REKKEN IS VOOR GEKKEN!

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "REKKEN IS VOOR GEKKEN!"

Transcriptie

1 REKKEN IS VOOR GEKKEN! Kritische kanttekeningen bij Stretching Koopman s Visie 1 Jaargang 1, Nummer 1

2 ET DOEL VAN DEZE TEKST IS NIET HET HPRESENTEREN VAN EEN ALLES OMVATTENDE THEORIE, MAAR VRAAGTEKENS EN KRITISCHE KANTTEKENINGEN TE PLAATSEN BIJ DE HUIDIGE GANGBARE, ALGEMEEN AANVAARDE EN SOMS SLAAFS GEVOLGDE OPVATTINGEN OMTRENT TRAINING, PRESTATIE, GEZONDHEID, ATLETIC FITNESS, CONDITIE, VECHTSPORT EN BEGELEIDING. IN DIT KADER DIENT HET ALS INFORMATIE EN DISCUSSIESTUK EN NIMMER ALS DICTAAT. HET IS GEEN RECEPTENBOEK, MET DE MEEST INVENTIEVE EN GECOMPLICEERDE SPECTACULAIRE TRUCS OM ONOVERWINNELIJK TE WORDEN. OOK ZULLEN MYSTIFICATIES EN VERHEERLIJKING VAN GROTE MEESTERS HIERIN NIET AANGETROFFEN WORDEN. DE CENTRALE GEDACHTE IS, OM DE LEZER BEKWAAM TE MAKEN OPDAT DEZE IN STAAT IS, ZELFSTANDIG ZIJN KICKBOKS-PROBLEMEN OP TE LOSSEN. EN KRITISCH TE ZIJN IN HET BEOORDELEN VAN INFORMATIE. ZO OOK DIENT DEZE TEKST GELEZEN TE WORDEN. KRITISCH. InSite Info Kijk voor meer informatie over Thai/kickboksen b.v. op de volgende sites: TO ME Voor vragen of opmerkingen betreffende dit artikel of zaken van trainings technische aard en begeleiding: Peter Koopman, , AfafA Publicatie, Zandvoort Behoudens uitzondering door de wet gesteld mag niets, zonder schriftelijke toestemming van de rechthebbende(n) op het auteursrecht, c.q. de uitgever van deze uitgave worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie, microfilm of anderszinds, hetgeen ook van toepassing is op de gehele of gedeeltelijke bewerking. De uitgever is met uitsluiting van ieder ander gerechtigd de door derden verschuldigde vergoedingen voor kopiëren, als bedoeling in art. 17 lid 2. Auteurswet 1912 en in het KB van 20 juni 1974 (Stb. 351) ex artikel 16b., te innen en/of daartoe in en buiten rechte op te treden. Koopman s Visie 2 Jaargang 1, Nummer 1

3 Rekken is voor Gekken Kritische kanttekeningen bij Stretching door Peter Koopman Al zo n dertig jaar probeert men ons met slogans als Stretchen moet, stretchen doet goed aan het rekken en strekken te krijgen. Het belang hiervan is de grote blessurepreventieve werking en de verhoogde bewegingsefficiëntie. Althans volgens de deskundigen. Ondanks dat verklaringen hiervoor zeer aannemelijk klinken, heb ik hier altijd zeer sceptisch tegenover gestaan en was en is voor mij rekken vooral een instrument om de optimale bewegings mogelijkheid (ROM: range of motion) van een gewricht te bewerkstelligen. Ondanks dat er momenteel voldoende wetenschappelijk onderzoek beschikbaar is om het lukraak rekken ten minste wat kritischer toe te passen, tref je in elke training wel een onderdeel stretchen aan. Gebrek aan kennis en onkunde lijkt nog steeds troef. Want het stretchen voor en na een training is gebaseerd op traditie en geloof, niet op kennis. Op basis van tot op heden verricht onderzoek heb ik enige wetenswaardigheden op een rij gezet. Rekken, hoe doe je dat? Er zijn grofweg twee manieren om te rekken: 1. Ballistisch rekken; Dit is het verend rekken. Een vorm van het ballistisch rekken is het z.g. dynamisch rekken, waarbij vanuit het bewegen de lenigheid kan worden verbeterd. 2. Statisch rekken; Wanneer men spreekt over stretchen of het z.g. PNF 1 (proprioceptive neuromuscular facilitation), heeft men het over het statisch rekken. Bij de PNF methoden worden spieren beurtelings aangespannen en gerekt Koopman s Visie 3 Jaargang 1, Nummer 1

4 zonder dat er een beweging plaatsvindt. Het in 1975 verschenen boek De stretching Methode van Bob Anderson 2 geldt nog steeds als bijbel voor het (statisch) rekken. Echter veel van de daarin verkondigde ideeën zijn inmiddels door wetenschappelijk onderzoek weerlegd. Ten aanzien van de stretching methode - Op korte termijn is contact-relax stretching iets effectiever dan statisch stretching. Verend rekken geeft op korte termijn de kleinste onmiddellijke toename in bewegingsuitslag. Met langere stretchingsprogramma s (meer dan drie maanden) waarbij het doel is het op behouden of vergroten van de (passiev) bewegingsuitslag maakt het niet uit welke vorm van stretching gekozen wordt. 3 Alle rekmethoden kunnen de bewegingsuitslag overeenkomstig vergroten - De myotatische contractie, welke op treedt bij zeer snelle bewegingen in de buurt van de eindstand, doet zich niet voor bij dynamisch rekken omdat hierbij deze door coactivatie gecompenseerd wordt. Er is sprake van een bewust gecontroleerde beweging. Het is onjuist te stellen dat verend rekken gevaarlijk is en niet werkt. Het werkt wel en de argumentatie dat het gevaarlijk is blijkt slecht onderbouwd. - Bij statische stretching blijft de spiertonus laag. Statische stretching is bruikbaar voor het verlagen van te hoge spiertonus. - Een actief uitgevoerde stretching werkt even goed als een passieve stretching. Det basisidee hoe meer ontspannen, hoe meer effect op de bewegingsuitslag klopt niet. - Om de lenigheid te verbeteren moet te minste drie maal per week tien minuten gerekt worden. Voor het behouden van de lenigheid is één maal per week tien minuten vereist. 4 - Een stretchingsfase van 15 seconde heeft het zelfde effect op de bewegingsuitslag als 45 seconden of twee minuten. Vijftien seconden statisch stretchen is net zo effectief is als twee minuten Bij statische stretching op een juiste wijze uitgevoerd is er weinig risico op spierpijn 7 - Een spier heeft de neiging zich aan te passen aan hetgeen ervan gevraagd wordt. Wil je een spier langer maken, laat dan in de verlengde positie kracht leveren. 8 - Het effect van zes weken lenigheidstraining in na zes weken nietsdoen nog niet geheel verdwenen. Toename in (passieve) bewegingsuitslag beruikt met verend stretchen verliezen we het snelst. 9 Koopman s Visie 4 Jaargang 1, Nummer 1

