Chris Ryan. De achtste man De Boekerij Amsterdam

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Chris Ryan. De achtste man. 2008 De Boekerij Amsterdam"

Transcriptie

1 Chris Ryan De achtste man 2008 De Boekerij Amsterdam

2 1 Klaar voor actie Nu! Ons doelwit was een leegstaande psychiatrische inrichting, een groot, negentiende-eeuws ziekenhuis van rode baksteen, ooit een mooi gebouw, maar nu vervallen. Het stond op een uitgestrekt landgoed dat totaal verwaarloosd was. De vijf Arabische terroristen die zich volgens het draaiboek in het gebouw hadden verschanst, hielden negen gijzelaars gevangen, en na een beleg van drie dagen naderde de strijd nu zijn ontknoping. Als commandant van het Sniper Team had ik het bevel over acht scherpschutters, die met hun geweren positie hadden gekozen bij observatiepunten in de bijgebouwen, tussen de bomen en verspreid over het terrein. Twee mannen hielden de voor- en achtergevel van het ziekenhuis in de gaten en stonden via de keelmicrofoons van hun zendertjes in verbinding met het commandocentrum, dat was ondergebracht in een afzonderlijk gebouw, zo n tweehonderd meter van de voordeur. Alle gevels van het ziekenhuis hadden een eigen code gekregen voor een snelle identificatie. Vanuit het commandocentrum telefoneerde de onder- 13

3 handelaar van de politie met de leider van de terroristen, maar het geduld van de man leek ten einde. Hij eiste een vrijgeleide naar Heathrow voor zichzelf en zijn kameraden en dreigde dat hij een van de gijzelaars zou doodschieten als er niet onmiddellijk transport kwam. Ondertussen schaafde de commandant van de SP (de Special Projects, het anti-terreurteam) voortdurend aan zijn plannen voor de bestorming van het gebouw. Een scherpschutter meldde juist dat hij een terrorist achter een van de ramen had gezien, toen er een schot weerklonk uit het ziekenhuis. De onderhandelaar stelde vast dat er een gijzelaar was geëxecuteerd. De terroristen vroegen om een brancard om het lichaam te laten weghalen. De voordeur ging heel even open en een levenloos lichaam werd naar buiten gegooid. Een groepje van vier man rende erheen om het op te halen. Daarna dreigde de leider van de terroristen over een halfuur nog een gijzelaar te doden als zijn eisen niet werden ingewilligd. Het moment was aangebroken waarop de politie de zaak aan het leger overliet. De commissaris had een schriftelijke order ondertekend waarin hij het bevel overdroeg aan de commandant van het B-squadron, de hoogst aanwezige SAS-officier, die zijn commando s hun orders gaf voor de bestorming. Zodra hij uitgesproken was, koos iedereen positie. Nu hoefden we slechts te wachten tot het moment waarop mijn scherpschutters zoveel mogelijk terroristen in het vizier hadden. De commandant luisterde naar het radiocircuit, totdat hij opeens de order riep waarop we allemaal hadden gewacht: Ik heb het bevel. Klaar voor 14

4 actie nu! De afgelopen twee dagen had er een onheilspellende stilte geheerst op het terrein van het voormalige ziekenhuis. Nu klonk er een salvo van geweervuur en kwam alles tot leven. Twee wagens stormden met brullende motor naar het gebouw toe en braakten een zwerm in het zwart geklede commando s uit. Met explosieven werden de ramen weggeblazen. In een oogwenk hing er een Chinook-helikopter boven het dak en lieten nog meer zwarte gestalten zich langs klimtouwen omlaag zakken naar de ramen in de muren en het dak. Stungranaten explodeerden en rook dreef naar buiten. Door de radio klonk een kakofonie van schoten, stemmen, explosies en bevelen. Binnen een paar minuten was het gebouw ontruimd, waren de terroristen gedood en de gijzelaars gered. De commandant meldde dat hij alles onder controle had en het bevel werd weer overgedragen aan de politie. Daarna ondervroeg de commandant de verschillende eenheden en werd de oefening afgerond. De mannen liepen te zweten in hun zwarte kleding, maar waren tevreden dat alles volgens het boekje was verlopen. Zoals altijd had de oefening de realiteit zo dicht mogelijk benaderd. Het was een nuttige ervaring geweest. Goed gedaan, iedereen, zei de commandant bij de voorlopige briefing. Dat was vakwerk. Omdat we drie dagen achtereen in touw waren geweest en nog een rit van vijf uur voor de boeg hadden, terug naar de basis, hield hij het zo kort mogelijk. Vrijdagochtend om elf uur werden we op het kantoor verwacht voor een uitgebreide nabespreking. Ingerukt, mannen, zei de sergeant-majoor. We ver- 15

5 trekken. We laadden onze spullen in de voertuigen en vertrokken naar Hereford. Maar onderweg veranderde de hele situatie. Het was 2 augustus 1990 en via de radio hoorden we dat Saddam Hoessein het Iraakse leger bevel had gegeven om Koeweit binnen te vallen. Nou en? vroeg een van de jongens minachtend. Die boerenlul maakt toch niks klaar. Wees daar maar niet zo zeker van, zei iemand anders. Hij kan heel wat ellende veroorzaken, en de kans is groot dat wij erheen moeten. Misschien zijn er al mensen naartoe. We doodden de tijd met gissingen over Irak en de kans op oorlog in de Golf, maar ik geloof niet dat iemand toen al besefte hoe Saddams agressie tegen zijn buurlanden onze eigen toekomst zou veranderen. De rest van dat jaar werd ons leven beheerst door onzekerheid. Het A- en het D-squadron werden al snel naar de Golf gestuurd voor een training ter plaatse. Maar tot het laatste moment werd ons, het B-squadron, verzekerd dat wij niet zouden gaan, omdat wij de gewone taken van de SAS moesten overnemen: missies van kleinere eenheden overal ter wereld. Er gingen allerlei geruchten. Toen de kans op een oorlog toenam, hoorden we dat het G-squadron ook naar het Midden-Oosten zou gaan als reserve om eventuele verliezen aan te vullen. Omdat de commandant van het hoofdkwartier zelf bij het G- squadron had gezeten, leek dat een aannemelijk gerucht. Ook allerlei andere opties werden besproken, zoals de mogelijkheid dat we als sky-marshalls op civiele vluch- 16

6 ten naar het Midden-Oosten zouden worden ingezet. Dat betekende dat we zogenaamd als gewone passagiers zouden meevliegen maar goed bewapend, om een mogelijke kaping te verijdelen. Dat leek een redelijke suggestie. Bij de Special Projects hadden we die situatie al grondig geoefend, zodat we precies wisten hoe we ermee moesten omgaan. Maar na een tijdje stierf ook dit gerucht een natuurlijke dood. In de loop van november en december werden er mannen geselecteerd voor verschillende andere missies, en ik had het geluk dat ik werd uitgekozen voor een expeditie naar de Mount Everest die werd voorbereid door een vriend van me, Henry Taylor. Toen ik zes jaar geleden bij het Regiment was gekomen, had ik met Henry in dezelfde groep gezeten. We hadden goed samengewerkt, maar in 1986 was hij weggegaan bij de SAS. En nu, in de herfst van 1990, was hij bezig met de voorbereidingen voor zijn tweede beklimming van de Everest. Bij zijn eerste poging had hij de onbekende noordoostelijke wand willen beklimmen, maar moest hij opgeven vanwege het slechte weer. Nu wilde hij een nieuwe poging doen, in alpinestijl, samen met zijn partner Russell Bryce. Ik zou via de noordelijke route omhooggaan met een groep sherpa s, om lichtgewicht parachutes naar boven te brengen. Het was de bedoeling dat ik de andere twee bij de North Col zou ontmoeten. Vandaar zouden we samen naar de top klimmen om met de parachutes omlaag te springen naar het basiskamp. We wilden een paar records breken. Als ik zonder zuurstof de top zou kunnen bereiken, was dat voor mij een persoonlijk record. Als de anderen via de noordoostelijke route omhoog zou- 17

7 den klimmen, zou dat ook de eerste keer zijn net als die parachutesprong vanaf de top. Ik was gekwalificeerd voor die rol, omdat ik heel wat sprongen had gedaan en achttien maanden een Duitse militaire cursus in de Alpen had gevolgd, waar ik had geleerd om door sneeuw en ijs te klimmen. In oktober kreeg ik van de adjudant toestemming om me bij de bergbeklimmers te voegen. Als mijn tijd bij de Special Projects erop zat, beloofde hij, kon ik drie maanden verlof nemen. Ik ging naar een demonstratiedag in Harrogate, waar Berghaus, de specialisten, me een volledige uitrusting aanmaten. Ik concentreerde me helemaal op de Himalaya en wilde in het begin van het nieuwe jaar mijn conditie opbouwen met inspannende tochten door de Brecon Beacons. De voorbereidingen voor de Golfoorlog verstoorden de jaarlijkse rugbycompetitie tussen de zes squadron-ploegen. Misschien was dat maar beter ook, want bij die wedstrijden gaat het er heet aan toe en raken jongens soms zo ernstig geblesseerd dat ze voor zes maanden uitgeschakeld zijn. Een van de spelers was een goede vriend van de aanvoerder van het Engelse team, Will Carling, en vroeg of hij met de nationale ploeg wilde komen trainen. De spelers konden in de officiers- of onderofficiersmess worden ondergebracht. Dan waren ze eindelijk bevrijd van de pers en al die handtekeningenjagers zodra ze hun neus buiten de deur staken. Hij stelde ook een vriendschappelijke wedstrijd tussen Engeland en het Regiment voor. Carling kwam met een paar medespelers om een kijkje te nemen, maar één blik op een wedstrijd tussen twee squadrons was voor hem genoeg. Ver- 18

