POETISCHE WERKEN VIII. Mr. J. VAN LENNEP. TREUR- Ex BLIJSPELEN. VAN

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "POETISCHE WERKEN VIII. Mr. J. VAN LENNEP. TREUR- Ex BLIJSPELEN. VAN"

Transcriptie

1

2

3

4

5 POETISCHE WERKEN VAN Mr. J. VAN LENNEP. VIII. TREUR- Ex BLIJSPELEN. I.

6 Snelperedruk van M. Wijt Zonen.

7 v all I ACHTSTE DMEK. 'w Blaciz. 2S9.

8

9 VOORREDE. Ik besef zeer klaar de liefhebbery van sommigen, die ook wijlen mijn grootvader, Mr. CORNELIS VAN LENNEP, bezielde, om kapellen to verzamelen. Ik herinner my nog klaar, hoe ik als kind zat to turen op die bonte rups, met veelkleurige ringen of met een hairige pets vercierd, gekerkerd in een ruimen bokaal, en zich voedende 't zij met groene boombladeren, 't zij met het geurige kruid der duinen : hoe ik haar met gespannen aandacht besehouwde, als zy zich zelve het doodskleed weefde en haar eigen graf in den zandbodem dolf ; en dan, later, die vreugd, wanneer zy, nit haren doodslaap herrezen, van hare windselen ontdaan, zieh als gewiekte kapel tegen de glazen muren van haar kerker verhief, ten einde eerlang,. weinig tot haar genoegen, maar ter eer der wetenschap, aan een speld gestoken, eene der gekamferde laden van het mahoniehouten kabinet ir. de zijkamer van het Huis to Manpad to vercieren. Wellicht is die liefhebbery van mijn grootvader niet zonder invloed op mijn latere vorming gebleven. Immers de eerste reize, dat mijn naaln vol--uit in openbaren druk is versehenen, is geweest in het Werk van a. c. sepp, getyteld : Beschouwing der e'onderen Gods in de minstgeachte sekepselen, of Nederlandsche Insekten enz. IV Deel b1z. 43, ter gelegenheid der I. 1

10 TI beschrijving eener bier to laude vroeger onbekende kapel, waarvan de raps door my, als zevenjarig knaapjen huppelende in hat duin, op geel walstroo gevonden was. Ik weet nog, welke trots my vervulde, toen ik mijn naam to dier gelegenheid gedrukt, my zelven als den ontdekker van de Sphinx Galii (door SEPP Walstroo pijhstaart of Bouten Olifant geuoemd) vermeld en geprezen zag. Wie kan zeggen, of de toen gevoelde hoogmoed niet de eerste prikkel is geweest, waardoor mijn ydelheid zich heeft voclen aanzetten, om later lien naam, (den mijnen namelijk en niet then van de Sphinx Galii), zoo dikwijls, ja tot verveelens toe, aan hat Publiek op to disschen. Met moor zekerheid zal men de opmerking kunnen maken, en waarschijnlijk reeds gemaakt hebben, dat ik beter had gedaan, voor mijne rust en voor die van het Publiek, my to bepalen by den onschuldigen roem van den Walstroo-pijlstaart op geel walstroo ontdekt to hebben. Wat daarvan zij, ook nu nog kan ik my aangenaam verpoozen met de beschonwing dier heerlijke verzameling, waar de reusachtige monsterkapel uit Sina zich naast bet byna onzichtbare vlindertjen vertoont, als een nijlpaard naast een veldmuis : nog kan ik my verlustigen in het opmerken der kwistige mildheid, waarmede do Natuur hare schatkamer heeft ten bette gegeven om den dosch van hare lievelingen onder de insekten op to tooien. Al wat de weelde denken kan, zijde, fluweel en zilvergaas, topazen en robijnen, paerlen en goudstof, de kleurschakeeringen der bloemen en die van den regenboog, alles heeft zy byeengebracht, om daze hare bevoorrechte schepseltjens to kleeden en op to luisteren met gewaden en vercierselen, schooner dan Salomo in al zijn heerlijkheid die immer gedragen heeft. Ik bemrijp dan, om wear tot mijn aanvangspunt terug

11 III to komen, ik begrijp, dat men zich vei niaakt, met kapellen to verzamelen ; maar minder good begrijp ik, dat men er smaak in vindt - en dit was tech ook het geval by mijn grootvader - om een volledige verzameling van insekten in 't algemeen to hebben. 't Is waar, ook onder deze zijn er, die zich bevallig voordoen aan bet oog : en gewis menige juffer is er onder Evaas dochteren, die de fijne taille en de hemelsblaauwe of groene keurs van baar gevlerkte naamgenoot benijdt : en gewis menige Theaterheld wenschte in zijn verlakt harnas met zulk een luister to blinken als de gouden for in hot ge leerde kuras dat haar bedekt ; - maar wil men een volledig stel van gekorven diertjens samenbrengen, dan vergenoegt men zich niet met juffers en gouden torren, en men moet ook een plants inruimen aan zoovele andere beestjens, wier namen ik niet in 't Latijn wil geven, omdat zy daarin to fraai, en niet in 't Neerduitseh, om dat zy daarin niet oorbaar klinken. - En tech, een echte liefhebber gevoelt zich even ongelukkig, wanneer by in zijn verzameling een afsehuwelijk, stinkend, walgelijk monstertjen van een by mensch en dier gehaat geslacht, als wannoer by den schoonsten carabus auro-niteus ontbeert. Even als men lieden vindt, die de exemplaren cener byzondere diersoort by elkander brengen, zoo vindt men er ook, die er zich op toeleggen, de werken to verzamelen, die over een byzonder vak, of wel de werken, die door een byzonderen schrijver zijn uitgegeven : en beide kategorien van verzamelaars achten zich evenzeer to beklagen, wanneer zy jets missen dat op hun katalogus behoorde vermeld to staan. Op zoodanige wijze leg ik zelf er my thands op toe om byeen to brengen al wat door of over Vondel is geschreven - hoewel ik daar 1

12 IV no-, een andere reden toe heb behalve die eener loutere liefhebbery : - zoo zijn er anderen, die sints jaren zwoegen en zuchten over de samenstelling van een kompleeten Bilderdi k. - Recht zoo! de verzamelaars der werken van Vondel of van Bilderdijk bekomen een kapellen-kabinet, waar men slechts eene lade heeft open to trekken, om iets fraais, iets behagelijks, iets schitte rends to vinden. Het zoude zeer onbeleefd, en, wat erger is, zeer ondankbaar zijn, om de zoodanigen, die de werken van mindere schrijvers, by voorbeeld de mijne, verzamelen, met de verzamelaars van insekten to vergelijken, en mijn zedigheid gaat met zoo verre, dat ik hun uit then hoofde gemis aan smack zou ten laste leggen ; maar hoe streelend hunne liefhebbery ook voor mijne eigenliefde moge wezen, toch durf ik, met de hand op 't hart, en zonder valsehe nederigheid, verklaren, dat, zoo zy in hun kollektie enkele juffers en gouden torren bezitten, zy tevens - ik boop wel aan geen stinkende, vieze voorwerpen, - maar toch aan een goeden voorraad onbeduidende torren en gonzende hommels een plaatsjen moeten inruimen. En toch, bet is alleen om aan hun verlangen to voldoen, dat ik tot bet besluit gekomen ben, om hetgeen door my voor het Tooneel geschreven is gezamenlijk in druk uit to geven. Hoe vereerend echter dat verlangen ook zijn moge, ik zoude nog geen vrijmoedigheid gevonden hebben om, ten gevalle van enkelen, het geheele Publiek lastig to vallen met een oprakeling van wat lang vergeten was en best vergeten had mogen blijven. Ik bond my overtuigd, dat mijn dramatische voortbrengselen, voor zoo verre zy reeds eenmaal gedrukt zijn geweest, niet behoefden herdrukt to worden, en voor zooverre zv alleen

13 in handschrift bestonden, de eer geenszins verdienden van in 't openbaar to verschijuen : en zoo ik, in weerwil dezer oyertuiging, tot eon schijnbaar daarmede strijdig besluit gekomen ben, 't is ten gevolge eener latere overweging, dat ik, door de wijze van uitgaaf, toch misschien eenig nut zoft kunnen stichten. lets nieuws to geven wordt alle dagen moeielijker ; maar bet oude wordt nieuw, mids de vorm nieuw zij, waarin men het aanbiedt : en ik geloof, dat ik een daad verricht, die, by ons althands, nieuw mag heeten, wanneer ik mijn tooneelarbeid in 't licht geef, kritisch beschouwd door den schrijver zelveu. Wellicht zult gy, bescheiden Lezer! u hier den uitroep veroorloven, dat het al een heel vreemde en wonderlijke zaak is, als Recensent zijner eigen werken op to treden. Spaar my then uitroep nict, wat ik u bidden mag : ik heb bet liever zoo, dan dat gy my verweet, met iets afgesletens en alledaagsch voor den dag to komen. En toch, zoo uwe verwondering wettig is, voor zooverre zy een dergelijke handelwijze in 't algemeen geldt, ik geloof, dat zy, in dit byzonder geval, minder grond heeft. De meesten toch mijner dramatische gewrochten zija voor lange jaren geschreven ; zoo dat niet alleen het Publiek maar ik zelf ze vergeten was. Ik herlas ze met een versch oog, en, ik geef er de verzekering van, met de volkomenste oupartijdigheid. In wat wy voor 20 of 30 jaren geschreven hebben, mogen wy hier en daar onze individualieteit nog herkennen, zeker is bet, dat wy, hetzelfde onderwerp nu behandelende, zulks, misschien niet beter, maar toch anders zouden doen. Deze is althands mijne gcwaarwording, wanneer ik somtijds een vroeger werk van myzelven in handen krijg : ik lees hot dan als of het van een wild vreemde ware : met v

14 V i gelijk genoegen, als ik nu en dan een fikschen regel, of een gelukkig uitgedrukte gedachte aantref, - met gelijke ergernis, wanneer ik op lamme konstruktien, slechte vaerzen, verkeerde uitdrukkingen en zwakke samenstellingen stuit. Even onbevooroordeeld als ten opzichte van de werken eons onbekenden kan ik dus ten opzichte van mijn eigen arbeid zijn ja des to naakter en racer onbewimpeld zal ik de leeniten en gebreken kunnen aanwijzen, naarmate ik myzelven niets dan waarheid verschuldigd ben, en mijn eigen cergevoel, mijn eigenliefde, niet to sparen heb. Wellicht kan de aanwijzing dier leemten en gebreken, wellicht kunnen de toelichtingen daarby gegeven, de besehouwingeu, waarin ik zal moeten treden, voor jeugdige beoefenaars der letteren van eenig nut zijn. Wie zich aan een tinder spiegelt, spiegelt zich zacht : dit spreekwoord is ook bier van toepassin,.

15 MARINO FALIERO, TREURSPEL IN VLIF BEDRUVEN. He[ zal misschien de opmerkzaamheid van den Lezer wekken, dat de twee eerstelingen mijner jeugd, de Marino Faliero en de Fiesko, beide zoogenaamd romantiseh zijn wat den oorspron,, en zoogenaamd klassiek wat den worm betreft. Dit versehijnsel vindt intusschen zijn natuurlijke oplossing, eensdeels in den aart mijner opleiding, gewijzigd door lien mijner studien, anderdeels in de overgangsperiode, tot welke onze letterkunde op het tijdstip der vervaardiging genaderd was. Het zij my vergnud, ter nadere toelichting van een en ander, alvorens ik over deze lettervruchten spreek, eenige woorden over den schrijver to zeggen. Ik volg hierin niet bloot een oude gewoonte, maar ik voldoc aan den my opgeleaden plieht, om namelijk den Lezer op het standpunt to plaatsen, van waar by het werk dient to beoordeelen. leder weet, dat, voor vijftig jaren, toen ik geboren werd, hot klassicismus nog ongestoord, hier to lande

