Dit werkboek is van. Werkboek Dit werkboek hoort bij de training

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Dit werkboek is van. Werkboek Dit werkboek hoort bij de training"

Transcriptie

1 Dit werkboek is van Werkboek Dit werkboek hoort bij de training DIT WERKBOEK IS HELEMAAL VAN JOU. Tijdens de training maak je hier opdrachten in. Opdrachten die te maken hebben met jouw gedachten, meningen en oplossingen over verschillende onderwerpen. IEMAND MAG ALLEEN IN JOUW WERKBOEK LEZEN ALS JÍJ DAT GOED VINDT. Aan het einde van de training mag je het werkboek mee naar huis nemen. Dan kun je er later nog eens in kijken en lezen. 109

2 Les 1 Kennismakingsbijeenkomst Opdracht Dit ben ik Rafie heeft met een stripverhaal zichzelf voorgesteld. Jij gaat hetzelfde doen. Laat met een stripverhaal zien wie jij bent en wat bij jou hoort. Je kunt denken aan: waar je woont waar je op school zit bij wie je in een huis woont wat je graag doet in je vrije tijd (hobby s) De kunt de ruimte hieronder en de volgende bladzijde gebruiken om de strip te tekenen. Als je de strip in hokjes wilt tekenen kun je een liniaal gebruiken. Werkbladen - 110

3 Werkbladen - 111

4 Les 2 Van jonge jongen naar jonge man I Opdracht Van jongen naar man In het vak hieronder staan woorden en zinnen. Deze moet je gebruiken om de zinnen onder het vak in te vullen. Streep door wat je hebt gebruikt. hormonen groeispurt puberteit verzorgen puistjes of mee-eters verandert zweet schaamhaar zaadjes teelballen kinderen haar zwaardere bovenlip Tussen de 10 en 13 jaar komen veel kinderen in de In de puberteit hun lichaam. Deze veranderingen worden aangestuurd voor mannelijke of vrouwelijke In de puberteit kunnen jongens en meisjes heel snel groeien, dit wordt ook wel genoemd. Het belangrijkste wat er bij een jongen in de puberteit gebeurt, is dat hij gaat maken. De zaadjes worden gemaakt in de waarmee hij later als hij met een vrouw gaat vrijen kan maken. Ook krijg je tijdens de puberteit opeens onder je oksels. op je armen en benen en Ook haartjes die op de en op de kin en wangen gaan groeien. Als je je niet scheert krijg je langzamerhand een snor en baard. Haartjes rond de piemel noemen we ook wel In de puberteit je meer dan eerst. Het is daarom belangrijk om je goed te Soms komen er in het gezicht Jongens krijgen tijdens de puberteit langzamerhand een stem. Werkbladen - 112

5 Extra informatie puberteitsveranderingen bij jongens Bij het begin van de puberteit wordt er bij jongens testosteron en bij meisjes oestrogeen aangemaakt, en zo groeien ze uit tot geslachtsrijpe mannen en vrouwen, met alles erop en eraan. Groeien De eerste puberteitsverandering die je merkt is dat je handen en voeten beginnen te groeien. Ook je lichaam zelf wordt groter. Als je gaat groeien, worden je schouders breder, net als je borstkas. Overal haartjes Rond je piemel komen eerst wat dunne, zachte haartjes en later ook veel donkere haartjes. Dat zijn je schaamharen. Onder je oksels groeien je okselharen. Je krijgt ook meer haren op je benen. Je borstharen komen meestal pas veel later. Na een tijdje krijg je ook haartjes in je gezicht. Eerst op je bovenlip, daarna op je kin en je wangen. Zweten Je gaat nu ook meer zweten onder je armen. Dat is normaal. Was je daarom elke dag en trek op tijd schone kleren aan. Je kunt ook een deodorant gebruiken. Een andere stem Je stem verandert. Soms is je stem opeens wat lager en dan weer wat hoger. Ze noemen dat de baard in de keel. Ook je adamsappel, in je hals, wordt groter. Pukkels en puistjes Sommige kinderen krijgen puistjes en meeëters (zwarte puntjes op je neus). Geslachtsdelen Wat er ook verandert, is dat je piemel en ballen groter worden en een andere, rode, kleur krijgen. Er bestaan twee soorten piemels: besneden en onbesneden piemels. Een jongen die besneden is, heeft geen voorhuid over zijn eikel. Zit je eikel verborgen onder een velletje, dan is je piemel niet besneden. De eerste zaadlozing Hormonen zorgen dat er aan de buitenkant, maar ook in je lichaam, van alles verandert. Je gevoelens worden heftiger als je aan seks denkt of er naar kijkt. Dat is normaal, dat hebben heel veel jongens (en ook meisjes) op jouw leeftijd. De hormonen zorgen er ook voor dat er bij jongens zaadcellen gemaakt worden, die op een dag (maar meestal op een nacht) uit je piemel komen. Dat kan bijvoorbeeld als je een keer droomt over vrijen. Als je wakker wordt, merk je dat je bed een beetje nat is. Niks aan de hand, je hebt je eerste zaadlozing gehad. Natte droom Als je s nachts een zaadlozing hebt, in je slaap, noemen ze dat ook wel natte droom. Sperma Het vocht van de zaadlozing heet sperma. Het bestaat uit een kleverig wit vocht, waarin miljoenen zaadcellen zitten. Elke jongen die in de puberteit is en elke man heeft sperma. Werkbladen - 113

6 Groter en stijver Als je een erectie krijgt, wordt je piemel groter en stijver. Dat is iets wat jongens al hun hele leven meemaken. Ook baby s kunnen een stijve piemel krijgen, zelfs als ze nog in de baarmoeder zitten, dus voordat ze geboren worden. Maar vanaf de puberteit komen die erecties steeds vaker. Werkbladen - 114

7 Les 3 Van jonge jongen naar jonge man II. Opdracht: Vertrouwenspersonen Het is fijn om mensen te hebben die er voor je zijn, die voor je klaar staan en bij wie je je prettig voelt. Dit kunnen familieleden zijn, maar ook vrienden/vriendinnen, buren of andere mensen die je kent. Er zijn ook kinderen die steun vinden bij een huisdier. Mensen en dieren die er voor je zijn kun je zien als de zon. Zij geven je een warm gevoel en zelfs als je je heel alleen voelt, zullen ze er zijn, ook al kun je ze niet zien. Als je je niet prettig voelt, ergens mee zit of als je je zorgen maakt over iets, kan het je helpen om hier met een ander over te praten. Kies dan iemand uit die je vertrouwt, je voelt je dan op je gemak en je verhaal is bij de ander veilig. Opdracht: Teken op deze bladzijde zonnen met daarin de namen van de personen die jij vertrouwt. Personen die jij vertrouwt en naar wie jij toe zou gaan om je verhaal kwijt te kunnen, advies te vragen, een situaties te bespreken of om over je gevoelens te praten. Je mag er natuurlijk ook bij tekenen. Werkbladen - 115

8 Les 4 Les 3. Op zoek naar mezelf! Opdracht: Welke ik-figuur speelt de baas? Ieder mens heeft meerdere kanten, wij noemen dat ik-figuren. Rafie heeft een onzekere-ik die naar voren komt als hij bij zijn vrienden op school is, maar hij heeft ook een zelfverzekerde-ik die hij thuis en bij vrienden laat zien. Soms speelt je ene ik-figuur de baas, dan weer de andere, maar je hebt ze allebei in je en hebt zelf in de hand voor welke ik je kiest. Kies je voor een gemene-ik dan betekent dit niet dat je ook gemeen bent. Je kunt ervoor kiezen om dit gedrag te veranderen, want wat je doet kunt je veranderen! Geef bij de volgende situaties aan welke ik bij jou de baas speelt. Je kunt gebruik maken van de voorbeelden die in het kader hieronder beschreven staan. Je kunt natuurlijk ook zelf ikfiguren bedenken. verlegen-ik, vriendelijke-ik, vervelende-ik, sportieve-ik, heldhaftige-ik, bange-ik, bazige-ik, stoere-ik, zelfverzekerde-ik, onzekere-ik, behulpzame-ik, boze-ik, gemene-ik, zorgzame-ik, grappige-ik, verdrietige-ik. Je staat in de rij voor de ijskraam. Een jongen duwt je aan de kant, zodat hij eerder aan de beurt is. Wat doe ik? Welke ik past daarbij? Werkbladen - 116

