Cijferrapport energieprestatieregelgeving

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Cijferrapport energieprestatieregelgeving"

Transcriptie

1 1 Cijferrapport energieprestatieregelgeving Procedures en resultaten, geometrische en energetische karakteristieken van het Vlaamse gebouwenbestand - periode

2 2 Auteurs Ir.-Arch. Katrien De Baets Ir.-Arch. Wina Roelens Ir.-Arch. Tine Jonckheere Trefwoorden Energieprestatie, energetische kenmerken nieuwe gebouwen, nieuwbouw, geometrische kenmerken nieuwe gebouwen, resultaten EPB, gemiddeld E-peil, gemiddeld K-peil, aantal EPB-aangiften Samenvatting Het Cijferrapport energieprestatieregelgeving - Procedures en resultaten, geometrische en energetische karakteristieken van het Vlaamse gebouwenbestand - periode bevat drie hoofdstukken. In het eerste hoofdstuk worden de procedures van de energieprestatieregelgeving in cijfers getoond. Het betreft onder meer de cijfers van het aantal ingediende startverklaringen, het aantal uitgereikte energieprestatiecertificaten bouw en het aantal verslaggevers. Er wordt ook dieper ingegaan op het aantal ingediende EPB-aangiften. Ze worden onder andere geanalyseerd per aard van de werkzaamheden, per bestemming. Bij de woongebouwen worden ook de cijfers getoond per bouwvorm. In het tweede hoofdstuk worden de behaalde E- en K-peilresultaten uit de ingediende EPBaangiften bekeken. Er wordt uitgebreid ingegaan op de resultaten van enerzijds de eengezinswoningen en anderzijds de appartementen. Iets minder uitgebreid dan de woongebouwen, komen de E- en K-peilresultaten van kantoor- en schoolgebouwen aan bod. Tot slot worden ook de K-peilresultaten van de gebouwen met andere specifieke bestemming en de industriële gebouwen getoond. In het laatste hoofdstuk wordt toegespitst op zowel de geometrische karakteristieken van de woongebouwen als op de maatregelen die zijn toegepast om de resultaten qua K-peil en E- peil te behalen. Eerst worden zowel het beschermd volume, de warmteverliesoppervlakte, de compactheid als de bruto-vloeroppervlakte bekeken. Daarna worden de cijfers getoond van de toegepaste maatregelen om de warmteverliezen te beperken, namelijk de isolatiegraad en de luchtdichtheid. Daarna wordt ingegaan op welke ventilatiesystemen worden toegepast in de nieuwe woongebouwen. Tot slot wordt belicht in welke mate er in de nieuwe woongebouwen al hernieuwbare energiemaatregelen worden toegepast, namelijk warmtepompen, zonneboiler en fotovoltaïsche panelen.

3 3 Inhoudstafel INHOUDSTAFEL... 3 INLEIDING PROCEDURES IN CIJFERS Ingediende startverklaringen Ingediende EPB-aangiften EPB-aangiften volgens indienjaar EPB-aangiften volgens aanvraag- & indienjaar EPB-aangiften volgens aanvraagjaar Verdeling ingediende EPB-aangiften volgens aard van werkzaamheden Verdeling ingediende EPB-aangiften volgens bestemming Verdeling ingediende EPB-aangiften woningen per bouwvorm & per aanvraagjaar Energieprestatiecertificaten Verslaggevers RESULTATEN IN CIJFERS Eengezinswoningen Evolutie E-peil eengezinswoningen Evolutie E-peil eengezinswoningen per E-peilcategorie Spreiding van EPB-aangiften van eengezinswoningen volgens E-peil Evolutie gemiddeld E-peil mediaan minimum maximum van eengezinswoningen per aanvraagjaar Spreiding van EPB-aangiften van eengezinswoningen volgens E-peil per bouwvorm Gemiddeld E-peil eengezinswoningen per bouwvorm Evolutie K-peil eengezinswoningen Evolutie K-peil eengezinswoningen per K-peilcategorie Evolutie gemiddeld K-peil mediaan minimum maximum van eengezinswoningen per aanvraagjaar Gemiddeld K-peil eengezinswoningen per bouwvorm Appartementen Evolutie E-peil appartementen Evolutie E-peil appartementen per E-peilcategorie Spreiding van EPB-aangiften van appartementen volgens E-peil Evolutie gemiddeld E-peil mediaan minimum maximum van appartementen per aanvraagjaar Evolutie K-peil appartementsgebouwen Evolutie K-peil appartementsgebouwen per K-peilcategorie Evolutie gemiddeld K-peil mediaan minimum maximum van appartementsgebouwen per aanvraagjaar Alle woongebouwen per provincie Gemiddeld E-peil Gemiddeld K-peil Kantoorgebouwen Evolutie E-peil kantoorgebouwen per E-peilcategorie Evolutie K-peil kantoorgebouwen per K-peilcategorie Evolutie gemiddeld E- en K-peil medianen van kantoorgebouwen per aanvraagjaar Schoolgebouwen...37

4 Evolutie gemiddeld E- en K-peil medianen van schoolgebouwen per aanvraagjaar Gebouwen met andere specifieke bestemming (ASB) Evolutie gemiddeld K-peil van ASB per aanvraagjaar Industriële gebouwen Evolutie gemiddeld K-peil van industriële gebouwen per aanvraagjaar WOONGEBOUWEN: KARAKTERISTIEKEN IN CIJFERS - EVOLUTIES Geometrische karakteristieken Beschermd volume Warmteverliesoppervlakte Compactheid Bruto-vloeroppervlakte Isolatiegraad = U-waarden van de constructiedelen Vloeren op volle grond Buitenmuren Platte en hellende daken & plafonds naar onverwarmde ruimten Vensters Thermische capaciteit van woongebouwen Verdeling ingediende EPB-aangiften woningen volgens type constructie Luchtdichtheid Evolutie % nieuwe woongebouwen met luchtdichtheidstest % nieuwe woongebouwen met of zonder luchtdichtheidstest i.f.v. het E-peil Ventilatiesysteem Verdeling ingediende EPB-aangiften woningen volgens type ventilatiesysteem % nieuwe woongebouwen volgens type ventilatiesysteem i.f.v. het E-peil Karakteristieken van de ruimteverwarming Evolutie % nieuwe woongebouwen met warmtepomp % nieuwe woongebouwen met of zonder warmtepomp i.f.v. het E-peil Gebruik van zonne-energie d.m.v. zonneboiler Evolutie % nieuwe woongebouwen met zonneboiler % nieuwe woongebouwen met of zonder zonneboiler i.f.v. het E-peil Gebruik van zonne-energie d.m.v. PV-panelen Evolutie % nieuwe woongebouwen met PV-panelen % nieuwe woongebouwen met of zonder PV-panelen i.f.v. het E-peil Algemeen: toepassen van hernieuwbare energie...65

5 5 Inleiding Sinds 1 januari 2006 is het bouwen en verbouwen in Vlaanderen mee aangestuurd door de energieprestatieregelgeving. Alle gebouwen waarvoor een stedenbouwkundige vergunning wordt aangevraagd, moeten een bepaald niveau van thermische isolatie en energieprestatie (isolatie, verwarmingsinstallatie, ventilatie, zonne-energie ) behalen. Daarnaast is een minimale en gecontroleerde ventilatie verplicht. De globale energiezuinigheid van een nieuw woon-, kantoor- of schoolgebouw wordt uitgedrukt in het E-peil. Hoe lager dit cijfer, hoe zuiniger het gebouw omspringt met de beschikbare energie. In 2006 werd de E100-eis ingevoerd, wat inhield dat alle nieuwe woongebouwen, kantoren en scholen een E-peil van maximaal E100 moesten hebben. Begin 2010 werd de eis voor woongebouwen verstrengd naar E80. Voor nieuwe gebouwen met aanvraag tot stedenbouwkundige vergunning vanaf 1 januari 2012, werd het maximale E-peil verlaagd, van E80 naar maximum E70. Dat gaat gepaard met een verstrenging van het globale isolatiepeil K, van K45 naar K40. Ook wordt een hogere isolatiegraad aan daken, buitenmuren, vloeren, vensters opgelegd, zowel bij nieuwbouw als bij verbouwingen. Vanaf 1 januari 2014 wordt het maximale E-peil voor nieuwbouw nog lager, namelijk maximum E60. Samen daarmee wordt ook de isolatiegraad voor daken, buitenmuren, vloeren, vensters bij nieuwbouw en verbouwingen verder aangescherpt. Na de ingebruikname moet per gebouw (of per deel ervan) een EPB-aangifte worden ingediend. De EPB-aangifte wordt elektronisch ingediend op de Energieprestatiedatabank. De Energieprestatiedatabank is de digitale centrale databank van de Vlaamse overheid waarin per bouwproject de volgende elektronische documenten worden samengebracht tot één EPB-dossier: de stedenbouwkundige vergunning of het meldingsdossier, (via gemeente of RO-Vlaanderen), de startverklaring en de EPB-aangifte (door de verslaggever). De EPB-aangifte is de waarheidsgetrouwe rapportering van de uitgevoerde werken en de behaalde prestaties op vlak van de energieprestatie en het binnenklimaat. De EPB-aangifte omvat de voornaamste energetische en geometrische informatie van het bouwproject. De EPB-databank omvat dus niet alle informatie van een bouwproject die werd ingevoerd in de EPB-software, maar enkel de informatie die vermeld staat in de diverse aangifteformulieren. De EPB-aangiften van woongebouwen bevatten meer informatie dan die van kantoor- of schoolgebouwen, vandaar dat dit cijferrapport uitgebreider ingaat op de woongebouwen. De Energieprestatiedatabank is niet publiek raadpleegbaar. Het VEA communiceert aan de hand van het onderstaande rapport de meest relevante gegevens, de voornaamste resultaten en evoluties sinds de start van de energieprestatieregelgeving, via tabellen en grafieken met analyse en duiding. Intussen blijkt in de praktijk dat de bouwmarkt zich goed heeft aangepast aan de strengere eisen van de voorbije jaren. De vermelde aantallen en resultaten zijn gebaseerd op de gegevens uit de EPB-aangiften die tot en met 31 december 2011 ingediend zijn op de Energieprestatiedatabank, tenzij anders vermeld. Voor de opmaak van dit rapport wenst het VEA Ir. Karlien Clarys te bedanken. Zij werkte begin 2012 haar masterproef EPB: analyse van Vlaamse woningen en overheidsmaatregelen op energetisch vlak af tot het behalen van de academische graad van Master in de ingenieurswetenschappen bouwkunde. Enkele van de getoonde grafieken en analyses met betrekking tot de eengezinswoningen zijn daaruit overgenomen of dienden als inspiratiebron voor dit rapport. Naast Ir. Karlien Clarys wenst het VEA ook haar promotor Prof. Dr. Ir.-Arch. Arnold Janssens en begeleiders Ir.-Arch. Marc Delghust en Ir.-Arch. Jelle Laverge van de vakgroep Architectuur & Stedenbouw van de Universiteit Gent te bedanken.