16 8 gelijk in Frankrijk, den scepter zwaaide, en dat de regelen in bet gebied der letterkunde, door de Grieksche en Romeinsche schrijvers, of, meer bepaaldelijk nog, door hun Fransche bewonderaars gesteld, als onomstootelijke wetten werden aangemerkt, aan welker gezach niemand zich zou hebben durven onttrekken, op straffe van, als een barbaar, nit bet Rijk der letteren to worden verbannen. Wel is waar, reeds hadden navolgingen van BURGER, van SCHILLER, van GRAY en anderen, by sommigen den smaak doen ontstaan voor de nieuwe en van alle bekende dichtsoort geheel afwijkende poky der balladen, romancen en legenden ; inaar wat bet Tooneel betrof, daar zwoer men nog by de drie Eenheden, daar wilde men alleen van Treur-, Blij- of Kluchtspel weten, voor den tytel van Tooneelspel haalde men den neus op en die van Drama zoa onverdraaglijk in de ooren hebben geklonken. Ja al mocht men toegeven, dat er in de gedrochtelijke stukken van SHAKESPEARE of SCHILLER bier en daar een fraai denkbeeld of een krachtvolle regel to vinden ware, men stelde ze als kunstvoortbrengselen over bet algemeen nog beneden de dramaas van DIDEROT of MONVEL : ja men achtte den Hamlet, den Othello en den Lear Van DUCTS vrij wat beter voor de opvoering geschikt dan de origineelen, naar welke zy genomen waren. Het was onder een zoodanigen stand van zaken, dat mijn eerste kindsheid zich ontwikkelde : en to sterker en levendiger moesten die indrukken by my zijn, naarmate de atmosfeer. die my omringde, meer klassiek was. Mijn hierboven genoemde grootvader, Mr. CORNELIS VAN LENNEP, in leven, onder meer, Kurator van bet Atheneum to Amsterdam, was een dilettant in de oude en nieuwe letterkunde, van wiens Latijnsche brieven menig Hoog-

17 leeraar, van wiens Nederduitsche gedichtjens menig Poeet van naam de schrijver zou hebben willen geweest zijn. Wat mijn vader betreft, ik behoef hem Goddank niet to leeren kennen aan het nog levend geslacht : en bezaten gy en ik, Lezer! het voorrecht niet, den waardigen man zelven to kennen, dan zonden wij hem kennen nit zijn werken. Mijne moeder heette van zich zelve VAN ORSOY, en haar vader, van wien ik nog een zeer belangrijk verhaal bezit zijner reize naar Rusland, Polen, Pruissen enz., was, hoewel Bankier, een man van aanleg en studie, gelijk de veelvuldige Latijnsche citaten bewijzen, welke by in zijn verhaal to pas brengt. De zucht voor de letterkunde moest my dus wel in 't bloed zitten, en wat ik om my zag en hoorde, moest strekken om haar van alle zijden to ontwikkelen. Mijne grootmoeder VAN ORSOY toch was in tweeden echt gehuwd met PIETER VAN WINTER, zoon van den beroemden NIKOLAAS SIMON VAN WINTER, stiefzoon van LUCRETIA WILHELMINA VAN MERKEN, en, diehter gelijk zy beiden. Koopman was hy, ja, in 't hart, en aan 't hoofd van een der voornaamste kantoren dezer stad ; maar by was een koopman als de BAECKEN, de REAELEN, de WITSENS, en zoo vele anderen, die ook voor edeler genietingen vatbaar waren, dan die een gelukkig volvoerde spekulatie verschaft. Dit getuigen de prachtige verzamelingen van schilderyen, van prenten, van hoornen en schelpen enz. enz., waarvan de eerstgemelde, hoezeer verdeeld, toch nog de kern uitmaakt van twee der schoonste kollektien, waar Amsterdam zich op beroemt : dit getuigt de omstandigheid, dat by op zijn dertigste jaar nog Latijn ging leeren, en het zooverre in die taal bracht, dat by onze letterkunde met een keurige vertaliug van IIOE.ATILTS verrijkte. De zuster van 9

18 10 mijn grootmoeder was de echtgenoot van JAN MESSCHERT VAN VOLLENHOVEN, insgelijks koopman, insgelijks gelukkig beoefenaar der dichtkunst, als zijn cierlijke navolgingen van Job en van ovidius getuigen kunnen. Om deze alien, mijn naastbestaanden, vereenigde zich een talrijke schaar van mannen van smaak en geleerdheid, sommigen toen reeds beroemd, anderen die het eerlang zouden worden. Daar zag ik den zwierigen Latijnschen dichter JERONTMO DE Boscn, den gullen, den smaakvollen DANIEL HOOFT, den geleerden en geestigen Pensionaris BOERS van Leyden, daar den wakkeren en welsprekenden KEMPER, met zijn rond en open gelaat en zwaar klinkende basstem, daar ELOUT, met zijn geestigen blik, zijn schitterend vernuft, en zijn onuitputbaren voorraad vertellingen, daar FALCK, die, geloof ik, al de oude en latere dichters van buiten kende, maar wien de citaten altijd ongezocht altijd van pas, en zonder een zweem van pedanterie ontvloeiden, FALCR, die overal, 't zij aan de hoven der Vorsten, 't zij in de Raadsvergaderingen, 't zij aan den vriendendisch, 't zij in 't gezelschap van jonge sehoonen, boven alle anderen de aandacht tot zich trok, die de ooren wist to boeien, de gemoederen to overreden, de harten to winnen. 1k zwijg hier van Dog levenden, en noem hier alleen de voornaamsten onder de afgestorvenen ; maar ik noem er voorzeker genoeg, om een denkbeeld to geven van den invloed, welken de gesprekken, door zulke inannen gevoerd, moesten to weeg brengen op het gemoed van den knaap, die met open oor en mond aan het beneden-einde van den disch zat to luisteren, en op de ontwikkeling van ziju aanleg. u Maar hoe," zal wellicht de Lezer vragen, (lie my ELOUT, KEMPER, FALCK hoort noemen, en die hen wel-

19 licht alleen als staatsiieden kent : a spraken die Heeren dan niet over politiek? en kon een diskoers over politiek eenig belang wekken by een knaapjen als gy waart?" Helaas! waarde Lezer! bet was teen een tijd, waarin ons ti'aderland, eerst onder cen opgedrongen koning, en spoedig daarop onder vreemde overheersebing zuchtte, en bet was zelden in iets anders dan in een dichterlijke uitboezeming, aan nude of nieuwe schrijvers ontleend, dat een gesprek over politiek zich oploste en zich oplossen kon. Maar juist daarom, ten einde den droevigen toestand van Nederland en zijn eigen leed to vergeten, zocht men aan het vriendenmaal zijn toevlucht in gesprekken over poezy en letterkunde. 't Is waar, ik was in die dagen nog zeer jong, en menig ander kind van mijnen leeftijd zou van die gesprekken weinig begrepen, er althands weinig nut van gehad hebben. Maar een samenloop van omstandigheden had my reeds vroeg vatbaar gemaakt om belangstelling to voeden in 't geen anderen als Hebreeuwseh in de ooren had geklonken. Mijne lieve moeder was zwak en ziekelijk, en hield meestal het huis. Ik was teen nog haar eenig kind, en, daar zy weinig uitgiug, kon zy hare zorg geheel aan my wijden. Aan haar bed leerde ik lezen, eerst Hollandsch, daarna Fransch : en, daar ik niet van vlugheid misdeeld was, was ik op mijn vijfde jaar genoegzaam gevorderd in de beginselen van beide talen, om, teen de geboorte mijner oudste zuster den geregelden gang van bet my verstrekte moederlijk onderwijs belemmerde, ter schole to worden gezonden. Ik had teen reeds groote liefhebbery in bet lezen van vaerzen, en die lief hebbery werd bij my niet weinig aangewakkerd, teen ik, mede op vijfjarigen leeftijd, door mijn I 1

20 12 ouders naar den Schouwburg gebracht was om er Gysbrecht van Aemstel to zien vertoonen. Nooit vergeet ik den indruk, then bet ophalen van 't gordijn, de koele tocht, die my van bet tooneel tegenwoei, en bet verschijnen van de vier rood en geel uitgemonsterde hellebaardiers van Gysbrecht op my maakten. En evenmin vergeet ik mijn verrnkking, toen ik, eenige dagen later, bet Treurspel, dat ik gezien had, den Gysbrecht, in de putjens-editie, by mijn vader opengeslagen op de tafel vond liggen. 1k las, en herlas, en bet duurde niet lang, of ik kende hem van buiten. Dienzelfden winter ging ik nog tweemalen in den Schouwburg en zag er Achilles en Athalia opvoeren. Vier jaren later kwam NAPOLEON to Amsterdam, en met hem de koryfeen van bet Theatre Francais : en zoo viel my toen ook bet voorrecht to beurt, TALMA, DAMAS, DIJCHESNOIS en BOURGOIN to hooren. Er zijn sedert die komst van NAPOLFON to Amsterdam meer dan een-en-veertig jaren verstreken : en ofschoon ik in die een-en-veertig jaren Lewis bet ecu en ander geleerd hebbe, geloof ik dat bet nog de vraag zoude zijn, of ik in dat tijdvak niet nog meer heb afgeleerd van wat ik als negenjarige knaap wist. De algemeene Geschiedenis ten minste had ik toen vrij wat beter in 't hoofd dan thands. ROLLIN en HUME had ik gelezen en herlezen, en wat deftige geschiedschrijvers, als zy, niet vertelien, had ik aangevuld door bet stuk lezen van de Dictionnaires d'anecdotes : in de Mythologie was ik zoo volkomen t'huis, dat er zeker geen nymf of koningsdochter geweest is, die ooit door een halven- of kwartgod is bemind, en die my niet by naam en afkomst bekend was. Maar vooral met de dichters was ik ge-

21 13 meenzaam : CORNEILLE, RACINE, VOLTAIRE, BOILEAU, kende ik half van buiten : en LA FONTAINE geheel ; want gelukkig was mijn onderwijzer, de Heer DEELEMAN, niet van de leer van RoussrAu, die den grooten fabelschrijver niet aan kinderen wilde hebben gegeven, onder voorwendsel dat zy hem niet begrijpen : en zoo liet by my op school LA FONTAINES fabelen opzeggen, waarvoor ik hem nog dank weet : want wat my toen nog min klaar was heb ik later leeren verstaan, en ik zou my later de Inoeite niet gegeven hebben ze opzettelijk in mijn geheugen to prenten. De Hollandsche poeeten van eenigen naam, van HooFT en COSTER af, tot aan de modernen toe, had ik wel vijftigmaal doorgelezen, en my, zoo nit den Trouwring van CATS als nit VAN MERKENS David, zoo nit de Treurspelen van VONDEL als nit de liedtjens van POOT, zoo nit de minnedichtjens van JONCTIJS als nit de kluchten van LANGENDIJK, vrij wat perioden in 't hoofd geprent. De Grieksche t& agici had ik nit vertalingen leeren kennen. Maar ook SHAKESPEARE had ik gelezen, en, ik dorst bet toen byna niet bekennen, altijd met een nieuw, altijd met bet grootste genoegen. Hoogduitsche werken kwamen toen by ons niet over de vloer ik geloof, dat men in Nederland toen, over 't algemeen, even weinig van de Hoogduitsche literatuur afwist als heden aldaar van de Nederlandsche : althands in de voor 't overige zoo uitgebreide boekeryen mijner beide grootvaders, die ik op het Huis to Manpad of op de hofstede Voorland in de Diemermeer doorsnuffelde, heugt het my niet, Hoogduitsche werken to hebben aangetroffen, en ik kende er dan ook niet veel anders van dan de vertalingen van SCHILLERS Fiesko, van GOETHES Egmond en van LESSINGS Emilia Galotti, door de schrijvers van den

22 14 " Spectatorialen Sehouwburg," - en de stukken van IFFLAND en KOTZEBUE, die, nevens de Fransche, bet repertoire van onzen Sehouwburg uitmaakten. Die opgedane belezenheid zat nu wel onordelijk en min of meer verward, maar zy zat toch by my in 't hoofd : en dan dreef my de bestendige zucht om al wat ik las terstond na to bootsen. Ik heb zoo vroeg zoo veel werken van anderen gekend, dat ik niet durf beslissen of ik wel ooit iets oorspronkelijks geleverd heb, en of zelfs hetgeen ik als zoodanig beschouwde niet meer een arbeid van herinnering zij geweest. Wat daarvan zij, de tijd heugt my niet, wanneer ik ben begonnen, vaerzen to maken en tooneelstnkken to schrijven, of liever, de tijd heugt my niet, wanner ik ze niet maakte. Dit weet ik alleen, dat ik by hetgeen ik vervaardigde meer op het hoofdplan en op de kadans lette dan op de details. Het hoofdplan was doorgaands niet kwaad, den leeftijd des makers in aanmerking genomen : ongelukkig bleef bet veelal by een naamlijst der personaadjen en een opgave van den inhoud der bedrijven ; en somtijds eenige regels van het eerste tooneel. De rest zat my wel in 't hoofd, maar kwam zelden op 't papier ; en als ik to bed lag dreunde ik by my zelven op wat ik de personen wilde laten zeggen, en dat waxen meestal Been vaerzen, maar bloote kaders van vaerzen, van eindrijmen voorzien b. v. Taratatitata - t<~u itatita loopeu Taratatitata - taratatata koopev Taratatitata - taratatata slot Taratatitata - taratata - genot De kadans was er altijd, en ik had reeds van den beginne of zulk een juist oor voor de vaersmaat, dat ik