5 Stretching vooraf Ten aanzien van blessurepreventie Stretching heeft geen blessurepreventief effect maar vergroot juist de kans op blessures. Stretching vergroot het blessure risico (met 33%) in plaats van deze te beperken. Dit blijkt uit onderzoek onder marathonlopers. Met name (blanke) mannen blijken gevoeliger voor aan stretching gerelateerde blessures. Bij stretching vooor de prestatie is dit risico groter dan bij stretching na de inspanning. 10 In dieronderzoek is gebleken dat bij een toename van de rekbaarheid de weefsels eerder scheuren. 11 Stretching, voorafgaan aan inspanning zal geen effect (kunnen) hebben bij activiteiten waarbij geen grote bewegingsuitslagen plaatsvinden. Stretching zal geen invloed hebben op de spierrekbaarheid tijdens excentische contracties. Hierbij treden de meeste (spier)blessures op. Aangenomen wordt dat stretching beschadigingen op microscopisch niveau aan het cytoskelet kan veroorzaken. Stretching lijkt (spier)pijn te maskeren, wat de kans op blessure risico kan vergroten. Uit een studie onder 1538 Australische militairen blijkt dat stretching geen invloed op de blessurekans heeft. 12 Statische stretching (1x 3 á 4 sec.) is goed bruikbaar als preventive controle om even naar je lichaam te luisteren of je er klaar voor bent. 13 Ten aanzien van prestatie - Stretching voor de inspanning heeft een negatief effect op de prestatie - Het toepassen van de PNF rekmethode voor een vertikale sprong test heeft een nadelig effect op het resultaat Er is zeer weinig overeenkomst tussen de wijze van stretchen van de spier en de snelle samentrekkingen (contracties) van de spier tijdens de prestatie. Stretching biedt geen specifieke voorbereiding op een inspanning. Er is geen relatie tussen de statische lenigheid en de dynamische uitvoering Stretching geeft geen toename van de lenigheid Stretching heeft geen (positief of negatief) effect op de spierkracht en op de snelheid (sprint) 17 - Statich stretchen kort voorafgaand aan sporten met explosieve krachtsinspanning vermindertde prestatie Na langdurige stretching nam, de maximale kracht van de kuitspieren (soleus en gastrocnemius) met gemiddeld 23,2% af Na langdurige stretching is de contractiekracht van de spier tot één uur er na verlaagt Stretching in de warming-up voorkomt een afgenomen bewegingsuitslag in de 24 uur na de inspanning Het is bij ongetrainden mogelijk om de maximale hoeksnelheid bi rechttoe-rechtaan bewegingen in een gewricht met alle vormen van stertching te verbeteren. 22 Koopman s Visie 5 Jaargang 1, Nummer 1

6 Stretching achteraf Ten aanzien van spierpijn en herstel - Stretching heeft geen effect op versneld herstel of vermindering van spierpijn 23 - Een gecombineerde aanpak van een warmingup en stretchen voor een zeer vermoeiende hoog intensieve prestatie en een massage na de prestatie had een heel klein effect op het ervaren van spierpijn welke na ongeveer 48 optreedt (DOMS = delayed onset muscular soreness) 24 - Bij spierpijn niet stretchen Na (intensieve) training niet stretchen. Uitgaande van het idee dat er tijdens training microtraumata ontstaan, zullen deze door intensieve stretching vergroot worden. Hoogstens licht statisch sterchen als tonusverlaging of algemene ontspanning. - Terwijl spieren vaak na een inspanning zo gespannen tegen verkramping aan zijn, is het prettig om deze met behulp van stretchen ontspanning en verlichting te geven. - Verondersteld wordt dat als gevolg van stretching (ontspanning) de passage van aminozuren naar de spiercel wordt gestimuleerd, de proteine synthese in de cel wordt versneld en de afbraak van proteine wordt verminderd. Stretchen na de inspanning verondersteld de spiercel te helpen bij het herstel en de opbouw van enegie-producerende enzymen en structuren welke de algehele fitheid vergroten. Dit effect van de verhoogde doorbloeding treedt niet op. Tijdens een stretch vermindert de doorbloeding in de betrokken regio, waarna ter compensatie er een licht verhoogde doorbloeding optreedt. - De eiwitaamaak wordt wel (49%) door actieve contracties verhoogd, maar niet door maximale passieve sretching. 28 Spierverkorting of bewegingsbeperking In de praktijk wordt in geval van een tekort aan bewegingsuitslag vaak gesproken van spierverkorting. De spier is echter maar één factor (zie figur 1), welke de bewegingsuitslag bepaald c.q. beperkt. De algemene opvatting dat spieren de neiging tot verkorten hebben is onzin. Een spier heeft op de langere termijn de neiging zich aan te passen aan hetgeen ervan gevraagd wordt. Dit is volkomen natuurlijke aanpassing. Het idee dat lange spieren per definitie beter zijn dan korte is eveneens onzin. De functionele lengte is wat van belang is. Koopman s Visie 6 Jaargang 1, Nummer 1

7 foto 2 foto 1 foto 3 Bijvoorbeeld pijn Centraal zenuwstelsel Ligamenten Kapsel Synovia Bewegingsuitslag Spier Huid/littekens Kraakbeen Fascies Figuur 1 : gebaseerd op Van Winerden, 1993 Fotoserie: De lenigheid van boksers kan sterk uiteenlopen. Dit is goed te zien op de foto s 1 en 2, waarbij de bokser met het witte shirt niet in staat is om zowel in spreid- als in langzit de romp voorover te brengen. Dit blijkt echter geen beperking voor het maken van een hoge ronde trap (foto s 4 en 5). Zowel op de fotos 2 als 3 (en met name 4, de trapuitvoering) blijkt dat de beperking niet zit in de adductoren maar in de hamstrings, het bekken en de rug. Als blijkt dat deze bewegingsbeperking functioneel is, hetgeen op basis van de houding verondersteld mag worden, dan leidt een grotere mobliteit tot instabiliteit en een verhoogde kans op rugblessures. Op basis van de foto s is aannemelijk, dat beide uitgevoerde oefeningen (foto 1 en 2) geen bijdragen leveren aan een betere ronde trapbekwaamheid. Tevens tonen de fotos duidelijk de specifiek lenigheid aan - door de knieen te buigen en de spanning van de hamstrings te halen is de bokser wel in staat zijn romp voorover te brengen. Tot slot tonen foto s 4 en 5 ook een duidelijk verschil in bewegingsuitvoering, waarmee vragen naar de perfecte techniek (motorisch ideaal beeld) uitsluitend nog tot het gespreksniveau van de beginner behoort. Gebrek aan lenigheid blijkt zelden de oorzaak dat boksers niet in staat zijn hoog te trappen. Dit moet veel eerder gezocht worden in een gebrek aan bewegingservaring en/of een onjuist bewegingsverloop. Koopman s Visie 7 Jaargang 1, Nummer 1

8 (met dan aan Patrick en Anesz) Ten aanzien van prestatie - Terwijl stretchen vooraf geen toename van de lenigheid geeft, is het effect van stretchen direct (binnen 1 min.) na een intensieve inspanning het grootst. - Optimale flexibiliteit ondersteunt het bestrijden van inefficiënte bewegingen en levert weerstand tegen spierblessures 36 - Het rekeffect is gewrichtshoek specifiek. Lenigheid is geen algemene lichaamseigenschap. Lenigheid is net als alle andere factoren specifiek Ter ontspanning van de spieren en het vergroten van de lenigheid geeft de PNF stretching methode een beter resultaat dan de reguliere passieve stretching Deze methode kan risicovol zijn tenzij men bekend is met de juiste technieken Als ontspanning (tonusverlaging) een doel is, dan is langere statisch stretchen nuttig, met name in combinatie met warmte en mentale concentratie oefeningen. 42 foto 4 foto 5 Doelgericht en gedoceerd toepassen Het doel van stretchen is een specifieke bewegingstoename in een bepaald gewricht te vergroten. Als zodanig kan het worden toegepast als gebleken is dat op basis van functionaliteit de beweging beperkt of geremd is. Dit kan noodzakelijk zijn in de herstelperiode na een blessure. Het is echter veel moeilijker te constateren of een bepaalde bewegingsbeperking voortkomt uit een functionele spierspanning en of het wijzigen van deze spanning prestatieverbetering dan wel een verhoogd risico op blessures met zich mee brengt. Sportprestaties waarbij een specifieke maximale bewegingsuitslag vereist wordt of waarbij een maximale (explosieve) prestatie wordt gevraagd, kunnen stretchen doelgericht in het programma opnemen. Hierbij moet echter een kanttekening worden geplaatst: Stretchen voor een zware inspanning en overdadige stretchen Koopman s Visie 8 Jaargang 1, Nummer 1