9 Je bent in het winkelcentrum in een vreemde stad verdwaald en kunt je moeder of vader nergens vinden. Wat doe ik? Welke ik past daarbij? Een vriend vraagt je wat de vragen zijn van een proefwerk dat jij al hebt gehad. Wat doe ik? Welke ik past daarbij? Werkbladen - 117

10 Het is donker. Een man op straat komt naar je toe lopen en vraagt je de weg naar het station. Wat doe ik? Welke ik past daarbij? Je hebt afgesproken om met een vriend te gaan schaatsen, maar hij komt niet opdagen. Wat doe ik? Welke ik past daarbij? Werkbladen - 118

11 Je hebt per ongeluk met je bal een deuk in de auto van de buren geschopt. Wat doe ik? Welke ik past daarbij? Iemand op school pest je en scheldt je uit. Wat doe ik? Welke ik past daarbij? Werkbladen - 119

12 Een meisje uit je klas raakt je steeds aan. Wat doe ik? Welke ik past daarbij? Je bent aan de beurt om een spreekbeurt/presentatie te houden, je hebt niet goed geoefend. Wat doe ik? Welke ik past daarbij? Werkbladen - 120

13 Les 5 Vriendschap en verliefdheid Opdracht: Verwachtingen Er zijn een heleboel verwachtingen die wij als mensen hebben. We verwachten van een bal dat hij stuitert als we hem op de grond laten vallen en van een kachel dat hij warm wordt als we hem aanzetten. Maar we hebben ook verwachtingen van mensen. Als het stoplicht op rood staat, verwachten we dat de automobilisten wachten, als je op het zebrapad loopt verwacht je dat je voorrang krijgt. Als je bevriend bent met een ander, of verkering met elkaar hebt, verwacht je ook iets van elkaar. Je verwacht bijvoorbeeld dat de ander naar je luistert als je iets vertelt of een geheim kan bewaren. Deze verwachtingen hoeven niet bij iedereen gelijk te zijn. Als je weet wat je van een ander verwacht, kun je dit aan hem of haar vertellen als er iets gebeurt wat je niet leuk vindt. Wat verwacht jij van een vriend(in)? Hoe begroet zij/hij jou? Hoe geeft hij/zij jou een prettig gevoel? Werkbladen - 121

14 Wat vind je belangrijk aan een ander in een vriendschap? Denk aan: eerlijk zijn, samen lachen, geheimen bewaren, mooie kleren, knap gezicht, dik/dun, groot/ klein, aardig, lief, veel geld, aardige ouders, goed kunnen luisteren, sportief zijn, aardig zijn tegen andere kinderen, stoer zijn, goed kunnen leren, dezelfde leeftijd als ik. Kun je uitleggen waarom je dit belangrijk vindt? Maak een tekening van deze vriend of vriendin. Werkbladen - 122

15 Wat verwacht jij van een vriend(in) met wie je verkering hebt? Hoe begroet hij/zij jou? Hoe geeft hij/zij jou een prettig gevoel? Wat vind je belangrijk aan de ander als je verkering hebt? Denk aan: eerlijk zijn, samen lachen, geheimen bewaren, mooie kleren, knap gezicht, dik/dun, groot/ klein, aardig, lief, veel geld, aardige ouders, goed kunnen luisteren, sportief zijn, aardig zijn tegen andere kinderen, stoer zijn, goed kunnen leren, zelfde leeftijd als ik. Kun je uitleggen waarom je dit belangrijk vindt? Werkbladen - 123

16 Les 6 Les 5. Elkaar aanraken Opdracht: Groene plekken Ieder lichaam heeft fijne plekjes, plekjes waar je het fijn vindt om aangeraakt te worden. Deze plekjes hoeven niet voor iedereen gelijk te zijn. Hierdoor kan het voorkomen dat een ander aan een plekje komt dat voor jou niet prettig voelt, maar bij de ander wel. Kleur jouw fijne plekjes op het lichaam hieronder groen. Het kan zijn dat je op sommige plekken het alleen fijn vindt als bijvoorbeeld je vader of moeder je daar aanraakt. Dit mag je erbij schrijven. Werkbladen - 124

17 Les 7 De media en ik Opdracht: Wat is privé en wat niet? Op het internet kun je veel informatie vinden. Ook kun je er zelf informatie opzetten. Het is belangrijk dat je voorzichtig bent met de informatie die jij over jezelf op het internet zet op bijvoorbeeld een website, of aan iemand vertelt bijvoorbeeld via chatten. Maak op de volgende bladzijde een poster over jezelf. Deze poster komt zogenaamd op het internet te staan. Denk na over de informatie die je er wel en informatie die je er niet op wilt zetten. Houd er rekening mee dat op het internet iedereen kan lezen wat jij hebt geschreven. Denk ook na of je foto s van jezelf zou gebruiken of niet. Wil je dit wel, teken de foto dan na of beschrijf wat er op de foto te zien is. Werkbladen - 125

18 Werkbladen - 126

19 Les 8 De media en ik (extra) Keuze opdracht: Nadenken over de media In deze tijd kunnen we de media bijna niet meer wegdenken. Veel mensen kijken naar de televisie, luisteren naar de radio, bezoeken websites op het internet, bellen met een mobiele telefoon of volgen het nieuws via de krant. Misschien jij ook wel. Beantwoord de volgende vragen en kom erachter hoe jij in contact staat met de media. 1. Schrijf zoveel mogelijk informatiebronnen op. Televisie radio internet krant boeken telefoon tijdschriften enz. 2. Met welke media kom jij dagelijks in aanraking? 3. Van welke 3 informatiebronnen maak jij het meeste gebruik? Waar gebruik je het voor? Noem 3 positieve kanten aan de media Werkbladen - 127

20 5. Noem 3 risico s van het gebruik van de media Hoe zou je deze risico s zo klein mogelijk kunnen maken? Werkbladen - 128

21 Les 9 Groepsdruk Opdracht: Goede en slechte geheimen Sommige dingen houden mensen liever geheim, een wachtwoord van de computer of de plek waar buiten de voordeursleutel ligt verstopt. Geheimen kun je alleen hebben, maar ook met een ander. Een geheime plek waar je heen gaat als je je verdrietig voelt of de persoon op wie je verliefd bent. Niet doorvertellen hè?, zeggen we dan. Zulke geheimen kunnen jezelf of een ander geen pijn doen, daarom noemen we dit goede geheimen. Bij goede geheimen heb je geen naar gevoel, ze zijn leuk en spannend en meestal mag je het na een poosje wel vertellen. Als je een geheim hebt dan kun je dit vertellen aan een vriend/vriendin of iemand anders die je vertrouwt. Een ander kan ook aan jou vragen om een geheim te bewaren. Een geheim van jullie samen of een geheim dat over hem of haar zelf gaat. Dit kunnen leuke/goede geheimen zijn, bijvoorbeeld wat het wachtwoord is van jullie club of wat de letters van een geheimschrift betekenen. Maar het kunnen ook geheimen zijn die niet zo leuk zijn. Geheimen waar je niets over durft te zeggen, omdat het niet van een ander mag. Maar die je toch verdrietig maken. Dit noemen we slechte geheimen. Hieronder staan verschillende geheimen. Kun jij aangeven of dit goede of slechte geheimen zijn? Zet een cirkel om jouw antwoord. 1. Je broertje heeft voor Moederdag een cadeau gemaakt, het is een sleutelhanger. Hij vraagt of je het geheim wilt bewaren. Goed geheim Slecht geheim 2. Een vriend van jou vertelt dat hij op turnen zit. Hij vraagt of je het geheim wilt bewaren, omdat hij bang is dat hij door anderen wordt uitgelachen. Goed geheim Slecht geheim 3. Een klasgenootje heeft een koptelefoon uit de computerruimte in zijn tas gestopt. Hij vraagt jou of je dat geheim wilt bewaren. Goed geheim Slecht geheim 4. Een vriend vertelt dat hij verliefd is op een meisje uit de klas. Hij schrijft haar naam op een briefje en vraagt aan jou of je dit aan niemand wil vertellen. Goed geheim Slecht geheim Werkbladen - 129