23 15 niet geloof daartegen ooit gezondigd to hebben ; (wellicht is bet dit voorrecht, of, wil men, dit gebrek in mijne organizatie, 't welk my belet smaak to vinden in zoogenaamde louter rythmische poezy ;) maar, als men nit bet aangehaalde voorbeeld ziet, bet bleef meestal by een blooten vorm, waar de inhoud aan ontbrak. Niet alleen mijn stndien - voor zoo verre zy dien naam verdienen mochten, - maar ook mijn hoofduitspanningen van die dagen hadden betrekking op mijn liefhebbery voor bet theater. Waar ik kon zoeht ik lappen en lorren op om my to verkleeden en dan rollen to deklameeren : mijn speelkameraadtjeus dwong ik met my tooneelen voor to dragen uit bestaande stukken, of ook wel rollen to vervullen in stukken, welke ik improvizeerde, en waarby ik to gelijk zelf akteur, en soufeur van de overigen was. En dan, mijn vader had in zijn jeugd een klein kunsttooneeltjen vervaardigd : op dat tooneeltjen liet ik gandsche treurspelen, gevolgd van balletten, uitvoeren door akteurs van karton tusschen bordpapieren dekoratien : en geen week ging er om, waarin ik niet aan mijn moeder een dubbeltjen vroeg om een vel kaarteblad to koopen, 't welk met nieuwe schermen, schutdoeken en poppen beteekend werd, om daarmede bet laatste tooneelstuk to mouteeren, dat ik op den Schouwburg gezien had. De Omwenteling van 1813 kwam, en wat my daar misschen bet meeste genoegen van deed, was niet dat de Franschen verdreven en onze onafhankelijkheid hersteld werd, maar, vooreerst, dat men alle avonden nationale stukken gaf, waar ik als een echt Vaderlandertjen mede moest gaan toejuichen, en ten tweede, dat mijn vader by de nieuwe orde van zaken medekommissaris van den

24 16 Schouwburg word, waardoor ik niet alleen dikwijls gelegenheid had derwaarts to gaan, maar ook mijn hart kon ophalen aan het lezen van al de komedieboekjens, die hem in genoemde hoedanigheid ter beoordeeling werden toegezonden, zonder nog to spreken van het geluk, dat ik smaken macht in het aangapen van levendige akteurs, die, niet in hun theaterpak, inaar met groene spencers en kaplaarzen, met gepoederd hoofd of naturellen, als ieder gewoon mensch, mijn vader over 't een of ander kwamen spreken. Uit dit alles vloeide voort, dat ik op mijn twaalfde jaar meer t'huis was in de tooneelliteratuur en in de tooneelwaereld dan de meeste menschen op hun vijftigste. Juist deze wetenschap van zoovele zaken, die anders aan kinderen min bekend zijn, en de bewustheid dier wetenschap waxen vermoedelijk de hoofdredenen, dat ik, op mijn dertiende jaar ter Latijnsche schole gezonden, aldaar minder vorderingen maakle, dan mijn vader gehoopt en verwacht had. Dat ik de Oude Schrijvers reeds door middel van vertalingen kende en daardoor spoedig meende to verstaan, maakte my ougeschikt om het noodige geduld en de noodige vlijt aan de grammatikale gronden to wijden : en het van buiten leeren van vragen over geschiedenis of van geografische verdeelingen verdroot en verveelde den knaap, die reeds, hoe oppervlakkig en broksgewijze dan ook, veel meer van de geschiedenis van menschen en volkeren wist, dan in de klasse geleerd werd. Het meerdere, dat ik wist, belette my, aandacht to schenken aan het mindere, dat ik niet wist en dat noodiger voor my zou geweest zijn dan dat meerdere : en zoo leerde ik per slot meer achter- dan vooruit. De taak, die my opgelegd werd, verveelde my doorgaands

25 17 en ik haastte my, die of to raffelen, om my tot zelfgekozen arbeid to zetten. Kleine gedichtjens vervaardigde ik zelden : mijn geest was er bestendig op nit, iets kolossaals voort to brengen, 't zij een treurspel, 't zij een epos. Mijn geliefkoosde held was ALFRED DE GROOTE, en 21jn lotgevallen dan ook het onderwerp van hetgeen ik als de eerste niet geheel onverdienstelijke proeve van mijn dichtliefhebbery mag aanmerken. Van een treurspel, dat ziju naam droeg, bezit ik nog fragmenten, onder anderen een alleenspraak, welke, in navolging der manier van VONDEL, de expozitie bevat. Van een heldendieht, mede ALFRED tot hoofdpersoon hebbende, waren drie zangen afgewerkt ; dan helaas! deze raakte ik op treurige wijze kwijt. 't Was in 't voorjaar : mijn famielje was buiten, ik alleen in de stad, aan 't huis mijner grootmoeder,, aan de zorg overgelaten van haar ouden knecht. Daar gebeurt het, dat ik op een dag mijn handschrift mis : vergeefs gezocht : nergends kan ik het terugvinden : en het raadsel blijft my onverklaarbaar, tot ik eindelijk een papier, netjens in 't rond afgeknipt om den bodem van een blaker voor smeervlakken vrij to waren, met de vruchten van mijn brein beschreven vond! Die ondichterlijke knecht had mijn gandsche handschrift prijs verklaard! De dienstmaagd van LA FONTAINE had ten minsten, toen zy dat van haven meester tot papillotten bezigde, er nog een meer verheven gebruik van gemaakt. Nog vervaardigde ik, op de Latijnsche school zijnde, een vertaling van het tweede boek der Aenels, en eenige uitgebreide gedichten, waarvan bet tooneel in Schotland geplaatst was, en die op de leest geschoeid waren der navolgingen van ossian door BILDERDIJK, in wiens poky I. 2

26 18 ik eerst toen recht smaak begon to krijgen. Vroeger was by my niet klaar genoeg geweest. Romans had ik op then leeftijd ook in menigte verslonden en was er zelf aan een begonnen, waarvan Jonker Frans van Brederode de held was. Maar even als PLATO zijn vaerzen op 't vuur wierp, toen by ze by die van HOMERUS vergeleek, even zoo staakte ook ik mijnen arbeid, toen ik den Ivanhoe van WALTER SCOTT in handen kreeg. Ook ik had in mijn roman een steekspel beschreven ; maar ik zag eerst hoeveel daaraan ontbrak toen ik die heerlijke beschrijving van den pas d'armes by Ashbyde-la-Souche gelezen had. Ik verliet de Latijnsche scholen met een oratie in slechte Latijnsche vaerzen, de laatsten, aan wier moeizame samenstelling ik my heb schuldig gemaakt, en werd Student. Nu ging ik wederom op denzelfden verkeerden weg voort, misschien zoo veel werkende als een ander, maar my zelden begevende tot het werk, dat mijn plicht geweest was to verrichten, de diciata der Professoren latende rusten om my met het schrijven van dichtstukken bezig to houden, en in de dispuutgezelschappen my minder toeleggende op interpretaties van schrijvers of van wetten, dan op odes en aanspraken ter verwelkoming van nieuwe Leden of by andere feestelijke gelegenheden. Niet tang nog was ik Student geweest, toen zich een geweldige reaktie openbaarde in mijn politieke gevoelens. Ik was tot dien tijd, gelijk met byna iedereen, op de school als to huis, het geval was, opgevoed geworden in de liberale begrippen van de 1.8ae eeuw, volgends welke de broedermoorder TIMOLEON, de kindermoorder BRUTUS en de vadermoorder BRUTUS als de typen beschouwd wer-

27 19 den van al wat voortreffelijk was. De vriendschap, door my aangeknoopt met sommige kweekelingen van BILDER- DIax, en eerlang de kennismaking met den grooten man zelven, brachten by my een verandering to weeg, to grooter naar mate zy meer plotselings plaats had. Gelijk alle nieuwe bekeerlingen werd ik een warme zeloot van de party, tot welke ik was overgegaan : en, vol verontwaardiging tegen mijn vroegere leermeesters, die my, naar het my voorkwam, omtrent alle punten van staatkunde en recht misleid hadden, trad ik in heftigen yver op osn, ti tort et d travers, het beginsel van de legitimiteit en dat van den absoluten regeeringsvorm to verdedigen, en tegen alle liberalen en aristokraten to velde to trekken. De kampplaatsen, waar deze strijd geleverd werd, waren doorgaands de straks genoemde studentengezelsehappen, niet alleen gedurende de werkzaamheden, waar ik de begrippen, welke ik aanhing, in den worm van theses, en dus in min of meer zuiver Latijn, tegen de aauvallen mijner makkers beschermde, maar vooral na het sluiten der werkzaamheden, wanneer wy, om den haard gezeten, by pijp en glas, over de diepzinnigste politieke en theologische vraagstukken met krachtige opgewektheid redetwistten tot laat in de nacht : en waarby het dezen en genen wel eens ging als dien held by ARIOSTO, die, na het ontfangen der doodwond, altijd even dapper door bleef vechten, omdat de hevigbeid van den strijd hem niet had doen bemerken, dat by al sedert een geruimen tijd een lijk was. Mijn begrippen hebben ongetwijfeld, sedert ik, voor een goede dertig jaren, dien strijd met miju medestudenten voerde, eenige wijzigingen ontfangen : en toch meet ik oprecht bekennen, dat zy, door al wat ik in dat tijds- 2

28 20 verloop heb zien gebeuren, meer bevestigd dan geschokt zijn geworden. Wellicht zal de Lezer deze periode over mijn politieke gevoelens als een nuttelooze uitweiding aanmerken. Zy is het echter zoo weinig, dat zy in onmiddelijk verbaud staat met het schrijven van mijn eerste Treurspel, en den sleutel geeft, waarom ik juist dit onderwerp ter behandeling koos. Ik had nu ook BYRON leeren kennen, en, men zal het naauwlijks gelooven, nog maar Pit een Fransche vertaling. De langdurige geizoleerde pozitie, waarin Engeland zich ten opzichte van het vaste-land had bevonden, was oorzaak, dat men in de laatste jaren zeer weinig werks had gemaakt van de Engelsche taal en haar nieuwere letterkunde, en deze laatste eerst over Frankrijk en in een Fransch pak tot ons moest komen, alvorens wy er smaak in vonden. De eenige Engelsehe schrijvers der 1.911e eeuw, die tot nog toe een uitzondering maakten, waren Miss EDGEWORTH en WALTER SCOTT ; wier werken dit boven de meeste anderen vooruit hadden, dat zy niet alleen in hooge mate de aandaeht boeiden, maar dat zy ook nimmer lets behelsden, waardoor zedelijkheid of godsdienst gekwetst werden : zoodat zy inzonderheid geschikt waren om aan den doorgaands pozitieven en gemoedelijken geest onzer Natie to bevallen : - BYRON daarentegen maakte in den beginne byzonder weinig opgang en werd zelfs nimmer populair hier to lande. Onder die in 't Fransch vertaalde werken van BYRON werd mijn opmerkzaamheid byzonder gewekt door zijn Marino Faliero, en wel Pit hoofde der levendige schildery daarin gegeven van de hoofdpartyen in een Staat, de Monarchale, de Oligarchisehe, en de Republikeinsche.

