bij de GGD JE MAAKT WAT MEE 75 JAAR! pag 4 meelopen met een inspecteur op EEN SCHIP pag 15 Met sommige clienten krijg ik echt een band

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "bij de GGD JE MAAKT WAT MEE 75 JAAR! pag 4 meelopen met een inspecteur op EEN SCHIP pag 15 Met sommige clienten krijg ik echt een band"

Transcriptie

1 JE MAAKT WAT MEE bij de GGD pag 4 meelopen met een inspecteur op EEN SCHIP pag 15 Met sommige clienten krijg ik echt een band pag 21 Mijn dagboek als ambulanceverpleegkundige 75 JAAR!

2 2 75 jaar vereniging GGD en: al decennia LANG een succes! Vaccinaties, daklozenopvang, de schoolarts : het zijn de geijkte taken van de GGD. Decennia lang zetten GGD ers zich in voor de volksgezondheid en de taken zijn nog immer actueel. Maar ook projecten die te maken hebben met alcoholmatiging, binnenmilieu scholen, meisjesbesnijdenis en valpreventie bij ouderen horen bij het takenpakket van de GGD de lijst van activiteiten is zo lang dat ik niemand ken die alle taken kan opnoemen. Geschiedenis Op 10 december 1938 werd tijdens de eerste vergadering de landelijke Vereeniging van Directeuren van Gemeentelijke Geneeskundige en/ of Gezondheidsdiensten opgericht. Bij de oprichting waren er 25 leden, maar zij vormden met elkaar nog geen landelijk dekkend netwerk zoals nu. In de statuten is sindsdien weinig veranderd: in artikel 2 van de oprichtingsstatuten stelt de Vereeniging zich ten doel het onderling bespreken en bevorderen van diensten ten behoeve van de geneeskundige en/of gezondheidsdiensten. En dat doen we nu nog steeds. Samenwerking Door samen te werken zetten we maximaal in op bewaken, beschermen en bevorderen van de gezondheid van alle burgers in Nederland. De naam en de vorm van samenwerking zijn door de jaren heen een aantal keer gewijzigd: via Vereniging van Directeuren Basisgezondheidsdiensten, naar LVGGD, naar GGD Nederland. In 1988 is het landelijke bureau van de GGD en gestart. De vereniging behartigt al 75 jaar de belangen van alle GGD en in Nederland. Trots De GGD ers hebben zich al die jaren onverminderd sterk gemaakt voor de publieke gezondheid in hun regio. Tijdens dit jubileumjaar, waarbij de samenwerking centraal staat, spelen deze medewerkers uiteraard een grote rol. Zonder de GGD er geen GGD! Daarom hebben we een aantal GGD ers in de spotlight gezet. Deze jubileumuitgave staat bol van verhalen over de mensen achter onze grote organisatie. Ik heb genoten van deze inspirerende verhalen en hoop dat ze ook bij u een gevoel van waardering oproepen: Goed GeDaan! We kunnen trots zijn op onszelf dat we deel uit maken van zo n organisatie. Op naar de volgende 75 jaar GGD. Ed d Hondt Voorzitter 0 Voor De en na Grieken hadden archai-iatroi (gemeenteartsen). Ook het Romeinse Rijk kende gemeenteartsen

3 3 INHOUD 4 4 Meelopen met een inspecteur op een schip 8 Dit is mijn baan (Ook op pagina 15, 20, 27, 30) GGD & ik Seksuele gezondheid Mijn dagboek als forensisch verpleegkundige Van toen naar nu Monitor gezondheid van de jeugd Mijn dagboek als ambulancemedewerker GGD in crisistijd De gemeente als opdrachtgever Mijn hobby GGD is voor mij Colofon Editorial Manager: Jessica van Leeuwen Grafi sche vormgeving: Lydia Hotting Redactie: Marianne Wenneker Fotografi e: Kjell Postema Coördinatie vanuit GGD Nederland: Marieke Ruijgrok en Martine Boer De overheid bevordert de gezondheid der Ingezetenen (Staatsregeling voor het Bataafse volk) 98 17

4 Thorbecke brengt Gemeentewet tot stand met opdracht taak volksgezondheid ter hand te nemen

5 5 Inspecteur op een schip In de haven van IJmuiden, aan de Volendamkade, is het boorplatform GSP Saturn al van verre te zien. Van dichtbij oogt het indrukwekkend: groot, hoog, met enorme palen. Monique Leijen zal het schip vandaag inspecteren op technische hygiëne. In de badkamers kijk ik altijd even of het water niet bruin is. Voor Monique Leijen (42), sociaal verpleegkundige bij de GGD, is het bezoeken van torenhoge schepen dagelijkse kost. Aan de Volendamkade meldt ze zich met haar helm bij een veiligheidsbeambte, die haar naam en paspoort registreert. Daarna betreedt ze via een wiebelende loopplank ( gangway ) de GSP Saturn. Veiligheid voorop, dus beide handen aan de reling! lacht Monique. Voorkomen van infectieziekten Schepen moeten voldoen aan internationale wetgeving. De regels, uitgevaardigd door de wereldgezondheidsorganisatie, moeten voorkomen dat infectieziekten zich snel verspreiden. Het ship sanitation certifi cate moet ieder halfjaar verlengd worden. Schepen vragen het zelf aan; de inspectie kan overal ter wereld zijn. Als ship sanitation inspecteur inspecteert Monique op drinkwaterhuishouding, afvalwater, afval, medische zorg aan boord, kombuis, bemanningsverblijven, de laadruimte en het zwembad dat eventueel aan boord is. Ook controleert ze de geldigheid van andere certifi caten. Wisseldag Op het dek wordt Monique opgehaald door de camp boss, een kleine man in een wit pak die de baas van de stewards is. Hij blijkt een Roemeen, net zoals 90 procent van de andere 68 bemanningsleden. Alleen maar mannen op dit soort schepen, lacht Monique. Gelukkig word ik over het algemeen zeer hoffelijk bejegend. De camp boss verexcuseert zich voor de rommel. Ik ben pas drie uur geleden aan boord gekomen, omdat het vandaag wisseldag is. De bemanning wordt namelijk om de twee weken gewisseld, ook als ze op zee zijn. De camp boss brengt het gezelschap naar de eerste offi cier van dienst, een Engelsman. Monique Amsterdam richt de eerste Geneeskundige Dienst op 1901

6 6 Er hangen overal lijsten en formulieren op de muur. Dat zegt iets over de interne kwaliteit kijkt goedkeurend om zich heen: Je ziet nu al dat dit een keurig schip is, zo ziet het gemiddelde schip er niet uit. Het is schoon, in goede staat, en er hangen overal lijsten en formulieren op de muren. Dat zegt iets over de interne kwaliteit. Slaaphut Via de trappen buitenom brengt de camp boss Monique naar de zevende verdieping. De trap biedt een mooi uitzicht op het helicopterplatform en de ertshavens aan de overkant van het water. Eenmaal weer binnen moeten er plastic hoesjes om de schoenen. Daaraan zie je al hoe belangrijk hygiëne hier is, zegt Monique en gaat een hut binnen. Dit is een standaardhut voor twee personen, vertelt Roemeen Marco die bij het gezelschap is aangehaakt. De hut heeft een eigen badkamer met douche en toilet. Monique draait de kraan in de badkamer open. Ik kijk altijd even of het water niet bruin is, legt ze uit. Om die reden spoel ik ook altijd het toilet door. Geslapen wordt er in stapelbedden met gordijntjes ervoor. We hebben hier dagen nachtdiensten, vertelt Marco. Een slaapt overdag, een s nachts. Zo hebben ze nog een beetje privacy. Medische post Weer een verdieping lager bevindt zich de medische post, een kleine kamer waarin twee behandelbedden staan. Aangrenzend is er een kleine badkamer. Enigszins verlegen en in gebroken Engels vertelt de Medic dat hij dagelijks ongeveer drie patiënten ziet. Ze hebben uitsluitend lichte verwondingen of klachten. Grote verwondingen komen nauwelijks voor. Desgevraagd laat de Medic een aantal apparaten zien, waaronder een hartslag- en een bloeddrukmeter. Monique moet fl ink doorvragen voor ze helder krijgt dat er ieder jaar iemand komt inspecteren of de apparaten nog werken. Daarna haalt Monique een aantal medicijnen uit de kast. Ik pak altijd lukraak wat potjes eruit, om te kijken of de datum nog oké is. Vragen die Monique verder stelt: wie kan er gebeld kan worden als er een noodgeval is? Bent u altijd binnen het bereik van een helicopter? Hoe houdt u uw kennis bij? In de keuken Ook in de kantine ziet het er schoon uit. De lunch is net achter de rug. Monique meet de temperatuur van de soep en van de rauwkostbar. Die GGD en richten de Vereeniging van Directeuren van Gemeentelijke Geneeskundige- en/of Gezondheidsdiensten in Nederland op

7 7 is 15 graden. Te warm, vindt Monique. Het moet minder dan 7 graden zijn, informeert ze de keukenmanager. Voor ze de keuken ingaat, krijgt ze een witte jas aan, een muts op en rubber handschoenen. De keukenmanager laat zien dat hij van alle maaltijden in een klein doosje gedurende 24 uur voedselcomponenten bewaart. Is er in die tijd niemand ziek geworden, dan gooit hij het weg. Monique is lovend: Dat gebeurt zelfs in reguliere keukens niet eens! Na haar inspectieronde langs kookgedeelte, voorraadkasten, koeling en diepvries heeft ze een paar kleine puntjes van aandacht. Zo wijst ze de kok erop dat het verstandiger is om een bak met gebraden vlees na maximaal een half uur in de koeling te zetten. Iets moet óf heet zijn óf koud, maar alles ertussenin (lauw) is per defi nitie een risico. Machinekamer en afvaltank Na de keuken is de machinekamer aan de beurt. Om die te bereiken moet je buitenom alle trappen af. En vanaf het dek op een andere trap omlaag weer verder. Oordoppen moeten helpen om het zware gedreun van de machines enigszins buiten te houden. Overal staan grote tanks en lopen leidingen die met kleuren gecodeerd zijn. Aan de man die verantwoordelijk is voor de machinekamer vraagt Monique waarom het water behandeld wordt met chloor in plaats van met een UVlamp. Die blijkt kapot te zijn, maar hij weet niet precies sinds wanneer. Bij de enorme watertank is door een kijkvenster te zien hoeveel water erin zit, en dat het mooi helder water is. Het water wordt regelmatig aangevuld door een boot die langskomt. Ook beschikt dit platform over een systeem om van zeewater zoet drinkwater te maken. Tot slot inspecteert Monique de afvaltank. Hierin worden afval en ontlasting behandeld om het zo schoon te maken dat het daarna overboord kan. Rapport Terug in het offi cierskantoor vraagt men belangstellend naar haar bevindingen. Keurig, zegt Monique. Jullie doen het echt goed. Ze haalt haar laptop en mobiele printer tevoorschijn om haar rapport te maken en het nieuwe ship sanitation certifi cate uit te draaien. Het is snel klaar, omdat er slechts een paar puntjes van verbetering zijn. Ze krijgt een lunch aangeboden, maar die wimpelt ze af. In de ertshaven ligt nog een ander schip op inspectie te wachten. De bezetter ontbindt de vereniging, neem het vermogen in beslag en draagt dit over aan de Nederlandsche Artsenkamer 1943