22 5. Iemand heeft zonder jouw toestemming met de handen onder jouw kleren gezeten en zegt dat je het aan niemand mag vertellen. Goed geheim Slecht geheim 6. Een buurmeisje vertelt waar zij stiekem op haar kamer snoepjes bewaart. Ze vraagt je dit geheim niet tegen haar moeder te zeggen. Goed geheim Slecht geheim 7. Een meisje uit je klas heeft je stevig vast gepakt en je een kus gegeven. Ze zegt dat het een grapje was en zegt dat je het aan niemand mag vertellen. Goed geheim Slecht geheim Voor je eigen veiligheid kan het goed zijn om een geheim aan iemand te vertellen. Als je geen goed gevoel hebt bij een geheim is het geen klikken als je dit aan een ander vertelt. Je mag jezelf altijd beschermen! Werkbladen - 130

23 Les 10 Grenzen aangeven Opdracht: Hoe pak ik dat aan? Er zijn verschillende manieren om je grenzen aan te geven. Welke manier je kiest zal onder andere afhangen van je gevoel, de situatie en de personen. Geef bij de volgende situaties aan hoe jij je zou voelen en hoe jij om zou gaan met je eigen grenzen en de grenzen van een ander. 1. Je hebt verkering met een meisje. Ze wil de hele pauze hand in hand met je lopen. Jij wilt met je vrienden bijpraten. Ik voel me Dit is wat ik doe Werkbladen - 131

24 2. Je gaat met de klas op schoolkamp. Je moeder wil aan de leraar vragen of jij iedere avond naar huis mag bellen om te vertellen hoe het gaat. Jij vindt dat onzin. Ik voel me Dit is wat ik doe 3. Je bent aan het stoeien met een vriend. Hij vraagt je om te stoppen, terwijl jij het nog leuk vindt. Ik voel me Dit is wat ik doe Werkbladen - 132

25 4. Je oudere broer vertelt aan zijn vrienden over de keer dat jij in je bed plaste. Je schaamt je. Ik voel me Dit is wat ik doe 5. Je nichtje logeert bij jullie. Jij wilt in de badkamer je tanden poetsen als zij onder de douche staat. Ze vraagt je om weg te gaan. Ik voel me Dit is wat ik doe Als jij je grens hebt aangegeven en een ander daar niet naar luistert, dan ligt dit niet aan jou maar aan de ander. Wees niet bang om hulp te vragen, jij komt dan op voor jezelf. Maar luister ook naar de grenzen van een ander. Jij mag je grenzen aangeven, maar de ander ook. Ga hier respectvol mee om. Werkbladen - 133

26 Les 11 Afsluitende bijeenkomst Opdracht: Graffiti-boodschappen plaatsen Tijdens de afgelopen lessen zijn er 8 kaarten met graffiti-boodschappen besproken. Geef bij de volgende situaties aan welke boodschap je zou kunnen gebruiken. Je mag meerdere boodschappen kiezen. Schrijf de letter van de boodschap achter de situaties. Je kunt kiezen uit: A. Ik verander en dat is oké! B. Ik doe wat goed voelt! C. Ik neem de tijd om mezelf te leren kennen! D. Jij en ik zijn samen WIJ! E. Ik zorg voor mezelf en voor de ander! F. Ik vertrouw op mezelf! G. Ik maak mijn eigen keuzes! H. Ik mag mijn grenzen aangeven! 1. Een vriend zegt dat je gaten moet maken in je broek, dat is stoer. Letter(s): 2. Een paar jongens uit mijn klas lachen me steeds uit. Ze houden niet op als ik er wat van zeg. Ik vraag een vriend om hulp. Samen staan we sterk! Letter(s): 3. Je staat voor de spiegel en ziet dat je een puist op je neus hebt. Letter(s): 4. Een jongen van de sportclub geeft je steeds een stevige knuffel. Je kunt niet gemakkelijk loskomen als hij je vast pakt. Letter(s): 5. Met gymnastiek moeten we een salto maken. Twee jongens roepen: Dat kan jij toch niet. Letter(s): 6. Een meisje uit mijn klas wil graag hand in hand met mij over het schoolplein lopen. Ik voel me daar niet fijn bij. Letter(s): Werkbladen - 134

27 7. Mijn oom zegt steeds kleintje tegen mij. Ik vind dat niet leuk en vraag hem of hij daarmee wil stoppen. Letter(s): 8. Ik vind het leuk om te skaten, dan voel ik me stoer. Een spannend boek lezen vind ik ook leuk. Ben ik nou een rustige jongen of een wilde? Letter(s): 9. Je moet iets voor de klas vertellen, maar je komt niet uit je woorden. Een jongen achter in de klas lacht je uit. Je vindt het lastig om verder te gaan. Letter(s): 10. Ik stoei graag met mijn broer. Als hij mij pijn doet, roep ik stop, dan laat hij mij los. Ik reageer ook als hij stop roept. Letter(s): Werkbladen - 135

Info. Aanraken, knuffelen en meer... Informatie voor cliënten. Expertisecentrum voor epilepsie en slaapgeneeskunde

Info. Aanraken, knuffelen en meer... Informatie voor cliënten. Expertisecentrum voor epilepsie en slaapgeneeskunde Info Aanraken, knuffelen en meer... Informatie voor cliënten Expertisecentrum voor epilepsie en slaapgeneeskunde Inhoud INHOUD 1. Waar gaat het over 3 2. Aanraken 4 3. Hoe noem jij dat? 5 4. Baas over

Nadere informatie

Sjabloon webkwestie Pabo Arnhem - kopie 1 - kopie 1 - kopie 1 - kopie 1

Sjabloon webkwestie Pabo Arnhem - kopie 1 - kopie 1 - kopie 1 - kopie 1 Sjabloon webkwestie Pabo Arnhem - kopie 1 - kopie 1 - kopie 1 - kopie 1 Auteur Bovie Pruijn Laatst gewijzigd Licentie Webadres 07 June 2016 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/79126

Nadere informatie

VRIENDSCHAP EN RELATIES

VRIENDSCHAP EN RELATIES VRIENDSCHAP EN VRIENDSCHAP Als je in de puberteit komt, wordt vriendschap belangrijk. Je vrienden kies je zelf uit. Er zijn mensen die één boezemvriend of één hartsvriendin hebben. Andere mensen hebben

Nadere informatie

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over,

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over, 3F Wat is vriendschap? 1 Iedereen heeft vrienden, iedereen vindt het hebben van vrienden van groot belang. Maar als we proberen uit te leggen wat vriendschap precies is staan we al snel met de mond vol

Nadere informatie

Waar gaan we het over hebben?

Waar gaan we het over hebben? Waar gaan we het over hebben? Onderwerp: In de eerste twee bijeenkomsten over seksualiteit hebben we al besproken dat er veel verandert in de puberteit. Je lichaam verandert en de omgang met je ouders

Nadere informatie

kleuter 4 6 jaar Veters strikken. Zijn vaak al zindelijk. (Maar er kunnen ook andere dingen genoemd worden)

kleuter 4 6 jaar Veters strikken. Zijn vaak al zindelijk. (Maar er kunnen ook andere dingen genoemd worden) NAKIJKBLAD Opdracht 1 Iedere levensfase heeft bepaalde kenmerken. Zet bij elke levensfase van wanneer tot wanneer hij ongeveer duurt. Zet er ook bij wat er in die levensfase gebeurt (kies steeds 2 dingen.)

Nadere informatie

Waar gaan we het over hebben?

Waar gaan we het over hebben? Waar gaan we het over hebben? Onderwerp: De komende weken gaan we het hebben over de verschillende veranderingen die jongens en meisjes in de puberteit doormaken. Het is een periode die ongeveer drie jaar

Nadere informatie

GOED VRIENDJE? FOUT VRIENDJE?