6 6 1. Procedures in cijfers In dit hoofdstuk worden de procedures van de energieprestatieregelgeving in cijfers getoond. Het betreft onder meer de cijfers van het aantal ingediende startverklaringen, het aantal uitgereikte energieprestatiecertificaten bouw en het aantal verslaggevers. Er wordt ook dieper ingegaan op het aantal ingediende EPB-aangiften. Ze worden onder andere geanalyseerd per aard van de werkzaamheden, per bestemming. Bij de woongebouwen worden ook de cijfers getoond per bouwvorm. 1.1 Ingediende startverklaringen Tabel 1 toont het totale aantal ingediende startverklaringen vanaf 2006 tot en met Daarnaast worden de aantallen ook uitgesplitst per provincie. In zes jaar werden startverklaringen ingediend. De tabel toont duidelijk dat het aantal ingediende startverklaringen per jaar stijgt, met een lichte terugval in De vermoedelijke reden daartoe is een verminderd aantal vergunningsaanvragen. In 2006 was het aantal startverklaringen nog vrij beperkt, maar sinds is het aantal ingediende startverklaringen op kruissnelheid. Sinds 2006 voert het VEA vaststellingscontroles uit, waarbij de VEA-controleurs ter plaatse nagaan of de werkzaamheden gestart zijn. Vanaf begin 2010 worden de aangifteplichtigen ook gesensibiliseerd. Voor dossiers waarbij er acht maand na het verlenen van de stedenbouwkundige vergunning nog geen startverklaring is ingediend, worden herinneringsbrieven gestuurd. In 2011 werden er herinneringsbrieven voor het indienen van de startverklaring verstuurd. Als de reactie daarop uitblijft en het project is gestart, wordt een aanmaning gestuurd. Als de reactie daarop nog uitblijft, wordt het dossier ingepland op een hoorzitting. indienjaar Antwerpen Limburg Oost- Vlaanderen Vlaams- Brabant West- Vlaanderen Totaal Totaal Tabel 1 - aantal ingediende startverklaringen 1.2 Ingediende EPB-aangiften EPB-aangiften volgens indienjaar Tabel 2 toont het totale aantal ingediende EPB-aangiften vanaf 2007 tot en met 31 december 2011, geteld volgens het jaar waarin ze werden ingediend. In de tabel worden de aantallen ook uitgesplitst per provincie. Sinds de start van EPB werden EPB-aangiften ingediend. De tabel toont dat het aantal ingediende EPB-aangiften in de eerste jaren veel trager steeg dan het aantal startverklaringen. Een sterke verhoging van het aantal is pas te merken vanaf Het is wel opvallend dat het aantal nog niet stabiliseert. De stijging blijft aanhouden in 2010 en Er

7 7 worden immers nog heel wat EPB-aangiften ingediend van bouwprojecten met een vergunningsaanvraag in 2008, 2007 en zelfs in indienjaar Antwerpen Limburg Oost- Vlaanderen Vlaams- Brabant West- Vlaanderen Totaal Totaal Tabel 2 - aantal ingediende EPB-aangiften volgens indienjaar Waar voor een appartementsgebouw slechts één startverklaring wordt ingediend, wordt de EPB-aangifte per appartement ingediend. Dat verklaart waarom het aantal ingediende EPBaangiften hoger is dan het aantal ingediende startverklaringen EPB-aangiften volgens aanvraag- & indienjaar aantal ingediende AG aanvraagjaar indienjaar Grafiek 1 aantal ingediende EPB-aangiften volgens aanvraag- en indienjaar Grafiek 1 toont de doorlooptijd van projecten tussen start en ingebruikname, of specifieker tussen het moment van vergunningsaanvraag en het moment van indienen van de EPBaangifte. Die doorlooptijd omvat de termijn van vergunningsaanvraag naar eigenlijke vergunning, vervolgens de termijn naar de start van de werkzaamheden en het ganse bouwproces tot ingebruikname. Na de ingebruikname is er nog zes maand de tijd om de EPB-aangifte in te dienen. De grafiek toont dat de doorlooptijd gemakkelijk twee à drie jaar bedraagt. Bijvoorbeeld: van aanvraagjaar 2007 zijn er bijna ingediende EPB-aangiften ingediend in 2009, bijna in 2010 en ongeveer in De curve van 2007 vertoont haar piek op indienjaar Ook de curve van 2008 piekt in De doorlooptijd zorgt ervoor dat het aantal ingediende EPB-aangiften nog lager is dan het aantal ingediende startverklaringen. Heel wat projecten die gestart zijn in 2010 en 2011, zijn

8 8 nog in uitvoering. Ook voor de oudere projecten, die opgestart zijn in of vóór 2009, moeten nog EPB-aangiften worden ingediend. Daarvoor voert het VEA ook statuscontroles uit. In 2011 werden herinneringsbrieven verzonden voor dossiers die minstens twee jaar geleden werden opgestart én waarvoor nog geen EPB-aangifte werd ingediend. Het resultaat van die actie is dat heel wat aangifteplichtigen op korte termijn hun EPBaangifte indienen. Als de reactie uitblijft en de datum van ingebruikname is gekend, wordt een aanmaning gestuurd. Als de reactie daarop nog uitblijft, wordt het dossier ingepland op een hoorzitting EPB-aangiften volgens aanvraagjaar Tabel 3 geeft hetzelfde aantal ingediende EPB-aangiften, maar geteld volgens het jaar waarin de stedenbouwkundige vergunning voor die projecten werd aangevraagd. Doordat de doorlooptijd van een project twee à drie jaar is, is het aantal EPB-aangiften van projecten die in 2010 werden aangevraagd, nog vrij beperkt. Er werden in startverklaringen ingediend, maar er is nog maar voor van die projecten een EPBaangifte ingediend. Voor 2011 ligt dat aantal nog lager (175). aanvraagjaar Antwerpen Limburg Oost- Vlaanderen Vlaams- Brabant West- Vlaanderen Totaal Totaal Tabel 3 - aantal ingediende EPB-aangiften volgens aanvraagjaar Verdeling ingediende EPB-aangiften volgens aard van werkzaamheden Grafiek 2 toont de verhouding van alle ingediende EPB-aangiften voor nieuwbouw- & herbouwprojecten, ten opzichte van het aantal EPB-aangiften van projecten met andere werkzaamheden. Bijna ¾ van alle ingediende EPB-aangiften betreffen dus nieuwbouw of herbouw.

9 9 26,5 nieuwbouw & herbouw 73,5 andere werkzaamheden Grafiek 2 - verdeling EPB-aangiften volgens aard van werkzaamheden Grafiek 3 geeft een meer gedetailleerde verdeling van de ingediende EPB-aangiften volgens de aard van werkzaamheden. Daarin is te zien dat het aantal EPB-aangiften voor nieuwbouw 69,39% inneemt. De twee overige meest voorkomende werkzaamheden zijn enerzijds de kleinere uitbreidingen en kleine gedeeltelijke herbouw (13,4) en verbouwingen aan bestaande gebouwen (10,94%). 10,94% 0,41% Nieuwbouw 13,4 Herbouw Ontmanteling 1,6 0,15% 4,11% 69,39% Gedeeltelijke herbouw of uitbreiding met BV > 800m³ of met minstens 1 wooneenheid Gedeeltelijke herbouw of uitbreiding met BV 800m³ en zonder wooneenheid Verbouwing zonder functiewijziging of functiewijziging met BV 800m³ Verbouwing met functiewijziging met BV > 800m³ Grafiek 3 - verdeling EPB-aangiften volgens aard van werkzaamheden - in detail Grafiek 4 toont de absolute aantallen van de ingediende EPB-aangiften voor de nieuwbouw & herbouw per provincie volgens aanvraagjaar. De bouwactiviteit voor nieuwbouw & herbouw is achtereenvolgens het grootst in Oost-Vlaanderen, Antwerpen en West- Vlaanderen, Vlaams-Brabant en Limburg.

10 aantal ingediende AG Antwerpen Limburg Oost-Vlaanderen Vlaams-Brabant West-Vlaanderen aanv raagjaar Grafiek 4 - aantal ingediende EPB-aangiften nieuwbouw & herbouw per aanvraag, per provincie Grafiek 5 geeft die cijfers voor de overige werkzaamheden, zoals de kleine gedeeltelijke herbouw, de kleine uitbreiding, de verbouwing en de functiewijziging. Opnieuw is dezelfde volgorde waar te nemen tussen de provincies qua verbouwactiviteit. In Oost-Vlaanderen wordt het meest verbouwd. In Limburg het minst. De verhoudingen tussen de provincies zijn min of meer gelijkaardig in beide grafieken, met uitzondering van Limburg. Daar is het absolute aantal overige werkzaamheden duidelijk lager. Bijvoorbeeld: in Grafiek 4 is het aantal nieuwbouw & herbouw in Limburg ruim meer dan de helft van het aantal van Antwerpen, terwijl in Grafiek 5 te zien is dat het aantal overige werkzaamheden in Limburg minder is dan 1/3 van het aantal van Antwerpen. Ofwel zijn er in Limburg inderdaad veel minder EPB-plichtige verbouwingen, ofwel worden er te weinig EPB-aangiften ingediend voor dat soort werkzaamheden aantal ingediende AG Antwerpen Limburg Oost-Vlaanderen Vlaams-Brabant W est-vlaanderen aanvraagjaar Grafiek 5 aantal ingediende EPB-aangiften andere werkzaamheden per aanvraag, per provincie

11 11 In vier provincies is het aantal projecten met overige werkzaamheden 37% à 38%. In Limburg is dat aantal opmerkelijk lager, namelijk 21,49%. 10 % van ingediende AG's per aard van werk ov erige werkzaamheden West- nieuwbouwherbouw Vlaanderen Brabant Antwerpen Limburg Oost- Vlaams- Vlaanderen Grafiek 6 - verdeling nieuwbouw & herbouw t.o.v. overige werkzaamheden, per provincie Verdeling ingediende EPB-aangiften volgens bestemming De EPB-aangiften voor nieuwbouw & herbouw (73,5 - zie Grafiek 2) zijn verder op te delen volgens de bestemming van het project: wonen (woningen of appartementen), kantoor, school, andere specifieke bestemming (ASB) en industrie. Het grootste aandeel van de ingediende EPB-aangiften voor nieuwbouw & herbouw, namelijk 96,49%, zijn EPB-aangiften voor woongebouwen. Het aantal EPB-aangiften voor nieuwe of herbouwde kantoren of scholen, gebouwen met een andere specifieke bestemming of industriegebouwen, is relatief beperkt. 1,03% 0,14% 1,66% 0,68% wonen kantoor school 96,49% ASB industrie Grafiek 7- verdeling EPB-aangiften volgens bestemming Het aandeel EPB-aangiften voor nieuwe of herbouwde woongebouwen (96,49% uit Grafiek 7) wordt verder uitgesplitst in Grafiek 8 naar het woningtype. Het overgrote deel zijn de EPB-

12 12 aangiften voor eengezinswoningen (58,75%) en appartementen (39,26%). Het aantal studio s, collectieve woongebouwen, lofts is zeer beperkt. 0,82% 0,45% 0,72% eengezinswoning 39,26% 58,75% appartementen studio collectieve woongebouwen andere (loft, vakantiehuizen ) Grafiek 8 - verdeling EPB-aangiften met bestemming wonen in detail Verdeling ingediende EPB-aangiften woningen per bouwvorm & per aanvraagjaar Grafiek 9 toont welk aandeel elke bouwvorm vertegenwoordigt op het totale aantal EPBaangiften voor eengezinswoningen. De grafiek toont ook of die aandelen evolueren in de tijd (op basis van het jaar waarin de vergunning is aangevraagd). Van 2006 tot en met 2010 blijft het aandeel rijwoningen min of meer stabiel. Er is een lichte daling zichtbaar bij de vrijstaande woningen (52,79% in 2006 naar 41,9 in 2010). Daartegenover staat een lichte toename van de halfopen woningen (van 34,62% naar 43,66%). 10 % van ingediende AG's voor woningen aanvraagjaar Vrijstaand Halfopen bebouwing Gesloten bebouwing Grafiek 9 verdeling EPB-aangiften eengezinswoningen per bouwvorm, per aanvraagjaar

13 Energieprestatiecertificaten Volgens de energieprestatieregelgeving wordt een energieprestatiecertificaat bouw afgeleverd aan projecten die voldoen aan de volgende voorwaarden: de aard van de werkzaamheden is nieuwbouw, volledige herbouw, ontmanteling, grote uitbreidingen of grote herbouw; de bestemming van het gebouw is wonen, kantoor of school (= waarvoor E-peileis geldt). Tot eind 2011 zijn EPC s bouw afgeleverd, bij de EPB-aangifte. aanvraagjaar aantal EPC bouw Totaal Tabel 4 aantal EPC's bouw per aanvraagjaar 1.4 Verslaggevers Er waren eind maart verslaggevers geregistreerd. Ruim minder dan de helft daarvan, namelijk verslaggevers, heeft de status actief. Dat betekent dat die persoon in het laatste jaar één of meerdere startverklaringen of EPB-aangiften heeft ingediend. Een kleine groep verslaggevers (klasse A + B uit Tabel 5) is zeer actief en diende al meer dan 250 EPB-aangiften in op de Energieprestatiedatabank. Die verslaggevers vertegenwoordigen 3,19% van alle actieve verslaggevers. Zij dienden samen EPB-aangiften in, wat gelijk staat met 46% van alle ingediende EPB-aangiften. klasses (aantal ingediende AG) aantal VG aantal ingediende AG % t.o.v. totaal A. meer dan % B. tussen 250 en % C. tussen 100 en % D. tussen 50 en % E. tussen 5 en % F. minder dan % Totaal Tabel 5 - classificatie verslaggevers volgens aantal ingediende EPB-aangiften

