Film en tv in transitie

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Film en tv in transitie"

Transcriptie

1 Film en tv in transitie De remediatie van eigenschappen van het internet door televisie. Vak: Film en Televisie in transitie Docent: Nanna Verhoeff Linda van Ballegooij Datum: 16 april 2012

2 Inhoudsopgave The author... 3 Summary... 3 Inleiding... 4 Analyse tweede scherm bij NIEUWSUUR Conclusie Literatuur Bronnen Bijlage

3 The author Linda van Ballegooij is a student at the University of Utrecht. She has recently obtained her bachelor diploma in Theatre-, Film- and Televionstudies. During her study Theatre-, Film- and Televionstudies Linda had run a training period at the Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid, where she fulfilled the functions researcher and editor. At the moment she studies the Master Film- and Televionstudies, also at the University of Utrecht. Summary Today, television is undergoing a transition from a passive medium to an interactive medium. The medium borrows properties from the internet to refashion itself. This borrowing could also be named remediation. In this paper should a casestudy of NIEUWSUUR make clear how the medium television remediate aspects of the internet to refashion itself. I want to argue that this especially take place at the part of hypermediacy, but also immediacy will play a role in this process. 3

4 Inleiding What is still a broadcast, passive, linear, entertainment viewing experience for millions of people around the world, television is now becoming an on-demand, participatory, non-linear, infotainment, advertising targeted, broadband, two-way communications platform. For the first time, possibly, TV can become something a viewer can control and use for information and communications, possibly even their own creativity someday, not just as a passive delivery vehicle for programming from the networks. 1 Dit citaat illustreert de verandering die televisie op dit moment doormaakt: het medium verandert van een passief medium naar een (inter)actief medium. Door de komst van digitale technologieën, zoals het internet, is het voor televisie noodzakelijk niet achter te blijven in hun mogelijkheden. 2 Tegenwoordig bestaan er al een aantal vormen van televisie die een aantal eigenschappen van het medium internet hebben overgenomen. Dit kan als een vorm van remediatie gezien worden volgens Bolter en Grusin. Bolter en Grusin spreken over remediatie wanneer een nieuw medium eigenschappen van een ouder of een ander hedendaags medium overneemt. 3 Dit kan op twee manieren. Enerzijds kan het medium dat doen door middel van transparent immediacy, waarbij de digitale media zichzelf onzichtbaar willen laten, zodat de gebruiker niet bewust is dat hij/zij geconfronteerd wordt met een medium, maar in een onmiddellijke relatie staat met de inhoud van dat medium. 4 Deze naïeve kijk van immediacy is de uiting van een historisch verlangen en het is een noodzakelijk deel van de dubbele logica van remediatie. 5 De andere noodzakelijke helft van remediatie is hypermediacy. Hypermedialiteit is het duidelijkst herkenbaar in bijvoorbeeld de heterogene, visuele venster -stijl van internetsites of van een computer interface in het algemeen. 6 Het heterogene van hypermedialiteit heeft te maken met het combineren van meerdere onderdelen van andere media in één medium, zoals beelden, geluid, animaties, tekst en filmpjes. 7 Hypermedialiteit heeft niet als doel om bijvoorbeeld de computer interface te 1 Tracy Swedlow, Interactive Enhanced Television: A Historical and Critical Perspective. (2000) Interactive Pioneers. Geraadpleegd op , 2 David Bolter en Richard Grusin, Remediation: Understanding New Media. (Cambridge: MIT Press, 2000), 5. 3 Bolter en Grusin, Bolter en Grusin, Bolter en Grusin, Bolter en Grusin, Bolter en Grusin, 32. 4

5 verbergen, maar wil juist het proces en de performance van het medium sterk benadrukken. 8 Er zijn verschillende manieren waarop digitale media hun voorgangers remediëren. 9 Deze zullen later aan bod komen. Belangrijk is dat immediacy en hypermediacy tegenstrijdige logica lijken, maar dat ze altijd tegelijkertijd voorkomen in een proces van remediatie. Ze zijn zelfs wederzijds afhankelijk van elkaar zijn. Immediacy is afhankelijk van hypermediacy en andersom. 10 Ik wil in dit artikel betogen dat (interactieve) televisie tegenwoordig kenmerken van het internet remedieert en dat de remediatie vooral op het gebied van hypermedialiteit lijkt plaats te vinden, maar dat dit tegelijkertijd ook zorgt voor immediacy. Immediacy wil ik vervolgens koppelen aan het concept liveness. Dit wil ik onderbouwen door middel van een casestudy waarin het tweede scherm centraal staat. Tegenwoordig kan de ervaring van het televisie kijken namelijk verrijkt worden met andere apparaten dan de traditionele tv met afstandbediening. Deze andere apparaten kunnen gebruikt worden voor het afspelen van multimedia content of voor interactie met de inhoud van het tvprogramma. Een voorbeeld van zo n apparaat is het tweede scherm, wat een smartphone, tablet of laptop/pc kan zijn. 11 Door de komst van het tweede scherm bij televisieprogramma s, zullen verschillende vensters en verschillende soorten media tegelijkertijd voor een hypermediale ervaring zorgen. Op het eerste gezicht een overduidelijk voorbeeld van hypermediacy, maar zoals al eerder gesteld speelt ook immediacy een rol. Bovenstaande stelling zal ondersteund worden door middel van een analyse van het programma NIEUWSUUR, die sinds kort gebruik maakt van het tweede scherm Bolter en Grusin, Bolter en Grusin, Bolter en Grusin, Pablo Cesar, Dick C.A. Bulterman, en A.J. Jansen, Usages of the Secondary Screen in an Interactive Television Environment: Control, Enrich, Share, and Transfer Television Content. Lecture Notes in Computer Science, 2008, Luke van Velthoven, "Nieuwsuur introduceert tweede scherm." Bright, 16 maart Geraadpleegd op 12 april 2012, 5

6 Analyse tweede scherm bij NIEUWSUUR. NIEUWSUUR is een nieuwsprogramma op televisie, waarin nieuws, sport en achtergronden, zonder onderbreking door reclame of promo s één geheel vormen. 13 NIEUWSUUR is van maandag tot en met zaterdag te zien tussen en uur op Nederland 2. Elke uitzending bestaat uit een nieuwsoverzicht, een blok met achtergronden van het nieuws en een overzicht van het actuele sportnieuws. Aan het eind van het programma is er nog een overzicht te zien van het belangrijkste nieuws van de dag en tenslotte zal een voorspelling gedaan worden over het weer. 14 NIEUWSUUR introduceerde een paar weken terug het tweede scherm en is daarmee het eerste nieuwsprogramma op de Nederlandse televisie die hier gebruik van maakt. Het tweede scherm is live tijdens de uitzending te bekijken via een tablet, laptop of computer. Het biedt onder andere extra achtergrondinformatie over nieuwsonderwerpen die in de uitzending aan bod komen. 15 De uitzending van 12 april 2012 begint met een nieuwsoverzicht van het belangrijkste nieuws van de dag. Op het tweede scherm verschijnt tevens een nieuwsoverzicht waar een aantal hoofdonderwerpen uit het nieuwsoverzicht op televisie verder zijn uitgewerkt. Je kunt bijvoorbeeld verder klikken naar de nieuwsberichten over deze onderwerpen. 16 Vervolgens volgt er na ongeveer tien minuten een blok waarin dieper over een aantal nieuwsonderwerpen wordt ingegaan. Het eerste onderwerp gaat over de bankencrisis. Volgens commisie-de Wit is Wouter Bos de hoofdverantwoordelijke voor de bankencrisis. Op het tweede scherm zie je het balkje live verplaatsen van het nieuwsoverzicht naar de juiste tab waar meer achtergrondinformatie te zien is over Wouter Bos en commissie-de Wit. Over dit onderwerp is er veel meer achtergrondinformatie te vinden, vergeleken met het eerste onderdeel van het programma (het nieuwsoverzicht). De gebruiker van het tweede scherm kan zich inlezen in het onderwerp door de inleiding te lezen en kan vervolgens (door naar rechts te bladeren) kiezen uit verschillende vensters die elk op een specifiek deelonderwerp ingaan. 17 Wanneer het volgende nieuwsonderwerp aan bod komt, verschuift het balkje met live naar het volgende tabje met meer informatie over dat bepaalde onderwerp. In dit geval is dat het proces over de decembermoorden. Je kunt meer lezen over het onderwerp, maar je kunt hier ook filmpjes zien over de stille 13 NOS, NTR, "Over Nieuwsuur." Nieuwsuur, Geraadpleegd op 11 april Ibidem. 15 NOS, NTR. "Nieuwsuur en het tweede scherm." Nieuwsuur, 6 april Geraadpleegd op 12 april 2012, en Luke van Velthoven, "Nieuwsuur introduceert tweede scherm." Bright, 16 maart Geraadpleegd op 12 april 2012, 16 Zie bijlage, foto Zie bijlage, foto 2 en 3. 6

