorbije jaren een breed scala aan methoden en producten heeft ontwikkeld om die reductie te realiseren. Een gemiddeld MKB bedrijf heeft vaak wel een specialist in dienst voor het personeelsbeleid en doet minstens eenmaal per jaar een beroep op een externe fiscalist, accountant of bankier, maar weet niet waar het een deskundige in duurzaamheid zou kunnen vinden, laat staan hoe het die moet inschakelen. Om die klimaatbewuste ondernemer duurzaam op weg te helpen is de provincie Op Kop gestart. Honderd koplopers We hebben de eerste twee jaar geprobeerd zoveel mogelijk stof te doen opwaaien, met evenementen waar veel pers op af kwam, zegt projectleider Sjarka Bakker. Dat heeft tal van instellingen en bedrijven op het bestaan van Op Kop attent gemaakt. Het was onze bedoeling in ieder geval een honderdtal daarvan vóór medio 2011 de stap te laten zetten aan het project mee te doen, en dat is ons tamelijk goed gelukt. Op 15 juni jl. stond de teller op 65 en de aanmeldingen blijven volgen. Sommige koplopers waren al heel ver in het realiseren van een klimaatneutrale bedrijfsvoering, andere stonden nog maar aan het begin, maar alle deelnemers maken vorderingen en zijn enthousiast. We hebben geen afhakers gehad. 12 het ONDERNEMERS BELANG

12 Leren van deskundigen De provincie zorgt voor expertmeetings waarbij de deelnemers kunnen leren van deskundigen hoe zij hun organisatie stapsgewijs klimaatneutraal kunnen maken. Het palet aan methoden en instrumenten is indrukwekkend breed: isolatie van de gebouwen, groene stroom uit de stopcontacten, zonnepanelen op het dak, maar ook het vergroenen van het wagenpark, bijvoorbeeld door over te stappen op elektrisch rijden. Er is natuurlijk ook oog voor de terugverdientijd van de investeringen en voor minder voor de hand liggende maatregelen: het verminderen van je afvalstroom, het reduceren van je water- en papierverbruik. Thuiswerken is evengoed een manier om de uitstoot van broeikasgassen te verminderen als de aanschaf van auto s die op biogas rijden, aldus Sjarka Bakker. Compensatie Scholen, gemeentes, conferentieoorden, verhuizers, de deelnemers komen uit niet minder dan tien branches. De lijst van koplopers bevat indrukwekkende grote namen zoals die van Rabobank Nederland, Arcadis, Twijnstra Gudde en gemeente Amersfoort, maar ook die van kleinere deelnemers, zoals die van brouwerij De Leckere, bedrijventerrein Seyst en gemeente Soest. Of al die deelnemers volledig klimaatneutraal kunnen worden door alles te realiseren met energiebesparing en duurzame energieopwekking is echter de vraag, maar volgens Sjarka Bakker hoeft dat ook niet. Op Kop voorziet in een restcategorie. Dat deel dat je nu niet klimaatneutraal krijgt door werkelijke maatregelen in de eigen organisatie kun je compenseren, het liefst door te investeren in de opwekking van duurzame energie, en anders in de aanplant van bomen, liefst in landen waar de ontbossing een probleem is en die niet meedoen met het Kyoto verdrag. We willen er geen symbolische compensatie van maken. De gemeente Rotterdam werkt er hard aan de stad klimaatneutraal te maken, in woord en in daad. De provincie Utrecht slaat misschien minder hard op de publicitaire trom maar legt hetzelfde traject af. Collectief leveren de honderd bedrijven, scholen, gemeenten en instellingen al een stevige bijdrage aan het terugdringen van de emissies, maar belangrijker is dat zij het goede voorbeeld geven: een klimaatneutrale organisatie is geen wensdroom voor de verre toekomst maar een reëel haalbaar doel voor het heden. Het wachten is dan ook niet langer op nog meer koplopers, maar op de start en doortocht van het grote peloton daarachter. Voor meer informatie, surf naar: of bel naar projectleider Sjarka Bakker op: Klimaatneutraal als opstap naar crisisneutraal Kiezen voor het openbaar vervoer, je gasten biologisch voedsel bieden, je personeelsbestand zo samenstellen dat het ook ouderen en mensen met een beperking omvat in hoeverre ben je als bedrijf je opties aan het beperken door zo nadrukkelijk maatschappelijk verantwoord te willen ondernemen? In geen enkel opzicht, is het antwoord van Helene van der Vloed, directeur van Cultuur- en Congrescentrum Antropia. Wij liggen op loopafstand van het station en hebben daarom met de NS een convenant gesloten: onze gasten die met de trein komen krijgen korting. Dat levert vele honderden extra ritten per jaar op. Ook de werknemers met een beperking blijken enkel een pluspunt. Wij hebben bijvoorbeeld enkele autisten in de keuken. Zij zijn de beste bordenwassers die je je maar denken kunt, maar ze bloeien sociaal ook op in een omgeving als de onze. Antropia is al klimaatneutraal sinds 2002 en daarmee diamanten koploper. In natuurrestaurant La Porte installeerde het de eerste energieopwekkende draaideur, net zoals de gebouwen van energie opwekken in plaats van verbruiken. Die besparing op energiekosten telt onderhand stevig mee bij het resultaat, terwijl de duurzame marktbenadering ook in deze tijd vruchten afwerpt. De stabiele omzetgroei boven de tien procent ook in een recessiejaar - bewijst dat klimaatneutraal een opstap kan zijn naar crisisneutraal. het ONDERNEMERS BELANG 13

13 Interview Tekst: Jeroen Kuypers Fotografie: Ruud Voest Milieuproject Op Kop als perpetuum mobile: Koplopers worden opvoeders Gedeputeerde Wouter de Jong: Het is een indianenverhaal dat duurzaamheid alleen maar geld zou kosten. Door de overheid in gang gezette projecten zijn per definitie eindig. Als later dit jaar de honderdste koploper zich heeft aangemeld kan het milieuproject Op Kop volledig geslaagd worden genoemd én afgesloten. Maar betekent dit dan ook het einde van het streven naar klimaatneutrale organisaties? Absoluut niet, stelt gedeputeerde Wouter de Jong. De afsluiting van het officiële project door de provincie betekent dat het inhoudelijk op eigen benen kan staan. De honderd koplopers die de voorbije jaren door onze experts zijn begeleid kunnen dan op hun beurt zelf nieuwe deelnemers gaan begeleiden. Met het oog op de milieuramp in de Golf van Mexico wil Wouter de Jong het woord olievlekwerking niet graag in de mond nemen maar het vat de toekomst van Op Kop wel goed samen. We hebben het project opzettelijk zo transparant mogelijk vorm gegeven: de deelnemers leren van deskundigen maar ze leren ook steeds meer van elkaar. De koplopers kunnen hun ervaringen delen met de bedrijven die zich in een later stadium hebben aangemeld. En dat is ook wat we zien gebeuren, nu al. Ze worden van leerlingen zelf opvoeders. Strikt genomen hebben ze de hulp van de provincie niet meer nodig. Een pluspunt en een voorwaarde Ook de omgeving maakt het de bedrijven en instellingen die hun organisatie klimaatneutraal willen maken steeds makkelijker. Je ziet bijvoorbeeld hoe alle overheden overgaan op duurzaam inkopen. Collectief vertegenwoordigen die een inkoopkracht van vele miljarden die de markt voor duurzame producten en diensten wel ingrijpend móet beïnvloeden, aldus Wouter de Jong. Hoe groter en breder het aanbod, hoe sterker de impuls voor je collega-bedrijven, leveranciers en afnemers ook de eigen organisatie te verduurzamen. Enerzijds is klimaatneutraliteit een prachtig marketinginstrument, en dus een pluspunt, anderzijds begint er ook steeds meer druk te ontstaan om de eigen producten minder milieubelastend te maken, wat dus een voorwaarde is. Ik vind conferentieoorden een mooi voorbeeld. Zij hebben veel overheden als klant en beseffen dus dat ze hun dienst zo duurzaam mogelijk moeten maken, anders gaan die hun symposia en vergaderingen elders houden. Daar kunnen ze veel aan doen, van het aanbieden van biologisch geteeld voedsel en het isoleren van het gebouw tot het aanschaffen van meubels die zijn vervaardigd van hout met het FSC keurmerk. Duurzaamheid loont Andere landen hebben een betere reputatie als het op het vergroenen van hun economie aankomt dan Nederland. Heeft de provincie voor Op Kop naar het buitenland gekeken voor inspiratie, bijvoorbeeld naar Californië? Amper. Nederland is eigenlijk alleen geen koploper als het op groene energie aankomt, maar wat duurzaamheid in de breedte betreft staan wij nog steeds vrij hoog op de wereldranglijst, antwoordt Wouter de Jong. Een land als Zweden, wat toch een reputatie heeft hoog te houden op dit gebied, doet het in wezen niet beter. Een ander indianenverhaal is dat duurzaamheid alleen maar geld zou kosten. Het tegendeel is waar. De investeringen in energiebesparing verdienen de bedrijven al in een paar jaar terug. Duurzaamheid loont en blijkt ook crisisbestendig. Duurzaamheid loont inderdaad. Alleen al een blik op de hoge energieprijzen van 2008 geeft een hint van de prijsverhogingen die in het verschiet liggen, zodra het stof van de crisis is opgetrokken en de wereld haar honger naar fossiele brandstoffen weer de vrije teugel geeft. Wie nu investeert in duurzaamheid plukt daar over enkele jaren de rijpe vruchten van. Ook dat is een dwingende reden de bedrijfsorganisatie niet pas in 2030 of 2020 maar nu klimaatneutraal te maken. 14 het ONDERNEMERS BELANG