14 14 2. Resultaten in cijfers In dit hoofdstuk worden de behaalde E- en K-peilresultaten uit de ingediende EPB-aangiften bekeken. Er wordt uitgebreid ingegaan op de resultaten van enerzijds de eengezinswoningen en anderzijds de appartementen. Iets minder uitgebreid dan de woongebouwen, komen de E- en K-peilresultaten van kantoor- en schoolgebouwen aan bod. Tot slot worden ook de K-peilresultaten van de gebouwen met andere specifieke bestemming en de industriële gebouwen getoond. De resultaten worden bekeken van alle EPB-aangiften, ingediend vanaf 2007 tot en met 31 december Om de resultaten te evalueren worden de cijfers telkens vermeld bij het jaar waarin de stedenbouwkundige vergunning voor het project werd aangevraagd. Op die manier is het mogelijk om de behaalde resultaten te bekijken in relatie tot de geldende eisen. In werd al vermeld dat het aantal ingediende EPB-aangiften, van projecten met een vergunningsaanvraag in 2011, zeer laag is. De kleine aantallen per bestemming zijn niet representatief. Daarom worden ze niet opgenomen in de verdere analyse. Bij de kantoor- en schoolgebouwen, bij de gebouwen met andere specifieke bestemming en bij de industriële gebouwen worden ook de EPB-aangiften van projecten met vergunningsaanvraag in 2010 buiten beschouwing gelaten, wegens een te laag aantal ingediende EPB-aangiften. Resultaten op basis daarvan zijn immers te weinig representatief. 2.1 Eengezinswoningen Evolutie E-peil eengezinswoningen Evolutie E-peil eengezinswoningen per E-peilcategorie In Grafiek 10 is duidelijk te zien dat de nieuwe eengezinswoningen jaar na jaar energiezuiniger worden. De grafiek toont hoeveel procent van alle EPB-aangiften van eengezinswoningen het aangegeven E-peil halen, ingedeeld in categorieën van 10 E- punten. De grafiek toont dat de groep E61-E80 -bouwers (categorie D & E) sterk toeneemt. Die groep stijgt geleidelijk van 26,73% in 2006 naar 63,91% in Overeenstemmend daarmee vermindert de groep E81-E100 -bouwers van 65,26% in 2006 tot 33,41% in Die groep wordt nagenoeg nul (namelijk 0,2) voor projecten met vergunningsaanvraag van Dat is uiteraard het logische gevolg van de aangescherpte E-peileis (maximum E80) vanaf Terwijl in 2006 nog een substantieel percentage van 3,48% de E-peileis overtrad, was dat quasi nihil vanaf aanvraagjaar Ook de verstrenging van de eis vanaf 2010 heeft niet geleid tot een wezenlijke toename van het aantal dossiers dat niet voldeed aan de nieuwe E80-eis. De groep van lage-energiewoningen ( E60) wordt van 2006 naar 2010 maar liefst 3 groter. De groep stijgt namelijk van 4,52% voor aanvraagjaar 2006 naar 35,85% voor vergunningsaanvragen van Voor 2010 voldoet dus al ruim 35% aan de eis die van toepassing wordt vanaf 1 januari Er mag dus worden aangenomen dat de bouwsector klaar is voor de algemene naleving van die eis vanaf 1 januari Naast die positieve trend groeit ook de voorlopersgroep, de groep die véél energiezuiniger bouwt dan de gestelde eis, sterk. Voor vergunningen aangevraagd in 2006 was dat 0,81%. Voor het aanvraagjaar 2010 is dat gestegen naar 10,68%. Dat aantal is vertienvoudigd.

15 % van ingediende AG's voor woningen J.<=20 I H G F E D C B A.> aanvraagjaar Grafiek 10 evolutie E-peil eengezinswoningen volgens aanvraagjaar Spreiding van EPB-aangiften van eengezinswoningen volgens E-peil Grafiek 11 toont de verdeling van de behaalde E-peilen van alle sinds 2006 ingediende EPBaangiften van eengezinswoningen. Er zijn twee grote pieken en 2 kleinere pieken waar te nemen. De 1 e grote piek ligt tussen E80 & E100. De 2 e grote piek ligt net vóór E80. De kleinere pieken bevinden zich net vóór E60 en net vóór E40. Die pieken hebben alles te maken met enerzijds de geldende E-peileisen en anderzijds de financiële voordelen die gekoppeld zijn aan het uitvoeren van energiebesparende maatregelen en het behalen van een lager E- peil aantal ingediende AG % van ingediende AG E-peil Grafiek 11 - spreiding van EPB-aangiften van eengezinswoningen volgens E-peil

16 16 De pieken zijn duidelijk te verklaren door de grafiek verder uit te splitsen over de verschillende aanvraagjaren. In Grafiek 12 zijn de vijf curves te zien van behaalde E-peilen per aanvraagjaar. Heel wat eengezinswoningen met vergunningsaanvraag van 2006 tot en met 2009 doen het net iets beter dan het geldende maximum E100. Die grote groep woningen verklaart alvast de grote piek tussen E80 en de maximale E100-eis. De grote piek in Grafiek 11, net vóór E80, is het resultaat van de uitschietende piek in de curve van het aanvraagjaar 2010 in Grafiek 12. Dat heeft alles te maken met de strengere E- peileis E80 die geldt voor vergunningsaanvragen vanaf 2010 en met de aanvullende premies die de netbeheerders toekennen aan nieuwbouwwoningen met een verlaagd E-peil. E60 en E40 zijn de drempelwaarden voor het verkrijgen van een verlaging van de onroerende voorheffing. Dat financiële voordeel is ingevoerd vanaf De curves 2008, 2009 en 2010 vertonen op E40 en E60 telkens een kleine piek. Dus vanaf 2008 hebben een grotere groep bouwers een extra inspanning gedaan om net te voldoen aan die gestelde voorwaarden en genieten op die manier een verlaging van hun onroerende voorheffing. 8% % van aantal ingediende AG 7% 6% 5% 4% 3% 2% 1% E-peil Grafiek 12 - spreiding van EPB-aangiften van eengezinswoningen volgens E-peil, per aanvraagjaar

17 17 % van aantal ingediende AG Bij de cumulatieve verdelingen per aanvraagjaar in Grafiek 13 is er een duidelijke verschuiving van de spreidingen naar links in de tijd vast te stellen E-peil Grafiek 13- cumulatieve verdeling van EPB-aangiften van eengezinswoningen volgens E-peil, per aanvraagjaar Evolutie gemiddeld E-peil mediaan minimum maximum van eengezinswoningen per aanvraagjaar Eengezinswoningen worden jaar na jaar energiezuiniger. In de tabel is te zien dat het gemiddelde E-peil van de nieuwe eengezinswoningen per aanvraagjaar telkens daalt. Voor het aanvraagjaar 2006 was het gemiddelde E-peil E85. Eengezinswoningen waarvan de vergunning werd aangevraagd in 2009 scoren veel beter, met een gemiddelde van E72. Voor eengezinswoningen aangevraagd in 2010 ligt het gemiddelde E-peil zelfs nog 8 E- punten lager, namelijk op E64. Dat zeer gunstige resultaat voor 2010 is ongetwijfeld gelinkt aan de verstrenging van de maximale E-peileis van E100 naar E80 voor nieuwe woongebouwen, aangevraagd vanaf 1 januari Het is belangrijk op te merken om het lage gemiddelde (momenteel nog) met enige voorzichtigheid te interpreteren, want het resulteert uit een beperkte steekproef van EPB-aangiften. De medianen per aanvraagjaar liggen telkens wat hoger dan het gemiddelde E-peil: E87 voor 2006; E76 voor 2009 en E69 voor 2010.

18 18 E-peil aanv raagjaar E max E gemiddeld E mediaan E min Grafiek 14 evolutie gemiddeld E-peil, mediaan, minimum & maximum, per aanvraagjaar Naast het gemiddelde E-peil en de E-peilmediaan zijn op Grafiek 14 en in Tabel 6 ook de voorkomende minima en maxima per aanvraagjaar getoond. Daarin is te zien dat de maxima minder extreem worden, naarmate het aanvraagjaar vordert. In de overgangsperiode 2006 is een project gerealiseerd met E276. Toen was er de keuze tussen het voldoen aan K-max of aan E-max. Het was dus niet verplicht om de maximale E100-eis te behalen als het project voldeed aan K-max K45. E maximum E gemiddeld E mediaan E minimum aantal AG wettelijke eis E100 (of K45) E100 (en K45) E100 (en K45) E100 (en K45) E80 (en K45) Tabel 6 - evolutie gemiddeld E-peil, mediaan, minimum, maximum & E-peileis, per aanvraagjaar Spreiding van EPB-aangiften van eengezinswoningen volgens E-peil per bouwvorm Rijwoningen zijn compacter dan halfopen en vrijstaande woningen. Ze hebben immers minder gevels en dus ook minder warmteverlies naar buiten.

19 19 7% Grafieken 15 tonen de evoluties van de verdelingscurves van het E-peil per aanvraagjaar per bouwvorm. Daarop is bijvoorbeeld te zien dat rijwoningen wat voorsprong hadden in de eerste aanvraagjaren. In de meer recentere jaren halen de halfopen woningen en de vrijstaande woningen die achterstand in. De voorlopers (E60 en lager) situeren zich vooral bij de vrijstaande woningen en de halfopen woningen. % van aantal ingediende AG 6% 5% 4% 3% 2% 1% rijwoning % % halfopen % van aantal ingediende AG 6% 5% 4% 3% 2% 1% % % vrijstaand % van aantal ingediende AG 6% 5% 4% 3% 2% 1% E-peil Grafieken 15 - spreiding van EPB-aangiften volgens E-peil, per aanvraagjaar, per bouwvorm

20 20 In de cumulatieve verdelingen (Grafieken 16) is telkens de verschuiving van de curves naar links waar te nemen, naarmate de tijd vordert. Maar er duikt afhankelijk van de bouwvorm een duidelijk verschil op in hellingsgraad van de curves. Van de vrijstaande woningen, aangevraagd in 2010, behaalt ongeveer 6 E70, terwijl dat bij de rijwoningen ongeveer 5 en bij de halfopen woningen ongeveer 45% is. Ook bij de lagere E-peilen is verschil merkbaar. In de curve van 2010 behaalt ongeveer 5% van de rijwoningen E40. Bij de halfopen woningen is dat ongeveer 9% en bij de vrijstaande woningen stijgt dat percentage tot ongeveer 14% % van aantal ingediende AG % van aantal ingediende AG % van aantal ingediende AG rijwoning halfopen vrijstaand E-peil Grafieken 16 - cumulatieve verdeling van EPB-aangiften volgens E-peil, per aanvraagjaar, per bouwvorm

21 Gemiddeld E-peil eengezinswoningen per bouwvorm Grafiek 14 gaf al aan dat het gemiddelde E-peil jaar na jaar daalt en dat de eengezinswoningen alsmaar energiezuiniger worden. Uitgesplitst per bouwvorm is te zien dat het gemiddelde E-peil iets sterker daalt bij vrijstaande woningen dan bij de rijwoningen en halfopen woningen. Bij de vrijstaande woningen daalt het gemiddelde met 24 E-punten van E85 naar E61. De mediaan daalt wat minder snel, namelijk van E87 naar E67. Bij de rijwoningen daalt het gemiddelde van E84 naar E65 (= 19 E-punten) en de mediaan van E85 naar E69. aanvraag rijwoning halfopen vrijstaand jaar E gemiddeld E mediaan aantal AG E gemiddeld E mediaan aantal AG E gemiddeld E mediaan aantal AG Tabel 7 - evolutie gemiddeld E-peil & mediaan, per aanvraagjaar, per bouwvorm Grafiek 17 toont dat het gemiddelde E-peil van elke bouwvorm min of meer even hoog ligt voor aanvraagjaar 2006 (E84-E85-E86). De curve van de vrijstaande woningen daalt sneller door het lagere gemiddelde in In vrijstaande woningen wordt dus iets meer geïnvesteerd in energiebesparende maatregelen gemiddeld E-peil alle bouwv ormen samen rijwoning halfopen v rijstaand aanv raagjaar Grafiek 17 - evolutie gemiddeld E-peil, per aanvraagjaar, per bouwvorm