GOED VRIENDJE? FOUT VRIENDJE? Hulp Heb je vragen? Bel dan naar Veilig Thuis, tel.: 0800 2000 Internet Wil je meer lezen? Kijk op www.jipdenhaag.nl En test jezelf op www.loverboytest.nl Dit is een uitgave van JIP Den Haag en Middin.

Nadere informatie

Wensenkaart. Wensen en grenzen Oefening 1.1 Werkblad. Jongens. Als jij uitgaat en een leuk meisje ontmoet, wat hoop je dan dat er gebeurt?

Wensenkaart. Wensen en grenzen Oefening 1.1 Werkblad. Jongens. Als jij uitgaat en een leuk meisje ontmoet, wat hoop je dan dat er gebeurt? Wensen en grenzen Oefening 1.1 Werkblad Wensenkaart Als jij uitgaat en een leuk meisje ontmoet, wat hoop je dan dat er gebeurt? onderbouw Dat we oogcontact hebben Echt niet! L Misschien wel Natuurlijk!

Nadere informatie

Wensenkaart. Wensen en grenzen Oefening 1.1 Werkblad. Meisjes. Als jij uitgaat en een leuk jongen ontmoet, wat hoop je dan dat er gebeurt?

Wensenkaart. Wensen en grenzen Oefening 1.1 Werkblad. Meisjes. Als jij uitgaat en een leuk jongen ontmoet, wat hoop je dan dat er gebeurt? Wensen en grenzen Oefening 1.1 Werkblad Wensenkaart Als jij uitgaat en een leuk jongen ontmoet, wat hoop je dan dat er gebeurt? onderbouw Dat we oogcontact hebben Echt niet! L Misschien wel Natuurlijk!

Nadere informatie

Week van de Lentekriebels

Week van de Lentekriebels Ouderbijeenkomst Week van de Lentekriebels Relationele en seksuele opvoeding, op school en thuis Anja Sijbranda GGD Hart voor Brabant Programma Waarom relationele en seksuele vorming? Wat doet school?

Nadere informatie

hema: Groeien in liefde en tederheid

hema: Groeien in liefde en tederheid Naam: Datum: hema: T 1. Wat zeg je me? (6/6) Op de foto s zie je verschillende handgebaren. Beantwoord de drie vragen bij die foto s. Er is ook een leeg kader. Teken daar zelf een handgebaar en beantwoord

Nadere informatie

Wat kies ik? PO groep 3 / 4 expositie Waanzien MOTI Breda Voorbereidende les HANDOUT voor leerkrachten behorende bij de powerpoint 1

Wat kies ik? PO groep 3 / 4 expositie Waanzien MOTI Breda Voorbereidende les HANDOUT voor leerkrachten behorende bij de powerpoint 1 HANDOUT voor leerkrachten behorende bij de powerpoint 1 Les 1: Powerpoint en werkblad [30 40 minuten] Land van GRIJS [slide 1] INTRO Leerkracht vertelt: Stel je voor: dit is het Land van GRIJS, hier ver

Nadere informatie

Deze folder legt uit hoe je SNAP kan gebruiken voor een blijvende verandering.

Deze folder legt uit hoe je SNAP kan gebruiken voor een blijvende verandering. Bij SNAP leren we ouders en kinderen vaardigheden om problemen op te lossen en meer zelfcontrole te ontwikkelen. Deze folder legt uit hoe je SNAP kan gebruiken voor een blijvende verandering. SNAP (STOP

Nadere informatie

Over het MEISJESLICHAAM op www.sense.info

Over het MEISJESLICHAAM op www.sense.info Over het MEISJESLICHAAM op www.sense.info Op Sense.info vind je allemaal informatie over seks, relaties en hulp bij problemen. Ga naar www.sense.info. In het menu zie je alle onderwerpen. -Klik op MEISJESLICHAAM

Nadere informatie

Inhoud. Mijn leven. de liefde en ik

Inhoud. Mijn leven. de liefde en ik Inhoud Inleiding...3 Hoofdstuk 1 Gevoelens... 4 Hoofdstuk 2 Ontmoeten... 6 Hoofdstuk 3 Verliefd... 8 Hoofdstuk 4 Date... 10 Hoofdstuk 5 Verkering... 12 Hoofdstuk 6 Intimiteit... 14 Hoofdstuk 7 Seks...

Nadere informatie

Waar gaan we het over hebben?

Waar gaan we het over hebben? Waar gaan we het over hebben? Onderwerp: Wat gebeurt er met je als je een leuk meisje of jongen tegenkomt? Je vindt de ander leuk en misschien word je wel verliefd. Eerst wil je heel vaak bij hem of haar

Nadere informatie

Waar gaan we het over hebben?

Waar gaan we het over hebben? Waar gaan we het over hebben? Onderwerp: Vandaag gaat het voor de tweede keer over de puberteit. Dit is een periode die ongeveer drie jaar duurt bij zowel jongens als meisjes. Het is een periode waarin

Nadere informatie

2 Ik en autisme VOORBEELDPAGINA S

2 Ik en autisme VOORBEELDPAGINA S 2 Ik en autisme In het vorige hoofdstuk is verteld over sterke kanten die mensen met autisme vaak hebben. In dit hoofdstuk vertellen we over autisme in het algemeen. We beginnen met een stelling. In de

Nadere informatie

Waar gaan we het over hebben?

Waar gaan we het over hebben? Waar gaan we het over hebben? Onderwerp: In de eerste bijeenkomsten hebben we besproken dat er veel verandert in de puberteit. Je lichaam verandert en de omgang met je ouders en vrienden. Maar er gebeurt

Nadere informatie

Waar gaan we het over hebben?

Waar gaan we het over hebben? Waar gaan we het over hebben? Onderwerp: Mensen vinden het vaak prettig om elkaar aan te raken. Dat kan een knuffel zijn van je ouders, een vriendschappelijke stomp tijdens een stoeipartij met vrienden

Nadere informatie

Waar gaan we het over hebben?

Waar gaan we het over hebben? Waar gaan we het over hebben? Onderwerp: Veel jongens en mannen masturberen. Er zijn minder meisjes en vrouwen die masturberen. Sommigen jongens doen het elke dag, anderen misschien maar eens per week

Nadere informatie

Waar gaan we het over hebben?

Waar gaan we het over hebben? Waar gaan we het over hebben? Onderwerp: Sommige meisjes zijn heel snel verliefd, andere meisjes zullen niet snel of misschien zelfs helemaal niet verliefd worden. Dit is bij ieder meisje anders. Wat gebeurt

Nadere informatie

Gevaarlijke liefde. Weet jij wie die jongen is? Zit hij ook bij ons op school? Mooi hè, Kim? Maar wel duur! Ik geloof dat hij Ramon heet!

Gevaarlijke liefde. Weet jij wie die jongen is? Zit hij ook bij ons op school? Mooi hè, Kim? Maar wel duur! Ik geloof dat hij Ramon heet! Gevaarlijke liefde Gevaarlijke liefde In de pauze Mooi hè, Kim? Maar wel duur! Weet jij wie die jongen is? Zit hij ook bij ons op school? Als je verliefd wordt ben je in de wolken. Tegelijk voel je je

Nadere informatie

Inkijkexemplaar INLEIDING. zelfbeeld. Leskatern 1

Inkijkexemplaar INLEIDING. zelfbeeld. Leskatern 1 r aa pl em ex jk ki In zelfbeeld INLEIDING Wie ben ik en hoe presenteer ik me naar de buitenwereld? Dat zijn vragen waar veel jongeren mee bezig zijn. Het is niet makkelijk om je zeker te voelen in een

Nadere informatie

Groep 1, 2 Thema 1 De groep? Dat zijn wij! 1. Hallo, hier ben ik! Samen plezier maken en elkaar beter leren kennen.