14 Advies Tekst: mr. Liesbeth Zwitserlood Werkgevers investeren vaak in werknemers op het gebied van kennis en vaardigheden. De werkgevers die dat doen willen werknemers uiteraard aan zich binden, hoewel de werknemer in beginsel vrij is om zijn kennis, ervaring en vaardigheden mee te nemen. Een werkgever kan met zijn werknemer een zogenaamd studiekostenbeding overeenkomen. Waar moet u als werkgever in dat geval op letten? Studiekostenbeding Een opleidings- of studiekostenbeding is een beding waarbij de werkgever en de werknemer overeenkomen dat de werknemer (meestal) bij het einde van de arbeidsovereenkomst de door de werkgever betaalde studiekosten aan de werkgever terugbetaalt. Vaak verplicht de werknemer zich om alleen onder bepaalde voorwaarden terug te betalen, bijvoorbeeld wanneer de werknemer de arbeidsovereenkomst opzegt (al dan niet binnen een bepaalde periode na het afronden van de opleiding), wanneer de werknemer is ontslagen wegens een dringende reden of wanneer de werknemer de opleiding niet met goed gevolg afsluit. De omvang van de terugbetalings-verplichting kan beperkt zijn geformuleerd (bv. alleen de kosten van studiemateriaal en inschrijfen examenkosten), maar dat kan ook betrekking hebben op alle studiekosten, inclusief het loon over de periode waarin de opleiding is genoten en dus geen werkzaamheden zijn verricht. Wettelijk kader Op het studiekostenbeding zijn geen specifieke wettelijke regels van toepassing. Partijen zijn in beginsel vrij om overeen te komen wat zij willen. In de praktijk blijkt dat rechters in het kader van goed werkgeverschap of redelijkheid en billijkheid dit soort bedingen regelmatig beperken of zelfs geheel teniet doen. De Hoge Raad heeft voorwaarden gesteld waaraan het studiekostenbeding moet voldoen. Voorwaarden studiekostenbeding De Hoge Raad heeft bepaald dat het systeem van de Wet zich niet zonder meer verzet tegen bedingen die de werknemer verplichten alle studiekosten terug te betalen. De Hoge Raad stelt wel voorwaarden aan het beding zelf, waarin in ieder geval moet worden opgenomen: Vaststelling van de periode waarin de werkgever geacht wordt baat te hebben bij de door de studie opgedane kennis en vaardigheden; (Uitdrukkelijke) vaststelling van de verplichting van de werknemer om, indien de arbeidsovereenkomst tijdelijk of onmiddellijk na afloop van de studieperiode eindigt, het loon over de niet gewerkte studietijd aan de werkgever terug te betalen; De terugbetalingsverplichting moet tijdens de vastgestelde periode evenredig afnemen (dus een glijdende schaal bevatten). Voorbeeld: na 1 jaar 80%, na 2 jaar 50%, na 3 jaar 20%. Verder kan een beroep op het beding door de rechter in strijd met goed werkgeverschap en/of de redelijkheid en billijkheid worden geacht, bijvoorbeeld indien: Een studiekostenbeding voor de werknemer zulke ernstige gevolgen heeft terwijl dit niet duidelijk aan hem is uitgelegd vóórdat hij dit tekende; Het initiatief voor het ontslag van de werkgever uitging. Conclusie Het is dus niet altijd mogelijk om als werkgever bij het einde van het dienstverband de betaalde studiekosten terug te vorderen. Bij het opstellen van een opleidings- of studiekostenbeding is zorgvuldigheid geboden gelet op de voorwaarden die de Hoge Raad daaraan stelt. Als een werknemer niet duidelijk wist waartoe hij zich verplichtte (bijvoorbeeld als het beding niet duidelijk is geformuleerd), zal een vordering tot terugbetaling snel stranden. Laat zo n beding dan ook vóóraf goed checken. Dat voorkomt latere discussies en onnodige proceskosten. De Koningh Advocaten Bisonspoor 347 Toren 6 Maarssen T het ONDERNEMERS BELANG 15

15 Advies Tekst: Hans Odijk Het antwoord is Ja, maar wat is de vraag? Met openheid en eerlijkheid zijn veel problemen op te lossen Bovenstaande stelling heb ik niet van mezelf, maar is een uitspraak van Rudy Stroink van TCN Properties, een inspirerende ondernemer, gedaan tijdens een paneldiscussie over de problemen van de economische crisis. Wat hij met de stelling bedoelt is dat als bij een (zakelijk) probleem beide partijen bereid zijn tot openheid en eerlijkheid, er altijd een oplossing voorhanden is. Hij gaf hierbij een voorbeeld uit zijn eigen bedrijf. Als verhuurder van onroerend goed is hij altijd bereid met de huurder te praten over (tijdelijke) verlaging van huurvoorwaarden als de huurder financiële problemen heeft. Hij heeft als verhuurder namelijk meer belang bij een huurder die minder betaalt dan bij een leegstaand pand. Voorwaarde is wel dat de verhuurder op tijd openheid van zaken geeft en ook meedenkt aan een oplossing als het met de huurder weer beter gaat. Oplossingsgericht denken De uitspraak is bij mij blijven hangen en ik ben tot de ontdekking gekomen dat het voor heel veel situaties van toepassing kan zijn, als er een zakelijk probleem of conflict is. Of je nu praat over een probleem tussen opdrachtgever en leverancier, een probleem tussen werkgever en werknemer, een probleem van een bedrijf met zijn bankier of een probleem tussen meerdere aandeelhouders. Als je uitgaat van: Het antwoord is Ja, maar wat is de vraag?, krijgen de problemen een andere dimensie. Je gaat dan namelijk redeneren vanuit de optiek van welke oplossingsmogelijkheden er zijn en niet vanuit wat het probleem is. Je gaat je dan ook veel meer verplaatsen in de perceptie van de andere partij. Wat is zijn probleem en hoe kan ik de andere partij zover krijgen dat hij mij helpt mijn probleem op te lossen. De juiste vragen worden gesteld en er wordt niet om de brei heen gedraaid. Eisen aan de oplossing Oplossinggericht denken is echter niet zo eenvoudig als het lijkt. Het vereist namelijk van de betrokken partijen dat ze zich kwetsbaar opstellen en volledige openheid geven over de ins en outs van het probleem aan hun zijde. En dat is voor een ondernemer niet altijd gemakkelijk. Het gebeurt namelijk regelmatig dat de sterkste partij misbruik maakt van de openheid en eerlijkheid. Het is dan ook belangrijk dat eerst goed wordt afgetast wat de perceptie van beide partijen is en of beide partijen echt de bereidheid hebben tot een oplossing te komen. De rol van een adviseur Een adviseur (intermediair) kan een belangrijke rol vervullen bij de oplossing van dergelijke problemen. Hij kan u helpen de perceptie van het probleem bij de andere partij beter te begrijpen en hij kan aftasten of de andere partij echt de bereidheid heeft het probleem op te lossen. De adviseur kan namelijk veel directer vragen stellen en antwoord geven. Hij is namelijk geen belanghebbende en niet emotioneel betrokken. Dit werkt zeker positief als het probleem dreigt te escaleren. Tenslotte kan de adviseur ook de onderhandelingen voor u voeren. Mijn ervaring van de afgelopen maanden is in ieder geval dat de insteek van oplossinggericht denken er toe heeft geleid dat sneller de juiste vragen werden gesteld en problemen sneller werden opgelost. Blömer accountants en adviseurs Postbus AA Nieuwegein Krijtwal ZT Nieuwegein T F het ONDERNEMERS BELANG 17