29 21 Juist die twistvragen, in onze dispuutgezelsehappen opgeworpen, vond ik hier terug : en een nieuw bewijs, tot welke staatsschokken Oligarchische tiranny aanleiding geeft, leverde my die samenzwering van den grijzen Doge - den held, die zoo menigmalen de redder geweest was van zijn vaderland, en wien een ondankbare adel maar een schaduw van zijn macht gelaten had, - met het yolk, en tegen dien adel, die beiden verdrukte. Treffend was my de gelijkenis van Falieroos toestand met die mijner lievelingshelden, Floris V, Maurits, Willem III : van het yolk van Venetien met de burgeryen van Nederland, eveneens nevens het hoofd van den Staat tegen hare kleine dwingelanden opgestaan : in de Venetiaansche Patriciers hervond ik Velzen en Woerden, de Hoeksche en Loevensteinsche partyen : alles intusscheu met dat verschil in de gemoedsbeweging en handeling, als noodwendig nit verschil in landaart en luchtsgesteldheid moest ontspruiten. Was het wonder, dat my de lust bekroop, om hett stuk to vertalen, en, als een nieuw argument van mijn gevoelens, mijnen vrienden voor de voeten to werpen. Maar - eer ik my tot dien arbeid begaf, oordeelde ik, my niet geheel aan het oorspronkelijke to mogen houden. In twee opzichten had BYRON, naar mijne toenmalige begrippen van theatrale convenances, grovelijk gezondigd, althands een stuk geschreven, voor ons Nederlandsch tooneel ten eenemale ongeschikt. In de eerste plaats hadden er in een bedrijf zoogenaamde changements d vue plaats : en, al had Mevrouw BILDERDIJK zich zulk een vrijhcid in het laatste bedrijf van haar Elfriede veroorloofd, dergelijke tooneelsveranderingen waren toen nog een gruwel in de oogen der kunstrechters : en een

30 22. stuk, waarin zy voorkwamen, al had bet voor 't overige nog zulke groote literaire verdiensten gehad, zou daarom alleen door hen op eene lijn zijn gesteld geweest met de melodrarnaas van PIXEREOOURT of de wangedrochten van KOTZEBUE. Wie twijfelen mocht aan de waarheid dezer beweering, leze wat wisel1us, vooral wat de redacteurs van bet tijdschrift,,de Tooneelkijker," de toongevers van then tijd, omtrent dat punt geschreven hebben. Ofschoon ik nu, wat my zelven betrof, even veel smaak kon vinden in een drama, op de Engelsehe of Hoogduitsche wijze geschreven en waarin de zoogenaamde regels van ARISTOTELES verwaarloosd worden, als in het meest klassieke treurspel, raids de waarde ten opzichte van vinding, gedachten en diktie gelijk stond, zoo zoude ik bet niet hebben durven wagen, als novateur op to treden, en begrippen to trotseeren, welke ik eerbiedigde. Gaf ik alzoo een navolging van BYRONS werk, dan moest ik bet omwerken en de volgorde der tooneelen zoodanig inriehten, dat althands elk bedrijf op eene en dezelfde plaats werd afgespeeld Maar ik had nog een bedenking tegen bet oorspronkelijke stuk, en deze misschien op betere gronden steunende. By den Engelsehen dichter wordt de Doge reeds in het Vierde Bedrijf gevangen genomen, en behelst het Vijfde de voorstelling van zijn verhoor en de voltrekking van het vonnis. Hierin bad BYRON, naar mijn begrip, tegen de regels van de kunst gezondigd ; want, daar de samenzwering het eigenlijke onderwerp is van het treurspel, is, met bet ontdekken en verydelen dier samenzwering, de handeling afgeloopen, en al wat volgt niet dan bywerk, 't welk geen of weinig belangstelling meer wekken

31 23 kan. Het Vijfde Bedrijf moest dus weggelaten : en, ofschoon hierdoor veel to loor ging, dat fraai en treffend is, ben ik nog van gedachte, dat dit Vijfde Bedrijf alleen by de lezing, maar nimmer by de opvoering bevallen kan, - gelijk bet dan ook to Louden oorzaak was, dat bet stuk weinig of gees opgang maakte. Maar, bet was hier niet genoeg, bet slot van bet treurspel weg to laten : dat slot diende ook door een ander vervangen to worden : en hierin lag de groote moeilijkheid. Ik kon toch den Doge na de ontdekking der samenzwering niet eenvoudig laten achteraf brengen, zonder dat men meer van hem of van de overige eedgenooten hoorde. 1k besloot dus, zijn gevangenneming met zoodanige omstandigheden to doen vergezeld gaan, dat de toeschouwer daaruit tot de gevolgtrekking zofi kunnen geraken, dat zijn wegvoering naar den Raad van Tien met een veroordeeling, ja met bet voltrekken der straf, en this met zijn dood, gelijk stond. Of ik er hierdoor in slaagde een beteren afloop aan bet stuk to geven dan BYRON, moge de Lezer beoordeelen : ik zal op dit punt in het overzicht, achter het stuk geplaatst, nader terugkomen. De navolging, in den jare 1821 vervaardigd, werd door my aan mijn medeleden van bet Juridisch dispuutgezelschap voorgelezen en gaf er, als van zelf sprak, aanleiding tot welsprekende vertoogen over bet al of niet wettige en behoorlijke der handelingen van de hoofdpersonen, waarby natuurlijk de monarchalen hun ingenomenheid met Faliero, gelijk de republikeinen met Israel, en de aristokraten met Lioni aan den dag legden : waarin de krasse coup d'etat, door den Done voorgenomen,

32 24 en waarby die van den Prins Prezident maar kinderspel is, zoo wel als het verraad, door Beltrame gepleegd oni zijn vriend to redden, by den eenen strenge afkeuring, by den anderen welwillende verschoning vond : en waaronder eindelijk, by bet beschouwen der toestanden van het drama nit het oogpunt van individueele politieke begrippen, de aesthetische waarde daarvan geheel nit bet cog verloren werd : al het welk bewees, dat de politiek op zich zelve ongeschikt is, waarlijk dramatische indrukken to verwekken.

33 MARINO FALIERO, DOGE VAN VENETIEN, TREURSPEL IN VIJE BEDRIJVEN. Dus inquieti turbidus Adriae. RORATIUS. 3

34

35 MARINO FALIERO, ONDERWERP VAN HET TREURSPEL. Den 11 September 1354 werd Marino 1??aliero tot Doge verkozen der Republiek van Venetien. Hy was Ridder, Graaf van Val-de-Marino by Treviso, en eigenaar van een groot vermogen ; zijn geslacht had reeds twee Doges aan Venetien gegeven, Vitale in 1082, en Ordelafo, die in den krijg tegen de Hongaren of Hunnen sneuvelde, in Na de voornaamste waardigheden by de Republiek vervuld to hebben, beyond Faliero, reeds by de taehtig jaren oud, zich als gezant to Rome, toen by zijn benoeming hoorde. By zijn aankomst to Venetien viel er een zware nevel, zoo dat by zich verplicht vond aan wal to komen op het St. Markusplein tussehen de beide kolommen waar de doodvonnissen worden voltrokken welke omstandigheid als een noodlottig voorteeken werd aangemerkt. De verheffing van Faliero tot den hertogstroon seheen een roemvolle loopbaan roemrijk to zullen besluiten : het was echter anders beslist. Naauwelijks had de nieuwe Doge negen maanden aan 't hoofd der zaken gestaan, toen hy, ter gelegeuheid van het stierengevecht op witten donderdag, een dansfeest gaf, waar zekere jonge Patricier, Miehel Steno, Lid van de Veertig, zich jegens Gene der vrouwen van de 3*

36 28 Dogaressa vrijheden veroorloofde, welke do dartelheid van het feest en de vermomming missehien verschoonbaar maakten. De Doge intusschen oordeelde er anders over, en het gebeurde beschouwende als een krenking van den eerbied, aan hem verschuldigd, gelastte by, dat men den onbescheiden gast zou doen vertrekken. De jongeling, door spijt gedreven over dien boon, schreef, by 't doorgaan der raadzaal, deze woorden op den troonzetel : y Marino Faliero heeft een schoone vrouw : een ander geniet haar, en by behoudt haar niet-te-min." Dit geschrevene veroorzaakte, als to denken is, groot schandaal. Steno, spoedig als de bewerker daarvan ontdekt en aangeklaagd, bekende zijn vergrijp met cen openhartigheid, welke den gehoonden Vorst niet ontwapende. Faliero wilde de zaak als eon misdaad van staat beschouwen en die voor den Raad van Tien brengen ; maar men oordeelde er anders over : men bracht die, als een gewone beleediging geldende, voor den Raad van Veertig, die, de jeugd des beklaagden en de verzachtende omstandigheden in aanmerking nemende, hem twee maanden gevangenisstraf en daarna een jaar uitbanning oplegde. Een zoo nietige voldoening scheen den Doge een boon to meer en deed hem in nuttelooze klachten uitbarsten. Ougelukkig meldde zich by hem dienzelfden dag, althands zeer kort daarna, zekere Israel Bertuccio, een der opzichters van 't Arsenaal aan, om recht to vorderen tegen eon Patrieier, Barbaro genaamd, die hem, ter oorzake van een nietig geschil, in 't aangezicht geslagen en met den ring, dien by aan den vinger droeg, gewond had. Hoe wilt gy, dat ik u recht verschaffe," zeide de Doge :,, ik, die het zelf niet bekomen kan.",, O! " antwoordde de andere indien bet daaraan ligt, dan hing bet alleen van ons af, die onbeschaamden to straffen. "

37 29 Dit gezegde van den klager gaf aanleiding tot een nieer vertrouwelijk gesprek tusschen den Doge en hem, by welk gesprek vervolgends des Doges neef, Bertuccio Faliero, die 't paleis bewoonde, en zekere Filippo Calendaro, een bekwaam zeeman, werden ontboden, en waarin de middelen beraamd werden om wraak op de Patrieiers to nemen, door lien alien uit to roeien. Weinige dagen waren er verloopen, toen men zich reeds in staat achtte, het plan ter uitvoering to leggen er werden zestien hoofden onder de invloedrijkste Plebejers uitgekozen, die ieder zestig kloeke en welgewapende mannen moesten aanvoeren, zich, met het aanbreken van den dag, als de klok van Sint 'Markus luidde, verzamelen, naar het Hofplein snellen, en de Edelen, naarmate zy zich naar den Raad begaven, om 't leven brengen. De noodlottige dag was op den 15den April bepaald. De meesten onder hen, die in de uitvoering zouden deelen, kenden nosh het doel, noch het plan, noch bet hoofd van de onderneming : alleen de aanvoerders had men zich verplicht gezien, wat verder in to wijden. Een hunner, zekere Bertram of Beltrame, een bontwerker, van Bergamo geboortig, die veel verpliehting had aan den Patricier Nicolo Lioni en hem begeerde to redden, begaf zich in den avond van den 14de" by hem en verzocht hem, den volgenden morgen onder geen voorwendsel ziju huis to verlaten. De Edelman, over deze waarschuwing verbaasd, en nog meer ontrust door de geheimzinnige en ontwijkende antwoorden, welke by op zijne vragen bekwam, liet Beltrame vatten en verklaarde, dat by hem niet in vrijheid zoude stellen voor dat hem de reden van den gegeven raad zofi kenbaar gemaakt zijn. De eedgenoot, hierdoor in verlegenheid gebracht, zag zich wet verplicht om to verhalen wat by wist : en,

38 30 ofsehoon by met den geheelen omvang van het plan niet bekend was, waren zijne mededeelingen genoegzaam, om Lioni to doen begrijpen dat er geen oogenblik to verliezen was. Hy snelde daarom naar den Doge, die zich eerst verwonderd toonde, en vervolgends to kennen gaf, dat by reeds van de zaak onderrigt was, doch haar als van weinig gewicht beschouwde. Deze tegenstrijdigheid verbaasde Lioni : by ging een anderen Patricier, Gradenigo, die later Doge werd, raadplegen : en to samen begaven zy zich naar Marco Cornaro, met wien zy nogmaals Beltrame in 't verhoor namen, en van hem de namen van twee der hoofden van 't eedgespan, Israel Bertuccio en Filippo Calendaro, to weten kwamen. Onmiddelijk riepen zy hierop, niet in het paleis, maar in het klooster des H. Verlossers, de Raden der Hooge Heerlijkheid van Venetien, de Tienmannen, de Avogadori, de Hoofden der Veertig, de Signori del Nolte (een soort van kapiteins der nachtwacht), de zes wijkmeesters en de vijf vrederechters to samen. Door deze vergadering word terstond last gegeven om Israel en Calendaro in hechtenis to nemen. Dit geschiedde, en naarmate zy, op de pijnbank gebracht, een medepligtige noemden, werd het noodige verricht om zich van dezen to verzekeren. Ook werd, naar aanleiding hunner openbaringen, een wacht gezonden naar het belfort van Sint Markus, ten einde het klokkeluiden voor to komen. Het was natuurlijk, dat de Eedgenooten hun misdaad zochten to vergoelijken door hun ^ hoofd to noemen : en zoo werd het bekend, dat de Doge aan 't hoofd der samenzwering stond. Nog in diezelfde nacht werden Israel en Calendaro nit de vensterramen gehangen ; het Hertoglijk paleis met wachten omzet en acht Eedgenooten, die naar Chiozza gevlucht wares, terug gevoerd en na hun verhoor to recht gesteld.

39 31 De dag van den 15den werd gebruikt om bet proces van den Doge op to maken. De Raad van Tien, voor wien de staatsmisdaden gebracht werden, vroeg dat hem, in een zaak van zoo hoog gewicht, twintig Patriciers wierden toegevoegd. Voor deze Vergadering, welke men de Junta noemde, verscheen de Doge, met al de teekenen zijner waardigheid bekleed, en bekende alles. Den ]Eden werd het vonnis uitgesproken en by met algemeene stemmen ter dood veroordeeld. Den 17den werden by zonnenopgang, de hofpoorten gesloten en Marino Faliero gevoerd boven aan den Reuzetrap, waar de Dogen gekroond werden : hier ontnam men hem ten overstaan der Tienmannen de hertoglijke muts : een oogenblik later trad het hoofd van het Tienmanschap op het balkon van bet paleis met een bloedig zwaard in de hand, en riep nit : Er is recht gedaan over den verrader." De deuren werden geopend en het yolk, naar binnen stormende, ontmoette het hoofd van den vorst, van de trappen rollende. De goederen van den Doge werden verbeurd verklaard ; maar zijn lijk stil weggevoerd en in bet familiegraf, in de Johannes- en Pauluskerk, bygezet. In de raadzaal, waar de afbeeldingen van al de Dogen hanger, leest men op de plaats waar het zijne had moeten komen, bet navolgende opschrift Hie est locus Marini Faleero, decapitati pro crinainibus. d. i. a Hier is de plaats van Marino Faliero, wegens z;jn misdaden onthoofd." Gefrokken uit de Italiaanselte Kronij1en ran MARINO SANUTO en wit de geschiedenis twit VenefiPn, door auto.