8 Mijn baan Wie: Liesbeth Dieleman (48) Waar: GGD Zeeland Functie: hoofdonderzoeker Als logopedist screende ik 21 jaar lang -met collega s- alle kleuters op de Zeeuwse basisscholen. Je hebt dan met alle lagen van de bevolking te maken. Het is preventief werk; zo signaleren we bijvoorbeeld problemen in de spraaktaalontwikkeling. Het is mooi om ouders te kunnen motiveren tot het nemen van juiste acties. Twee jaar geleden ben ik afgestudeerd als psycholoog. Mijn leidinggevende vroeg mij een onderzoeksvoorstel te maken voor signalering van spraaktaalproblemen bij jongere kinderen. Dat is gelukt; ZonMw financiert het onderzoek waarin ik nu bezig ben, met Margreet Luinge en Margot VisserBochane, met het ontwikkelen van een signaleringsinstrument voor de consultatiebureaus en het evalueren van de nieuwste spraaktaalrichtlijn. Het doel is vroegere en betere detectie van spraaktaalproblemen. Het is inspirerend werk! Bij GGD Zeeland werken fijne mensen; professionals met de focus op de gezondheid van iedereen, zonder onderscheid. Ik voel me er als een vis in het water Je hebt met alle lagen van de bevolking te maken Ledenvergadering weer in een vrij Nederland en herdenkt de leden die het offer van hun leven voor het Vaderland hebben gebracht

9 9 GGD & IK Hoe ervaren medewerkers de GGD? Drie collega s geven antwoord op drie vragen. Hoe ben je bij de GGD terechtgekomen? VRAAG & ANTWOORD Liesbeth Koopmans (51), jeugdverpleegkundige GGD Hollands Noorden Ik heb eerst gewerkt als verpleegkundige in het ziekenhuis, later als manager in de kraamzorg. Toen ik op zoek ging naar iets anders, zag ik een advertentie van de GGD. Sinds mei 2004 werk ik er als jeugdverpleegkundige. Silvia Packbier (43), directiesecretaresse GGD Zuid-Limburg In 2000 ben ik begonnen als managementassistente bij de Medische Opvang Asielzoekers (MOA) Limburg. De directeur van GGD Oostelijk Zuid-Limburg was destijds ook directeur bestuurder van MOA Limburg. Op zijn verzoek ben ik in 2005 ook voor de GGD gaan werken. Lisa Tober (34), senior beleidsadviseur GHOR GGD Gooi en Vechtstreek Nadat ik een aantal projecten heb meegedraaid bij GGD Nederland, zoals het draaiboek massavaccinatie pokken, heb ik mij verder verdiept in rampenbestrijding. In 2006 kon ik bij GGD Gooi en Vechtstreek aan de slag als beleidsmedewerker bij de afdeling GHOR. Wat doe je precies? Mijn baan is heel afwisselend. Ik doe de periodieke gezondheidsonderzoeken bij kinderen en pubers. Daarnaast doe ik preventietaken en geef ik opvoedondersteuning. Extra interessant omdat ik in een wijk werk waar gezinnen doorgaans weinig scholing en inkomen hebben. Daardoor is er meer problematiek en moet ik ze actiever benaderen. Ik werk als directiesecretaresse bij het Directie- en Bestuursbureau. Samen met mijn collega verricht ik werkzaamheden voor bestuur, directie en management. We zijn het centrale informatie- en aanspreekpunt van de organisatie. Het is een leuke en afwisselende baan; er is altijd voldoende uitdaging. Als senior beleidsadviseur ondersteun ik de hoofden in beleids advisering en daarnaast ben ik anderhalve dag in de week voorzitter van een expertisegroep planvorming. Samen met gemeente, brandweer en politie ontwikkelen we incidentbestrijdingsplannen. Het is een heel proces: Welke plannen maken we? Wat moet erin staan? We staan dus nog aan het begin. Hoe bevalt het? Ik vind de GGD een heel fijne werkgever, ik heb leuke collega s en er hangt een goede sfeer. Natuurlijk zijn er nu bezuinigingen en reorganisaties en is dat minder prettig. Maar dat gebeurt overal, in die zin staat de GGD met twee benen in de maatschappij. Ik voel me erg gewaardeerd, ook door ouders en kinderen. Het is leuk als mensen met een goed gevoel de deur uitgaan, bijvoorbeeld na een opvoedadvies waarmee ze weer verder kunnen. Heel goed. De GGD moet continu inspelen op vragen uit de samenleving. De mens staat hierbij centraal en dat spreekt mij aan. Of het nu gaat om de vergrijzing, overgewicht bij kinderen of de seksuele gezondheid bij jongeren: de GGD staat dichtbij de burger en is een professionele en betrouwbare adviseur. Ik vind het een mooie gedachte om daaraan mee te werken. Ik vind het uitdagend om met veel partners samen te werken. En in de rampenbestrijding valt er, met name in informatie-uitwisseling en communicatie, nog veel te verbeteren. Omdat ik er wel van hou om resultaten te bereiken, is dit echt een baan voor mij. Bovendien heb ik veel zelfstandigheid en vrijheid om mijn baan in te vullen. We krijgen van onze werkgever het vertrouwen om zelf onze doelen voor elkaar te krijgen. Dat werkt allemaal heel prettig. De eerste vrouwelijke directeur wordt lid van de vereniging 1946

10 10 Seksuele HULPVERLENING VIA SENSE In vijf jaar tijd is de GGD een belangrijke speler in de seksuele gezondheidszorg geworden, vindt Fetzen de Groot van GGD Groningen. Ik vind dat we in Nederland nu goed kunnen sturen op seksuele gezondheid. In januari 2008 werd Sense in het leven geroepen: een samenwerkingsorganisatie op het gebied van seksuele gezondheid, die per regio behalve de GGD en verschillende samenwerkingspartners kent. Sense is eigenlijk de opvolger van de oude Rutgersstichting, vertelt Fetzen de Groot, coördinator van GGD Groningen. In 2006 gaf het ministerie van VWS de seksuele gezondheidszorg te verbrokkeld was. Daarom zijn er toen acht SOA-regio s gekomen. En in 2008 is Sense hieraan gekoppeld. Behoefte In Noord-Nederland bestaat Sense uit de GGD en van Fryslân, Groningen en Drenthe, het Centrum voor Seksuele Gezondheid Noord- Nederland, de Fiom, de polikliniek seksuologie van het UMC Groningen en het Medisch Centrum Leeuwarden. Verder zijn onder meer betrokken de dermatologen van verschillende ziekenhuizen, jongerenwerk, scholen en asielzoekerscentra. Als coördinator heeft Fetzen de Groot met al deze partijen regelmatig contact Vereniging ontvangt via de KNMG 147,57 gulden terug, die door de bezetter in beslag was genomen

11 11 Hij is onder andere verantwoordelijk voor het beleid en de kwaliteit van de seksuele gezondheid in de regio Noord-Nederland. Ook checkt hij regelmatig waaraan behoefte is. Zo signaleren we op dit moment veel problemen met jongeren met een licht verstandelijke beperking. Ik heb contact gezocht met MEE (organisatie die mensen met een beperking ondersteunt) en samen met de Sense-collega s bekijken we wat we hiermee kunnen. Of als ik zie dat er een acute uitbraak is van hepatitis B overleg ik met de collega s of we de doelgroep wel voldoende bereiken, of de website wel goed genoeg is, enzovoorts. Huisarts voor seksualiteit In de vijf jaar waarin de Sense-regio s nu bestaan zijn de seksuele voorlichting en hulpverlening vrij snel op orde gekomen, vindt De Groot. De mensen in de uitvoering en de beleidsmakers waren doordrongen van de noodzaak van hulpverlening en omarmden het initiatief. En de kwaliteit van de zorg is goed; er zijn uitstekende kwaliteitsprotocollen. Ik vind dat we in Nederland nu goed kunnen sturen op de seksuele gezondheid. Volgens De Groot is Sense een soort huisarts voor seksualiteitsproblemen voor als de gewone huisarts geen optie is voor de cliënt. Er zijn laagdrempelige spreekuren met speciaal opgeleide verpleegkundigen en artsen. Bij een consult wordt gekeken of de cliënt toe kan met de hulpverlening van Sense, of dat er moet worden doorverwezen naar gynaecoloog, seksuoloog of uroloog. bekendheid bij de bevolking. De website sense.info wordt goed bezocht, er worden via chat regelmatig vragen gesteld. En er komen langzamerhand andere vormen van hulpverlening, zoals e-health. Onlangs is de website vrijfijn.nl in het leven geroepen. Hier kunnen jongeren langduriger (online) hulp krijgen in een beveiligde internetomgeving. Ze krijgen een hulpverlener toegewezen, altijd een arts of verpleegkundige, met wie ze hun probleem kunnen bespreken. Meestal krijgen ze ook oefeningen. Deze website is nu nog in de pilotfase en wordt bemand door hulpverleners in Noord-Nederland, maar ook jongeren uit andere regio s bezoeken de site. Nu al is duidelijk dat deze site in een behoefte voorziet. Online hulpverlening Sense krijgt ondertussen steeds meer Nota schets van het beleid basisgezondheidsdiensten van staatssecretaris Veder-Smit verschijnt 1980

12 12 Mijn dagboek ALS FORENsisch arts Methadon verstrekken in de cel, wonden verzorgen die veroorzaakt zijn door politiehonden, middenin de nacht een aangifte van verkrachtig beoordelen en ook nog bijscholing doen. Forensisch geneeskundige Wilma Duijst (49) maakt het allemaal mee. Lees mee in haar dagboek. Maandag uur Ik word gebeld door de politie van Deventer. Iemand in de cel zegt dat hij verslaafd is en nú methadon wil. Als ik op het politiebureau aankom vraag ik of hij in het methadonprogramma zit. Het antwoord is ontwijkend. Ik bel om uit te zoeken of hij in het methadonprogramma zit. Dat is niet het geval. Conclusie: hij koopt op straat. Daarom besluit ik om eerst te wachten op afkickverschijnselen. De persoon in kwestie is nogal agressief, hij vloekt en tiert dat het geen aard heeft. Ben ik aan gewend, ik kan wel tegen een stootje. Overigens zie ik vaak dezelfde mensen terug. We hebben zo onze vaste klanten : mensen zonder vaste woon- en verblijfplaats of (verslaafde) veelplegers uur De politie van Steenwijk roept me op om letsel te beoordelen dat ontstaan is bij een strafbaar feit. De politie heeft iemand ingerekend en daarbij de knuppel net iets hardhandiger gebruikt dan normaal. Sinds kort werkt de politie met een nieuwe wapenstok en als forensisch geneeskundigen hebben wij de opdracht gekregen om een rapport te schrijven als er letsel is ontstaan. Dat doen we bijvoorbeeld ook als een politiehond in een been heeft gebeten: dan verzorgen we niet alleen de wond, maar moeten we voor de politie ook een letselbeschrijving maken uur Bijscholing. Ik heb de opleiding forensisch geneeskunde gedaan, maar daarmee ben je er natuurlijk niet. Vanavond gaat het over persoonlijkheidsstoornissen en het is geen overbodige luxe om daar iets meer van te weten. Natuurlijk weet ik er al wel het nodige van, maar in de tweemaandelijkse bijscholingen wordt je kennis aangescherpt Stimuleringsregeling Basisgezondheidsdiensten van ministerie WVC van kracht