16 Tekst: Jelmer van Nimwegen Fotografie: Ruud Voest Bedrijfsreportage Maasmond, Utrecht Netjes schilderen, mooi inrichten Schilderwerk, stoffering, zonwering en vastgoedzorg zijn in goede handen bij Maasmond. Al meer dan honderd jaar bekwaam met kwast en verf en decennia lang gespecialiseerd in projectinrichting. De vier vestigingen in Nederland houden veel gerenommeerde bedrijven strak in de verf en netjes in de spullen. Van voetbalstadion tot grachtenpand, van ziekenhuis tot Ministerie. uitgebreide en verfijnde netwerk, partners betrekken. Die kennen we, daar hebben we langdurige relaties mee en dat zijn allemaal bedrijven waar net als bij ons de belangrijkste regels zijn: kwaliteit boven alles en doen wat je belooft, besluit Beerden. Maar veel hulp van buiten heeft Maasmond niet nodig: met de 150 medewerkers bestrijkt Maasmond een zeer breed terrein. Maasmond is daardoor gezichtsbepalend. De sfeer in een werkomgeving is een bepalende factor in de arbeidsproductiviteit. Maasmond zorgt voor de juiste entourage voor ieder bedrijf. En natuurlijk is kwalitatief hoogstaand onderhoud en vastgoedzorg het behoud van een pand of het nu een bedrijfspand of een particuliere woning betreft. Frank Beerden is ruim 25 jaar in dienst bij familiebedrijf Maasmond. Als vestigingsmanager zorgt hij ervoor dat alles op rolletjes loopt in Utrecht. Dat betekent bepaald niet dat hij alleen in Utrecht actief is. Zelfs niet alleen in de provincie Utrecht. Ons werkgebied strekt zich uit tot ver over de landsgrenzen, tot in Duitsland, België en Frankrijk. Complete inrichting Ruim is ook het aanbod van Maasmond. Dat is in de jaren gegroeid uit het schilderbedrijf dat de vader van de twee huidige eigenaren in de vorige eeuw begon. Op een zeker moment kwam er vanuit onze klanten ook vraag naar complete stoffering, gordijnen, binnen- en buitenzonwering en meubilering. Kortom, de complete aankleding van kantoren! Dat gaat van MKB-bedrijven tot grote verzekeraars en overheidsinstellingen. We hebben een enorme variatie in onze klantenkring, maar de overeenkomst is dat ze heel trouw zijn. Met een aantal van hen hebben we 25-jaarcontracten! Vertrouwen opbouwen kost heel veel tijd en inspanning, daar zijn we dus buitengewoon zuinig op. Wat we toezeggen, dat doen we. Tot het laatste puntje op de i. MVO En er staan veel i-tjes in de contracten tegenwoordig. Dat heeft onder meer te maken met het accent dat veel overheidsinstellingen leggen op MVO maatschappelijk verantwoord ondernemen. Die manier van bedrijfsvoering en werken is vergaand ingevoerd in de organisatie van Maasmond. Dat begint met de keuze van zo milieuvriendelijk mogelijke materialen en uiterste zorgvuldigheid bij de manier van afval afvoeren,en bijvoorbeeld het samen in één busje rijden naar het werk. Maar MVO wordt ook zichtbaar in het geven van opleidingskansen aan jongeren én oudere werkloze schilders. Maasmond is namelijk ook een erkend opleidingsbedrijf. Frank Beerden: Naast de inmiddels vaak vereiste certificeringen, erkenningen en keurmerken als VCA**, ISO 9001, FSC, PPI, VGO en Repair Care hebben we zelf ook nog een aantal aandachtspunten. Zo kijken we ook wat verder over de grens en pakken we met een aantal partners projecten op in bijvoorbeeld Kenia. We leggen de grens van maatschappelijk ver buiten de grenzen van Utrecht... Gezichtsbepalend Voor opdrachtgevers is de platte organisatie van Maasmond een belangrijke beslisfactor. Korte lijnen, gemakkelijk te bereiken projectleiders die het werk van begin tot eind begeleiden. Geen overdrachtproblemen, één persoon in het midden van het web. Maasmond is vaak de hoofdaannemer op een project, waarbij wij, uit ons Maasmond Utrecht B.V. St. Bonifaciusstraat SR Utrecht T het ONDERNEMERS BELANG 19

17 Ondernemerspanel Kan een kleinere overheid slagvaardig zijn? In de meeste verkiezingsprogramma s wordt gepleit voor een (veel) kleinere overheid. Samenvoegen van provincies, gemeentelijke herindelingen, opheffen van de waterschappen en een kleinere Tweede Kamer. Plannen genoeg om flink te bezuinigen en het overheidsapparaat kleiner te maken. Zijn deze plannen realistisch? De mening van ons panel. Frank Verleg - Partner Blömer accountants en adviseurs Een kleinere overheid kan naar mijn mening zeker slagvaardig zijn. In die zin begrijp ik ook de plannen in de meeste verkiezingsprogramma s. Kleiner betekent naar mijn mening dat besluitvormingsprocessen over minder schijven gaan en dat er minder mensen bij betrokken zijn. Twee belangrijke pijlers als het gaat om slagvaardigheid. Als ik nu als voorbeeld naar mijn eigen ervaringen kijk met Nederlandse Ministeries en de Europese Commissie in het kader van (inter)nationale Frank Verleg subsidiecontroles, dan constateer ik, eufemistisch gezegd, wel ruimte voor verbeteringen in de efficiëntie en slagvaardigheid van de instanties waar we mee te maken hebben. Uiteraard moet er wel altijd een zorgvuldige afweging worden gemaakt van de belangen die spelen, waardoor een zekere omvang gerechtvaardigd is. Bij een zekere mate van centralisatie kan ik me ook wel wat voorstellen, al vind ik wel dat de overheid relatief dicht op de burger moet zitten om effectief in te kunnen spelen op maatschappelijke ontwikkelingen. Heleen Vincent Heleen Vincent, Vincent & Vincent Een kleinere overheid creëren door het samenvoegen van provincies, gemeentelijke herindelingen, opheffen van de waterschappen en een kleinere Tweede Kamer is voorlopig niet realistisch maar wel wenselijk. Aangezien een kleinere overheid bezuinigingen oplevert en het ondernemerschap ruimte kan geven. Een kleinere overheid kan bijdragen aan minder betutteling en deregulering in het voordeel van ondernemers. Indien het overheidsapparaat kleiner wordt levert dit bezuinigingen op aangezien overheden op deze manier krachten en kennis kunnen bundelen. Anderzijds willen gemeenten en ambtelijke organen hun autonomie bewaren. Daarnaast zijn dit vaak logge organisaties gekenmerkt door lange besluitvormingstrajecten. Een kleinere overheid zou op de lange termijn haalbaar kunnen zijn, maar is hierdoor voorlopig niet realistisch. mr. Philip de Koningh mr. Philip de Koningh - advocaat te Maarssen Kleine(re) organisaties kunnen wel degelijk slagvaardig zijn. Dat geldt zeker ook voor de overheid. De overheid moet wel in ieder geval haar publieke taken goed kunnen blijven uitvoeren. Zomaar het mes erin zetten kan averechts werken en alsnog leiden tot hoge externe kosten (bv. inhuren van uitzendkrachten of interimmers). Vanuit de overheidsinstellingen zelf zal er zeker worden geroepen dat verdere bezuinigingen de uitvoering van de overheidstaken in gevaar zullen brengen. Uiteraard dient dat geroep met de nodige korrels zout te worden genomen. Zonder het op orde brengen van de overheidskosten zelf mag je geen beroep doen op de belastingbetaler. 20 het ONDERNEMERS BELANG

18 Jolanda van der Land Jolanda van der Land, Exero, het bureau voor telefonisch accountmanagement Daar ben ik van overtuigd. Van een kleine overheid mag worden verwacht dat ze besluiten nemen door goed te luisteren naar ons: de mensen die geleid worden. Nu gaat een deel van ons belastinggeld naar al die mensen die oeverloos overleggen voeren om ons land te regeren. Hoe minder dat er zijn, hoe meer men naar het volk luisteren en hoe sneller er beslissingen worden genomen. Een grote uitgebreide regering hebben we zelf zo gewild, maar is het wel handig? Hoe meer mensen mee mogen besluiten, hoe langer een besluit duurt, hoe minder we weten waar we aan toe zijn. Hoe korter de lijnen, hoe sneller je weet waar je aan toe bent: des te slagvaardiger ben je. Dat geldt niet alleen voor de regering maar ook voor ons: de burgers en de bedrijven. Ed van Ginkel Ed van Ginkel, Flanderijn en Ter Weele gerechtsdeurwaarders Als samenvoeging en opheffing leidt tot meer efficiency en een hogere kwaliteit geloof ik zeker dat een kleinere overheid slagvaardiger is. Voor zover ik dat heb kunnen waarnemen, is die trend ook al ingezet. Zo gaan per 1 januari 2012 enkele gemeenten en een waterschap samen de lokale belastingen heffen en innen. Hetzelfde geldt voor de opzet van een Sociale Dienst voor meerdere gemeenten. Daarmee ontstaat één gespecialiseerd loket, waardoor de taken adequater kunnen worden afgehandeld. Dat kan niet anders dan gepaard gaan met een besparing van kosten en een verhoging van het resultaat, want het wiel hoeft niet telkens opnieuw te worden uitgevonden of op gang gehouden. Er moet daarentegen wel aandacht blijven voor een reële personele bezetting. Met het lukraak schrappen van banen of invoeren van vacaturestops ontneem je zo n instantie de kans om goed te functioneren. We moeten voorkomen dat de burgers ondoordachte bezuinigingen moeten bekopen met slechte prestaties of langere wachttijden. Iris Tossaint Iris Tossaint, Unique Uitzendburo Een grote, centrale overheid zal naar mijn verwachting meer moeite hebben om de belangen van bewoners en bedrijven in verschillende gebieden te inventariseren en behartigen, dan een kleinschalige overheid. Als uitzendbureau met een landelijke spreiding weten wij bij Unique dat de belangen van bewoners en bedrijven zelfs per stadsdeel erg kunnen verschillen. Wij merken dat ondernemerschap en de overheid niet altijd samengaan; vooral bij onze klanten in het MKB segment kunnen bureaucratische processen vanuit de overheid de slagvaardigheid serieus ondermijnen. Begrip voor de uitdagingen van ondernemers vanuit lokale overheden, is van cruciaal belang om efficiënt samen te werken. Amsterdam Zuidoost heeft twee gezichten: een hechte en warme bewonersgemeenschap aan de ene kant, en een nog steeds groeiend aantal bedrijven aan de andere kant. Deze samenstelling van het stadsdeel maakt een passende overheidscommunicatie zeer belangrijk. Rob van Veenendaal Rob van Veenendaal - INEXTENS Loopbaanadvies In ons welvarende land heeft de overheid altijd een grote bemoeienis gehad. De laatste jaren wordt dat minder. Er wordt minder collectief voor ons gezorgd maar er zijn wel meer regels gekomen. Een samenleving wordt minder slagvaardig vanwege alle regelgeving. Er zijn veel verplichtingen. Er is veel moeten. Ook in loopbaanadviesland komen we natuurlijk cliënten of opdrachtgevers tegen die denken vanuit beperkingen en verplichtingen. In plaats van te denken vanuit hun mogelijkheden en kansen. Omzetting van een dergelijk denkpatroon begint bij bewustwording en keuzes maken. Eerst komt denken, dan voelen, en dan doen. Het gaat niet om de grootte van de overheid maar om de intentie. Een slagvaardige overheid kent minder regels en staat ons collectief en individueel toe om te mogen in plaats van te moeten. Boekentip: Moeten maakt gek Albert Ellis. het ONDERNEMERS BELANG 21