9 zullen het risico op blessures vergroten en de prestatie verkleinen! Bij zware inspanning of explosieve acties is een hoge spiertonus vereist en omdat stretchen in tegenstelling tot z.g. ballistisch rekken het doel heeft de bewegingsuitslag te vergroten door deze spierspanning te verlagen is dit op dat moment zeker niet aanbevelenswaardig. Aanbevolen Literatuur - Van der Poel, G. Rek in prestaties. BOKrapport. NOC*NSF, Koopman s Visie 9 Jaargang 1, Nummer 1

10 Bronvermelding: 1 Sölveborn SA, Stretching, Elmar bv. Rijswijk, Anderson, B. De stretching methode. Kosmos, Utrecht 3 Van der Poel G. (1995) Richting Sportgericht 50; Walling D, Ekblom B, Grahn R. & Nordenborg T. Improvement of muscle flexibility. A comparison between two techniques. American Journal of Sport Medicine 13 (4): , Madding SW, Wong JG, Hallum A & Medeiros JM, Effect of duration of passive stretch on hip abduction range of motion, Journal of Orthopeadic and Sports Physical Therapy 8 (8); , Karp, J.R. Flexibility for fitness. Fitness Management, April: Sobel, T., T.S. Ellenbecker, and E.P. Roetert. Flexibility training for tennis. Strength and Conditioning Journal, 17(6): Van Wingerden BAM, Stretching/rekken, richting Sportgericht 47 (6): , Zebas & Rivera Lally, D. A. (1994). Stretching and injury in distance runners. Medicine and Science in Sports and Exercise, 26(5), Supplement abstract Shier, I. Stretching before exersice does not reduce the risk of local muscle injury: a critical review of the clinical an basic science literature. Clin. J. Sport Med Oct; 9(4): Review. 12 Pope, RP. A randomized trail of preexercise stretching for preventing of lower-limb injyry. Med Sci Sport Exerc Feb; 32(2): Van der Poel G. Rek in prestaties 14 Effect of Warm-Up and Flexibility Treatments on Vertical Jump Performance J. Brian Church, Matthew S. Wiggins, F. Michael Moode en Randall Crist Murray State University, Murray, Kentucky Allen Hedricks, M.A., CSCS; Flexibility Training for Range of Motion, National Strength and Conditioning Associationʼs Performance Training Journal, 2, 13-20, 2002, 16 James Madison University in Virginia 17 Dikkeboer, Hennig E & Podzielny S. Die auswirkunngen von dehnund aufwärmübungen auf die vertikalsprunggleistung. Deutsche Zeitschrift für Sportmedizin 45 ( 6): , Avela j, Kyrolainen H, Komi PV. Altered reflex sensitivity after repeated and prologed passive muscle stretching. Jappl Physiol Apr:86(4): Fowels et al. Reduced strength after passive stretch of the hamstring muscletendon unit. Med Sci Sport Exerc Jun; 32(6): Möller MHL. Öberg BE & Gillquist J, Effect of stretching on range of motion in the lower extremity in connection with soccer training. Int Journal Sport Medicine 6 (1): 50-52, Hardy L & Jones D, Dynamic Flxibility and proreceptive neuromuscular facilitation. Research Quaterly for Exercise and Sport 57 (2): , Burkoer, K. C., & Schware, J. A. (1989). Does postexercise static stretching alleviate delayed muscle soreness? The Physician and Sportsmedicine, 17(6), Warm-Up And Stretching Reduce Post-Exercises Soreness Rodenburg, J. B., Steenbeek, D., Schiereck, P., & Bar, P. R. (1994). Warm-up, stretching and massage diminish harmful effects of eccentric exercise. International Journal of Sports Medicine, 15, Van der Poel G Dossier Stretching, Richting Sportgericht 50, (1995) 26 Journal of the American College of Sports Medicine 27 Van der Poel, Wat stretching niet doet, Coaching dec 2001, Fowels JR, MacDougall JD, Tarnopolsky MA, Sale DG, Rooy BD, Yarasheski KE. The effect of acute passive stretch on muscle protein synthesis in humans. Can J Appl Physiol Jun: 25(3): Auburn University 30 James Madison University, Virginia. 31 Bandy, W.D., J.M. Irion, and M. Briggler. The effect of static and dynamic range of motion training on the flexibility of the hamstring muscles. J. Sports Phys. Ther. Sect., 27(4): Brandon, R. What science has to say about the benefits of flexibility training. Peak Performance., Sept: Hardy, L. and D. Jones. Dynamic flexibility and proprioceptive neuromuscular facilitation. Res. Q. Exerc. Sport, 57(2): Hedrick, A. Physiological responses to warm-up. NSCA Journal, 14(5): Hedrick, A. Flexibility and the conditioning program. NSCA Journal, 15(4): McBride, J. Dynamic warm-up and flexibility: a key to basketball success. Coaching Womenʼs Basketball, Summer: Gambetta, V. Stretching the truth; the fallacies of flexibility. Sports Coach, 20 (3): University of North Texas 39 Karolinska Institute in Stockholm, Sweden 40 Research Quarterly for Exercise and Sport, vol. 63(3), pp , Franklin, A.J., C.F. Finch, and C.A. Sherman. Warm-up practices of golfers: are they adequate? British Journal of Sports Medicine, 35(2): vand er Poel G & van der Weide R, Stretching in de sport; Hoofdzaak, bijzaak of onzin? Doktoraalscriptie Vrije Universiteit, Amsterdam, 1988 Koopman s Visie 10 Jaargang 1, Nummer 1

SLIJTAGE BESTAAT NIET! ARTHROSE WEL. TJITTE KAMMINGA

SLIJTAGE BESTAAT NIET! ARTHROSE WEL. TJITTE KAMMINGA SLIJTAGE BESTAAT NIET! ARTHROSE WEL. TJITTE KAMMINGA TJITTE KAMMINGA - Docent fysiotherapie HS Leiden - Fysiotherapeut / manueel therapeut - Trainer Haagatletiek en zelf actief hardloper - Auteur Hardlopen

Nadere informatie

Stretching Effecten op lenigheid en achterliggende theorieën bij de effecten van rek

Stretching Effecten op lenigheid en achterliggende theorieën bij de effecten van rek Wetenschap In dit vierde en laatste artikel in een reeks over stretching (de eerdere delen stonden in Sportgericht 3/2008, 1/2009 en 2/2009) wordt ingegaan op lenigheid en op de achter liggende theorieën

Nadere informatie

Stretching is voor veel sporters een vast

Stretching is voor veel sporters een vast ) Stretching is voor veel sporters een vast onderdeel van de trainings- of wedstrijdroutine. Over het hoe en waarom van stretching leven er verschillen van mening. Wat is er nu daadwerkelijk aangetoond

Nadere informatie

Stretchen: theorie en praktijk

Stretchen: theorie en praktijk Stretchen: theorie en praktijk Studiedag VAT 4 oktober 2014 Fabienne Van De Steene Studiedag VAT 4 okt 14 2 Studiedag VAT 4 okt 14 3 1 Take home message Studiedag VAT 4 okt 14 4 Studiedag VAT 4 okt 14

Nadere informatie

-Door het karakter van het voetbalspel is er een relatief grote kans om geblesseerd te raken in vergijking met met andere takken van sport. -Het blessurerisico in wedstrijden ligt beduidend hoger dan bij

Nadere informatie

Preventietips voor sportblessures

Preventietips voor sportblessures .Stef Verheyden Kinesitherapie Preventietips voor sportblessures Groepspraktijk De Brug Waarom blessurepreventie? Sportbeoefening en sportblessures, jammer genoeg gaan ze al te vaak samen. Vroeg of laat

Nadere informatie

De nieuwe warming-up! TJITTE KAMMINGA

De nieuwe warming-up! TJITTE KAMMINGA De nieuwe warming-up! TJITTE KAMMINGA TJITTE KAMMINGA - Docent fysiotherapie HS Leiden - Fysiotherapeut / manueel therapeut - Voorheen trainer Haagatletiek en actief hardloper - Blessurehersteltrainer

Nadere informatie

Meten van explosiviteit bij top indoor balteamsporters. H.T.D. van der Does, MSc. Dr. M.S. Brink S.H. Doeven, MSc. Dr. K.A.P.M.