13 13 Dinsdag uur Er ligt een oude vrouw dood onderaan haar trap. Ter plaatse doe ik onderzoek samen met de politie. We moeten immers vaststellen of de vrouw niet lekker is geworden op de trap en daardoor is gevallen, of dat er betrokkenheid van derden is. We maken foto s van de omstandigheden en werken van buiten naar binnen. Zijn er sporen van braak of worsteling? Wie heeft de melding gedaan en wat is er gemeld? Wat is Donderda g de medische voorgeschiedenis? Want iemand die almaar tia s krijgt, of astma heeft, loopt uur meer kans om van de trap te vallen. Ook moet ik Vanmiddag houd ik me bezig met een beslissen: doe ik de lijkschouwing ter plaatse of aantal onderzoeken. Zo loopt er een in het mortuarium? Voor zover relevant brengen onderzoek naar overlijden in detentie: we vervolgens de officier van justitie op de hoe vaak komt het voor? Wat gebeurt hoogte. We concluderen dat deze mevrouw zeer er precies? Hoe is het gesteld met de waarschijnlijk zelf gevallen is. Overigens zie ik mensenrechten in de gevangenis? dit met enige regelmaat in onze regio worden Ik help mee data te verzamelen en er zeker twee mensen per maand dood onderaan de trap gevonden. onderzoek meewerken. Een van mijn ik begeleid promovendi die aan mijn onderzoekers belt om te overleggen over de aanpak van een artikel. Dat willen we binnenkort publiceren in een Engelstalig blad over mensenrechten uur Middenin de nacht wekelijks heb ik nachtdienst belt de politie van Steenwijk of ik naar het bureau wil komen. Iemand heeft zojuist aangifte van een steekwond gedaan. De jongen in kwestie had bij het uitgaan wel iets in zijn zij gevoeld, maar had, omdat hij dronken was, niet gemerkt dat hij was gestoken. Eenmaal thuis had zijn vriend gezien dat hij bloedde. Bij voorkeur zie ik zo iemand voordat de arts er iets aan gedaan heeft, om een zo objectief mogelijke beoordeling te kunnen doen. Medische behandeling lijkt nu niet te hoeven, alhoewel je het nooit precies weet bij steken in de romp. Het mes kan (vitale) organen hebben geraakt, zoals de longen, >> Lees verder op de volgende pagina Naamswijziging: het wordt de Vereniging van Directeuren Basisgezondheidsdiensten i.p.v. van Gemeentelijke Geneeskundige- en/of Gezondheidsdiensten 1982

14 14 de milt, de alvleesklier of de darm. Mijn taak is nu om foto s te maken en mijn beoordeling vast te leggen. Het maakt voor de strafmaat immers nogal uit of de dader mishandeling krijgt opgelegd of poging tot doodslag. Mede op basis van mijn verslag zal de officier van justitie hierover beslissen. Wie is WILMA DUIJST? Wilma Duijst (49) heeft geneeskunde en rechten gestudeerd. Ze is gepromoveerd in strafrecht. Bij toeval liep ze tegen forensische geneeskunde aan: Ik zag een advertentie van de NSPOH en dacht: Dit is mijn vak. Geneeskunde en recht komen er mooi in samen. Drie dagen per week en een weekend per maand werkt ze als forensische geneeskundige voor GGD IJsselland. Daarnaast is ze strafrechter en doet ze vanuit haar eigen bedrijf wetenschappelijk onderzoek en geeft ze onderwijs in gezondheidsrecht, jeugdstrafrecht, forensische en justitiële geneeskunde. Z aterda g uur Een meisje heeft aangifte gedaan van verkrachting, zit inmiddels in het ziekenhuis en ik word erbij geroepen. Ik trek mijn witte pak aan, zodat ik niet mijn eigen sporen verzamel. Ik vraag aan de politieagent hoe het slachtoffer eraan toe is. Je kunt haar rustig onderzoeken, is het antwoord. Maar ik tref een meisje aan dat helemaal in shock is. Tijdens het verzamelen van sporen vraag ik me voortdurend af of dat op dit moment verantwoord is. De zedenkit, gebruikt voor sporenverzameling wordt opgestuurd naar het Nederlands Forensisch Instituut. Als er inderdaad een strafzaak uit voortkomt, zal het NFI de sporen inventariseren. Overigens komt het ook regelmatig voor dat de aangifte vals blijkt te zijn. Dan heeft het meisje voor de eerste keer seks gehad, zou daardoor te laat thuiskomen en durft het thuis niet te vertellen. Dan maar aangifte, is een gedachte die uit paniek voorkomt Ton Nieuwschepen treedt als eerste niet-arts toe tot het bestuur van de vereniging

15 Mijn baan Wie: Yvonne Aartsma (36) Waar: GGD Groningen Functie: medisch technisch medewerker (sinds 13 jaar) Een aantal dagen per week screen ik de asielzoekers die binnenkomen in Ter Apel op tuberculose, samen met een collega. Hun aanvraag voor een verblijfsvergunning kan namelijk niet starten voordat duidelijk is dat ze vrij van TBC zijn. In onze mobiele röntgenunit maken we longfoto s. Als de foto afwijkt, laten wij de asielaanvrager terugkomen voor nader onderzoek. Dit bestaat uit sputum ophoesten, anamnese en indien nodig aanvullende bloedonderzoek. Bij een anamnese maken wij gebruik van tolken. Bij alle kinderen jonger dan 12 jaar kijken we of ze kijken we of ze een vaccinatie tegen tuberculose hebben gehad dat kun je zien aan een litteken. Mocht de foto of het sputum afwijkend zijn, dan wordt de persoon verder onderzocht of in sommige gevallen meteen opgenomen in Beatrixoord. Wekelijks heb ik ook een aantal spreekuurdagen: dinsdag in Assen, maandag en donderdag in Groningen. Dan komen er onder andere patiënten voor controle. We controleren de leverfuncties, doen aanvullend onderzoek en maken longfoto s voor ze naar de arts gaan. Met cliënten en patiënten die een paar keer moeten terugkomen krijg je echt een band, dat maakt dit werk extra leuk. Ik vind het werk heel afwisselend, geen dag is hetzelfde. Met sommige cliënten krijg ik echt een band 1983 Project Basisgezondheidsdiensten VNG/VDB gaat van start bij de VNG

16 16 r a a n n e o t Va n 07 ek, 19 derzo lon Schoo Electrisc he ambu TBC ond e lance en rijwielbra ncard, 19 rzoek, ro nd 1927 Gasthuiskarretje, rond Een eigen bureau van de VDB gaat van start! 08

17 17 nu Directie, Mexicaanse griep, 2009 Jeugdzorg in de wijk GGD Twente Op en dag, 2013 Financiering GGD en van rijksbegroting naar Gemeentefonds 88 19

18 18 De wens is om een landelijk beeld te geven van de gezondheid van de jeugd Wet collectieve preventie volksgezondheid van kracht

19 19 Op weg naar een landelijke jeugdmonitor In elke regio in Nederland monitort de GGD de gezondheid van de jeugd. Dat gaat niet overal op dezelfde manier. Daarom is een werkgroep in het leven geroepen om het onderzoek te harmoniseren. Laurens van Buren (36) is als epidemioloog bij de GG&GD Utrecht verantwoordelijk voor het uitvoeren van de Jeugdmonitor Utrecht. In Utrecht onderzoeken wij alleen de kinderen uit groep 7 en 8, vertelt hij. Dat doen we klassikaal. In Brabant worden ouders via een post-enquête gevraagd een vragenlijst in te vullen. En in Amsterdam vullen ouders van basisschoolleerlingen een vragenlijst in voordat ze naar de verpleegkundige gaan. Omdat we het allemaal anders doen, is er op dit moment geen landelijk beeld te geven van de gezondheid van de jeugd van 0-19 jaar. En dat is wél de wens van het ministerie van VWS, het RIVM en mijzelf als GGD-epidemioloog. Aanpak voorgezet onderwijs Om het onderzoek naar de gezondheid van de Nederlandse jeugd te harmoniseren, is er een werkgroep in het leven geroepen. Deze werkgroep heeft de mogelijkheden tot harmonisatie besproken met een aantal managers van Jeugdgezondheidszorg (JGZ) en flink wat epidemiologen. Van Buren was een van hen. Verrassend snel ontstond er overeenstemming over de aanpak in het voortgezet onderwijs, vertelt hij. In 2015 willen we alle leerlingen van klas 2 en 4 in het VO in heel Nederland een digitale vragenlijst laten invullen. Zij zijn immers makkelijk op school te vangen, waardoor de respons hoog is. En een online enquête is relatief goedkoop. Dit voorstel ligt nu bij de VNG en het ministerie van VWS. Ideeën basisschool Het wordt lastiger om de gezondheid van kleuters en basisschoolleerlingen op één manier in kaart te brengen. Van Buren: De voor de hand liggende methode is om hun ouders te benaderen. Omdat er geen gemeenschappelijke plek is waar die samenkomen, moeten ze apart worden aangeschreven. De vraag is: wie gaat dat betalen? Daarom wordt er ook gekeken naar andere ideeën, zoals het raadplegen van de digitale dossiers van JGZ. We moeten ons alleen afvragen wat de onderzoeksmatige kwaliteit van de gegevens in die dossiers is. En ook: passen de vragen die wij willen stellen wel in het gesprek dat een JGZ-medewerker op een bepaald moment met een ouder heeft? Dit zal nog de nodige discussie en afstemming vergen, verwacht Van Buren. Al met al wordt het ontwikkelen van een eenduidige jeugdmonitor dus een spannende uitdaging. De 65e GGD, GGD Noordwest-Veluwe, opgericht: Een landelijk dekkend GGD-netwerk 1990