19 Bedrijfsreportage Tekst: Jeroen Kuypers Fotografie: Ruud Voest ABN AMRO: Niet nieuw, maar wel vernieuwd Een vertrouwde naam met een verrassende slagkracht Zelfs een gerenommeerde zakenbank kan een nieuwe start moeten maken, maar als dat vanuit een sterke beginpositie gebeurt kan dat enkel in een verbetering resulteren. ABN AMRO heeft van Brussel een deel van zijn kantoren en klanten aan Deutsche Bank moeten afstaan, onder meer in het district Utrecht. Dat betekent echter niet dat ABN AMRO uit Utrecht verdwijnt. Integendeel, met de zakelijke klanten van het vroegere Fortis en met de bestaande medewerkers als basis wordt ABN AMRO een nieuwe partij op deze regionale markt. Met evenveel expertise als voorheen maar tegelijk met meer slagkracht en kortere lijnen naar de klant belooft ABN AMRO binnen de korte keren (weer) een speler van formaat te zijn. De afspraak is, dat wij onze oude klanten die naar Deutsche Bank zijn overgegaan niet benaderen, zegt Koen Cornelissen, Senior Accountmanager Zaken bij ABN AMRO Utrecht. Dat gaan wij dan ook zeker niet doen. Het staat deze klanten echter wel vrij uit zichzelf terug te komen naar onze bank. Tegenover het verlies van bestaande klanten staat de winst aan nieuwe. ABN AMRO Utrecht vertrekt daarbij niet bepaald van nul, maar met de zakelijke klanten van het vroegere Fortis. Minstens zo belangrijk is dat de bank in de tussentijd geen enkele medewerker is kwijtgeraakt. In gezichten en expertise is er een naadloze overgang tussen het verleden en de toekomst. Vertrouwde aanspreekpunten en snelle beslissingen Wij hebben ons altijd kunnen profileren met onze gedetailleerde kennis van branches en sectoren. Die specialistische kennis zullen we ook ten dienste kunnen stellen van onze nieuwe klanten, zegt Koen Cornelissen. We hebben die expertise bovendien Koen Cornelissen (links) en Masja Overing: ABN AMRO zal in Utrecht en omstreken een van de meest zichtbare banken worden 22 het ONDERNEMERS BELANG

20 letterlijk in huis. Een financiering moet al heel erg gecompliceerd zijn willen we een beroep moeten doen op het hoofdkantoor. Maar we kunnen het wel. Daar zitten bijvoorbeeld experts met een specialistische kennis van bepaalde sectoren, zoals een team dat zich uitsluitend met de financiering van sportaccommodaties bezighoudt. Maar onze kracht is nu net dat we complexe en ingewikkelde zaken, waaronder in de eerste plaats fusies en overnames, op lokaal niveau kunnen begeleiden. Dat betekent voor de betrokken ondernemer, naast een optimale advisering en afhandeling, korte communicatielijnen, vertrouwde aanspreekpunten en snelle beslissingen. Dat laatste zal er vanaf nu enkel nog beter op kunnen worden. We hebben namelijk met de kantoren en de klanten ook de grotere directheid van het kleinere Fortis overgenomen. DGA Concept ABN AMRO wil zijn klanten ook andere extra s bieden. We kunnen onze enorme expertise op aanvraag inzetten maar ook pro-actief, zegt Masja Overing, Directeur Bedrijven. Om een voorbeeld te geven: veel bedrijfsmatige beslissingen hebben ook gevolgen voor de privépositie van de DGA, maar die gevolgen zijn soms zo indirect of op termijn dat veel bankiers en accountants ze in eerste instantie over het hoofd zien. Zo n blinde vlek kan onbedoelde consequenties hebben. Wij hebben een instrument ontwikkeld om alle gevolgen voor de privépositie van de ondernemer gedetailleerd in kaart te brengen, nog vóór hij de zakelijke beslissing neemt. Daarvoor hebben we hier op kantoor één medewerker vrij gemaakt die niets anders doet dan dat. Dit zogeheten DGA Concept is een dienst die we de ondernemer in onze belangrijkste doelgroep, die met een omzet tussen de tweeëneenhalf en dertig miljoen per jaar, gratis aanbieden. Verhoogde zichtbaarheid De wens en de noodzaak meer klanten te werven dwingt de medewerkers van ABN AMRO de beslotenheid van het kantoor te mijden en de ondernemers zoveel mogelijk op te zoeken waar ze zijn: in hun bedrijven en op businessmeetings. ABN AMRO zal in Utrecht en omstreken een van de meest zichtbare banken worden, niet zozeer in reclame-uitingen als wel door de activiteit van haar eigen accountmanagers. We hebben besloten die verhoogde zichtbaarheid ook organisatorisch handen en voeten te geven, aldus Koen Cornelissen. Daarom zijn de dertig medewerkers in het veld op de meest directe en persoonlijke manier aanspreekbaar: via hun 06 nummer. Bovendien gaan we de contacten met klanten die we weinig of niet op deze informele wijze zien ook intensiveren. Daarom willen we minstens drie maal per jaar contact hebben met de klant, pro-actief, want alleen als je tijdig weet wat er speelt binnen een onderneming kun je daar ook tijdig op inspelen. Als de ondernemer meent een bepaalde investering te moeten doen kunnen wij bijvoorbeeld in een vroegtijdig stadium samen met hem meedenken over de financiering hiervan. Als we ons willen onderscheiden door het niveau van onze expertise en onze dienstverlening moeten we echter wel voldoende tijd krijgen die kennis ten bate van de klant aan te wenden. Van het ene op het andere moment een over lange jaren opgebouwd marktaandeel moeten opgeven is geen sinecure, maar het tekent de ambitieuze en ondernemende instelling van de medewerkers van ABN AMRO Utrecht dat ze stuk voor stuk hun oude bank trouw zijn gebleven en niet zijn overgestapt naar een andere financiële instelling. Met de zakelijke basis van het in hun eigen bank opgegane Fortis Bank Nederland en vooral met hun eigen kennis en ervaring als springplank zijn ze simpelweg opnieuw begonnen. De energie, directheid en snelheid van een pionierende bank in combinatie met de naam van een vertrouwde en solide instelling - het resultaat kan nooit een onzekere sprong in het duister maar enkel een zekere in het diepe zijn. ABN AMRO Daalsesingel SW Utrecht Telefoon Masja Overing: het ONDERNEMERS BELANG 23

Mobiliteit & duurzaamheid Leaserijder wordt steeds duurzamer. www.alphabet.com

Mobiliteit & duurzaamheid Leaserijder wordt steeds duurzamer. www.alphabet.com Mobiliteit & duurzaamheid Leaserijder wordt steeds duurzamer www.alphabet.com Duurzame mobiliteit. Onderzoek naar gedrag en keuzes van leaserijders op gebied van duurzaamheid. Leaserijders steeds milieubewuster.

Nadere informatie

E V E R B I N D I N G, N I E

E V E R B I N D I N G, N I E innovatie Syntens N I E U W E V E R B I N D I N G, N I E U W E B U S I N E S S Het veld waarin bedrijven opereren is voortdurend in beweging. Om een bedrijf gezond en succesvol te houden, is het belangrijk

Nadere informatie

Wijzer worden van Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen

Wijzer worden van Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen De Meeuw Nederland Industrieweg 8 Postbus 18 5688 ZG Oirschot T +31 (0)499 57 20 24 F +31 (0)499 57 46 05 info@demeeuw.com www.demeeuw.com De Meeuw en MVO Wijzer worden van Maatschappelijk Verantwoord

Nadere informatie

CO2 prestatieladder Actieve Deelname Initiatief 2015

CO2 prestatieladder Actieve Deelname Initiatief 2015 CO2 prestatieladder Actieve Deelname Initiatief 2015 Projectgegevens Opsteller TAJ van Deijzen Versie 2015-1 Status Definitief Datum CO2 verantwoordelijke TAJ van Deijzen 6-8-2015 Directievertegenwoordiger

Nadere informatie

Sámen werken aan. Voor gemeenten en MKB. erduurzaming

Sámen werken aan. Voor gemeenten en MKB. erduurzaming Sámen werken aan verduurzaming Voor gemeenten en MKB erduurzaming Sámen werken aan verduurzaming Voor gemeenten en MKB Gemeenten hebben forse ambities op het gebied van duurzaamheid, innovatie en lokale

Nadere informatie

CO2-Prestatieladder Participatieplan Invalshoek D: Participatie

CO2-Prestatieladder Participatieplan Invalshoek D: Participatie Titel: CO2-Prestatieladder Participatieplan Rapport: CO2-2014/R-05; rev. 0; d.d. 07-04-2015 Auteur: J.A.C. van Dijk Verificateur: A.L.J. Timmermans Vervolgblad : 1 van 4 Inhoudsopgave 1 Inleiding... 2

Nadere informatie

Strategisch Beleidsplan 2013-2015

Strategisch Beleidsplan 2013-2015 Strategisch Beleidsplan 2013-2015 Switch, samen naar duurzaam en rechtvaardig Switch stimuleert gedrag dat bijdraagt aan een duurzame en rechtvaardige wereld. Hier én daar, nu én in de toekomst. Switch

Nadere informatie

Energieke Regio in Holland Rijnland? Alphen aan den Rijn 11 november 2015

Energieke Regio in Holland Rijnland? Alphen aan den Rijn 11 november 2015 Energieke Regio in Holland Rijnland? Alphen aan den Rijn 11 november 2015 Krijn Ratsma (architect en voorzitter Stichting Energieke Regio) inhoud: ontstaan Energieke Regio opzet van het project ook in

Nadere informatie

ZUINIGE ENERGIE EN KPN

ZUINIGE ENERGIE EN KPN ZUINIGE ENERGIE EN KPN KPN start op 30 oktober 2012 met nieuwe corporate campagne Het netwerk dat geeft om Nederland. Hierbij worden relevante maatschappelijke thema s belicht. In de eerste uiting, We

Nadere informatie

Masterclass Provincie Zuid-Holland Gouda 17 september 2015

Masterclass Provincie Zuid-Holland Gouda 17 september 2015 Masterclass Provincie Zuid-Holland Gouda 17 september 2015 Krijn Ratsma (architect en voorzitter Stichting Energieke Regio) inhoud: ontstaan Energieke Regio opzet van het project ook in uw regio? bedrijvencoöperatie?