7 tocht in Paramaribo vanwege het aannemen van de amnestiewet of een filmpje over de demonstratie in Amsterdam. Daarnaast is er ook een link naar de oproepen op Facebook van twee slachtoffers van de decembermoorden. 18 Hetzelfde geldt voor de volgende onderwerpen die aan bod komen in deze uitzending. Steeds als er een nieuw onderwerp aan bod komt in het tv-programma verschuift het balkje live op het tweede scherm naar een tab met meer achtergrondinformatie en filmpjes over dat bepaalde onderwerp. Volgens Harry van Vliet is dit een vorm van enhanced television, één van de drie concepten die hij beschrijft als nieuwe diensten en gebruiken van de televisie door de komst van digitale technologieën. Deze vorm van televisie verrijkt de reguliere tvprogramma s met extra informatie en extra opties. 21 Naast het feit dat er meer informatie gezocht kan worden op het tweede scherm is een ander belangrijk aspect de Twitterstream, die links in beeld te zien is. De stream update uit zichzelf zodra er nieuwe berichten worden getwitterd met #NIEUWSUUR. Doordat er voor de gebruiker van het tweede scherm al automatisch een Twitterstream wordt getoond, kunnen zij makkelijk op andere berichten reageren, waardoor er interactie kan ontstaan tussen verschillende kijkers van het programma NIEUWSUUR. 22 Dit is een vorm van interactieve televisie, die Harry van Vliet in zijn tekst Where Television and Internet Meet beschrijft. Interactieve televisie houdt volgens hem in dat er een wederzijdse interactie plaatsvindt. In dit geval is er interactie mogelijk tussen verschillende kijkers. 23 Een ander voorbeeld van een televisieformat waar het interactiegehalte wat hoger ligt, is het voorbeeld van participatie bij een televisiequiz, bijvoorbeeld de nationale IQ test. 24 Of een tv-serie waarin het narratief beïnvloed kan worden door de kijker. Een voorbeeld is de Finse interactieve musical comedy serie ACCIDENTAL LOVERS. 25 Om nu terug te komen op remediatie van het medium televisie met als voorbeeld het tvprogramma NIEUWSUUR. Remediatie kan op vele manieren plaatsvinden. Bolter en Grusin 18 Zie bijlage, foto 4, 5 en Zie bijlage voor de rest van de analyse van het tweede scherm, foto 7 tot en met foto NOS, NTR. Nieuwsuur. Uitzending 12 april Harry van Vliet, Where Television and Internet meet: New experiences for rich media, NOS, NTR. Nieuwsuur. Uitzending 12 april Van Vliet, K. Luyten, K. Thys, S. Huypens en K. Coninx, Telebuddies on the move: social-stitching to enhance the networked gaming experience. NetGames 2006, Marian F. Ursu et. al, Conceiving ShapeShifting TV: A Computational Language for Truly-Interactive TV. EuroITV Vol (2007):

8 beschrijven vier vormen. Bij de eerste vorm van remediatie wordt het oude medium in het nieuwe medium gerepresenteerd en benadrukt zonder kritiek of ironie. Er is in dit geval sprake van een overname van het oude medium door het nieuwe (digitale) medium, die in dit geval streeft naar transparantie, zodat de kijker in dezelfde relatie staat tot de inhoud als wanneer ze tegenover het originele medium zouden staan. De tweede vorm van remediatie, wil het verschil benadrukken tussen het oude en nieuwe medium. In dit geval wordt het nieuwe medium gezien als een verbetering, hoewel de nieuwe vorm toch nog trouw wil blijven aan het karakter van het oude medium. Het nieuwe medium wil zichzelf niet helemaal onzichtbaar laten. Het digitale medium kan ook agressiever remediëren. Het nieuwe medium probeert dan het oude medium of media te hervormen. De windowed style van de computer of het internet begunstigd deze vorm van remediatie. 26 De laatste vorm van remediatie probeert het oude medium in zijn geheel te absorberen, zodat de verschillen tussen de twee beperkt zijn. Het oude medium kan niet helemaal uitgewist worden; het nieuwe medium is afhankelijk van het oude. Een voorbeeld is dat websites de monitor functie lenen van televisie. 27 Allereerst is het belangrijk om op te merken dat televisie in dit geval niet een ouder medium remedieert, maar dat televisie (als ouder medium dan internet) eigenschappen van een nieuwer medium het internet remedieert om zichzelf te hervormen. Bolter en Grusin beschrijven dit fenomeen als volgt: In the first instance, we may think of something like a historical progression, of newer media remediating older ones and in particular of digital media remediating their predecessors. But ours is a genealogy of affiliations, not a linear history, and in this genealogy, older media can also remediate newer ones. Television can and does refashion itself to resemble the World Wide Web. 28 In dit geval zorgt het tweede scherm als onderdeel van de tv-ervaring bij NIEUWSUUR voor een nieuwe media-ervaring door eigenschappen van televisie te combineren met die van het internet. 29 Een aantal eigenschappen die televisie in dit geval van het internet 26 Bolter en Grusin, Bolter en Grusin, Bolter en Grusin, Dit fenomeen kan ook opgevat worden als convergentie zoals Jenkins in zijn boek Convergence Culture: Where Old and New Media Collide aanhaalt. Convergentie houdt volgens Jenkins in dat oude en nieuwe media samenkomen. Het is een technologisch proces die verschillende mediafuncties samenbrengt binnen één medium. Henry Jenkins, Convergence Culture: Where Old and New Media Collide. (New York, Londen: New York University Press, 2006). 8

9 overneemt, zijn: interactiviteit, hypertextualiteit en hypermedialiteit. Het medium televisie probeert op deze manier zichzelf te hervormen tot een beter en nieuwer medium. De eigenschap hypermedialiteit zal eerst besproken worden, later zal ingegaan worden op de andere twee eigenschappen die over worden genomen door televisie. De remediatie lijkt namelijk vooral plaats te vinden op een manier waarbij hypermediacy een grote rol speelt. De vele vensters als onderdeel van de tv-ervaring het tv-scherm en de vensters op het tweede scherm zorgen voor een ervaring van hypermedialiteit. Meerdere mediavormen worden samengebracht: allereerst is er het tv-scherm dat het tvprogramma aan de kijker aanbiedt, daarnaast is er het tweede scherm die verschillende vensters heeft met bijvoorbeeld teksten en achtergrondinformatie, maar ook zijn er filmpjes en foto s te zien die meer informatie bieden over een bepaald nieuwsonderwerp. Tenslotte is er nog een venster te raadplegen met berichten van Twitter. 30 De derde vorm van remediatie lijkt hierbij het best van toepassing. In dit geval hervormt televisie zichzelf door eigenschappen van het internet over te nemen en niet andersom (televisie hervormt niet het medium internet). Doordat televisie het internet remedieert, ontstaat vanzelf al een vorm van hypermedialiteit, omdat internet deze vorm van presentatie al in zich heeft; het is dé eigenschap van het internet: the practice of hypermediacy is most evident in the heterogeneous windowed style of World Wide Web pages. 31 Tweede scherm van NIEUWSUUR als voorbeeld voor hypermedialiteit. 30 Zie afbeelding hieronder of de bijlage voor voorbeelden. 31 Bolter en Grusin, 31. 9

10 Anderzijds lijkt ook de tweede vorm van toepassing, waarbij verbetering van het nieuwe medium centraal staat. Het tweede scherm als onderdeel van de nieuwe tvervaring moet als een verbetering van de reguliere tv-ervaring gezien worden. Zoals al eerder gesteld werd, neemt televisie eigenschappen van het internet over om niet achter te blijven in de ontwikkelingen op het gebied van de digitalisering om voor het publiek aantrekkelijk te blijven. Doordat de kenmerken van het internet duidelijk zichtbaar blijven in de nieuwe tv-ervaring die gecreëerd wordt, blijft het nieuwe medium trouw aan het karakter van het overgenomen medium (in dit geval internet). Hoewel hier vooral remediatie lijkt plaats te vinden door middel van hypermediacy, wordt er toch altijd gestreefd naar immediacy stellen Bolter en Grusin. 32 Het volgende citaat laat zien hoe de logica hypermediacy van remediatie probeert het gevoel van realiteit en daarmee immediacy te bereiken: Digital hypermedia seek the real by multiplying mediation so as to create a feeling of fullness, a satiety of experience, which can be taken as reality. 33 De ervaring die hypermedialiteit met zich meebrengt, moet zorgen voor een gevoel van immediacy. Immediacy is in het geval van televisie het bereiken van het gevoel van liveness: It is television s peculiar form of presentness its implicit claim to be live that founds the impression of immediacy 34 In het geval van NIEUWSUUR moet het idee van extra informatie over nieuwsfeiten, die alleen op dat moment worden aangeboden (na de uitzending is het tweede scherm niet meer terug te zien) en de berichten die via Twitter tijdens de uitzending gestuurd worden, waar de kijker tevens zelf onderdeel van kan uitmaken, als een verzadiging van ervaringen worden ervaren, waardoor het gevoel van het hier en nu liveness bereikt wordt. Dus door middel van de hypermedialiteit van de televisie en het tweede scherm moet een gevoel van liveness en daarmee immediacy worden bereikt. Ytreberg stelt zelfs dat door de combinatie van televisie met digitale platformen waarop participatie mogelijk is een extended liveness kan ontstaan: As for liveness, participation works to extend it by inviting participants to experience a stronger sense of immediacy and a more extensive sense of continuity with the unfolding of live transmission Bolter en Grusin, Bolter en Grusin, Bolter en Grusin, Espen Ytreberg, Extended liveness and eventfulness in multi-platform reality formats. New Media Society 11.4 (2009): ,