Groep 1, 2 Thema 1 De groep? Dat zijn wij! 1. Hallo, hier ben ik! Samen plezier maken en elkaar beter leren kennen. Groep 1, 2 1. Hallo, hier ben ik! 2. Prettig kennis te maken Kinderen leren elkaar beter kennen en ontdekken verschillen en overeenkomsten. 3. Samen in de klas Over elkaar helpen, geholpen worden en afspraken

Nadere informatie

Reality Reeks - Verwerkingsopdrachten. Hey Russel! Een bijzondere vriendschap

Reality Reeks - Verwerkingsopdrachten. Hey Russel! Een bijzondere vriendschap Reality Reeks - Verwerkingsopdrachten Hey Russel! Een bijzondere vriendschap Lees blz. 5 tot en met 8. Jim vindt Rudsel een rare naam. Jim zegt dit ook tegen Rudsel. Vind jij het ook een rare naam? Is

Nadere informatie

Soms ben ik eens boos, en soms wel eens verdrietig, af en toe eens bang, en heel vaak ook wel blij.

Soms ben ik eens boos, en soms wel eens verdrietig, af en toe eens bang, en heel vaak ook wel blij. Lied: Ik ben ik (bij thema 1: ik ben mezelf) (nr. 1 en 2 op de CD) : Weet ik wie ik ben? Ja, ik weet wie ik ben. Weet ik wie ik ben? Ja, ik weet wie ik ben. Ik heb een mooie naam, van achter en vooraan.

Nadere informatie

Waar gaan we het over hebben?

Waar gaan we het over hebben? Waar gaan we het over hebben? Onderwerp: is erg belangrijk. We weten dat als je in de puberteit komt er allerlei dingen aan je lijf gaan veranderen. We hebben in een eerdere bijeenkomst al een aantal van

Nadere informatie

Werkvormen: Lesdoelen: Benodigdheden: Kinderboeken: Filmpje: Les 2: Ik verander in de puberteit (meisje) Lesoverzicht

Werkvormen: Lesdoelen: Benodigdheden: Kinderboeken: Filmpje: Les 2: Ik verander in de puberteit (meisje) Lesoverzicht Les 2: Ik verander in de puberteit (meisje) Lesoverzicht Werkvormen: Lesdoelen: Kinderen weten welke lichamelijke en emotionele veranderingen zich bij meisjes voordoen in de puberteit. Kinderen weten dat

Nadere informatie

Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou!

Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou! Hallo Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou Als je ouders uit elkaar zijn kan dat lastig en verdrietig zijn. Misschien ben je er boos over of denk je dat het jouw

Nadere informatie

Waar gaan we het over hebben?

Waar gaan we het over hebben? Waar gaan we het over hebben? Onderwerp: Mensen vinden het vaak prettig om elkaar aan te raken. Dat kan een knuffel zijn van je ouders, een vriendschappelijke stomp tijdens een stoeipartij met vrienden

Nadere informatie

Inhoud. Een nacht 7. Voetstappen 27. Strijder in de schaduw 51

Inhoud. Een nacht 7. Voetstappen 27. Strijder in de schaduw 51 Inhoud Een nacht 7 Voetstappen 27 Strijder in de schaduw 51 5 Een nacht 6 Een plek om te slapen Ik ben gevlucht uit mijn land. Daardoor heb ik geen thuis meer. De wind neemt me mee. Soms hierheen, soms

Nadere informatie

Vragen bij het prentenboek 'De tovenaar die vergat te toveren'

Vragen bij het prentenboek 'De tovenaar die vergat te toveren' De tovenaar tovert De verhalenvertelster vertelt Wat zou een tovenaar allemaal kunnen toveren? Hoe zouden de kinderen zich voelen? Waar zie je dat aan? Is de tovenaar blij/ boos/ verdrietig of bang? Hoe

Nadere informatie

C Relaties. C1 Bij wie hoor ik? 3 C2 Vriendschap 7 C3 Verliefd 12 C4 Verkering 16 C5 Trouwen 22

C Relaties. C1 Bij wie hoor ik? 3 C2 Vriendschap 7 C3 Verliefd 12 C4 Verkering 16 C5 Trouwen 22 C Relaties C1 Bij wie hoor ik? 3 C2 Vriendschap 7 C3 Verliefd 12 C4 Verkering 16 C5 Trouwen 22 C1 Bij wie hoor ik Geeft door middel van ja of nee aan of hij iemand aardig/lief vindt (leerlijn vso 4.1)

Nadere informatie

WERKBLADEN Seksuele intimidatie

WERKBLADEN Seksuele intimidatie WERKBLADEN Seksuele intimidatie 1 Waarom dit boekje? 1.1 Zet een rondje om het goede antwoord. Seksuele intimidatie komt vaak voor. Ja Nee Seksuele intimidatie komt weinig voor. Ja Nee Mannen worden vaker

Nadere informatie

Thema's per klas die aangeboden worden in de methode:

Thema's per klas die aangeboden worden in de methode: Thema's per klas die aangeboden worden in de methode: Groep 1-2 Hierbij zijn de kinderen bezig met specifieke lichaamskenmerken van zichzelf en van anderen. Ook gaan ze op zoek naar onderlinge overeenkomsten.

Nadere informatie

FOUT VRIENDJE? PAS OP! Hulp. Internet. Heb je vragen? Bel dan naar Meldpunt Jeugdprostitutie, tel.: 0900 044 33 22.

FOUT VRIENDJE? PAS OP! Hulp. Internet. Heb je vragen? Bel dan naar Meldpunt Jeugdprostitutie, tel.: 0900 044 33 22. PAS OP! Hulp Heb je vragen? Bel dan naar Meldpunt Jeugdprostitutie, tel.: 0900 044 33 22. Internet Wil je meer lezen? Kijk op www.jipdenhaag.nl/loverboys En test jezelf op www.loverboytest.nl Dit is een

Nadere informatie

Soms is er thuis ruzie Dan is mama boos en roept soms omdat ik mijn speelgoed niet opruim Maar ik heb daar helemaal niet mee gespeeld Dat was Bram,

Soms is er thuis ruzie Dan is mama boos en roept soms omdat ik mijn speelgoed niet opruim Maar ik heb daar helemaal niet mee gespeeld Dat was Bram, Soms is er thuis ruzie Dan is mama boos en roept soms omdat ik mijn speelgoed niet opruim Maar ik heb daar helemaal niet mee gespeeld Dat was Bram, mijn kleine broer Dat is niet van mij mama Dan zegt ze

Nadere informatie

OPA EN OMA DE OMA VAN OMA

OPA EN OMA DE OMA VAN OMA Hotel Hallo - Thema 4 Hallo opdrachten OPA EN OMA 1. Knip de strip. Strip Knip de strip los langs de stippellijntjes. Leg de stukken omgekeerd en door elkaar heen op tafel. Draai de stukken weer om en

Nadere informatie

Het kinderprotocol. Inhoud: 1. Inleiding; het kinderprotocol 2. Goed gedrag kun je leren 3. De schoolregels 4. Pesten/ gepest worden 5.

Het kinderprotocol. Inhoud: 1. Inleiding; het kinderprotocol 2. Goed gedrag kun je leren 3. De schoolregels 4. Pesten/ gepest worden 5. Het kinderprotocol Inhoud: 1. Inleiding; het kinderprotocol 2. Goed gedrag kun je leren 3. De schoolregels 4. Pesten/ gepest worden 5. Slot 1. Het kinderprotocol: Op de Flamingoschool vinden we het erg

Nadere informatie

Werkboek Het is mijn leven

Werkboek Het is mijn leven Werkboek Het is mijn leven Het is mijn leven Een werkboek voor jongeren die zelf willen kiezen in hun leven. Vul dit werkboek in met mensen die je vertrouwt, bespreek het met mensen die om je geven. Er

Nadere informatie

Lesdoelen: Werkvormen: Benodigdheden: Prentenboeken: Les 10: Hoe zeg ik nee. Lesoverzicht. Basis

Lesdoelen: Werkvormen: Benodigdheden: Prentenboeken: Les 10: Hoe zeg ik nee. Lesoverzicht. Basis Les 10: Hoe zeg ik nee Lesoverzicht Lesdoelen: Kinderen weten het verschil tussen prettige en onprettige situaties en kunnen deze herkennen. Kinderen weten dat ze onprettige aanrakingen mogen weigeren.