Nadere informatie

Maatschappelijke impact Rabobank Utrecht

Maatschappelijke impact Rabobank Utrecht Maatschappelijke impact Rabobank Utrecht Een aandeel in duurzame ontwikkeling 1 Bankieren voor Nederland 2 Banking for Food 3 Onze bedrijfsvoering Verdienvermogen vergroten Optimale levensloop stimuleren

Nadere informatie

Score Ram Mobile Data BV

Score Ram Mobile Data BV Score Ram Mobile Data BV Visie Missie Strategie Doelen: financieel Doelen: organisatieontwikkeling Doelen: marktbenadering Doelen: producten en dienst-ontwikkeling Rendementsverbetering Versterken en uitbouwen

Nadere informatie

Samenwerken èn netwerken

Samenwerken èn netwerken Samenwerken èn netwerken Stappenplan voor versterken van zelforganisaties Auteurs Saskia van Grinsven en Jamila Achahchah Fotografie: Guillermo Dazelle MOVISIE Juni 2012 Inleiding Voor je ligt een stappenplan

Nadere informatie

MVO IN DE VERSNELLING TRENDS VOOR GROENE & SOCIALE ECONOMIE WORD OOK KLIMAATNEUTRAAL MAAK KANS OP CLIMATE MAKE OVER

MVO IN DE VERSNELLING TRENDS VOOR GROENE & SOCIALE ECONOMIE WORD OOK KLIMAATNEUTRAAL MAAK KANS OP CLIMATE MAKE OVER MVO IN DE VERSNELLING TRENDS VOOR GROENE & SOCIALE ECONOMIE WORD OOK KLIMAATNEUTRAAL MAAK KANS OP CLIMATE MAKE OVER IE Motoren Event Karin Jansens MVO Nederland 15 sept 2015 MVO GAAT OVER URGENTIE EN OPTIMISME

Nadere informatie

1. Hoe dringend vindt u het klimaatprobleem? Helemaal niet dringend, we 1% Er is helemaal geen klimaatprobleem. Weet niet / geen mening

1. Hoe dringend vindt u het klimaatprobleem? Helemaal niet dringend, we 1% Er is helemaal geen klimaatprobleem. Weet niet / geen mening 1. Hoe dringend vindt u het klimaatprobleem? Helemaal niet dringend, we 1% kunnen wel even wachten met grote maatregelen 17% 1 Een beetje dringend, we kunnen nog wel even wachten met grote maatregelen,

Nadere informatie

FISCALE TIPS & BLUNDERS. 2016 1e druk Copyright Finovion

FISCALE TIPS & BLUNDERS. 2016 1e druk Copyright Finovion FISCALE TIPS & BLUNDERS 2016 1e druk Copyright Finovion Wij heten u van harte welkom. WELKOM Dit handzame boekje met financiële blunders en fiscale tips ontvangt u van Finovion. Wij zijn een ondernemend

Nadere informatie

Projectplan Pak je Kans Flevoland

Projectplan Pak je Kans Flevoland Projectplan Pak je Kans Flevoland Inhoudsopgave 1. Inleiding en achtergrond... 4 2. ProjectPak je Kans... 6 2.1 Doelgroep... 6 2.2 Doel... 6 2.3 Inhoud project... 6 Projectplan Pak je Kans 2014-2015 2

Nadere informatie

De Rabobank is een unieke bank. Wij hebben geen aandeelhouders, maar leden. We zijn een coöperatie.

De Rabobank is een unieke bank. Wij hebben geen aandeelhouders, maar leden. We zijn een coöperatie. In deze folder leest u wie we zijn, wat we doen en op welke manieren u ons kunt bereiken. U ervaart onze maatschappelijke betrokkenheid in Enschede en Haaksbergen. En u leest waarom lid worden van Rabobank

Nadere informatie

Ab Arbo-advisering i en duurzaamheid + MVO

Ab Arbo-advisering i en duurzaamheid + MVO Ab Arbo-advisering i en duurzaamheid + MVO Esther Loozen Atze Boerstra (Stanley Kurvers) NvvA Symposium 2010 1 Programma Introductie door Esther Loozen Korte inleiding over duurzaamheid+ MVO door Atze

Nadere informatie

Welkom bij de meest veelzijdige evenementenlocatie van Midden-Nederland

Welkom bij de meest veelzijdige evenementenlocatie van Midden-Nederland Welkom bij de meest veelzijdige evenementenlocatie van Midden-Nederland Evenementenlocatie met eindeloze mogelijkheden! Central Studios te Utrecht Evenementenlocatie met mogelijkheden Deze voormalige televisiestudio

Nadere informatie

100% groene energie. uit eigen land

100% groene energie. uit eigen land 100% groene energie uit eigen land Sepa green wil Nederland op een verantwoorde en transparante wijze van energie voorzien. Dit doen wij door gebruik te maken van duurzame energieopwekking van Nederlandse

Nadere informatie

Wat is maatschappelijk verantwoord ondernemen?

Wat is maatschappelijk verantwoord ondernemen? Wat is maatschappelijk verantwoord ondernemen? Maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO) wordt ook wel maatschappelijk ondernemen, maatschappelijk betrokken ondernemen, duurzaam ondernemen of ethisch

Nadere informatie

Duurzaam Lage Weide Een bedrijventerrein vol kansen

Duurzaam Lage Weide Een bedrijventerrein vol kansen Utrechtse Energie! Duurzaam Lage Weide Een bedrijventerrein vol kansen Verbeter de werel Lage Weide op de kaart zetten als duurzaam bedrijventerrein dat wilt u toch ook? Een milieubewuste benadering van

Nadere informatie

Fietsen scoort voor een beter klimaat. www.fietsenscoort.nl

Fietsen scoort voor een beter klimaat. www.fietsenscoort.nl Fietsen scoort voor een beter klimaat www.fietsenscoort.nl Fietsen Scoort voor een beter klimaat Fietsen Scoort voor een beter klimaat is een landelijke campagne die het fietsen naar het werk stimuleert.

Nadere informatie

Meting economisch klimaat, november 2013

Meting economisch klimaat, november 2013 Meting economisch klimaat, november 2013 1.1 Beschrijving respondenten Er hebben 956 ondernemers meegedaan aan het onderzoek, een respons van 38. De helft van de respondenten is zzp er (465 ondernemers,

Nadere informatie

Huidig economisch klimaat

Huidig economisch klimaat Huidig economisch klimaat 1.1 Beschrijving respondenten Er hebben 956 ondernemers meegedaan aan het onderzoek, een respons van 38. De helft van de respondenten is zzp er (465 ondernemers, 49). Het aandeel

Nadere informatie

Lekkere Lezing - met Amuses & Wijn

Lekkere Lezing - met Amuses & Wijn Lekkere Lezing - met Amuses & Wijn Korte interactieve lezing over een boeiend onderwerp. Lekker Luisteren! Locatie: Datum: Het Kook College Wijchen, Nieuwe weg 303(Woondrôme Wijchen) 20 december 2011 Tijd:

Nadere informatie

Waarom inzicht in de energieketen noodzakelijk is.