22 Evolutie K-peil eengezinswoningen Evolutie K-peil eengezinswoningen per K-peilcategorie Grafiek 18 geeft de percentages van EPB-aangiften van eengezinswoningen per K- peilcategorie van 5 K-punten. Daaruit is af te leiden dat het aantal EPB-aangiften met een doorgedreven isolatiegraad, namelijk de projecten met K K30, nog beperkt is bij de verschillende aanvraagjaren. Het percentage met K K30 van aanvraagjaar 2010 vertoont wel een sterke toename. Van aanvraagjaar 2006 scoort slechts 2,05% K30 of lager. Voor 2009 was dat percentage 15,23% en voor 2010 stijgt dat naar 28,31%, wat bijna een verdubbeling is ten opzichte van aanvraagjaar Ook hier geldt de opmerking dat er voor aanvraagjaar 2010 slechts EPB-aangiften zijn ingediend. In een latere fase kan worden nagegaan of de stijgende trend wordt bevestigd. Een grote groep woningen, ook nog ruim 2/3 voor aanvraagjaar 2010, behaalt een K-peil K31 tot en met K40. Het aantal EPB-aangiften met een K-peil hoger dan de maximale K45-eis was in de overgangsperiode van 2006 nog ruim 8%. Dat aantal daalde sterk vanaf 2007 en is voor de ingediende EPB-aangiften van aanvraagjaar 2010 nihil % van ingediende AG's voor woningen H.<=15 G F E D C B A.> aanvraagjaar Grafiek 18 - evolutie K-peil eengezinswoningen volgens aanvraagjaar Evolutie gemiddeld K-peil mediaan minimum maximum van eengezinswoningen per aanvraagjaar Grafiek 19 toont hoe het gemiddelde K-peil van de nieuwe eengezinswoningen evolueert per aanvraagjaar. Het gemiddelde K-peil daalt met 8 K-punten van K41 (aanvraagjaar 2006) naar K33 (aanvraagjaar 2010). Het is opnieuw voor 2010 belangrijk om de beperkte steekproef in het achterhoofd te houden. De maximumeis is voor alle aanvraagjaren K45. Die eis werd voor de

23 23 aanvraagjaren tot en met 2010 nog niet verstrengd. De verstrenging van het E-peil vanaf 2010 heeft dus ook een gunstige invloed gehad op het gerealiseerde K-peil. Dat geeft aan dat er bij de realisatie van een betere energieprestatie ook ruime aandacht blijft gaan naar de gebouwschil. De K-peilmedianen per aanvraagjaar liggen dichtbij of zijn gelijk aan het gemiddelde K-peil K-peil K max K gemiddeld K mediaan K min aanv raagjaar Grafiek 19 - evolutie gemiddeld K- peil, mediaan, minimum & maximum, per aanvraagjaar Naast het gemiddelde K-peil en de K-peilmediaan zijn op Grafiek 19 en in Tabel 8 ook de voorkomende minima en maxima per aanvraagjaar te zien. K maximum K gemiddeld K mediaan K minimum aantal AG wettelijke eis K K K K K45 Tabel 8 - evolutie gemiddeld K- peil, mediaan, minimum, maximum & K-peileis, per aanvraagjaar Gemiddeld K-peil eengezinswoningen per bouwvorm In tegenstelling tot de curves van het gemiddelde E-peil per bouwvorm (zie Grafiek 17) hebben de curves van het gemiddelde K-peil per bouwvorm min of meer dezelfde daling. De gemiddelden van de vrijstaande en de halfopen woningen zijn zelfs quasi identiek per aanvraagjaar. Het gemiddelde K-peil per aanvraagjaar voor de rijwoningen ligt telkens een opmerkelijk stuk lager dan het gemiddelde bij de andere bouwvormen. De verklaring daarvoor is dat rijwoningen compacter zijn en dus minder warmteverliesoppervlak hebben. Met dezelfde isolatiemaatregelen behalen de rijwoningen dus een lager K-peil dan bijvoorbeeld de vrijstaande woningen.

24 24 aanvraag rijwoning halfopen vrijstaand jaar K gemiddeld K mediaan aantal AG K gemiddeld K mediaan aantal AG K gemiddeld K mediaan aantal AG Tabel 9 - evolutie gemiddeld K-peil & mediaan, per aanvraagjaar, per bouwvorm gemiddeld K-peil alle bouwv ormen samen rijwoning halfopen v rijstaand aanvraagjaar Grafiek 20 - evolutie gemiddeld K-peil, per aanvraagjaar, per bouwvorm

25 Appartementen Hieronder worden de resultaten van de appartementen bekeken. Onder de noemer van appartementen zijn daarbij ook de resultaten van de studio s en de lofts beschouwd. Uit Grafiek 8 is duidelijk dat het aandeel appartementen veel groter is dan het aandeel studio s en lofts. De vermelde resultaten zijn dus vooral te linken aan de appartementen. In de verdere toelichting wordt eenvoudig over appartementen gesproken Evolutie E-peil appartementen Evolutie E-peil appartementen per E-peilcategorie Wat de appartementen betreft, valt het op dat de groep van energiezuinige appartementen veel trager groeit dan bij de eengezinswoningen. Het overgrote deel van de appartementen met aanvraag in 2010 zit dus nog in de groep E61-E80, terwijl slechts 13,85% E60 of beter scoort. Bij de eengezinswoningen bedraagt dat aantal al 35,85%. De conclusie is dat er in de appartementsbouw veel meer gemikt wordt op het nét behalen van de eis. Het is minder de bedoeling om echt energiezuiniger te bouwen of om het een stuk beter te doen dan de gestelde eis, zoals dat bij de eengezinswoningen wel het geval is. De reden daarvoor is vermoedelijk dat de bouwheer (de investeerder), van het appartementsgebouw, verschilt van de gebruiker (de koper of huurder) van de appartementen. De promotor-bouwheer geniet niet rechtstreeks de voordelen van het energiezuiniger bouwen en van een lagere energiefactuur, waardoor er meer wordt gemikt op het net voldoen aan de regelgeving. De groep onder E60-bouwers neemt bij de appartementen heel licht toe. Voor aanvraagjaar 2006 was die groep bijna onbestaand, namelijk 1%. Voor vergunningsaanvragen van 2009 is dat 6,54% en voor ,82%. Het cijfer voor 2010 is opnieuw gebaseerd op een beperkte steekproef en is met enige voorzichtigheid te beschouwen. Uiteraard wordt de groep E81-E100 kleiner van 2006 naar De groep wordt nihil vanaf aanvraagjaar 2010, wegens het aanscherpen van de maximumeis van E100 naar E80. In tegenstelling tot de eengezinswoningen waar 3,48% van de projecten van 2006 een E-peil groter dan E100 had, haalde een grotere groep van 9,67% van de appartementen van 2006 dat niveau niet. Wellicht is dat te wijten aan het feit dat er in dat overgangsjaar nog vaak elektrische verwarming (rechtstreeks of accumulatie) werd toegepast in de appartementen. Wel positief is dat het aantal overtreders vanaf aanvraagjaar 2007 nihil werd. Ook met de invoering van de verstrengde eis in 2010, voldoen quasi alle ingediende EPB-aangiften van aanvraagjaar 2010 aan het maximum E80.

26 26 10 % van ingediende AG's voor appartementen J.<=20 I H G F E D C B A.> aanv raagjaar Grafiek 21 - evolutie E-peil appartementen volgens aanvraagjaar Spreiding van EPB-aangiften van appartementen volgens E-peil Grafiek 22 toont de verdeling van het behaalde E-peil van alle sinds 2006 ingediende EPBaangiften van appartementen. In tegenstelling tot de curve van alle eengezinswoningen in Grafiek 11 is de curve van de appartementen meer vloeiend. Het merendeel van de appartementen bevindt zich in de groep E70-E100. Er is een relatief kleine piek waar te nemen net vóór E aantal ingediende AG % van ingediende AG E-peil Grafiek 22 - spreiding van EPB-aangiften van appartementen volgens E-peil

27 27 % van aantal ingediende AG 16% 15% 14% 13% 12% 11% 1 9% 8% 7% 6% 5% 4% 3% 2% 1% In Grafiek 23 is de curve van behaalde E-peilen van appartementen per aanvraagjaar weergegeven. Terwijl van de aanvraagjaren 2006 tot en met 2009 het grootste deel van de E-peilen zich in de zone E65-E100 bevinden, bevinden E-peilen van appartementen van aanvraagjaar 2010 zich in een veel beperktere zone, namelijk E65-E80. De curve van 2010 is smal en zeer hoog in vergelijking met de andere aanvraagjaren E-peil Grafiek 23 - spreiding van EPB-aangiften van appartementen volgens E-peil, per aanvraagjaar Dat is ook te zien op de cumulatieve verdeling per aanvraagjaar in Grafiek 24. Alle cumulatieve curves zijn veel vertikaler dan die van de eengezinswoningen in Grafiek 13. Er zijn bij de appartementen dus minder EPB-aangiften met een lager E-peil. Er is uiteraard ook de trend te zien dat de curves naar links schuiven, maar niet zo veel. De curves van 2006 tot en met 2009 liggen veel dichter bij elkaar dan bij de eengezinswoningen, wat aangeeft dat de appartementen minder snel energiezuiniger worden. De curve van 2010 neemt daarentegen wel een grotere sprong naar links, wat zijn oorsprong vindt in de aangescherpte E-peileis (maximum E80) vanaf dat jaar.

28 % van aantal ingediende AG E-peil Grafiek 24 - cumulatieve verdeling van EPB-aangiften van appartementen volgens E-peil, per aanvraagjaar Evolutie gemiddeld E-peil mediaan minimum maximum van appartementen per aanvraagjaar Ook in de appartementsbouw is een duidelijke evolutie naar lager E-peilen aan de gang. Het gemiddelde E-peil per appartement daalt 14 E-punten, namelijk van E90 (van aanvraagjaar 2006) naar E70 (van aanvraagjaar 2010). In 2006 is het gemiddelde E-peil dus nog vrij hoog (E90). De oorzaak ligt in het feit dat in ,67% van de appartementen een E-peil had hoger dan E100. Opnieuw is het E-peil van 2010 met enige voorzichtigheid te bekijken, gezien de nog beperktere steekproef dan bij de eengezinswoningen (246 EPB-aangiften) door een langere doorlooptijd. In vergelijking met de eengezinswoningen ligt het gemiddelde per aanvraagjaar voor appartementen wel nog wat hoger. De medianen per aanvraagjaar ligt wat lager voor 2006, namelijk E86 en wat hoger voor 2010, namelijk E75.

29 29 E-peil aanv raagjaar E max E gemiddeld E mediaan E min Grafiek 25 - evolutie gemiddeld E- peil, mediaan, minimum & maximum van appartementen, per aanvraagjaar Naast het gemiddelde E-peil en de E-peilmediaan zijn op Grafiek 25 en in Tabel 10 ook de voorkomende minima en maxima per aanvraagjaar getoond. In analogie met de eengezinswoningen, is ook hier te concluderen dat de maxima minder extreem worden, naarmate het aanvraagjaar vordert. E max E gemiddeld E mediaan E min aantal AG wettelijke eis E E E E E80 Tabel 10 - evolutie gemiddeld E- peil, mediaan, minimum, maximum & K-peileis van appartementen, per aanvraagjaar Evolutie K-peil appartementsgebouwen De K-peileis geldt steeds per gebouw en wordt dus ook voor het volledige gebouw berekend. Bij de eengezinswoningen geldt de K-peileis per woning, maar bij appartementsgebouwen wordt het K-peil voor het totale woongebouw berekend en niet per wooneenheid, zoals het E-peil Evolutie K-peil appartementsgebouwen per K-peilcategorie Grafiek 26 geeft de percentages van EPB-aangiften van appartementsgebouwen per K- peilcategorie van 5 K-punten. Daaruit is af te leiden dat het aantal EPB-aangiften met een doorgedreven isolatiegraad, namelijk de projecten met K K30 nog beperkt is. Dat percentage verhoogt wel geleidelijk aan. Voor aanvraagjaar 2010 is er zelfs een sterke verhoging, maar ook hier is het belangrijk om te melden dat er voor aanvraagjaar 2010 slechts 246 EPB-aangiften zijn ingediend. In een latere fase kan worden nagegaan of de positieve trend wordt bevestigd. Van aanvraagjaar

30 scoort slechts 1,82% K30 of lager. Voor 2009 was dat percentage 10,34% en voor 2010 stijgt dat naar 27,64%, wat bijna het drievoud is ten opzichte van aanvraagjaar Een grote groep appartementsgebouwen (ook nog ruim bijna 6 van het aanvraagjaar 2010) behaalt een K-peil tussen K31 en K40. Het aantal gebouwen met een K-peil hoger dan K45 was in de overgangsperiode van 2006 nog 2,9. Dat aantal daalde sterk vanaf 2007 en is voor de ingediende EPB-aangiften van aanvraagjaar 2010 nihil. 10 % van ingediende AG's voor appartementen H.<=15 G F E D C B A.> aanv raagjaar Grafiek 26 - evolutie K-peil appartementsgebouwen volgens aanvraagjaar Evolutie gemiddeld K-peil mediaan minimum maximum van appartementsgebouwen per aanvraagjaar Grafiek 27 toont hoe het gemiddelde K-peil van de nieuwe appartementsgebouwen evolueert per aanvraagjaar. Het gemiddelde K-peil zakt op die vijf jaar tijd met 5 K-punten (van K39 voor 2006 naar K34 voor 2010). Opnieuw voor 2010 is het belangrijk om de zeer beperkte steekproef in het achterhoofd te houden. De K-peilmedianen per aanvraagjaar zijn gelijk of bijna gelijk aan het gemiddelde.

