De succesformule van Flevodrome

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "De succesformule van Flevodrome"

Transcriptie

1 De succesformule van Flevodrome De succesformule van leer-, werk- & trainingscentrum Flevodrome januari 2013

2 Contactgegevens Flevodrome Hout Adres : Veldweg 97 Postcode & plaats : 8231 SB Lelystad Telefoon : Flevodrome Metaal Adres : Silokade 7 Postcode & plaats : 1332 CN Almere Telefoon : Postadres : Postbus AH Lelystad Website : : 2

3 Inhoudsopgave Inleiding: dit is Flevodrome 4 1 Visie, missie & strategie 7 Visie 7 Missie 7 Strategie 7 2 Doelgroep: ver van de arbeidsmarkt 8 De doelgroep 8 Deelnamecriteria 8 3 Deskundigheid & organisatie 9 Deskundigheid 9 Lerende organisatie 9 Organigram 10 4 Methodiek 11 Transactionele Analyse 11 Systeemtheorie 12 Het cultiveren van zelfsturing 13 Leertheorie 14 Een eclectische benadering 15 5 Het traject: drie fasen & drie aandachtsgebieden 16 Drie fasen: kennismaking, training & uitstroom 16 Drie aandachtsgebieden: beroepshouding, vakmanschap & persoonlijke toekomstvisie 21 6 Resultaten tot nu toe 25 Opmerkelijke uitstroomcijfers 25 7 Flevodrome en de toekomst 26 Duurzame kansen 26 Bijlage 1: Schematische trajectweergave 27 Bijlage 2: Primair proces jongere 28 Bijlage 3: Transactionele Analyse 35 3

4 Inleiding: dit is Flevodrome Ons streven is jongeren te helpen bij het ontwikkelen van een goede beroepshouding, de nodige vakkennis en een realistische, positieve persoonlijke toekomstvisie Van bescheiden begin naar bewezen succesformule Flevodrome is in 1999 met drie 16-jarige jongeren in een schuur begonnen. Aanleiding was het feit dat er voor deze jongeren, die uit het ZMOK-onderwijs kwamen, geen passend vervolgonderwijs of werk te vinden was. Deze drie waren representatief voor een veel grotere groep jongeren voor wie alleen de weg van 12 ambachten en 13 ongelukken openligt. Flevodrome bood en biedt aan deze jongeren een nieuwe kans die bij hen past. Flevodrome werd opgericht door Eduvier onderwijsgroep, in samenwerking met de gemeenten Almere en Lelystad en de provincie Flevoland. Sinds die bescheiden start is Flevodrome uitgegroeid tot een volwaardige en succesvolle voorziening voor jongeren die vanwege gedrags- en motivatieproblemen (nog) niet meedraaien in reguliere opleidings- en reïntegratietrajecten. Hiermee is Flevodrome een onderdeel geworden van de Sluitende Aanpak waarmee de overheid jongeren met ernstige gedragsproblemen aan een plek in de samenleving wil helpen. Flevodrome is een leerwerkbedrijf gericht op werk en opleiding. We werken met een duaal traject. Enerzijds is dit gericht op gedragsaanpassing, anderzijds op het behalen van benodigde kwalificaties. Daarnaast onderzoeken we ook de noodzaak tot aanvullende hulpverlening en laten we jongeren werkervaring op doen door middel van stages. De twee locaties van Flevodrome in Lelystad en Almere bieden een omgeving die gunstig is voor de ontwikkeling van de jongere: kleinschalig, arm aan prikkels, rijk aan bewegingsruimte, met intensieve begeleiding (1 begeleider op 6 jongeren) en een sterk appèl op eigen verantwoordelijkheid. Hier kunnen zij 34 uur per week op ontspannen wijze een vak leren, terwijl zij intussen werken aan psychische en/of sociale barrières die hen weerhouden van het volgen van een opleiding of het vinden en behouden van een passende baan. De werkplaatsen in Lelystad (hout) en Almere (metaal & motorvoertuigen) bieden jongeren de mogelijkheid om in relatief korte tijd belangrijke stappen voorwaarts te maken in hun ontwikkeling tot verantwoordelijke, autonome volwassenen die hun eigen leven op positieve wijze weten in te richten. In dit document willen wij onze aanpak, die wij in alle bescheidenheid de succesformule van Flevodrome noemen, graag verder uiteenzetten. Doelstelling Leer-, werk- en trainingscentrum Flevodrome biedt jongeren intensieve individuele ondersteuning op het gebied van opleiding, beroepshouding en gedrag en motivatie. Het doel van onze activiteiten is de autonomie van de jongeren en daarmee hun succeskansen bij een vervolgopleiding of in het arbeidsproces te vergroten. We doen dat door hen een programma aan te bieden waarin ze leren door te werken, waar nodig ondersteund met specifieke testen of workshops. Ons streven is deelnemers te helpen om een goede beroepshouding, de nodige vakkennis en een realistische en positieve persoonlijke toekomstvisie te ontwikkelen. Dat doen ze in de praktijk (leren door doen) en in samenwerking met onze werkmeesters en andere deelnemende jongeren. 4

5 Doelgroep Flevodrome ziet zichzelf als één van de laagst liggende voorzieningen binnen de regio Flevoland. Zowel op het gebied van onderwijs en reïntegratie als op dat van de hulpverlening willen wij het gemakkelijkst toegankelijke vangnet zijn voor onze doelgroep. Die doelgroep bestaat uit jongeren van 16 tot en met 27 jaar, die veelal vanwege psychische, sociale, emotionele en/of contextuele problemen geen opleiding (kunnen) volgen of werk (kunnen) krijgen. Ook kinderen jonger dan 16 kunnen in sommige gevallen bij ons terecht. Dat gebeurt dan op voordracht van de aanmelder en met toestemming van de leerplichtambtenaar. Per locatie bieden wij plaats aan 18 deelnemers. Aangezien jongeren een traject bij ons volgen van gemiddeld een half jaar, kunnen wij per locatie jaarlijks zo n 32 nieuwe deelnemers op weg helpen. Resultaten Concreet stroomt jaarlijks tenminste 60% van onze deelnemers succesvol uit naar een baan of passende beroepsopleiding. Hun gedrag is dusdanig verbeterd dat wij hen in staat achten zelfstandig verder te gaan op de ingeslagen, positieve weg. De 40% die daar nog niet aan toe is helpen wij op weg naar een begeleidingstraject waarin andere hulpverleners hen ondersteunen. Sommigen gaan begeleid werken, anderen gaan naar een instelling, een justitiële jeugdinrichting (JJI) of een ontwenningskliniek om verdere terugval of recidive te voorkomen. Methodiek De methodiek die wij gebruiken is erop gericht de autonomie van de jongere te vergroten. De kracht van Flevodrome is de verantwoordelijkheid die genomen wordt om het traject, de ondersteuning en begeleiding met de jongere en zijn systeem aan te gaan. We (ver)oordelen niet, maar leren jongeren naar hun keuzes en gevolgen te kijken en daar verantwoordelijkheid voor te nemen. Het is essentieel dat een jongere inzicht krijgt in zijn eigen gedrag en de effecten daarvan op zijn omgeving. Bij Flevodrome vindt dit alles plaats op een ontspannen manier in de context van het dagelijks leer/werkprogramma. De competenties die een deelnemer gaandeweg verwerft, zowel vaktechnisch als gedragsmatig, zijn concreet en benoembaar. Op hout- of metaalgebied kan hij nuttige certificaten behalen, terwijl zijn gedragsvorderingen elke week aan de hand van een vaste vragenlijst met hem worden geëvalueerd. De methodiek die we hanteren binnen Flevodrome is gebaseerd op de leer van de transactionele analyse. Deze communicatie- en persoonlijkheidsontwikkelingstheorie gaat ervan uit dat menselijk gedrag gerelateerd is aan de verschillende rollen die wij vervullen (ouder, kind, volwassene). Het traject: intake & start, 3 hoofdfasen, nazorg Elke jongere die zich bij Flevodrome aanmeldt volgt een uniek traject dat op zijn/haar situatie, wensen en mogelijkheden is afgestemd. Globaal zien de trajecten er als volgt uit. Intake en start De jongere kiest zelf voor het traject, waarna wij het netwerk rondom hem/haar mobiliseren; Flevodrome maakt tijdens de intake een eerste beeldvorming, of inventarisatie van de problematiek en de veerkracht van de jongere; Het programma is gebaseerd op 5xR: rust, reinheid, regelmaat, relatie, respect; Door onze intensieve begeleiding krijgt de jongere direct reflectie op zijn eigen gedrag. 5

6 3 fasen Elk traject heeft 3 fasen: 1. Kennismaking Tijdens deze kennismakingsfase wordt elke jongere intensief begeleid. Het is een periode van veilig voelen en het samen in kaart brengen van aandachtspunten. Als het nodig is voeren we een persoonlijkheidsonderzoek uit om beter zicht te krijgen op behoeften en uitdagingen van de jongere. We zijn sterk gericht op het creëren van succeservaringen voor de jongere. Het aangaan van een relatie en bouwen aan vertrouwen door nabijheid, het beleven van succeservaringen en plezier hebben in, staan centraal in combinatie met werk, waardering, nuttige bezig zijn, ritme en richting geeft aan hun leven. 2. Training In deze fase trainen we de jongere om verantwoordelijkheid te nemen. Hij werkt aan eigen en algemene doelen die bij deze fase horen. De ondersteuning, jij bent oke, oordeel loze houding en vallen en opstaan staan in de relatie centraal. Het vinden en lopen van stage is een onderdeel van deze fase. 3. Uitstroom/autonomie In fase 3 gaat de jongere zijn eigen verantwoordelijkheid toepassen door zelfstandig zijn uitstroom voor te bereiden. Hij werkt verder aan zijn individuele doelen en maakt concrete plannen voor de periode na Flevodrome. Hij verkent vervolgroutes, schrijft zich in bij een opleiding of gaat solliciteren. Hij leert kiezen, initiatief te nemen en verantwoordelijk te worden voor zijn eigen toekomst. Flevodrome fungeert daarbij als begeleider, spiegel en supporter en laat de jongere langzaam los. Nazorg Nadat de jongere is uitgestroomd bieden wij naar aanleiding van een hulpvraag nazorg. We schakelen daarbij, in overleg met de jongere zelf, zijn eigen netwerk in: ouders, begeleiders, hulpverleners. Waar nodig versterken we dit netwerk door aanvullende externe hulp in te schakelen. 6

7 1 Visie, missie & strategie Jongeren kunnen bij ons erkende certificaten en diploma s behalen, terwijl we daarnaast hun gedrag wekelijks samen met hen evalueren Visie Onze visie is dat elke jongere potentieel heeft om een passende opleiding te volgen en/of een passende baan te krijgen en dat hij/zij erkenning en begeleiding verdient bij het ontdekken van dat potentieel. Flevodrome wil de laagst liggende onderwijs- en hulpverleningsvoorziening zijn voor onze doelgroep in de regio Flevoland. We willen jongeren, die er om wat voor reden dan ook niet in slagen een opleiding af te maken of een passende baan te vinden en te behouden, individuele leer-, werk- & trainingstrajecten aanbieden waarmee ze alsnog aansluiting vinden in het onderwijs of het arbeidsproces. Missie Flevodrome biedt individuele leer-, werk- en trainingstrajecten aan jongeren van 15 tot en met 27 jaar die psychische, sociale, emotionele en/of contextuele problemen hebben waardoor ze veelal binnen het reguliere onderwijsaanbod of arbeidsproces niet (kunnen) functioneren (verderop in dit document beschrijven wij de doelgroep uitgebreider). Wij bieden deze jongeren intensieve individuele ondersteuning op het gebied van opleiding, beroepshouding en hulpverlening. Ons doel is hun autonomie te vergroten zodat zij zelfstandig goede keuzes leren maken met betrekking tot opleiding en werk. We doen dit door leren en werken te combineren in een ontspannen dagelijks programma, waarbij het versterken van het zelfbeeld, het nemen van eigen verantwoordelijkheid en het maken van keuzes centraal staan. Daarbij helpen we deelnemers enerzijds praktijkgerichte vakkennis en vaardigheden te verwerven richting werk en anderzijds om een gezonde levens- en beroepshouding te ontwikkelen. Strategie Flevodrome is een onderdeel van de Eduvier onderwijsgroep, een organisatie die diverse vormen van onderwijs en begeleiding biedt aan kinderen met psychische, sociaal-emotionele en/of gedragsproblemen. De strategie van Eduvier is om ieder kind een individueel traject aan te bieden. Oftewel: één kind, één plan. Flevodrome doet dit voor de eerder beschreven doelgroep op basis van de methodiek van de Transactionele Analyse. In zijn of haar individuele leer-, werk- en trainingstraject bij Flevodrome krijgt elke deelnemende jongere ondersteuning op drie hoofdgebieden: beroepshouding; vakmanschap; eigen toekomstvisie. De competenties die deelnemers gaandeweg verwerven, zowel vaktechnisch als gedragsmatig, zijn concreet en benoembaar. Jongeren kunnen bij ons erkende certificaten en diploma s behalen, terwijl we daarnaast met hen evalueren hoe het gaat. Ze leren daarbij zelf verbeterpunten identificeren en doelen stellen. Op deze manier krijgen ze inzicht in hun eigen beperkingen, mogelijkheden en ontwikkeling. Met deze strategie heeft Flevodrome in de achterliggende jaren een unieke plek verworven in het onderwijs-, re-integratie en hulpverleningsaanbod binnen de regio Flevoland en vele jongeren hun eerste successen helpen beleven op weg naar zelfstandigheid. 7