Meten van explosiviteit bij top indoor balteamsporters. H.T.D. van der Does, MSc. Dr. M.S. Brink S.H. Doeven, MSc. Dr. K.A.P.M. Meten van explosiviteit bij top indoor balteamsporters H.T.D. van der Does, MSc. Dr. M.S. Brink S.H. Doeven, MSc. Dr. K.A.P.M. Lemmink Indoor Balteamsporten karakteristieken Volleybal explosieve bewegingen:

Nadere informatie

Trigger Point Performance Therapy

Trigger Point Performance Therapy Trigger Point Performance Therapy Flexibiliteit is een essentieel onderdeel in het ontwikkelen van neuromusculaire efficiëntie en het tegengaan van disfuncties en blessures. Eenzijdige bewegingspatronen

Nadere informatie

Wat weten we nu eigenlijk van hielklachten zoals fasciosis plantaris en hielspoor? [+ tips en oefeningen]

Wat weten we nu eigenlijk van hielklachten zoals fasciosis plantaris en hielspoor? [+ tips en oefeningen] Door: Marjolein Stegeman Wat weten we nu eigenlijk van hielklachten zoals fasciosis plantaris en hielspoor? [+ tips en oefeningen] Zo n 1 op de 10 Nederlanders heeft wel eens last van zijn hiel, in 80%

Nadere informatie

Georgie Dom. Bewegen. & fit. blijven. Met handige oefeningen en tips

Georgie Dom. Bewegen. & fit. blijven. Met handige oefeningen en tips Georgie Dom Bewegen & fit blijven Met handige oefeningen en tips 1 e druk, maart 2013 Copyright 2013 Consumentenbond, Den Haag Auteursrechten op tekst, tabellen en illustraties voorbehouden Inlichtingen

Nadere informatie

(duidelijkheid, samenhangend verhaal, vakinh. kennis)

(duidelijkheid, samenhangend verhaal, vakinh. kennis) EVALUATIEFORMULIER Stretching 22 januari 2014, Cuijk 30 januari 2014, Urmond Wij stellen het zeer op prijs als u uw waardering voor deze bijeenkomst op dit formulier invult. U kunt uw waardering geven

Nadere informatie

Stretching: zin en onzin?

Stretching: zin en onzin? Stretching: zin en onzin? 1. Inleiding Over het nut van stretching doen er heel wat misverstanden en verkeerde opvattingen de ronde. Men hoort vaak dat het preventief tegen blessures zou werken en daarom

Nadere informatie

Rekoefeningen voor de Gehandicapte schutter

Rekoefeningen voor de Gehandicapte schutter Rekoefeningen voor de Gehandicapte schutter Rekken is een essentieel onderdeel van een evenwichtig trainingsprogramma. Het dagelijks uitvoeren van rekoefeningen kan de flexibiliteit en gezonde gewrichten

Nadere informatie

Ligamentair letsel kniegewricht

Ligamentair letsel kniegewricht Sport-Fysiotherapie R. de Vries en Medische Trainings Therapie Kerkweg 45a 4102 KR Zijderveld Telefoon 0345-642618 Fax 0345-641004 E-mail vriesfysio@planet.nl Internet www.fysiodevries.nl Ligamentair letsel

Nadere informatie

TRAININGSPLAN STRETCHEN

TRAININGSPLAN STRETCHEN TRAININGSPLAN STRETCHEN Stretchen is een noodzaak! Door te trainen veroorzaak je minuscuul kleine blessures in je spiervezels. Des te slechter je conditie, des te groter de blessures kunnen zijn. De blessures

Nadere informatie

Een acuut letsel is een blessure die plots op treed (bvb een enkel verzwikking, een spierscheur, )

Een acuut letsel is een blessure die plots op treed (bvb een enkel verzwikking, een spierscheur, ) Sporten is hoe dan ook gezond, maar brengt ook een verhoogd risico op bepaalde letsels met zich mee. Er zijn echter enkele aandachtspunten en preventie oefeningen die dit risico sterk kunnen verlagen.

Nadere informatie

INTERVENTIESTUDIE. Fitkids, a Nationwide exercise therapy program in the Netherlands: is it effective?

INTERVENTIESTUDIE. Fitkids, a Nationwide exercise therapy program in the Netherlands: is it effective? INTERVENTIESTUDIE Fitkids, a Nationwide exercise therapy program in the Netherlands: is it effective? Tim Takken; Janke de Groot; Lex Winkler; Elles Kotte DOEL Inzicht in het effect van het beweegprogramma

Nadere informatie

Drs. Afke van de Wouw Fysiotherapeut, Bewegingswetenschapper, Sportpsycholoog

Drs. Afke van de Wouw Fysiotherapeut, Bewegingswetenschapper, Sportpsycholoog Sportpsychologie door: Drs. Afke van de Wouw Fysiotherapeut, Bewegingswetenschapper, Sportpsycholoog 4-staps leerproces Onbewust onbekwaam Bewust onbekwaam Bewust bekwaam Onbewust bekwaam Communicatie

Nadere informatie

BLESSUREPREVENTIE voor VOETBALLERS. Joost Desender

BLESSUREPREVENTIE voor VOETBALLERS. Joost Desender Joost Desender ONDERZOEKINGEN 70 % van de blessures kunnen worden komen door verantwoord sporten = Een optimale begeleiding en Kennis en verantwoording over gezondheid eigen lichaam DOEL GEZOND LICHAAM

Nadere informatie

Trainen, meer dan alleen pijlen schieten! Handleiding voor de handboogschutter

Trainen, meer dan alleen pijlen schieten! Handleiding voor de handboogschutter Trainen, meer dan alleen pijlen schieten! Handleiding voor de handboogschutter Tekst: Aller, L. van Bruning, B. Smit, Y. Amsterdam, 1 juni 2007 Inhoud Trainingsdocument handboogsport... 1 Inhoud... 2 Inleiding...