40 PERSONEN. MARINO FALIERO, Doge van Venetian. ANGIOLINA, zijne vronw. BERTUCCIO FALIERO, zijn neef. LIONI, Patricier en Raadsheer. (1) ISRAEL VITTORIO, Opzichter van bet tuighuis FILIPPO CALENDARO BELTRAME DAGOLINO... De Sekretaris van den Raad van Veertig. VINCENZO, Hofbediende. Een Officier van 't gerecht (signor di notte.) Saamgezwoornen. Gevolg van den Doge. Gevolg van LIONI. Wachten. Saamgezwoornen. Het stuk speelt to Venetian, in den jare Het eerste en bet laatste bedrijf worden in de gehoorzaal van bet paleis der Dogen, bet tweede in bet Vorstelijk kabinet, bet derde in de woning waar de eedgenooten vergaderen, en bet vierde by de St. Johannes- en St. Paulus-kerk gespeeld. (1) Deze beet by RYRON, do in de geschiedenis, ISRAEL RERTUCCIO. Ik heb den naam veranderd, oun alle verwarring tussehen deze personaadje en des Doges neef to voorkomen.

41 MARINO FALIERO. EERSTE BEDRIJF. De gekoorzaal van den Doge. EERSTE TOONEEL. I ANGIOLINA, BERTUCCIO FALIERO. ANGIOLINA. Waarom, Bertuecio, zoude ik mijn poging Waarom belet ge my, mijn gade to genaken? staken? Veellicht baart mijne komst, nu hem de kalmte ontviel, Ontspanning aan zijn geest, vertroosting aan zijn ziel. 2 Angioline alleen weet in zijn hart to lezen. 't Vertronwen, t' alien tijd met recht aan my bewezen, De band, die ons verbindt, der zuivre huwlijkstrouw,, 't Vergt alles, dat ik tracht' zijn kommer.... BERTUCCIO. Ach, Mevrouw 'k Moet vreezen, dat uw komst, ver van zijn ziel to streelen, De boezemsmart vergroot, die gy met hem wilt deelen. 't Is u bewnst, - die smart, onmooglijk to weerstaan. Dit Tooneel is gevolgd user het Eerste van het Tweede Bedrijf by BYRON, tussehen ANGIOLINA en hear vriendiu MARIANA. 2 De Ream ANGIOLINA, hoe bevallig klinkende in 't Italiasnsch, doet een min aangename uitwerking in Nederduitsche hexameters, althands wanneer hy, gelijk in dit stuk, in vijf sylben wordt uitgesproken. Beter ware geweest ANJOLINA to schrijven, of althands to doen hooren.

42 34 MARINO FALIERO. Rijst uit den Moon, uw' deugd door Steno aangedaan. Hij beidt op 't vonnis van then last'raar, en durft hopen, Dat deez' zijn schand'lijk feit zal met den dood bekoopen. Misschien, 't is tijd voor 't minst, is de uitspraak reeds geschied ; Doch tot zoo lang blijft by een prooi van 't zielsverdriet. In schijn geduldige I beheerscher zijner driften, Houdt by bet oog gevest op diepe ' staatsgeschrifteu ; Maar, by bet minst gerucht werpt by 't papier ter near, Blikt haastig rond, staat op, en luistert, zet zich wear, En vat zijn werk wear aan : toch blijft bet ongelezen ; - My zelven zond by weg, en koos alleen to wezen. Besef nu of de spijt, die in zijn boezem woont, Niet op 't gezicht van haar, in wie by werd gehoond, Wier leed by wreken wil, to feller zoude ' blaken. Kwam s 't vonnis aan zijn angst een spoedig einde maken! ANGIOLINA. Vertronw dit niet, mijn vriend! Genaakt hem (eens de smart, Zij schiet haar wortels vast in 't onverzoenlijk hart. Zijn ziel herdenkt den hoon, eens door zijn gaa geleden, Al had ook Steno lang hat moordschavot betreden.. De nevenplaatsing van de en be hederft dezen regel, en, zoo als BILDERDIJK ergends zegt : Dat BE doet GE den toongalm rooven : En wie 't in de vitepraak wil verdooren, Maakt heel den repel week en moos. Mis : de inhoud van het geschrift kan diep genoemd worden : niet bet geschrift zelf. I Vlrat? bet werk? - maar werk staat bier voor arbeid : en er is sprake van werk to verriehten, niet van eenig (boek- of ander) werk to lezen. + Zoede maakt hier den regel geweldig lam. Waarom niet : to feller zod on!wak, en? s Kwanx moor kwame maakt den regel onduidelijk. Ook negst is bier een min gelukkig gekozen woord.

43 MARINO FALIERO. 35 't Is slechts om 't somber wee, 't geen zijne tie] bezwaart, Dat my de lastertaal van Steno droefnis baart. Ik sidder voor mijn gae. BERTUCCIO. Hy dorst u toch niet krenken Door argwaan? ANGIOLINA. My, my dorst geen Steno zelf verdenken : Neen, toen by, sluipend, by 't verflaauwend sterrelicht, Zijn laffe logentaal al bevend had gedicht, Moest by in elke schim, in 't rits'len zelfs der blaeren, Een fel verwijter van zijn laffe daad ontwaren. Hem zal het naberouw vervolgen tot aan 't graf. BERTUCCIO. Afschuwlijk was het feit, geweldig zij de straf. ANGIOLINA. Hy heeft zijn straf reeds weg. BERTUCCIO. Hoe! zijt gy reeds gewroken, En is reeds 't vonnis door zijn rechters uitgesproken? ANGIOLINA. 't Is my nog onbewust : maar zoo aan Stenoos ziel 't Gevoel van zijn geboorte en rang niet gands ontviel, Kan nooit hem feller straf voor zulk een misdaad treffen, Dan elks verachting by 't onlijdbaar sehuldbeseffen. 'k Begeer zijn sterven niet. BERTUCCTO. Toch is Venedigs Raad Een offer schuldig aan uw deugd, zoo fel gesmaad. ANGIOLINA. Geen offer vergt de deugd. Geen taal van sterve- Kan immer haar waardy vermeerd'ren noch verdringen. (lingen De vrouw, die wraak begeert voor 't schenden van haar faam, Kent zelfvoldoening niet, maar hangt slechts aan den naam. Was 't haar een zware taak, steeds vroom en kuisch to leven, Zy vordert dat haar elk verdienden lof zal geven : - Heeft zy gewankeld op bet zuiver zedespoor, Zy kleeft den naam nog aan, schoon zy de daad verloor, Ja wil, kon zy de stem der eerbaarheid verdooven, Dat haar het waereldrond nog eerbaar zal gelooven! Doch h'alieroos gap, de telp van Loreaa.n,

Gruwel moord, gepleegd door zekeren, Basurini

Gruwel moord, gepleegd door zekeren, Basurini Gruwel moord, gepleegd door zekeren, Basurini Dirk ter Woort bron exemplaar Koninklijke Bibliotheek Den Haag, signatuur: Lbl KB Wouters 06021 Gruwel moord, gepleegd door zekeren, Basurini. J. Wendel en

Nadere informatie

Is Jezus de Enige Weg? Is het christendom de enig ware religie?

Is Jezus de Enige Weg? Is het christendom de enig ware religie? Is Jezus de Enige Weg? Is het christendom de enig ware religie? Johannes 14:6 Jezus zeide tot hem: Ik ben de weg en de waarheid en het leven; niemand komt tot de Vader dan door Mij. Genesis 20:1-12 1 Abraham

Nadere informatie

Openluchtdienst! speelruimte om te leven!

Openluchtdienst! speelruimte om te leven! Openluchtdienst speelruimte om te leven liturgie bij de openluchtdienst op zondag 15 juni 2014 in de tuin van het Wooldhuis uitgaande van de Protestantse Gemeente Heino-Laag Zuthem voorganger: ds. Hans

Nadere informatie

naar God Verlangen Thema: juni welkom in de open deur dienst voorganger: ds. W. Dekker muziekteam: Theda, Lisette, Rik Aart-Jan en Nathan

naar God Verlangen Thema: juni welkom in de open deur dienst voorganger: ds. W. Dekker muziekteam: Theda, Lisette, Rik Aart-Jan en Nathan welkom juni in de open deur dienst 19 2016 Thema: Verlangen naar God n.a.v. Psalm 42 voorganger: ds. W. Dekker muziekteam: Theda, Lisette, Rik Aart-Jan en Nathan organist: Christian Boogaard Welkom en

Nadere informatie

Welkom in deze dienst Voorganger is ds. K. Timmerman

Welkom in deze dienst Voorganger is ds. K. Timmerman Welkom in deze dienst Voorganger is ds. K. Timmerman Schriftlezing: Romeinen 5 vers 12 t/m 21 Romeinen 6 vers 1 t/m 14 Psalm 119 vers 53 (Schoolpsalm) Psalm 103 vers 8 en 9 Lied 100 vers 1, 2, 3 en 4 (Op

Nadere informatie

6 Stefanus gevangengenomen

6 Stefanus gevangengenomen 6 Stefanus gevangengenomen 8. En Stefanus, vol geloof en kracht, deed wonderen en grote tekenen onder het volk. 9. En enigen van hen die behoorden tot de zogenoemde synagoge van de Libertijnen, van de

Nadere informatie

De geschiedenis van een muis

De geschiedenis van een muis bron exemplaar Koninklijke Bibliotheek Den Haag, signatuur: XKP 098. J. Vlieger, Amsterdam 1880-1890 Zie voor verantwoording: http://www.dbnl.org/tekst/_ges005gesc01_01/colofon.htm 2010 dbnl 1 De Geschiedenis

Nadere informatie

Hoe heetten de zonen van Adam en Eva?

Hoe heetten de zonen van Adam en Eva? Hoe heetten de zonen van Adam en Eva? Genesis 4:1-2, eerste deel 1 En Adam had gemeenschap met Eva, zijn vrouw, en zij werd zwanger en baarde Kaïn, en zei: Ik heb een man van de HEERE gekregen! 2 En zij

Nadere informatie

Welke boom stond midden in het hof en welke plannen had satan?

Welke boom stond midden in het hof en welke plannen had satan? Welke boom stond midden in het hof en welke plannen had satan? Genesis 2:8-10 8 Ook plantte de HEERE God een hof in Eden, in het oosten, en Hij plaatste daar de mens, die Hij gevormd had. 9 En de HEERE

Nadere informatie

Welkom in deze dienst Voorganger is ds. L.P. Blom Schriftlezing: Johannes 20

Welkom in deze dienst Voorganger is ds. L.P. Blom Schriftlezing: Johannes 20 Welkom in deze dienst Voorganger is ds. L.P. Blom Schriftlezing: Johannes 20 Voorzang Lied 88 (Toonhoogte) Gezang 53 (Bundel 38) Psalm 21 vers 4 en 5 Psalm 118 vers 11 Gezang 217 vers 1, 3 en 4 (Liedboek)

Nadere informatie

Met welk doel wil God Zijn kinderen leiden?

Met welk doel wil God Zijn kinderen leiden? Scholen die door Samuel zijn gesticht. Met welk doel wil God Zijn kinderen leiden? Psalm 23:3 3 Hij verkwikt mijn ziel, Hij leidt mij in het spoor van de gerechtigheid, omwille van Zijn Naam. De Here zelf

Nadere informatie

Een nieuw lied, op de wonderlijke lotgevallen van een Haarlemsch weesmeisje in de Oost-Indiën.

Een nieuw lied, op de wonderlijke lotgevallen van een Haarlemsch weesmeisje in de Oost-Indiën. Een nieuw lied, op de wonderlijke lotgevallen van een Haarlemsch weesmeisje in de Oost-Indiën bron. T. C. Hoffers, Rotterdam 1826-1837 Zie voor verantwoording: http://www.dbnl.org/tekst/_nie118nieu01_01/colofon.php

Nadere informatie

Vijf redenen waarom dit waar is

Vijf redenen waarom dit waar is Les 14 Eeuwige zekerheid Vijf redenen waarom dit waar is In deze bijbelstudies wordt gebruik gemaakt van de NBG-vertaling Dag 1 Is de echte (ware) gelovige voor eeuwig veilig en geborgen in Christus? Voor

Nadere informatie

Nieuw Oranje volks-lied

Nieuw Oranje volks-lied bron. Z.p., 1815 Zie voor verantwoording: http://www.dbnl.org/tekst/_nie072nieu01_01/colofon.php 2011 dbnl 1 Nieuw Oranje volks - lied. Wys: Wilhelmus al van Nassauwen. 1. Wilhelmus al van Nassauwen, Dat

Nadere informatie

Waarom was het noodzakelijk dat Jezus stierf?