11 Uit deze analyse kan dus geconcludeerd worden dat remediatie van televisie vooral aspecten van hypermedialiteit met zich meebrengt, maar dat deze hypermediale ervaring er vervolgens juist voor moet zorgen dat een gevoel van immediacy en daarmee liveness bereikt wordt. Door de combinatie van digitale platformen met televisie (NIEUWSUUR met het tweede scherm bijvoorbeeld) kan de ervaring van liveness zelfs nog in een versterkte vorm ervaren worden, stelt Ytreberg. Nu duidelijk is hoe de remediatie van het medium televisie precies plaatsvindt door eigenschappen van het internet over te nemen, wil ik verder ingaan op de specifieke eigenschappen die het tweede scherm en daarmee een nieuwe vorm van televisie van het internet overneemt. Hypermedialiteit als eigenschap van het internet is hierboven al uitvoerig besproken, dus hier zal verder niet op in worden gegaan. Andere eigenschappen die de nieuwe tv-ervaring overneemt van het internet zijn met name: interactiviteit en hypertextualiteit. 36 Interactiviteit kan gekoppeld worden aan de Twitterstream en de mogelijkheid om met anderen te twitteren over het programma NIEUWSUUR. Daarnaast heeft interactiviteit als eigenschap dat de kijker een gebruiker wordt. 37 In dit geval is de kijker van het programma NIEUWSUUR die gebruik maakt van het tweede scherm niet enkel een kijker, maar ook een actieve gebruiker door zelf extra achtergrondinformatie tot zich te nemen en kan meepraten op Twitter. Hypertextualiteit is een kenmerk van nieuwe media, zo ook het internet, dat als eigenschap heeft gelinkt te zijn aan weer andere teksten. 38 Op deze manier ontstaat een vorm van non-lineaire vertelling. 39 Hypertextualiteit kan gekoppeld worden aan de nieuwsberichten op het tweede scherm waarop geklikt kan worden en waardoor de kijker verder doorgestuurd wordt naar bijvoorbeeld nieuwspagina s waar meer te lezen is over bepaalde onderwerpen die in NIEUWSUUR aan bod komen Martin Lister, et. al., New Media: A Critical Introduction. (Oxon: Routledge, 2009), Lister, Lister, Lister, Zie bijvoorbeeld de bijlage, foto 12 en

12 Conclusie Om de hierboven beschreven transitie van televisie in een breder kader te plaatsen, kun je stellen dat deze vorm van transitie gezien kan worden als een vooruitgang als een open proces. De transitie kan dan gezien worden als een open ontwikkeling waarbij steeds weer nieuwe mediale vormen ontstaan. 41 Dit concept kent twee varianten die nauw met elkaar verbonden zijn: Enerzijds het idee van een voortdurende vernieuwing van de veelvoudige mediale vormen, waarbij de telkens meest geavanceerde de plaats inneemt van de dan achterhaalde. En anderzijds het idee van een Aufhebung van de oudere vormen in de nieuwe. 42 Bij de eerste variant neemt het nieuwe medium de plaats in van het oude medium. Bij de tweede variant gaan de oude media niet helemaal ten onder, maar worden ze in een veranderde vorm onderdeel van het nieuwe medium. Een voorbeeld die door Kessler wordt gegeven is de digitale vorm van cinema. In dit licht kan de transitie van televisie gezien worden als een vooruitgang als een open proces met als vorm de Aufhebung van de oudere vorm in de nieuwe. Televisie vernieuwt zijn ervaring van de traditionele ervaring van televisie door er nieuwe eigenschappen aan toe te voegen. Het oude medium televisie verdwijnt hierbij niet helemaal, omdat veel eigenschappen van het traditionele medium blijven bestaan. In de toekomst zal televisie zich steeds blijven vernieuwen, wanneer er weer nieuwe mogelijkheden mogelijk zijn. Op deze manier blijft het medium aantrekkelijk bij de kijker. De ontwikkeling van televisie om de kijker tevreden te houden, kan volgens Williams gezien worden als de social shaping of technology. 43 Hiermee bedoelt hij dat nieuwe technologieën worden gevormd door de maatschappij en niet andersom: nieuwe media zullen ontstaan vanuit een noodzaak of behoefte van de mens. 44 De identiteit van televisie verandert dus voortdurend: de identiteit van het medium is fluïde en vervormbaar door elk nieuw element dat het hele medialandschap reconfigureert. 45 Op dit moment verandert de identiteit van televisie van een passief naar een (inter)actief medium, waarbij de kijker veel meer zelf kan doen. Casetti stelt 41 Frank Kessler, Het idee van vooruitgang in de mediageschiedschrijving. (Utrecht: Universiteit Utrecht, 2002), Kessler, Lister, Raymond Williams, Television. (Londen, New York: Routledge, 2003), Kessler,

13 het volgende: Attendance has ceded the field to performance. 46 Volgens Casetti breiden vormen van doing zich uit: sensory doing breidt zich uit doordat zintuigen meer gebruikt kunnen worden. Eerst kon er alleen gekeken worden naar de tv, nu kan men zelfs de tvervaring ervaren door zelf bezig te zijn met extra opties op het tweede scherm. Door de hypermediale ervaring wordt het gevoel (van liveness) ook intenser beleefd. Casetti noemt dit emotional doing. Technological doing houdt in dat de kijker zelf bezig is met apparaten die door de kijker geactiveerd moeten worden. Televisie moest natuurlijk altijd al bediend worden, maar tegenwoordig is er sprake van veel meer technological doing dan eerst; men kan nu tijdens het tv kijken ook het second screen bedienen en kan daar kiezen wat hij/zij wel en niet wil zien. Een voorbeeld is de extra achtergrondinformatie die de kijker kan verkrijgen via het tweede scherm van NIEUWSUUR. Nieuwe vormen van doing bij televisie zijn: Relational doing, waarbij er groepen geconstrueerd worden via sociale media, zoals Twitter. Expressive doing houdt in dat men zelf berichten over het programma post op Twitter. Op deze manier uiten kijkers zichzelf en kunnen zij makkelijk hun mening geven over bepaalde onderwerpen. 47 Een voorbeeld is de Twitterstream die in het tweede scherm van NIEUWSUUR is geïntegreerd waar kijkers over de verschillende nieuwsonderwerpen hun mening kunnen geven en waar zij ook een groep kunnen vormen door op anderen te reageren. Al met al zorgt de nieuwe vorm van televisie, waarbij het tweede scherm is geïntegreerd, voor nieuwe ervaringen voor de kijker en misschien kan deze verandering ook wel gezien worden als een verandering in het dispositief van het medium televisie. 48 Meer onderzoek op dit gebied zal dit moeten laten blijken. Één ding is zeker: Het proces van remediatie van het medium televisie zal zich blijven herhalen; het is een open proces. 46 Francesco Casetti, Back to the Motherland: The Film Theatre in the Postmedia Age, Screen 52.1 (2011): 1-12, Casetti, Kessler,

14 Literatuur Bolter, D. en Richard Grusin. Remediation: Understanding New Media. Cambridge: MIT Press, Casetti, Francesco. Back to the Motherland: The Film Theatre in the Postmedia Age, Screen 52.1 (2011): Cesar, Pablo, Dick C.A. Bulterman, en A. Jansen. "Usages of the Secondary Screen in an Interactive Television Environment: Control, Enrich, Share, and Transfer Television Content." Lecture Notes in Computer Science, Jenkins, Henry. Convergence Culture: Where Old and New Media Collide. New York, Londen: New York University Press, Kessler, Frank. Het idee van vooruitgang in de mediageschiedschrijving. Utrecht: Universiteit Utrecht, Lister, Martin. et al., New Media: A Critical Introduction. Oxon: Routledge, Luyten, K., K. Thys, S. Huypens en K. Coninx. Telebuddies on the move: socialstitching to enhance the networked gaming experience. NetGames Swedlow, Tracy. "Interactive Enhanced Television: A Historical and Critical Perspective." (2000) Interactive Pioneers. Geraadpleegd op 19 maart 2012, pioneers.org/itvtoday3.html. Ursu, M.F., et. al. Conceiving shapeshifting TV: A computational language for trulyinteractive TV. EuroITV Vol (2007): Van Vliet, H. Where Television and Internet meet: New experiences for rich media, Williams, Raymond. Television. Londen, New York: Routledge, Ytreberg, Espen. Extended liveness and eventfulness in multi-platform reality formats. New Media Society 11.4 (2009): Bronnen NOS, NTR. Nieuwsuur. Uitzending 12 april NOS, NTR. "Nieuwsuur en het tweede scherm." Nieuwsuur, 6 april Geraadpleegd op 12 april 2012, NOS, NTR, "Over Nieuwsuur." Nieuwsuur, Geraadpleegd op 11 april Van Velthoven, Luke. "Nieuwsuur introduceert tweede scherm." Bright, 16 maart Geraadpleegd op 12 april 2012, 14