31 K-peil K max K gemiddeld K mediaan K min aanv raagjaar Grafiek 27 - evolutie gemiddeld K- peil, mediaan, minimum & maximum van appartementsgebouwen, per aanvraagjaar Naast het gemiddelde K-peil en de K-peilmediaan zijn op Grafiek 27 en in Tabel 11 ook de voorkomende minima en maxima per aanvraagjaar te zien. Wat opvalt is dat de maxima van appartementsgebouwen minder extreem hoog zijn dan die bij de eengezinswoningen. Ook de minima zijn minder extreem laag van bij de eengezinswoningen. K max K gemiddeld K mediaan K min aantal AG wettelijke eis K K K K K45 Tabel 11 - evolutie gemiddeld K- peil, mediaan, minimum, maximum & K-peileis van appartementsgebouwen, per aanvraagjaar

32 Alle woongebouwen per provincie Gemiddeld E-peil Voor alle woongebouwen, dus woningen en appartementen samen, is op Grafiek 28 en in Tabel 12 de evolutie van het gemiddelde E-peil per aanvraagjaar en per provincie te zien. In alle provincies daalt het gemiddeld E-peil met 24 à 25 E-punten. In Antwerpen is een daling van 21 E-punten vast te stellen, maar doordat het gemiddelde E-peil voor aanvraagjaar 2006 al lager is (namelijk E85, zoals ook in Limburg), is het gemiddelde voor 2010 gelijkaardig aan de andere provincies, behalve dan in West-Vlaanderen. In West-Vlaanderen is het gemiddelde voor alle aanvraagjaren hoger dan in de andere provincies, maar over de jaren heen daalt het gemiddelde ook 25 E-punten. Het hoge startgemiddelde voor 2006 (E92) vindt wellicht oorsprong in het feit dat daar nog meer appartementsgebouwen zijn opgetrokken die van de keuze tussen E-peileis en de K-peileis in de overgangsperiode gebruik maakten en een hoger E-peil dan E100 behaalden. De cijfers geven aan dat in Limburg het meest energiezuinig wordt gebouwd. aanvraag jaar Antwerpen Limburg Oost- Vlaanderen Vlaams- Brabant West- Vlaanderen alle provincies Tabel 12 evolutie gemiddeld E-peil woongebouwen per aanvraagjaar, per provincie gemiddeld E-peil Antwerpen Limburg Oost-Vlaanderen Vlaams-Brabant West-Vlaanderen alle provincies aanvraagjaar Grafiek 28 - evolutie gemiddeld E-peil woongebouwen per aanvraagjaar, per provincie

EPB - Eerste cijfers & statistiek t.e.m. 2012

EPB - Eerste cijfers & statistiek t.e.m. 2012 Versie februari 2013 EPB - Eerste cijfers & statistiek t.e.m. 2012 EPB - Eerste cijfers & statistiek t.e.m. 2012 Inhoudstafel INHOUDSTAFEL... 1 1. PROCEDURES... 2 1.1 Aantal ingediende startverklaringen...

Nadere informatie

EPB-cijfers en statistieken

EPB-cijfers en statistieken 1 EPB-cijfers en statistieken voor EPB-aanvragen ingediend t/m eind 2014 Inhoudstafel INHOUDSTAFEL... 1 1. PROCEDURES... 2 1.1. Aantal ingediende startverklaringen... 2 1.2. Aantal ingediende EPB-aangiften...

Nadere informatie

10 jaar EPB in cijfers. Anneleen Haers 21 april 2016

10 jaar EPB in cijfers. Anneleen Haers 21 april 2016 10 jaar EPB in cijfers Anneleen Haers 21 april 2016 10 jaar EPB in cijfers De Vlaming bouwt nu dubbel zo energiezuinig als in 2006 1 op 5 bouwt nu al een BEN-woning 99% van de nieuwbouw voldoet aan het

Nadere informatie

Info-avond - 5 jaar EPB geplande wijzigingen toekomst

Info-avond - 5 jaar EPB geplande wijzigingen toekomst Info-avond - 5 jaar EPB geplande wijzigingen toekomst 15 juni 2011 VEA Jos Geijsels A. 5 jaar EPB in cijfers juni 2011 2 A. Geplande wijzigingen 1. Aantal EPB-aangiften; 2. Evolutie E-peil; 3. Evolutie

Nadere informatie

Het ABC van de energieprestatieregelgeving

Het ABC van de energieprestatieregelgeving Het ABC van de energieprestatieregelgeving De Vlaamse overheid streeft er naar dat alle gebouwen in Vlaanderen energiezuinig én comfortabel worden. Een van de middelen om dit te realiseren, is de energieprestatieregelgeving,

Nadere informatie

De Energieprestatiedatabank : Wat gebeurt er met uw gegevens?

De Energieprestatiedatabank : Wat gebeurt er met uw gegevens? VEA 1 De Energieprestatiedatabank : Wat gebeurt er met uw gegevens? inhoud 1 2 2.1 4 5 Wat gebeurt er met de vergunningsgegevens die de gemeente of RO naar het VEA stuurt? Handhaving door het VEA : steekproefsgewijze

Nadere informatie

Premieoverzicht EPB bouwaanvragen voor 01/01/2014

Premieoverzicht EPB bouwaanvragen voor 01/01/2014 Wim Beyaert NV Otegemstraat 235 B-8550 Zwevegem Tel. 056/75.54.52 e-mail info@beyaertprojects.be website www.beyaertprojects.be Premieoverzicht EPB bouwaanvragen voor 01/01/2014 Onderstaand kan je de verschillen

Nadere informatie

Premieoverzicht EPB bouwaanvragen voor 01/01/2014

Premieoverzicht EPB bouwaanvragen voor 01/01/2014 Wim Beyaert NV Otegemstraat 235 B-8550 Zwevegem Tel. 056/75.54.52 e-mail info@beyaertprojects.be website www.beyaertprojects.be Premieoverzicht EPB bouwaanvragen voor 01/01/2014 Onderstaand kan je de verschillen

Nadere informatie

Verplicht minimumaandeel hernieuwbare energie

Verplicht minimumaandeel hernieuwbare energie 1 Energieprestatieregelgeving - Verplicht minimumaandeel hernieuwbare energie Inhoudstafel INHOUDSTAFEL... 1 1. NIEUWE EPB-EIS: MINIMUMAANDEEL HERNIEUWBARE ENERGIE... 2 2. WANNEER VAN TOEPASSING?... 2

Nadere informatie

De BEN- woning : de woning van de toekomst. Energieconsulent Bouwunie & BVA arch. Luc Dedeyne

De BEN- woning : de woning van de toekomst. Energieconsulent Bouwunie & BVA arch. Luc Dedeyne De BEN- woning : de woning van de toekomst Energieconsulent Bouwunie & BVA arch. Luc Dedeyne Architect : Luc Dedeyne GSM 0473 551 568 luc.dedeyne@bouwunie.be 1 K45/E80 Nu bouwen met de eisen van de

Nadere informatie

5 jaar ervaring met EPB handhaving in Vlaanderen

5 jaar ervaring met EPB handhaving in Vlaanderen 5 jaar ervaring met EPB handhaving in Vlaanderen 29 september 211 Wina Roelens 1. EPB-eisen in Vlaanderen; 2. Handhavingskader; 3. Ervaringen; september 211 2 september 211 1 1. EPB-eisen in Vlaanderen

Nadere informatie

EPB-eisen voor ingrijpende energetische renovaties vanaf 2015

EPB-eisen voor ingrijpende energetische renovaties vanaf 2015 1 EPB-eisen voor ingrijpende energetische renovaties vanaf 2015 Inhoudstafel INHOUDSTAFEL... 1 INLEIDING... 2 1. INGRIJPENDE ENERGETISCHE RENOVATIE... 2 1.1 Definitie en eisen bij ingrijpende energetische

Nadere informatie

Wegwijzer EPB-eisen - voorbeelden

Wegwijzer EPB-eisen - voorbeelden - An.1 Wegwijzer EPB-eisen - voorbeelden Inhoudstafel 1. VOORBEELDEN MET ÉÉN AARD VAN HET WERK... 2 1.1 Uitbreiding van de woonruimte van een bestaande woning met een BV 800 m³ en zonder wooneenheden...

Nadere informatie

Energieprestatieregelgeving in Vlaanderen

Energieprestatieregelgeving in Vlaanderen Energieprestatieregelgeving in Vlaanderen Infoavond VCB - 8 oktober 2008 Katrien De Baets Ingenieur VEA Inhoud 1. Regelgevend kader in Vlaanderen 2. EPB-eisen & uitzonderingen 3. Procedures & verantwoordelijken

Nadere informatie

Nieuwe indeling van het gebouw

Nieuwe indeling van het gebouw 1 Inhoudstafel INHOUDSTAFEL... 1 VOORWOORD... 2 1. NIEUWE BEGRIPPEN VOOR DE INDELING VAN HET GEBOUW... 2 2. WIJZIGINGEN IN DE AARD VAN DE WERKEN... 2 2.1 Aard van de werkzaamheden in de EPB-software Vlaanderen

Nadere informatie

BEN-eisen in de EPB-software en de energieprestatiedatabank

BEN-eisen in de EPB-software en de energieprestatiedatabank 1 BEN-eisen in de EPB-software en de energieprestatiedatabank Inhoudstafel INHOUDSTAFEL... 1 VOORWOORD/INLEIDING... 2 1. BEN-EISEN... 2 2. BEN-EISEN IN DE EPB-SOFTWARE 3G... 2 3. BEN-EISEN IN DE FORMULIEREN...

Nadere informatie

Startverklaring. in het kader van de energieprestatie en het binnenklimaat van een gebouw

Startverklaring. in het kader van de energieprestatie en het binnenklimaat van een gebouw Vlaamse overheid Vlaams Energieagentschap E-mail: energie@vlaanderen.be Website: www.energiesparen.be Startverklaring in het kader van de energieprestatie en het binnenklimaat van een gebouw Genebroekstraat

Nadere informatie

Beschrijving van het onderzoek: doelstelling, methodologie en steekproefbeschrijving van het onderzoek. Wesley Ceulemans

Beschrijving van het onderzoek: doelstelling, methodologie en steekproefbeschrijving van het onderzoek. Wesley Ceulemans Enquête Energieprestatieregelgeving in de praktijk peilt naar de kennis, toepassing, mening en verandering op de werf ten gevolge van de energieprestatieregelgeving bij de Vlaamse bouwprofessionelen. De

Nadere informatie

Vlaamse Regering principieel akkoord met E70 vanaf 2012

Vlaamse Regering principieel akkoord met E70 vanaf 2012 1 Vlaamse Regering principieel akkoord met E70 vanaf 2012 Inhoudstafel INHOUDSTAFEL... 1 INLEIDING... 2 1. AANLEIDING TOT WIJZIGING VAN DE ENERGIEPRESTATIEREGELGEVING... 2 1.1 Revisie EPBD-richtlijn...