20 Mijn baan Wie: Eduard van de Merwe (52) Waar: GGD Flevoland (Lelystad) Functie: receptionist/telefonist (sinds 1997) De telefooncentrale heeft een aangepast braillesysteem Al toen ik nog in Zuid-Afrika woonde, was ik al receptionist. Mijn vooropleiding op het blindeninstituut in Worcester is een soort praktijkgerichte handelsschool. Sinds ik op mijn vijfde jaar een hersenoperatie moest ondergaan ben ik blind, dus ik was blij dat ik relatief snel aan de slag kon bij de Zuid-Afrikaanse PTT. Toen ik in 1992 naar Nederland kwam, volgde ik eerst een omscholingscursus telefonie en daarna kon ik wederom vrij snel aan het werk, bij GGD Flevoland. De centrale waarmee ik nu werk heeft een aangepast braillesysteem. Meestal zijn het korte gesprekken, ik verbind mensen door met het TBC-bureau, de jeugdgezondheidszorg, de SOApoli of de afdeling letselverklaringen. Als er spreekuren zijn, staan er regelmatig mensen voor de balie; mijn gehoor is gelukkig heel scherp, dus dat hoor ik meteen. Vanmorgen was er bijvoorbeeld SOA-poli, dus kwamen hier veel mensen voor. En na het weekend zijn er altijd mensen die voor een letselverklaring komen. De combinatie van het bedienen van de telefooncentrale en het te woord staan van de mensen aan de balie vind ik heel leuk. Ik ben dus dik tevreden Polio-epidemie breekt uit, GGD heeft coördinerende rol

21 21 Mijn dagboek ALS AMBULANCEVERPLEEGKUNDIGE Maandag uur Mijn dienst start op onze post bij de GGD Flevoland. Eerst check ik beneden in de garage de ambulance. Zit alles in de koffer, zijn de zuurstofflessen gevuld? Ik ben verantwoordelijk voor mijn eigen handelen vandaag, dus alles moet in orde zijn. Samen met collega s drinken we koffie. Het is leuk om collega s te treffen en even met elkaar te praten, dan hoor je over ritten die indruk hebben gemaakt. En we leren van handelingen die we met elkaar bespreken. Ik ben inmiddels vrij ervaren en vind het leuk om kennis te delen uur We krijgen een melding met urgentie: een jonge man op de motor is aangereden door een automobilist en blijft op de grond liggen. We gaan meteen op weg, zwaailicht en sirene aan. Onderweg stel ik me voor wat ik zal aantreffen, zo n inschatting is echt nodig om niet te worden overvallen. De man ligt op de grond en heeft moeite met ademen, een pijnlijke buik, een gebroken been en een snelle pols. Hij kan gelukkig goed antwoord geven; hij blijkt verpleegkundige en was op weg naar zijn werk. We spalken zijn nek, want door de harde aanrijding kunnen de wervels kapot zijn en fixeren zijn hoofd. We luisteren naar zijn longen, geven zuurstof, voelen de pols en doen een buik- en bekkenonderzoek. Ik leg infuus aan, geef pijnmedicatie en spalk zijn been. Daarna brengen we hem naar het AMC. Later informeer ik hoe het met hem is gegaan. Hij bleek een gescheurde nier en milt te hebben en een kapot bekken. Een behoorlijk letsel dus. De beelden blijven me nog lang bij: een verpleegkundige op weg naar zijn werk, dat had ik zelf kunnen zijn. Gelukkig is het goed gekomen; dat ik op deze manier mensen kan helpen, vind ik mooi om te doen. Anneke Groenenberg wordt het eerste vrouwelijke bestuurslid van de LVGGD >> Lees verder op de volgende pagina 1993

22 22 Donderda g Woensdag uur Een meisje van 13 jaar is met haar skateboard hard gevallen op een skatebaan in Almere-Buiten. Ze heeft last van haar hoofd en misselijkheid. Ik vermoed een hersenschudding, maar omdat we ook wervelletsel niet kunnen uitsluiten, spalken we haar nek en vervoeren we haar op een wervelplank. Ook leggen we een infuus aan. Het meisje is aanspreekbaar en dus goed te beoordelen, maar ze is extra verdrietig omdat ze vandaag jarig is. En er is ook veel paniek en emotie, met name van haar moeder die erbij geroepen is. We brengen het meisje naar het Flevoziekenhuis en onderweg waarschuwen we vast het ziekenhuis, zodat er straks een kinderarts klaar staat uur Een 75-jarige vrouw is gevallen, haar buurvrouw heeft gebeld. Als we aankomen ligt ze op de grond, en heeft ze pijn aan haar heup. Haar heup blijkt gebroken, dus we maken haar klaar om naar een ziekenhuis te brengen. De vrouw maakt zich meer zorgen over haar poezen dan over haar heup. Terwijl mijn collega een tasje inpakt met toiletspullen en pyama, geef ik de poezen eten. Die zorg is immers óók onze zorg. Met zulke kleine dingen kun je veel voor iemand betekenen. De buurvrouw belt ondertussen haar dochter. Ik weet: Die zal zich wel over de poezen ontfermen. Ze hebben nu in ieder geval genoeg eten tot morgen uur Op de post. Vorige week zag ik in een overdracht staan dat iemand de ziekte van Pompe had. Daar heb ik wel over gehoord, maar de details weet ik niet meer. Na eventjes surfen op internet ben ik weer op de hoogte. Vervolgens studeer ik in een dik boek ter voorbereiding op een bijscholing die ik over een paar weken heb Naamswijziging vereniging: van de VDB wordt het Landelijke Vereniging voor GGD en (LVGGD)

23 23 Vrijdag Met een collega chauffeur geef ik scholing aan twee ambulanceteams. Het ochtenddeel doen we in samenwerking met het Flevoziekenhuis. Een acteur speelt een dronken man die met zijn fiets tegen een lantaarnpaal is gereden. Onze ambulancemedewerkers behandelen hem op straat terwijl de mensen van de EHBO meekijken. Daarna kijken we mee in het ziekenhuis hoe hij op de EHBO verder wordt behandeld. Het is goed om van elkaar te zien wat we doen, en bespreken wat beter kan in de overdracht naar elkaar. Heel leerzaam. s Middags oefenen we verschillende gevallen, bijvoorbeeld een Sam Sling (bekkenfixatie) aanbrengen bij een kapot bekken. Handelingen die je niet dagelijks doet en die goed zijn om te oefenen. Ik vind dit een leuke en positieve manier van scholing, waar je met z n allen wat van opsteekt. Echt een verrijking. Z aterda g uur Ik ben niet zo dol op nachtdiensten in het weekend. Je krijgt dan vaak te maken met pubers die onder invloed zijn van drugs of alcohol en soms je auto onderkotsen. Bijna elk weekend zijn het er wel een of twee, zo ook vannacht. We krijgen een melding dat een jongen op de Grote Markt, het uitgaanscentrum in Almere, onwel is geworden. We komen aan en zien een groepje baldadige jongeren staan. Ik maak een inschatting: hoe erg is het? Ik wil uit de drukte, snel de ambulance in met deze jongen. Hij is helemaal laveloos. We geven hem zuurstof, leggen een infuus aan en bellen de ouders. Daarna naar de eerste hulp. Het is noodzakelijk dat hij snel vocht krijgt toegediend en een nachtje wordt geobserveerd. Gelukkig blijft het de verdere nacht rustig. Wie is Edith Senden? Edith Senden (45) is sinds tien jaar ambulanceverpleegkundige, eerst in Amsterdam en de laatste vijf jaar bij GGD Flevoland. Eerder werkte ze op de intensive care heelkunde en traumatologie van het UMC Utrecht. De stap van de IC naar de ambulance vond ze een logische. Als ambulanceverpleegkundige heb je meer verantwoordelijkheid en vrijheid. Natuurlijk werk ik volgens protocol, maar als ik daar beargumenteerd vanaf wil wijken, dan kan ik zelf die beslissing nemen. De chauffeur van de ambulance verricht medisch assisterende taken. Ambulanceverpleegkundigen krijgen feedback en kunnen overleggen met een medisch leider, die niet op de post werkt maar wel telefonisch bereikbaar is. Eerste onafhankelijk voorzitter mevr. Poortenaar-Sikkema treedt aan 1999

24 24 GGD in crisistijd GGD is verantwoordelijk voor de volksgezondheid in Nederland. Juíst in crisistijd. Maar hoe ga je te werk als heel Nederland in paniek is bij een levensbedreigende infectieziekte? Ronald Reekers van GGD Drenthe en Anouk de Vaan van GGD Hart voor Brabant vertellen LVGGD wordt GGD Nederland

25 25 Q-koorts Anouk de Vaan (32) stond in 2007 als communicatieadviseur voor de uitdaging om te communiceren over een nieuwe infectieziekte uitbraak: Q-koorts. Q-koorts begon bij ons niet als crisis, omdat het begon met een paar meldingen, vertelt Anouk. Ons team Infectieziektebestrijding bracht de eerste meldingen en signalen met elkaar in verband. Pas toen zagen we duidelijk clusters. Het bleek om een Q-koortsuitbraak te gaan. In 2007 waren er in totaal 141 meldingen in Brabant. Het was de eerste geregistreerde uitbraak in Nederland. Pro-actief persbeleid Vanaf het begin werd de afdeling communicatie erbij betrokken. Anouk: Het ging om een infectieziekte die door dieren werd overgedragen. Daarom informeerden we niet alleen onze eigen partners, maar ook het ministerie van LNV, de VWA en de land- en tuinbouworganisaties. GGD Hart voor Brabant staat een pro-actief persbeleid voor en schakelde de media in om het publiek te informeren. Uiteraard hadden we persoonlijke contacten met de patiënten. Maar daarnaast zetten we de media in om ook de andere inwoners van ons werkgebied te informeren, handelingsperspectief te bieden en verdere onrust te voorkomen, licht Anouk deze keuze toe. Eerste maatregelen Een jaar later volgde in dezelfde periode een nieuwe piek ditmaal ging het om 711 patiënten in een groter gebied. De periode waarin mensen ziek werden viel na de lammerenperiode: de geit scheidt de bacterie uit tijdens de bevalling, via de placenta en ontlasting. We hebben wederom het hele communicatieapparaat opgestart. Landelijk werden de eerste maatregelen pas begin 2009 ingezet. Zo moesten de bedrijven met een verhoogd risico bedrijven met een groot aantal drachtige geiten zich melden bij de VWA en werden de hygiënemaatregelen aangescherpt. Er moest iets gebeuren Lastig was dat de controle hierop door de veterinaire sector moest plaatsvinden, maar er werd te weinig gehandhaafd. In 2009 ontstond dus hetzelfde probleem, dit keer in meerdere gebieden, ook buiten Brabant. Voor GGD Hart voor Brabant reden om ook nu weer de media in te zetten. Dat hebben we heel bewust gedaan, stelt Anouk. Onze insteek was: er moet iets gebeuren en wel nú. We zijn blijven roepen, net zolang totdat partijen in beweging kwamen. We nodigden ook de ministers Klink en Verburg uit om met patiënten te komen praten. Gelukkig werden er daarna scherpere maatregelen genomen. Regionale verantwoordelijkheid De Brabantse GGD onderhield vanaf het begin contact met de mensen in de regio en informeerde huisartsen, specialisten, dierenartsen en verloskundigen. Dat is immers onze regionale verantwoordelijkheid. De gemeenten werden voorzien van toolkits, die met de ervaringen van de GGD tot stand kwamen. Terugblikkend concludeert Anouk dat het team Infectieziektebestrijding op tijd contact heeft gezocht met de afdeling communicatie. Daardoor konden we preventieve gezondheidsboodschappen combineren met strategische boodschappen. Raad van RGF en (Regionaal Geneeskundig Functionarissen) gaat van start en vestigt bureau bij GGD Nederland 1999