15 Bijlage 1. Tab nieuwsoverzicht op tweede scherm: over een aantal hoofdonderwerpen uit het nieuwsoverzicht is meer informatie te vinden op het tweede scherm. 2. Tab nieuwsachtergrond. Wouter Bos reageert op commissie- De Wit. Over dit onderwerp is veel meer informatie te vinden dan in het nieuwsoverzicht. Op dit onderwerp wordt in het programma op tv al dieper ingegaan en op het tweede scherm wordt er een heel overzicht gegeven van gebeurtenissen rondom dit onderwerp. Allereerst wordt er een inleiding gegeven over het onderwerp. Vervolgens kun je verder bladeren naar verdiepingsonderwerpen als De 6 ingrepen, conclusies, enzovoorts. 15

16 3. Tab met verdieping over het onderwerp Wouter Bos reageert op commissie-de Wit. 4. Tab met verdieping over het onderwerp Proces Decembermoorden: hoe verder? Eerst wordt een inleiding op het onderwerp gegeven, vervolgens kun je zelf verder bladeren in andere tabs voor meer informatie over het onderwerp. 16

17 5. Een van de tabs waarnaar je verder kan bladeren, is de decembermoorden. Hier krijg je overzicht van gebeurtenissen rondom de decembermoorden die al uit 1982 stamt. 6. Daarnaast zijn er ook filmpjes te zien die met dit onderwerp te maken hebben. Je kunt bijvoorbeeld naar het nieuwsbericht Suriname neemt amnestiewet aan. Andere filmpjes die je kunt bekijken zijn: Stille tocht in Paramaribo tegen omstreden amnestiewet en Demonstratie in Amsterdam tegen amnestiewet Suriname. Ook kun je oproepen op Facebook zien van slachtoffers Janine en Yasser. 17

18 7. Het volgende onderwerp in de tv-uitzending gaat over de scholen van Amarantis die gered lijken te zijn. Op het tweede scherm is wederom meer informatie te vinden over dit onderwerp. Hier zie je de tab waarnaar het rode balkje met live springt, wanneer de presentator in het tv-programma dit onderwerp introduceert. Vervolgen kan er verder worden gebladerd naar meer informatie. Zie foto Verdiepende informatie over Scholen Amarantis lijken gered. Meer informatie over de problemen rondom de scholen van Amarantis. 18

19 9. Het volgende onderwerp in de uitzending gaat over de onderhandelingen in het Catshuis over de nieuwe bezuinigingen. Wederom springt het balkje live naar de juiste tab op het tweede scherm. In de uitzending zullen van die week zullen elke dag andere dossiers onder de loep worden genomen. Deze uitzending gaat het over de bezuinigingen op Defensie. Meer informatie is te lezen op het tweede scherm. 10. Een van de deelonderwerpen op het tweede scherm gaat over de eerdere bezuinigingen op Defensie. 19

20 11. Ook wordt er verder ingegaan op de begrotingsregels van Geïnteresseerden kunnen zich verdiepen in deze regels. 12. In het laatste onderdeel van de uitzending gaat men nog in op het actuele sportnieuws. Een overzicht van nieuwsberichten is dan te zien op het tweede scherm. In dit geval wordt er gelinkt naar de webpagina van het NOS-nieuws om meer te lezen over de onderwerpen. Zie foto

21 13. Een voorbeeld van een nieuwspagina waar vanuit het tweede scherm naar gelinkt wordt. 21

Programma Open dag zaterdag 28 februari 2015 Program Open Day Saturday 28 February 2015

Programma Open dag zaterdag 28 februari 2015 Program Open Day Saturday 28 February 2015 Programma Open dag zaterdag 28 februari 2015 Program Open Day Saturday 28 February 2015 Tijd 09.15 09.45 Je bent op de Open dag, wat nu? Personal welcome international visitors 10.00 10.45 Je bent op de

Nadere informatie

Revision Questions (Dutch)

Revision Questions (Dutch) Revision Questions (Dutch) Lees pagina s 1-44 van New Media: A Critical Introduction (2008). Maak bij het lezen de onderstaande vragen. Print je antwoorden uit en lever deze in bij de Vergeet niet je naam

Nadere informatie

Programma Open dag zaterdag 28 februari 2015 Program Open Day Saturday 28 February 2015

Programma Open dag zaterdag 28 februari 2015 Program Open Day Saturday 28 February 2015 Programma Open dag zaterdag 28 februari 2015 Program Open Day Saturday 28 February 2015 Tijd 09.15 09.45 Je bent op de Open dag, wat nu? Personal welcome international visitors 10.00 10.45 Je bent op de

Nadere informatie

Moving Pictures: second screen en schermvoorkeur

Moving Pictures: second screen en schermvoorkeur Moving Pictures: second screen en schermvoorkeur Televisiekijken is een sociale activiteit.. Uit het kijkonderzoek blijkt dat heel vaak samen met het eigen gezin en gasten naar de televisie wordt gekeken.

Nadere informatie

TV en video consumptie in het jaar 2020

TV en video consumptie in het jaar 2020 TV en video consumptie in het jaar 2020 Liesbeth Nekkers Hilversum, 27 november 2015 1 De toekomst voorspellen Onderzoek Tetlock (University of Pennsylvania) Super forecasters: Open-mindness: how well

Nadere informatie

Logopedie en apps. Apps binnen de logopedische therapie bij kinderen. Kennis in Bedrijf 27 november 2014. Ilse Hoeben

Logopedie en apps. Apps binnen de logopedische therapie bij kinderen. Kennis in Bedrijf 27 november 2014. Ilse Hoeben Logopedie en apps Apps binnen de logopedische therapie bij kinderen Kennis in Bedrijf 27 november 2014 Ilse Hoeben MSc en Logopedist Docent opleiding logopedie Technologie 27 november 2014 2 Invloed digitale

Nadere informatie

Het beheren van mijn Tungsten Network Portal account NL 1 Manage my Tungsten Network Portal account EN 14

Het beheren van mijn Tungsten Network Portal account NL 1 Manage my Tungsten Network Portal account EN 14 QUICK GUIDE C Het beheren van mijn Tungsten Network Portal account NL 1 Manage my Tungsten Network Portal account EN 14 Version 0.9 (June 2014) Per May 2014 OB10 has changed its name to Tungsten Network

Nadere informatie

TV+: Impact van nieuwe technologie op TV gedrag

TV+: Impact van nieuwe technologie op TV gedrag TV+: Impact van nieuwe technologie op TV gedrag Op verzoek van SPOT heeft het Technology Media Telecoms team (TMT) van Deloitte in samenwerking met Intomart GfK een rapport geschreven over de Nederlandse

Nadere informatie

1. In welk deel van de wereld ligt Nederland? 2. Wat betekent Nederland?

1. In welk deel van de wereld ligt Nederland? 2. Wat betekent Nederland? First part of the Inburgering examination - the KNS-test Of course, the questions in this exam you will hear in Dutch and you have to answer in Dutch. Solutions and English version on last page 1. In welk

Nadere informatie

Ius Commune Training Programme 2015-2016 Amsterdam Masterclass 16 June 2016

Ius Commune Training Programme 2015-2016 Amsterdam Masterclass 16 June 2016 www.iuscommune.eu Dear Ius Commune PhD researchers, You are kindly invited to attend the Ius Commune Amsterdam Masterclass for PhD researchers, which will take place on Thursday 16 June 2016. During this

Nadere informatie

Understanding and being understood begins with speaking Dutch

Understanding and being understood begins with speaking Dutch Understanding and being understood begins with speaking Dutch Begrijpen en begrepen worden begint met het spreken van de Nederlandse taal The Dutch language links us all Wat leest u in deze folder? 1.