8 geet het maar! zei hij. Tegen dat stelletje wilden speel ik niet. Dan komen we invalide van het veld. Dat plan ging dus niet door. Een week voor Kerstmis werden we in de instructiezaal in Hereford ontboden en kregen we te horen dat de helft van het B-squadron toch naar het Midden-Oosten zou worden gestuurd. Het G-squadron zou de Special Projects overnemen. De jongens die waren geselecteerd begonnen te lachen en te dollen: Geweldig! De mannen die buiten de boot vielen, waren diep teleurgesteld en probeerden toch nog mee te gaan. Maar ik denk dat de meesten diep in hun hart ongerust waren dat het conflict op een grote, smerige oorlog zou uitdraaien. Als Israël er zich mee bemoeide, zouden Syrië en Jordanië de kant van Saddam kunnen kiezen. Dan zou de zaak behoorlijk uit de hand lopen en het halve Midden-Oosten in vlammen kunnen opgaan. Bovendien was er nog de dreiging dat Saddam chemische of nucleaire wapens zou inzetten. Het vooruitzicht van een oorlog motiveerde me, maar ik hoopte dat het niet lang zou duren, zodat ik nog op tijd terug zou kunnen zijn voor de Everest-expeditie. Toen we het nieuws hadden gehoord, ging ik naar huis en zei tegen mijn vrouw Janet: Hoor eens, ik moet een tijdje weg. Jan is heel rustig en nuchter, en ze vatte het goed op. Normaal praten SAS-mensen niet met hun familie over hun werk, maar in dit geval was het wel duidelijk waar we naartoe werden gestuurd. Na Saddams invasie van Koeweit was er in de pers en op de televisie zoveel aandacht aan besteed dat onze missie maar één doel kon hebben: de Golf. 19

9 Het werd geen ontspannen kerstfeest. Het Regiment moest zich de feestdagen paraat houden en we zochten onze groene uitrusting bij elkaar. (In het SAS-jargon slaat groen op normale militaire operaties; zwart wordt gebruikt voor de Special Projects, waarbij we ons van top tot teen in het zwart kleden.) Als je een tijdje andere dingen hebt gedaan zoals ik, is je militaire uitrusting bij het SP-team niet meer honderd procent en kost het je een paar weken hard werken om alles tiptop in orde te krijgen. Op mijn alpinecursus in Frankrijk, Italië en Duitsland had ik niet alleen Duits geleerd, maar was ik ook getraind in skiën, bergbeklimmen, reddingswerk, weersvoorspellen en het veroorzaken van lawines met behulp van explosieven. Maar het was geen echte militaire training. Voor die tijd had ik negen maanden als commando bij het SP-team gezeten. Ook dat was anders dan het gewone militaire werk. Na Duitsland was ik weer negen maanden bij de Special Projects gedetacheerd, nu als commandant van de scherpschutters. Al met al had ik minstens drie jaar zwart werk gedaan en me nooit zo erg druk gemaakt of ik wel de juiste spullen op de voorgeschreven plaatsen bij me droeg. Ik nam mijn koppel en mijn rugzak mee naar huis om ze in de juiste woestijnkleuren te verven. We lieten juist een stuk aan ons huis bouwen, en John, een van de bouwvakkers die met de fundering bezig was, kwam naar me toe om te vragen wat ik deed. Ik verf mijn spullen. Zijn die kleuren niet wat licht? Nou, zei ik voorzichtig, dat zal je verbazen. In de praktijk werkt het heel goed. 20

10 Maar hij had gelijk. Ik had een te lichte zandkleur gekozen, zoals ik tot mijn schade nog zou merken. Een van de regels van het Regiment is dat alle getrouwde mannen een levensverzekering moeten afsluiten. Janet en ik hadden al een polis, dus daar hoefden we niets aan te doen. Maar zodra de missie bekend was gemaakt, moesten andere jongens haastig een verzekering regelen. De verzekeringsmaatschappijen wisten natuurlijk waar we heen gingen en weigerden de aanvragen of eisten een krankzinnig hoge premie. Het gevolg was een kleine paniek. In vredestijd proberen de jongens de premies te ontduiken, maar met een oorlog in het verschiet zag de toekomst er opeens heel anders uit. Op oudejaarsavond, vlak voor mijn vertrek, vroegen Janet en ik een vriendin om op onze dochter Sarah te passen, die toen ruim twee jaar oud was. We gingen naar een café, maar na één glas keken we elkaar aan, liepen terug naar huis en gingen aan de eettafel zitten om over al die akelige vragen te praten: Stel dat ik niet terug zou komen. Zou ze dan hertrouwen? Waar moest Sarah dan naar school? Enzovoort, enzovoort. s Nachts om een uur of drie, vier zaten we er nog, en het werd heel emotioneel. Ik maakte me niet zo ongerust over mezelf of over Janet, die heel goed voor zichzelf kon zorgen, maar Sarah was iets anders. Als ik sneuvelde, wat zou dat dan voor haar betekenen? Als het Golfconflict op een grootschalige oorlog zou uitdraaien, zou de SAS niet meer zijn dan een radertje in een grote machine. Tot dan toe, in mijn ervaring tenminste, had de SAS altijd de lakens uitgedeeld en in de vuurlinie geopereerd. Zelfs in Noord-Ierland konden we tot 21

11 op zekere hoogte ons eigen terrein kiezen. Een ander voordeel daar was ons uiterlijk: we zagen er net zo uit als iedereen. In Irak zouden we tussen Arabieren moeten opereren, die ons meteen als vreemdelingen zouden herkennen, en hoefden we niet op steun van de bevolking te rekenen. En dan was er nog de dreiging van chemische wapens. Het was onmogelijk te voorspellen hoe gevaarlijk het ging worden, en die onzekerheid was al voldoende om zelfs geharde veteranen de zenuwen te bezorgen. De volgende avond kwam Sarahs peetvader, John, een vriend uit het A-squadron die getuige bij ons huwelijk was geweest, naar ons toe en maakte een officieus testament op een brief waarin hij schreef dat in geval van zijn dood ik (of Janet) zijn huis moest laten verkopen. Daarvan zou tienduizend pond naar Sarah gaan, de rest van het geld naar zijn moeder, zijn stereo naar zijn broer, enzovoort. Het kostte aardig wat tijd om onze spullen te pakken. De wapens werden allemaal verzameld en vooruit gestuurd, verpakt in canvashoezen. Toen ik de kwartiermaker vroeg of er ook pistolen bij zaten, zei hij: Ja, twintig. Dat stelde me gerust, want pistolen waren belangrijke reservewapens die we hard nodig konden hebben als de geweren dienst weigerden of we in een kleine ruimte moesten vechten, bijvoorbeeld in een voertuig of een observatiepost. De meesten van ons waren bewapend met een M samengesteld uit de loop van een 5.56 automatisch geweer met daaronder een granaatwerper of een Minimi-machinegeweer. Die zijn allebei ruim een meter lang en lastig te verbergen of in een beperkte ruimte te hanteren. 22

12 Onze persoonlijke uitrusting was onze eigen zaak. Toen ik met mijn spullen bezig was, vroeg ik de kwartiermaker of ik poolkleding kon meenemen. Nee! antwoordde hij. Je gaat naar de woestijn, droplul! Daar is het bloedheet. Hij lachte alsof hij alles van woestijnen wist. Blijkbaar had hij geen idee hoe koud het s winters in Irak kon zijn. Ondanks zijn weigering kon ik de gedachte niet van me afzetten dat we ergens op grote hoogte terecht zouden komen, in de bergen van noordelijk Irak aan de Turkse grens, waar nog sneeuw lag. Het leek wel een voorgevoel. Maar ik ging er niet op door, en de meeste anderen hadden geen zin om winterkleding mee te zeulen. Bij een instructie in januari zei de commandant dat we in geval van oorlog misschien wel vijfhonderd kilometer in Irak zouden moeten infiltreren om vijandelijke installaties uit te schakelen. Wij dachten dat hij de omgeving van Bagdad bedoelde. Thuis pakte ik een atlas en trok een cirkel met een straal van vijfhonderd kilometer rondom Koeweit en de Iraakse grens. Janet en ik praatten over de Eufraat, die vanuit Syrië dwars door Irak loopt voordat hij bij Basra in de Tigris stroomt. Van school herinnerde Janet zich dat er in de vruchtbare streken langs de twee grote rivieren bloeiende beschavingen waren ontstaan. In die tijd hadden de Eufraat en de Tigris tot de belangrijkste waterwegen behoord en werd Mesopotamië, het gebied dat ertussen lag, de wieg van de beschaving genoemd. Ik vroeg me af hoe de Eu - fraat er nu uit zou zien. Die avond belde ik mijn ouders. Dat deed ik altijd voordat ik vertrok. 23

13 Meestal zei ik gewoon Ik moet weg, en dan antwoordden ze: Goed. Tot ziens. En wees voorzichtig. Maar deze keer was het anders. Iedereen was bang dat het een lange en smerige oorlog zou worden. Ma en pa deden hun best om niet bezorgd te klinken, maar toen mijn jongere broer Keith aan de lijn kwam en begon te huilen, konden ook de anderen zich niet goedhouden. Hé, zei ik, hou daar eens mee op. Het komt heus wel goed. Maar dat telefoongesprek maakte me duidelijk dat het geen spelletje meer was. Eindelijk hoorden we dat we op de avond van 5 januari, een zaterdag, zouden vertrekken. Als een van de meest ervaren mensen ging ik naar het kamp om te controleren of iedereen klaar was. Bob en Rich zitten nog in de club, zei een van de jongens, en ze zijn strontlazerus. Jezus! Waar zijn hun spullen? Ze hebben nog niet gepakt. Ik stuurde twee mensen naar hun kamers om in te pakken wat ze konden vinden en alles naar het wachtlokaal te brengen. Toen ging ik met nog een vent naar de club om de twee zuiplappen mee te sleuren. Ze waren vrij klein en hielden met hun tweeën de bar overeind, straalbezopen en giechelend als schoolmeiden. We brachten hen langzaam naar de bus, lachend en dollend om hen rustig te houden. Ze giechelden vrolijk tegen elkaar toen we hen aan boord hesen en ze achterin zetten. Even later vertrokken we naar de RAF-basis Brize Norton. De rest was heel rustig. We praatten wat, over niks in het bijzonder. De Tristar landde op Cyprus om bij te tanken en vloog toen verder naar de Golf, waar hij landde en tot achter 24