Nadere informatie

opwarming, statische stretching wat wel en niet te doen voor aanvang van training of wedstrijd.

opwarming, statische stretching wat wel en niet te doen voor aanvang van training of wedstrijd. Arenberggebouw Arenbergstraat 5 1000 Brussel Tel: 02 209 47 21 Fax: 02 209 47 15 Opwarming en statische stretching: wat wel en niet te doen voor aanvang van training of wedstrijd. AUTEUR(S) INSTITUUT VERBEIREN

Nadere informatie

Vet-killer 320 Workout Introductie (eerste deel) Door: Jesse van der Velde http://vetkillerworkout.nl/index2.php

Vet-killer 320 Workout Introductie (eerste deel) Door: Jesse van der Velde http://vetkillerworkout.nl/index2.php Vet-killer 320 Workout Introductie (eerste deel) Door: Jesse van der Velde http://vetkillerworkout.nl/index2.php Copyright 2011 Jesse van der Velde Alle rechten voorbehouden. 1 Introductie Welkom bij de

Nadere informatie

Georgie Dom. Hart & vaten gezond. Informatie en preventie

Georgie Dom. Hart & vaten gezond. Informatie en preventie Georgie Dom Hart & vaten gezond Informatie en preventie 1 e druk, augustus 2010 Copyright 2010 Consumentenbond, Den Haag Auteursrechten op tekst, tabellen en illustraties voorbehouden Inlichtingen Consumentenbond

Nadere informatie

Oefeningen ter Verbetering van je Lichaamshouding

Oefeningen ter Verbetering van je Lichaamshouding Oefeningen ter Verbetering van je Lichaamshouding Verkeerde lichaamshoudingen veroorzaken klachten. Eén van de meest voorkomende verkeerde houdingen, wordt veroorzaakt door een naar vorend hangend hoofd,

Nadere informatie

Oefeningen voor de knie

Oefeningen voor de knie Oefeningen voor de knie Spierkracht verbeterende oefeningen voor de knie: Het is belangrijk om een goede spierkracht te hebben, mede omdat de spieren helpen bij schokabsorptie. Door een goede spierkracht

Nadere informatie

Achillespees blessure

Achillespees blessure Wat is het? 1. de aanhechting van de pees op de hiel 2. de pees met het omringende weefsel 3. de slijmbeurs in de diepte aan de voorzijde van de pees Een achillespeesblessure is een typische overbelastingsblessure.

Nadere informatie

WARM UP SCHEMA; Inclusief self myofascial release/foam roller routine en aanvullende informatie over de foam roller. PT-NIJMEGEN

WARM UP SCHEMA; Inclusief self myofascial release/foam roller routine en aanvullende informatie over de foam roller. PT-NIJMEGEN WARM UP SCHEMA; Inclusief self myofascial release/foam roller routine en aanvullende informatie over de foam roller. PT-NIJMEGEN Wat je moet weten; Een warming up is van cruciaal belang om optimaal te

Nadere informatie

Lenig worden. Inhoud: Inleiding Warming up Stretchen Cooling-down Poses. M.koning

Lenig worden. Inhoud: Inleiding Warming up Stretchen Cooling-down Poses. M.koning Lenig worden Inhoud: Inleiding Warming up Stretchen Cooling-down Poses M.koning Inleiding: Leniger worden, dat willen we allemaal wel. Maar hoe word je nou eigenlijk lening? En wat is de beste manier om

Nadere informatie

Core Stability. Wat & waarom

Core Stability. Wat & waarom Core Stability Wat & waarom Core Stability Wat verstaan we onder The core Wat is het belang van core Stability The Core Uit welke van de volgende spieren bestaat The core : a. rechte,schuine en diepe buikspieren

Nadere informatie

Victor Niemeijer Sportarts SMA Elkerliek

Victor Niemeijer Sportarts SMA Elkerliek Victor Niemeijer Sportarts SMA Elkerliek Onderzoek lage rug en heup core stability The Fifa 11 + Epidemiologie - 60-90% van alle mensen maakt een keer een episode van aspecifieke lage rugpijn door - Incidentie

Nadere informatie

Samenvatting. In hoofdstuk 1 wordt een algemene introductie gegeven over de onderwerpen die in dit proefschrift worden behandeld.

Samenvatting. In hoofdstuk 1 wordt een algemene introductie gegeven over de onderwerpen die in dit proefschrift worden behandeld. 155 Sport- en spelactiviteiten bevorderen over het algemeen de gezondheid. Deze fysieke activiteiten kunnen echter ook leiden tot blessures. Het proefschrift beschrijft de ontwikkeling en evaluatie van

Nadere informatie

TRAININGSPLAN STABILITEIT

TRAININGSPLAN STABILITEIT TRAININGSPLAN STABILITEIT Stabiliteitstraining Om goed te kunnen bewegen en/of te kunnen sporten is een sterke romp noodzakelijk. In een rechtop staande houding moet de romp het lichaam te allen tijde

Nadere informatie

bewegingsstelsel info voor de patiënt Stretching UZ Gent, Dienst Orthopedie & Traumatologie en Fysische Geneeskunde & Revalidatie

bewegingsstelsel info voor de patiënt Stretching UZ Gent, Dienst Orthopedie & Traumatologie en Fysische Geneeskunde & Revalidatie bewegingsstelsel info voor de patiënt Stretching UZ Gent, Dienst Orthopedie & Traumatologie en Fysische Geneeskunde & Revalidatie Stretching Je hebt last van kniepijn. Het klinisch onderzoek en de medische

Nadere informatie

Fysieke Training Waterpolo Dames. Richard Louman. Waterpolo programma

Fysieke Training Waterpolo Dames. Richard Louman. Waterpolo programma Fysieke Training Waterpolo Dames Richard Louman 1 december 2009 Richard Louman Fysiek trainer NOC*NSF: waterpolo dames, roeien, shorttrack Bewegingswetenschappen VU Amsterdam CSCS certificering Strength

Nadere informatie

Gratis open inloopspreekuur

Gratis open inloopspreekuur 1 augustus 2012 In dit nummer Hierbij ontvangt u de nieuwsbrief van Praktijk chiropractie Stegeman. Wij houden u met deze nieuwsbrief op de hoogte Sport Tips Inloopspreekuur Blessures voorkomen van belangrijke

Nadere informatie

Fysieke componenten bij voetbaltraining. Olivier Beuckelaers

Fysieke componenten bij voetbaltraining. Olivier Beuckelaers Fysieke componenten bij voetbaltraining. Olivier Beuckelaers Aangezien het voetbal de laatste jaren enorm is geëvolueerd wordt er, of dient er vandaag anders getraind te worden dan vroeger. Vooral het

Nadere informatie

cursus FITNESSTRAINER

cursus FITNESSTRAINER cursus A FITNESSTRAINER Colofon Teksten: Fit!vak Fotografie: Wielaard Media met medewerking van Health Software en Polar Vormgeving: Wielaard Media Uitgever: Fit!vak, brancheorganisatie erkende sport-

Nadere informatie

Samen verder en samen sporten na een Cerebro Vasculair Accident. Adviesrapport

Samen verder en samen sporten na een Cerebro Vasculair Accident. Adviesrapport Samen verder en samen sporten na een Cerebro Vasculair Accident Adviesrapport Beroepsopdracht van: Chantal Dijkers Hogeschool van Amsterdam Instituut Fysiotherapie Diemen, 26 januari 2005 Samen verder

Nadere informatie

AMICA MANU SPORTMEDISCH GEZIEN SPRINGERSKNIE - JUMPERS KNEE - HERSTEL

AMICA MANU SPORTMEDISCH GEZIEN SPRINGERSKNIE - JUMPERS KNEE - HERSTEL AMICA MANU SPORTMEDISCH GEZIEN SPRINGERSKNIE - JUMPERS KNEE - HERSTEL Springersknie De springersknie is een chronische blessure, waarbij de kniepees is geïrriteerd. Bij te grote belastingen, zoals explosief

Nadere informatie

Je lichaam als een kinetische keten

Je lichaam als een kinetische keten Je lichaam als een kinetische keten De kinetische keten in het kort Voet stabiliteit Enkel mobiliteit Knie stabiliteit Heup mobiliteit Lumbale wervels (onderrug) stabiliteit Thoracale wervels (bovenrug)

Nadere informatie

Vet-killer 320 Workout. Door: Jesse van der Velde Personal Trainer & Coach. Copyright 2010 Jesse van der Velde Alle rechten voorbehouden.