Nadere informatie

Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur

Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur M. Zander MSc. Eerste begeleider: Tweede begeleider: dr. W. Waterink drs. J. Eshuis Oktober 2014 Faculteit Psychologie en Onderwijswetenschappen

Nadere informatie

S e v e n P h o t o s f o r O A S E. K r i j n d e K o n i n g

S e v e n P h o t o s f o r O A S E. K r i j n d e K o n i n g S e v e n P h o t o s f o r O A S E K r i j n d e K o n i n g Even with the most fundamental of truths, we can have big questions. And especially truths that at first sight are concrete, tangible and proven

Nadere informatie

Social Media zijn Highly. Erik Hekman Mechelen, Mei 2010. Accessible Media

Social Media zijn Highly. Erik Hekman Mechelen, Mei 2010. Accessible Media Social Media zijn Highly Erik Hekman Mechelen, Mei 2010 Accessible Media KERN VAN DEZE SESSIE Hoe bereik je gebruikersgroepen doormiddel van social media? wat zijn de eigenschappen / mogelijkheden? hoe

Nadere informatie

een kopie van je paspoort, een kopie van je diploma voortgezet onderwijs (hoogst genoten opleiding), twee pasfoto s, naam op de achterkant

een kopie van je paspoort, een kopie van je diploma voortgezet onderwijs (hoogst genoten opleiding), twee pasfoto s, naam op de achterkant Vragenlijst in te vullen en op te sturen voor de meeloopochtend, KABK afdeling fotografie Questionnaire to be filled in and send in before the introduction morning, KABK department of Photography Stuur

Nadere informatie

Profile visitors NRC Q

Profile visitors NRC Q NRC Media presents About NRC Q A unique concept Business news platform for ambitious people on the go Short, sharp articles with professional infographics Daily newsletter at 5.30am News updates via WhatsApp

Nadere informatie

2nd, 3th en Xth Screen

2nd, 3th en Xth Screen MIE 2012 2nd, 3th en Xth Screen Verzorgd door Bas de Vos directeur SKO Paul van Niekerk directeur Media Intomart GfK Moving Pictures: NL 2011 Presentatie voor MIE Bas de Vos Directeur SKO MIE 2012 De kijkcijfers

Nadere informatie

Print & Tablets A healthy future together. Nancy Detrixhe, Research Manager

Print & Tablets A healthy future together. Nancy Detrixhe, Research Manager Print & Tablets A healthy future together. Nancy Detrixhe, Research Manager Tijdschriften lezen. Totale consumptie van magazine content stijgt. Since I began reading magazines in electronic form,

Nadere informatie

1 Debriefing NOS op 3 MediaLAB Project

1 Debriefing NOS op 3 MediaLAB Project 1 Debriefing NOS op 3 MediaLAB Project Beschrijving van de organisatie Volgens de website van de NOSop3 (nos.nl 2011) doet NOSop3 24 uur per dag, 7 dagen per week, as it happens verslag van het laatste

Nadere informatie

Dutch survival kit. Vragen hoe het gaat en reactie Asking how it s going and reaction. Met elkaar kennismaken Getting to know each other

Dutch survival kit. Vragen hoe het gaat en reactie Asking how it s going and reaction. Met elkaar kennismaken Getting to know each other Dutch survival kit This Dutch survival kit contains phrases that can be helpful when living and working in the Netherlands. There is an overview of useful sentences and phrases in Dutch with an English

Nadere informatie

Vodafone Thuis TV App

Vodafone Thuis TV App Vodafone Thuis TV App Gebruikershandleiding Vodafone Thuis TV App Inhoudsopgave 1. Ondersteuning 3 2. Installeren van de TV App 4 3. Verbind de Thuis TV App met je Interactieve Box 4 4. Het gebruik van

Nadere informatie

blur Aukje Fleur Janssen & Roos Gomperts Volvo Design Challange

blur Aukje Fleur Janssen & Roos Gomperts Volvo Design Challange blur Aukje Fleur Janssen & Roos Gomperts Volvo Design Challange blur (NL for English see bellow) Aukje Fleur Janssen & Roos Gomperts Volvo Design Challenge Voor Volvo Design Challenge bundelden we onze

Nadere informatie

Innovaties in de chronische ziekenzorg 3e voorbeeld van zorginnovatie. Dr. J.J.W. (Hanneke) Molema, Prof. Dr. H.J.M.

Innovaties in de chronische ziekenzorg 3e voorbeeld van zorginnovatie. Dr. J.J.W. (Hanneke) Molema, Prof. Dr. H.J.M. Innovaties in de chronische ziekenzorg 3e voorbeeld van zorginnovatie Dr. J.J.W. (Hanneke) Molema, Prof. Dr. H.J.M. (Bert) Vrijhoef Take home messages: Voor toekomstbestendige chronische zorg zijn innovaties

Nadere informatie

De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim

De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim The Relationship between Work Pressure, Mobbing at Work, Health Complaints and Absenteeism Agnes van der Schuur Eerste begeleider:

Nadere informatie

Comics FILE 4 COMICS BK 2

Comics FILE 4 COMICS BK 2 Comics FILE 4 COMICS BK 2 The funny characters in comic books or animation films can put smiles on people s faces all over the world. Wouldn t it be great to create your own funny character that will give

Nadere informatie

Probeer nu GRATIS. Start met het uitzenden van uw Narrowcasting boodschap

Probeer nu GRATIS. Start met het uitzenden van uw Narrowcasting boodschap Probeer nu GRATIS Start met het uitzenden van uw Narrowcasting boodschap Opensignage eenvoudig uw doelgroep informeren Zoekt u een eenvoudige manier om uw doelgroep te informeren via een beeldschermennetwerk?

Nadere informatie

MarianSpier. Manager Content & Communicatie International coördinator SBC Afstudeerbegeleider

MarianSpier. Manager Content & Communicatie International coördinator SBC Afstudeerbegeleider MarianSpier Manager Content & Communicatie International coördinator SBC Afstudeerbegeleider Studie Communicatie en designmanagement Didactiek, pedagogiek Organisatiepsychologie Werk Communicatie adviseur

Nadere informatie

GfK Twitter TV ratings

GfK Twitter TV ratings GfK Twitter TV ratings Paul van Niekerk GfK 31 maart 2015 1 Agenda 1 2 3 GfK Audience Measurement Trends in kijken en keuze voor TV-content GfK Twitter TV ratings 2 GfK Audience Measurement 3 Video optie

Nadere informatie

Danica Jiernes Madrid, 17 years

Danica Jiernes Madrid, 17 years Danica Jiernes Madrid, 17 years City of Malabon University (CMU) Bachelor of Secondary Education Major in Mathematics Mother s Occupation: Housewife (huisvrouw) Welder (lasser) I choose mathematics as

Nadere informatie

Congres Social Media, Stichting Corporate Communicatie

Congres Social Media, Stichting Corporate Communicatie Dexia & social media Frank Van ssche, Head of Brand & Project Office, Communicatie Gent, 28/04/2011 Congres Social Media, Stichting Corporate Communicatie Quotes Social media isn't (just) about the media,

Nadere informatie

Expertise seminar SURFfederatie and Identity Management

Expertise seminar SURFfederatie and Identity Management Expertise seminar SURFfederatie and Identity Management Project : GigaPort3 Project Year : 2010 Project Manager : Albert Hankel Author(s) : Eefje van der Harst Completion Date : 24-06-2010 Version : 1.0

Nadere informatie

EU keurt nieuw Programma veiliger internet goed: 55 miljoen euro om het internet veiliger te maken voor kinderen

EU keurt nieuw Programma veiliger internet goed: 55 miljoen euro om het internet veiliger te maken voor kinderen IP/8/899 Brussel, 9 december 8 EU keurt nieuw Programma veiliger internet goed: miljoen euro om het internet veiliger te maken voor kinderen Vanaf januari 9 zal de EU een nieuw programma voor een veiliger

Nadere informatie

Arjan Marsman 6 jaar Webplace4u. Voorstellen

Arjan Marsman 6 jaar Webplace4u. Voorstellen Welkom Arjan Marsman 6 jaar Webplace4u Voorstellen Social Media Feiten Facebook Waar gaan we het over hebben Social Media Feiten 10,7 uur per week kijkt een Nederlander TV (65+ uitgezonderd). 19,5

Nadere informatie

Sekseverschillen in Huilfrequentie en Psychosociale Problemen. bij Schoolgaande Kinderen van 6 tot 10 jaar

Sekseverschillen in Huilfrequentie en Psychosociale Problemen. bij Schoolgaande Kinderen van 6 tot 10 jaar Sekseverschillen in Huilfrequentie en Psychosociale Problemen bij Schoolgaande Kinderen van 6 tot 10 jaar Gender Differences in Crying Frequency and Psychosocial Problems in Schoolgoing Children aged 6

Nadere informatie

Stichting NIOC en de NIOC kennisbank

Stichting NIOC en de NIOC kennisbank Stichting NIOC Stichting NIOC en de NIOC kennisbank Stichting NIOC (www.nioc.nl) stelt zich conform zijn statuten tot doel: het realiseren van congressen over informatica onderwijs en voorts al hetgeen

Nadere informatie

Social Media zijn Highly Accessible Media. Erik Hekman Hogeschool Utrecht Crossmedialab.nl

Social Media zijn Highly Accessible Media. Erik Hekman Hogeschool Utrecht Crossmedialab.nl Social Media zijn Highly Accessible Media Erik Hekman Hogeschool Utrecht Crossmedialab.nl Users are shifting from just consuming information published by professional editors to contributing blog posts

Nadere informatie

Hoe met Windows 8 te verbinden met NDI Remote Office (NDIRO) How to connect With Windows 8 to NDI Remote Office (NDIRO

Hoe met Windows 8 te verbinden met NDI Remote Office (NDIRO) How to connect With Windows 8 to NDI Remote Office (NDIRO Handleiding/Manual Hoe met Windows 8 te verbinden met NDI Remote Office (NDIRO) How to connect With Windows 8 to NDI Remote Office (NDIRO Inhoudsopgave / Table of Contents 1 Verbinden met het gebruik van

Nadere informatie

PILOT OMGEVINGSVISIE MASTERCLASS PARTICIPATIE Clara Overes & Gerard Jan Hellinga 8 april 2015.