8 2 Doelgroep: ver van de arbeidsmarkt Wat deze jongeren nodig hebben is een plek waar zij, vaak voor het eerst, successen kunnen boeken De doelgroep De jonge mensen op wie Flevodrome zich richt staan zeer ver van de arbeidsmarkt af. Vrijwel zonder uitzondering kampen ze met problemen van psychopathologische en contextuele aard. Velen zijn daarnaast in aanraking geweest met Justitie. In het algemeen onderscheidt onze doelgroep zich door een combinatie van (een aantal van) de volgende kenmerken: gebrekkige impulscontrole; gericht op directe behoeftebevrediging; verhoogde prikkelgevoeligheid, hyperactiviteit, afleidbaarheid, zwakke concentratie; lage frustratietolerantie; angstproblematiek, m.n. faalangst; stemmingsproblemen, depressieve kenmerken; laag zelfbeeld; gebrek aan basisveiligheid, hechtingsproblematiek; gebrek aan vertrouwen in anderen; gebrek aan zelfvertrouwen en zelfrespect; beperkte agressieregulatie (verhoogde agressie); beperkte oplossingsstrategieën; egocentrische instelling, beperkt inlevend vermogen; beperkte mate van zelfreflectie (gebrek aan zicht op eigen gedrag); opstandig gedrag, neiging tot externaliseren (zie ook het tekstvak op p.12); gebrekkige sociale vaardigheden; gebrekkige gewetensfunctie of een zwak/ander normbesef; weerstand tegen eisen en autoriteiten. Verslavingsproblematiek. Jongeren met dit soort problemen maken niet alleen weinig kans op een baan, maar kunnen ook in het reguliere onderwijs niet meekomen. Als gevolg van deze omstandigheden hebben zij vaak een lange historie van mislukkingen opgebouwd. Wat ze nodig hebben is een vertrouwde omgeving waarin hen intensieve individuele ondersteuning en in veel gevallen ook systeembegeleiding (zie ook het hoofdstuk Methodiek) wordt geboden. Een plek waar zij, vaak voor het eerst, successen kunnen boeken. Deelnamecriteria De belangrijkste voorwaarde waaraan een jongere uit deze doelgroep moet voldoen om een plaats te krijgen bij Flevodrome is dat hij leerbaar en enigszins gemotiveerd moet zijn om met ons aan zijn toekomst te werken. Ook moet hij vrij zijn van ernstige vormen van verslaving en ernstige psychiatrische problemen. Deelname is voor de jongere gratis. Reiskosten worden eventueel vergoed. 8

9 3 Deskundigheid & organisatie Flevodrome kenmerkt zich door professionaliteit, efficiency en een hoge mate van commitment aan de missie en de jongeren die bij ons binnenkomen Deskundigheid Flevodrome heeft de deskundigheid in huis die nodig is om onze missie voor en met de jongeren die bij ons komen te realiseren. Locatieleiders Alle leidinggevenden binnen Flevodrome dat wil zeggen de locatieleiders zijn minimaal in het bezit van een HBO-diploma gerelateerd aan de hulpverlening en/of hebben een onderwijsbevoegdheid. Daarnaast hebben zij een management opleiding gevolgd om Flevodrome ook organisatorisch in goede banen te kunnen leiden. Werkmeesters De werkmeesters die de jongeren op de werkvloer begeleiden zijn ervaren vakmensen. Zij zijn niet alleen specialisten in het materiaal waarmee zij werken (hout, metaal of motorvoertuigen), maar zijn daarnaast ook in het bezit van een pedagogisch-didactisch diploma. Ze kennen dus de ins en outs van hun vakgebied, maar zijn ook in staat de jongeren effectief op weg te helpen bij het verwerven van kennis en vaardigheden op dat vakgebied. Orthopedagoog Om elke jongere die bij ons komt de juiste begeleiding te kunnen bieden, hebben wij een orthopedagoge in dienst. Zij stuurt voornamelijk op de inhoudelijke kwaliteit van de trajecten die wij met elke jongere uitstippelen. Zij voert inhoudelijke gesprekken met de jongeren, in samenspraak met de andere leidinggevenden, volgt elk individueel traject, en doet dossieronderzoek. Bovendien betekent haar aanwezigheid dat Flevodrome in staat is om binnenshuis psychodiagnostisch onderzoek af te nemen. Hierdoor kunnen wij borg staan voor een deskundige en stevig onderbouwde aanpak en begeleiding. Ook neemt de orthopedagoge deel aan het kwaliteitsoverleg dat maandelijks met de locatieleiders plaatsvindt ter verbetering van de trajecten. Ondersteunende staf Onze ondersteunende staf zorgt er op de achtergrond voor dat het dagelijks reilen en zeilen binnen Flevodrome soepel en efficiënt voortgang kan vinden. Deze stafleden selecteren wij behalve op de benodigde deskundigheid ook op een positieve, rustige houding ten opzichte van de jongeren die aan onze programma s deelnemen. Lerende organisatie Flevodrome hecht er zeer aan een team te vormen dat zich kenmerkt door professionaliteit, efficiency en een hoge mate van commitment aan de missie en de jongeren die bij ons binnenkomen. Zonder deze nadrukkelijke eigenschappen zou de missie niet realiseerbaar zijn en zouden de jongeren op wie we gericht zijn op zichzelf aangewezen blijven. Mede om deze reden zijn wij voortdurend bezig onze expertise te vergroten door middel van het volgen van op onze eigen praktijk toegesneden opleidingen, trainingen en cursussen. 9

10 Organigram Flevodrome is een onderdeel van het Leer-, Werk-, & Trainingsbedrijf van Eduvier. Het Leer-, Werk- & Trainingsbedrijf is een strakke, praktijkgerichte organisatie met korte lijnen en duidelijke verantwoordelijkheden. De organisatie is als volgt opgebouwd: 10

11 4 Methodiek Wij werken vanuit een aantal verschillende theorieën die elkaar aanvullen, maar die vooral ook aansluiten op de praktijk die wij van dag tot dag tegenkomen in het op weg helpen van jongeren Binnen Flevodrome werken wij vanuit een aantal verschillende theoretische invalshoeken die elkaar aanvullen en versterken. Drie theorieën voeren de boventoon, te weten: de Transactionele Analyse, de Systeemtheorie en de Leertheorieën. Transactionele Analyse De Transactionele Analyse (TA) is een communicatie- en persoonlijkheidstheorie. Deze theorie gaat er vanuit dat ons menselijk gedrag nauw samenhangt met verschillende rollen die we dagelijks vervullen. De TA gaat uit van drie rollen: ouder, kind, volwassene. In onze onderlinge communicatie vertonen we reacties die samenhangen met de rollen die de ander en wijzelf spelen. Bijvoorbeeld: wanneer iemand tegen een volwassene autoritair optreedt (oudergedrag), kan dit onderdanigheid bij de ander oproepen (kindergedrag). Deze gedragsuitwisseling (ik doe jou iets, jij doet mij iets) noemen we een transactie. De TA onderscheidt, zoals gezegd, drie rollen, ook wel zijnswijzen genoemd, namelijk die van ouder, volwassene en kind. Zo n zijnswijze is een samenhangend patroon van gevoelens en ervaringen met een daarop aansluitend samenhangend gedragspatroon. Hieronder een korte toelichting op elk van de drie zijnswijzen: Ouder de kritische ouder: belerend, bestraffend, dominerend de voedende ouder: verzorgend, beschermend, opvoedend Volwassene kan omgaan met de directe werkelijkheid kan objectief informatie inwinnen pleegt verstandelijk overleg / reflecteert kan verantwoordelijkheid nemen voor keuzes Kind vertoont alle impulsen en min of meer verstarde gedragingen, meningen en gevoelens die in de jeugd zijn vastgelegd het natuurlijke kind: spontaan, intuïtief, creatief, rebels, genietend het aangepaste kind: gehoorzaam, stilletjes, vroegwijs of zeurderig het egocentrische kind: gericht op zichzelf en eigen behoeften. 11

12 Filosofische uitgangspunten van de TA De leer van de Transactionele Analyse is gebaseerd op een aantal humanistisch/existentiële filosofische uitgangspunten, te weten: Mensen zijn in staat om verantwoordelijkheid voor zichzelf en hun problemen te nemen en hun problemen op basis van gelijkwaardigheid op te lossen. Omdat mensen keuzevrijheid hebben, kunnen zij richting geven aan hun eigen leven. Mensen zijn van nature geneigd en in staat om in harmonie met zichzelf en anderen en de natuur te willen leven vanuit de attitude ik ben oké, jij bent oké! Iedereen verdient positieve aandacht en erkenning. De TA in de drie fasen van Flevodrome Bij Flevodrome passen we de theorie van de Transactionele Analyse toe in de drie verschillende fasen die elke jongere bij ons doorloopt: 1. In de eerste fase (kennismaking) speelt de werkmeester de rol van sturende ouder. De jongere houdt zich aan de regels die de werkmeester geeft en wordt vooral gestuurd. 2. Tijdens de tweede fase (training) veranderen de verhoudingen en komen de werkmeester en de jongere beiden in de rol van gelijkwaardige volwassene. De jongere krijgt nu meer vrijheden en de rol van de werkmeester wordt ondersteunend in plaats van sturend. 3. De laatste fase (uitstroom) wordt gekenmerkt door gelijkwaardigheid. De jongere is autonoom en verantwoordelijk voor zijn eigen gedrag en keuzes en is niet langer afhankelijk van sturing door een ouder. De ouder/werkmeester fungeert als vangnet voor de jongere. De werkmeester biedt nabijheid en bouwt een relatie op waarbij veiligheid centraal staat. Systeemtheorie Bij Flevodrome zien wij het gedrag van een jongere nooit als een geïsoleerd verschijnsel, maar altijd als een onderdeel van de omgeving waarvan hij of zij deel uitmaakt. Deze zienswijze komt overeen met de zogeheten systeemtheorie, die ervan uit gaat dat gedrag altijd gerelateerd is aan omgeving. Contract en autonomie Een systeem is een samenspel van elementen dat Kenmerkend voor onze omgang met (gedrags) als geheel functioneert door de onderlinge veranderingsprocessen op basis van de leer van afhankelijkheid van de elementen en dat voor de de Transactionele Analyse is dat wij met de betrokken elementen bepaalde functies vervult. jongeren een contract aangaan. In dit contract (Willemse, 2006) leggen wij samen met de jongere de wederzijdse bijdragen expliciet vast, evenals de gedeelde Uit de systeemtheorie vloeit voort dat gedragsverandering samenhangt met verandering van de omgeving. Als we jongeren willen helpen verantwoordelijkheid om de overeengekomen doelen te bereiken. Flevodrome richt zich daarbij op het zorgen voor toenemende autonomie van de jongere. veranderingen aan te brengen in hun leven, zullen Autonomie manifesteert zich door het vrijkomen wij hen ook mogelijkheden moeten bieden hun of het herstel van drie vermogens: omgeving te veranderen. Beiden zijn afhankelijk van elkaar en laten zich door elkaar beïnvloeden. - bewustzijn; - spontaniteit; - intimiteit. 12