Vet-killer 320 Workout. Door: Jesse van der Velde Personal Trainer & Coach. Copyright 2010 Jesse van der Velde Alle rechten voorbehouden. Vet-killer 320 Workout Door: Jesse van der Velde Personal Trainer & Coach Copyright 2010 Jesse van der Velde Alle rechten voorbehouden. 1 Introductie Welkom bij de Vet-killer 320 Workout. Deze training,

Nadere informatie

Workshop revalidatietraining

Workshop revalidatietraining Opleidingszondagen Theorieles over revalidatietraining Deze les maakt je vertrouwd met de principes van de belastbaarheid en belasting die van toepassing zijn op elke blessure. We gebruiken ook enkel veel

Nadere informatie

Ligamentaire laesie enkelgewricht

Ligamentaire laesie enkelgewricht Sport-Fysiotherapie R. de Vries en Medische Trainings Therapie Kerkweg 45a 4102 KR Zijderveld Telefoon 0345-642618 Fax 0345-641004 E-mail vriesfysio@planet.nl Internet www.fysiodevries.nl Ligamentaire

Nadere informatie

Vet-killer 320 Workout. Door: Jesse van der Velde http://jessevandervelde.com. Copyright 2011 Jesse van der Velde Alle rechten voorbehouden.

Vet-killer 320 Workout. Door: Jesse van der Velde http://jessevandervelde.com. Copyright 2011 Jesse van der Velde Alle rechten voorbehouden. Vet-killer 320 Workout Door: Jesse van der Velde http://jessevandervelde.com Copyright 2011 Jesse van der Velde Alle rechten voorbehouden. 1 Introductie Welkom bij de Vet-Killer 320 Workout. Dit is de

Nadere informatie

Core. Sportstudio Sjàhto Dwarsdijk 3 7245 TV Laren (GLD) info@sjahto.nl 0573 421066

Core. Sportstudio Sjàhto Dwarsdijk 3 7245 TV Laren (GLD) info@sjahto.nl 0573 421066 Core Wat is ClubJoy Core? ClubJoy Core is een efficiënte workout om in slechts 30 minuten op een snelle én verantwoorde manier je kernspieren te trainen. Je buik, billen en rug worden strakker en sterker.

Nadere informatie

Long Term Player Development. Meer voetbal-atleten opleiden

Long Term Player Development. Meer voetbal-atleten opleiden Long Term Player Development Meer voetbal-atleten opleiden Long Term Player Development Aspecifiek trainen om specifiek beter te worden Actieve Blessurepreventie CLINIC 3 2 april 2011 PUBERTEITSFASE Module

Nadere informatie

Van sportkeuring naar sportmedisch advies

Van sportkeuring naar sportmedisch advies interview Han de Veth Van sportkeuring naar sportmedisch advies In het verleden wees een sportkeuring uit of je wel of niet mócht sporten. In veel takken van sport is die verplichte keuring afgeschaft.

Nadere informatie

Basis voor krachttraining

Basis voor krachttraining Inhoud Basis voor krachttraining Jan Boone 2. Soorten Kracht 3. Trainingss 4. Belangrijke principes 5. Krachttraining bij lange- (loopeconomie) Voor 1880: weinig gestructureerde krachttraining (cfr. Forcemen

Nadere informatie

wat komt er kijken bij een warming up?

wat komt er kijken bij een warming up? wat komt er kijken bij een warming up? tekst: Mike Barrell 1 Waarom moet een les met een warming-up beginnen? De meeste trainers zullen zeggen dat de warming up nodig is om je op een training voor te bereiden,

Nadere informatie

Achillodynie, Achillespeesklachten, Achillotendinopathie

Achillodynie, Achillespeesklachten, Achillotendinopathie Achillodynie, Achillespeesklachten, Achillotendinopathie De grootste en sterkste pees van het lichaam, de Achillespees is een kwetsbare plek. Achillespeesklachten vormen 6,5-11% van de blessures bij hardlopers.

Nadere informatie

Oefenschema voor sclerodermie patiënten. Huiswerkoefenprogramma voor de hand en mond voor patiënten met sclerodermie

Oefenschema voor sclerodermie patiënten. Huiswerkoefenprogramma voor de hand en mond voor patiënten met sclerodermie Oefenschema voor sclerodermie patiënten Huiswerkoefenprogramma voor de hand en mond voor patiënten met sclerodermie Inleiding Veel mensen ervaren ten gevolge van sclerodermie problemen met de handfunctie

Nadere informatie

Evidence Based Blessurepreventie in de Sport

Evidence Based Blessurepreventie in de Sport Evidence Based Blessurepreventie in de Sport Maarten Barendrecht Sportfysiotherapeut, medische begeleiding Hellas docent MOS, MSPT bij Avans+ Nederlands Instituut voor Sportblessurepreventie Overzicht

Nadere informatie

Versus Tijdschrift voor Fysiotherapie, 8e jrg 1990, no. 1 (pp. 43-52)

Versus Tijdschrift voor Fysiotherapie, 8e jrg 1990, no. 1 (pp. 43-52) Auteur(s): C. Riezebos, A. Lagerberg, F. Krijgsman, E. Koes Titel: Verzamelde observaties: Springen en spierrekken Jaargang: 8 Jaartal: 1990 Nummer: 1 Oorspronkelijke paginanummers: 43-52 Deze online uitgave

Nadere informatie

Programma. Kwetsbaarheid Fried. 2001. (geriatrie)fysiotherapie. Geriatriefysiotherapie. Diagnosticeren van en interveniëren bij sarcopenie

Programma. Kwetsbaarheid Fried. 2001. (geriatrie)fysiotherapie. Geriatriefysiotherapie. Diagnosticeren van en interveniëren bij sarcopenie Geriatriefysiotherapie Diagnosticeren van en interveniëren bij sarcopenie Marjan Doves MPT Geriatriefysiotherapeut 24 maart 2015 Programma Sarcopenie vanuit fysiotherapeutisch perspectief (Geriatrie)fysiotherapeutische

Nadere informatie

Oefeningen tegen Ischias en klachten van de tussenwervelschijven

Oefeningen tegen Ischias en klachten van de tussenwervelschijven Oefeningen tegen Ischias en klachten van de tussenwervelschijven Ischias is een vorm van zenuwpijn, beginnend in de heup en verdergaand langs de achterzijde van het been tot aan de voet, veroorzaakt door

Nadere informatie

TRAININGSPLAN PLYOMETRIE

TRAININGSPLAN PLYOMETRIE TRAININGSPLAN PLYOMETRIE Inleiding Plyometrischetraining word enerzijds geprezen vanwege haar effectiviteit om explosieve kracht te ontwikkelen. Tegelijkertijd is het nog steeds een relatief onbekende

Nadere informatie

K o o p m a n. V i s i e GISSEN IS MISSEN WEERSTANDTRAINING VOOR VECHTSPORTERS

K o o p m a n. V i s i e GISSEN IS MISSEN WEERSTANDTRAINING VOOR VECHTSPORTERS K o o p m a n Training 's V i s i e GISSEN IS MISSEN ACHTERGROND A INFORMATIE OVER SPORT-SPECIFIEKE WEERSTANDTRAINING VOOR VECHTSPORTERS K o o p m a n Training 's V i s i e ET DOEL VAN DEZE TEKST IS NIET

Nadere informatie

REGELS TELLEN HANDLEIDING EN ACHTERGROND INFORMATIE VOOR DE VOOR

REGELS TELLEN HANDLEIDING EN ACHTERGROND INFORMATIE VOOR DE VOOR REGELS TELLEN HANDLEIDING EN ACHTERGROND INFORMATIE VOOR DE VOOR THAI/KICKBOKSTRAINING ET DOEL VAN DEZE TEKST IS NIET HET HPRESENTEREN VAN EEN ALLES OMVATTENDE THEORIE, MAAR VRAAGTEKENS EN KRITISCHE KANTTEKENINGEN

Nadere informatie

Preventieplan voor de 3 meest voorkomende blessures in de badminton.