PILOT OMGEVINGSVISIE MASTERCLASS PARTICIPATIE Clara Overes & Gerard Jan Hellinga 8 april 2015. PILOT OMGEVINGSVISIE MASTERCLASS PARTICIPATIE Clara Overes & Gerard Jan Hellinga 8 april 2015. Community Planning ISMaatwerk & HzA stedebouw&landschap ISMaatwerk; Clara Overes, participatie en communicatie

Nadere informatie

Script. Good health starts with good food. That s true for people as much as it is for animals.

Script. Good health starts with good food. That s true for people as much as it is for animals. Script Good health starts with good food. That s true for people as much as it is for animals. Livestock and fish health influence human health, since animal protein is an indispensable part of our food

Nadere informatie

1.2 = = (PUBLIC) IMAGE? WELK IMAGE? PETS D1590 IMAGE KIP-EI: MAGIC CYCLE DISCUSSIE CLUBS

1.2 = = (PUBLIC) IMAGE? WELK IMAGE? PETS D1590 IMAGE KIP-EI: MAGIC CYCLE DISCUSSIE CLUBS WELK IMAGE? PETS D1590 (PUBLIC) IMAGE? Frank van der Meijden (RC Son, D1550) District Foundation Committtee Chair 2013-16 Public Image Coordinator Zone 13A&C, 18B 2011-14 Gouverneur D1550 2010-11 PETS

Nadere informatie

HANDLEIDING GRATIS STREAM BOX

HANDLEIDING GRATIS STREAM BOX HANDLEIDING GRATIS STREAM BOX 1 Inhoud Algemene informatie... 3 1. Eerste Gebruik... 3 2. Stream box koppelen aan uw Wifi-netwerk 7 3. Streambox verbinden met internetkabel... 8 4. Schermverhouding aanpassen...

Nadere informatie

PRODUCT PRESENTATIE / Q1 2016 VOOR INTERACTIEVE TALKSHOWS. 7 CAST TV

PRODUCT PRESENTATIE / Q1 2016 VOOR INTERACTIEVE TALKSHOWS. 7 CAST TV PRODUCT PRESENTATIE / Q1 2016 VOOR INTERACTIEVE TALKSHOWS. 7 CAST TV 7 CAST TV DE KIJKER. DE BELANGRIJKSTE ROL BINNEN EEN WEBINAR. UITGANGSPUNT BIJ 7 CAST TV IS DE TV ERVARING. DE VIDEO STAAT CENTRAAL.

Nadere informatie

Firewall van de Speedtouch 789wl volledig uitschakelen?

Firewall van de Speedtouch 789wl volledig uitschakelen? Firewall van de Speedtouch 789wl volledig uitschakelen? De firewall van de Speedtouch 789 (wl) kan niet volledig uitgeschakeld worden via de Web interface: De firewall blijft namelijk op stateful staan

Nadere informatie

Bijlage 2: Informatie met betrekking tot goede praktijkvoorbeelden in Londen, het Verenigd Koninkrijk en Queensland

Bijlage 2: Informatie met betrekking tot goede praktijkvoorbeelden in Londen, het Verenigd Koninkrijk en Queensland Bijlage 2: Informatie met betrekking tot goede praktijkvoorbeelden in Londen, het Verenigd Koninkrijk en Queensland 1. Londen In Londen kunnen gebruikers van een scootmobiel contact opnemen met een dienst

Nadere informatie

Ontwerp rapport Digitaal Instellingsplan Hogeschool van Amsterdam

Ontwerp rapport Digitaal Instellingsplan Hogeschool van Amsterdam Ontwerp rapport Digitaal Instellingsplan Hogeschool van Amsterdam Team Fristeractief: Annet Heitman Jasper Mijdam Charlotte Cozijn Puck Holshuijsen Marieke Zeegers 17 november 2010 Digitaal instellinsplan,

Nadere informatie

Omslag ontwerp. Aanleverinstructies. Welke informatie hebben wij nodig? Let op:

Omslag ontwerp. Aanleverinstructies. Welke informatie hebben wij nodig? Let op: Aanleverinstructies Omslag ontwerp Op basis van uw wensen kunt u een geschikte ontwerper kiezen. Op de volgende pagina s van dit document vindt u info en een klein portfolio van de ontwerpers. 1. StudioLIN

Nadere informatie

Settings for the C100BRS4 MAC Address Spoofing with cable Internet.

Settings for the C100BRS4 MAC Address Spoofing with cable Internet. Settings for the C100BRS4 MAC Address Spoofing with cable Internet. General: Please use the latest firmware for the router. The firmware is available on http://www.conceptronic.net! Use Firmware version

Nadere informatie

Omslag ontwerp. Aanleverinstructies. Let op: Welke informatie hebben wij nodig?

Omslag ontwerp. Aanleverinstructies. Let op: Welke informatie hebben wij nodig? Aanleverinstructies Omslag ontwerp Op basis van uw wensen kunt u een geschikte ontwerper kiezen. Op de volgende pagina s van dit document vindt u info en een klein portfolio van de ontwerpers. 1. StudioLIN

Nadere informatie

ICARUS Illumina E653BK on Windows 8 (upgraded) how to install USB drivers

ICARUS Illumina E653BK on Windows 8 (upgraded) how to install USB drivers ICARUS Illumina E653BK on Windows 8 (upgraded) how to install USB drivers English Instructions Windows 8 out-of-the-box supports the ICARUS Illumina (E653) e-reader. However, when users upgrade their Windows

Nadere informatie

Mediawijsheid. Informatiekaart 08. leren vernieuwen

Mediawijsheid. Informatiekaart 08. leren vernieuwen Informatiekaart 08 leren vernieuwen Mediawijsheid Mediawijsheid is actueel in het onderwijs. Kinderen worden geconfronteerd met steeds meer verschillende media; naast de krant en de televisie worden kinderen

Nadere informatie

Mondeling tentamen Havo - ERK niveau B1 / B1 +

Mondeling tentamen Havo - ERK niveau B1 / B1 + Mondeling tentamen Havo - ERK niveau B / B + Het mondeling voor Engels Havo duurt 5 minuten en bestaat uit een gesprek met je docent waarin de volgende onderdelen aan de orde komen: *Je moet een stukje

Nadere informatie

Taco Schallenberg Acorel

Taco Schallenberg Acorel Taco Schallenberg Acorel Inhoudsopgave Introductie Kies een Platform Get to Know the Jargon Strategie Bedrijfsproces Concurrenten User Experience Marketing Over Acorel Introductie THE JARGON THE JARGON

Nadere informatie

0503 FIRST LANGUAGE DUTCH

0503 FIRST LANGUAGE DUTCH UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education MARK SCHEME for the May/June 2012 question paper for the guidance of teachers 0503 FIRST LANGUAGE

Nadere informatie

Onderwijs- en examenregeling van de masteropleiding

Onderwijs- en examenregeling van de masteropleiding vrije Universiteit amsterdam Faculteit der Exacte Wetenschappen Onderwijs- en examenregeling van de masteropleiding Computer Science Deel B Preambule In dit document wordt een A en een B gedeelte onderscheiden.

Nadere informatie

Les 01 uitleg bij de presentatie: Welkom in 'Design research & use context' Deel 1 van de Foundation Course in Interaction Design v2.0 2011.10.

Les 01 uitleg bij de presentatie: Welkom in 'Design research & use context' Deel 1 van de Foundation Course in Interaction Design v2.0 2011.10. Les 01 uitleg bij de presentatie: Welkom in 'Design research & use context' Deel 1 van de Foundation Course in Interaction Design v2.0 2011.10.31 James M. Boekbinder Skype: jboekbinder3641 E-mail: james.boekbinder@gmail.com

Nadere informatie

OVERGANGSREGELS / TRANSITION RULES 2007/2008

OVERGANGSREGELS / TRANSITION RULES 2007/2008 OVERGANGSREGELS / TRANSITION RULES 2007/2008 Instructie Met als doel het studiecurriculum te verbeteren of verduidelijken heeft de faculteit FEB besloten tot aanpassingen in enkele programma s die nu van

Nadere informatie

Online Marketing. Door: Annika Woud ONLINE MARKETING

Online Marketing. Door: Annika Woud ONLINE MARKETING Online Marketing Door: Annika Woud 1 Inhoudsopgaven 1 Wat is online marketing? 2 Hoe pas je online marketing toe op een website? Hoe pas je het toe? SEO Domeinnaam HTML Google Analytics Advertenties op

Nadere informatie

Wat weten we over product placement?