Nadere informatie

VERPLICHT AANDEEL HERNIEUWBARE ENERGIE Makkelijk met zonnepanelen

VERPLICHT AANDEEL HERNIEUWBARE ENERGIE Makkelijk met zonnepanelen VERPLICHT AANDEEL HERNIEUWBARE ENERGIE Makkelijk met zonnepanelen Jo Neyens, PV-Vlaanderen Intersolution conference 15-17 jan. 2014 1 Verplicht aandeel HE met PV Intersolution 2014 1 ODE Structuur platformen

Nadere informatie

BIJNA ENERGIENEUTRALE GEBOUWEN Welke Europese doelstellingen in Vlaanderen?

BIJNA ENERGIENEUTRALE GEBOUWEN Welke Europese doelstellingen in Vlaanderen? BIJNA ENERGIENEUTRALE GEBOUWEN Welke Europese doelstellingen in Vlaanderen? Maarten De Groote - Vlaams Energieagentschap Energiedag voor lokale besturen, 19 maart 2013, Gent Openbare gebouwen en EPB-vereisten

Nadere informatie

Energieprestatiecertificatie in het Vlaamse Gewest. Vlaams Energieagentschap

Energieprestatiecertificatie in het Vlaamse Gewest. Vlaams Energieagentschap Energieprestatiecertificatie in het Vlaamse Gewest Vlaams Energieagentschap Luc Peeters, administrateur-generaal Inhoud: 1. Inleiding & definitie 2. Nieuwbouw 3. Publieke gebouwen 5. Niet-residentiële

Nadere informatie

Basisschool Nazareth. EPB verslaggeving 20/11/2013

Basisschool Nazareth. EPB verslaggeving 20/11/2013 STUDIEBURO DE KLERCK N.V. Verwarming Sanitair Elektriciteit Liften Brandbeveiliging btw : 435.975.210 DE KLERCK ENGINEERING N.V. Studieburo Burgerlijke Bouwkunde Verwarming Sanitair Elektriciteit Oud-Strijderslaan

Nadere informatie

EPB-aangifte: hoofdformulier - Woning 1ste verdieping. EPB-aangifte. Aangifte van de energieprestatie en het binnenklimaat van een gebouw

EPB-aangifte: hoofdformulier - Woning 1ste verdieping. EPB-aangifte. Aangifte van de energieprestatie en het binnenklimaat van een gebouw EPB-aangifte: hoofdformulier - Woning 1ste verdieping VEA/EPB-A-01 Vlaamse overheid Vlaams Energieagentschap E-mail: energie@vlaanderen.be Website: www.energiesparen.be EPB-aangifte Aangifte van de energieprestatie

Nadere informatie

Veelgestelde vraag. Hoe omgaan met muren naar aanpalende percelen (gemene muren)? Inhoudstafel

Veelgestelde vraag. Hoe omgaan met muren naar aanpalende percelen (gemene muren)? Inhoudstafel 1 Veelgestelde vraag Hoe omgaan met muren naar aanpalende percelen (gemene muren)? Inhoudstafel INHOUDSTAFEL... 1 INLEIDING... 2 1. HISTORIEK... 2 2. AAN WELKE EPB-EISEN MOET EEN GEMENE MUUR TUSSEN AANPALENDE

Nadere informatie

Het ABC van EPB voor startende architecten. 17 september 2013 Sint-Niklaas

Het ABC van EPB voor startende architecten. 17 september 2013 Sint-Niklaas Het ABC van EPB voor startende architecten 17 september 2013 Sint-Niklaas Programma EPB -nu en in de toekomst arch. Benny Craenhals(energieconsulent NAV) -Een kort overzicht van de EPB-eisen van Vlaanderen

Nadere informatie

Naar een energetische en kostenoptimale nieuwbouw: inpassing van hernieuwbare energie in het gebouw

Naar een energetische en kostenoptimale nieuwbouw: inpassing van hernieuwbare energie in het gebouw Naar een energetische en kostenoptimale nieuwbouw: inpassing van hernieuwbare energie in het gebouw Inhoud Regelgeving: hernieuwbare energie Theoretische voorbeelden Denkpistes BEN of E60 Praktijk voorbeeld

Nadere informatie

over vermindering van onroerende voorheffing voor energiezuinige woningen waarvan de bouwaanvraag dateert van voor de EPB-regelgeving

over vermindering van onroerende voorheffing voor energiezuinige woningen waarvan de bouwaanvraag dateert van voor de EPB-regelgeving stuk ingediend op 593 (2009-2010) Nr. 1 28 juni 2010 (2009-2010) Verzoekschrift over vermindering van onroerende voorheffing voor energiezuinige woningen waarvan de bouwaanvraag dateert van voor de EPB-regelgeving

Nadere informatie

OP WEG NAAR 2020 Bijna-Energieneutrale gebouwen?

OP WEG NAAR 2020 Bijna-Energieneutrale gebouwen? OP WEG NAAR 00 Bijna-Energieneutrale gebouwen? Maarten De Groote Vlaams Energieagentschap 4 oktober 0 Brugge Inhoud Evolutie energieprestatie Vlaanderen Aanpassingen wetgeving EPB Aanpassingen wetgeving

Nadere informatie

EPB-aangifte: hoofdformulier - Woning. EPB-aangifte. Aangifte van de energieprestatie en het binnenklimaat van een gebouw

EPB-aangifte: hoofdformulier - Woning. EPB-aangifte. Aangifte van de energieprestatie en het binnenklimaat van een gebouw EPB-aangifte: hoofdformulier - Woning VEA/EPB-A-01 Vlaamse overheid Vlaams Energieagentschap E-mail: energie@vlaanderen.be Website: www.energiesparen.be EPB-aangifte Aangifte van de energieprestatie en

Nadere informatie

Wat gebeurt er als de EPB-aangifte niet of laattijdig wordt ingediend?

Wat gebeurt er als de EPB-aangifte niet of laattijdig wordt ingediend? 1 Wat gebeurt er als de EPB-aangifte niet of laattijdig wordt ingediend? Inhoudstafel INHOUDSTAFEL... 1 INLEIDING... 2 1. WIE IS VERANTWOORDELIJK VOOR HET INDIENEN VAN DE EPB-AANGIFTE?... 2 2. PROCEDURE

Nadere informatie

EPB-aangifte: hoofdformulier - Appartement 201. EPB-aangifte. Aangifte van de energieprestatie en het binnenklimaat van een gebouw

EPB-aangifte: hoofdformulier - Appartement 201. EPB-aangifte. Aangifte van de energieprestatie en het binnenklimaat van een gebouw EPB-aangifte: hoofdformulier - Appartement 201 VEA/EPB-A-01 Vlaamse overheid Vlaams Energieagentschap E-mail: energie@vlaanderen.be Website: www.energiesparen.be EPB-aangifte Aangifte van de energieprestatie

Nadere informatie

Nieuwe EPB-eisen, verplicht vanaf 2014 Winst voor u en voor het milieu door energiezuinig en gezond te bouwen!

Nieuwe EPB-eisen, verplicht vanaf 2014 Winst voor u en voor het milieu door energiezuinig en gezond te bouwen! Bron : MV² architecten cvba - Oostende Nieuwe EPB-eisen, verplicht vanaf 2014 Winst voor u en voor het milieu door energiezuinig en gezond te bouwen! Jaarlijks besparen door een lagere energiefactuur Een

Nadere informatie

HET ENERGIEPRESTATIE- CERTIFICAAT (EPC) IN DE PRAKTIJK

HET ENERGIEPRESTATIE- CERTIFICAAT (EPC) IN DE PRAKTIJK HET ENERGIEPRESTATIE- CERTIFICAAT (EPC) IN DE PRAKTIJK Ledenvergadering november 2008 Vastgoedalliantie Ir. Kurt Heyman, erkend energiedeskundige Inhoud presentatie EPC nov. 2008 Kort overzicht regelgeving

Nadere informatie

Renovatie in de bouw De zin en onzin van renovaties - bewustmaking Wat voorziet Vlaanderen op het gebied van EPB- methodiek & ERP2020

Renovatie in de bouw De zin en onzin van renovaties - bewustmaking Wat voorziet Vlaanderen op het gebied van EPB- methodiek & ERP2020 Renovatie in de bouw De zin en onzin van renovaties - bewustmaking Wat voorziet Vlaanderen op het gebied van EPB- methodiek & ERP2020 21/02/2013 Kamp C Energierenovatieprogramma 2020 Prioriteiten: dak/glas/verwarming/muur

Nadere informatie

EPB-aangifte: hoofdformulier - Kantoorgebouw. EPB-aangifte. Aangifte van de energieprestatie en het binnenklimaat van een gebouw

EPB-aangifte: hoofdformulier - Kantoorgebouw. EPB-aangifte. Aangifte van de energieprestatie en het binnenklimaat van een gebouw EPB-aangifte: hoofdformulier - Kantoorgebouw VEA/EPB-A-01 Vlaamse overheid Vlaams Energieagentschap E-mail: energie@vlaanderen.be Website: www.energiesparen.be EPB-aangifte Aangifte van de energieprestatie

Nadere informatie

De nieuwe energiepremies

De nieuwe energiepremies De nieuwe energiepremies PERSBERICHT 23/1/2012 VLAANDEREN VERNIEUWT PREMIEAANBOD De Vlaamse regering heeft op 1 januari nieuwe premies ingevoerd voor energiebesparende investeringen in woningen. Dankzij

Nadere informatie

Studie kost- en energie efficiënt (ver)bouwen. Auteur: Veronique Mattheeuws

Studie kost- en energie efficiënt (ver)bouwen. Auteur: Veronique Mattheeuws Studie kost- en energie efficiënt (ver)bouwen Auteur: Veronique Mattheeuws Onderzoek perceptie impact bouwschil op E-peil Online enquête uitgevoerd in januari 2016 Representatieve steekproef van 700 bouwers

Nadere informatie

19:00u Verwelkoming Voorzitter/Directie lokale CB. 19:20u Eandis/Infrax (Premies, Missie, Visie 2016)

19:00u Verwelkoming Voorzitter/Directie lokale CB. 19:20u Eandis/Infrax (Premies, Missie, Visie 2016) AGENDA 19:00u Verwelkoming Voorzitter/Directie lokale CB 19:10u Inleiding VCB energieconsulenten 19:20u Eandis/Infrax (Premies, Missie, Visie 2016) 19:50u WTCB (Verstrenging E-peil, STS en & TV s) 20:20u

Nadere informatie

mijnepb.be MijnEPB.be Broekstraat 6 9030 Mariakerke T 09 226 12 33 M 0497 53 84 10 info@mijnepb.be

mijnepb.be MijnEPB.be Broekstraat 6 9030 Mariakerke T 09 226 12 33 M 0497 53 84 10 info@mijnepb.be mijnepb.be MijnEPB.be Broekstraat 6 9030 Mariakerke T 09 226 12 33 M 0497 53 84 10 info@mijnepb.be Wat is mijnepb? Veiligheidscoördinatie Wij voeren de veiligheidscoördinatie uit voor mijnepb.be is een

Nadere informatie

EPB-aangifte: hoofdblad - Verbouwing pand. EPB-aangifte. Aangifte van de energieprestatie en het binnenklimaat van een gebouw

EPB-aangifte: hoofdblad - Verbouwing pand. EPB-aangifte. Aangifte van de energieprestatie en het binnenklimaat van een gebouw EPB-aangifte: hoofdblad - Verbouwing pand VEA/EPB-A-01 Vlaamse overheid Vlaams Energieagentschap E-mail: energie@vlaanderen.be Website: www.energiesparen.be EPB-aangifte Aangifte van de energieprestatie

Nadere informatie

De nieuwe Energieprestatieregelgeving (EPB) voor retailgebouwen vanaf 2016 Lore Stevens

De nieuwe Energieprestatieregelgeving (EPB) voor retailgebouwen vanaf 2016 Lore Stevens De nieuwe Energieprestatieregelgeving (EPB) voor retailgebouwen vanaf 2016 Lore Stevens Vlaams Energieagentschap Overzicht presentatie Inleiding Eisen vanaf 2016 Eisen vanaf 2017 Inleiding De Europese

Nadere informatie

Energieprestatie en binnenklimaat van gebouwen

Energieprestatie en binnenklimaat van gebouwen Energieprestatie en binnenklimaat van gebouwen EPB-Rapport Administratieve gegevens van het project Naam van het project Straat Gemeente Referentie kadaster Containers 3 stuks Mechelen 1-A-1 Nummer Postcode