13 De systeemtheorie biedt vooral een benaderingswijze voor het werk dat wij doen met Het cultiveren van zelfsturing jongeren: het stelt ons in staat gedrag in z n context te zien in plaats van alleen maar af te Jongeren die bij Flevodrome binnenkomen gaan op het gedrag zelf. worden in de beginfase vaak directief aangestuurd, maar in de loop van het traject Vijf uitgangspunten proberen we een verschuiving te laten plaatsvinden van externe sturing naar zelfsturing: De systeemtheorie kent 5 uitgangspunten: de deelnemer zal het uiteindelijk zelf moeten doen. Hierbij is het van vitaal belang dat zij 1. Het geheel is meer dan de som van de delen, inzicht krijgen in hun eigen gedrag en ontdekken dat ze dat gedrag zelf kunnen beïnvloeden: dat wil zeggen dat het systeem een uniek positief gedrag versterken, negatief gedrag karakter heeft dat niet is te herleiden tot de verminderen. Onze theoretische basis voor deze afzonderlijke eigenschappen van de delen; verandering is het self-management model van 2. Binnen het systeem zijn de delen van elkaar afhankelijk. Alles hangt met elkaar samen; Kanfer. Volgens Kanfer kunnen we langs drie stadia tot zelfsturing komen: 3. Het systeem bepaalt in belangrijke mate (zij het niet alleen) het gedrag van de individuen; Zelfobservatie zelfevaluatie 4. Het systeem probeert zich op allerlei zelfversterking/ zelfafzwakking manieren aan te passen aan zijn omgeving, omdat het wil overleven; 5. Het systeem heeft de eigenschap zichzelf te handhaven en te blijven voortbestaan. Om tot zelfsturing te komen moet een jongere dus leren zichzelf te observeren en te evalueren. Veel jongeren vinden dit moeilijk omdat ze hun Twee systemen: gezin/leefgroep en werkvloer eigen aandeel in gebeurtenissen niet (willen) zien en/of alles buiten zichzelf leggen (externaliseren). Binnen Flevodrome opereren wij nadrukkelijk met twee systemen : Bij zelfevaluatie stellen ze vaak veel te hoge of veel te lage eisen. Hun zelfsturing blijft vaak beperkt tot zelfafstraffing bij vermeend falen ( Het wordt ook nooit wat, was ik hier maar niet a) het gezin of de leefgroep waarvan de jongere aan begonnen ) en overmoed bij vermeend deel uitmaakt; succes ( Nu ik één las kan leggen kan ik b) de werkvloer. onderwaterlasser worden ). Bij Flevodrome helpen we jongeren hun In onze visie is het vitaal dat het gezin/de leefgroep van de jongere nauw betrokken raakt bij het traject dat de jongere doorloopt en medeverantwoordelijk wordt gemaakt voor dat realiteitszin en daarmee ook hun vermogen tot zelfsturing te ontwikkelen. Inzicht in eigen gedrag en in het effect daarvan op de omgeving is een eerste stap op weg naar gedragsverandering. Hoe traject. Flevodrome activeert dit eerste systeem t h t j t t door ouders/verzorgers en ook hulpverleners actief bij gesprekken en voortgang in te schakelen. Ook stimuleren we de jongere samen met het gezin of de leefgroep om eventuele vervolgstappen richting hulpverlening samen te nemen. Dit systeem kan op deze manier een bron van steun en kracht worden in het leven van de jongere. Met name in de kennismakingsfase kan dit betekenen dat we dagelijks contact zoeken met netwerkleden. De jongere is ook onderdeel van het systeem van de werkvloer. Op de werkvloer vindt een continue wisselwerking plaats tussen gedrag en reacties op dit gedrag. Dit fenomeen heet in wetenschappelijke termen circulaire causaliteit: gedrag roept reactie op, wat weer gedrag oproept. Een simpel voorbeeld: een jongere die van jongs af aan negatieve reacties op zijn gedrag heeft gehad, zal wellicht geïrriteerd reageren op kritiek; deze geïrriteerde houding zal weer een (negatieve) reactie uit zijn omgeving uitlokken enzovoort. Als we samen met een jongere zulke patronen in zijn/haar gedragsinteractie ontdekken, kunnen we die ook samen met hem of haar doorbreken. 13

14 Leertheorie Flevodrome werkt daarnaast ook vanuit principes die tot de zogeheten leertheorie horen. De leertheorie is een psychologische theorie over de wijze waarop menselijk gedrag tot stand komt. Een centraal uitgangspunt, dat wij bij Flevodrome onderschrijven, is dat gedrag is aangeleerd en dus ook weer kan worden afgeleerd. Eén van de stromingen binnen de leertheorie heeft onze bijzondere aandacht: de socialeinformatieverwerkingstheorie. Deze theorie verklaart afwijkend gedrag vanuit een verstoring in de informatieverwerking. De theorie onderscheidt verschillende fasen van informatieverwerking, te weten: 1. Encodering van sociale cues (anders gezegd het ontcijferen van sociale signalen); 2. Interpretatie van cues; 3. Doelselectie; 4. Responsconstructie; 5. Responsevaluatie; 6. Uitvoering respons. Op al die verschillende niveaus kan de verwerking van sociale informatie verstoord worden. Jongeren die op het eerste niveau problemen ervaren lezen informatie die van buiten op hen af komt verkeerd. Om een simpel voorbeeld te geven: jongeren met een autistische stoornis hebben moeite om bepaalde gezichtsuitdrukkingen op een juiste manier te encoderen. Hierdoor kunnen zij verkeerd reageren op een ander. Jongeren die op het tweede niveau verstoringen vertonen hebben moeite met de interpretatie van informatie. Bijvoorbeeld: een jongen die jarenlang negatieve reacties heeft gehad, al dan niet als gevolg van onhandelbaar gedrag, zal informatie al snel als negatief interpreteren. Kritiek, ook als die opbouwend bedoeld is, zal hij snel als aanval opvatten. Het derde niveau heeft te maken met het bepalen welk doel je wilt bereiken met je reactie op de ander. De jongen in bovenstaande situatie wil zich misschien beschermen tegen nog meer negatieve reacties en faalgevoelens. Niveau 4 en 5 staan respectievelijk voor het bedenken van een reactie en het uiteindelijk kiezen van een reactie. Voor jongeren die weinig verschillende reacties kennen, mogelijk wegens een gebrekkige ontwikkeling of negatieve ervaringen, zullen snel teruggrijpen op wat voor hen een bekende reactie is. Voor een jongen die gewend is geraakt om met agressie zijn doelen te bereiken zal agressie een voor de hand liggende reactie zijn. Hetzelfde geldt voor jongeren met angstproblemen, die in een stressvolle situatie haast vanzelf kiezen voor de mogelijkheid om zich terug te trekken. Bij de zesde en laatste stap in de verwerking van informatie komt de reactie tot uitvoering. Verstoringen op dit niveau kunnen leiden tot reacties als fysiek weglopen (vermijdgedrag) of schelden (agressief gedrag). Praktische waarde De praktische waarde van deze theorie is dat ze ons helpt om na te gaan waar bepaalde gedragingen vandaan komen. Stelt een jongere zich agressief op omdat hij het gedrag van anderen verkeerd interpreteert? Of kent hij geen andere gedragsalternatieven? In het eerste geval kan hij geholpen worden door uitleg, in het tweede geval door het aanleren van gedragsalternatieven. 14

15 Een eclectische benadering Door de hierboven beschreven theorieën toe te passen hebben wij binnen Flevodrome een keur aan goede handvatten voor de dagelijkse praktijk. Maar omdat Flevodrome een leer-, werk- en trainingscentrum is dat maatwerk wil en moet leveren, staat niet de theorie maar de individuele behoefte van elke jongere steeds voorop. Ons eerste belang is telkens het vaststellen van de hulpvraag van de jongere en zijn omgeving. Omdat we daarbij ook nog te maken hebben met jongeren die midden in hun adolescentie zitten, met alle biologische en neurologische veranderingen van dien, willen we hen in de eerste plaats tegemoet treden als gewone medemensen. Daarbij hebben we vanzelfsprekend oog voor kindkenmerken en ontwikkelingsstoornissen, maar ook voor gewone factoren als intelligentieniveau, leeftijd en persoonlijkheid. Toch bevestigt de praktijk dat gedrag nooit op zichzelf staat, maar altijd een gevolg is van zogeheten kindkenmerken en de interactie van het individu met zijn of haar omgeving. Daarom verdiepen we ons ook in de omgeving van elke jongere die wij hier ontmoeten. Al met al is de theoretische onderbouwing van ons werk eclectisch van aard, omdat we een aantal verschillende theorieën toepassen theorieën die elkaar aanvullen, maar die vooral ook aansluiten op de praktijk die wij van dag tot dag tegenkomen in het op weg helpen van jongeren. 15

16 5 Het traject: drie fasen & drie aandachtsgebieden Groeien in verantwoordelijkheid betekent paradoxaal genoeg dat jongeren realistischer worden over hun kansen en tegelijkertijd hun kansen vergroten Hoewel toegesneden op de specifieke behoeften van het individu, bestaan al onze leer-, werk- en trainingstrajecten uit drie fasen. Naast de intake en de nazorg zijn dat de volgende drie: 1. kennismaking en veiligheid (voor de jongere: tot rust komen); 2. training (voor de jongere: verantwoordelijkheid krijgen); 3. uitstroom (voor de jongere: verantwoordelijkheid nemen). Door alle drie de fasen heen richten we samen met de jongere de aandacht op drie elementen die de jongere nodig heeft om succesvol zijn weg te vinden in het onderwijs en het arbeidsproces: 1. beroepshouding; 2. vakmanschap; 3. persoonlijke toekomstvisie. Op deze drie fasen en drie aandachtsgebieden gaan we in dit hoofdstuk nader in. Drie fasen: kennismaking, training & uitstroom Aanmelding: eigen keuze Verleiden Jongeren mogen zichzelf aanmelden bij Tijdens het eerste aanmeldingsgesprek met een Flevodrome, maar kunnen ook worden jongere en eventuele verzorgers of betrokken aangemeld door anderen, zoals ouders, hulpverleners krijgt de jongere een rondleiding en vrijwillige hulpverlening, gedwongen een uitleg over onze werkwijze, onze hulpverlening, de leerplichtambtenaar, scholen, mogelijkheden en onze regels. In dit gesprek richt sociale zaken van de gemeente enzovoort. Ook Flevodrome zich nadrukkelijk op het verleiden, of prikkelen, van de jongere. Dat doen we als een jongere naar eigen gevoel onder bijvoorbeeld door te laten merken dat we naar dwang bij Flevodrome komt, proberen wij hem hem luisteren, hem respecteren, dat we te laten zien dat hij invloed kan uitoefenen op oplossingsgericht zijn en niet in zijn verleden zijn eigen positie. Dat kan bijvoorbeeld door hem willen wroeten maar samen de toekomst of haar zicht te geven op de gevolgen van het tegemoet willen treden. afwijzen van Flevodrome, of het niet meewerken We bespreken in dit gesprek onze aan het aangeboden programma. Zo helpen we deelnamecriteria en ook de drie de jongere, en voor zover van toepassing ook aandachtsgebieden van Flevodrome: beroepshouding, vakmanschap en persoonlijke zijn verzorgers, zich verantwoordelijk te voelen toekomstvisie. voor de route die hij volgt. Vanuit onze doelpositie als laagst liggende Omdat jongeren die tot onze doelgroep behoren voorziening in Flevoland, proberen wij in dit doorgaans gewend zijn om direct hun behoeften stadium alle eventuele drempels en obstakels weg te bevredigen en moeite hebben om een langer te nemen. Een goed voorbeeld is het feit dat tijdpad te overzien, zorgen wij bij Flevodrome deelname geen geld kost en dat zelfs de dat een aanmelding op zeer korte termijn gevolgd wordt door een kennismaking. Ons motto is: Vandaag bellen, morgen kennis maken, overmorgen beginnen. 16