Wat weten we over product placement? Naam: Annika van Berkel Studentnummer: 5738814 Vak: Bachelorseminar Mediaplanning Docente: Drs. Sheila van Pelt Datum: 29 mei 2009 Wat weten we over product placement? De televisie als reclamemedium is

Nadere informatie

04/11/2013. Sluitersnelheid: 1/50 sec = 0.02 sec. Frameduur= 2 x sluitersnelheid= 2/50 = 1/25 = 0.04 sec. Framerate= 1/0.

04/11/2013. Sluitersnelheid: 1/50 sec = 0.02 sec. Frameduur= 2 x sluitersnelheid= 2/50 = 1/25 = 0.04 sec. Framerate= 1/0. Onderwerpen: Scherpstelling - Focusering Sluitersnelheid en framerate Sluitersnelheid en belichting Driedimensionale Arthrokinematische Mobilisatie Cursus Klinische Video/Foto-Analyse Avond 3: Scherpte

Nadere informatie

Handleiding HBO GO V.2

Handleiding HBO GO V.2 Handleiding HBO GO V.2 Inhoudsopgave: Inhoudsopgave 2 Ophalen HBO GO Ipad applicatie in de App Store. 3 Ophalen HBO GO Android Tablet applicatie in de Google Play Store.. 4 HBO GO Registreren en Inloggen..

Nadere informatie

Deze les: Bespreken 2 websites Gestaltpsychologie Epicenter design opdracht : wat moet er voor volgende week af zijn?

Deze les: Bespreken 2 websites Gestaltpsychologie Epicenter design opdracht : wat moet er voor volgende week af zijn? Deze les: - - - - Bespreken 2 websites Gestaltpsychologie Epicenter design opdracht : wat moet er voor volgende week af zijn? Opdracht Met zijn twee-en 5 min Zet de volgende behoeftes van de mens (volgens

Nadere informatie

Prikkelen tot leren. door de didactische inzet van Virtuele Werelden en Serious Gaming. Presentatie bij: V&VN-congres 2015.

Prikkelen tot leren. door de didactische inzet van Virtuele Werelden en Serious Gaming. Presentatie bij: V&VN-congres 2015. Prikkelen tot leren door de didactische inzet van Virtuele Werelden en Serious Gaming Presentatie bij: V&VN-congres 2015 Lokatie: De Reehorst, Ede Datum: 29-01-2015 Dr. W.J.Trooster Drs. E. Ploeger Domein

Nadere informatie

First of second screen?

First of second screen? First of second screen? EEN ONDERZOEK NAAR DE INVLOED VAN SECOND SCREEN OP TV KIJKGEDRAG Stroom Mediacommunicatie B.V. Auteurs: Titus Eikelboom, Rutger Mackenbach, Remco de Stigter & Miranda Euser 17 APRIL

Nadere informatie

Pesten onder Leerlingen met Autisme Spectrum Stoornissen op de Middelbare School: de Participantrollen en het Verband met de Theory of Mind.

Pesten onder Leerlingen met Autisme Spectrum Stoornissen op de Middelbare School: de Participantrollen en het Verband met de Theory of Mind. Pesten onder Leerlingen met Autisme Spectrum Stoornissen op de Middelbare School: de Participantrollen en het Verband met de Theory of Mind. Bullying among Students with Autism Spectrum Disorders in Secondary

Nadere informatie

Smartphone app ONZO. Korte uitleg en functieverklaring van de app. Lighthouse Productions 17-Jan-12

Smartphone app ONZO. Korte uitleg en functieverklaring van de app. Lighthouse Productions 17-Jan-12 Smartphone app ONZO Korte uitleg en functieverklaring van de app Lighthouse Productions 17-Jan-12 Casper Jonker Jerrold van den Eeckhout Nick Zijlstra Matt Aydin Dit document is de gebruiksaanwijzing voor

Nadere informatie

Cambridge International Examinations Cambridge International General Certificate of Secondary Education

Cambridge International Examinations Cambridge International General Certificate of Secondary Education Cambridge International Examinations Cambridge International General Certificate of Secondary Education DUTCH 0515/03 Paper 3 Speaking Role Play Card One For Examination from 2015 SPECIMEN ROLE PLAY Approx.

Nadere informatie

Maillijsten voor medewerkers van de Universiteit van Amsterdam

Maillijsten voor medewerkers van de Universiteit van Amsterdam See page 11 for Instruction in English Maillijsten voor medewerkers van de Universiteit van Amsterdam Iedereen met een UvAnetID kan maillijsten aanmaken bij list.uva.nl. Het gebruik van de lijsten van

Nadere informatie

INLEIDING My community Het kiezen van een geschikt platform Twitter Facebook Conclusie Facebook pagina en Facebook groep Facebook pagina

INLEIDING My community Het kiezen van een geschikt platform Twitter Facebook Conclusie Facebook pagina en Facebook groep Facebook pagina 2 INLEIDING My community 4 Het kiezen van een geschikt platform 4 Twitter 4 Facebook 5 Conclusie 5 Facebook pagina en Facebook groep Facebook pagina 5 Facebook groep 6 Verschillen tussen Facebook pagina

Nadere informatie

Uiteraard zouden we ook aangeven dat het copyright op de afbeelding bij u ligt, en dat de afbeelding gebruikt is met uw toestemming.

Uiteraard zouden we ook aangeven dat het copyright op de afbeelding bij u ligt, en dat de afbeelding gebruikt is met uw toestemming. Van: Jo Vermeulen Datum: 5 februari 2014 16:15 Onderwerp: Gebruik afbeelding reclamecampagne 'bushokje met weegschaal' Aan: receptie@nis5.nl Geachte Ik ben Jo Vermeulen, doctoraatsstudent

Nadere informatie

Intercultural Mediation through the Internet Hans Verrept Intercultural mediation and policy support unit

Intercultural Mediation through the Internet Hans Verrept Intercultural mediation and policy support unit 1 Intercultural Mediation through the Internet Hans Verrept Intercultural mediation and policy support unit 2 Structure of the presentation - What is intercultural mediation through the internet? - Why

Nadere informatie

Mentaal Weerbaar Blauw

Mentaal Weerbaar Blauw Mentaal Weerbaar Blauw de invloed van stereotypen over etnische minderheden cynisme en negatieve emoties op de mentale weerbaarheid van politieagenten begeleiders: dr. Anita Eerland & dr. Arjan Bos dr.

Nadere informatie

Lichamelijke factoren als voorspeller voor psychisch. en lichamelijk herstel bij anorexia nervosa. Physical factors as predictors of psychological and

Lichamelijke factoren als voorspeller voor psychisch. en lichamelijk herstel bij anorexia nervosa. Physical factors as predictors of psychological and Lichamelijke factoren als voorspeller voor psychisch en lichamelijk herstel bij anorexia nervosa Physical factors as predictors of psychological and physical recovery of anorexia nervosa Liesbeth Libbers

Nadere informatie

Power X; De Interactieve Commercial

Power X; De Interactieve Commercial Power X; De Interactieve Commercial Essay van Jeffrey Bruijntjes en Erwin Dam Project Interactieve Multimedia @ VU Amsterdam Inleiding Reclame, iedereen kent het, iedereen heeft er een hekel aan. Reclame

Nadere informatie

Hoe is het revalidatie zorggebied op dit moment vormgegeven. Innovaties in de revalidatiezorg. Nieuwe vormen van revalidatie.

Hoe is het revalidatie zorggebied op dit moment vormgegeven. Innovaties in de revalidatiezorg. Nieuwe vormen van revalidatie. Inleiding in de revalidatiegeneeskunde 2011. Hoe is het revalidatie zorggebied op dit moment vormgegeven. De rol van de zorgverzekeraars. Innovaties in de revalidatiezorg. Wat is multidisciplinair. Pijnrevalidatie.

Nadere informatie

Wat leuk dat je wilt werken met Glogster (http://www.glogster.com)! Maar wat is het?

Wat leuk dat je wilt werken met Glogster (http://www.glogster.com)! Maar wat is het? Inhoudsopgave Inleiding! 1 TIP: Inlognamen op de basisschool! 2 Gereedschap - Graphics! 6 Gereedschap - Wall! 6 Gereedschap - Video! 8 Publiceren en/of Opslaan! 9 Inleiding Wat leuk dat je wilt werken

Nadere informatie

Media & het Medium Lessenserie Mag ik even uw aandacht?

Media & het Medium Lessenserie Mag ik even uw aandacht? Media & het Medium Lessenserie Mag ik even uw aandacht? Docentenhandleiding doelgroep duur 4 havo, vwo 7-8 klokuren Inleiding Reclameposters en billboards schreeuwen om de aandacht op straat. Op de tv

Nadere informatie

PROPEDEUSE MARKETING BLOK 2 LESWEEK 2, WERKGROEP 2!