14 een hangar taxiede. Toen we de warme avond in stapten, zagen we dat de commandant, de sergeant-majoor en de kwartiermaker al onder aan de trap stonden te wachten, gekleed in woestijntenue, met sjamags of Arabische sjaals om hun nek gebonden. Het was de eerste keer dat we mensen zo gekleed zagen, en we wisten meteen weer waar we waren. Er stond een Hercules klaar en we klommen achterin. Normaal houden de RAF-bemanningen zich strikt aan de regels en moet je altijd gaan zitten en je riemen vastmaken, maar nu waren er niet eens stoelen of riemen, dus lieten we ons onderuitzakken op de metalen vloer voor de korte vlucht naar onze voorpost, die de codenaam Victor droeg. Hou je vast, riep de loadmaster, want we oefenen een operationele take-off. De piloot liet zijn motoren toeren maken tot ze een oorverdovend gebulder produceerden en het hele vliegtuig stond te trillen. Toen trok hij de remmen los en werden we naar voren gesmeten. Het toestel steeg op. Een kwartier later dook het weer omlaag en landden we met een paar zware klappen toen de Hercules krachtig afremde. Op Victor aangekomen werden we tijdelijk gehuisvest in een hangar. We keken eens om ons heen. Een berg rugzakken, een verzameling wapens in canvashoezen, een stapel Amerikaanse veldbedden, dozen met radio s, eerstehulpkisten, explosieven, zo te zien was de hele uitrusting pas een kwartier geleden aangekomen. We verzamelden ons voor een korte instructie van de sergeantmajoor van het squadron. Zorg dat je niet in je onderbroek loopt als de sergeantmajoor van het Regiment in de buurt is. Ik zie een paar 25

15 mensen die naar de kapper moeten. Blijf uit het kantoortje van de hangar als je niet uitgenodigd bent. Hou de hangar netjes, mensen. Hou je spullen in de buurt van je bed. En haal er zo nu en dan de bezem door. Daarna was het materiaal aan de beurt. Oké, zei de kwartiermaker. Alles is aangekomen, maar vraag het eerst aan mij als je wat nodig hebt. De munitiebunker ligt naast de keuken. Etenstijden zijn van zes tot zeven voor het ontbijt, twaalf tot één uur voor de lunch en zes tot zeven voor het avondeten. Zoek maar een bed uit. Morgenochtend begint de training. De commandant hield ook nog een praatje over zijn persoonlijke kijk op de voorbereidingen voor de oorlog. De plannen voor de Special Forces konden nog alle kanten op. Het A- en het D-squadron waren al een heel eind op streek met hun training voor de operaties ver achter de Iraakse linies. Op dat moment waren ze in de woestijn voor een grote oefening met alle wapens, inclusief de zware.50 Browning-machinegeweren, mortieren, de LAW-90 raketwerpers, het Milan-anti-tankgeschut en het meest effectieve wapen dat er bestond de M-19, een krachtige granaatwerper, een soort machinegeweer dat bommen afvuurde. Wat het B-squadron betrof, hoopte de commandant dat hij een stel voertuigen voor ons kon regelen dat we zelf maar moesten ombouwen voor operaties in de woestijn. Hij beloofde dat hij ons op de hoogte zou houden van de ontwikkelingen en wenste iedereen welterusten. Morgen was het weer vroeg dag. We pakten allemaal een veldbed en zetten het tegen de wand van de hangar, met een tafel van bijna twee meter aan het voeteneind van 26

16 ieder bed en een klamboe aan palen erboven. Dat was ons thuis voor de komende tien dagen. Toen de ochtend aanbrak, zagen we dat we ons diep in de woestijn bevonden, tussen een paar andere kampen, verspreid over een groot oefengebied. Het grootste deel van de woestijn bestond uit een kale vlakte van hard, beigekleurig zand, zo nu en dan onderbroken door een heuveltje. Op die heuvels, die misschien zo n tien meter hoog waren, groeide wat droog gras en hier en daar een boom. Het zand was erg rul, zodat de voertuigen vaak vastliepen. De wind had het zand gewelfd in golven, die het landschap heel aantrekkelijk maakten. Kamp Victor lag achter een heuvel. Een hoog hek omringde de grote hangars en de landingsbaan. De zandduinen kwamen tot aan de rand van het kamp, dat was gebouwd als een parachutistenschool. De hangars werden gebruikt voor de opslag van parachutes en ander materiaal, en overal stonden hoge torens voor het dro - gen van de parachutes. s Nachts werd de omheining door schijnwerpers fel verlicht. We begonnen met de training, en er viel nog van alles te organiseren: de radio- en satellietverbindingen, de TAC- BE-zenders en de procedures voor biologische, chemische en nucleaire oorlogvoering. Omdat ik een verplegersopleiding had, werd ik belast met de medische instructies. Ik leerde de jongens hoe ze een infuus moesten aanleggen, kogelwonden verbinden en een zonnesteek behandelen. Voor het demonstreren van intraveneuze technieken koos ik als vrijwilliger uit de voorste rij een magere jongen, omdat hij duidelijk zichtbare aderen had. Ondanks de stoere reputatie van de SAS zijn 27

17 sommige jongens als de dood voor een injectie. Ze gaan soms zomaar van hun stokje. Het grootste deel van de training vond plaats in onze eigen hangar, maar we gingen ook naar de schietbaan om onze wapens te ijken. We werkten met 203 s, Minimi-machinegeweren (ook het kaliber 5.56) en GMPG s of Gympi s, met een kaliber 7.62, die een groter bereik en een zwaardere inslag hadden dan de Minimi s. De schietbanen lagen een paar honderd meter verderop, maar er was ook nog een veel groter complex op drie uur rijden, diep in de woestijn. We hadden de wapens al getest op een schietbaan in Hereford, maar vanwege het transport moesten we ze opnieuw inschieten. Het probleem was dat we te weinig munitie hadden. Voor de contactoefeningen te voet (snel reageren als je toevallig de vijand tegen het lijf loopt) hadden we maar dertig of veertig patronen per man. Bij een volledige oefening voor een man-tegen-mangevecht links, rechts en van achteren ben je al gauw een paar honderd patronen kwijt. We oefenden in groepen van vier of zes, alsof we op patrouille waren. Opeens doken er kartonnen figuren op en riep er iemand: Contact vooruit! Dan splits - ten we ons op in paren om ons vechtend terug te trekken, waarbij we elkaar dekking gaven. We trokken altijd terug en vochten ons nooit een weg naar voren, omdat we de sterkte van de vijand niet kenden en we op een patrouille nooit met genoeg mensen waren om een vuist te maken. Bovendien hadden we niet genoeg munitie bij ons voor een langdurig vuurgevecht. We werkten in kleine groepen, die zich bij gevaar zo snel mogelijk een weg naar de vrijheid moesten schieten om de verliezen te be- 28

18 perken. Maar omdat we bij de training zo weinig munitie hadden, konden we bij de waarschuwing Contact vooruit! niets anders doen dan ons tegen de grond werpen en één salvo afvuren. En een oefening is heel anders dan de werkelijkheid. Op dat moment hadden we nog geen 203-granaten, die we hard nodig hadden om onze sexton-vizieren te ijken. De sextons kunnen op de zijkant van het wapen worden gemonteerd om de nauwkeurigheid te verbeteren. We hadden ze niet meegekregen, maar ik bezat zelf al jaren zo n vizier, dus ik had het op mijn eigen 203 gemonteerd. Het leek wel of we overal gebrek aan hadden, ook aan bruikbare voertuigen. Wat we nodig hadden waren speciale Land-Rovers van het type 110, met een verlengde wielbasis, die bekendstonden als Pinkies sinds ze tijdens de campagne in Oman in de jaren zeventig roze (pink) waren geschilderd. Het A- en het D-squadron hadden hun eigen Pinkies meegenomen. De wagens waren voorzien van sokkels voor zware machinegeweren en Milan-anti-tankraketwerpers. Wij moesten ons behelpen met Land-Rovers type 90, zonder veiligheidsgordels of machinegeweersokkels, die spottend Dinkies werden genoemd. We hadden maar één grotere 4x4, een Unimog, die als transportvoertuig dienstdeed en de munitie vervoerde. Onder toezicht van een sergeant van de Mobility Troop stripten we de Land-Rovers, verwijderden de portieren, de achterdeur, de spiegels, de linnen kap en de voorruit, spanden jute over de koplampen en de binnenspiegels om reflecties in het donker te voorkomen, en lasten houders voor extra jerrycans langs de zijkanten. Iemand zei 29

19 dat we de wagens weer in de oorspronkelijke toestand moesten terugbrengen als de oorlog afgelopen was. Wij keken elkaar eens aan en dachten: M n reet. Maar we bewaarden alle gesloopte onderdelen keurig in een hoek van de hangar. We hadden ook drie crossmotoren, hoewel slechts een paar jongens getraind waren om erop te rijden. Gelukkig hadden heel wat kerels thuis ook een motor, en dus oefenden we naar hartelust met de Armstrongs in de woestijn. Maar we kregen steeds meer de pest aan onze Dinkies. Die dingen deugden niet. Als we navigatie oefenden en over de zandheuvels crossten, verspilden we kostbare tijd aan het uitgraven van die krengen als ze weer eens vastliepen. En de oefengevechten tussen de wagens waren helemaal een klucht. We probeerden de Gympi s af te vuren vanaf zandzakken die we op de motorkap hadden opgestapeld, maar dat werkte niet. En als de chauffeurs een scherpe bocht maakten, werden de inzittenden uit de auto s gesmeten. Onder het toeziend oog van het hele squadron werd Stan, een grote Australiër, met grote snelheid uit een Land-Rover gekieperd en rolde de halve woestijn door met zijn Gympi nog in zijn armen, waarbij hij flinke brandwonden opliep door de hete loop. We moesten er toen om lachen, maar natuurlijk waren we niet blij met het vooruitzicht dat we misschien straks in deze wagens Irak zouden moeten binnendringen. Wat nu grappig leek, zou later een ramp kunnen betekenen. We experimenteerden ook door met zes man achter in de Unimog te gaan staan en van daaruit te vuren. Het leek net een huifkar uit een cowboyfilm, met cowboys 30