17 De ervaring leert dat jongeren die aan boord worden genomen terwijl hun motivatie nog relatief hoog is meer kans maken om aan boord te blijven. De keuzevrijheid van de jongere uit zich ook in de mogelijkheid die Flevodrome al bij de aanmelding biedt om te opteren voor één van onze drie richtingen: hout (Lelystad), metaal of motorvoertuigen (Almere). In dit stadium beginnen wij ook de systemen waartoe de jongere behoort (zie hoofdstuk 4) en de eventuele rol van hulpverleners te inventariseren. We nemen de begeleiding van de jongere in regie. Waar nodig schakelen we hulpverlening in of bij. Intake: verwachtingen en afspraken Als een jongere na een kennismakingsgesprek in overleg met zijn ouder/verzorger heeft besloten een traject bij Flevodrome te starten, volgt een intake gesprek (soms lopen kennismaking en intake in elkaar over). Behalve de jongere zelf nodigen wij daarvoor ook zijn verzorger en/of aanmelder uit. Deze gezamenlijkheid versterkt het draagvlak en draagt bij aan een sterke start. Dit gesprek, dat bij voorkeur face-to-face plaatsvindt, wordt geleid door de locatieleider. Tijdens de intake brengen we de verschillende leefgebieden van de jongere in kaart, wisselen we informatie uit en maken we afspraken over de verschillende rollen en verantwoordelijkheden. Om zijn succeskans te vergroten, vragen we tijdens de intake inzage in alle onderzoeken die de jongere al heeft doorlopen en alle (hulpverlenings)rapportages die beschikbaar zijn. Tijdens de intake wordt het contract opgesteld. In dit contract komen de jongere en de staf van Flevodrome een aantal afspraken overeen, met als doel dat de jongere verantwoordelijkheid gaat nemen voor de keuzes die hij maakt, hij wil iets. Gezamenlijk worden de eerste leerdoelen vastgelegd. Zo spreekt Flevodrome de intentie uit om de jongere met respect te behandelen en te helpen en steunen bij het vormgeven van zijn eigen toekomst. We onderstrepen onze verwachting dat de jongere de afspraken die hij met ons maakt zal nakomen. Aan het einde van het intakegesprek maken we direct een afspraak voor de eerste systeem evaluatie (zie verderop). De case manager In een zo vroeg mogelijk stadium wijzen wij in overleg met de jongere, zijn ouders/verzorgers en de betrokken hulporganisaties een case manager voor de jongere aan. Dit is doorgaans een vertegenwoordiger van één van de betrokken organisaties en wel die instantie die de jongere ook nadat hij Flevodrome heeft verlaten blijft begeleiden. Fase 1: Kennismaking en veiligheid De kennismakingsfase duurt ongeveer vier tot acht weken. De jongere is inmiddels daadwerkelijk aan de slag bij Flevodrome. We proberen samen een goed beeld te krijgen van zijn interesses en toekomstperspectief, zijn beroepshouding en gedrag. Als we hierover met de jongere zelf, zijn ouders en hulpverleners onvoldoende duidelijkheid krijgen, vragen we met hem een persoonlijkheidsonderzoek aan. In de tussentijd raakt de jongere werkenderwijs vertrouwd met onder meer onze 5xR uitgangspunten: rust; regelmaat; reinheid relatie respect 17

18 De jongere ontdekt dat de staf van Flevodrome ook zelf op deze basis opereert Vertrouwen en krijgt handvatten om de vijf R s te leren Zodra een jongere bij Flevodrome binnenkomt, komt de toepassen. Een vast werkritme met vaste, staf langszij om vertrouwen op te bouwen met hem (en herkenbare patronen is daarbij van belang. zijn verzorgers). Binnen die vertrouwensrelatie begint Eigen plek innemen de jongere zijn eigen keuzes te maken, waarbij hij telkens weer geconfronteerd wordt met de gevolgen van die keuzes: het begin van het leerproces. Geleidelijk aan Veiligheid is een sleutelbegrip in de eerste leert hij zo de regie, oftewel de verantwoordelijkheid, dagen en weken. Die waarborgen wij door over zijn leven ter hand te nemen. Zijn autonomie iedere jongere te koppelen aan een vaste neemt toe. werkmeester die gaandeweg met hem in Dit proces speelt zich af binnen duidelijke regels en gesprek raakt, en die daarnaast natuurlijk grenzen. Begrippen als respect, eerlijkheid, het zorgt voor alle basisvoorzieningen: van nakomen van afspraken en individualiteit plaatsen wij veiligheidsschoenen, overall en daarbij centraal. Zo biedt Flevodrome de jongere een gereedschapskist tot een eigen werkplek. Die eigen werkplek is in onze visie een veilige ruimte om, al experimenterend, de grip op zijn leven terug te krijgen. Hij kan zich ontwikkelen en een belangrijk hulpmiddel. De jongere leert begin maken met het zelfstandig en evenwichtig letterlijk wat het betekent om zijn plek in te functioneren in de maatschappij. nemen. Ook ontdekt hij dat hij toestemming moet hebben om de plek van een ander te betreden. Deze ontdekkingen helpen hem bij het ontwikkelen van een gezonde beroepshouding. Op tijd komen Als een jongere niet op tijd in de werkplaats verschijnt, wordt hij eerst zelf gebeld. In tweede instantie stelt Flevodrome zijn ouders en indien nodig ook de hulpverlener op de hoogte. We doen dat vanuit de overtuiging dat deze jongeren onderdeel zijn van een systeem en dat ze alle hulp nodig hebben die ze van hun systeem kunnen krijgen. Door samen te werken met gezin en hulpverlening, bouwen we een stevig netwerk rondom de jongere. Intussen leert de jongere dat op tijd komen mogelijk en voor iedereen, inclusief hemzelf, prettig is. Zijn beroepshouding groeit. De eerste evaluatie Wekelijks vindt er een evaluatie plaats tussen de jongere, zijn werkmeester onder supervisie van de orthopedagoge. Aan de hand van het opgestelde contract en een competentie- en vaardighedenlijst waarop de jongere zelf scores invult, kan hij zijn kijk geven op zijn eigen functioneren. Later in het gesprek geeft de werkmeester feedback op het optreden van de jongere en op diens scoreperceptie. Het evaluatieformulier is uitsluitend gericht op het concrete werk in de werkplaats. Het onderliggende doel van het evalueren is echter dat de deelnemer leert kijken naar zijn eigen gedrag en de effecten daarvan op hemzelf en zijn omgeving. In dit gesprek leert hij dus kritische zelfreflectie te beoefenen en wordt hij gestimuleerd om ander gedrag te laten zien. Successen worden inzichtelijk gemaakt. Naar aanleiding van het gesprek formuleert hij zelf nieuwe leerdoelen voor de daaropvolgende periode van vier weken. 18

19 Evaluatie in bredere kring Dagelijks werkoverleg In de achtste werkweek presenteert de jongere Aan het begin van iedere werkdag voert de zijn toekomstplan. Daarbij aanwezig zijn de locatieleider van Flevodrome overleg met de locatieleider, (de gedragsdeskundige indien werkmeester over de vorderingen van elke nodig), de jongere, zijn ouders/verzorgers, de deelnemer. Tijdens deze bespreking evalueren zij case manager en eventuele andere belangrijke onder meer het gedrag, de werkzaamheden en personen. Dit gesprek gaat over de gebeurtenissen van de vorige dag en maken ze ontwikkeling van de jongere. De afgelopen afspraken over werk- en begeleidingsdoelen voor de nieuwe dag. periode wordt geëvalueerd, eventuele bijzonderheden worden besproken en voor de Tweewekelijkse casuïstiekbesprekingen toekomst worden nieuwe afspraken gemaakt. Dit gesprek is onder meer belangrijk omdat het Om de week houden alle medewerkers van laat zien hoe het systeem rondom de jongere Flevodrome die rechtstreeks met de jongeren functioneert. De ervaring leert dat hoe beter werken casuïstiekbesprekingen. Eens in de maand de jongere en het systeem op elkaar neemt de orthopedagoog deel om de deskundigheid afgestemd zijn, juist in deze beginfase, des te binnen het team te vergroten. Tijdens deze besprekingen kijken we vanuit verschillende groter zijn succeskans is. disciplines naar de vooruitgang van de jongere in kwestie en de interventies die nodig zijn. In de Persoonlijkheidsonderzoek casuïstiekbespreking komt ook onze algemene Als een jongere eerder in zijn (school)loopbaan methodiek aan de orde, waarbij we telkens toetsen of we effectief bezig zijn en theorie en praktijk met persoonlijkheidsonderzoeken heeft ondergaan, elkaar in overeenstemming zijn. Verder komen in zullen wij, in overleg met ouders/verzorgers, deze gesprekken eventuele aanpassingen in onze de uitkomsten daarvan meewegen bij het algemene aanpak en algemene regels aan bod. opstellen van zijn toekomstplan. Vaak is dat onderzoek er niet geweest en in sommige gevallen biedt onze eigen observatie onvoldoende zicht op het gedrag van een jongere en de beweegredenen daarachter. Als dat het geval is, kan aan het einde van de eerste fase of tijdens de tweede fase een psychodiagnostisch onderzoek plaatsvinden. Zo n gesprek kan worden aangevraagd door de jongere, een hulpverlener of de staf van Flevodrome. Op grond van de uitkomsten kunnen we samen met de jongere effectiever een passend vervolgtraject uitzetten. Het onderzoek richt zich, afhankelijk van de vraagstelling van de aanmelder, in het algemeen op het in kaart brengen van de oorza(a)k(en) van de problemen die de jongere in het onderwijs of op de arbeidsplek heeft. De volgende factoren kunnen aan bod komen: niveau van cognitief functioneren (intelligentieprofiel), als hierover geen recente onderzoeksgegevens beschikbaar zijn; beroepsinteresse, voor zover onduidelijkheid of onzekerheid bestaat over de te kiezen beroepsrichting of opleiding, en/of beroepsefficiëntie; pedagogisch-didactische vragen, als gegevens van eerder bezochte scholen voldoende aanwezig zijn of opgevraagd kunnen worden; medische beperkingen; mogelijke onderliggende stoornissen (waarbij we indien nodig op vervolgonderzoek kunnen aansturen). Fase 2: training en verantwoordelijkheid krijgen Na de kennismakingsfase weet de jongere wat er van hem wordt verwacht en heeft Flevodrome een goed beeld van zijn houding, prestaties en mogelijkheden. Hij heeft al enkele succeservaringen opgedaan aan de werkbank en is zichtbaar geworden: hij weet dat we hem zien staan, dat er 19