Preventieplan voor de 3 meest voorkomende blessures in de badminton. Preventieplan voor de 3 meest voorkomende blessures in de badminton. Tenniselleboog, enkelletsel, achillespees ruptuur Door: Stefan Oorthuizen, Erik Bethmann, Howard Cijntje en Carlijn Oostenbrink Inhoud

Nadere informatie

- 172 - Prevention of cognitive decline

- 172 - Prevention of cognitive decline Samenvatting - 172 - Prevention of cognitive decline Het percentage ouderen binnen de totale bevolking stijgt, en ook de gemiddelde levensverwachting is toegenomen. Vanwege deze zogenaamde dubbele vergrijzing

Nadere informatie

Trainingsplan. 1. Doelstelling

Trainingsplan. 1. Doelstelling Trainingsplan 1. Doelstelling Dit trainingsplan heeft tot doel een overzicht te genereren van de trainingsdoelstellingen op lange en korte termijn en zal als leidraad dienen voor invulling van de trainingsschema

Nadere informatie

Blessurepreventie bij joggers

Blessurepreventie bij joggers Blessurepreventie bij joggers Infosessie Jogbegeleiders 4 oktober 2014 Dr. Kris Peeters Joggen : goed voor lichaam en geest Veel voordelen Toch ook nadelen 1 Lichamelijk voordelen -> goed voor hart en

Nadere informatie

Lopen Martijn Carol TCT 2008

Lopen Martijn Carol TCT 2008 Lopen Martijn Carol TCT 2008 Inhoudsopgave Voorwoord... 2 Lopen... 3 Loopstijl... 4 Persoonsvoorkeur... 4 Klassieke stijl... 5 BK techniek... 6 Pose techniek... 7 Chi running... 8 Antropometrie... 9 Type

Nadere informatie

Krachttraining bij ouderen

Krachttraining bij ouderen Krachttraining bij ouderen Elke Eelbode 1, Ivan Bautmans 1, 2, Tony Mets 1, 2 1 Frailty in Ageing research (FRIA) & Gerontology (GERO) department,, Vrije Universiteit Brussel 2 Geriatrics department, Universitair

Nadere informatie

Belasting & Belastbaarheid; trainen en blessurepreventie. Rob Eijkelenboom - Sportarts

Belasting & Belastbaarheid; trainen en blessurepreventie. Rob Eijkelenboom - Sportarts Belasting & Belastbaarheid; trainen en blessurepreventie Rob Eijkelenboom - Sportarts Sportarts SMA Vitaal Venlo/Venray SMA Vitaal is TMS-gecertificeerd! Clubarts VVV-Venlo Teamarts Nationale selectie

Nadere informatie

Is bewegen een afvalrace? Tjieu Maas

Is bewegen een afvalrace? Tjieu Maas Is bewegen een afvalrace? Tjieu Maas Inhoud Ontstaan overgewicht Effect gestructureerde beweegprogramma s op gewichtsverlies Effect dieet op gewichtsverlies Effecten bewegen op de gezondheid Conclusies

Nadere informatie

Dry Needling. Informatie voor patiënten

Dry Needling. Informatie voor patiënten Dry Needling Informatie voor patiënten Wat is dry needling? Dry needling is een nieuwe behandelmethode van de fysiotherapeut. Door middel van een speciale techniek worden spieren aangeprikt en raken op

Nadere informatie

De mooiste steden. De keuze van de Reisgids

De mooiste steden. De keuze van de Reisgids De mooiste steden De keuze van de Reisgids Mooiste steden.indb 3 Copyright 2011 Consumentenbond, Den Haag Auteursrechten op tekst, tabellen en illustraties voorbehouden Inlichtingen Consumentenbond De

Nadere informatie

Door Wout Verhoeven & Maarten Thysen OPWARMING CORE STABILITY

Door Wout Verhoeven & Maarten Thysen OPWARMING CORE STABILITY Deze work-out neemt ongeveer drie kwartier in beslag. Je hoeft niet elke oefening te doen, je kan zelf kiezen aan welke zones je extra aandacht wil besteden. 'Toch is het gezond om elke work-out te starten

Nadere informatie

TRAININGSPLAN XCO-TRAINER

TRAININGSPLAN XCO-TRAINER TRAININGSPLAN XCO-TRAINER HET PRINCIPE VAN XCO-TRAINING. Nieuw explosieve training met maximaal resultaat. Door actieve bewegingsvormen kan de mechanische belastbaarheid van spieren, het bindweefsel in

Nadere informatie

Fasciitis Plantaris en Hielspoor

Fasciitis Plantaris en Hielspoor Fasciitis Plantaris en Hielspoor Fasciitis Plantaris is de meest voorkomende oorzaak van pijn aan de onderzijde van de hiel. Ongeveer 2 miljoen patiënten per jaar worden daaraan behandeld in de Verenigde

Nadere informatie

Lage Rugpijn, Aspecifieke Lage Rugpijn, Lumbago, Spit,

Lage Rugpijn, Aspecifieke Lage Rugpijn, Lumbago, Spit, Lage Rugpijn, Aspecifieke Lage Rugpijn, Lumbago, Spit, Wat is lage rugpijn? Lage rugpijn zit onderin de rug. Soms straalt de pijn uit naar de billen of naar een of beide bovenbenen. De pijn kan plotseling

Nadere informatie

Ook de warming-up en cooling down hebben een kop en staart!

Ook de warming-up en cooling down hebben een kop en staart! TRAININGSLEER Ook de warming-up en cooling down hebben een kop en staart! Toine van de Goolberg, conditietrainer 1ste team Feyenoord-Rotterdam Menigeen zal zeggen: moeten we hierover een trainingstechnisch

Nadere informatie

Door Jesse van der Velde. www.jessevandervelde.com. Copyright 2011 Jesse van der Velde (Online Personal Trainer) www.jessevandervelde.

Door Jesse van der Velde. www.jessevandervelde.com. Copyright 2011 Jesse van der Velde (Online Personal Trainer) www.jessevandervelde. Door Jesse van der Velde www.jessevandervelde.com Disclaimer De oefeningen, trainingen, adviezen en instructies in deze PDF zijn gemaakt voor gezonde en blessurevrije mensen. Wanneer u een fysieke beperking,

Nadere informatie

VOORBEREIDINGSPROGRAMMA TUSSENSEIZOEN (U14-U15-U16-U17)

VOORBEREIDINGSPROGRAMMA TUSSENSEIZOEN (U14-U15-U16-U17) VOORBEREIDINGSPROGRAMMA TUSSENSEIZOEN (U14-U15-U16-U17) Zorg naast voldoende rust, dat je lichaam af en toe een fysieke prikkel krijgt. Buiten het loopschema dat je hieronder kan terugvinden raden we aan

Nadere informatie

UNIVERSITAIR MEDISCH CENTRUM GRONINGEN

UNIVERSITAIR MEDISCH CENTRUM GRONINGEN Handtherapeutische behandelrichtlijn extensorpeesletsel zone 3-4 UNIVERSITAIR MEDISCH CENTRUM GRONINGEN Verwijzers: Conservatief: bij gesloten midslipletsel statische nabehandeling voor 5 weken in volledige