26 26 Mexicaanse griep Ronald Reekers (43) is medewerker infectieziekten bij GGD Drenthe. Op 1 juni 2009 verklaarde de World Health Organization (WHO) de Mexicaanse griep tot een pandemie. Op Koninginnedag 2009 werd het eerste Nederlandse geval bekend. Bij alle GGD en begonnen de Infectieziektenteams zich meteen voor te bereiden op een mogelijk grootschalige uitval van de maatschappij. We zijn direct in april samengekomen met de GHOR (Geneeskundige hulpverleningsorganisatie in de regio), blikt Ronald terug Oudste Opschalen Er moesten een heleboel dingen gebeuren. Ons team Infectieziekten ging aan de slag met het opschalen van activiteiten die al in ons dagelijkse werk zitten, maar die bij een grootschalige infectieziekte een bijbehorende aanpak nodig hebben, vertelt Ronald. Denk hierbij aan afhandeling van meldingen, diagnostiek, bron- en contactopsporing, voorlichting aan burgers en ketenpartners, advisering van professionals en behandeling. Ondertussen werd hard gewerkt aan een draaiboek voor een grootschalige vaccinatie; Ronald werd hiervan projectleider. Natuurlijk hadden we al draaiboeken, vertelt Ronald, maar tijdens de Mexicaanse grieppandemie besloten we in te zetten op een draaiboek dat voor élk moment beschikbaar is. Heel belangrijk was een goede afstemming met de twaalf gemeenten en andere partners in onze regio. We hebben regelmatig overleg gehad met de ambtenaren openbare orde en veiligheid. De gemeenten wezen vaccinatielocaties aan en we stelden een team van prikkers samen. Dat waren medewerkers van de GGD, mensen uit de thuiszorg, en iedereen die verder wilde en kon helpen. Mits ze daartoe bekwaam en geschoold waren natuurlijk. Alleen kinderen Toen het draaiboek af was, leek het weer in de kast te kunnen. De ergste paniek leek voorbij. Maar toen bleek dat in Amerika en Australië vooral GGD Amsterdam bestaat 100 jaar kinderen ziek werden en er in Nederland een aantal kinderen overleden, besloot de minister van VWS dat kinderen en risicogroepen alsnog gevaccineerd moesten worden. Ronald: Op basis van ons draaiboek konden wij meteen een prikschema uitdraaien. Ik belde met de ambtenaren openbare orde en veiligheid van alle gemeenten en zij schakelden vervolgens hun eigen apparaat in. Daardoor konden we binnen twee weken starten en verliepen de vaccinaties vlekkeloos. Nieuwe inzichten Volgens Ronald zijn er door de ervaring met de grieppandemie nieuwe inzichten verkregen. Met name over communicatie naar onze partners en naar de bevolking. Dat is zó belangrijk bij crisis. En dankzij de griep hebben we bovendien de samenwerking met de gemeenten verstevigd en de banden met de huisartsen aangehaald. Dat is voor ons heel waardevol.

27 Mijn baan Wie: Thijs Veenstra (31) Waar: GGD Amsterdam Functie: Hoofd landelijk centrum voor hygiëne en veiligheid (LCHV) Omdat het LCHV een onderdeel is van het RIVM, ben ik daar gedetacheerd. Wel zitten we bij GGD Amsterdam in. Het LCHV coördineert de landelijke hygiënetaken van alle GGD en op basis van door ons ontwikkelde richtlijnen, bijvoorbeeld op het gebied van piercen, tatoeëren, evenementen en zwembaden. Wij maken veel gebruik van de expertise van medewerkers van GGD Amsterdam. Daardoor is er een waardevolle wisselwerking. Ik krijg dagelijks allerlei vragen binnen. Zo mailde een inspecteur piercen en tatoeëren mij vanmorgen: Ik kwam in een praktijk waar de inkt werd verdund met een mij onbekend product. Kan ik dit toestaan? Deze stond nog niet in onze database met vragen en antwoorden en heb ik daarom voorgelegd aan de Voedsel- en Warenautoriteit. Vragen beantwoord ik dus met behulp van deskundigen binnen en buiten het LCHV. Daarnaast initieer ik allerlei projecten. Zo proberen we op dit moment de richtlijnen duidelijker te maken, zodat de eindgebruikers sneller de informatie vinden die ze nodig hebben. Daarnaast onderhoud ik allerlei contacten met de andere GGD en en zit ik het landelijk overleg voor. Erg leuk allemaal, omdat er veel ontwikkeling is en er nog een heleboel te doen valt. Er is een waardevolle wisselwerking Landelijke vaccinatiecampagne meningokokken C 2002

28 28 GGD EN GEM EEN PROFESSIONEEL De GGD is niet alleen voor de gemeenten, maar ook ván de gemeenten. Bernard Verhoeven van GGD Flevoland en Janine Bezem van GGD Wie is... Janine Bezem (55) werkt als hoofd Jeugdgezondheidszorg. In die taak moet ze ervoor zorgen dat de uitvoering van jeugdgezondheidszorg via artsen, Waarover praten jullie met de gemeenten? Verhoeven: Wij praten over allerlei gezondheidsvraagstukken en doen verschillende vormen van beleidsadvisering. Naast reguliere taken bieden we per gemeente verschillende plustaken aan; Urk heeft immers totaal andere behoeften dan Almere. Tenslotte bespreken we jaarlijks onze begroting. Wat mogen we besteden en waaraan? Een belangrijk deel van onze gelden komt immers van de gemeente. verpleegkundigen, doktersassistenten en logopedisten goed verloopt. Ook moet zij de relatie met de gemeenten vormgeven. Haar standplaats is Arnhem. GGD Gelderland-Midden omvat zestien gemeenten. Met al die gemeenten heeft de GGD contact; Arnhem en Ede vervullen een centrumfunctie. Bezem: We stemmen geregeld af over het regionale pakket Jeugdgezondheidszorg dat we voor de gemeenten uitvoeren. Een deel van dat pakket omvat verplichte taken op basis van de Wet publieke gezondheid, zoals de verschillende contactmomenten waarop we kinderen zien. Maar gemeenten willen natuurlijk ook op hun gemeente toegespitste zorg voor jongeren en die kan per gemeente verschillen. Rozendaal kan goed uit met het pakket basiszorg, terwijl Arnhem meer nodig heeft. Daar organiseren we bijvoorbeeld inloopspreekuren op scholen, waar ouders met vragen terechtkunnen. Bedenken jullie ook zelf dingen voor gemeenten? Verhoeven: De gemeenten zijn voor ons dé schakel om publieke gezondheid naar burgers toe te brengen. Daarom benaderen we de gemeenten actief met nieuwe ideeën. Nu presenteren we bijvoorbeeld ons advies over nieuwe drank- en horecawetgeving. Dat initiatief nemen we zelf, ook naar horeca- en sportverenigingen toe. Bezem: Dit voorjaar heeft het ministerie van VWS geld beschikbaar gesteld voor een extra contactmoment bij pubers. Dan nemen wij het initiatief met de gemeente om samen om de tafel te gaan: Wat zijn jullie ideeën over zo n contactmoment? Hoe laten we het aansluiten op het bestaande aanbod? 2008 Wet publieke gezondheid wordt ingevoerd

29 29 EENTEN BONDGENOOTSCHAP Hoe verlopen de contacten met de gemeenten? Gelderland-Midden vertellen. Vinden jullie het goed dat wij de invoering van dat contactmoment coördineren? Hoe vaak is er contact? Verhoeven: De gemeenten vormen ons bestuur, dat zes keer per jaar bijeenkomt en aan wie we verantwoording afleggen. In de bestuursvergaderingen bespreken we onze wettelijke taken en de totale begroting. Maar daarnaast hebben we wekelijks en soms dagelijks contact over alle soorten advisering die we doen. Bezem: Jaarlijks bekijk ik met de wethouder en ambtenaar volksgezondheid wat we op hoofdlijnen in het afgelopen jaar hebben gedaan. Daarnaast heb ik heel regelmatig contact om te bespreken wat er in de betreffende gemeente speelt op het gebied van jeugdgezondheidszorg. Hoe verloopt het? Verhoeven: Omdat we een Wie is... Bernard Verhoeven (61) werkt sinds 2000 als directiesecretaris GGD Flevoland. In deze functie is hij eerste adviseur van de directeur publieke gezondheid en is hij verantwoordelijk voor beleidsinhoudelijke zaken. Daarnaast is hij hoofd van vrij jonge GGD zijn, staan wij heel dichtbij de gemeente. Het contact is heel direct en verloopt uiterst soepel. De gemeenten weten ons goed te vinden voor advies en wat er is, hebben we samen opgebouwd. Er is een open en transparante wederzijdse houding, dat werkt heel leuk. In het jaarlijkse klanttevredenheidsonderzoek dat er onder bestuurders en ambtenaren wordt gehouden, scoren we een 8 à 9. Daar ben ik best trots op. Bezem: Natuurlijk loopt het het directiesecretariaat. Zijn standplaats is Lelystad. GGD Flevoland is in 1980 opgericht door zes gemeenten: Lelystad, Almere, Dronten, Zeewolde, Noordoostpolder en Urk. met de ene gemeente beter dan met de andere, maar mijn insteek is dat we een professioneel bondgenootschap met elkaar hebben. Dat de regie bij de gemeente ligt en wij verantwoordelijk zijn voor de uitvoering van het basispakket jeugdgezondheidszorg, proberen wij positief in te steken: Hoe kunnen we helpen om jullie taak zo goed mogelijk uit te voeren? Ik denk dat wij daardoor over het algemeen een gewaardeerde partner zijn. Nieuwe influenza A (H1N1) breekt uit, GGD heeft grote rol en voert massavaccinaties uit 2009

30 De gemeente ondersteunen bij ouderenzorg Ledenvergaderingen en besturen GGD Nederland en GHOR Nederland functioneren als Raad van Directeuren Publieke Gezondheid Mijn baan Wie: Jeannette Lezwijn (38) Waar: GGD Noord- en Oost-Gelderland Functie: functionaris gezondheidsbevordering (sinds 11 jaar) Mijn aandachtsgebied binnen de GGD is gezond ouder worden. Zo coördineer ik een project in een Apeldoornse wijk om de participatie van ouderen te bevorderen. Er zijn allerlei activiteiten, voorzieningen en initiatieven voor ouderen in een wijk, maar je ziet dat veel partijen niet of onvoldoende op de hoogte zijn van wat er allemaal gebeurt. Ze maken hierdoor onvoldoende gebruik van elkaars expertise en elkaars werkveld. Wij als GGD proberen dat wat er is beter beschikbaar en zichtbaar te maken. Daarnaast proberen we de verschillende partijen te verbinden, zodat ze elkaar kunnen ondersteunen. Namens de GGD zit ik in verschillende netwerken. De GGD kan een schakel zijn tussen de gemeente en de wijk, daar waar mensen wonen en leven. Voor ons is het een uitdaging om ook met dit onderwerp bij de gemeente voldoende op de radar te blijven. Ik vind het interessant om te onderzoeken hoe we de gemeente kunnen ondersteunen bij preventieve ouderengezondheidszorg. Ook al omdat veel zorgtaken rondom ouderen naar de gemeenten worden overgeheveld. Binnen deze doelgroep zitten we dus in een interessante fase; we zijn als GGD Noord- en Oost Gelderland in dit veld echt nog aan het pionieren.