20 die onder het rijden de Indianen neerknalden. Alleen raakten we helemaal niets, omdat de wagen als een vlo heen en weer sprong. Kortom, het materieel was een ramp en de oefeningen stelden weinig voor. De andere twee squadrons hadden veel betere spullen. Dat was ook logisch, want zij zouden naar Irak worden gestuurd. Wij waren op dat moment niet meer dan reservetroepen. Maar toch hoopten we dat we aan de bak zouden komen. De wildste verhalen deden de ronde. Het B-squadron zou met parachutes in Koeweit Stad moeten landen, dat nu door de Irakezen was bezet. We zouden een groot flatgebouw moeten veroveren om van daaruit de Iraakse stellingen met mortieren en artillerievuur te bestoken. Als scherpschutters zouden we ook individuele personen kunnen uitschakelen. De bedenker van dit plan, wie hij ook was, scheen niet te begrijpen dat de Irakezen, zodra ze wisten waar we ons hadden verschanst, de zaak gewoon zouden platgooien terwijl wij als ratten in de val zaten. Maar de plannenmakers van de RAF overwogen ook om ons vanaf honderdvijftig tot tweehonderd meter hoogte uit een Hercules te gooien (de normale hoogte ligt tussen de tweehonderdvijftig en driehonderd meter), en dus moesten we zo n sprong s nachts oefenen.tijdens de Falkland-oorlog was er ooit een zelfmoordmissie voor het B-squadron voorgesteld, en dit was er ook een. De helft van de jongens zou zelfs de sprong niet overleven. Bij de Special Projects had ik ooit deelgenomen aan een oefensprong waarbij zestien van de dertig man gewond waren geraakt, niet gedood, maar wel uitgeschakeld. Deze keer stonden we al klaar met 31

21 onze parachutes en wilden we naar de hangar lopen, toen onze eigen commandant de actie afblies. Meteen stak er een tweede gerucht de kop op, dat nog krankzinniger klonk. We zouden boven Bagdad moeten afspringen om belangrijke installaties zoals krachtcentrales uit te schakelen. Maar al gauw bleek dat kruisraketten hetzelfde konden doen vanaf honderden kilometers afstand. De woestijn rondom de basis was precies zoals ik me had voorgesteld: heet en zanderig, met genoeg heuvels en dalen die dekking boden. Ondanks de beperkingen door ons gebrekkige materiaal was het een geschikt terrein voor oefeningen. We maakten lange dagen, om zes uur op, de hele dag trainen, dan het avondeten, twee uur rust en in het donker nog een nachtoefening voordat we om tien of elf uur ons bed indoken. Een paar jongens hadden een radio en we luisterden allemaal naar het nieuws van zes uur op de wereldomroep van de BBC. In Genève en op andere plaatsen werd op hoog niveau vergaderd door wereldleiders die een confrontatie probeerden te vermijden. De kansen op een oorlog wisselden met de dag. Als ontspanning werd er veel gekaart. Andere mensen lazen, variërend van Shakespeare tot Viz-strips. Zelf had ik een stapel pockets van Tom Sharpe meegenomen, waar ik altijd om moet lachen. Maar meestal waren we te moe om te lezen of te kaarten. We kregen last van slaapgebrek. Toen opeens kwam er de opdracht om een team naar de Britse ambassade in Abu Dhabi te sturen voor extra bewaking tijdens een bezoek van Douglas Hurd, de Britse minister van Buitenlandse Zaken. Vijf van ons 32

22 die de bodyguard-training hadden gevolgd werden geselecteerd en naar Abu Dhabi gebracht. Daar aangekomen inspecteerden we de ambassade en installeerden ons in een lage bungalow op het terrein, dat misschien honderd meter in het vierkant was, een grote tuin met gazons, heesters, bloembedden en bomen, allemaal fris besproeid. De ambassade zelf was twee verdiepingen hoog en vrij groot, met wat andere bungalows er omheen voor het ambassadepersoneel. De vaste bewakers patrouilleerden buiten het hek, wij moesten het terrein zelf bewaken. Toen we nog in Kamp Victor zaten, hadden we niet naar de stad gemogen, maar nu was er niemand die een oogje op ons hield. Hurd zou pas om zes uur arriveren, dus hadden we een paar uur vrij. Bovendien droegen we burgerkleren, een polohemd en een ribbroek om niet op te vallen, dus grepen we onze kans en gingen een kijkje nemen. Het was vreemd om door de straten van zo n welvarende, glinsterende nieuwe stad te lopen, waar alles zo normaal leek, zonder enige aanwijzing dat er een oorlog dreigde. Het was prettig om even pauze te kunnen nemen tussen al die oefeningen, een andere cultuur te zien en ons menu wat af te wisselen. Na het eten gingen we winkelen. We kochten kleine radio s, miniverrekijkers en een camera. Ik kocht ook een paar sjamags voor mezelf en vier of vijf extra sjaals voor de jongens in het kamp. Daarna glipten we weer de ambassade binnen, op tijd voor de komst van de belangrijke bezoeker. Toen hij aankwam, zagen we hem uit de auto stappen en het gebouw binnengaan. Vanaf dat moment was hij onze verantwoordelijkheid. 33

IK OVERLEEFDE AUSCHWITZ

IK OVERLEEFDE AUSCHWITZ Ferenc Göndör IK OVERLEEFDE AUSCHWITZ Uitgeverij Eenvoudig Communiceren 3 Mijn vader Lang geleden kwam een jonge, joodse man naar het land Hongarije. Mohr Goldklang was zijn naam. Dat was mijn opa. Mohr

Nadere informatie

Nooit had zijn moeder over haar vader gesproken en nu hij dood was, moest ze de hele dag huilen.

Nooit had zijn moeder over haar vader gesproken en nu hij dood was, moest ze de hele dag huilen. 9-12 jaar De villa van Spoek De villa van Spoek was een grote villa aan de Tapijtweg nummer elf in het stadje Sonsbeek. Het huis stond aan een brede rivier en had een lange oprijlaan van glimmende witte

Nadere informatie

Geelzucht. Toen pakte een vrouw mijn arm. Ze nam me mee naar de binnenplaats van het huis. Naast de deur van de binnenplaats was een kraan.

Geelzucht. Toen pakte een vrouw mijn arm. Ze nam me mee naar de binnenplaats van het huis. Naast de deur van de binnenplaats was een kraan. Geelzucht Toen ik 15 was, kreeg ik geelzucht. De ziekte begon in de herfst en duurde tot het voorjaar. Ik voelde me eerst steeds ellendiger worden. Maar in januari ging het beter. Mijn moeder zette een

Nadere informatie

www.queridokinderboeken.nl

www.queridokinderboeken.nl www.queridokinderboeken.nl Copyright 2013 Joke van Leeuwen Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt, in enige vorm of op welke wijze ook, zonder voorafgaande schriftelijke

Nadere informatie

-23- Geen medelijden

-23- Geen medelijden -22- Graniet Hoeveel keer was de vrachtwagen al gestopt? Innocent was de tel kwijtgeraakt. Telkens als de truck halt hield, werden er een paar jongens naar binnen geduwd. Maar nu bleef de deur van de laadruimte

Nadere informatie

Naam: NEDERLAND IN OORLOG Begin WO2 (1932 tot 1940)

Naam: NEDERLAND IN OORLOG Begin WO2 (1932 tot 1940) Naam: NEDERLAND IN OORLOG Begin WO2 (1932 tot 1940) Adolf Hitler In 1933 kwam Adolf Hitler in Duitsland aan de macht. Hij was de leider van de nazi-partij. Hij zei tegen de mensen: `Ik maak van Duitsland

Nadere informatie

Het paaltje van Oosterlittens Er stond weer een pot met bonen! Elke avond kreeg de schoenmaker van Oosterlittens bonen te eten. Maar de schoenmaker

Het paaltje van Oosterlittens Er stond weer een pot met bonen! Elke avond kreeg de schoenmaker van Oosterlittens bonen te eten. Maar de schoenmaker Het paaltje van Oosterlittens Er stond weer een pot met bonen! Elke avond kreeg de schoenmaker van Oosterlittens bonen te eten. Maar de schoenmaker klaagde nooit. Hij was te arm om vlees te kopen. Elke

Nadere informatie

14 God ging steeds voor hen uit, overdag in een wolk, s nachts in licht en vuur.

14 God ging steeds voor hen uit, overdag in een wolk, s nachts in licht en vuur. Psalmen Psalm 78 1 Een lied van Asaf. De lessen van het verleden Luister allemaal naar mijn woorden. Luister goed, want ik wil jullie iets leren. 2 Wijze woorden wil ik spreken, wijze woorden over het

Nadere informatie

O, antwoordde ik. Verder zei ik niets. Ik ging vlug de keuken weer uit en zonder eten naar school.