20 contact met hem is, dat hij bij afwezigheid gemist wordt en dat in dat geval het netwerk rondom hem wordt ingeschakeld. Hij functioneert in het ritme en binnen de structuur van Flevodrome. Nu breekt de fase aan waarin we hem stimuleren om te groeien in verantwoordelijkheid. Realistischer en tegelijkertijd kansrijker Dat gebeurt onder meer door de continue confrontatie, binnen het inmiddels vertrouwde kader van Flevodrome, met de gevolgen van keuzes die hij maakt. Zijn beroepshouding/gedrag wordt dagelijks bijgestuurd. Waar nodig of wenselijk kan Flevodrome aanvullende (gedrags)trainingen aanbieden. Bij dit alles is het pedagogisch klimaat van groot belang: gaandeweg merkt de jongere dat goede keuzes tot grotere vrijheid leiden. Zijn professionaliteit en mogelijkheden als toekomstige werknemer zijn een terugkerend onderwerp van gesprek en kritische reflectie. Veel deelnemers hebben nog nooit eerder eerlijke gesprekken gehad met een betrokken partner over hun mogelijkheden en beperkingen. Zij leven in de waan dat de toekomst wijd open ligt voor hen, zonder dat ze zelf verantwoordelijkheid hoeven te nemen. Groeien in verantwoordelijkheid, het vergroten van de autonomie, betekent paradoxaal genoeg dat ze realistischer worden over hun kansen en tegelijkertijd hun kansen vergroten. Dit is een belangrijk deel van het succes dat Flevodrome met hen nastreeft. Netwerkanalyse In deze tweede fase maakt Flevodrome ook een zogeheten netwerkanalyse. We brengen in kaart welke steunbronnen de jongere heeft en welke hulp hij nodig zal hebben in de toekomst. Als het nodig is halen we hulpverlening of trajectbegeleiders binnen. Bij een overvloed aan hulpverlening, wat ook voorkomt, zorgen we voor stroomlijning en heldere afspraken over de regie. Nog meer keuzes Meer nog dan de eerste fase, heeft de jongere nu zelf allerlei keuzemogelijkheden. Met het certificaat van Flevodrome op zak, als bewijs dat hij in staat is met hout dan wel metaal of motorvoertuigen te werken, heeft hij de keuze zich verder te specialiseren in een van de drie richtingen, of zich te gaan oriënteren op een andere richting buiten Flevodrome. Hij wordt voorbereid op het afscheid van zijn eerste werkmeester en de overgang naar een volgende werkmeester. Als hij ervoor kiest om zich te oriënteren buiten Flevodrome, wordt hij in de tussentijd assistent van een van onze werkmeesters. Op die manier oefent hij zich in het dragen van passende verantwoordelijkheid en kunnen we verder bouwen aan zijn beroepshouding. Werkmeester en assistent hebben dagelijks een werkbespreking, waarin zowel de feitelijke werkzaamheden als de beroepshouding van de assistent aan bod komen. Aan het einde van elke dag is er een nabespreking waarin ze samen leerdoelen opstellen voor de volgende werkdagen. Naast dat de jongere binnen het centrum werkt aan zijn beroepshouding en vakkennis, gaat hij op zoek naar een stageadres buiten het centrum in een normaal bedrijf. Fase 3: Uitstroom en verantwoordelijkheid nemen De jongere heeft inmiddels een gezond leer-/werkritme dat hij weet vast te houden. Hij komt op tijd op z n werk en kan gemaakte afspraken nakomen. Zijn persoonlijke toekomstvisie begint duidelijker te worden en hij is aan het werk om richting te geven aan zijn leven. Daarnaast kan hij terugvallen op een betrokken netwerk van verzorgers en hulpverleners, waarbij de verwachtingen en verantwoordelijkheden over en weer duidelijk zijn. Hij staat op het punt uit te vliegen. De fase van verantwoordelijkheid nemen, autonoom zijn, is aangebroken. In deze fase geven wij de jongere actieve ondersteuning in de door hem gemaakte positieve keuzes. Binnen Flevodrome kan hij nu toewerken naar verschillende richtingen van onderwijs, 20

21 werk, een combinatie van beide, of Werk vinden bij klanten van Flevodrome gespecialiseerde hulpverlening. Belangrijk is dat hij zelf zijn richting bepaalt en zich actief Door af en toe opdrachten voor bedrijven te doen, en verantwoordelijk in die richting beweegt. bouwt Flevodrome een netwerk van mogelijke Als hij kiest voor werk, verdere scholing of een werkgevers op waar jongeren gebruik van kunnen maken. Zo heeft onze metaalwerkplaats voor een combinatie van scholing en werk, lukt het nu klant een aantal aanhangwagens geproduceerd en over het algemeen om deze aansluiting te heeft de houtafdeling picknicktafels verkocht. Door vinden. Sommige jongeren maken gebruik van ons steeds actiever op de markt te begeven, stellen de diensten van Flevodrome als erkend leer-, wij onze jongeren bloot aan de arbeidsmarkt terwijl werk- en trainingscentrum, door bij ons bedrijven zicht krijgen op potentiële werknemers. verdere werkervaring op te doen terwijl ze intussen 1 tot 2 dagen in de week naar school gaan. Flevodrome helpt de jongere in dit stadium een vloeiende overgang te maken naar zijn volgende levensfase. Als een jongere kiest voor de arbeidsmarkt, maken we samen een CV, maakt de jongere onder begeleiding van zijn werkmeester een afspraak bij het UWV werkbedrijf en gaat hij zelf in samenspraak met zijn verzorgers, eventuele hulpverlening en Flevodrome op zoek naar werk. De insteek is dat de jongere zelf actief zoekt naar werk, immers zijn toekomst is zijn eigen verantwoordelijkheid geworden. Vanzelfsprekend geeft Flevodrome waar nodig ondersteuning. Gespecialiseerde hulp Sommige jongeren hebben gespecialiseerde hulp en zorg nodig om een goede toekomst tegemoet te gaan. Bijvoorbeeld in de vorm van plaatsing binnen de psychiatrie, een zorgboerderij, het toewerken naar plaatsing in een jeugdinrichting, opname in een verslavingskliniek of het aanvragen van een Wajong status. Ook bij het nemen van deze stappen biedt Flevodrome maximale individuele begeleiding. Nazorg Nadat de drie hoofdfasen zijn afgerond verlaat de jongere Flevodrome op de door hem gekozen vervolgroute in te slaan. De hulp die hij nodig heeft om daar vooruit te komen, van ouders/verzorgers of hulpverleners, is gemobiliseerd. Onder regie van Flevodrome heeft hij met hen reële afspraken gemaakt over zijn eigen toekomst. Waar nodig en op aanvraag, behoudt Flevodrome een rol in dit vervolgtraject, bijvoorbeeld door een stageplek te bieden tijdens een opleiding, ondersteuning te bieden op de werkvloer of een terugkeermogelijkheid als het elders nog niet lukt. In de praktijk komt dit laatste overigens nauwelijks voor. Voor de meeste uitstromers is Flevodrome een schakel geworden in de opbouw van hun eigen toekomst een hulpmiddel bij het terugnemen van de regie over hun eigen leven, gesteund door het netwerk dat om hen heen staat. Drie aandachtsgebieden: beroepshouding, vakmanschap & persoonlijke toekomstvisie In al onze leer-, werk- en trainingstrajecten zijn wij samen met de jongere op een drietal centrale aandachtsgebieden gericht. Beroepshouding Hier draait het om (leren) samenwerken met anderen, afspraken nakomen, omgaan met collega s en leidinggevenden en het verantwoordelijk leren zijn voor je eigen toekomst. Door inzicht te krijgen in hun eigen gedrag en de effecten daarvan op henzelf en hun omgeving en vervolgens hun vermogen tot zelfsturing te ontwikkelen, kunnen jongeren een gezonde, positieve beroepshouding verwerven. Ze leren hun plaats in te nemen, een positieve opstelling te kiezen ten opzichte van werkzaamheden en van andere mensen, fouten te herstellen, en keuzes te maken die bijdragen 21

TRAININGSCENTRUM. Schakel naar een passend vervolgtraject. Voor jongeren met een licht verstandelijke beperking in de leeftijd van 16 tot 23 jaar

TRAININGSCENTRUM. Schakel naar een passend vervolgtraject. Voor jongeren met een licht verstandelijke beperking in de leeftijd van 16 tot 23 jaar TRAININGSCENTRUM Schakel naar een passend vervolgtraject Voor jongeren met een licht verstandelijke beperking in de leeftijd van 16 tot 23 jaar Wat is een Trainingscentrum? Bij de Trainingscentra van Lijn5

Nadere informatie

Meander Nijmegen. Samen groot worden. Zorg voor jeugdigen. Begeleiding en (tijdelijk) wonen voor kinderen, jongeren en gezinnen BEGELEID (KAMER) WONEN

Meander Nijmegen. Samen groot worden. Zorg voor jeugdigen. Begeleiding en (tijdelijk) wonen voor kinderen, jongeren en gezinnen BEGELEID (KAMER) WONEN BEGELEID (KAMER) WONEN OPVOEDINGS- ONDERSTEUNING HULP OP MAAT LOGEERHUIS Meander Nijmegen stgmeander.nl Zorg voor jeugdigen Begeleiding en (tijdelijk) wonen voor kinderen, jongeren en gezinnen Samen groot

Nadere informatie

Transactionele Analyse. Begrijpen en beïnvloeden. Nederlandse Vereniging voor Transactionele Analyse

Transactionele Analyse. Begrijpen en beïnvloeden. Nederlandse Vereniging voor Transactionele Analyse Nederlandse Vereniging voor Transactionele Analyse Transactionele Analyse Begrijpen en beïnvloeden De Transactionele Analyse biedt een praktische, heldere theorie die door iedereen te begrijpen is. Het

Nadere informatie

De Sleutel tot het benutten van potentie

De Sleutel tot het benutten van potentie De Sleutel tot het benutten van potentie Wat is potentie eigenlijk? Een snelle blik in een woordenboek levert de volgende resultaten op: het kunnen; dat waartoe iemand of iets toe in staat is; vermogen.

Nadere informatie

Mats Werkt! WWW.MATSWERKT.NL DÉ CURSUS VOOR HET BEGELEIDEN VAN MENSEN MET EEN ARBEIDSBEPERKING OP DE WERKVLOER.

Mats Werkt! WWW.MATSWERKT.NL DÉ CURSUS VOOR HET BEGELEIDEN VAN MENSEN MET EEN ARBEIDSBEPERKING OP DE WERKVLOER. Mats Werkt! DÉ CURSUS VOOR HET BEGELEIDEN VAN MENSEN MET EEN ARBEIDSBEPERKING OP DE WERKVLOER. WWW.MATSWERKT.NL Mats werkt: Dé cursus voor het begeleiden van mensen met een arbeidsbeperking op de werkvloer.

Nadere informatie

Begeleid zelfstandig wonen. Voor jongeren met een (lichte) verstandelijke beperking

Begeleid zelfstandig wonen. Voor jongeren met een (lichte) verstandelijke beperking Begeleid zelfstandig wonen Voor jongeren met een (lichte) verstandelijke beperking Melius Zorg - Tel: 010 842 2526 - Email: info@meliuszorg.nl - Kenmerken begeleiding (LVB-) Jongeren Melius Zorg biedt

Nadere informatie

Training Omgaan met Agressie en Geweld

Training Omgaan met Agressie en Geweld Training Omgaan met Agressie en Geweld 2011 Inleiding In veel beroepen worden werknemers geconfronteerd met grensoverschrijdend gedrag, waaronder agressie. Agressie wordt door medewerkers over het algemeen

Nadere informatie

Sollicitatietraining: op weg naar stage & werk

Sollicitatietraining: op weg naar stage & werk Sollicitatietraining: op weg naar stage & werk De jongeren die zich aanmelden bij Maljuna Frato hebben een grote afstand tot de arbeidsmarkt en hebben weinig of geen zicht op hun mogelijkheden, kwaliteiten

Nadere informatie

Teamkompas voor Zelfsturing

Teamkompas voor Zelfsturing Teamkompas voor Zelfsturing Wat is het teamkompas: Met dit instrument kun je inzicht krijgen in de ontwikkeling van je team als het gaat om effectief samenwerken: Waar staan wij als team? Hoe werken wij

Nadere informatie

Productcatalogus 2015

Productcatalogus 2015 Productcatalogus 2015 Stichting ToReachIt Simple as A.B.C. Acceptance is the Beginning of Change Inhoudsopgave Inleiding Pag. 1.1 Waarom deze productcatalogus 3. 1.2 Stichting ToReachIt samengevat 3. Producten

Nadere informatie

Info boekje voor ouders Gastouderbureau MIAvoorgezinnen

Info boekje voor ouders Gastouderbureau MIAvoorgezinnen Info boekje voor ouders Gastouderbureau MIAvoorgezinnen Inhoudsopgave 1. Verantwoorde kinderopvang... 2 2. Pedagogisch beleid... 2 3. Kind/gastouder ratio... 4 4. Bemiddelingswerkwijze... 4 5. Begeleiding

Nadere informatie

S TA G E S L I J N 5

S TA G E S L I J N 5 STAGES LIJN5 Wil jij stage lopen bij Lijn5? In de provincie Utrecht biedt Lijn5 behandeling en begeleiding aan kinderen en jongeren met én zonder licht verstandelijke beperking en hun gezin. Lijn5 beschikt

Nadere informatie

STICHTING KINDANTE. Visie Personeel

STICHTING KINDANTE. Visie Personeel STICHTING KINDANTE Visie Personeel Visie Personeel 1 Inleiding De onderwijskundige visie van stichting Kindante vormt de basis voor de wijze waarop de Kindantescholen hun onderwijs vormgeven. Dit vraagt

Nadere informatie

Pedagogisch beleid Kinderopvang Haarlem Spelend Groeien

Pedagogisch beleid Kinderopvang Haarlem Spelend Groeien Pedagogisch beleid Kinderopvang Haarlem Spelend Groeien Inleiding Kinderopvang Haarlem heeft één centraal pedagogisch beleid. Dit is de pedagogische basis van alle kindercentra van Kinderopvang Haarlem.