Waarom was het noodzakelijk dat Jezus stierf? Les 5 - Redding Vier feiten die je moet kennen om het Evangelie goed te begrijpen In deze bijbelstudies wordt gebruik gemaakt van de NBG-vertaling Dag 1 Waarom was het noodzakelijk dat Jezus stierf? In

Nadere informatie

Voor de dienst zingen we:

Voor de dienst zingen we: Voor de dienst zingen we: Looft de Here, alle gij volken, prijst Hem, alle gij natiën, want zijn goedertierenheid is machtig over ons, en des Heren trouw is tot in eeuwigheid. Halleluja (8x) Ben je groot

Nadere informatie

Liturgie voor de dienst van het Woord waarin we de uitstorting van de Heilige Geest gedenken. EENSGEZIND!

Liturgie voor de dienst van het Woord waarin we de uitstorting van de Heilige Geest gedenken. EENSGEZIND! Liturgie voor de dienst van het Woord waarin we de uitstorting van de Heilige Geest gedenken. EENSGEZIND! Voorganger: ds. P. Molenaar Aanvang van de dienst: 10.45 uur. Ouderling van dienst: M. van Maanen

Nadere informatie

Bij den Vijf-en-Twintigsten Jaargang

Bij den Vijf-en-Twintigsten Jaargang 1882. 1907 Bij den Vijf-en-Twintigsten Jaargang van DE VRIEND DES HUIZES" IT verwacht geen poëtische ont- U boezeming van mij en dat is maar goed ook, want in den hoofdredacteur zit geen dichter. U verwacht

Nadere informatie

Gebeden voor jongeren

Gebeden voor jongeren Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 1 Gebeden voor jongeren... 2 Gebed van het licht... 2 Mijn leven tot een licht... 2 Gebed voor sterke benen... 2 Dankgebed... 3 Gebed van Franciscus... 3 Dankgebed als je

Nadere informatie

Vernieuw Gij mij, o eeuwig Licht God, laat mij voor uw aangezicht geheel van U vervuld en rein naar lijf en ziel herboren zijn

Vernieuw Gij mij, o eeuwig Licht God, laat mij voor uw aangezicht geheel van U vervuld en rein naar lijf en ziel herboren zijn Lied 01 Titel: Vernieuw Gij mij Eerste componist: Traditional (Nederlandse) : Ad den Besten Vernieuw Gij mij, o eeuwig Licht God, laat mij voor uw aangezicht geheel van U vervuld en rein naar lijf en ziel

Nadere informatie

De stem van de stilte (nav 1 Koningen 19: 12, 13)

De stem van de stilte (nav 1 Koningen 19: 12, 13) (nav 1 Koningen 19: 12, 13) Na het vuur klonk het gefluister van een zachte bries. En daar klonk een stem die sprak. t is nergens om mij heen echt stil terwijl ik liever anders wil heel het leven draait

Nadere informatie

1.De stilte zingt U toe, o Here, in uw verheven oord. Wij zullen ons naar Sion keren waar Gij ons bidden hoort. Daar zal men, Heer, tot U zich wenden,

1.De stilte zingt U toe, o Here, in uw verheven oord. Wij zullen ons naar Sion keren waar Gij ons bidden hoort. Daar zal men, Heer, tot U zich wenden, Liturgie voor de ochtenddienst van zondag 22 maart (Heilige Doop en afscheid ambtsdrager) Gezang 481: 1 en 3 1.O grote God die liefde zijt, o Vader van ons leven, vervul ons hart, dat wij altijd ons aan

Nadere informatie

DE HEILIGE GEEST OVERTUIGD VAN RECHTVAARDIGHEID

DE HEILIGE GEEST OVERTUIGD VAN RECHTVAARDIGHEID DE HEILIGE GEEST OVERTUIGD VAN RECHTVAARDIGHEID Romeinen 8: 13 Want indien gij naar het vlees leeft, zult gij sterven; maar indien gij door de Geest de werkingen des lichaams doodt, zult gij leven. 14

Nadere informatie

Zondag 18 augustus 2013: Steenmannen Lezingen: Job 1:20-22, 2:9-3:3, 25 en 26, 42:1-6 Lukas 24:13-32

Zondag 18 augustus 2013: Steenmannen Lezingen: Job 1:20-22, 2:9-3:3, 25 en 26, 42:1-6 Lukas 24:13-32 1 Zondag 18 augustus 2013: Steenmannen Lezingen: Job 1:20-22, 2:9-3:3, 25 en 26, 42:1-6 Lukas 24:13-32 Heerlijk is het om in de vakantie weer boeken te elzen en in een ruk te kunnen uitlezen. Je zou kunnen

Nadere informatie

Wat zegt de Bijbel over het eeuwige leven? Hoopt u of weet u waar u de eeuwigheid zult doorbrengen?

Wat zegt de Bijbel over het eeuwige leven? Hoopt u of weet u waar u de eeuwigheid zult doorbrengen? Wat zegt de Bijbel over het eeuwige leven? www.dougdoddsbg.com Hoopt u of weet u waar u de eeuwigheid zult doorbrengen? Veel mensen geloven dat ze naar de hemel gaan omdat ze in God geloven, kerkdiensten

Nadere informatie

In den naam Gods amen.

In den naam Gods amen. In den naam Gods amen. Albrecht, bij de gratie Gods, paltsgraaf op den Ryn, graaf van Henegouwen, Holland, Zeeland en heer van Friesland, allen die deze brief nu of in de toekomst zullen lezen saluut en

Nadere informatie

E C C E H O M O. Weekoverweging. Ziet de mens *** in de oorsprong werd de mens twee om door lichamelijke eenwording nieuwe mensen voort te brengen

E C C E H O M O. Weekoverweging. Ziet de mens *** in de oorsprong werd de mens twee om door lichamelijke eenwording nieuwe mensen voort te brengen WEEK 18 1 Weekoverweging E C C E H O M O Ziet de mens *** in de oorsprong werd de mens twee om door lichamelijke eenwording nieuwe mensen voort te brengen in de ontplooiing worden mensen twee om door geestelijke

Nadere informatie

Mag ik jou een vraag stellen?

Mag ik jou een vraag stellen? Mag ik jou een vraag stellen? Mag ik jou, die dit leest, een zeer belangrijke vraag stellen? Stel dat je vandaag zou sterven, doordat er iets verschrikkelijks gebeurt, bijvoorbeeld een auto ongeluk of

Nadere informatie

Op welke wijze kreeg Mozes een les in geloof dat hij door God is aangewezen Gods volk te leiden?

Op welke wijze kreeg Mozes een les in geloof dat hij door God is aangewezen Gods volk te leiden? De wonderen van God. Op welke wijze kreeg Mozes een les in geloof dat hij door God is aangewezen Gods volk te leiden? Exodus 4:1-3 1 Toen antwoordde Mozes en zei: Maar zie, zij zullen mij niet geloven

Nadere informatie

MISJPATIEM (Bepalingen) Sjemot 21:1-24:18

MISJPATIEM (Bepalingen) Sjemot 21:1-24:18 MISJPATIEM (Bepalingen) Sjemot 21:1-24:18 De Parasja begrijpen Sjemot (Exodus) 21:1-20:18 We zullen leren hoe we 1) Het hoofdthema (onderwerp) van een Parasja (wekelijkse Torah-lezing) kunnen begrijpen.

Nadere informatie

Gelukkig wie nederig van hart is, voor hen is het koninkrijk. les 4 FOLLOW MENTOR

Gelukkig wie nederig van hart is, voor hen is het koninkrijk. les 4 FOLLOW MENTOR Gelukkig wie nederig van hart is, voor hen is het koninkrijk van de hemel les 4 DEEL 3 FOLLOW MENTOR ONS HART Matt 5:3 Mensen die nederig van hart zijn, mogen het koninkrijk van de hemel binnengaan. Er

Nadere informatie

Prof. dr. Wim van Vlastuin Hoe spiritueel was Calvijn?

Prof. dr. Wim van Vlastuin Hoe spiritueel was Calvijn? Prof. dr. Wim van Vlastuin Hoe spiritueel was Calvijn? 9 september 2015 Johannes Calvijn (1509-1564) Tekst 1 De hele hoofdinhoud van onze wijsheid, voor zover die althans als ware en deugdelijke wijsheid

Nadere informatie

Welke opdracht kreeg Mozes van God?

Welke opdracht kreeg Mozes van God? Opnieuw heeft God de tien geboden geschreven. Welke opdracht kreeg Mozes van God? Exodus 34:1 1 Toen zei de HEERE tegen Mozes: Houw twee stenen tafelen voor u uit, zoals de eerste, dan zal Ik op die tafelen

Nadere informatie

Een woord (wer e^'»^ keeraiide der ont?el"tins^ uil clr

Een woord (wer e^'»^ keeraiide der ont?eltins^ uil clr Een woord (wer e^'»^ keeraiide der ont?el"tins^ uil clr OUüFiRiJJKI. i'fk/i.«^ 1 i 1 DOOR MEVROUW VLIELANDER HEIN COUPERUS. 'S-GRAVENHAGE, W. P. VAN STOCKUM & ZOON 1908 Prijs 25 cent. Een woord over eene

Nadere informatie

Liturgie zondag 1 maart 2015 Ochtenddienst Dorpskerk De Bilt

Liturgie zondag 1 maart 2015 Ochtenddienst Dorpskerk De Bilt Liturgie zondag 1 maart 2015 Ochtenddienst Dorpskerk De Bilt Lied 130 C uit proefbundel 2. Als U niets dan zonden zag, Heer, mijn God, wie bleef in leven? Maar U wilt nu juist vergeven. Dus verdient U

Nadere informatie

Openbaring 1. Openbaring van God Jezus Christus Openbaring 1:1-3. Jezus. Johannes Wij

Openbaring 1. Openbaring van God Jezus Christus Openbaring 1:1-3. Jezus. Johannes Wij Openbaring 1 Bijna alle vertalingen noemen dit laatste Boek in de Bijbel Openbaring van Johannes, terwijl dit niet de oorspronkelijke titel is. Openbaring begint namelijk met de woorden Openbaring van

Nadere informatie

Op reis door het rijk der Letteren en der Godgeleerdheid

Op reis door het rijk der Letteren en der Godgeleerdheid History Christiane Simone Stadie Op reis door het rijk der Letteren en der Godgeleerdheid Herinneringen van mijne academiereis in 1843 (Abraham Des Amorie van der Hoeven Jr.) Seminar paper Christiane

Nadere informatie

Protestantse Gemeente te Wapenveld in de Petruskerk 7 jul. 2013 19:00 uur

Protestantse Gemeente te Wapenveld in de Petruskerk 7 jul. 2013 19:00 uur GROOTLETTER LITURGIE AVONDDIENST Protestantse Gemeente te Wapenveld in de Petruskerk 7 jul. 2013 19:00 uur Liturgische kleur: Groen Klap in de handen, o volken, juich God toe met jubelzang. Psalm 47: 2.

Nadere informatie

Iiturgie voor de -12 jeugddienst van zondagmorgen 28 Juni in de Westerkerk te Veenendaal

Iiturgie voor de -12 jeugddienst van zondagmorgen 28 Juni in de Westerkerk te Veenendaal Iiturgie voor de -12 jeugddienst van zondagmorgen 28 Juni in de Westerkerk te Veenendaal Op Toon Hoogte 182 Door Uw genade Vader Door Uw genade, Vader, mogen wij hier binnengaan. Niet door rechtvaardige

Nadere informatie

Stilteviering zondag 6 september 2015. Geloofsgemeenschap H. Theresia Borne. Gé Albers; Mc. 7, 31-37. Effeta! Ga open!

Stilteviering zondag 6 september 2015. Geloofsgemeenschap H. Theresia Borne. Gé Albers; Mc. 7, 31-37. Effeta! Ga open! Stilteviering zondag 6 september 2015 Geloofsgemeenschap H. Theresia Borne Gé Albers; Mc. 7, 31-37 Effeta! Ga open! Opening: Het evangelieverhaal van vandaag gaat over de genezing van een dove man met

Nadere informatie

Tekst herdenking Brabantse gesneuvelden: Wie de ogen sluit voor het verleden, is blind voor de toekomst

Tekst herdenking Brabantse gesneuvelden: Wie de ogen sluit voor het verleden, is blind voor de toekomst Tekst herdenking Brabantse gesneuvelden: Wie de ogen sluit voor het verleden, is blind voor de toekomst Dames en heren, allen hier aanwezig. Het is voor mij een grote eer hier als pas benoemde burgemeester

Nadere informatie

De Burg te Wassenaar.