O, antwoordde ik. Verder zei ik niets. Ik ging vlug de keuken weer uit en zonder eten naar school. Voorwoord Susan schrijft elke dag in haar dagboek. Dat dagboek is geen echt boek. En ook geen schrift. Susans dagboek zit in haar tablet, een tablet van school. In een map die Moeilijke Vragen heet. Susan

Nadere informatie

H utnieuws 4 2014-2015

H utnieuws 4 2014-2015 OBS de Boomhut 31 oktober 2014 H utnieuws 4 2014-2015 Locatie Bernhardlaan 10 6824 LE Arnhem 026-4433102 Locatie Julianalaan 1 6824 KG Arnhem 026-3701183 In dit nummer: Tussenschoolseopvang Tussenschoolseopvang

Nadere informatie

Verhaal: Jozef en Maria

Verhaal: Jozef en Maria Verhaal: Jozef en Maria Er was eens een vrouw, Maria. Maria was een heel gewone jonge vrouw, net zo gewoon als jij en ik. Toch had God haar uitgekozen om iets heel belangrijks te doen. Iets wat de hele

Nadere informatie

veeg de tranen van me weg. Ik kijk nog eens rond en er valt een hoop spanning van me af. Er komt zelfs een kleine glimlach op me gezicht terug.

veeg de tranen van me weg. Ik kijk nog eens rond en er valt een hoop spanning van me af. Er komt zelfs een kleine glimlach op me gezicht terug. Het DOC Ik kruip in één van de buikpijn terwijl ik in bed lig. Mijn gedachten gaan uit naar de volgende dag. Ik weet wat er die dag staat te gebeuren, maar nog niet hoe dit zal uitpakken. Als ik hieraan

Nadere informatie

Hitler op weg naar de macht Wie was Adolf Hitler?

Hitler op weg naar de macht Wie was Adolf Hitler? Hitler op weg naar de macht Wie was Adolf Hitler? Iedereen heeft wel eens van Adolf Hitler gehoord. Hij was de leider van Duitsland. Bij zijn naam denk je meteen aan de Tweede Wereldoorlog. Een verschrikkelijke

Nadere informatie

Elke miskraam is anders (deel 2)

Elke miskraam is anders (deel 2) Elke miskraam is anders (deel 2) Eindelijk zijn we twee weken verder en heb ik inmiddels de ingreep gehad waar ik op zat te wachten. In de tussen tijd dacht ik eerst dat ik nu wel schoon zou zijn, maar

Nadere informatie

Ik moet Claire nu niet aankijken. Wij kennen elkaar te goed. Mijn ogen zouden me verraden.

Ik moet Claire nu niet aankijken. Wij kennen elkaar te goed. Mijn ogen zouden me verraden. 1. We gaan eten in een restaurant. Serge heeft gereserveerd; dat doet híj altijd. Het is zo n restaurant waar je drie maanden van tevoren moet bellen. Of nog langer. Serge belt nooit drie maanden van tevoren.

Nadere informatie

Maar gelukkig is er nog de Zing-Piet. Die zorgt ervoor dat alle Pieten alle Sinterklaasliedjes goed kunnen zingen. Dus ook:

Maar gelukkig is er nog de Zing-Piet. Die zorgt ervoor dat alle Pieten alle Sinterklaasliedjes goed kunnen zingen. Dus ook: Weten jullie hoe Sinterklaas van Spanje naar Nederland komt? Ja? Met de fiets? Nee! Met de stoomboot, natuurlijk! Het is een heel gedoe voordat Sinterklaas en zijn Pieten kunnen vertrekken. Je wil niet

Nadere informatie

Water Egypte. In elk land hebben mensen hun eigen gewoontes. Dat merk je als je veel reist. Ik zal een voorbeeld geven.

Water Egypte. In elk land hebben mensen hun eigen gewoontes. Dat merk je als je veel reist. Ik zal een voorbeeld geven. Water Egypte In elk land hebben mensen hun eigen gewoontes. Dat merk je als je veel reist. Ik zal een voorbeeld geven. Ik ga naar een restaurant in Nederland. Daar bestel ik een glas water. De ober vraagt

Nadere informatie

De kerker met de vijf sloten. Crista Hendriks

De kerker met de vijf sloten. Crista Hendriks De kerker met de vijf sloten Crista Hendriks Schrijver: Crista Hendriks Coverontwerp: Pluis Tekst & Ontwerp ISBN: 9789402126112 Crista Hendriks 2014-2 - Voor Oscar... zonder jou zou dit verhaal er nooit

Nadere informatie

Outback Australië. Je kunt een auto huren of kopen. Dat kan op veel plaatsen.

Outback Australië. Je kunt een auto huren of kopen. Dat kan op veel plaatsen. Outback Australië Voor mij is Australië een heel bijzondere plek. Waarom? Dat zal ik uitleggen. Het begon al toen ik voor het eerst in Australië kwam. Ik stapte uit het vliegtuig. Meteen merkte ik dat

Nadere informatie

Voor Maresa Jacobse: bedankt voor al je hulp Proloog: 7 januari Chantal dekte de tafel en keek op de klok. Nog even en dan was Menno er ook. Vanavond aten ze weer met zijn drieën. Soms vond ze dat nog

Nadere informatie

We hebben verleden week nog gewinkeld. Toen wisten we het nog niet. De kinderbijslag was binnen en ik mocht voor honderd euro kleren uitkiezen.

We hebben verleden week nog gewinkeld. Toen wisten we het nog niet. De kinderbijslag was binnen en ik mocht voor honderd euro kleren uitkiezen. Woensdag Ik denk dat ik gek word! Dat moet wel, want ik heb net gehoord dat mijn moeder kanker heeft. Niet zomaar een kankertje dat met een chemo of bestraling overgaat. Nee. Het zit door haar hele lijf.

Nadere informatie

1 Vinden de andere flamingo s mij een vreemde vogel? Dat moeten ze dan maar zelf weten. Misschien hebben ze wel gelijk. Het is ook raar, een flamingo die jaloers is op een mens. En ook nog op een paard.

Nadere informatie

Deel 1. De eerste oorlogsdagen

Deel 1. De eerste oorlogsdagen Deel 1 De eerste oorlogsdagen Vrijdag 10 mei 1940, heel vroeg in de ochtend Luchtaanval Chris wordt wakker van harde dreunen en zwaar gebrom. Vliegtuigen, weet hij meteen. Zware vliegtuigen, bommenwerpers!

Nadere informatie

Rianne haalt haar hand door Jochems haar terwijl ze naar de kamer loopt. Kijk eens wie we daar hebben? roept ze als ze uit het raam kijkt.

Rianne haalt haar hand door Jochems haar terwijl ze naar de kamer loopt. Kijk eens wie we daar hebben? roept ze als ze uit het raam kijkt. Hoofdstuk 1 Zullen we deze ballonnen nog aan de lamp hangen? Vragend kijkt Rianne Jochem aan. Is goed, mompelt haar stiefbroertje zacht. Hé, wat is er? vraagt Rianne verbaasd. Vind je de slingers niet

Nadere informatie

De jongen weet dat hij niet in slaap moet vallen. Want dan zullen dieven zijn spullen stelen. Ook al is het nog zo weinig wat hij heeft.

De jongen weet dat hij niet in slaap moet vallen. Want dan zullen dieven zijn spullen stelen. Ook al is het nog zo weinig wat hij heeft. In Kanton, China Op de hoek van twee nauwe straatjes zit een jongen. Het is een scheepsjongen, dat zie je aan zijn kleren. Hij heeft een halflange broek aan, een wijde bloes en blote voeten. Hij leunt

Nadere informatie

Klein Kontakt. Jarigen. in april zijn:

Klein Kontakt. Jarigen. in april zijn: A Klein Kontakt Het is alweer eind maart wanneer dit Kontakt uitkomt, het voorjaar lijkt begonnen, veel kinderen hebben kweekbakjes met groentes in de vensterbank staan, die straks de tuin in gaan. Over

Nadere informatie

Inhoud. Een nacht 7. Voetstappen 27. Strijder in de schaduw 51

Inhoud. Een nacht 7. Voetstappen 27. Strijder in de schaduw 51 Inhoud Een nacht 7 Voetstappen 27 Strijder in de schaduw 51 5 Een nacht 6 Een plek om te slapen Ik ben gevlucht uit mijn land. Daardoor heb ik geen thuis meer. De wind neemt me mee. Soms hierheen, soms

Nadere informatie

Een nieuwe vriendin, een nieuw tijdperk

Een nieuwe vriendin, een nieuw tijdperk Een nieuwe vriendin, een nieuw tijdperk Ruud Macco De kieren van de deur lichtten oogverblindend op. De radio viel uit. De klap kwam zo n halve minuut later. Toen ik wakker werd, was het stil en donker.

Nadere informatie

Bert staat op een ladder. En trekt aan de planten die groeien in de dakgoot. Hij verstopt de luidspreker en het stopcontact achter de planten.

Bert staat op een ladder. En trekt aan de planten die groeien in de dakgoot. Hij verstopt de luidspreker en het stopcontact achter de planten. Helaas Wanneer besloot Bert om Lizzy te vermoorden? Vreemd. Hij herinnert zich het niet precies. Het was in ieder geval toen Lizzy dat wijf leerde kennen. Dat idiote wijf met haar rare verhalen. Bert staat

Nadere informatie

Charles den Tex VERDWIJNING

Charles den Tex VERDWIJNING Charles den Tex VERDWIJNING 3 Klikketik-tik-tik Het is halftwaalf s ochtends. Marja vouwt een hemd. En kijkt om zich heen. Even staat ze op haar tenen. Zo kan ze over de kledingrekken kijken. Die rekken

Nadere informatie

Voorwoord. Daarna ging ik praten met Chitra, een Tamilvrouw uit Sri Lanka. Zij zette zich in voor de Tamilstrijd.

Voorwoord. Daarna ging ik praten met Chitra, een Tamilvrouw uit Sri Lanka. Zij zette zich in voor de Tamilstrijd. Voorwoord In dit boek staan interviews van nieuwkomers over hun leven in Nederland. Ik geef al twintig jaar les aan nieuwkomers. Al deze mensen hebben prachtige verhalen te vertellen. Dus wie moest ik

Nadere informatie

Mijn loverboy Verloren onschuld

Mijn loverboy Verloren onschuld Mijn loverboy Verloren onschuld in makkelijke taal simone schoemaker 8 Het verhaal van Lisa De dag begint goed. Ik word wakker met een blij gevoel. Yes, ik ben jarig! Ik ben zestien! Mijn moeder feliciteert

Nadere informatie

Het is de familieblues. Je kent dat gevoel vast wel. Je zit aan je familie vast. Voor altijd ben je verbonden met je ouders, je broers, je zussen.