Nadere informatie

Ons. Onderwijs. Kwaliteit in onderwijs

Ons. Onderwijs. Kwaliteit in onderwijs Ons Onderwijs Kwaliteit in onderwijs Voorwoord Bij Marianum staat de ontwikkeling van de leerling voorop. Wij staan voor aantrekkelijk en afgestemd onderwijs, gemotiveerde leerlingen en goede eindresultaten.

Nadere informatie

Psychiatrie. Therapieprogramma. www.catharinaziekenhuis.nl

Psychiatrie. Therapieprogramma. www.catharinaziekenhuis.nl Psychiatrie Therapieprogramma www.catharinaziekenhuis.nl Inhoud Het therapieprogramma... 3 Waarom groepstherapie?... 3 De groepsindeling... 4 De observatiegroep... 4 De behandelgroep... 4 Werkwijze therapeuten...

Nadere informatie

TIME OUT PROJECTEN. Samen. Aan Toekomst. Werken VZW ELEGAST

TIME OUT PROJECTEN. Samen. Aan Toekomst. Werken VZW ELEGAST TIME OUT PROJECTEN Samen Werken Aan Toekomst Wat is SWAT? SWAT staat voor Samen Werken Aan Toekomst. Het is een intensief begeleidingstraject voor jongeren die dreigen uit te vallen binnen het onderwijs.

Nadere informatie

Trainingen en workshops voor praktijkopleiders en leidinggevenden. Jouw talent, onze ambitie!

Trainingen en workshops voor praktijkopleiders en leidinggevenden. Jouw talent, onze ambitie! Trainingen en workshops voor praktijkopleiders en leidinggevenden Jouw talent, onze ambitie! Je vindt het belangrijk om te blijven investeren in je eigen ontwikkeling. Zeker als je nieuwe vaardigheden

Nadere informatie

Werken bij Het Poortje Jeugdinrichtingen. Werken aan een verantwoorde toekomst voor jongeren

Werken bij Het Poortje Jeugdinrichtingen. Werken aan een verantwoorde toekomst voor jongeren Werken bij Het Poortje Jeugdinrichtingen Werken aan een verantwoorde toekomst voor jongeren Werken bij Het Poortje Jeugdinrichtingen Werken aan een verantwoorde toekomst voor jongeren Het is nooit saai,

Nadere informatie

Samenwerking. Betrokkenheid

Samenwerking. Betrokkenheid De Missie Het Spectrum is een openbare school met een onderwijsaanbod van hoge kwaliteit. We bieden het kind betekenisvol onderwijs in een veilige omgeving. In een samenwerking tussen kind, ouders en school

Nadere informatie

Stap 3 Leeractiviteiten begeleiden

Stap 3 Leeractiviteiten begeleiden Stap 3 Leeractiviteiten begeleiden Bij het begeleiden van leeractiviteiten kun je twee aspecten aan het gedrag van leerkrachten onderscheiden, namelijk het pedagogisch handelen en het didactisch handelen.

Nadere informatie

Integrale Zorg. Kom verder! www.ln5.nl INFORMATIE VOOR VERWIJZERS. Integrale Zorg voor kinderen en jongeren met een licht verstandelijke beperking

Integrale Zorg. Kom verder! www.ln5.nl INFORMATIE VOOR VERWIJZERS. Integrale Zorg voor kinderen en jongeren met een licht verstandelijke beperking Integrale Zorg INFORMATIE VOOR VERWIJZERS Integrale Zorg voor kinderen en jongeren met een licht verstandelijke beperking Kom verder! www.ln5.nl Het zorgarrangement PriZma kent Crisisopvang, Observatie,

Nadere informatie

MEE Nederland. Raad en daad voor iedereen met een beperking. Moeilijk lerend. Uitleg over het leven van een moeilijk lerend kind

MEE Nederland. Raad en daad voor iedereen met een beperking. Moeilijk lerend. Uitleg over het leven van een moeilijk lerend kind MEE Nederland Raad en daad voor iedereen met een beperking Moeilijk lerend Uitleg over het leven van een moeilijk lerend kind Moeilijk lerend Uitleg over het leven van een moeilijk lerend kind Inhoudsopgave

Nadere informatie

Rapportage testen. Testen. Cees van 't Wout, Werkondernemerschapstest

Rapportage testen. Testen. Cees van 't Wout, Werkondernemerschapstest Rapportage testen Testen - Werkondernemerschapstest Overall Werkondernemerschap verwijst naar de mate waarin iemand zijn/haar loopbaan en professionele ontwikkeling in eigen hand neemt, door voortdurend

Nadere informatie

Inge Test 07.05.2014

Inge Test 07.05.2014 Inge Test 07.05.2014 Inge Test / 07.05.2014 / Bemiddelbaarheid 2 Bemiddelbaarheidsscan Je hebt een scan gemaakt die in kaart brengt wat je kans op werk vergroot of verkleint. Verbeter je startpositie bij

Nadere informatie

Zorg voor je carrière. Neem gerust contact op of maak een afspraak. Telefoon: (030) 602 94 25 of e-mail: zorg@matchcare.nl

Zorg voor je carrière. Neem gerust contact op of maak een afspraak. Telefoon: (030) 602 94 25 of e-mail: zorg@matchcare.nl Neem gerust contact op of maak een afspraak. Telefoon: (030) 602 94 25 of e-mail: zorg@matchcare.nl Hoe presenteer ik mijzelf? Wat wil ik? Zorg voor je carrière Door het dagelijkse contact met mijn coach

Nadere informatie

Op weg naar stage en werk

Op weg naar stage en werk Op weg naar stage en werk Lian Schuyt Inhoud Arbeid Arbeid en autisme Op weg naar stage en werk Uitvoering van het programma Aandachtspunten Waarom stagelopen/werken? zingeving status en eigenwaarde inkomen

Nadere informatie

Toelichting bij de MZO screening voor ouders

Toelichting bij de MZO screening voor ouders Toelichting bij de MZO screening voor ouders 1 Copyright 2014 Bureau Perspectief Amsterdam Zie voor meer informatie www.motivatiezelfonderzoek.nl 2 De schalen van de MZO screening De MZO screening is gericht

Nadere informatie

Organisatiekracht. Mentale veerkracht. Teamkracht. Werkkracht. Menskracht MEER VEERKRACHT, MEER ENERGIE, BETERE PRESTATIES

Organisatiekracht. Mentale veerkracht. Teamkracht. Werkkracht. Menskracht MEER VEERKRACHT, MEER ENERGIE, BETERE PRESTATIES Mentale veerkracht MEER VEERKRACHT, MEER ENERGIE, BETERE PRESTATIES In de (top)sport is het een vast gegeven; wil je succesvol zijn als sporter dan investeer je in techniek en conditie, maar ook in mentale

Nadere informatie

Gebundelde krachten. Brochure voor verwijzers

Gebundelde krachten. Brochure voor verwijzers Gebundelde krachten Brochure voor verwijzers 2 Schakenbosch Gebundelde krachten Schakenbosch, behandelcentrum Jeugdzorgplus LVB Voor jongeren van 12 tot 18 jaar met een lichte verstandelijke beperking

Nadere informatie

Samen doen. Zorgvisie. Zorg- en dienstverlening van A tot Z

Samen doen. Zorgvisie. Zorg- en dienstverlening van A tot Z Samen doen Zorgvisie Zorg- en dienstverlening van A tot Z Wat en hoe? 3 W Samen met de cliënt bepalen we wát we gaan doen en hóe we het gaan doen. Mensen met een verstandelijke beperking kunnen op diverse

Nadere informatie

FAALANGST DE BAAS! TRAINING 1. faalangst. de baas! training. www.kinderpraktijklandsmeer.nl info@kinderpraktijklandsmeer.nl

FAALANGST DE BAAS! TRAINING 1. faalangst. de baas! training. www.kinderpraktijklandsmeer.nl info@kinderpraktijklandsmeer.nl FAALANGST DE BAAS! TRAINING 1 faalangst de baas! training www.kinderpraktijklandsmeer.nl info@kinderpraktijklandsmeer.nl 2 KINDERPRAKTIJK LANDSMEER FAALANGST DE BAAS! TRAINING 3 faalangst de Baas! training

Nadere informatie

Opleiding. tot. Hooggevoeligheidsdeskundige

Opleiding. tot. Hooggevoeligheidsdeskundige Opleiding tot Hooggevoeligheidsdeskundige Voor u hebt u onze opleidingsgids. Voordat wij verder ingaan op de inhoud van de opleiding, willen we u eerst even kennis laten maken met Hooggevoelig heel gewoon.

Nadere informatie

Master in. Leadership MAAK HET VERSCHIL VERBIND HART EN HARD START: ZIE AGENDA KLANTWAARDERING:

Master in. Leadership MAAK HET VERSCHIL VERBIND HART EN HARD START: ZIE AGENDA KLANTWAARDERING: Master in Leadership MAAK HET VERSCHIL VERBIND HART EN HARD START: ZIE AGENDA KLANTWAARDERING: Master in Leadership: Weet jij wat jouw hart sneller doet kloppen? Communiceren en continue verbeteren met

Nadere informatie

Aanbod Persoonlijke Vaardigheden

Aanbod Persoonlijke Vaardigheden Aanbod Persoonlijke Vaardigheden Naast de huidige in-house trainingen is er ook op individuele basis een aanbod van trainingen waaraan oio-medewerkers kunnen deelnemen. Deze trainingen zijn gericht op

Nadere informatie

Zontrainingen Specialist in trainingen voor de kinderopvang. Zontrainingen Het beste bieden aan kinderen, ouders en collega s in de kinderopvang

Zontrainingen Specialist in trainingen voor de kinderopvang. Zontrainingen Het beste bieden aan kinderen, ouders en collega s in de kinderopvang Zontrainingen Specialist in trainingen voor de kinderopvang Zontrainingen Het beste bieden aan kinderen, ouders en collega s in de kinderopvang Inhoud Pagina 1. Inleiding 3 2. Over zontrainingen 3 3. Over

Nadere informatie

INTRODUCTIE TOOLBOX voor GEBRUIKERS. duurzame plaatsing van werknemers met autisme

INTRODUCTIE TOOLBOX voor GEBRUIKERS. duurzame plaatsing van werknemers met autisme INTRODUCTIE TOOLBOX voor GEBRUIKERS duurzame plaatsing van werknemers met autisme 1 Welkom bij toolbox AUTIPROOF WERKT Autiproof Werkt is een gereedschapskist met instrumenten die gebruikt kan worden bij

Nadere informatie

Nieuw Rijsenburg. Ons aanbod. Behandeldoelen

Nieuw Rijsenburg. Ons aanbod. Behandeldoelen Nieuw Rijsenburg Op de biologisch- dynamische boerderij Nieuw Rijsenburg bieden we psychiatrische zorg voor jongeren van 18 tot 28 jaar. Ons aanbod Je volgt een intensief behandelprogramma. We combineren

Nadere informatie

Wij analyseren de situatie en vervolgens werken we met een eenvoudig categoriemodel:

Wij analyseren de situatie en vervolgens werken we met een eenvoudig categoriemodel: Re-integratiebegeleiding (2 e en 3 e spoor) Doel 1. Duidelijkheid! Wij analyseren de situatie en vervolgens werken we met een eenvoudig categoriemodel: 2. Werk! * Ruime arbeidsmogelijkheden * Beperkte

Nadere informatie

Behandeling van kinderen en jongeren met overgewicht

Behandeling van kinderen en jongeren met overgewicht Het Obesitas Centrum Behandeling van kinderen en jongeren met overgewicht Deze folder is bedoeld voor ouders van kinderen en jongeren met ernstig overgewicht, die hier samen onder professionele begeleiding