PROPEDEUSE MARKETING BLOK 2 LESWEEK 2, WERKGROEP 2! PROPEDEUSE MARKETING BLOK 2 LESWEEK 2, WERKGROEP 2! AGENDA Vragen over hoorcollege & huiswerk SMART herhaling Het segmentatie proces Marktsegmentatie Segmentatie oefening 1 welke variabelen? (40 minuten)

Nadere informatie

BVIC Winter Check 1/12/2012. Zelf uw digitale magazine realiseren? Brigitte Vleghels. De kracht van customer magazines. De voordelen van online

BVIC Winter Check 1/12/2012. Zelf uw digitale magazine realiseren? Brigitte Vleghels. De kracht van customer magazines. De voordelen van online + BVIC Winter Check 1/12/2012 De kracht van customer magazines De voordelen van online Zelf uw digitale magazine realiseren? De opkomst van digitale publicaties What can CUSTMZ offer you? Your digital

Nadere informatie

Multi-disciplinary workshop on Ageing and Wellbeing

Multi-disciplinary workshop on Ageing and Wellbeing Date 7-12-2011 1 Multi-disciplinary workshop on Ageing and Wellbeing Prof. Dr. Inge Hutter Demographer, anthropologist Coordinator Healthy Ageing Alpha Gamma RUG Dean Faculty Spatial Sciences Date 7-12-2011

Nadere informatie

ICT in het onderwijs

ICT in het onderwijs ICT in het onderwijs Wilfred Rubens DNA-middag, Interstudie NDO Foto: turtlemom_nancy Bron: Digital Birmingham Technologische ontwikkelingen (o.a. breedband) + inzichten in didactiek = potentie voor onderwijs

Nadere informatie

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education *0535502859* DUTCH 0515/03 Paper 3 Speaking Role Play Card One 1 March 30 April 2010 No Additional

Nadere informatie

Animation. Info-animation Explanimation MARKETING & COMMUNICATIE - DIGITALE VORMGEVING JANUARI 2013

Animation. Info-animation Explanimation MARKETING & COMMUNICATIE - DIGITALE VORMGEVING JANUARI 2013 Animation Info-animation Explanimation 1 Promo Opdracht Animatie Promo In de vorige periode heb je voor Promo.nl 2 x een banner gemaakt. Verwerk de twee banners in een animatie in Photoshop. De animatie

Nadere informatie

Interaction Design for the Semantic Web

Interaction Design for the Semantic Web Interaction Design for the Semantic Web Lynda Hardman http://www.cwi.nl/~lynda/courses/usi08/ CWI, Semantic Media Interfaces Presentation of Google results: text 2 1 Presentation of Google results: image

Nadere informatie

Trends in Digitale Media december 2014. SPOT publicatie GfK onderzoek in samenwerking met KVB SMB, PMA, RAB, en SPOT

Trends in Digitale Media december 2014. SPOT publicatie GfK onderzoek in samenwerking met KVB SMB, PMA, RAB, en SPOT Trends in Digitale Media december 2014 SPOT publicatie GfK onderzoek in samenwerking met KVB SMB, PMA, RAB, en SPOT TV kijken via smartphone 75% gegroeid Vorig jaar december concludeerde SPOT dat TV kijken

Nadere informatie

Intermax backup exclusion files

Intermax backup exclusion files Intermax backup exclusion files Document type: Referentienummer: Versienummer : Documentatie 1.0 Datum publicatie: Datum laatste wijziging: Auteur: 24-2-2011 24-2-2011 Anton van der Linden Onderwerp: Documentclassificatie:

Nadere informatie

Electronisch affect monitoren met feedback-interventie in de behandeling van depressie: een randomized controlled trial

Electronisch affect monitoren met feedback-interventie in de behandeling van depressie: een randomized controlled trial Electronisch affect monitoren met feedback-interventie in de behandeling van depressie: een randomized controlled trial Ingrid Kramer ima.kramer@ggze.nl Van onderzoek naar de klinische praktijk PsyMate

Nadere informatie

ALTERNATIEVE MANIEREN CLUB BIJEENKOMSTEN

ALTERNATIEVE MANIEREN CLUB BIJEENKOMSTEN PETS D1570 Groei door Inspiratie ALTERNATIEVE MANIEREN CLUB BIJEENKOMSTEN Frank van der Meijden Public Image Coordinator zone 13A&C, 18B OPLOSSING? Alternatieve vormen Club bijeenkomsten: Oplossing voor

Nadere informatie

Hoe publiek is uw privacy?

Hoe publiek is uw privacy? Hoe publiek is uw privacy? Mireille Hildebrandt Hoogleraar Smart Environments, Data Protection and the Rule of Law 2 New York Times, 25 th March 2013 3 What You Didn t Post, Facebook May Still Know By

Nadere informatie

Concept Deze week hebben wij ervoor gekozen om de tiled display, die rechts van de ESC balie staat, te verbeteren door een interactieve applicatie eraan te verbinden. Op dit moment is het display, alhoewel

Nadere informatie

Live TV in transition

Live TV in transition Live TV in transition Een historisch overzicht van de positie van live in televisie theorie Sarah Borgdorff 3652602 Blok 2 2012/2013 18 januari 2013 Theater- film- televisiewetenschappen, faculteit geesteswetenschappen

Nadere informatie

Media en creativiteit. Winter jaar vier Werkcollege 7

Media en creativiteit. Winter jaar vier Werkcollege 7 Media en creativiteit Winter jaar vier Werkcollege 7 Kwartaaloverzicht winter Les 1 Les 2 Les 3 Les 4 Les 5 Les 6 Les 7 Les 8 Opbouw scriptie Keuze onderwerp Onderzoeksvraag en deelvragen Bespreken onderzoeksvragen

Nadere informatie

Grammatica uitleg voor de toets van Hoofdstuk 1

Grammatica uitleg voor de toets van Hoofdstuk 1 Grammatica uitleg voor de toets van Hoofdstuk 1 Vraagzinnen: Je kunt in het Engels vraagzinnen maken door vaak het werkwoord vooraan de zin te zetten. Bijv. She is nice. Bijv. I am late. Bijv. They are

Nadere informatie

Welkom op onze nieuwe website

Welkom op onze nieuwe website Welkom op onze nieuwe website Onze nieuwe website is gekoppeld met onze nieuwe leden- en financiële administratie en is geleverd door het bedrijf AllUnited. De website is een zgn. adaptieve website die

Nadere informatie

HANDLEIDING MICROSOFT POWERPOINT RADBOUD UNIVERSITEIT NIJMEGEN

HANDLEIDING MICROSOFT POWERPOINT RADBOUD UNIVERSITEIT NIJMEGEN HANDLEIDING MICROSOFT POWERPOINT RADBOUD UNIVERSITEIT NIJMEGEN Bas van Gestel, 16 januari 2005 Wat is MS Powerpoint? MS Powerpoint is een programma waarmee je digitale diavoorstellingen kunt maken, inclusief

Nadere informatie

HANDLEIDING STREAM BOX

HANDLEIDING STREAM BOX HANDLEIDING STREAM BOX 1 Inhoud 1. Algemene informatie... 3 2. Eerste gebruik... 3 2.1 De afstandsbediening... 3 3 De stream software installeren... 4 2. Stream box koppelen aan uw Wifi-netwerk... 8 3.

Nadere informatie

Samenvatting. Clay Shirky Iedereen Hoofdstuk 4 Eerst publiceren, dan filteren. Esther Wieringa - 0817367 Kelly van de Sande 0817383 CMD2B

Samenvatting. Clay Shirky Iedereen Hoofdstuk 4 Eerst publiceren, dan filteren. Esther Wieringa - 0817367 Kelly van de Sande 0817383 CMD2B Samenvatting Clay Shirky Iedereen Hoofdstuk 4 Eerst publiceren, dan filteren Esther Wieringa - 0817367 Kelly van de Sande 0817383 CMD2B Deze samenvatting gaat over hoofdstuk 4; eerst publiceren dan filteren,

Nadere informatie

Thuis het beste beeld en geluid?

Thuis het beste beeld en geluid? www.hcc.nl/home-entertainment Syllabus home entertainment Thuis het beste beeld en geluid? Deze syllabus geeft achtergrondinformatie over de lezing home entertainment. De onderwerpen die aan bod komen

Nadere informatie

Appendix A: List of variables with corresponding questionnaire items (in English) used in chapter 2

Appendix A: List of variables with corresponding questionnaire items (in English) used in chapter 2 167 Appendix A: List of variables with corresponding questionnaire items (in English) used in chapter 2 Task clarity 1. I understand exactly what the task is 2. I understand exactly what is required of

Nadere informatie

First of second screen? EEN ONDERZOEK NAAR DE INVLOED VAN SECOND SCREEN OP TV KIJKGEDRAG. Stroom Mediacommunicatie B.V.

First of second screen? EEN ONDERZOEK NAAR DE INVLOED VAN SECOND SCREEN OP TV KIJKGEDRAG. Stroom Mediacommunicatie B.V. First of second screen? EEN ONDERZOEK NAAR DE INVLOED VAN SECOND SCREEN OP TV KIJKGEDRAG Stroom Mediacommunicatie B.V. 17 APRIL 2012 First of second screen? Digitale schermen zoals de laptop, tablet en

Nadere informatie