Nadere informatie

KIJK IN JE BREIN LESMODULE BASISSCHOOL LEERLING

KIJK IN JE BREIN LESMODULE BASISSCHOOL LEERLING LESMODULE BASISSCHOOL LEERLING 1. DE HERSENEN 1.1 HOE ZIEN HERSENEN ERUIT? VRAAG WIE KAN VERTELLEN WAT HERSENEN ZIJN? VRAAG HEBBEN KINDEREN KLEINERE HERSENEN DAN GROTE MENSEN? 1.2 WANNEER GEBRUIK JE ZE?

Nadere informatie

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 MEMORY WOORDEN 1.1 TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 ik jij hij zij wij jullie zij de baby het kind ja nee de naam TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 2 MEMORY WOORDEN 1.2 TaalCompleet A1 Memory Woorden

Nadere informatie

3 Pesten is geen lolletje

3 Pesten is geen lolletje Na deze les kun je: het verschil tussen plagen en pesten noemen; jouw ervaringen met pesten vertellen; uitleggen hoe je pesten kunt stoppen; afspraken maken over pesten. 3 Pesten is geen lolletje Pesten

Nadere informatie

Kanjerkrant maart 2015

Kanjerkrant maart 2015 Kanjerkrant maart 2015 Wat leuk dat u de Kanjerkrant van De Duinsprong bekijkt! In deze krant leest u over activiteiten in de groepen die te maken hebben met de Kanjertraining. In deze editie leest u onder

Nadere informatie

Waar gaan we het over hebben?

Waar gaan we het over hebben? Waar gaan we het over hebben? Onderwerp: De puberteit is naast de lichamelijke veranderingen ook de periode waarin je op een andere manier naar jezelf en de mensen om je heen gaat kijken. Dit komt omdat

Nadere informatie

Bloos je van bloot? Benodigheden. Lesdoelen. Begrippen. Bloot, naakt, privé, persoonlijk, cultuur, grenzen aangeven, respect, meisjes, jongens

Bloos je van bloot? Benodigheden. Lesdoelen. Begrippen. Bloot, naakt, privé, persoonlijk, cultuur, grenzen aangeven, respect, meisjes, jongens Kriebels in je buik Bloos je van bloot? 1 Bloos je van bloot? Groep 6 120 min Begrippen Bloot, naakt, privé, persoonlijk, cultuur, grenzen aangeven, respect, meisjes, jongens Benodigheden Knutselmateriaal

Nadere informatie

Les 3. Familie, vrienden en buurtgenoten

Les 3. Familie, vrienden en buurtgenoten www.edusom.nl Opstartlessen Les 3. Familie, vrienden en buurtgenoten Wat leert u in deze les? Een gesprek voeren over familie, vrienden en buurtgenoten. Antwoord geven op vragen. Veel succes! Deze les

Nadere informatie

Kinderfolder ALS JE EEN GELEIDEHOND TEGENKOMT

Kinderfolder ALS JE EEN GELEIDEHOND TEGENKOMT Kinderfolder ALS JE EEN GELEIDEHOND TEGENKOMT ROOS Roos (27) is zeer slechtziend. Ze heeft een geleidehond, Noah, een leuke, zwarte labrador. Roos legt uit hoe je het beste met geleidehond en zijn baas

Nadere informatie

Bijlage 1 Thema 1. De helppagina van een tijdschrift

Bijlage 1 Thema 1. De helppagina van een tijdschrift 98 De helppagina van een tijdschrift Bijlage 1 Thema 1 Ik ben een meisje van 10 jaar en zit in groep 6. Wij zijn in nieuwe groepjes gezet en nu zit ik tegenover een meisje waar ik me heel erg aan erger.

Nadere informatie

O, antwoordde ik. Verder zei ik niets. Ik ging vlug de keuken weer uit en zonder eten naar school.

O, antwoordde ik. Verder zei ik niets. Ik ging vlug de keuken weer uit en zonder eten naar school. Voorwoord Susan schrijft elke dag in haar dagboek. Dat dagboek is geen echt boek. En ook geen schrift. Susans dagboek zit in haar tablet, een tablet van school. In een map die Moeilijke Vragen heet. Susan

Nadere informatie

voorwoord VOORBEELDPAGINA S Bestelnr De ander en ik

voorwoord VOORBEELDPAGINA S Bestelnr De ander en ik voorwoord Dit werkboek gaat over de omgang met andere mensen. We bespreken hoe jij met anderen kunt omgaan. Bijvoorbeeld hoe je problemen oplost, omgaat met pesten, gevoelens en vriendschappen en hoe je

Nadere informatie

Liefde? Naam: Datum: Seksuele opvoeding. Van wie kan je allemaal houden? Wat doe jij voor iemand die je graag ziet?

Liefde? Naam: Datum: Seksuele opvoeding. Van wie kan je allemaal houden? Wat doe jij voor iemand die je graag ziet? Liefde? Van wie kan je allemaal houden? Wat doe jij voor iemand die je graag ziet? Vind jij verliefd zijn hetzelfde als liefde? Is vriendschap ook liefde? Ben jij al verliefd geweest? Kan je verliefd zijn

Nadere informatie

Inhoud. Mijn leven. zo hoort het

Inhoud. Mijn leven. zo hoort het Inhoud Inleiding...3 Hoofdstuk 1 Je gezicht... 4 Hoofdstuk 2 Je lijf... 6 Hoofdstuk 3 Je houding... 8 Hoofdstuk 4 Ontmoeting... 10 Hoofdstuk 5 Feest... 12 Hoofdstuk 6 Verdriet... 14 Hoofdstuk 7 Contact...

Nadere informatie

M i j n o u d e r s g a a n s c h e i d e n

M i j n o u d e r s g a a n s c h e i d e n M i j n o u d e r s g a a n s c h e i d e n W E R K B O E K E C H T S C H E I D I N G, S T E U N J E K I N D M I J N W E R K B O E K Dit werkboek is speciaal voor kinderen met gescheiden ouders. Er zijn

Nadere informatie

Werkvormen k Zag 2 beren over lichamelijkheid

Werkvormen k Zag 2 beren over lichamelijkheid Werkvormen k Zag 2 beren over lichamelijkheid Werkbladen over lichamelijke verandering (4.4) Onderbroekenspel Werkbladen over lichamelijke verschillen (4.3) Max en Maxima Werkbladen over man-vrouw verschillen

Nadere informatie

Over: www.bewareofloverboys.nl

Over: www.bewareofloverboys.nl 1 Naam: www.bewareofloverboys.nl Voordat je begint met de opdrachten? Lees dit door: Als je je niet prettig voelt bij het lezen van bepaalde dingen: Stop met het lezen van deze site. Praat erover met iemand

Nadere informatie

Lesbrief. Introductie

Lesbrief. Introductie Lesbrief Introductie Deze lesbrief hoort bij Lieve Stine, weet jij het? van Stine Jensen en Sverre Fredriksen. Dit boek bestaat uit 20 brieven en antwoorden van filosoof Stine. Deze lesbrief bestaat uit

Nadere informatie

Mijn ouders zijn gescheiden en nu? Een folder voor jongeren met gescheiden ouders over de OTS en de gezinsvoogd

Mijn ouders zijn gescheiden en nu? Een folder voor jongeren met gescheiden ouders over de OTS en de gezinsvoogd Mijn ouders zijn gescheiden en nu? Een folder voor jongeren met gescheiden ouders over de OTS en de gezinsvoogd 1 Joppe (13): Mijn ouders vertelden alle twee verschillende verhalen over waarom ze gingen

Nadere informatie

Fictiedossier Op blote voeten Maren Stoffels

Fictiedossier Op blote voeten Maren Stoffels Fictiedossier Op blote voeten Maren Stoffels Mariska Wijlens Klas 3T2 Docent: Mevrouw Scholten 1. Zakelijke gegevens Titel: Op blote voeten Auteur: Maren Stoffels Uitgever: Leopold Jaar van verschijnen:

Nadere informatie

Afgesproken verdeling van de boeken over de groepen

Afgesproken verdeling van de boeken over de groepen DE KANJERTRAINING. Op de Jozefschool wordt er in alle groepen kanjertraining gegeven. Alle leerkrachten zijn gecertificeerd. Doel van de Kanjertraining? Deze werkwijze biedt lln. kapstokken aan om beter

Nadere informatie

Mijn nieuwe school, een nieuwe start.