Nadere informatie

De Morgenster. Een nieuwe zorgleefgemeenschap in t Blauwbörgje. Morgenster.notitie.versie 30 januari 2013 1

De Morgenster. Een nieuwe zorgleefgemeenschap in t Blauwbörgje. Morgenster.notitie.versie 30 januari 2013 1 De Morgenster Een nieuwe zorgleefgemeenschap in t Blauwbörgje Morgenster.notitie.versie 30 januari 2013 1 Inleiding Er is in Groningen en omgeving behoefte gebleken aan diverse woongroepen voor mensen

Nadere informatie

De Kandidatenmarkt. informatie & visie

De Kandidatenmarkt. informatie & visie De Kandidatenmarkt informatie & visie Onze missie & visie De Kandidatenmarkt is een jonge, innovatieve en dynamische sociale organisatie die werkzoekenden van 17 t/m 29 jaar naar werk, werkervaringsplekken,

Nadere informatie

Persoonlijkheidsstoornissen Kortdurend Behandelaanbod

Persoonlijkheidsstoornissen Kortdurend Behandelaanbod Persoonlijkheidsstoornissen Kortdurend Behandelaanbod U bent niet de enige Een op de tien Nederlanders heeft te maken met een persoonlijkheidsstoornis of heeft trekken hiervan. De Riagg Maastricht is gespecialiseerd

Nadere informatie

Leren/coachen van meisjes - Dingen om bij stil te staan

Leren/coachen van meisjes - Dingen om bij stil te staan De ontwikkeling van vrouwen en meisjes in het rugby heeft de afgelopen jaren flink aan momentum gewonnen en de beslissing om zowel heren als dames uit te laten komen op het sevenstoernooi van de Olympische

Nadere informatie

Een recept voor Vakmanschap. Bejegeningsstijl en opleiding van personeel

Een recept voor Vakmanschap. Bejegeningsstijl en opleiding van personeel Een recept voor Vakmanschap Bejegeningsstijl en opleiding van personeel 6 november 2015 Veiligheid, humaniteit en re-socialisatie 2 De cruciale schakel Het personeel is de cruciale schakel om de missie

Nadere informatie

Over het Vecht-College

Over het Vecht-College Over het Vecht-College Het Vecht-College is een particuliere middelbare school voor mavo, havo en vwo. Wij bieden kwalitatief hoogstaand onderwijs, gericht op de individuele behoeften en talenten van kinderen.

Nadere informatie

www.ludenstraining.nl Trainingen voor Young Professionals

www.ludenstraining.nl Trainingen voor Young Professionals www.ludenstraining.nl Trainingen voor Young Professionals Rendement van talent Porties VAN GOED NAAR Ludens Talentontwikkeling is een jong trainingsbureau met veel ervaring. Wij zijn gespecialiseerd in

Nadere informatie

Ontwikkelen van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Sta stil bij jezelf en kom in beweging

Ontwikkelen van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Sta stil bij jezelf en kom in beweging Ontwikkelen van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt Aanleiding Bij jongeren in het Voortgezet Speciaal Onderwijs en het Praktijkonderwijs is sprake van meervoudige problematiek: Vaak is er sprake

Nadere informatie

Pedagogisch beleidsplan

Pedagogisch beleidsplan Pedagogisch beleidsplan Auteur: Ingeborg van der Zanden Bartels Datum: 05 januari 2015 Plaats: Kerkdriel Versie: 0.1 Pedagogisch beleidsplan BSO VillaDriel 12 april 2015 1 Inhoudsopgave 1. Inleiding...

Nadere informatie

HULPVRAAG Doelgroepen Doelstellingen

HULPVRAAG Doelgroepen Doelstellingen Zorgmodule Fasehuis Zorgaanspraak: Zorgaanbieder: Verblijf met behandeling Entréa HULPVRAAG Doelgroepen De doelgroep bestaat uit normaal begaafde jeugdigen van 16-18 jaar, woonachtig in de regio Gelderland-Midden

Nadere informatie

Intervisie Wat is het? Wanneer kun je het gebruiken?

Intervisie Wat is het? Wanneer kun je het gebruiken? Intervisie Wat is het? Intervisie is een manier om met collega's of vakgenoten te leren van vragen en problemen uit de dagelijkse werkpraktijk. Tijdens de bijeenkomst brengen deelnemers vraagstukken in,

Nadere informatie

Pedagogisch Beleid. Nanny Association

Pedagogisch Beleid. Nanny Association Pedagogisch Beleid Nanny Association Rijen, juni 2006 Inhoud Inleiding 1. Nanny Association 2. Profiel nanny 3. Functie- en taakomschrijving 4. Accommodatie en materiaal 5. Ouderbeleid 6. Pedagogische

Nadere informatie

Pedagogisch beleid Flexkidz

Pedagogisch beleid Flexkidz Pedagogisch beleid Flexkidz Voor u ligt het verkorte pedagogisch beleidsplan van Flexkidz. Hier beschrijven we in het kort de pedagogische visie en uitgangspunten. In dit pedagogisch beleidsplan beschrijven

Nadere informatie

Op de volgende pagina's worden bovengenoemde instrumenten uitvoeriger beschreven.

Op de volgende pagina's worden bovengenoemde instrumenten uitvoeriger beschreven. Bijlage 1 Reintegratiemiddelen Chronologische volgorde van reïntegratiemiddelen, die ingezet kunnen worden tijdens het Van Werk Naar Werk-traject, hieronder volgt een beknopt overzicht: 1. arbeidsmarktprofiel

Nadere informatie

Informatie voor jongeren. Deeltijdbehandeling Radioweg

Informatie voor jongeren. Deeltijdbehandeling Radioweg Informatie voor jongeren Deeltijdbehandeling Radioweg Fornhese Almere, kinder- en jeugdpsychiatrie De deeltijdbehandeling Radioweg is een samenwerkingsproject tussen Fornhese, Nieuw Veldzicht en Eduvier.

Nadere informatie

Zelfbeeld. Het zelfvertrouwen wordt voor een groot deel bepaald door de ideeën die het kind over zichzelf heeft: het zelfbeeld.

Zelfbeeld. Het zelfvertrouwen wordt voor een groot deel bepaald door de ideeën die het kind over zichzelf heeft: het zelfbeeld. Zelfbeeld Het zelfvertrouwen wordt voor een groot deel bepaald door de ideeën die het kind over zichzelf heeft: het zelfbeeld. Een kind dat over het algemeen positief over zichzelf denkt, heeft meer zelfvertrouwen.

Nadere informatie

Dagbehandeling. Ouderen

Dagbehandeling. Ouderen Dagbehandeling Ouderen Dagbehandeling Mondriaan Ouderen geeft behandeling, ondersteuning en begeleiding aan mensen met psychische en psychiatrische problemen vanaf de derde levensfase. Mondriaan Ouderen

Nadere informatie

Doe mij maar een gewoon leven

Doe mij maar een gewoon leven Triple C model Doe mij maar een gewoon leven Het Relationeel Competentiemodel Triple C is binnen ASVZ niet meer weg te denken in de omgang met cliënten die intensieve begeleiding vragen. Daarnaast wordt

Nadere informatie

VIP & Educatie ten behoeve van maatschappelijke participatie en re-integratie

VIP & Educatie ten behoeve van maatschappelijke participatie en re-integratie VIP & Educatie ten behoeve van maatschappelijke participatie en re-integratie Inleiding Per 1 januari 2015 hebben zowel de gemeente Enschede als het Leger des Heils zich aangesloten bij het landelijk programma

Nadere informatie

Gebundelde krachten. Brochure voor verwijzers

Gebundelde krachten. Brochure voor verwijzers Gebundelde krachten Brochure voor verwijzers 2 Schakenbosch Gebundelde krachten Schakenbosch, behandelcentrum Jeugdzorgplus LVB Voor jongeren van 12 tot 18 jaar met een lichte verstandelijke beperking

Nadere informatie

Plan van Aanpak. Project : Toeleiding naar scholing en werk van jongeren met een Roma achtergrond in Lelystad. Aanleiding

Plan van Aanpak. Project : Toeleiding naar scholing en werk van jongeren met een Roma achtergrond in Lelystad. Aanleiding Plan van Aanpak Project : Toeleiding naar scholing en werk van jongeren met een Roma achtergrond in Lelystad. Aanleiding De gemeente Lelystad heeft in juni 2013 een plan gemaakt inzake de aanpak van multiproblematiek

Nadere informatie

Onderzoek naar het cluster 4 onderwijs: kinderen en hulpverlening. Drs. R. Stoutjesdijk & Prof. Dr. E.M. Scholte M.m.v. drs. H.

Onderzoek naar het cluster 4 onderwijs: kinderen en hulpverlening. Drs. R. Stoutjesdijk & Prof. Dr. E.M. Scholte M.m.v. drs. H. Onderzoek naar het cluster 4 onderwijs: kinderen en hulpverlening Drs. R. Stoutjesdijk & Prof. Dr. E.M. Scholte M.m.v. drs. H. Leloux-Opmeer Voorwoord Inhoudsopgave Een tijd geleden hebben Stichting Horizon

Nadere informatie

Deeltijdbehandeling. Ouderen

Deeltijdbehandeling. Ouderen Deeltijdbehandeling Ouderen Deeltijdbehandeling Mondriaan Ouderen geeft behandeling, ondersteuning en begeleiding aan mensen met psychische en psychiatrische problemen vanaf de derde levensfase. Mondriaan

Nadere informatie

Stichting Jong Actief Trajecten

Stichting Jong Actief Trajecten Participatieladder Jong Actief Trede 6: Betaald werk Re-integratie Trede 5: Betaald werk met ondersteuning Re-integratie Trede 4: Onbetaald werk Sociale Activering / Dagbesteding Trede 3: Deelname georganiseerde

Nadere informatie

Een innovatief behandelprogramma voor jongeren ( jaar) Aangevuld en verrijkt met evidence en practice based methodieken

Een innovatief behandelprogramma voor jongeren ( jaar) Aangevuld en verrijkt met evidence en practice based methodieken Zomerschoolwerkhuis Het meervoudig risicomodel Van der Ploeg (2007) Omgezet in een behandelprogramma met de vier leefgebieden vrije tijd, school, werk, huis Ter verbetering van de zelfstandigheid, zelfredzaamheid

Nadere informatie

Inclusief: - 4-daagse intensieve training - gratis boek - overnachtingen - kookworkshop - alle maaltijden en drankjes

Inclusief: - 4-daagse intensieve training - gratis boek - overnachtingen - kookworkshop - alle maaltijden en drankjes masterclass contextueel leiderschap Inclusief: - 4-daagse intensieve training - gratis boek - overnachtingen - kookworkshop - alle maaltijden en drankjes Masterclass Contextueel leiderschap Veel leidinggevenden

Nadere informatie

Pedagogisch beleid in Brede School de Waterlelie, Prinsenhof te Leidschendam

Pedagogisch beleid in Brede School de Waterlelie, Prinsenhof te Leidschendam Pedagogisch beleid in Brede School de Waterlelie, Prinsenhof te Leidschendam Inleiding: ATB de Springplank, een algemeen toegankelijke basisschool en Vlietkinderen, maatwerk in kinderopvang, beiden gehuisvest

Nadere informatie

2. Definitie. Inhoud. 1. Visie op het kind 2. Definitie 3. Doelgroep 4. Selectie&voortgang 5. Verantwoordelijkheid&communicatie

2. Definitie. Inhoud. 1. Visie op het kind 2. Definitie 3. Doelgroep 4. Selectie&voortgang 5. Verantwoordelijkheid&communicatie Beleidsprotocol Plusklas Dit protocol beschrijft kort en bondig onze visie op hoogbegaafdheid, de mogelijkheden die wij kunnen bieden aan de doelgroep en de vertaling naar de dagelijkse praktijk in school.