Het is de familieblues. Je kent dat gevoel vast wel. Je zit aan je familie vast. Voor altijd ben je verbonden met je ouders, je broers, je zussen. De familieblues Tot mijn 15e noemde ik mijn ouders papa en mama. Daarna niet meer. Toen noemde ik mijn vader meester. Zo noemde hij zich ook als hij lesgaf. Hij was leraar Engels op een middelbare school.

Nadere informatie

Spekkoek. Op de terugweg praat zijn oma de hele tijd. Ze is blij omdat Igor maandag mag komen werken.

Spekkoek. Op de terugweg praat zijn oma de hele tijd. Ze is blij omdat Igor maandag mag komen werken. Spekkoek Oma heeft de post gehaald. Er is een brief van de Sociale Werkplaats. Snel scheurt ze hem open. Haar ogen gaan over de regels. Ze kan het niet geloven, maar het staat er echt. Igor mag naar de

Nadere informatie

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 MEMORY WOORDEN 1.1 TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 ik jij hij zij wij jullie zij de baby het kind ja nee de naam TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 2 MEMORY WOORDEN 1.2 TaalCompleet A1 Memory Woorden

Nadere informatie

Kikker in de kou. geschreven door Max Velthuijs

Kikker in de kou. geschreven door Max Velthuijs Kikker in de kou geschreven door Max Velthuijs Op een ochtend, toen Kikker wakker werd, merkte hij meteen dat er iets veranderd was in de wereld. Hij sprong uit bed en liep naar het raam. Tot zijn verwondering

Nadere informatie

Er was eens een heel groot bos. Met bomen en bloemen. En heel veel verschillende dieren. Aan de rand van dat bos woonde, in een grot, een draakje. Dat draakje had de mooiste grot van iedereen. Lekker vochtig

Nadere informatie

Een buik van wol. Tom! Tom! Cato kwam hard aan rennen. En zei: vandaag word mevr. Catharina. 90 jaar en ik wil haar een heel mooi cadeau

Een buik van wol. Tom! Tom! Cato kwam hard aan rennen. En zei: vandaag word mevr. Catharina. 90 jaar en ik wil haar een heel mooi cadeau Een buik van wol. Tom! Tom! Cato kwam hard aan rennen En zei: vandaag word mevr. Catharina 90 jaar en ik wil haar een heel mooi cadeau Geven. Ja maar wat zei Tom. Umm wacht ik Weet het zei Cato een herinnering.

Nadere informatie

LES 10. Sluipaanval. Doe Lees 1 Samuël 24.

LES 10. Sluipaanval. Doe Lees 1 Samuël 24. LES Sluipaanval Ben je wel eens gepest? Is er iemand die altijd vervelend tegen jou doet? Heb je ooit geprobeerd om die persoon terug te pakken? (Zie 1 Samuël 24; Patriarchen en Profeten, blz. 603-615)

Nadere informatie

Een Berbers dorp. Mijn zussen en ik mochten van mijn vader naar school. Meestal mochten alleen jongens naar school.

Een Berbers dorp. Mijn zussen en ik mochten van mijn vader naar school. Meestal mochten alleen jongens naar school. Een Berbers dorp Ik ben geboren en opgegroeid in het noorden van Marokko. In een buitenwijk van de stad Nador. Iedereen kent elkaar en altijd kun je bij de mensen binnenlopen. Als er feest is, viert het

Nadere informatie

LES 4. Handelingen 12:1-19; Van Jeruzalem tot Rome: Verlost uit de gevangenis blz.109-116

LES 4. Handelingen 12:1-19; Van Jeruzalem tot Rome: Verlost uit de gevangenis blz.109-116 LES 4 Handelingen 12:1-19; Van Jeruzalem tot Rome: Verlost uit de gevangenis blz.109-116 De boodschap God hoort en verhoort onze gebeden voor elkaar. Leertekst: Terwijl Petrus onder zware bewaking zat

Nadere informatie

Originele stereofoto: 'Douamont. Cheveaux morts'

Originele stereofoto: 'Douamont. Cheveaux morts' Originele stereofoto: 'Douamont. Cheveaux morts' In de conflicten voor de Eerste Wereldoorlog speelden paarden een belangrijke rol. De cavalerie was tot dan het speerpunt van de legers. Maar vanaf 1914

Nadere informatie

Dit verhaal gaat over een schat, die je overal kunt vinden : zowel hier als daar, zowel vroeger als nu. Een schat zo rijk als het leven zelf, die

Dit verhaal gaat over een schat, die je overal kunt vinden : zowel hier als daar, zowel vroeger als nu. Een schat zo rijk als het leven zelf, die Er zit een schat verborgen in jezelf Dit verhaal gaat over een schat, die je overal kunt vinden : zowel hier als daar, zowel vroeger als nu. Een schat zo rijk als het leven zelf, die toont hoe het zijn

Nadere informatie

Knallen met je vrienden! Leuk, maar ook voor anderen?

Knallen met je vrienden! Leuk, maar ook voor anderen? Knallen met je vrienden! Leuk, maar ook voor anderen? Vooraf Oud en nieuw is leuk en gezellig: oliebollen eten, spelletjes doen, televisie kijken, met zijn allen aftellen tot twaalf uur en vuurwerk afsteken.

Nadere informatie

e klok had twaalf geslagen in de metropool

e klok had twaalf geslagen in de metropool D e klok had twaalf geslagen in de metropool Ratstad. De zon scheen stralend op de duizenden wolkenkrabbers, spitsen en torens van het financiële hart van de stad. Aan de voet van deze grote gevaartes

Nadere informatie

Mijn mond zat vol aarde

Mijn mond zat vol aarde Mijn mond zat vol aarde Serie: Verhalen kind in oorlog Tekst: Meike Jongejan Onderzoek: Mariska de Boer en Hans Groeneweg Redactie: Jan van Zijverden Vormgeving: Richard Bos 2015, Fries Verzetsmuseum,

Nadere informatie

In het oude Rome De stad Rome

In het oude Rome De stad Rome In het oude Rome De stad Rome In het oude Rome De stad Rome is héél oud. De stad bestaat al meer dan tweeduizend jaar. Rome was de hoofdstad van het grote Romeinse rijk. De mensen die naar Rome kwamen,

Nadere informatie

Welke wapens worden voor het eerst gebruikt in de Eerste Wereldoorlog? 1. Geweren en gifgas. 2. Machinegeweren en gifgas. 3. Gifgas en pistolen.

Welke wapens worden voor het eerst gebruikt in de Eerste Wereldoorlog? 1. Geweren en gifgas. 2. Machinegeweren en gifgas. 3. Gifgas en pistolen. Tussen welke twee landen is de Eerste Wereldoorlog begonnen? 1. Engeland en Frankrijk 2. Duitsland en Frankrijk 3. Duitsland en Engeland Nederland blijft neutraal. Wat betekent dat? 1. Nederland kiest

Nadere informatie

En? zegt mijn moeder, die haar nieuwe zomerjurkje laat zien: Wat vind je ervan? Mooi. Ik zeg niets meer dan dat, want ik weet dat ik er geen verstand

En? zegt mijn moeder, die haar nieuwe zomerjurkje laat zien: Wat vind je ervan? Mooi. Ik zeg niets meer dan dat, want ik weet dat ik er geen verstand En? zegt mijn moeder, die haar nieuwe zomerjurkje laat zien: Wat vind je ervan? Mooi. Ik zeg niets meer dan dat, want ik weet dat ik er geen verstand van heb. De vorige keer zei ik dat de nieuwe broek

Nadere informatie

H E T R I J M T TED VAN LIESHOUT V E E L V E R S J E S & L I E D J E S 1 9 8 4 2 0 1 4 LEOPOLD / AMSTERDAM

H E T R I J M T TED VAN LIESHOUT V E E L V E R S J E S & L I E D J E S 1 9 8 4 2 0 1 4 LEOPOLD / AMSTERDAM H E T R I J M T TED VAN LIESHOUT V E E L V E R S J E S & L I E D J E S 1 9 8 4 2 0 1 4 V E R B E E L D D O O R T E D V A N L I E S H O U T LEOPOLD / AMSTERDAM KAATJE KOE 1 Ik ben het zat! Wat doe ik hier!

Nadere informatie

Door het raam ziet ze Bea, de benedenbuurvrouw. Ze veegt de sneeuw weg van het pad voor de flat. Uitslover, denkt Alice.

Door het raam ziet ze Bea, de benedenbuurvrouw. Ze veegt de sneeuw weg van het pad voor de flat. Uitslover, denkt Alice. Alice ligt in bed. Heel langzaam wordt ze wakker. Haar lichaam ontspannen, haar hoofd leeg. De vertrouwde geur van haar man Jules hangt in de slaapkamer. Een geur van alcohol, nootmuskaat en oude man.

Nadere informatie

2 maart 1945. 2 maart 2016. Leerlingen groep 7 en 8 De Meeander Heelweg

2 maart 1945. 2 maart 2016. Leerlingen groep 7 en 8 De Meeander Heelweg 2 maart 1945 2 maart 2016 Leerlingen groep 7 en 8 De Meeander Heelweg Er kwamen 4 Duitsers bij de Bark. Ze slaan piketten, voor het plaatsen van batterijen veldartillerie. Maar op die dag gingen de verzetsgroepen

Nadere informatie

De twee zaken waarover je in dit boek kunt lezen, zijn de meest vreemde zaken die Sherlock Holmes ooit heeft opgelost.