Mijn nieuwe school, een nieuwe start. Mijn nieuwe school, een nieuwe start. Naam: Mijn oude school weerbaar.info Mijn nieuwe school Als je naar het middelbaar onderwijs gaat is alles nieuw. Je klasgenoten, de docenten, de school, de regels

Nadere informatie

Trainershandleiding Brugklas Bikkels. Inkijkexemplaar

Trainershandleiding Brugklas Bikkels. Inkijkexemplaar Trainershandleiding Brugklas Bikkels versie 2014 Inhoudsopgave Introductie Organiseer je training Praktische tips De werkmap Powerpoint presentatie Ouderbrieven Draaiboek Bijeenkomst 1 Bijeenkomst 2 Bijeenkomst

Nadere informatie

Handleiding lesmethode Groep 8 Brugklas Bikkels. Inkijkexemplaar

Handleiding lesmethode Groep 8 Brugklas Bikkels. Inkijkexemplaar Handleiding lesmethode Groep 8 Brugklas Bikkels versie 2016 Inhoudsopgave Introductie 4 Verantwoording Methodiek 5 Doorgaande lijn Po en Vo 6 Preventief en curatief 7 Organiseer je les 8 Praktische tips

Nadere informatie

R O S A D E D I E F. Arco Struik. Rosa de dief Arco Struik 1 www.gratiskinderboek.nl

R O S A D E D I E F. Arco Struik. Rosa de dief Arco Struik 1 www.gratiskinderboek.nl R O S A D E D I E F Arco Struik Rosa de dief Arco Struik 1 www.gratiskinderboek.nl In de winkel 3 Bart 5 Een lieve dief 7 De telefoon 9 Bij de dokter 11 De blinde vrouw 13 Een baantje 15 Bijna betrapt

Nadere informatie

HANDIG EEN BIJTEND KONIJN

HANDIG EEN BIJTEND KONIJN l a n d e l i j k i n f o r m a t i e c e n t r u m g e z e l s c h a p s d i e r e n HANDIG EEN BIJTEND KONIJN OVER HOUDEN VAN HUISDIEREN HIER LEES JE HANDIGE INFORMATIE OVER BIJTENDE KONIJNEN. JE KUNT

Nadere informatie

Die nacht draait Cees zich naar me toe. In het donker voel ik heel zachtjes zijn lippen op mijn wang.

Die nacht draait Cees zich naar me toe. In het donker voel ik heel zachtjes zijn lippen op mijn wang. Vanavond ga ik mijn man vertellen dat ik bij hem wegga. Na het eten vertel ik het hem. Ik heb veel tijd besteed aan het maken van deze laatste maaltijd. Met vlaflip toe. Ik hoop dat de klap niet te hard

Nadere informatie

General information of the questionnaire

General information of the questionnaire General information of the questionnaire Name questionnaire: Early Adolescent Temperament Questionnaire Revised (kindversie) Original author: Ellis & Rothbart Translated by: Rothbart & Hartmann Date version:

Nadere informatie

De seksuele ontwikkeling van kinderen (0 tot 18 jaar) en wat ouders kunnen doen

De seksuele ontwikkeling van kinderen (0 tot 18 jaar) en wat ouders kunnen doen De seksuele ontwikkeling van kinderen (0 tot 18 jaar) en wat ouders kunnen doen Wat kun je doen als je vader of moeder bent? Je kunt je kinderen helpen bij hun seksuele ontwikkeling. Als ze klein zijn

Nadere informatie

Wat is PDD-nos? VOORBEELDPAGINA S. Wat heb je dan? PDD-nos is net als Tourette een neurologische stoornis. Een stoornis in je hersenen.

Wat is PDD-nos? VOORBEELDPAGINA S. Wat heb je dan? PDD-nos is net als Tourette een neurologische stoornis. Een stoornis in je hersenen. Wat is PDD-nos? 4 PDD-nos is net als Tourette een neurologische stoornis. Een stoornis in je hersenen. Eigenlijk vind ik stoornis een heel naar woord. Want zo lijkt het net of er iets niet goed aan me

Nadere informatie

4 communicatie. Ik weet welke informatie anderen nodig hebben om mij te kunnen begrijpen. Ik vertel anderen wat ik denk of voel.

4 communicatie. Ik weet welke informatie anderen nodig hebben om mij te kunnen begrijpen. Ik vertel anderen wat ik denk of voel. 4 communicatie Communicatie is het uitwisselen van informatie. Hierbij gaat het om alle informatie die je doorgeeft aan anderen en alle informatie die je van anderen krijgt. Als de informatie aankomt,

Nadere informatie

Dounia praat en overwint

Dounia praat en overwint Dounia praat en overwint Deze informatiefolder is een uitgave van Pharos, Expertisecentrum gezondheidsverschillen, in samenwerking met: Stichting Hindustani, Samenwerkingsverband Marokkaanse Nederlanders,

Nadere informatie

Woorden - boek. KlasseTaal. welke woorden gebruik jij? Met woorden verander je de wereld

Woorden - boek. KlasseTaal. welke woorden gebruik jij? Met woorden verander je de wereld 16 Keuze opdrachten - Vorm groepjes van 4 leerlingen. Kies 1 opdracht uit en werk dit als groepje uit. Je krijgt 15 minuten voor de opdracht Presenteer jullie resultaat aan de klas De klas beoordeeld jullie

Nadere informatie

door Sebastiaan Heins

door Sebastiaan Heins door Sebastiaan Heins 3 2 e druk november 2012 Sebastiaan J.R. Heins - 23 mei 2012 Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze opgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand

Nadere informatie

Samenvatting Mensen ABC

Samenvatting Mensen ABC Samenvatting Mensen ABC Week 1ABC: Wie zijn wij? Info: Wie zijn wij mensen Mensen zijn verschillend. Iedereen is anders, niemand is hetzelfde. Dat noem je uniek. Een mens heeft een skelet van botten. Daarom

Nadere informatie

De seksuele ontwikkeling. van kinderen (0 tot 18 jaar)) en wat ouders kunnen doen

De seksuele ontwikkeling. van kinderen (0 tot 18 jaar)) en wat ouders kunnen doen De seksuele ontwikkeling van kinderen (0 tot 18 jaar)) en wat ouders kunnen doen Seksuele opvoeding gaat over meer dan alleen seksualiteit De seksuele ontwikkeling van kinderen en wat ouders kunnen doen

Nadere informatie

Jeremia 1: Vertel het door!

Jeremia 1: Vertel het door! Jeremia 1:4-19 - Vertel het door! Voor preeklezers: ik hoor graag als mijn preek ergens gelezen wordt. Neem dan even contact met mij op: hmveurink@gmail.com. Dan stuur ik ook de bijbehorende powerpoint

Nadere informatie

Papa en mama hebben ruzie. Ton en Toya vinden dat niet leuk. Papa wil graag dat Ton en Toya bij hem op bezoek komen, maar van mama mag dat niet.

Papa en mama hebben ruzie. Ton en Toya vinden dat niet leuk. Papa wil graag dat Ton en Toya bij hem op bezoek komen, maar van mama mag dat niet. Bezoek op kantoor Papa en mama hebben ruzie. Ton en Toya vinden dat niet leuk. Papa wil graag dat Ton en Toya bij hem op bezoek komen, maar van mama mag dat niet. Ton en Toya hebben wat problemen thuis.

Nadere informatie

Het is de familieblues. Je kent dat gevoel vast wel. Je zit aan je familie vast. Voor altijd ben je verbonden met je ouders, je broers, je zussen.