Nadere informatie

Energiedata woningen bij het VEA 28 september 2015

Energiedata woningen bij het VEA 28 september 2015 Energiedata woningen bij het VEA 28 september 2015 INHOUD BRONNEN ENERGIEDATA HUISHOUDENS VEA AANTAL RESULTATEN VEA-ENQUETE HUISHOUDENS 2015 INTERFEDERALE SAMENWERKING ENERGIEDATA DOELEINDEN DATAVERZAMELING

Nadere informatie

BELGISCH STAATSBLAD MONITEUR BELGE N. 186 INHOUD SOMMAIRE. 414 pages/bladzijden

BELGISCH STAATSBLAD MONITEUR BELGE N. 186 INHOUD SOMMAIRE. 414 pages/bladzijden MONITEUR BELGE BELGISCH STAATSBLAD Publication conforme aux articles 472 à 478 de la loiprogramme du 24 décembre 2002 publiée au Moniteur belge du 31 décembre 2002. Le Moniteur belge peut être consulté

Nadere informatie

EPB in Vlaanderen en hoe te gebruiken als verkoopstool

EPB in Vlaanderen en hoe te gebruiken als verkoopstool EPB in Vlaanderen en hoe te gebruiken als verkoopstool Inleiding EPB Wat Waarom Wanneer De 7 Eisen van EPB Huidige normen Normen 2016 E Peil als verkoopstool technieken 2 1 Wat EPB Energie Prestatie voor

Nadere informatie

1.1 Aantal levend geborenen dat bij geboorte woont in het Vlaamse Gewest sinds 2001

1.1 Aantal levend geborenen dat bij geboorte woont in het Vlaamse Gewest sinds 2001 Bijlage bij het persbericht dd. 08/06/15: 1 Vrouwen krijgen hun kinderen in toenemende mate na hun dertigste verjaardag 1. Het geboortecijfer volgens Kind en Gezin 67 875 geboorten in 2014, daling van

Nadere informatie

EPB-software 3G nieuwe versie 7.0.1

EPB-software 3G nieuwe versie 7.0.1 1 EPB-software 3G nieuwe versie 7.0.1 Inhoudstafel INHOUDSTAFEL... 1 INLEIDING... 2 1. INSTALLATIE... 2 2. UITBREIDINGEN... 2 2.1 Wijzigingen aan de eisen vanaf 1 januari 2016... 2 2.2 STS-ventilatie...

Nadere informatie

Studiedag collectieve warmteproductie AANDACHTSPUNTEN EPB REGELGEVING COLLECTIEVE WARMTE. Floor.Apers@3E.eu

Studiedag collectieve warmteproductie AANDACHTSPUNTEN EPB REGELGEVING COLLECTIEVE WARMTE. Floor.Apers@3E.eu Studiedag collectieve warmteproductie AANDACHTSPUNTEN EPB REGELGEVING COLLECTIEVE WARMTE Floor.Apers@3E.eu 3E info@3e.eu www.3e.eu Aandachtspunten EPB regelgeving externe warmtelevering 3E intro 3E intro

Nadere informatie

De vrouwen hebben dan ook een grotere kans op werkloosheid (0,39) dan de mannen uit de onderzoekspopulatie (0,29).

De vrouwen hebben dan ook een grotere kans op werkloosheid (0,39) dan de mannen uit de onderzoekspopulatie (0,29). In het kader van het onderzoek kreeg de RVA de vraag om op basis van de door het VFSIPH opgestelde lijst van Rijksregisternummers na te gaan welke personen op 30 juni 1997 als werkloze ingeschreven waren.

Nadere informatie

525 De energiescore laat toe om de energiezuinigheid van woningen te vergelijken.

525 De energiescore laat toe om de energiezuinigheid van woningen te vergelijken. nummer postnummer Dorps 23 2830 gemeente Willebroek bestemming eengezinswoning type gesloten bebouwing bouwjaar 1918 softwareversie 1.5.2 berekende energiescore (kwh/m²jaar): 525 De energiescore laat toe

Nadere informatie

1216 De energiescore laat toe om de energiezuinigheid van woningen te vergelijken.

1216 De energiescore laat toe om de energiezuinigheid van woningen te vergelijken. nummer postnummer Lammekensknok 94 8770 gemeente Ingelmunster bestemming eengezinswoning type halfopen bebouwing bouwjaar - softwareversie 1.5.2 berekende energiescore (kwh/m²jaar): 1216 De energiescore

Nadere informatie

EPB-SOFTWARE BRUSSEL

EPB-SOFTWARE BRUSSEL EPB-SOFTWARE BRUSSEL INLEIDING De software EPB-software Brussel werd ontwikkeld in het raam van de ordonnantie van 7 juni 2007 van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest houdende de energieprestatie en het

Nadere informatie

BEN-NORM IN OVERHEIDSGEBOUWEN

BEN-NORM IN OVERHEIDSGEBOUWEN BEN-NORM IN OVERHEIDSGEBOUWEN Inleiding programma Achtergrond: EPB-eisen Wat is BEN? Actieplan in 5 domeinen Innovatie Integraal kwaliteitskader Communicatie Financiering Energiebeleid BEN-advies voor

Nadere informatie

Aangifteplichtige : WoninGent. Ligging : Louis Schuermansstraat 4, Sint-Amandsberg. App 2.4 Resultaat : K-peil : geen (*) E-peil : geen (*)

Aangifteplichtige : WoninGent. Ligging : Louis Schuermansstraat 4, Sint-Amandsberg. App 2.4 Resultaat : K-peil : geen (*) E-peil : geen (*) Aangifteplichtige : WoninGent Ligging : Louis Schuermansstraat 4, Sint-Amandsberg Woord vooraf : Dit verslag (startberekening) geeft alle materialen/installaties weer die noodzakelijk zijn voor het behalen

Nadere informatie

Verduidelijkingen bij de subtabel Maximale U-waarden en minimale R-waarden

Verduidelijkingen bij de subtabel Maximale U-waarden en minimale R-waarden Verduidelijkingen bij de subtabel Maximale U-waarden en minimale R-waarden (1) en (2) De maximale U-waarde voor het venster in zijn totaliteit de combinatie van glas, raamprofiel, afstandshouder en eventuele

Nadere informatie

664 De energiescore laat toe om de energiezuinigheid van woningen te vergelijken.

664 De energiescore laat toe om de energiezuinigheid van woningen te vergelijken. nummer postnummer Krekel 24 9052 gemeente Gent bestemming eengezinswoning type halfopen bebouwing bouwjaar - softwareversie 1.5.2 berekende energiescore (kwh/m²jaar): 664 De energiescore laat toe om de

Nadere informatie

Energie in het Grote Woononderzoek 2013 Hoe evolueert de energiekwaliteit van de Vlaamse woningen?

Energie in het Grote Woononderzoek 2013 Hoe evolueert de energiekwaliteit van de Vlaamse woningen? Energie in het Grote Woononderzoek 2013 Hoe evolueert de energiekwaliteit van de Vlaamse woningen? Griet Verbeeck & Wesley Ceulemans Universiteit Hasselt Studiedag De energiekwaliteit van het Vlaamse woningenpark,

Nadere informatie

ANALYSE VAN DE EPC DATABANK Resultaten tot en met 2012. Griet Verbeeck & Wesley Ceulemans

ANALYSE VAN DE EPC DATABANK Resultaten tot en met 2012. Griet Verbeeck & Wesley Ceulemans ANALYSE VAN DE EPC DATABANK Resultaten tot en met 2012 Griet Verbeeck & Wesley Ceulemans ANALYSE VAN DE EPC DATABANK Resultaten tot en met 2012 Griet Verbeeck & Wesley Ceulemans Promotor: Griet Verbeeck

Nadere informatie

energieprestatiecertificaat

energieprestatiecertificaat energieprestatiecertificaat bestaand gebouw met woonfunctie straat Stationsstraat nummer 8 bus 10 bestemming eengezinswoning type halfopen bebouwing bouwjaar - softwareversie 9.7.2 berekende energiescore

Nadere informatie

11. Maatregelenpakketten

11. Maatregelenpakketten 11. Maatregelenpakketten 11.1. Inleiding Een van de EPB-eisen, het maximale E-peil, is nog vrijwel onbekend. Het E-peil drukt de energieprestatie van een wooneenheid of andere eenheid van bestemming uit.

Nadere informatie

Premies 2011. Vlaams Energieagentschap

Premies 2011. Vlaams Energieagentschap Premies 2011 Vlaams Energieagentschap Fiscale voordelen 2011 Sinds 2010: heel duidelijk onderscheid tussen bestaande woningen (al 5 jaar in gebruik bij de start van de werken) en nieuwbouw. Bij bestaande

Nadere informatie

2. Zijn er scholen die voor hun isolatie werken met een derdebetalersysteem? Zo ja, hoeveel? En wat zijn daar de bevindingen?

2. Zijn er scholen die voor hun isolatie werken met een derdebetalersysteem? Zo ja, hoeveel? En wat zijn daar de bevindingen? SCHRIFTELIJKE VRAAG nr. 125 van MERCEDES VAN VOLCEM datum: 27 november 2014 aan HILDE CREVITS VICEMINISTER-PRESIDENT VAN DE VLAAMSE REGERING, VLAAMS MINISTER VAN ONDERWIJS Isolatie schoolgebouwen Investeringen

Nadere informatie

De bijna nul- energiewoning : de woning van de toekomst. Energieconsulent NAV-BVA arch. Luc Dedeyne

De bijna nul- energiewoning : de woning van de toekomst. Energieconsulent NAV-BVA arch. Luc Dedeyne De bijna nul- energiewoning : de woning van de toekomst Energieconsulent NAV-BVA arch. Luc Dedeyne Architect : Luc Dedeyne Architect : Kim Nuyttens GSM 0473 551 568 luc.dedeyne@benergie.be GSM 0473 524

Nadere informatie

Studieaanbod in de eerste graad A-stroom. Screening van de basisopties in de eerste graad van het voltijds secundair onderwijs

Studieaanbod in de eerste graad A-stroom. Screening van de basisopties in de eerste graad van het voltijds secundair onderwijs Studieaanbod in de eerste graad A-stroom Screening van de basisopties in de eerste graad van het voltijds secundair onderwijs juli 2015 Inhoud Inhoud... 2 1 Inleiding... 6 2 Situering... 7 3 Leerlingenaantallen

Nadere informatie

Stephan PLETTINCK IBGE responsable du Service «PEB»

Stephan PLETTINCK IBGE responsable du Service «PEB» Voor-ontwerp van de ordonnantie betreffende de energieprestatie en het binnenklimaat van de gebouwen (EPB) Omzetting van de Europese Richtlijn 2002/91/EG Stephan PLETTINCK IBGE responsable du Service «PEB»

Nadere informatie

EPB-eisen bij commerciële en industriële gebouwen

EPB-eisen bij commerciële en industriële gebouwen EPB-eisen bij commerciële en industriële gebouwen Marijke De Meulenaer Vlaams Energieagentschap 29/09/2014 06/10/2014 Huidige eisen nieuwbouw Toekomstige evoluties Eisen bij renovatie 2 Huidige eisen nieuwbouw

Nadere informatie

Startverklaring en EPB-aangifte

Startverklaring en EPB-aangifte versie mei 0 Startverklaring en -aangifte inhoud Inleiding.... Startverklaring Principe startverklaring S-bestand genereren.. -software Vlaanderen.. -software 3 gewesten -aangifte Principe -aangifte A-bestand

Nadere informatie

Ventilatiedocument : residentieel en niet-residentieel

Ventilatiedocument : residentieel en niet-residentieel 1 Ventilatiedocument : residentieel en niet-residentieel 1 Wat wordt in het kader van de energieprestatieregelgeving verstaan onder een verbouwing? In het kader van de energieprestatieregelgeving is een

Nadere informatie

Studieaanbod in de eerste graad B-stroom. Screening van de beroepenvelden in de eerste graad van het voltijds secundair onderwijs

Studieaanbod in de eerste graad B-stroom. Screening van de beroepenvelden in de eerste graad van het voltijds secundair onderwijs Studieaanbod in de eerste graad B-stroom Screening van de beroepenvelden in de eerste graad van het voltijds secundair onderwijs juli 2015 Inhoud Inhoud... 2 1 Inleiding... 4 2 Situering... 5 3 Leerlingenaantallen