De twee zaken waarover je in dit boek kunt lezen, zijn de meest vreemde zaken die Sherlock Holmes ooit heeft opgelost. Sherlock Holmes was een beroemde Engelse privédetective. Hij heeft niet echt bestaan. Maar de schrijver Arthur Conan Doyle kon zo goed schrijven, dat veel mensen dachten dat hij wél echt bestond. Sherlock

Nadere informatie

DE VLUCHT & andere spannende verhalen

DE VLUCHT & andere spannende verhalen DE VLUCHT & andere spannende verhalen 2 Bianca Kruger DE VLUCHT & andere spannende verhalen Enschede 2015 3 Hoewel aan de totstandkoming van deze uitgave de uiterste zorg is besteed, aanvaarden auteur

Nadere informatie

De beslissing. Aan mij zal het niet liggen, antwoordde Jens. Maar jij

De beslissing. Aan mij zal het niet liggen, antwoordde Jens. Maar jij De beslissing De winter daarvoor was de beslissing gevallen. We zaten met een glas wijn bij mijn ouders in de woonkamer en vertelden over Kreta, en ook dat we van plan waren naar Zuid- Duitsland te verhuizen.

Nadere informatie

De eekhoorn. œ œ œ œ œ. Ó Œ œ œ. œ œ œ œ. œ j. œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ Œ. œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ. œ J. - hoorn, de eek - hoorn eet.

De eekhoorn. œ œ œ œ œ. Ó Œ œ œ. œ œ œ œ. œ j. œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ Œ. œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ. œ J. - hoorn, de eek - hoorn eet. oktober 2010 tekst: Joke de Klerck muziek: Ton Kerkhof De eekhoorn Refrein Intro Ó Œ œ œ J œ œ œ œ eek stapelen: œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ Œ Al - hoorn, de eek - hoorn eet zich vol en rond. œ œ œ œ

Nadere informatie

Ik ben maar een eenvoudige ezel, maar ik wil je graag een mooi verhaal vertellen

Ik ben maar een eenvoudige ezel, maar ik wil je graag een mooi verhaal vertellen De ezel van Bethlehem Naar een verhaal van Jacques Elan Bewerkt door Koos Stenger Ik ben maar een eenvoudige ezel, maar ik wil je graag een mooi verhaal vertellen over iets wat er met me gebeurd is. Het

Nadere informatie

Krabbie Krab wordt Kapper

Krabbie Krab wordt Kapper E-boek Geschreven en Vormgeving Esther van Duin Copyright Esthers Atelier www.esthersatelier.nl email info@esthersatelier.nl Krabbie Krab wordt Kapper Krabbie krab was een kunstenaar. Hij maakte beelden

Nadere informatie

Wij zijn twee vrienden... jij en ik

Wij zijn twee vrienden... jij en ik Wij zijn twee vrienden... jij en ik Twee dikke vrienden... jij en ik voor Nona voor altijd negen... voor altijd in mijn hart Kika Konijn Kika Konijn was een goede vriendin van alle dieren in het bos. Ze

Nadere informatie

Het tweede avontuur van Broer Vos en Broer Konijn

Het tweede avontuur van Broer Vos en Broer Konijn Het tweede avontuur van Broer Vos en Broer Konijn Oom Remus bron. Z.n., z.p. ca. 1950 Zie voor verantwoording: http://www.dbnl.org/tekst/remu001twee01_01/colofon.php 2010 dbnl / erven J.C. Harries 2 [Het

Nadere informatie

Daags nadat Momgomery's troepen over de Rijn waren, stak Church.1i de rivier over in een Amerikaanse stormboot,

Daags nadat Momgomery's troepen over de Rijn waren, stak Church.1i de rivier over in een Amerikaanse stormboot, 23g2.. passeerden vanmiddag veel bommenwerpers en jagers in oostelijke richting. Vanavond naar Simonse geweest. Toen ik terug naar huis ging en nog maar juist de poort uit was, hoorde ik opeens iets, alsof

Nadere informatie

Bijzondere vakantie op Cyprus Ans van den Helm

Bijzondere vakantie op Cyprus Ans van den Helm Bijzondere vakantie op Cyprus Ans van den Helm In 2011 gingen mijn man en ik 10 dagen op vakantie naar Cyprus. Toen we geland waren, stond er een taxi klaar, om ons naar ons vakantieverblijf, te brengen.

Nadere informatie

Wie maalt om de molens?

Wie maalt om de molens? deel 1 Dag 1 Er is een ongeluk gebeurd vandaag, met meneer Swarteschaep. Eind van de middag was ik zakken graan naar binnen aan het sjouwen. De baas was op de stelling aan het werk. Ineens hoorde ik een

Nadere informatie

Kom jij ook uit een ei?

Kom jij ook uit een ei? Kom jij ook uit een ei? Er was eens een prachtig bos. Er groeiden de hoogste bomen en allerlei prachtige bloemen. Er was een vijver en een groot grasveld, waar je lekker kon spelen. Maar om het bos stond

Nadere informatie

kids en de Bijbel voorlezen of zelf lezen, samen bidden, kleuren, puzzelen en knutselen

kids en de Bijbel voorlezen of zelf lezen, samen bidden, kleuren, puzzelen en knutselen kids en de Bijbel voorlezen of zelf lezen, samen bidden, kleuren, puzzelen en knutselen Verhalen die de Here Jezus als kind hoorde: David, Saul en Jonatan Nadat hij Goliat had verslagen en de Filistijnen

Nadere informatie

In de Hema. O, zegt Kiia. Dat heb ik niet gehoord. Nee, dat blijkt, lacht de vrouw.

In de Hema. O, zegt Kiia. Dat heb ik niet gehoord. Nee, dat blijkt, lacht de vrouw. In de Hema Wat vind je van deze?, vraagt Kiia. Ze kijkt aandachtig in de spiegel. Naar de geruite pet op haar hoofd. Mam?, vraagt Kiia weer. Hoe vind je hem? Ze stopt een pluk van haar blonde haar onder

Nadere informatie

Kinderdienst: Helden Over David en Goliath.

Kinderdienst: Helden Over David en Goliath. Kinderdienst: Helden Over David en Goliath. Voor de dienst: *Wat is dat, dat is Goliath *Trek je wapenrusting aan *Ik volg de Heer *Groot en machtig zijt Gij 387 *Van A tot Z 241 opwekking voor kids Welkom

Nadere informatie

London. klas 2B kompas. Dagboek: Gemaakt door Stacey Wilbrink

London. klas 2B kompas. Dagboek: Gemaakt door Stacey Wilbrink London klas 2B kompas Dagboek: Gemaakt door Stacey Wilbrink Dag 1 Klas 2b van het kompas moesten allemaal verzamelen op het station Breda. Daar werden de kinderen uitgezwaaid door hun ouders. De kinderen

Nadere informatie

De WC s op De Geldershof.

De WC s op De Geldershof. 1. Klaas en Lieke wonen in één huis. Klaas gaat boodschappen halen en als hij terug komt liggen er glas scherven op de grond, het raam is open, en Lieke is dood. Wat is er gebeurd toen Klaas weg was? 2.

Nadere informatie

rijm By fightgirl91 Submitted: October 17, 2005 Updated: October 17, 2005

rijm By fightgirl91 Submitted: October 17, 2005 Updated: October 17, 2005 rijm By fightgirl91 Submitted: October 17, 2005 Updated: October 17, 2005 Provided by Fanart Central. http://www.fanart-central.net/stories/user/fightgirl91/21803/rijm Chapter 1 - rijm 2 1 - rijm Gepaard

Nadere informatie

Gijsje zonder staart geschreven door Henk de Vos (in iets gewijzigde vorm) Er was eens een klein lief konijntje, dat Gijs heette. Althans, zo noemden

Gijsje zonder staart geschreven door Henk de Vos (in iets gewijzigde vorm) Er was eens een klein lief konijntje, dat Gijs heette. Althans, zo noemden Gijsje zonder staart geschreven door Henk de Vos (in iets gewijzigde vorm) Er was eens een klein lief konijntje, dat Gijs heette. Althans, zo noemden zijn ouders hem, maar alle andere konijntjes noemden

Nadere informatie

't gummybeertje le journal D' Hoge School redactie: Tom & Senne 24-10-08 jaargang 3 nr. 7 http://zevensprong.org frankieweyns@hotmail.

't gummybeertje le journal D' Hoge School redactie: Tom & Senne 24-10-08 jaargang 3 nr. 7 http://zevensprong.org frankieweyns@hotmail. 't gummybeertje le journal D' Hoge School redactie: Tom & Senne 24-10-08 jaargang 3 nr. 7 http://zevensprong.org frankieweyns@hotmail.com Het aapje en de sleutels Er was eens een man en die had de sleutels

Nadere informatie

De Kilimanjaro, hoogste berg van Afrika. Reisverslag van Helmut Brockmeyer.

De Kilimanjaro, hoogste berg van Afrika. Reisverslag van Helmut Brockmeyer. De Kilimanjaro, hoogste berg van Afrika. Reisverslag van Helmut Brockmeyer. Al vanaf mijn schooltijd is de Afrikaanse berg Kilimanjaro bijgebleven. Afrika en een berg met sneeuw? De interesse werd verder

Nadere informatie

Alleen een plastic tasje

Alleen een plastic tasje Alleen een plastic tasje Gaat u zitten, fijn dat u er bent. Wilt u thee? Met suiker? Zal ik beginnen bij het begin? Ik woon hier sinds 1970. Toen ik hier aankwam, had ik alleen een klein plastic tasje

Nadere informatie

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken http://spreekbeurten.info

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken http://spreekbeurten.info Kastelen De eerste kastelen De eerste kastelen werden tussen 800 en 1000 na Christus gebouwd. In die tijd maakten de Noormannen de kusten van Europa onveilig: ze plunderden dorpen en boerderijen. De mensen

Nadere informatie

Inhoud Slaapkamer 6 Opwarming 8 Een jaar later 10 Genoeg 12 Terrorist 14 Geheim 16 Olie 20 R.O.A. 23 Betty 26 Vertrouwen 29 Feiten 32 G.O.F. 35 Protest 38 Warm 42 Reuzenmachine 44 Een bewaker! 47 Terrorist?

Nadere informatie

Het verhaal van. de bomen

Het verhaal van. de bomen Het verhaal van de bomen 24 Mr finney liep fluitend het bos in. Hij snoof een paar keer heel diep. Niets ruikt lekkerder dan een bos waar het net geregend heeft! Pinky Pepper zou het hier vast mooi vinden.