De Burg te Wassenaar. De Burg te Wassenaar. hierboven reeds door Dr. Holwerda in herinnering werd gebracht, deelde de heer W. J. J. C. Bijleveld in jaargang van ons Jaarboekje het een en ander aangaande den zoogenaamden burg

Nadere informatie

Door welke oorzaak voelde Saul zich alleen en onbeschermd? En wat had hij vernomen?

Door welke oorzaak voelde Saul zich alleen en onbeschermd? En wat had hij vernomen? Dood van Saul en zijn zonen. Door welke oorzaak voelde Saul zich alleen en onbeschermd? En wat had hij vernomen? Zie 1 Samuel 30 en 31 Saul echter voelde zich alleen en onbeschermd, omdat God hem verlaten

Nadere informatie

Heer, U zocht mij, toen ik was weggegaan U bracht mij veilig in Uw gezin U vergaf mij, mijn schuld is weggedaan U gaf mijn leven een nieuw begin

Heer, U zocht mij, toen ik was weggegaan U bracht mij veilig in Uw gezin U vergaf mij, mijn schuld is weggedaan U gaf mijn leven een nieuw begin Met Deliver zingen we voor de dienst; Dat is genade! - Opwekking 722 Heer ik dank U Voor wat U heeft gedaan Ik kon niet doorgaan op eigen kracht Maar dankzij Jezus mag ik nu voor U staan U spreekt mij

Nadere informatie

Bijbelteksten Feest van Genade

Bijbelteksten Feest van Genade Week 1 Zoals een hinde smacht naar stromend water, zo smacht mijn ziel naar U, o God. (Psalm 42:2) Mozes sloeg steeds buiten het kamp, op ruime afstand ervan, een tent op die hij de ontmoetingstent noemde.

Nadere informatie

Hartelijk welkom in de kerk! Thema 2 Blij met beleving!

Hartelijk welkom in de kerk! Thema 2 Blij met beleving! Hartelijk welkom in de kerk! Thema 2 Blij met beleving! Mededelingen Wilt u aub uw mobiele telefoons uitzetten i.v.m. storing van de beeldopnames? Lied van de week Lied Thuis in Gods huis Couplet 1 en

Nadere informatie

15 februari: Ik ben het brood dat leven geeft (Johannes 6:32-40)

15 februari: Ik ben het brood dat leven geeft (Johannes 6:32-40) Liturgisch bloemstuk bij de 40 dagen tijd en Pasen 2015 Elke week wordt één kaars gedoofd, van de kandelaar met 8 kaarsen. Er is elke week een boog bekleed met klimop, als beeld van het verbond van God

Nadere informatie

Jij en jouw diepste drijfveren

Jij en jouw diepste drijfveren Jij en jouw diepste drijfveren blok E - nivo 2 - avond 7 Tijd Wat gaan we doen 19.00 Mentorkwartiertje 19.15 Terugkoppeling en intro 19.25 Bijbelstudie 19.35 Catechismus 19.45 Bijbelstudie Matteus 22 19.55

Nadere informatie

Jezus, het licht van de wereld

Jezus, het licht van de wereld Jezus, het licht van de wereld Het evangelie naar Johannes 8: 1-30 1 Overzicht 1. De overspelige vrouw 2. Jezus als het Licht der wereld 3. Twistgesprekken met de Farizeeën 2 De overspelige vrouw Bijbeltekst

Nadere informatie

Opstand, ballingschap en verstrooiing van Israël en Juda deel 2

Opstand, ballingschap en verstrooiing van Israël en Juda deel 2 Opstand, ballingschap en verstrooiing van Israël en Juda deel 2 De geschiedenis van het huis van Israël Net nadat het verenigde koninkrijk van Israël was verdeeld in twee strijdende partijen, namelijk

Nadere informatie

GROTE VERRASSING Efeze 3:9; Colosse 1:26

GROTE VERRASSING Efeze 3:9; Colosse 1:26 DE GROTE VERRASSING Efeze 3:9; Colosse 1:26 De bovenvermelde Bijbelteksten spreken van het geheimenis dat eeuwen en geslachten lang verborgen is ge weest en verborgen is gebleven in God. Dit geheimenis

Nadere informatie

BIJBELSTUDIE Hoe versterk ik mijn relatie met God. Door het jongerenbestuur van de Moeder Godskerk

BIJBELSTUDIE Hoe versterk ik mijn relatie met God. Door het jongerenbestuur van de Moeder Godskerk BIJBELSTUDIE Hoe versterk ik mijn relatie met God Door het jongerenbestuur van de Moeder Godskerk 1 GEBED 2 Welkom Hoe versterk ik mijn relatie met God Methodes en technieken delen hoe dit te bereiken

Nadere informatie

4 Heer, u hebt aan de mensen uw regels gegeven. Zo weet ik wat ik moet doen. 5 Ik wil leven volgens uw wetten, en dat volhouden, elke dag weer.

4 Heer, u hebt aan de mensen uw regels gegeven. Zo weet ik wat ik moet doen. 5 Ik wil leven volgens uw wetten, en dat volhouden, elke dag weer. Psalmen Psalm 119 Heer, ik wil leven volgens uw wetten 1 Gelukkig zijn mensen die altijd het goede doen, die leven volgens de wet van de Heer. 2 Gelukkig zijn mensen die altijd denken aan de woorden van

Nadere informatie

Jij bent nog onbeschreven en nog geen groot verhaal jij blaakt alleen van leven dat in jou ademhaalt.

Jij bent nog onbeschreven en nog geen groot verhaal jij blaakt alleen van leven dat in jou ademhaalt. Jij bent nog onbeschreven en nog geen groot verhaal jij blaakt alleen van leven dat in jou ademhaalt. Jij kunt geen mensen haten en doet geen ander zeer misschien ben jij het wapen waarmee ik liefde leer.

Nadere informatie

Waarom zou ik geloven?

Waarom zou ik geloven? Waarom zou ik geloven? Een uitnodiging om na te denken over je geloof Philip Nunn - De Bron Deel #1: 1 nov 2015 Deel #2: 22 nov 2015 Mijn doel met de 2 toespraken Ik probeer je te laten zien dat het christelijke

Nadere informatie

Wat zegt Hij nu!?! Voor wat, hoort wat!? Is God nu ook al zo!?

Wat zegt Hij nu!?! Voor wat, hoort wat!? Is God nu ook al zo!? Wat zegt Hij nu!?! Voor wat, hoort wat!? Is God nu ook al zo!? Ma$eüs 6:14-15 14 Want indien gij de mensen hun overtredingen vergee;, zal uw hemelse Vader ook u vergeven; 15 maar indien gij de mensen niet

Nadere informatie

10 redenen voor de komst van de Heere Jezus

10 redenen voor de komst van de Heere Jezus 10 redenen voor de komst van de Heere Jezus 1. Als vervulling van Gods beloften En Ik zal vijandschap teweegbrengen tussen u en de vrouw, en tussen uw nageslacht en haar Nageslacht; Dat zal u de kop vermorzelen,

Nadere informatie

Het verschil tussen veiligheid en zekerheid Ben ik een echte gelovige?

Het verschil tussen veiligheid en zekerheid Ben ik een echte gelovige? Les 13 Eeuwige zekerheid Het verschil tussen veiligheid en zekerheid Ben ik een echte gelovige? In deze bijbelstudies wordt gebruik gemaakt van de NBG-vertaling Dag 1 Mijn persoonlijke zekerheid en het

Nadere informatie

De Bijbel Open 2013 18 (11-05)

De Bijbel Open 2013 18 (11-05) 1 De Bijbel Open 2013 18 (11-05) Op 14 mei is het precies 65 jaar geleden dat in 1948 de staat Israel werd uitgeroepen. U merkt wel dat daar op allerlei manieren publiciteit aan gegeven wordt, positief

Nadere informatie

Goede voorgangers van de Juridische faculteit.

Goede voorgangers van de Juridische faculteit. Goede voorgangers van de Juridische faculteit. Welverdiend is de goede naam, waarin de Leidsche zich op het gebied der rechtswetenschap mag verheugen, en groot is het aantal beroemde rechtsgeleerden, wier

Nadere informatie

Welkom in deze dienst Voorganger is ds. L.P. Blom

Welkom in deze dienst Voorganger is ds. L.P. Blom Welkom in deze dienst Voorganger is ds. L.P. Blom Schriftlezing: Openbaringen 3 vers 14 t/m 22 Gezang 253 vers 1 (Bundel 1938) Psalm 67 vers 3 (Schoolpsalm) Psalm 65 vers 1 en 2 (Nieuwe Berijming) Psalm

Nadere informatie

Het belang van het profetisch woord. De Bijbel open 16-09-15

Het belang van het profetisch woord. De Bijbel open 16-09-15 De Bijbel open 16-09-15 2 Petr.3: 3 Dit vooral moet u weten, dat er in de laatste dagen spotters met spotternij zullen komen, die naar hun eigen begeerten wandelen, 4 en zeggen: Waar blijft de belofte

Nadere informatie

Klein Kontakt. Jarigen in april - A -

Klein Kontakt. Jarigen in april - A - - A - Klein Kontakt Hallo allemaal, vanaf de Brugslootweg komen deze keer de puzzels, verhalen en kleurplaten voor jullie. Margreet (de moeder van Jesse) heeft het estafettestokje aan mij doorgegeven en

Nadere informatie

Waar in de Bijbel vraagt God aan Abraham om een opmerkelijk offer? Genesis 22. Abraham wordt door God op de proef gesteld!

Waar in de Bijbel vraagt God aan Abraham om een opmerkelijk offer? Genesis 22. Abraham wordt door God op de proef gesteld! Waar in de Bijbel vraagt God aan Abraham om een opmerkelijk offer? Genesis 22 Abraham wordt door God op de proef gesteld! Wat verzoekt God aan Abraham? Genesis 22:2 2 En Hij zeide: Neem toch uw zoon, uw

Nadere informatie

De dood is dood, leve het leven!

De dood is dood, leve het leven! De dood is dood, leve het leven! blok A - nivo 3 - avond 5 Tijd Wat gaan we doen 19.00 Mentorkwartiertje 19.15 Bijbelstudie Romeinen 6:1-13 19.30 De opstanding als historisch feit 19.45 Zondag 17 HC 20.00

Nadere informatie

Welkomstwoord en mededelingen Ik wil juichen voor U, mijn Heer (Op Toonhoogte 271) Ik wil juichen voor U, mijn Heer,

Welkomstwoord en mededelingen Ik wil juichen voor U, mijn Heer (Op Toonhoogte 271) Ik wil juichen voor U, mijn Heer, 1 Welkomstwoord en mededelingen Ik wil juichen voor U, mijn Heer (Op Toonhoogte 271) Ik wil juichen voor U, mijn Heer, Ik erken: U, Heer, bent God met blijdschap in mijn hart. en ik behoor U toe. Ik wil

Nadere informatie

Welkom in deze dienst Voorganger is ds. P. Molenaar

Welkom in deze dienst Voorganger is ds. P. Molenaar Welkom in deze dienst Voorganger is ds. P. Molenaar Schriftlezing: Exodus 14 vers 1 t/m 22 Gezang 343 vers 1 t/m 5 (Liedboek) Psalm 130 vers 3 (Schoolpsalm) Psalm 65 vers 1 en 2 (Nieuwe Psalmberijming)

Nadere informatie

BIJBELSTUDIES VOOR JONGE GELOVIGEN LES 1. Les 1 - De oorsprong van de Bijbel. In deze bijbelstudies wordt gebruik gemaakt van de NBG-vertaling

BIJBELSTUDIES VOOR JONGE GELOVIGEN LES 1. Les 1 - De oorsprong van de Bijbel. In deze bijbelstudies wordt gebruik gemaakt van de NBG-vertaling BIJBELSTUDIES VOOR JONGE GELOVIGEN LES 1 Les 1 - De oorsprong van de Bijbel In deze bijbelstudies wordt gebruik gemaakt van de NBG-vertaling Deze bijbelstudies zijn vooral bedoeld voor jongeren van 11

Nadere informatie

Welk Bijbelboek gaat over dit hoofdstuk? Waarheen trok Abraham en zijn gevolg?