31 31 Een speciale hobby Van jongs af aan was Arno Bekers (64) al gefascineerd door kabouters. Speels vond hij ze, en grappig. Inmiddels is er haast geen plekje in zijn huis te vinden waar geen tuinkabouter staat. Op campings keek Arno altijd met verwondering naar de tientallen kabouters die rond sommige caravans stonden. Hoewel zijn ouders tuinkabouters de kitsch ten top vonden, werden ze Arno s stokpaardje: op verjaardagen kwam het altijd wel een keer ter sprake. Op een dag vond zijn broer het tijd voor een eigen kabouter, en deed hij Arno voor zijn 44e verjaardag zijn eerste cadeau. Vanaf dat moment was er geen houden meer aan. Toen hij 60 werd, bedachten zijn kinderen dat iedereen een tuinkabouter moest meenemen. Ineens had ik er 150 en was ik een heuse verzamelaar geworden! Inmiddels omvat zijn verzameling ook kaarsen, postzegels, bestek, fonteintjes en boeken. Je kunt het zo gek niet bedenken, als er maar een kabouter op staat. Mensen stoppen heel veel fantasie in kabouters. Iedereen in zijn omgeving verzamelt mee. Kinderen en vrienden vinden op vakantie altijd wel weer iets waar een kabouter op staat. Je huis is een keer vol, zou je zeggen. Zeker als het Voor een nieuwe tuinkabouter is altijd plek een appartement van 100m2 betreft. Maar Arno denkt er anders over: Als je goed zoekt, is er altijd wel weer een plekje te vinden toch? In de wc staan er bijvoorbeeld maar drie, daar kunnen er nog best een paar bij. Alleen in de slaapkamer is het verboden terrein voor kabouters. Als oud-bibliothecaris vindt Arno het leuk om regelmatig over zijn geliefde tuinkabouters te lezen en een beetje in de geschiedenis te grasduinen. Dat geeft een kader. Voor wie het weten wil: tuinkabouters doken voor het eerst op in de Renaissance, in Duitsland. In die periode hadden veel mensen een verzamelwoede van curiositeiten. Arno s oudste kleinkind is pas twee jaar, maar begint zich al te interesseren voor opa s kleine vrienden. Lachend: Ik heb goede hoop voor de toekomst. Arno werkt één dag in de week als ICTmedewerker bij GGD Nederland. Landelijke vereniging van GGD en bestaat 75 jaar

De jeugdgezondheidszorg als bondgenoot bij preventie en begeleiding van jongeren en seks

De jeugdgezondheidszorg als bondgenoot bij preventie en begeleiding van jongeren en seks De jeugdgezondheidszorg als bondgenoot bij preventie en begeleiding van jongeren en seks Vanessa Peters, GGD Gelderland Midden Marinka de Feijter, GGD N-O Gelderland Ineke van der Vlugt, Rutgers WPF 1

Nadere informatie

Alles over de ambulance Lesboekje voor groep 5 & 6

Alles over de ambulance Lesboekje voor groep 5 & 6 Alles over de ambulance Lesboekje voor groep 5 & 6 1 1 Colofon Dit lesboekje is uitgegeven door: Ambulancezorg Nederland Veerallee 68 Postbus 489 8000 AL Zwolle T 038 422 57 72 F 038 422 26 47 info@ambulancezorg.nl

Nadere informatie

Jeugdgezondheidszorg (4-19 jaar)

Jeugdgezondheidszorg (4-19 jaar) Jeugdgezondheidszorg (4-19 jaar) Folder voor ouders/verzorgers Welkom bij de GGD West-Brabant! Uw partner bij de gezonde groei en ontwikkeling van kinderen van 4 t/m 19 jaar Uw kind is of wordt binnenkort

Nadere informatie

Veertien leesteksten. Leesvaardigheid A1. Te gebruiken bij : Basisexamen Inburgering Studieboek. Ad Appel

Veertien leesteksten. Leesvaardigheid A1. Te gebruiken bij : Basisexamen Inburgering Studieboek. Ad Appel Veertien leesteksten Leesvaardigheid A1 Te gebruiken bij : Basisexamen Inburgering Studieboek Ad Appel Uitgave: Appel, Aerdenhout 2011-2016 Verkoopprijs: 1,95 Ad Appel Te bestellen via www.adappelshop.nl

Nadere informatie

Meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling 0900 1 26 26 26 5 cent per minuut

Meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling 0900 1 26 26 26 5 cent per minuut Meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling Informatie voor professionals 0900 1 26 26 26 5 cent per minuut Signaleren en samen aanpakken Wat is huiselijk geweld en wat is kindermishandeling? Verplicht

Nadere informatie

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 MEMORY WOORDEN 1.1 TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 ik jij hij zij wij jullie zij de baby het kind ja nee de naam TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 2 MEMORY WOORDEN 1.2 TaalCompleet A1 Memory Woorden

Nadere informatie

voor al uw vragen over opgroeien en opvoeden en voor gezondheidsonderzoeken

voor al uw vragen over opgroeien en opvoeden en voor gezondheidsonderzoeken voor al uw vragen over opgroeien en opvoeden en voor gezondheidsonderzoeken Het Centrum voor Jeugd en Gezin is er voor iedereen Kinderen zijn voortdurend in ontwikkeling. Zowel lichamelijk, geestelijk

Nadere informatie

Startpunt voor. gezond en veilig. opgroeien

Startpunt voor. gezond en veilig. opgroeien Startpunt voor gezond en veilig opgroeien GGD Fryslân Jeugdgezondheidszorg is het startpunt voor gezond en veilig opgroeien van Friese kinderen van 0 tot 18 jaar. We volgen de gezondheid en ontwikkeling

Nadere informatie

Verslagen. Mozmed Gurué. Bart Roosenburg

Verslagen. Mozmed Gurué. Bart Roosenburg Verslagen Mozmed Gurué Bart Roosenburg 2013 Week 1 Datum: 5 t/m 9 augustus 2013 Team: Hanneke Dekker (arts), Jacinto Joaquim (evangelist), José Orlando (vrijwilliger), Bart Roosenburg (verpleegkundige).

Nadere informatie

JEUGDGEZONDHEIDSZORG 4-19 JAAR

JEUGDGEZONDHEIDSZORG 4-19 JAAR JEUGDGEZONDHEIDSZORG 4-19 JAAR EEN GEZONDE JEUGD HEEFT DE TOEKOMST Kinderen zijn lichamelijk, geestelijk en sociaal voortdurend in ontwikkeling. Bij de meeste kinderen gaat dit zonder al te grote problemen.

Nadere informatie

Papa en mama hebben ruzie. Ton en Toya vinden dat niet leuk. Papa wil graag dat Ton en Toya bij hem op bezoek komen, maar van mama mag dat niet.

Papa en mama hebben ruzie. Ton en Toya vinden dat niet leuk. Papa wil graag dat Ton en Toya bij hem op bezoek komen, maar van mama mag dat niet. Bezoek op kantoor Papa en mama hebben ruzie. Ton en Toya vinden dat niet leuk. Papa wil graag dat Ton en Toya bij hem op bezoek komen, maar van mama mag dat niet. Ton en Toya hebben wat problemen thuis.

Nadere informatie

Onderzoek naar de nazorg bij dikke darmkanker door de huisarts of de chirurg en het gebruik van een persoonlijke interactieve website (I CARE studie).

Onderzoek naar de nazorg bij dikke darmkanker door de huisarts of de chirurg en het gebruik van een persoonlijke interactieve website (I CARE studie). Onderzoek naar de nazorg bij dikke darmkanker door de huisarts of de chirurg en het gebruik van een persoonlijke interactieve website (I CARE studie). Verbetert de zorg na de behandeling van dikke darmkanker

Nadere informatie

JEUGDGEZONDHEIDSZORG 4-19 JAAR

JEUGDGEZONDHEIDSZORG 4-19 JAAR JEUGDGEZONDHEIDSZORG 4-19 JAAR INFORMATIE VOOR OUDERS / VERZORGERS Een gezonde jeugd heeft de toekomst Kinderen zijn lichamelijk, geestelijk en sociaal voortdurend in ontwikkeling. Bij de meeste kinderen

Nadere informatie

Versie 26april 2016 (EvA/BC/2016/FAQ-list)

Versie 26april 2016 (EvA/BC/2016/FAQ-list) Veelgestelde vragen Jeugdgezondheidszorg In deze lijst met veelgestelde vragen vindt u antwoorden op vragen rondom privacy, inzage van dossiers, etc. Staat uw vraag er niet tussen of zijn de antwoorden

Nadere informatie

de aanbieding reclame, korting De appels zijn in de a Ze zijn vandaag extra goedkoop.

de aanbieding reclame, korting De appels zijn in de a Ze zijn vandaag extra goedkoop. Woordenlijst bij hoofdstuk 4 de aanbieding reclame, korting De appels zijn in de a Ze zijn vandaag extra goedkoop. alleen zonder andere mensen Hij is niet getrouwd. Hij woont helemaal a, zonder familie.