Waarom inzicht in de energieketen noodzakelijk is. Energieverbruik binnen de voedingen drankensector. Waarom inzicht in de energieketen noodzakelijk is. Deze whitepaper licht toe waarom het voor organisaties binnen de belangrijk is om inzicht te hebben

Nadere informatie

Green-Consultant - info@green-consultant.nl - Tel. 06-51861495 Triodos Bank NL17TRIO0254755585 - KvK 58024565 - BTW nummer NL070503849B01 1

Green-Consultant - info@green-consultant.nl - Tel. 06-51861495 Triodos Bank NL17TRIO0254755585 - KvK 58024565 - BTW nummer NL070503849B01 1 Bestemd voor: Klant t.a.v. de heer GoedOpWeg 27 3331 LA Rommeldam Digitale offerte Nummer: Datum: Betreft: CO 2 -Footprint & CO 2 -Reductie Geldigheid: Baarn, 24-08-2014 Geachte heer Klant, Met veel plezier

Nadere informatie

Onderzoek Ondernemerspanel: Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen

Onderzoek Ondernemerspanel: Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen 2012 1 (15) Onderzoek Ondernemerspanel: Auteur Tineke Brouwers Het onderzoek Op 26 april 2012 kregen alle leden van het Ondernemerspanel van dat moment (352 personen) een e-mail met de vraag of zij digitaal

Nadere informatie

Ontbijtbijeenkomst GRIC Gilze en Rijen 16 september 2015

Ontbijtbijeenkomst GRIC Gilze en Rijen 16 september 2015 Ontbijtbijeenkomst GRIC Gilze en Rijen 16 september 2015 Krijn Ratsma (architect en voorzitter Stichting Energieke Regio) inhoud: ontstaan Energieke Regio opzet van het project ook in Gilze en Rijen? ons

Nadere informatie

Resultaten van ons duurzaamheidsbeleid

Resultaten van ons duurzaamheidsbeleid Resultaten van ons duurzaamheidsbeleid In 2013 zijn we van start gegaan met de implementatie van ons duurzaamheidsbeleid en onderstaand ziet u de doelstellingen uit onze duurzaamheidsverklaring en de behaalde

Nadere informatie

STAPPENPLAN AANSCHAF ZONNE-COLLECTOREN INDIVIDUEEL

STAPPENPLAN AANSCHAF ZONNE-COLLECTOREN INDIVIDUEEL STAPPENPLAN AANSCHAF ZONNE-COLLECTOREN INDIVIDUEEL Introductie De ontwikkelingen op het gebied van zonne-energie staan nooit stil. Heeft u ook belangstelling, dan kunt u zich als deelnemer aansluiten bij

Nadere informatie

Supplier Code of Conduct. Samen op weg naar een succesvolle, uitdagende en duurzame toekomst

Supplier Code of Conduct. Samen op weg naar een succesvolle, uitdagende en duurzame toekomst Supplier Code of Conduct Samen op weg naar een succesvolle, uitdagende en duurzame toekomst Bij Kramp gaan we voor zakelijk succes op de lange termijn. Daarbij voelen we een sterke verantwoordelijkheid

Nadere informatie

Sportweetje. Het Katwijkse. sportieve toekomst! naar een. Nieuws, trends en tips voor een gezond en sportief verenigingsleven

Sportweetje. Het Katwijkse. sportieve toekomst! naar een. Nieuws, trends en tips voor een gezond en sportief verenigingsleven Het Katwijkse Sportweetje Nieuws, trends en tips voor een gezond en sportief verenigingsleven digitale nieuwsbrief voor het verenigingsleven editie 2015.1 klik en lees het artikel van uw interesse volg

Nadere informatie

De IVW, daar heb je wat aan!

De IVW, daar heb je wat aan! De IVW, daar heb je wat aan! Samen In Weesp hebben we een unieke samenwerking, waarmee we zaken ook echt voor elkaar krijgen en onze ambities waarmaken. Samen staan we sterk. Cees van Vliet, voorzitter

Nadere informatie

DINEREN IN DE HOFTRAMMM

DINEREN IN DE HOFTRAMMM DINEREN IN DE HOFTRAMMM De bijzondere creatie van Bobby van Galen en Pierre Wind Foto s en tekst: Martien Versteegh Eigenaar en gastheer Bobby van Galen heet u van harte welkom Het begon met een droom

Nadere informatie

De kredietverzekering

De kredietverzekering Euler Hermes Nederland De kredietverzekering Met een gerust hart zaken doen. Exclusief voor klanten van de Rabobank www.eulerhermes.nl Euler Hermes is wereldmarktleider op het gebied van kredietverzekeren

Nadere informatie

Checklist passie en poen

Checklist passie en poen Checklist passie en poen Aandachtspunten voor succesvol sociaal ondernemen gericht op de arbeidsparticipatie van mensen met een kwetsbare arbeidsmarktpositie Inleiding In het rapport Sociaal ondernemen:

Nadere informatie

Meest mobiele organisatie van Nederland

Meest mobiele organisatie van Nederland Resultaten onderzoek Meest mobiele organisatie van Nederland Juni 2013 Uitkomsten onderzoek onder top organisaties in Nederland Uitgevoerd door Keala Research & Consultancy in de periode mei tot en met

Nadere informatie

Rabobank Cijfers & Trends

Rabobank Cijfers & Trends Kappers In de kappersbranche kunnen de volgende bedrijfstypen worden onderscheiden: zelfstandigen zonder personeel, zzp ers (ondernemers die minder dan 32 uur per week in het kappersbedrijf werkzaam zijn)

Nadere informatie

Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen

Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen MaXXus Communications Winkelhaak 77 Postbus 24021 2490 AA Den Haag Tel. 070 3076666 Fax. 070 3076699 www.maxxus.nl info@maxxus.nl Versie 3.1 Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen Versie: 3.1 Versie3.1

Nadere informatie

Dutch Spirit: Passie voor duurzame maatpakken

Dutch Spirit: Passie voor duurzame maatpakken Dutch Spirit: Passie voor duurzame maatpakken DutchSpirit vervaardigt duurzame maatpakken en richt zich op de doorontwikkeling van circulaire stoffen voor werkkleding. Met een vernieuwend businessconcept

Nadere informatie

Achtergrond informatie Eemstroom - Energiecoöperatie Amersfoort

Achtergrond informatie Eemstroom - Energiecoöperatie Amersfoort Achtergrond informatie Eemstroom - Energiecoöperatie Amersfoort Doel van dit document is het bieden van achtergrond informatie over het principe van Eemstroom -Energiecoöperatie Amersfoort. Eemstroom One

Nadere informatie

Energy Services heeft nieuws voor u!

Energy Services heeft nieuws voor u! Energy Services heeft nieuws voor u! Mobiele App voor uw Energiezaken Energiebesparende technieken en duurzame energie Nieuwe website, met nog meer informatie Energiebesparing in kantoren, bedrijfshallen

Nadere informatie

Een duurzame boodschap. Duurzaamheidsbeleid en resultaten over 2013

Een duurzame boodschap. Duurzaamheidsbeleid en resultaten over 2013 Een duurzame boodschap Duurzaamheidsbeleid en resultaten over 2013 Een duurzame koers als familiebedrijf Jumbo is een echt familiebedrijf, dat middenin de samenleving staat. Daar zijn we trots op. Een

Nadere informatie

Projectplan Pak je Kans Flevoland

Projectplan Pak je Kans Flevoland Projectplan Pak je Kans Flevoland Inhoudsopgave 1. Inleiding en achtergrond... 4 2. Project Pak je Kans... 5 2.1 Doelgroep... 5 2.2 Doel... 5 2.3 Inhoud project... 5 2.4 Planning van het project Pak je

Nadere informatie

MotivatieMonitor voor HR-professionals

MotivatieMonitor voor HR-professionals MotivatieMonitor voor HR-professionals Een onderzoek naar de ambities en verwachtingen van studenten en starters betreffende de arbeidsmarkt en het beeld dat HR-professionals van deze nieuwe generatie

Nadere informatie

Via Rabobank Foundation ondersteunt Rabobank. Financieringen met positieve maatschappelijke impact 214,5mln. Enschede-Haaksbergen

Via Rabobank Foundation ondersteunt Rabobank. Financieringen met positieve maatschappelijke impact 214,5mln. Enschede-Haaksbergen Onze maatschappelijke impact Een aandeel in duurzame ontwikkeling 1 Bankieren voor Nederland stimuleren welvaart en welzijn in Nederland 2 Banking for Food stimuleren duurzame voedselvoorziening wereldwijd

Nadere informatie

Dagboek Nederland onder water?! Komt Nederland onder water te staan? En wat kunnen jij en de politiek doen om dit te voorkomen?

Dagboek Nederland onder water?! Komt Nederland onder water te staan? En wat kunnen jij en de politiek doen om dit te voorkomen? Dagboek Dagboek Nederland onder water?! Komt Nederland onder water te staan? En wat kunnen jij en de politiek doen om dit te voorkomen? Dat het klimaat verandert is een feit. Je hoort het overal om je

Nadere informatie

http://enquete.groenepeiler.nl/admin/statistics.aspx?inquiry=47 1 van 13 5-7-2011 17:03

http://enquete.groenepeiler.nl/admin/statistics.aspx?inquiry=47 1 van 13 5-7-2011 17:03 1 van 13 5-7-2011 17:03 Enquête Enquête beheer Ingelogd als: aqpfadmin Uitloggen Enquête sta s eken Enquête beheer > De Klimaat Enquête van het Noorden > Statistieken Algemene statistieken: Aantal respondenten

Nadere informatie

Nieuws onder de zon. Onderwerpen. Handicom Solar. 1. Folder. oktober 2013. Haal het zonnetje in huis

Nieuws onder de zon. Onderwerpen. Handicom Solar. 1. Folder. oktober 2013. Haal het zonnetje in huis Contents 1 Chapter... 1.1 paragraph... 1.2 paragraph... 1.2.1 sub paragraph... 1.2.2 sub paragraph... 1.3 paragraph... Nieuws onder de zon oktober 2013 Haal het zonnetje in huis Onderwerpen 1. Folder 2.