Nadere informatie

Physiological response after major surgery in the Elderly

Physiological response after major surgery in the Elderly Physiological response after major surgery in the Elderly Dr. HJ (Erik) Hulzebos, Medisch FysioloogF & Drs. JJ (Jaap( Jaap) Dronkers, Fysiotherapeut-Onderzoeker Onderzoeker. 2 1 Toronto Model Genetisch

Nadere informatie

b Sportvoeding en herstel

b Sportvoeding en herstel b Meer dan voeding! b Sportvoeding en herstel Anouska van Meer der dan Zee voeding! & Brenda Frunt Belang gezonde sportvoeding Prestatieverbetering Voldoende energie voor trainingen en wedstrijden Sneller

Nadere informatie

NIEUWE SJABLONEN VOOR KLEOS GEBRUIKERSINSTRUCTIE

NIEUWE SJABLONEN VOOR KLEOS GEBRUIKERSINSTRUCTIE NIEUWE SJABLONEN VOOR KLEOS GEBRUIKERSINSTRUCTIE Kleos Postbus 23 7400 GA Deventer T: 0570 67 35 55 F: 0172 46 69 98 E: software@kluwer.nl I: kleos.kluwer.nl/ Hoewel bij deze uitgave de uiterste zorg is

Nadere informatie

Mindfulness - de 8-weekse training in vogelvlucht

Mindfulness - de 8-weekse training in vogelvlucht Mindfulness - de 8-weekse training in vogelvlucht Flip Kolthoff, psychiater Radboud Universitair Centrum voor Mindfulness, GGZ Noord-Holland-Noord Flip Kolthoff, VUmc, 20-01-2012 1 Inleiding Flip Kolthoff,

Nadere informatie

Specialistische Training

Specialistische Training Specialistische Selectie- & Belofteteams 2015/2016 Beste speler/ouder/trainer/begeleider, Techniektraining & LKS- training in een nieuw jasje Voetbal is een teamsport. Om van waarde te kunnen zijn in een

Nadere informatie

Sportletsels bij wielrenners Sportletsels bij wielrenners. Acute letsels >> val of botsing. Hoofdletsel 22 % Knie Arm 50 %

Sportletsels bij wielrenners Sportletsels bij wielrenners. Acute letsels >> val of botsing. Hoofdletsel 22 % Knie Arm 50 % Sportletsels bij wielrenners Sportletsels bij wielrenners Acuut Chronisch Dr.F.Nelde Fysische geneeskunde en Revalidatie Sportgeneeskunde Acute letsels >> val of botsing Hoofdletsel 22 % Knie Arm 50 %

Nadere informatie

Eerste Hulp Bij Sport Ongelukken (EHBSO) Blessure preventie

Eerste Hulp Bij Sport Ongelukken (EHBSO) Blessure preventie Eerste Hulp Bij Sport Ongelukken (EHBSO) & Blessure preventie Wie zijn wij? Wij zijn Procare fysiotherapie met praktijkruimtes in Gorinchem, Vuren en Herwijnen. Onze praktijken bieden naast diverse specialisaties

Nadere informatie

Het principe van de 5 Motorische basisvaardigheden

Het principe van de 5 Motorische basisvaardigheden Het principe van de 5 Motorische basisvaardigheden We horen het woord conditie regelmatig voorbij komen. In de volksmond gebruiken we het woord conditie vaak om aan te geven hoe fit we ons voelen. Eigenlijk

Nadere informatie

Spanningshoofdpijn, Spierspanningshoofdpijn, Tension Headache, Cervicogene Cephalia

Spanningshoofdpijn, Spierspanningshoofdpijn, Tension Headache, Cervicogene Cephalia Spanningshoofdpijn, Spierspanningshoofdpijn, Tension Headache, Cervicogene Cephalia Spanningshoofdpijn wordt veroorzaakt door spierspanningen in de hals, de schouders en het hoofd. De hoofdpijn is vaak

Nadere informatie

Uw recht bij geldzaken

Uw recht bij geldzaken Georgie Dom Uw recht bij geldzaken Bij banken, fiscus, adviseurs en verzekeraars 1 e druk, maart 2012 Copyright 2012 Consumentenbond, Den Haag Auteursrechten op tekst, tabellen en illustraties voorbehouden

Nadere informatie

2.10 Rugpreventie. bij kleuterleiding

2.10 Rugpreventie. bij kleuterleiding 2.10 Rugpreventie bij kleuterleiding Werkwinkel info : Doelgroep : PA, kleuterleiding Duurtijd : +/- 75 minuten Omschrijving : Rugklachten zijn een veelvoorkomende aandoening in het kleuteronderwijs Deze

Nadere informatie

Jaarboek Geld 2012. Van belasting tot verzekering

Jaarboek Geld 2012. Van belasting tot verzekering Jaarboek Geld 2012 Van belasting tot verzekering 1 e druk, december 2011 Copyright 2011 Consumentenbond, Den Haag Auteursrechten op tekst, tabellen en illustraties voorbehouden Inlichtingen: Consumentenbond

Nadere informatie

Beeldschermwerk en werken in de e-gemeente

Beeldschermwerk en werken in de e-gemeente Beeldschermwerk en werken in de e-gemeente Gezond werken aan het beeldscherm (voor medewerkers) Brochure voor medewerkers over het voorkomen van gezondheidsklachten door beeldschermwerk Inhoudsopgave Gezond

Nadere informatie

Trainen met je hartslag. Pieter Breeuwsma Looptrainer 3 Runnersclub Woerden www.runnersclub.nl

Trainen met je hartslag. Pieter Breeuwsma Looptrainer 3 Runnersclub Woerden www.runnersclub.nl Trainen met je hartslag Pieter Breeuwsma Looptrainer 3 Runnersclub Woerden www.runnersclub.nl Waarom trainen we eigenlijk? Ik ben niet aan het trainen, ik loop gewoon lekker.. Conditieverbetering of conditiebehoud?

Nadere informatie

Trainingsrichtlijn Core Stability -Basics-

Trainingsrichtlijn Core Stability -Basics- Trainingsrichtlijn Core Stability -Basics- Uitleg voor de patiënt Oefening 1 en 2 zijn gericht op het activeren van de musculus tranversus abdominis (TVA). Middels het bewust en gecontroleerd aanspannen

Nadere informatie

Lage rugklachten. www.gzcdiemenzuid.nl

Lage rugklachten. www.gzcdiemenzuid.nl Lage rugklachten Introductie De lage rug is het gebied ter hoogte van de onderste 5 lendenwervels (lumbale wervels) en de overgang met het heiligbeen (lumbo-sacrale overgang). De lendenwervelkolom bestaat

Nadere informatie

http://www.dieetwijzer.com/gezondegewoontes

http://www.dieetwijzer.com/gezondegewoontes Door Jesse van der Velde http://www.dieetwijzer.com/gezondegewoontes Disclaimer De oefeningen, trainingen, adviezen en instructies in deze PDF zijn gemaakt voor gezonde en blessurevrije mensen. Wanneer

Nadere informatie

Sport-Fysiotherapie R. de Vries en Medische Trainings Therapie

Sport-Fysiotherapie R. de Vries en Medische Trainings Therapie Sport-Fysiotherapie R. de Vries en Medische Trainings Therapie Kerkweg 45a 4102 KR Zijderveld Telefoon 0345-642618 Fax 0345-641004 E-mail vriesfysio@planet.nl Internet www.fysiodevries.nl/ Frozen shoulder

Nadere informatie

Oefeningen na een onderbeenamputatie

Oefeningen na een onderbeenamputatie Oefeningen na een onderbeenamputatie Bij het leren lopen met een prothese zijn mobiliteit, lenigheid en spierkracht belangrijk. Een bewegingsbeperking beïnvloedt de kwaliteit van het staan of lopen negatief.

Nadere informatie