Nadere informatie

Notarisbarometer Vastgoed - familie - vennootschappen

Notarisbarometer Vastgoed - familie - vennootschappen Verantwoordelijke uitgever: Erik Van Tricht, Koninklijke Federatie van het Belgisch Notariaat, Bergstraat, 30-34 - 1000 Brussel Notarisbarometer Vastgoed - familie - vennootschappen VASTGOEDACTIVITEIT

Nadere informatie

PERSBERICHT. Annemie Turtelboom Vlaams Viceminister-president Annemie Turtelboom Vlaams minister van Financiën, Begroting en Energie

PERSBERICHT. Annemie Turtelboom Vlaams Viceminister-president Annemie Turtelboom Vlaams minister van Financiën, Begroting en Energie PERSBERICHT Annemie Turtelboom Vlaams Viceminister-president Annemie Turtelboom Vlaams minister van Financiën, Begroting en Energie Brussel, 11/2/2016 Energiebesparende renovatie in Vlaanderen zet door

Nadere informatie

Het EnergiePrestatieCertificaat, een energierapport voor koop- en huurwoningen

Het EnergiePrestatieCertificaat, een energierapport voor koop- en huurwoningen Het EnergiePrestatieCertificaat, een energierapport voor koop- en huurwoningen Het EPC. Voor energiezuiniger wonen. Meer info: Vlaams Energieagentschap Koning Albert II-laan 20 bus 17-1000 Brussel E-mail:

Nadere informatie

Het EnergiePrestatieCertificaat, een energierapport voor koop- en huurwoningen

Het EnergiePrestatieCertificaat, een energierapport voor koop- en huurwoningen Het EnergiePrestatieCertificaat, een energierapport voor koop- en huurwoningen Verkopen of verhuren? Niet zonder EnergiePrestatieCertificaat! Gaat u straks een woning verkopen of verhuren? Vanaf 1 november

Nadere informatie

energieprestatiecertificaat

energieprestatiecertificaat energieprestatiecertificaat bestaand gebouw met woonfunctie straat Brugsesteenweg nummer 189 bus bestemming eengezinswoning type halfopen bebouwing bouwjaar 1945 softwareversie 9.9.0 berekende energiescore

Nadere informatie

Nieuwe versie 5.5.0 EPB-software 3G

Nieuwe versie 5.5.0 EPB-software 3G 1 Nieuwe versie 5.5.0 EPB-software 3G Inhoudstafel INHOUDSTAFEL... 1 INLEIDING... 2 1. INSTALLATIE... 2 2. UITBREIDINGEN... 2 3. WIJZIGINGEN IN DE EPB-SOFTWARE 3G VERSIE 5.5.0... 2 3.1 Aanpassing combilus

Nadere informatie

1. De Vlaamse Toezichtcommissie voor het elektronische bestuurlijke gegevensverkeer (hierna: "VTC");

1. De Vlaamse Toezichtcommissie voor het elektronische bestuurlijke gegevensverkeer (hierna: VTC); Vlaamse Toezichtcommissie voor het elektronische bestuurlijke gegevensverkeer Beraadslaging VTC nr. 35/2014 van 29 oktober 2014 Betreft: aanvraag tot uitbreiding voor het meedelen van bijkomende diploma

Nadere informatie

571 De energiescore laat toe om de energiezuinigheid van woningen te vergelijken.

571 De energiescore laat toe om de energiezuinigheid van woningen te vergelijken. nummer postnummer Haven 20 3560 gemeente Lummen bestemming eengezinswoning type open bebouwing bouwar - softwareversie 1.5.2 berekende energiescore (kwh/m²ar): 571 De energiescore laat toe om de heid van

Nadere informatie

VLAAMS BELEID Bijna-energieneutrale gebouwen. Maarten De Groote - Vlaams Energieagentschap De toekomst van de bouw, Kamp C, 20 maart 2014

VLAAMS BELEID Bijna-energieneutrale gebouwen. Maarten De Groote - Vlaams Energieagentschap De toekomst van de bouw, Kamp C, 20 maart 2014 VLAAMS BELEID Bijna-energieneutrale gebouwen Maarten De Groote - Vlaams Energieagentschap De toekomst van de bouw, Kamp C, 20 maart 2014 Vlaamse energieprestatieregelgeving sinds 2006 Nieuwbouw moet gezond

Nadere informatie

Hernieuwbaar energie-aandeel in Vlaamse nieuwbouwprojecten Ontdek de zonnestroomoplossingen van SMA

Hernieuwbaar energie-aandeel in Vlaamse nieuwbouwprojecten Ontdek de zonnestroomoplossingen van SMA Hernieuwbaar energie-aandeel in Vlaamse nieuwbouwprojecten Ontdek de zonnestroomoplossingen van SMA Verplicht aandeel hernieuwbare energie in nieuwbouw Vanaf 1 januari 2014 moet elke nieuwe woning, kantoor

Nadere informatie

Het EnergiePrestatieCertificaat, een energierapport voor koop- en huurwoningen

Het EnergiePrestatieCertificaat, een energierapport voor koop- en huurwoningen Het EnergiePrestatieCertificaat, een energierapport voor koop- en huurwoningen Verkopen of verhuren? Niet zonder EnergiePrestatieCertificaat! Gaat u straks een woning verkopen of verhuren? Vanaf 1 november

Nadere informatie

Energiezorg. Een zorg voor de toekomst. Wettelijke en aanvullende dienstverlening voor het Brussels Hoofdstedelijk Gewest

Energiezorg. Een zorg voor de toekomst. Wettelijke en aanvullende dienstverlening voor het Brussels Hoofdstedelijk Gewest WG Energiezorg. Een zorg voor de toekomst Wettelijke en aanvullende dienstverlening voor het Brussels Hoofdstedelijk Gewest Naar een rationeel energiebeleid De klimaatsverandering zet ons aan om maatregelen

Nadere informatie

Vergelijking rijwoning nieuwbouw

Vergelijking rijwoning nieuwbouw Vergelijking rijwoning nieuwbouw Your climate. Our energy. gelijkvloers verdieping 1 Kenmerken voorbeeldwoning: K-peil K39 (Max K45) K35 (Max K35) Bewoonbaar oppervlak 107 m 2 107 m 2 Totaal warmteverlies

Nadere informatie

460 De energiescore laat toe om de energiezuinigheid van woningen te vergelijken.

460 De energiescore laat toe om de energiezuinigheid van woningen te vergelijken. nummer postnummer Berg 6 9170 gemeente Sint-Gillis-Waas bestemming eengezinswoning type gesloten bebouwing bouwjaar 1945 softwareversie 1.5.2 berekende energiescore (kwh/m²jaar): 460 De energiescore laat

Nadere informatie

TITEL V THERMISCHE ISOLATIE VAN GEBOUWEN

TITEL V THERMISCHE ISOLATIE VAN GEBOUWEN GEWESTELIJKE STEDENBOUWKUNDIGE VERORDENING Besluit van de Regering van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest van 2 november 2006 TITEL V THERMISCHE ISOLATIE VAN GEBOUWEN ALGEMENE INLEIDING KENMERKEN VAN DE

Nadere informatie

Wetenschappelijk en Technisch Centrum voor het Bouwbedrijf

Wetenschappelijk en Technisch Centrum voor het Bouwbedrijf Tabel 1 Te respecteren thermische in het Waalse Gewest voor nieuwbouw ( 1 ). Warmteisolatie Energieprestatie max. K35 max. E w 80 max. E spec 130 kwh/m² Beperking van het risico op oververhitting Kantoor

Nadere informatie

466 De energiescore laat toe om de energiezuinigheid van appartementen te vergelijken.

466 De energiescore laat toe om de energiezuinigheid van appartementen te vergelijken. nummer postnummer Mechelse 15 bus 1 1840 gemeente Londerzeel bestemming appartement type - bouwjaar - softwareversie 1.5.2 berekende energiescore (kwh/m²jaar): 466 De energiescore laat toe om de heid van

Nadere informatie

Tabel 2.1 Overzicht van de situatie op de arbeidsmarkt van de onderzochte personen op 30/06/97. Deelpopulatie 1996

Tabel 2.1 Overzicht van de situatie op de arbeidsmarkt van de onderzochte personen op 30/06/97. Deelpopulatie 1996 Dit deel van het onderzoek omvat alle personen tussen de 18 en 55 jaar oud (leeftijdsgrenzen inbegrepen) op 30 juni 1997, wiens dossier van het Vlaams Fonds voor de Sociale Integratie van Personen met

Nadere informatie

NIEUW ENERGIEPRESTATIEDECREET - STAND VAN ZAKEN goedgekeurd door het VVSG-directiecomité op 27.03.2006 (doc.nr. 2006/81) Het energieprestatiedecreet (7 mei 2004) voert een energieprestatiecertificaat in

Nadere informatie

Strategie en bijzonderheden op het vlak van energie in het Vlaamse Gewest. Milieuvriendelijk investeren brengt u geld op

Strategie en bijzonderheden op het vlak van energie in het Vlaamse Gewest. Milieuvriendelijk investeren brengt u geld op Strategie en bijzonderheden op het vlak van energie in het Vlaamse Gewest Milieuvriendelijk investeren brengt u geld op Jan Vereecke Vlaams Energieagentschap Energiecongres 2007 Assises de l énergie -

Nadere informatie

Vergelijking vrijstaande woning nieuwbouw

Vergelijking vrijstaande woning nieuwbouw Vergelijking vrijstaande woning nieuwbouw Your climate. Our energy. gelijkvloers verdieping. 1 Kenmerken voorbeeldwoning: K-peil K41 (Max K45) K35 (Max K35) Bewoonbaar oppervlak 202 m 2 202 m 2 Totaal

Nadere informatie

energieprestatiecertificaat

energieprestatiecertificaat energieprestatiecertificaat bestaand gebouw met woonfunctie straat Westdijk nummer 47 bus bestemming eengezinswoning type gesloten bebouwing bouwjaar 1954 softwareversie 9.11.0 berekende energiescore (kwh/m²jaar):

Nadere informatie

Nieuwe Energiepremies 2007. «Om onze energierekening te verlichten en het klimaat te beschermen!»

Nieuwe Energiepremies 2007. «Om onze energierekening te verlichten en het klimaat te beschermen!» PERSCONFERENTIE 17 JANUARI 2007 Evelyne Huytebroeck Brusselse Minister van Leefmilieu en Energie Nieuwe Energiepremies 2007 «Om onze energierekening te verlichten en het klimaat te beschermen!» 1 Context

Nadere informatie

energieprestatiecertificaat

energieprestatiecertificaat energieprestatiecertificaat straat Karperstraat nummer 118 bus bestemming collectief woongebouw type gesloten bebouwing bouwjaar 1958 softwareversie 9.7.0 berekende energiescore (kwh/m²jaar): 407 De energiescore

Nadere informatie

energieprestatiecertificaat

energieprestatiecertificaat energieprestatiecertificaat bestaand gebouw met woonfunctie straat Burgemeester Callewaertlaan nummer 83 bus bestemming eengezinswoning type halfopen bebouwing bouwjaar 1937 softwareversie 9.7.1 berekende

Nadere informatie

Wat brengt de toekomst? Nieuwe EPB-eisen voor woningrenovaties vanaf 2015

Wat brengt de toekomst? Nieuwe EPB-eisen voor woningrenovaties vanaf 2015 Wat brengt de toekomst? Nieuwe EPB-eisen voor woningrenovaties vanaf 2015 EPB-regelgeving alsmaar strenger 2012 2014 2015 2016 2018 2020 2021 * E-peil E70 E60 E60 E50 E40 E35 E30 K-peil K40 K40 K40 K40

Nadere informatie

energieprestatiecertificaat

energieprestatiecertificaat energieprestatiecertificaat bestaand gebouw met woonfunctie straat Voldersstraat nummer 10 bus bestemming eengezinswoning type halfopen bebouwing bouwjaar - softwareversie 9.7.1 berekende energiescore

Nadere informatie

Notarisbarometer Vastgoed - familie - vennootschappen

Notarisbarometer Vastgoed - familie - vennootschappen Notarisbarometer Vastgoed - familie - vennootschappen Oktober - december 2014 n 20 T/1 5 jaar www.notaris.be VASTGOEDACTIVITEIT IN BELGIË 99,2 99,8 101 102,1 102,6 106,4 106,8 101,7 102,8 94,1 94,9 98,9

Nadere informatie