Nadere informatie

ZZP Netwerk Nederland

ZZP Netwerk Nederland ZZP Netwerk Nederland sinds 11 juni 2009 voor, door en met ondernemende ZZP ers Postbus 9706 1006 GE AMSTERDAM www.zzpnetwerknederland.nl info@zzpnetwerknederland.nl rapportage n.a.v. onderzoek 15 januari

Nadere informatie

HBO Talentenprijs editie marketing

HBO Talentenprijs editie marketing HBO Talentenprijs editie marketing Nieuwsbrief - maart Donderdag 31 mei 2012 Hanzehogeschool Groningen We zijn aan het eind van de maand maart en dat betekent dat het unieke HBO Talentenprijs event over

Nadere informatie

Communicatieplan CO 2 -prestatieladder

Communicatieplan CO 2 -prestatieladder plan CO 2 -prestatieladder T.b.v. certificering CO 2 -prestatieladder (nr 3.C.1) U vindt in dit document de communicatiedoelstellingen, de interne en externe doelgroepen, de interne en externe communicatiemiddelen

Nadere informatie

Sector- en keteninitiatieven

Sector- en keteninitiatieven Sector- en keteninitiatieven Conform 1.D.1, 1.D.2 en 3.D.1 Onderzoek naar initiatieven en toelichting op de actieve deelname aan het initiatief van A.N. van Impelen en Zonen Werkhoven B.V. Auteur(s): Dhr.

Nadere informatie

Ik ben een prima huisarts. Maar ik mis een zakelijk gen.

Ik ben een prima huisarts. Maar ik mis een zakelijk gen. Ik ben een prima huisarts. Maar ik mis een zakelijk gen. Sinds mijn afstuderen in 2008, heb ik gewerkt als waarnemend huisarts in de kop van Noord-Holland. Dat was een goede start. Ik heb ongelooflijk

Nadere informatie

Naheffing Jaarreken. Vergunningen. De MKB-accountant: een goede adviseur DAAROM EEN ACCOUNTANT

Naheffing Jaarreken. Vergunningen. De MKB-accountant: een goede adviseur DAAROM EEN ACCOUNTANT Naheffing tsvorm Jaarreken Vergunningen De MKB-accountant: een goede adviseur DAAROM EEN ACCOUNTANT maart 2013 DE MKB-ACCOUNTANT: EEN GOEDE ADVISEUR Elke ondernemer heeft behoefte aan een goede adviseur,

Nadere informatie

Fietsen Scoort. www.fietsenscoort.nl

Fietsen Scoort. www.fietsenscoort.nl Fietsen Scoort www.fietsenscoort.nl Fietsen Scoort Fietsen Scoort is een landelijke campagne die het fietsen naar het werk stimuleert. Fietsen naar het werk heeft veel voordelen. Fietsen draagt bij aan

Nadere informatie

MET GEMAK MEER GASTEN

MET GEMAK MEER GASTEN MET GEMAK MEER GASTEN OVER IAMHORECA.NL Gratis horecanetwerk Online gesloten netwerk, geen leveranciers Leren dankzij delen van kennis en contacten Gratis en snel up-to-date blijven HALLO! VOOR WIE IS

Nadere informatie

Document: Energiemanagementplan

Document: Energiemanagementplan Energiemanagementplan Certificering op CO 2 -prestatieladder CO 2 -prestatieladder Niveau 3 Auteur(s): Mevrouw C.K. Kloens De heer D. Slothouber 23 oktober 2013 (revisie 1.0) Definitief rapport Inhoudsopgave:

Nadere informatie

Dank u wel kolonel Lambrichts, mevrouw Sybilla Dekker, Generaal, geachte aanwezigen,

Dank u wel kolonel Lambrichts, mevrouw Sybilla Dekker, Generaal, geachte aanwezigen, Spreekpunten staatssecretaris De Vries van Defensie ter gelegenheid van de eerste deeltijdopleiding Middelbare Defensie Vorming te Den Haag. Let op: Alleen gesproken woord geldt! Dank u wel kolonel Lambrichts,

Nadere informatie

VPB welkom bij Bidvest Deli XL. Page 1

VPB welkom bij Bidvest Deli XL. Page 1 VPB welkom bij Bidvest Deli XL Page 1 Agenda Over Bidvest Deli XL Onze markten Diensten Het logistieke netwerk Hoe gaan wij om met MVO Assortiment van Bidvest Deli XL Page 2 Over Bidvest Deli XL Bidvest

Nadere informatie

Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen 2015-2016

Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen 2015-2016 Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen 2015-2016 Van verbruik naar gebruik Pagina 1 van 5 Inleiding: Voor u ligt het MVO beleid van ABIRD Industrial Rental Services. Maatschappelijk Verantwoord en Duurzaam

Nadere informatie

Investering grootste drempel om energie te besparen

Investering grootste drempel om energie te besparen Digitale nieuwsbrief juni 2013 MKB Green Deals in trek bij ondernemers De MKB Green Deals blijken een succes. Er doen 625 mkb-bedrijven mee aan het project, samen goed voor een besparingspotentieel vergelijkbaar

Nadere informatie

Exact Synergy Enterprise. Krachtiger Klantbeheer CRM

Exact Synergy Enterprise. Krachtiger Klantbeheer CRM Exact Synergy Enterprise Krachtiger Klantbeheer CRM 1 Inleiding Waar gaat het om? De klant komt op de eerste plaats. Maar geldt dat voor al uw klanten? En om hoeveel (potentiële) klanten gaat het; tientallen,

Nadere informatie

DUURZAME INITIATIEVEN

DUURZAME INITIATIEVEN DUURZAME INITIATIEVEN Onder duurzame initiatieven verstaat Arcadis technische innovaties die direct of indirect leiden tot energiebesparende oplossingen. Daarnaast initiatieven die de maatschappelijke

Nadere informatie

Vervoersknooppunt voor 110.000 reizigers per dag

Vervoersknooppunt voor 110.000 reizigers per dag Vervoersknooppunt voor 110.000 reizigers per dag Een aantrekkelijk gebied, met een uitgebreid aanbod aan werkgelegenheid Onder de noemer Arnhem Centraal ondergaan station Arnhem en zijn directe omgeving

Nadere informatie

Financial planning voor ondernemers. Heb jij al poen voor je pensioen?

Financial planning voor ondernemers. Heb jij al poen voor je pensioen? Financial planning voor ondernemers Heb jij al poen voor je pensioen? 1! van 12! Voorwoord De pensioenen van ondernemers zijn al langere tijd onderwerp van discussie. Terwijl in Den Haag wordt gediscussieerd

Nadere informatie

ING Minder autoverkeer en tevreden medewerkers met OV-jaarkaart

ING Minder autoverkeer en tevreden medewerkers met OV-jaarkaart Auto van de hand dankzij OV-jaarkaart Bij ons kunnen medewerkers zonder leasauto kiezen tussen gebruik van de eigen auto voor woonwerkverkeer óf het OV. De OV-jaarkaart die we hun bieden is in heel Nederland

Nadere informatie

Hoe we samen met klanten duurzaam bankieren in Walcheren/Noord-Beveland. Financieringen met positieve maatschappelijke impact. 112 mln.

Hoe we samen met klanten duurzaam bankieren in Walcheren/Noord-Beveland. Financieringen met positieve maatschappelijke impact. 112 mln. Onze maatschappelijke impact Een aandeel in duurzame ontwikkeling 2015 1 Bankieren voor Nederland stimuleren welvaart en welzijn in Nederland 2 Banking for Food stimuleren duurzame voedselvoorziening wereldwijd

Nadere informatie

Onze maatschappelijke impact Een aandeel in duurzame ontwikkeling

Onze maatschappelijke impact Een aandeel in duurzame ontwikkeling Onze maatschappelijke impact Een aandeel in duurzame ontwikkeling 1 Bankieren voor Nederland stimuleren welvaart en welzijn in Nederland Versterken lokale economie Verstrekte leningen en kredieten Rabobank

Nadere informatie

Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen

Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen Vóór dat u beleid ontwikkelt is het van belang om de vraag: Waaròm zou ik MVO beleid ontwikkelen? te beantwoorden. Het antwoord op deze vraag bepaalt hóe u het MVO

Nadere informatie

MotivatieMonitor voor HR-professionals

MotivatieMonitor voor HR-professionals MotivatieMonitor voor HR-professionals Een onderzoek naar de ambities en verwachtingen van studenten en starters betreffende de arbeidsmarkt en het beeld dat HR-professionals van deze nieuwe generatie

Nadere informatie

Mobiliteit & flexibiliteit Medewerkers en hun vervoerskeuze. www.alphabet.com

Mobiliteit & flexibiliteit Medewerkers en hun vervoerskeuze. www.alphabet.com Mobiliteit & flexibiliteit Medewerkers en hun vervoerskeuze www.alphabet.com Onderzoek Behoefte van zakelijke rijders aan variatie in vervoersmiddelen Flexibele mobiliteit Keuzevrijheid vooral voor jongeren

Nadere informatie

3.B.2. Actieplan Energiemanagement 2015

3.B.2. Actieplan Energiemanagement 2015 3.B.2. Actieplan Energiemanagement 2015 Periode 1 januari t/m 31 december 2015 Datum: 18 februari 2015 Versie: 1 Inhoudsopgave 1 Inleiding... 3 2 Reductiedoelstellingen... 4 3 Plan van aanpak... 5 3.1

Nadere informatie

Onze maatschappelijke impact Een aandeel in duurzame ontwikkeling

Onze maatschappelijke impact Een aandeel in duurzame ontwikkeling Onze maatschappelijke impact Een aandeel in duurzame ontwikkeling 1 Bankieren voor Nederland stimuleren welvaart en welzijn in Nederland Versterken lokale economie Hoe we inzetten op een vitaal Hoe we