Nadere informatie

Les 33. Zwangerschap

Les 33. Zwangerschap http://www.edusom.nl Thema Gezondheid Les 33. Zwangerschap Wat leert u in deze les? Informatie begrijpen over zwanger zijn. Zeggen dat u zwanger bent of dat u zich niet lekker voelt. Woorden die hetzelfde

Nadere informatie

Op bezoek. bij Sam op de Intensive Care

Op bezoek. bij Sam op de Intensive Care Op bezoek S bij Sam op de Intensive Care Hoi, ik ben Sam en ik lig op de Intensive Care S Ik heb een fotoboekje gemaakt. Zo kun je alvast zien waar ik ben en wat iedereen op de afdeling doet. Natuurlijk

Nadere informatie

Protocol 2: het vermoeden van seksuele intimidatie tussen kinderen onderling in de schoolsituatie.

Protocol 2: het vermoeden van seksuele intimidatie tussen kinderen onderling in de schoolsituatie. Pagina 1 van 7 2.2.10. PROTOCOL PREVENTIE MACHTSMISBRUIK Bron:: JGZ protocol PMM - concept 4 GGD Hart voor Brabant Moet iedereen het weten? Draaiboek bij crisissituaties seksuele intimidatie in het primair

Nadere informatie

Zorg voor de hivseropositieve

Zorg voor de hivseropositieve Zorg voor de hivseropositieve patiënt Het Radboudumc is één van de 27 hiv-behandelcentra in Nederland. Hier werkt een team van zorgverleners dat gespecialiseerd is in de behandeling en begeleiding van

Nadere informatie

REGELS. Onderstreep de pluralisvorm in de zin.

REGELS. Onderstreep de pluralisvorm in de zin. 61 61 REGELS 1 Onderstreep de pluralisvorm in de zin. 1 Ik woon met mijn gezin in een rijtjeshuis met vier slaapkamers. 2 De vijf appartementen in deze flat zijn heel klein. 3 Hij heeft een groot huis

Nadere informatie

GGD DPG, en kwetsbare ouderen

GGD DPG, en kwetsbare ouderen GGD, DPG en kwetsbare ouderen Waar wil ik het over hebben? Wat is een GGD? Wat is een directeur Publieke Gezondheid: DPG? Wat hebben wij met elkaar van doen? GGD en ouderen Relatie GGD - Inspectie Kwartaalontmoeting

Nadere informatie

Spreekopdrachten thema 4 Wonen

Spreekopdrachten thema 4 Wonen Spreekopdrachten thema 4 Wonen Opdracht 1 bij 4.1 ** Uitleg voor de docent: Op de volgende pagina vind je een blad met plaatjes. Knip de plaatjes uit en doe ze in een envelop. Geef elk tweetal een envelop.

Nadere informatie

Voorbeeldadvies Cijfers

Voorbeeldadvies Cijfers Voorbeeldadvies GGD Twente heeft de taak de gezondheid van de Twentse jeugd, volwassenen en ouderen in kaart te brengen. In dit kader worden diverse gezondheidsmonitoren afgenomen om inzicht te verkrijgen

Nadere informatie

Hepatitis B Inleiding Hepatitis A Preventie hepatitis B Preventie hepatitis A

Hepatitis B Inleiding Hepatitis A Preventie hepatitis B Preventie hepatitis A Naast deze infokaart over hepatitis zijn er ook infokaarten beschikbaar over: infectieziekten algemeen, tuberculose, seksueel overdraagbare aandoeningen, jeugd en onveilig vrijen en jeugd en vaccinatie.

Nadere informatie

Zorg aan huis Wijkteams. Verzorging, verpleging en begeleiding voor jong en oud bij u thuis? - Vivium helpt u verder

Zorg aan huis Wijkteams. Verzorging, verpleging en begeleiding voor jong en oud bij u thuis? - Vivium helpt u verder Zorg aan huis Wijkteams Verzorging, verpleging en begeleiding voor jong en oud bij u thuis? - Vivium helpt u verder 2 Welkom bij Zorg aan huis door Vivium Verzorging, verpleging en begeleiding in uw eigen

Nadere informatie

Wat mevrouw verteld zal ik in schuin gedrukte tekst zetten. Ik zal letterlijk weergeven wat mevrouw verteld. Mevrouw is van Turkse afkomst.

Wat mevrouw verteld zal ik in schuin gedrukte tekst zetten. Ik zal letterlijk weergeven wat mevrouw verteld. Mevrouw is van Turkse afkomst. Interview op zaterdag 16 mei, om 12.00 uur. Betreft een alleenstaande mevrouw met vier kinderen. Een zoontje van 5 jaar, een dochter van 7 jaar, een dochter van 9 jaar en een dochter van 12 jaar. Allen

Nadere informatie

Werkinstructie benaderen intermediairs Sense

Werkinstructie benaderen intermediairs Sense Werkinstructie benaderen intermediairs Sense BIJLAGE 7 Voorbeeld van de opzet van de presentatie in PowerPoint BIJLAGE 7 VOORBEELD VAN DE OPZET VAN DE PRESENTATIE IN POWERPOINT] 1 WERKINSTRUCTIE BENADEREN

Nadere informatie

ons kenmerk BAOZW/U200902437 Lbr. 09/126

ons kenmerk BAOZW/U200902437 Lbr. 09/126 Brief aan de leden T.a.v. het college en de raad informatiecentrum tel. (070) 373 8020 betreft Vaccinatie Influenza A (H1N1) onder 0 tot en met 4 jarigen en ontwikkelingen mbt de Q-koorts Samenvatting

Nadere informatie

Meldcode Excellent Leven Stappenplan Ouderenmishandeling, Huiselijk geweld, Kindermishandeling

Meldcode Excellent Leven Stappenplan Ouderenmishandeling, Huiselijk geweld, Kindermishandeling Meldcode Excellent Leven Stappenplan Ouderenmishandeling, Huiselijk geweld, Kindermishandeling Stap 1 Vermoeden van mishandeling klik hier Stap 2 Overleg Stap 3 Informatie verzamelen Stap 4 Actie Stap

Nadere informatie

Iedereen heeft een verhaal

Iedereen heeft een verhaal informatie voor jongeren Iedereen heeft een verhaal > Goed om te weten als je tijdelijk naar JJC gaat Iedereen heeft een eigen verhaal. Veel verhalen gaan over waarom het niet allemaal gelopen is zoals

Nadere informatie

OpGroeieN. OpGroeieN. DaT doen We in Best SaMen! Beste Betsy geeft antwoord op al je vragen over opvoeden en opgroeien

OpGroeieN. OpGroeieN. DaT doen We in Best SaMen! Beste Betsy geeft antwoord op al je vragen over opvoeden en opgroeien OpGroeieN OpGroeieN DaT doen We in Best SaMen! DaT doen We in Best SaMen! Beste Betsy geeft antwoord op al je vragen over opvoeden en opgroeien Beste Betsy is het Centrum voor Jeugd en Gezin in Best. Niet

Nadere informatie

Invoering van de meldcode in de jeugdzorg

Invoering van de meldcode in de jeugdzorg Invoering van de meldcode in de jeugdzorg Inspectie Jeugdzorg Utrecht, april 2013 Samenvatting Eind december 2012 heeft de Inspectie Jeugdzorg via een digitale vragenlijst een inventariserend onderzoek

Nadere informatie

Letseldiagnostiek bij kinderen. Informatie voor verwijzers

Letseldiagnostiek bij kinderen. Informatie voor verwijzers Letseldiagnostiek bij kinderen Informatie voor verwijzers Letseldiagnostiek bij kinderen De Forensische Polikliniek Kindermishandeling (FPKM) is een expertisecentrum voor letselonderzoek bij kinderen en

Nadere informatie

Calamiteitenprotocol instellingen Wmo, gemeenten in de regio Eemland

Calamiteitenprotocol instellingen Wmo, gemeenten in de regio Eemland Calamiteitenprotocol instellingen Wmo, gemeenten in de regio Eemland Inleiding Calamiteiten bij zorg en ondersteuning kunnen helaas niet altijd voorkomen worden. Ze hebben een grote impact op betrokkenen

Nadere informatie

1 Telefonisch triëren

1 Telefonisch triëren 1 Telefonisch triëren 1.1 Inleiding Telefonisch triëren is een nieuw begrip binnen de gezondheidszorg. Het woord triëren komt uit het Frans en betekent sorteren. In het Nederlandse leger en bij rampen

Nadere informatie

STEVIG FUNDAMENT VOOR JEUGDZORG

STEVIG FUNDAMENT VOOR JEUGDZORG STEVIG FUNDAMENT VOOR JEUGDZORG ONZE MISSIE EN VISIE ONZE INZET Onze missie Wij beschermen in hun ontwikkeling bedreigde kinderen en zorgen ervoor dat zij de juiste zorg krijgen. Onze visie Wij komen in

Nadere informatie

Letseldiagnostiek bij kinderen

Letseldiagnostiek bij kinderen Letseldiagnostiek bij kinderen Informatie voor verwijzers Letseldiagnostiek bij kinderen De Forensische Polikliniek Kindermishandeling (FPKM) verricht letseldiagnostiek bij 0- tot 18-jarigen. Dit gebeurt

Nadere informatie

Inhoudsopgave Beginpagina...1 Vragenlijst...2 Afsluitende pagina...7

Inhoudsopgave Beginpagina...1 Vragenlijst...2 Afsluitende pagina...7 20151020 NETQ verwarde personen/ggz Inhoudsopgave Beginpagina...1 Vragenlijst...2 Afsluitende pagina...7 i Beginpagina Beste heer, mevrouw, Aedes krijgt van leden regelmatig signalen over overlast en andere

Nadere informatie

Jeugdgezondheidszorg 0-18 jaar

Jeugdgezondheidszorg 0-18 jaar Jeugdgezondheidszorg 0-18 jaar U wilt als ouder dat uw kind gezond en veilig opgroeit. Onze jeugdartsen, jeugdverpleegkundigen en assistentes kijken samen met u naar de groei en ontwikkeling. We geven

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG 1 > Retouradres Postbus 20301 2500 EH Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Schedeldoekshaven 100 2511 EX Den Haag Postbus 20301 2500 EH Den

Nadere informatie

MARIAN HOEFNAGEL. De nieuwe buurt. Uitgeverij Eenvoudig Communiceren

MARIAN HOEFNAGEL. De nieuwe buurt. Uitgeverij Eenvoudig Communiceren MARIAN HOEFNAGEL De nieuwe buurt Uitgeverij Eenvoudig Communiceren 1 4 Een nieuw huis Dit is nu ons nieuwe huis. De auto stopt en Kika s vader wijst trots naar het huis rechts. Kika kijkt. Het is een rijtjeshuis

Nadere informatie

Participatieverslag Nieuw & Anders

Participatieverslag Nieuw & Anders Participatieverslag Nieuw & Anders Op 26 en 31 maart vonden twee bijeenkomsten plaats met de titel Nieuw & Anders plaats. Twee bijeenkomsten die druk bezocht werden door vrijwilligers, verenigingen en

Nadere informatie

Dorpsfeest Zonderpoort Table Top 2013

Dorpsfeest Zonderpoort Table Top 2013 Dorpsfeest Zonderpoort Table Top 2013 Zaterdag 28 juli Afgelopen periode is het typisch Hollands weer geweest. De temperaturen schommelden nogal. Voor vandaag zijn de verwachtingen erg goed. Er wordt minimaal

Nadere informatie

Tussen Schoolse Opvang (TSO) Protocol. van o.b.s. De Vuurtoren

Tussen Schoolse Opvang (TSO) Protocol. van o.b.s. De Vuurtoren Tussen Schoolse Opvang (TSO) Protocol van o.b.s. De Vuurtoren 2 TSO Protocol o.b.s. de Vuurtoren Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 2 Inleiding... 3 Organisatie... 3 Opvang... 5 TSO vergoeding... 6 Overdracht...