Welk Bijbelboek gaat over dit hoofdstuk? Waarheen trok Abraham en zijn gevolg? Abraham in Gerar. Welk Bijbelboek gaat over dit hoofdstuk? Genesis 20 Waarheen trok Abraham en zijn gevolg? Genesis 20:1 1 Abraham trok vandaar naar het Zuiderland en woonde tussen Kades en Sur, en hij

Nadere informatie

Liturgische teksten en gebeden

Liturgische teksten en gebeden Liturgische teksten en gebeden Votum en groet Votum: Psalm 124:8 Groet: 1 Korintiërs 1:3 of 1 Timoteüs 1:2b of Openbaring 1:4b,5a of Genade zij u en vrede van God de Vader, door onze Heer Jezus Christus

Nadere informatie

Beamer Edwin Krijgsheld

Beamer Edwin Krijgsheld Welkom Mieneke de Vries Koor Aglow uit Leek o.l.v. Bauke Mulder Combo Orgel Frans Koster Voorleesstem Danielle Krijgsheld Beamer Edwin Krijgsheld 1 2 Opening Komt allen te samen Lezen uit de Bijbel O kom

Nadere informatie

Dordtse Leerregels. Hoofdstuk 3 en 4. Artikel 1 t/m 4

Dordtse Leerregels. Hoofdstuk 3 en 4. Artikel 1 t/m 4 Dordtse Leerregels Hoofdstuk 3 en 4 Artikel 1 t/m 4 Werkboek 7 Dordtse Leerregels hoofdstuk 3 en 4 artikel 1 t/m 4 Hoofdstuk 3 en 4 gaat over de bekering. Hoofdstuk 3 en 4 heeft 17 artikelen. In dit werkboek

Nadere informatie

Jezus is echt opgestaan!!! Laurens Touwen Pasen 2014

Jezus is echt opgestaan!!! Laurens Touwen Pasen 2014 Jezus is echt opgestaan Laurens Touwen Pasen 2014 Lucas 24:1-12 Maar op de eerste dag van de week gingen ze bij het ochtendgloren naar het graf met de geurige olie die ze bereid hadden. Bij het graf aangekomen,

Nadere informatie

Bijbel voor Kinderen. presenteert DE VERLOREN ZOON

Bijbel voor Kinderen. presenteert DE VERLOREN ZOON Bijbel voor Kinderen presenteert DE VERLOREN ZOON Geschreven door: Edward Hughes Illustraties door: Lazarus Aangepast door: Ruth Klassen en Sarah S. Vertaald door: Arnold Krul Geproduceerd door: Bible

Nadere informatie

Avondwake. Mientje van Dijk - van Halteren. Dinsdag 27 juli 2010 om 19:00 uur Sint Jozefkerk Achterveld

Avondwake. Mientje van Dijk - van Halteren. Dinsdag 27 juli 2010 om 19:00 uur Sint Jozefkerk Achterveld Avondwake Mientje van Dijk - van Halteren Dinsdag 27 juli 2010 om 19:00 uur Sint Jozefkerk Achterveld 1 2 Begroeting Tijdens begroeting steken zusjes van Mientje kaarsen aan: Nel, Joke, Corry, Marjan en

Nadere informatie

Samenzang na de dienst

Samenzang na de dienst Samenzang na de dienst Datum: 29 juni 2014 Plaats: Schildkerk 1 Alle roem is uitgesloten Alle roem is uitgesloten, onverdiende zaligheen, heb ik van mijn God genoten, k roem in vrije gunst alleen. Ja,

Nadere informatie

DE HEMEL, GODS PRACHTIGE THUIS

DE HEMEL, GODS PRACHTIGE THUIS Bijbel voor Kinderen presenteert DE HEMEL, GODS PRACHTIGE THUIS Geschreven door: Edward Hughes Illustraties door: Lazarus Aangepast door: Sarah S. Vertaald door: Arnold Krul Geproduceerd door: Bible for

Nadere informatie

Hoe moeilijk had Jozef het in het begin in de gevangenis?

Hoe moeilijk had Jozef het in het begin in de gevangenis? Hoe moeilijk had Jozef het in het begin in de gevangenis? Psalm 105:17-18 De de bakker 17 Hij zond een man voor hen uit: Jozef werd als slaaf verkocht. 18 Men drukte zijn voeten vast in de boeien, hijzelf

Nadere informatie

Johannes 20, 1-18 20 april Pasen 2014 Wehl. (ds. A. Oude Kotte-de Boon) Thema: 'Het verhaal van Maria van Magdala ' Gemeente,

Johannes 20, 1-18 20 april Pasen 2014 Wehl. (ds. A. Oude Kotte-de Boon) Thema: 'Het verhaal van Maria van Magdala ' Gemeente, Johannes 20, 1-18 20 april Pasen 2014 Wehl (ds. A. Oude Kotte-de Boon) Thema: 'Het verhaal van Maria van Magdala ' Gemeente, We zijn er doorheen gegaan, Veertig dagen en nachten, Tijd van voorbereiding...

Nadere informatie

Dit product wordt u aangeboden door ComputerBijbel (http://www.computerbijbel.com) ComputerBijbel Alle rechten voorbehouden 1/6

Dit product wordt u aangeboden door ComputerBijbel (http://www.computerbijbel.com) ComputerBijbel Alle rechten voorbehouden 1/6 ComputerBijbel Alle rechten voorbehouden 1/6 EEN MAN NAAR GOD'S HART. Handelingen 13:22 INTRODUCTIE. 1. In zijn toespraak in Antiochië, gaat Paulus kort in op de geschiedenis van Israël, hij citeert een

Nadere informatie

Vraag 62 : Maar waarom kunnen onze goede werken niet de gerechtigheid voor God of een stuk daarvan zijn?

Vraag 62 : Maar waarom kunnen onze goede werken niet de gerechtigheid voor God of een stuk daarvan zijn? Voor 16 jaar en ouder! Zondag 24 Zondag 24 gaat over de goede werken. Zondag 24 vraag en antwoord 62, 63 en 64. Vraag 62 : Maar waarom kunnen onze goede werken niet de gerechtigheid voor God of een stuk

Nadere informatie

Had het werk van de profeten Elia en Elisa velen tot inkeer gebracht?

Had het werk van de profeten Elia en Elisa velen tot inkeer gebracht? De laatste jaren van de profeet Elisa. Had het werk van de profeten Elia en Elisa velen tot inkeer gebracht? Maar de hervorming, door Elia begonnen en voortgezet door Elisa, had velen ertoe gebracht God

Nadere informatie

De bruiloft van het Lam

De bruiloft van het Lam Openbaring 1: 1-4 De bruiloft van het Lam 1.Openbaring van Jezus Christus, die God Hem gegeven heeft om Zijn dienstknechten te laten zien wat spoedig moet geschieden, en die Hij door Zijn engel gezonden

Nadere informatie

Een cultuur van liefhebben... 1 Joh. 4:7-21

Een cultuur van liefhebben... 1 Joh. 4:7-21 Een cultuur van liefhebben... 1 Joh. 4:7-21 7 Geliefden, laten wij elkander liefhebben, want de liefde is van God; en een ieder, die liefheeft, is uit God geboren en kent God. 8 Wie niet liefheeft, kent

Nadere informatie

Gijsje zonder staart geschreven door Henk de Vos (in iets gewijzigde vorm) Er was eens een klein lief konijntje, dat Gijs heette. Althans, zo noemden

Gijsje zonder staart geschreven door Henk de Vos (in iets gewijzigde vorm) Er was eens een klein lief konijntje, dat Gijs heette. Althans, zo noemden Gijsje zonder staart geschreven door Henk de Vos (in iets gewijzigde vorm) Er was eens een klein lief konijntje, dat Gijs heette. Althans, zo noemden zijn ouders hem, maar alle andere konijntjes noemden

Nadere informatie

DE WONDEREN VAN JEZUS

DE WONDEREN VAN JEZUS Bijbel voor Kinderen presenteert DE WONDEREN VAN JEZUS Geschreven door: Edward Hughes Illustraties door: Byron Unger en Lazarus Aangepast door: E. Frischbutter en Sarah S. Vertaald door: Arnold Krul Geproduceerd

Nadere informatie

Over het toneelstuk Gijsbrecht van Amstel

Over het toneelstuk Gijsbrecht van Amstel Voorwoord Gijsbrecht van Amstel leefde rond 1300. Hij was de belangrijkste man van de stad Amsterdam in die tijd. Gijsbrecht was geliefd bij de bevolking van Amsterdam, maar hij had ook veel vijanden.

Nadere informatie

Gedichten en korte spreuken voor rouwbrieven en dankkaartjes.

Gedichten en korte spreuken voor rouwbrieven en dankkaartjes. Gedichten en korte spreuken voor rouwbrieven en dankkaartjes. Rust nu maar uit, je hebt je strijd gestreden. Je hebt het als een moedig man gedaan. Wie kan begrijpen hoe je hebt geleden en wie kan voelen,

Nadere informatie

De stap tussen u en de genezing

De stap tussen u en de genezing De stap tussen u en de genezing profeet T.B. Joshua Introductie Er is een stap tussen u en het herstel, de genezing, de zegen en redding. Die stap is geloof in Christus. Jezus staat aan de ene kant en

Nadere informatie

Menze Fernandus van Houten

Menze Fernandus van Houten Liturgieboekje bij het afscheid van Menze Fernandus van Houten * Groningen, 10 februari 1931 Tolbert, 21 februari 2016 in een samenkomst op donderdag 25 februari 2016, om 11.00u in de Gereformeerde Kerk

Nadere informatie

1 Korintiёrs 1:9. Marcus 10:45. Handelingen 4:12. Johannes 17:3. 1 Korintiёrs 3:16. Johannes 15:9,10. Psalm 32:8

1 Korintiёrs 1:9. Marcus 10:45. Handelingen 4:12. Johannes 17:3. 1 Korintiёrs 3:16. Johannes 15:9,10. Psalm 32:8 [1] [2] [3] Johannes 3:16 1 Korintiёrs 1:9 Johannes 3:19 God wil met ons omgaan God wil met ons omgaan Zonde brengt scheiding [4] [5] [6] Romeinen 3:23 Marcus 10:45 Romeinen 5:8 Zonde brengt scheiding

Nadere informatie

Op weg met Jezus. eerste communieproject. Hoofdstuk 5 Bidden. H. Theobaldusparochie, Overloon

Op weg met Jezus. eerste communieproject. Hoofdstuk 5 Bidden. H. Theobaldusparochie, Overloon Op weg met Jezus eerste communieproject H. Theobaldusparochie, Overloon Hoofdstuk 5 Bidden Eerste communieproject "Op weg met Jezus" hoofdstuk 5 blz. 1 Joris is vader aan het helpen in de tuin. Ze zijn

Nadere informatie

De gelijkenis van de verloren zoon.

De gelijkenis van de verloren zoon. De gelijkenis van de verloren zoon. Eerst lezen. Daarna volgen er vragen en opdrachten. Gelijkenissen Toen de Heere Jezus op aarde was, heeft Hij gelijkenissen verteld om de mensen veel dingen te leren.

Nadere informatie

Palmpasen zondag 13 april 2014

Palmpasen zondag 13 april 2014 Aansteken van de kaarsen Lichtlied: Als alles duister is Palmpasen zondag 13 april 2014 Welkom en mededelingen Bemoediging en drempelgebed o Onze hulp is in de Naam van de Heer a Die hemel en aarde gemaakt

Nadere informatie

Met Samuel op stap. Kris Van Strydonck, PAG Hechtel

Met Samuel op stap. Kris Van Strydonck, PAG Hechtel Met Samuel op stap Kris Van Strydonck, PAG Hechtel In Hechtel heeft men vanuit de PAG het initiatief genomen om spiritualiteits- of gespreksavonden te organiseren voor de leerkrachten. Met de Samuel als

Nadere informatie

Opwekking 346: Opwekking 167:

Opwekking 346: Opwekking 167: Opwekking 346: Maak ons tot een stralend licht een stralend licht Tot de wereld ziet wie haar het leven geeft. Laat het schijnen door ons heen. Maak ons tot een woord van hoop een levend woord dat U verlossing

Nadere informatie

OPENING VAN DE VIERING

OPENING VAN DE VIERING OPENING VAN DE VIERING KRUISTEKEN EN BEGROETING INLEIDING GEBED Pastor: Laat ons samen bidden tot God, in wiens Naam wij hier samengekomen zijn, en in wiens Naam deze kinderen zullen worden gedoopt. Heer

Nadere informatie

LITURGIE. Tweede Paasdag 2016. m.m.v. muziekgroep

LITURGIE. Tweede Paasdag 2016. m.m.v. muziekgroep LITURGIE Tweede Paasdag 2016 Voorganger: Organist: Pianist: Ds. J.A. Brussaard Thijs Snoeijer Marcel ten Brinke m.m.v. muziekgroep Zingen: Door Uw genade Vader (Opwekking 369) Door Uw genade, Vader, Nooit

Nadere informatie