Nadere informatie

CASE STUDY MDM LEERT KLANTEN ZELF VISSEN

CASE STUDY MDM LEERT KLANTEN ZELF VISSEN Exact Online CASE STUDY MDM LEERT KLANTEN ZELF VISSEN www.exactonline.nl 2 EXACT ONLINE CASE STUDY ACCOUNTANCY MDM LEERT KLANTEN ZELF VISSEN MDM accountants & belastingadviseurs uit Den Haag is hard op

Nadere informatie

ROMS interieur & display makers

ROMS interieur & display makers Gespreksverslag januari 2013 Duurzaamheid ROMS interieur & display makers Waarderveldseweg 97 Dhr. O. Meijer 023-5347284 oscar@roms.nl Rinco Bakker 06 532 95 684 energiecoach@parkmanagement.nl Aanleiding:

Nadere informatie

Ondernemersprijs Voorne-Putten 2015

Ondernemersprijs Voorne-Putten 2015 Ondernemersprijs Voorne-Putten 2015 Ondernemersprijs Voorne-Putten 2015 Een initiatief van Stichting Voorne-Putten inqbate. Voorne-Putten heeft te maken met vergrijzing en bevolkingskrimp. De beste manier

Nadere informatie

Eneco Groep. Duurzame energie voor iedereen

Eneco Groep. Duurzame energie voor iedereen Eneco Groep Duurzame energie voor iedereen Duurzame koploper Eneco is het grootste energiebedrijf van Nederland in publieke handen. Onze missie is betaalbare duurzame energie mogelijk maken die altijd,

Nadere informatie

Habilis Executive Search - Interim Management. Marketing, Sales en Communicatie

Habilis Executive Search - Interim Management. Marketing, Sales en Communicatie Habilis Executive Search - Interim Management Marketing, Sales en Communicatie Habilis Mens en Organisatie Mensen zijn voortdurend in beweging. Organisaties zijn continu in beweging. Met als hoogste doel

Nadere informatie

Hoe sportief is uw organisatie?

Hoe sportief is uw organisatie? Nationaal HR onderzoek Hoe sportief is uw organisatie? door en Hilversum, mei 2006 SportiefLeven.nl P&Oactueel Marco Schreurs (Oprichter) Seb van der Kaaden (Uitgever) Calandstraat 14 Postbus 16500 1222

Nadere informatie

Duurzaam Ondernemen en DGMR. 1. Inleiding. 1.1 Algemene missie DGMR. Betreft : Beleidsvisie Datum : 10 december 2012

Duurzaam Ondernemen en DGMR. 1. Inleiding. 1.1 Algemene missie DGMR. Betreft : Beleidsvisie Datum : 10 december 2012 Duurzaam Ondernemen en DGMR Betreft : Beleidsvisie Datum : 10 december 2012 1. Inleiding Deze DuOn-beleidsvisie is het overkoepelende document voor het beleid en de initiatieven van DGMR op het gebied

Nadere informatie

+ + Het meest gebruikte professionele overnameplatform van Nederland. Effectief platform. + TRENDS 2014 De overnamemarkt veert weer op

+ + Het meest gebruikte professionele overnameplatform van Nederland. Effectief platform. + TRENDS 2014 De overnamemarkt veert weer op 04 01 COVER.indd 1 25-11-13 09:07 Effectief platform Brookz groei, durfkapitaal & bedrijfsovername groei, durfkapitaal & bedrijfsovername Top 30 Fiscaal advies + TRENDS 2014 De overnamemarkt veert weer

Nadere informatie

Maatschappelijk verantwoord ondernemen

Maatschappelijk verantwoord ondernemen Maatschappelijk verantwoord ondernemen Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen Maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO) wint aan terrein in het bedrijfsleven en in de samenleving als geheel. Het verwachtingspatroon

Nadere informatie

Alle kinderen kunnen Roefelen Stichting Roefelen zoekt partners 2013-2017

Alle kinderen kunnen Roefelen Stichting Roefelen zoekt partners 2013-2017 Alle kinderen kunnen Roefelen Stichting Roefelen zoekt partners 2013-2017 Het is belangrijk dat kinderen al jong kennis maken met bedrijven en beroepen. Roefelen maakt dat mogelijk. De in 2011 opgerichte

Nadere informatie

Plannen Economische Agenda 20113-2014

Plannen Economische Agenda 20113-2014 Plannen Economische Agenda 20113-2014 Aanvalsplan 1: Marketing regio Amersfoort: be good and tell it Wat is het doel: Gerichte marketingcampagnes starten op het gebied van ondernemen in Amersfoort en de

Nadere informatie

Vraag naar duurzame producten blijkt crisisproof Duurzaamheidkompas #9 thema: Duurzaamheid in tijden van crisis

Vraag naar duurzame producten blijkt crisisproof Duurzaamheidkompas #9 thema: Duurzaamheid in tijden van crisis Vraag naar duurzame producten blijkt crisisproof Duurzaamheidkompas #9 thema: Duurzaamheid in tijden van crisis November 2012 Inleiding Duurzaamheidkompas Antwoord op duurzaamheidvragen In deze tijd van

Nadere informatie

De ambtenaar als ambassadeur aan de slag met social business Door: Jochem Koole

De ambtenaar als ambassadeur aan de slag met social business Door: Jochem Koole De ambtenaar als ambassadeur aan de slag met social business Door: Jochem Koole Sociale media hebben individuen meer macht gegeven. De wereldwijde beschikbaarheid van gratis online netwerken, zoals Facebook,

Nadere informatie

Het bedrijfsleven in de regio centraal. Detail Ontwerp nieuwe Kamer van Koophandel

Het bedrijfsleven in de regio centraal. Detail Ontwerp nieuwe Kamer van Koophandel Het bedrijfsleven in de regio centraal Detail Ontwerp nieuwe Kamer van Koophandel KvK Den Haag, KvK Rotterdam, KvK Zuidwest Nederland & Syntens maart 2013 KvK verandert mee met maatschappij Samenleving

Nadere informatie

Beleidsplan 2012 t/m 2016

Beleidsplan 2012 t/m 2016 Beleidsplan 2012 t/m 2016 Mei 2012 Beleidsplan 2012 t/m 2016 Inleiding Dit beleidsplan is het resultaat van een voortgaand proces, waar we sinds twee jaar aan werken. In die periode is het volgende gebeurd.

Nadere informatie

UW BEDRIJF FINANCIEREN

UW BEDRIJF FINANCIEREN UW BEDRIJF FINANCIEREN BEDRIJFSFINANCIERING Zonder financiering kan een onderneming niet bestaan. Of het nu gaat om de omvang van het eigen vermogen of de ontwikkeling van uw werkkapitaal: de wijze waarop

Nadere informatie

Alsjeblieft: 26 tips voordat je een BOB Borrel bezoekt

Alsjeblieft: 26 tips voordat je een BOB Borrel bezoekt Alsjeblieft: 26 tips voordat je een BOB Borrel bezoekt Inleiding Ondanks het feit dat iedereen weet dat netwerken van belang is - we zullen dan ook niet meer ingaan op het waarom - blijkt dat veel mensen

Nadere informatie

Nieuwsbrief Energie april 2013

Nieuwsbrief Energie april 2013 b6agina 1 van 6 Nieuwsbrief Energie april 2013 Inhoud Nieuws Duurzame energieveiling van start Nieuwe visie ontwikkeling biogas Algen en zeewier: hoe duurzaam is de productie? Kwaliteitsborging helpt bij

Nadere informatie

Kennis delen maakt organisaties nog krachtiger

Kennis delen maakt organisaties nog krachtiger Isabel De Clercq (Wolters Kluwer) deelt haar kennis met ons Kennis delen maakt organisaties nog krachtiger Kennis delen heeft een positieve invloed op het innoverend vermogen en op het vinden van oplossingen

Nadere informatie

Uurtje. Factuurtje. Beter onderwijs in Afrika voor 1 uur per maand! op je

Uurtje. Factuurtje. Beter onderwijs in Afrika voor 1 uur per maand! op je op je Beter onderwijs in Afrika voor 1 uur per maand! Dit is : Jij kunt bijdragen aan beter onderwijs in Afrika door 1 gewerkt uur per maand aan Viafrica te doneren. Maak gezamenlijk het verschil, door

Nadere informatie

De meerwaarde van RSM Niehe Lancée

De meerwaarde van RSM Niehe Lancée De meerwaarde van RSM Niehe Lancée De ambitie om uw organisatie te laten excelleren RSM Niehe Lancée geniet een uitstekende reputatie op het gebied van accountancy en belastingadvies. Opdrachtgevers kunnen

Nadere informatie

Sector en keteninitiatieven

Sector en keteninitiatieven Sector en keteninitiatieven Conform niveau 3 op de CO2-prestatieladder 2.2 Auteur(s) Marco Vermeulen Kenmerk 1.D.1_1, 3.D.1_1, 3.D.1_2 en 3.D.2_1 Sector en keteninitiatieven Datum 13 maart 2015 Versie

Nadere informatie

Doelstellingen. Hoe welkom zijn uw gasten? 20-3-2015. De bereikbaarheid van uw gastvrijheid. Green Key partners als ambassadeur

Doelstellingen. Hoe welkom zijn uw gasten? 20-3-2015. De bereikbaarheid van uw gastvrijheid. Green Key partners als ambassadeur Gastvrij Congres De bereikbaarheid van uw gastvrijheid Presentatie : VSV mobiliteitsacademie 27 maart 2015 Minze Walvius www.gastvrijbereikbaar.nl Hoe welkom zijn uw gasten? Hospitality Beleving van bezoekers

Nadere informatie