Nadere informatie

Maartje Voorbeeld 10.03.2014

Maartje Voorbeeld 10.03.2014 Maartje Voorbeeld 10.03.2014 Maartje Voorbeeld / 10.03.2014 / Inzetbaarheidsscan 2 Ben jij duurzaam inzetbaar? Blijf van waarde in de wereld van werk Iedereen wil graag gezond, productief en met plezier

Nadere informatie

Selectie-instrument HARRIE

Selectie-instrument HARRIE Selectie-instrument HARRIE 1 Inleiding Voor u ligt het selectie-instrument HARRIE ; een vragenlijst die u als collega van een medewerker met autisme kan invullen om voor uzelf inzichtelijk te maken of

Nadere informatie

2. Waar staat de school voor?

2. Waar staat de school voor? 2. Waar staat de school voor? Missie en Visie Het Rondeel gaat uit van de Wet op het Basisonderwijs. Het onderwijs omvat de kerndoelen en vakgebieden die daarin zijn voorgeschreven. Daarnaast zijn ook

Nadere informatie

Optimaal benutten, ontwikkelen en binden van aanwezig talent

Optimaal benutten, ontwikkelen en binden van aanwezig talent Management Development is een effectieve manier om managementpotentieel optimaal te benutten en te ontwikkelen in een stimulerende en lerende omgeving. De manager van vandaag moet immers adequaat kunnen

Nadere informatie

Ambulante begeleidingsdienst ZigZag

Ambulante begeleidingsdienst ZigZag Ambulante begeleidingsdienst ZigZag Gestichtstraat 4 9000 Gent 09/2401325 Ambulante begeleidingsdienst ZigZag Binnen ambulante begeleidingsdienst ZigZag onderscheiden wij twee types van ondersteuning in

Nadere informatie

Het belang van de relatie. Onderzoek naar werkalliantie bij jongeren met een licht verstandelijke beperking

Het belang van de relatie. Onderzoek naar werkalliantie bij jongeren met een licht verstandelijke beperking Het belang van de relatie Onderzoek naar werkalliantie bij jongeren met een licht verstandelijke beperking Hoe zou je in één woord werkalliantie omschrijven bij jongeren met een LVB? Programma en doelen

Nadere informatie

Proudy. Praktijk voor psychomotorishe kindertherapie

Proudy. Praktijk voor psychomotorishe kindertherapie Proudy Praktijk voor psychomotorishe kindertherapie Wat is psychomotorische kindertherapie? Pmkt is een vorm van kindertherapie bedoeld voor kinderen die vast lopen in hun ontwikkeling en dat in hun gedrag

Nadere informatie

Effectief investeren in mens en organisatie. Collegereeks bedrijfskunde voor HR managers

Effectief investeren in mens en organisatie. Collegereeks bedrijfskunde voor HR managers Effectief investeren in mens en organisatie Collegereeks bedrijfskunde voor HR managers Stellingen van Rob Vinke Stelling 1 De kern van de HRM-opdracht is er voor te zorgen dat de ambitie van de organisatie

Nadere informatie

Van gedragsregulering naar opvoeding

Van gedragsregulering naar opvoeding Van gedragsregulering naar opvoeding Over het voorkomen en aanpakken van ongewenst gedrag Gebruikelijke benadering van gedragsproblemen: een kindgerichte blik (factoren in het kind) Leidt tot classificatie

Nadere informatie

Cursus VRIENDEN MAKEN.KUN JE LEREN

Cursus VRIENDEN MAKEN.KUN JE LEREN Cursus VRIENDEN MAKEN.KUN JE LEREN PRAKTISCHE INFORMATIE Wat voor cursus? Het is een cursus voor mensen die, om wat voor reden dan ook, geen stevige vriendenkring (meer) hebben en die actief willen onderzoeken

Nadere informatie

INLEIDING / VERANTWOORDING. 3 DE METHODE 9 HET PERSOONLIJKE IN HET DOCENTSCHAP EN DE ROL VAN BEGELEIDER...

INLEIDING / VERANTWOORDING. 3 DE METHODE 9 HET PERSOONLIJKE IN HET DOCENTSCHAP EN DE ROL VAN BEGELEIDER... DE KLAS ALS TEAM (DOCENTENBOEK) INHOUDSOPGAVE INLEIDING / VERANTWOORDING. 3 DE METHODE 9 HET PERSOONLIJKE IN HET DOCENTSCHAP EN DE ROL VAN BEGELEIDER... RICHTLIJNEN EN HULPMIDDELEN VOOR DE DOCENT ALS BEGELEIDER...

Nadere informatie

Visie (Pedagogisch werkplan)

Visie (Pedagogisch werkplan) Visie (Pedagogisch werkplan) Gastouderopvang De Krummeltjes stelt zich tot doel om een omgeving te bieden waarin kinderen kunnen opgroeien tot zelfstandige en evenwichtige mensen met respect voor anderen

Nadere informatie

Brochure. Kindcentrum

Brochure. Kindcentrum Brochure Kindcentrum Positive Action Positive Action is een programma waarmee kinderen ondersteund en uitgedaagd worden in het ontwikkelen van hun unieke talenten. Het gaat daarbij niet alleen over goede

Nadere informatie

Pedagogisch beleidsplan gastouderbureau Kind-Zijn

Pedagogisch beleidsplan gastouderbureau Kind-Zijn Pedagogisch beleidsplan gastouderbureau Kind-Zijn Kind zijn in de wereld van vandaag, waarin ouders ook werken en studeren. Wij zorgen voor kleinschalige en flexibele opvang in een gezinssituatie. Onze

Nadere informatie

Professionele hulp voor kinderen en jongeren

Professionele hulp voor kinderen en jongeren Professionele hulp voor kinderen en jongeren Ik heb het leuker en gezelliger met mama. Lijn5 is er voor kinderen, jongeren en jongvolwassenen die hulp nodig hebben in moeilijke fases van hun leven. Door

Nadere informatie

Oplossingsgericht en waarderend coachen.

Oplossingsgericht en waarderend coachen. Oplossingsgericht en waarderend coachen. Coaching is die vorm van professionele begeleiding waarbij de coach als gelijkwaardige partner de cliënt ondersteunt bij het behalen van zelfgekozen doelen. Oplossingsgericht

Nadere informatie

Annette Koops: Een dialoog in de klas

Annette Koops: Een dialoog in de klas Annette Koops: Een dialoog in de klas Als ondersteuning bij het houden van een dialoog vindt u hier een compilatie aan van Spreken is zilver, luisteren is goud : een handleiding voor het houden van een

Nadere informatie

ABC - Ambulant Behandelcentrum

ABC - Ambulant Behandelcentrum ABC - Ambulant Behandelcentrum Als het thuis en/of op school dreigt vast te lopen Informatie voor verwijzers Kom verder! www.ln5.nl Vergroten van sociale competenties. Vergroten zelfbeeld/zelfvertrouwen.

Nadere informatie

Trainingshuis Moeder & Kind Voor jonge moeders met een (lichte) verstandelijke beperking en hun kind(eren)

Trainingshuis Moeder & Kind Voor jonge moeders met een (lichte) verstandelijke beperking en hun kind(eren) Trainingshuis Moeder & Kind Voor jonge moeders met een (lichte) verstandelijke beperking en hun kind(eren) 1 Kenmerken Trainingshuis Moeder & Kind Dit is hoe wij de moeders helpen het moederschap op een

Nadere informatie

paardencoach Frederieke van der Lijn Buitenpost www.equinama.nl

paardencoach Frederieke van der Lijn Buitenpost www.equinama.nl Loop je steeds tegen dezelfde valkuilen aan? Ben je toe aan veranderingen of aan een volgende stap in je ontwikkeling? Wil je persoonlijke inzichten? Graag begeleiden mijn paarden Gio, Stanley en ikzelf

Nadere informatie

Leren in contact met paarden Communicatie die is gebaseerd op gelijkwaardigheid (Door Ingrid Claassen, juni 2014)

Leren in contact met paarden Communicatie die is gebaseerd op gelijkwaardigheid (Door Ingrid Claassen, juni 2014) Leren in contact met paarden Communicatie die is gebaseerd op gelijkwaardigheid (Door Ingrid Claassen, juni 2014) Inleiding De kern van (autisme)vriendelijke communicatie is echt contact, gebaseerd op

Nadere informatie

Leerplaatsomschrijving

Leerplaatsomschrijving Leerplaatsomschrijving Locatie/werkplek: De Campinglaan Onderdeel van KDC de Kleine Beer Adres: Postcode en woonplaats Vastgesteld: Campinglaan 1 a 9727 KH Groningen mei-2016 De Kleine Beer Kinderen/jongeren

Nadere informatie

De paradox van de burger als uitgangspunt

De paradox van de burger als uitgangspunt GEMEENTE WINTERSWIJK De paradox van de burger als uitgangspunt De dialoog als methodiek Rhea M. Vincent 1-11-2013 In het nieuwe zorgstelsel staat de vraag van de burger centraal. De professional en de

Nadere informatie

Identiteit van de Koos Meindertsschool

Identiteit van de Koos Meindertsschool Identiteit van de Koos Meindertsschool 1. Identiteit - het karakter van de school Wij zijn een open school waarin een ieder gelijkwaardig is. Wij heten elk kind welkom op de Koos Meindertsschool, ongeacht

Nadere informatie

NATIONALE VEERKRACHTTEST

NATIONALE VEERKRACHTTEST NATIONALE VEERKRACHTTEST VEERKRACHT OPTIMISME PSYCHOLOGISCH KAPITAAL ZELF- VERTROUWEN HOOP Rapport Persoonlijke Veerkracht 1-10-2012 uitzenden professionals inhouse services employability payrolling outsourcing

Nadere informatie

De terugkeer naar het ware zelf! Leven en werken vanuit innerlijke kracht en verantwoordelijkheid!

De terugkeer naar het ware zelf! Leven en werken vanuit innerlijke kracht en verantwoordelijkheid! De terugkeer naar het ware zelf! Leven en werken vanuit innerlijke kracht en verantwoordelijkheid! Door: Nathalie van Spall De onzichtbare werkelijkheid wacht om door onze geest binnengelaten te worden.

Nadere informatie

SCHATTEN VAN ADVOCATEN

SCHATTEN VAN ADVOCATEN SCHATTEN VAN ADVOCATEN PRAKTIJKOPLEIDINGEN VOOR DE ADVOCATUUR Vaardigheden in de praktijk Coachen in de praktijk Leidinggeven in de praktijk Teamwork in de praktijk SCHATTEN VAN ADVOCATEN Wij zijn er van

Nadere informatie

Doe mij maar een gewoon leven

Doe mij maar een gewoon leven Triple C model Doe mij maar een gewoon leven Het Relationeel Competentiemodel Triple C is binnen ASVZ niet meer weg te denken in de omgang met cliënten die intensieve begeleiding vragen. Daarnaast wordt

Nadere informatie

Samenvatting van het projectverslag. Passend onderwijs voor hoogbegaafde leerlingen met sociaal-emotionele problemen en/of een ontwikkelingsstoornis

Samenvatting van het projectverslag. Passend onderwijs voor hoogbegaafde leerlingen met sociaal-emotionele problemen en/of een ontwikkelingsstoornis Samenvatting van het projectverslag Passend onderwijs voor hoogbegaafde leerlingen met sociaal-emotionele problemen en/of een ontwikkelingsstoornis Op basisschool D n Heiakker in Deurne i.s.m. Triade Ambulante

Nadere informatie

Werk. Omdat een andere blik je leven verrijkt

Werk. Omdat een andere blik je leven verrijkt Werk vanuit bekeken Omdat een andere blik je leven verrijkt (Samen)werken met autisme Autisme heeft invloed op het hele leven, dus ook op de werkplek. Autisme brengt talenten en kwaliteiten met zich mee

Nadere informatie

De kortste lijn naar herstel

De kortste lijn naar herstel De kortste lijn naar herstel met ggz 1 met Met 450 mensen werken we hard aan de ggz van Noord- en Midden-Limburg. Waarom doen we dat? elkaar 2 4 5 Onze missie Met ggz biedt de kortste lijn naar herstel

Nadere informatie

Identiteitsdocument van Jenaplanschool de Sterrenwachter

Identiteitsdocument van Jenaplanschool de Sterrenwachter Identiteitsdocument van Jenaplanschool de Sterrenwachter Onze ideologie We zien iedereen als uniek en waardevol. Ieder kind heeft talenten en samen gaan we die ontdekken en ontwikkelen. Hierdoor kunnen

Nadere informatie