Nadere informatie

Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen,

Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen, Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen, Jezus was moe. Hij had het helemaal gehad. Het begon er allemaal mee toen sommige van de schiftgeleerden zagen hoe wij, zijn leerlingen, een stuk brood

Nadere informatie

Hij had dezelfde soort helm op als in het beeld vooraf...2 Mijn vader was verbaasd dat ik alles wist...3 Ik zat recht overeind in mijn bed te

Hij had dezelfde soort helm op als in het beeld vooraf...2 Mijn vader was verbaasd dat ik alles wist...3 Ik zat recht overeind in mijn bed te Hij had dezelfde soort helm op als in het beeld vooraf...2 Mijn vader was verbaasd dat ik alles wist...3 Ik zat recht overeind in mijn bed te kijken...4 De mensenmenigte opende zich in het midden...5 Toen

Nadere informatie

Klein Kontakt. Jarigen in april - A -

Klein Kontakt. Jarigen in april - A - - A - Klein Kontakt Hallo allemaal, vanaf de Brugslootweg komen deze keer de puzzels, verhalen en kleurplaten voor jullie. Margreet (de moeder van Jesse) heeft het estafettestokje aan mij doorgegeven en

Nadere informatie

!!!!! !!!!!!!!!!!! Uit: Glazen Speelgoed (Tennesse Williams)! (zacht) Hallo. (Ze schraapt haar keel)! Hoe voel je je nu? Beter?!

!!!!! !!!!!!!!!!!! Uit: Glazen Speelgoed (Tennesse Williams)! (zacht) Hallo. (Ze schraapt haar keel)! Hoe voel je je nu? Beter?! Uit: Glazen Speelgoed (Tennesse Williams) Jim Laura Jim Laura Jim wijn aan) Laura Hallo Laura (zacht) Hallo. (Ze schraapt haar keel) Hoe voel je je nu? Beter? Ja. Ja, dankje. Dit is voor jou. Een beetje

Nadere informatie

koploper Oktober/ November 2013

koploper Oktober/ November 2013 koploper NIEUWS Oktober/ November 2013 Kinderboekenweek De kinderboekenweek was erg leuk, het ging over sport. Wij moesten een sport bedenken voor meneer GertJan. Zijn knie deed zeer en toen moest hij

Nadere informatie

Suzanne Peters. Blijf bij me! liefdesroman

Suzanne Peters. Blijf bij me! liefdesroman Suzanne Peters Blijf bij me! liefdesroman Hoofdstuk 1 Katja belde aan bij het huis. Ze vond het toch wel erg spannend. Het was de tweede keer dat ze op visite ging bij de hondenfokker en deze keer zou

Nadere informatie

Wie kreeg van God de ingeving om de Filistijnen een lesje te leren?

Wie kreeg van God de ingeving om de Filistijnen een lesje te leren? Jonathan verslaat met de hulp van God de Filistijnen. Wie kreeg van God de ingeving om de Filistijnen een lesje te leren? 1 Samuel 14:1, eerste deel 1 Op een dag gebeurde het dat Jonathan, de zoon van

Nadere informatie

SAMUEL VAN DER MEER. De Ontsnapte Joden

SAMUEL VAN DER MEER. De Ontsnapte Joden SAMUEL VAN DER MEER De Ontsnapte Joden De inval Het is een zonnige dag. Bram en Theo zijn een spelletje aan het spelen, maar ze moeten eigenlijk allang naar bed. Papa zegt tegen Bram: Bram, je moet naar

Nadere informatie

GAAT ER OP UIT. Balder

GAAT ER OP UIT. Balder Balder GAAT ER OP UIT H et was die ene nacht van het jaar dat de tijd stil lijkt te staan voor het merendeel van de mensen, maar voor EEN persoon ging die nog altijd veel te snel. Er was nooit genoeg tijd

Nadere informatie

Ahlberg en Tellegen 13-12-11 14:29 Pagina 1. Brieven aan bijna niemand anders

Ahlberg en Tellegen 13-12-11 14:29 Pagina 1. Brieven aan bijna niemand anders Ahlberg en Tellegen 13-12-11 14:29 Pagina 1 Brieven aan bijna niemand anders Ahlberg en Tellegen 13-12-11 14:29 Pagina 2 ander werk van toon tellegen Theo Thijssenprijs 1997 Hendrik de Vriesprijs 2006

Nadere informatie

De bevrijding van Zwolle

De bevrijding van Zwolle De bevrijding van Zwolle Leo Major was verkenner in het Canadese Regiment de la Chaudiere. Hij is ereburger van Zwolle, sinds hij op 14 april1985 door burgemeester G. Loopstra werd onderscheiden. Hij ontving

Nadere informatie

Elena Ferrante. De geniale vriendin. Jeugd, puberteit. wereldbibliotheek amsterdam

Elena Ferrante. De geniale vriendin. Jeugd, puberteit. wereldbibliotheek amsterdam Elena Ferrante De geniale vriendin Jeugd, puberteit wereldbibliotheek amsterdam Vertaald uit het Italiaans door Marieke van Laake Omslagontwerp Karin van der Meer Omslagillustratie Herman Wouters/Hollandse

Nadere informatie

Screaming Eagles boven Kasteel Heeswijk

Screaming Eagles boven Kasteel Heeswijk Screaming Eagles boven Kasteel Heeswijk Powerpointpresentatie over een bijzondere gebeurtenis in september 1944. Doelgroep: Basisschoolleerlingen van groep 7 en 8 Met behulp van tekst, originele foto s

Nadere informatie

Elke middag loopt Fogg van zijn huis naar de Club. Om een spelletje kaart te spelen. Er wordt altijd om geld gespeeld. En als Fogg wint, geeft hij

Elke middag loopt Fogg van zijn huis naar de Club. Om een spelletje kaart te spelen. Er wordt altijd om geld gespeeld. En als Fogg wint, geeft hij Rijk Phileas Fogg is een vreemde man. Hij is erg rijk. Maar niemand weet hoe hij aan zijn geld komt. Een baan heeft hij namelijk niet. Toch woont hij in een groot huis, midden in Londen. In zijn eentje.

Nadere informatie

Een greep uit een presentatieviering met als thema: Licht zijn voor anderen

Een greep uit een presentatieviering met als thema: Licht zijn voor anderen Een greep uit een presentatieviering met als thema: Licht zijn voor anderen Openingstekst: (Door een ouder en kind) A. Zeg zou jij het licht aandoen? Je moet opschieten, want het is bijna tijd. Dadelijk

Nadere informatie

Een week varen met de morgenster. Suzanne van Tilborg.

Een week varen met de morgenster. Suzanne van Tilborg. Een week varen met de morgenster. Suzanne van Tilborg. Ik begon deze week met het gevoel ik heb er zin in en ik zie wel wat we allemaal gaat gebeuren, ik laat het wel op me afkomen. Na de eerste dag voor

Nadere informatie

TONEELSTUK Hoe Zebra aan zijn strepen komt. Een Afrikaanse fabel over een onverstoorbare grazende zebra.

TONEELSTUK Hoe Zebra aan zijn strepen komt. Een Afrikaanse fabel over een onverstoorbare grazende zebra. TONEELSTUK Hoe Zebra aan zijn strepen komt. Een Afrikaanse fabel over een onverstoorbare grazende zebra. AKTE I Scène 1 Op een open grasvlakte in Afrika zijn dieren aan het grazen. Een zebra, twee antilopen,

Nadere informatie

Tik-tak Tik-tak tik-tak. Ik tik de tijd op mijn gemak. Ik haast me niet zoals je ziet. Tik-tak tik-tak, ik denk dat ik een slaapje pak.

Tik-tak Tik-tak tik-tak. Ik tik de tijd op mijn gemak. Ik haast me niet zoals je ziet. Tik-tak tik-tak, ik denk dat ik een slaapje pak. Tik-tak - Lees het gedicht tik-tak voor. Doe dit in het strakke ritme van een langzaam tikkende klok: Tik - tak - tik - tak Ik tik - de tijd - op mijn - gemak. Enzovoort. - Laat de kinderen vrij op het

Nadere informatie

MARIAN HOEFNAGEL. Met alle geweld. in één klap alleen. Uitgeverij Eenvoudig Communiceren

MARIAN HOEFNAGEL. Met alle geweld. in één klap alleen. Uitgeverij Eenvoudig Communiceren MARIAN HOEFNAGEL Met alle geweld in één klap alleen Uitgeverij Eenvoudig Communiceren 1 Stoer Yung loopt de school uit. Zijn rugtas hangt over zijn rechterschouder. Zo ziet hij er stoer uit. Yung draagt

Nadere informatie

H e t v e r h a a l v a n V i c t o r V i s c h

H e t v e r h a a l v a n V i c t o r V i s c h Het verhaal van Victor Visch V i c t o r V i s c h e n h e t g e h e i m v a n M i l l i n g e n H et is al meer dan een kwart eeuw geleden dat de Haarlemse kunstschilder Victor Visch werd uitgenodigd

Nadere informatie

Gemeente in Christus,

Gemeente in Christus, meditatie voor 3 mei 2015 thema geloof EN wetenschap Gemeente in Christus, Misschien heb je wel eens gehoord van de film The Matrix, of misschien heb je m zelfs wel eens gezien. De film gaat over een kleine

Nadere informatie

100 jaar geleden. t Is Oorlog! Een lesmap voor het vierde, vijfde en zesde leerjaar, door juffrouw Anita en de papa van Anna.

100 jaar geleden. t Is Oorlog! Een lesmap voor het vierde, vijfde en zesde leerjaar, door juffrouw Anita en de papa van Anna. 100 jaar geleden t Is Oorlog! Een lesmap voor het vierde, vijfde en zesde leerjaar, door juffrouw Anita en de papa van Anna. t Is oorlog! Binderveld, Kozen, Nieuwerkerken en Wijer 100 jaar geleden is een

Nadere informatie