Het is de familieblues. Je kent dat gevoel vast wel. Je zit aan je familie vast. Voor altijd ben je verbonden met je ouders, je broers, je zussen. De familieblues Tot mijn 15e noemde ik mijn ouders papa en mama. Daarna niet meer. Toen noemde ik mijn vader meester. Zo noemde hij zich ook als hij lesgaf. Hij was leraar Engels op een middelbare school.

Nadere informatie

JEUGDIGEN. Hulp na seksueel misbruik. vooruitkomen +

JEUGDIGEN. Hulp na seksueel misbruik. vooruitkomen + > vooruitkomen + Hulp na seksueel misbruik JEUGDIGEN Heb jij seksueel misbruik meegemaakt of iemand in jouw gezin, dan kan daarover praten helpen. Het kan voor jou erg verwarrend zijn hierover te praten,

Nadere informatie

Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg

Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg Informatie voor cliënten Cliënten en geestelijke gezondheidszorg Slachtoffers van mensenhandel hebben vaak nare dingen meegemaakt. Ze zijn geschokt

Nadere informatie

KLEM. Katja en Udo in de schulden. Anne-Rose Hermer

KLEM. Katja en Udo in de schulden. Anne-Rose Hermer KLEM Katja en Udo in de schulden Anne-Rose Hermer Dit boek heeft het keurmerk Makkelijk Lezen 1 Katja ontmoet Udo Katja is bijna negentien jaar. Ze woont nog bij haar ouders. Katja werkt in een warenhuis.

Nadere informatie

B Volwassen worden. B1 Meisjes worden vrouw 3 B2 Ongesteld zijn 8 B3 Jongens worden man 14 B4 Zaadlozing 19 B5 Lichaamsverzorging 23

B Volwassen worden. B1 Meisjes worden vrouw 3 B2 Ongesteld zijn 8 B3 Jongens worden man 14 B4 Zaadlozing 19 B5 Lichaamsverzorging 23 B Volwassen worden B1 Meisjes worden vrouw 3 B2 Ongesteld zijn 8 B3 Jongens worden man 14 B4 Zaadlozing 19 B5 Lichaamsverzorging 23 B1 Meisjes worden vrouw Herkent van afbeeldingen de verschillende stadia

Nadere informatie

Seksuele vorming. Anticonceptie en zwangerschap

Seksuele vorming. Anticonceptie en zwangerschap Seksuele vorming Anticonceptie en zwangerschap Colofon Uitgeverij: Edu Actief b.v. 0522-235235 info@edu-actief.nl www.edu-actief.nl Auteur: Rianne Gritter Inhoudelijke redactie: Tessel Mulder, Philein

Nadere informatie

6555 BW Wat kun je doen als je te snel boos bent.indd 12

6555 BW Wat kun je doen als je te snel boos bent.indd 12 Hoofdstuk twee Een geheimpje over boosheid Iedereen wordt wel eens boos. Het is zelfs zo n gewoon gevoel dat we een heleboel woorden hebben om het te beschrijven. Hier zijn een paar woorden die allemaal

Nadere informatie

Kinderdagverblijf programma Dit ben ik

Kinderdagverblijf programma Dit ben ik Kinderdagverblijf programma Dit ben ik Week 5 Datum 27 t/m 31 januari 09.15 uur - Kring: Kern 0 1½ het gezicht van Puk. Spiegeltje in Puk zijn rugzak. Wat is dat nou? 09.20 uur - Voorleesboek: Kikker is

Nadere informatie

Reality Reeks Verwerkingsopdrachten. Mooi meisje Verliefd op een loverboy

Reality Reeks Verwerkingsopdrachten. Mooi meisje Verliefd op een loverboy Reality Reeks Verwerkingsopdrachten Mooi meisje Verliefd op een loverboy Lees blz. 3. Woont Laura in de stad of op het platteland? Hoe weet je dat? Lees blz. 5 en 7. Woont Laura s oma al lang op de boerderij?

Nadere informatie

Teksten bewerkt uit het gezinsboek Ons Dagelijks Brood veertigdagentijd van pastoor M. Hagen door EBP voor www.kinderenbiddenvoorkinderen.

Teksten bewerkt uit het gezinsboek Ons Dagelijks Brood veertigdagentijd van pastoor M. Hagen door EBP voor www.kinderenbiddenvoorkinderen. Bidden Teksten bewerkt uit het gezinsboek Ons Dagelijks Brood veertigdagentijd van pastoor M. Hagen door EBP voor www.kinderenbiddenvoorkinderen.nl en kinderactiviteiten www.lambertuskerk-rotterdam.nl

Nadere informatie

Liefde is vrij van zichzelf, om te leven voor de ander.

Liefde is vrij van zichzelf, om te leven voor de ander. Liefde is vrij van zichzelf, om te leven voor de ander. HHKalender DEF_2 ct.indd 1 Romantiek in een liefdesbrief 01-06-15 21:37 ROMANTIEK in een liefdesbrief Schrijf een liefdesbrief aan je geliefde. Verwerk

Nadere informatie

Vraag aan de zee. Vraag aan de tijd. wk 3. wk 2

Vraag aan de zee. Vraag aan de tijd. wk 3. wk 2 Bladzijde negen, Bladzijde tien, Krijg ik het wel ooit te zien? Ander hoofdstuk, Nieuw begin.. Maar niets, Weer dicht, Het heeft geen zin. Dan probeer ik achterin dat dikke boek. Dat ik daar niet vaker

Nadere informatie

Sommige pubers kunnen echt ongelooflijk hard stinken. Dat is allesbehalve lekker. Heb jij er ook last van?

Sommige pubers kunnen echt ongelooflijk hard stinken. Dat is allesbehalve lekker. Heb jij er ook last van? Zweterige oksels Sommige pubers kunnen echt ongelooflijk hard stinken. Dat is allesbehalve lekker. Heb jij er ook last van? Zweten is heel normaal en zelfs goed voor je. Het zuivert je lichaam en zorgt

Nadere informatie

WAAROM DIT BOEKJE? VERBODEN

WAAROM DIT BOEKJE? VERBODEN WAAROM DIT BOEKJE? Dit boekje gaat over seksuele intimidatie op het werk. Je hebt te maken met seksuele intimidatie als een collega je steeds aanraakt. Of steeds grapjes maakt over seks. Terwijl je dat

Nadere informatie

Rivka voelt tranen in haar ogen. Vader aait over haar wang. Hij zegt: Veel plezier, prinsesje. Vergeet je nooit wie je bent? Dan draait vader zich

Rivka voelt tranen in haar ogen. Vader aait over haar wang. Hij zegt: Veel plezier, prinsesje. Vergeet je nooit wie je bent? Dan draait vader zich 1942-1943 1 Rivka! Het is tijd om te gaan!, roept vader. Rivka is blij. Ze gaat logeren. Ze weet niet bij wie. En ze weet ook niet hoe lang. Maar ze heeft er wel zin in. Vader heeft gezegd: Je gaat in

Nadere informatie

HEMELS HUWELIJK KALENDER 52 X WIJ TIJD VOOR ELKAAR. Willem en Marian de Vink

HEMELS HUWELIJK KALENDER 52 X WIJ TIJD VOOR ELKAAR. Willem en Marian de Vink HEMELS HUWELIJK KALENDER 52 X WIJ SAMEN TIJD VOOR ELKAAR Willem en Marian de Vink Liefde is vrij van zichzelf, om te leven voor de ander. Romantiek in een liefdesbrief ROMANTIEK in een liefdesbrief Schrijf

Nadere informatie

CHATTEN. verborgen verdriet MARIAN HOEFNAGEL

CHATTEN. verborgen verdriet MARIAN HOEFNAGEL CHATTEN verborgen verdriet MARIAN HOEFNAGEL Stotteren Kom op, Roy. Het is allang tijd. De leraar informatica legt een hand op Roys schouder. Maar Roy kijkt niet op of om. Hij zit achter de fijnste computer

Nadere informatie

pest eruit? De baas spelen

pest eruit? De baas spelen Hoe ziet iemand die een ander pest eruit? Waarschijnlijk heb je wel gemerkt dat het ontzettend moeilijk is om zo n beschrijving te geven. Dat is logisch want er bestaat niet iemand die eruit ziet als een

Nadere informatie