Nadere informatie

Afdeling Special Care. Informatie voor patiënt en familie

Afdeling Special Care. Informatie voor patiënt en familie 00 Afdeling Special Care Informatie voor patiënt en familie Verpleegafdeling Special Care De afdeling Special Care bevindt zich op de vijfde etage en is een verpleegafdeling voor intensieve verpleging,

Nadere informatie

The University Hospital of Crete

The University Hospital of Crete The University Hospital of Crete In Heraklion, Griekenland Snuffel stageverslag Snuffel stageverslag November/december 2012 The University Hospital of Crete Student: Bonnie Oosterveld Nummer: 10004726

Nadere informatie

Het medicijn Gammaglobuline onder je huid Subcutaan

Het medicijn Gammaglobuline onder je huid Subcutaan Het medicijn Gammaglobuline onder je huid Subcutaan Wilhelmina Kinderziekenhuis Wat staat er in deze folder Informatie voor ouders 2 Het medicijn Gammaglobuline onder je huid (subcutaan) 4 Wil je meer

Nadere informatie

E.H.B.O. Werkstuk Vera Kleuskens, groep 7

E.H.B.O. Werkstuk Vera Kleuskens, groep 7 E.H.B.O. Werkstuk Vera Kleuskens, groep 7 1 Vera Kleuskens groep 7 Inhoudsopgave Voorwoord... 3 Inleiding... 4 1. Wat is E.H.B.O... 5 2. E.H.B.O. vereniging... 6 3. Cursus... 7+8+9 4. Reanimatie en A.E.D....

Nadere informatie

Inhoudsopgave...2. Voorwoord...3. Inleiding...3. Hoofdstukken...4. 1. Wat is een verpleeghuis?...4. 2. De geschiedenis van het verpleeghuis...

Inhoudsopgave...2. Voorwoord...3. Inleiding...3. Hoofdstukken...4. 1. Wat is een verpleeghuis?...4. 2. De geschiedenis van het verpleeghuis... Naam: School: Groep: 8 Laurens Tap De Trinoom Datum: 10 december 2012 Hoofdstuk: Inhoudsopgave Pagina 1 INHOUDSOPGAVE Inhoudsopgave...2 Voorwoord...3 Inleiding...3 Hoofdstukken...4 1. Wat is een verpleeghuis?...4

Nadere informatie

Seksuele Gezondheid. Thermometer 2014 Cijfers over soa s en seksualiteitsvragen van de GGD en Oost-Nederland

Seksuele Gezondheid. Thermometer 2014 Cijfers over soa s en seksualiteitsvragen van de GGD en Oost-Nederland 1 Seksuele Gezondheid Thermometer Cijfers over soa s en seksualiteitsvragen van de GGD en Oost-Nederland 2 Nog volop werk aan de winkel! Dit is alweer de zesde Thermometer Seksuele Gezondheid voor Oost-Nederland

Nadere informatie

Mocht u vragen hebben, naar aanleiding van deze nieuwsbrief, dan kunt u gerust langslopen om uw vragen te stellen!

Mocht u vragen hebben, naar aanleiding van deze nieuwsbrief, dan kunt u gerust langslopen om uw vragen te stellen! Paradijsplein 2 1093 NJ Amsterdam T 020 6941138 E directie@kunstmagneetschooldekraal.nl 11e nieuwsbrief, vrijdag 30 januari 2015 Beste ouders, Voor u ligt de nieuwsbrief van deze week. Hierin leest u de

Nadere informatie

vandaag word je geopereerd aan je blinde darm 1

vandaag word je geopereerd aan je blinde darm 1 vandaag word je geopereerd aan je blinde darm 1 2 Wat is een blinde darm? Een blinde darm is een wormvormig aanhangsel, gelegen onderaan in de buik bij de overgang van de dunne naar de dikke darm. Met

Nadere informatie

Samen werken aan een. gezond en veilig. schooljaar

Samen werken aan een. gezond en veilig. schooljaar Samen werken aan een gezond en veilig schooljaar Het basisonderwijs & de Jeugdgezondheidszorg 2015/2016 Het basisonderwijs EN de Jeugdgezondheidszorg Gezonde leerlingen die lekker in hun vel zitten, presteren

Nadere informatie

Kinderen, hun ouders en patiëntenrechten

Kinderen, hun ouders en patiëntenrechten Kinderen, hun ouders en patiëntenrechten Albert Schweitzer ziekenhuis november 2013 pavo 0282 Inleiding Kinderen worden steeds serieuzer genomen. Zij worden zoveel mogelijk betrokken bij de zaken die hen

Nadere informatie

Wat is PDD-nos? VOORBEELDPAGINA S. Wat heb je dan? PDD-nos is net als Tourette een neurologische stoornis. Een stoornis in je hersenen.

Wat is PDD-nos? VOORBEELDPAGINA S. Wat heb je dan? PDD-nos is net als Tourette een neurologische stoornis. Een stoornis in je hersenen. Wat is PDD-nos? 4 PDD-nos is net als Tourette een neurologische stoornis. Een stoornis in je hersenen. Eigenlijk vind ik stoornis een heel naar woord. Want zo lijkt het net of er iets niet goed aan me

Nadere informatie

Aanpak kindermishandeling en huiselijk geweld

Aanpak kindermishandeling en huiselijk geweld Op de Aanpak kindermishandeling en huiselijk geweld in de huisartsenzorg De aanpak van kindermishandeling en huiselijk geweld is een complex thema. Omdat het gaat om een kwetsbare groep patiënten en ingewikkelde

Nadere informatie

Interne Geneeskunde Oncologie Dagcentrum

Interne Geneeskunde Oncologie Dagcentrum Interne Geneeskunde Oncologie Dagcentrum Expertisecentrum voor infuustherapie en medische interventies Interne Geneeskunde Oncologie U bent door uw behandelend arts doorverwezen naar het Dagcentrum van

Nadere informatie

Informatie Intensive Care Unit

Informatie Intensive Care Unit Informatie Intensive Care Unit Voorwoord De afdeling Op de Intensive Care afdeling worden patiënten verpleegd die meer zorg en bewaking nodig hebben dan mogelijk is op de verpleegafdeling. De afdeling

Nadere informatie

JEUGDGEZONDHEIDSZORG 0-4 JAAR

JEUGDGEZONDHEIDSZORG 0-4 JAAR JEUGDGEZONDHEIDSZORG 0-4 JAAR GEZONDE JEUGD Kinderen zijn lichamelijk, geestelijk en sociaal voortdurend in ontwikkeling. Bij de meeste kinderen gaat dit zonder al te grote problemen. Bij sommige kinderen

Nadere informatie

Hoofdstuk 6 Sleutels. Luisteren: Radio Vooruit! Opdracht 2 1B, 2C, 3C, 4A, 5B, 6B, 7C, 8A, 9C, 10B. Opdracht 3 1B, 2A, 3B, 4C, 5B

Hoofdstuk 6 Sleutels. Luisteren: Radio Vooruit! Opdracht 2 1B, 2C, 3C, 4A, 5B, 6B, 7C, 8A, 9C, 10B. Opdracht 3 1B, 2A, 3B, 4C, 5B Hoofdstuk 6 Sleutels Oefening 3 Luisteren: Radio Vooruit! 1B, 2C, 3C, 4A, 5B, 6B, 7C, 8A, 9C, 10B Opdracht 3 1B, 2A, 3B, 4C, 5B Opdracht 4 1C, 2B, 3C, 4A, 5B Oefening 5 Luisteren: Extra oefeningen Opdracht

Nadere informatie

Ik heb een vraag over: Voorwoord. Ik voel me thuis niet prettig, kan ik met iemand praten?

Ik heb een vraag over: Voorwoord. Ik voel me thuis niet prettig, kan ik met iemand praten? Ik heb een vraag...... over zorg, huiselijk geweld en kindermishandeling, hulp en ondersteuning, opvoeding en jeugdhulp, ziekenhuisopname, beschermd wonen, schulden, werkloosheid, mijn arbeidsbeperking

Nadere informatie

gemeente Eindhoven 3 Maatschappelijke effecten en het meetpunt voor succes

gemeente Eindhoven 3 Maatschappelijke effecten en het meetpunt voor succes gemeente Eindhoven Dienst Bestuursondersteuning Raadsbijlage nummer S6 Inboeknummer 99NOOOO22 Beslisdatum B&W a3 februari tggg Dossiernummer go8.203 Raadsbijlage Voorstel tot het uitwerken van het gezondheidsbeleid

Nadere informatie

RAADSVOORS *D14.003565* D14.003565

RAADSVOORS *D14.003565* D14.003565 RAADSVOORS *D14.003565* D14.003565 DATUM 30 juni 2014 AGENDAPUNT 6 ONDERWERP Jaarstukken 2013 en begroting 2015 GGD INLEIDING De Gemeentelijke Gezondheidsdienst Hollands Noorden (GGD) heeft onlangs de

Nadere informatie

Het db van net Gewest, de portefeuillehouders gezondheidszorg en het bestuur van de veiligheidsregio Gooi en Vechtstreek.

Het db van net Gewest, de portefeuillehouders gezondheidszorg en het bestuur van de veiligheidsregio Gooi en Vechtstreek. Aan: Van: Het db van net Gewest, de portefeuillehouders gezondheidszorg en het bestuur van de veiligheidsregio Gooi en Vechtstreek Ans Engelsman Datum: 26 juli 2011 Betreft: tweede tranche Wet Publieke

Nadere informatie

Dit boek heeft het keurmerk Makkelijk Lezen gekregen. Wilt u meer weten over dit keurmerk kijk dan op de website: www.stichtingmakkelijklezen.nl.

Dit boek heeft het keurmerk Makkelijk Lezen gekregen. Wilt u meer weten over dit keurmerk kijk dan op de website: www.stichtingmakkelijklezen.nl. Chatten Dit boek heeft het keurmerk Makkelijk Lezen gekregen. Wilt u meer weten over dit keurmerk kijk dan op de website: www.stichtingmakkelijklezen.nl. Colofon Een uitgave van Eenvoudig Communiceren

Nadere informatie

De Klachtencommissie heeft op grond van de beschikbare informatie de volgende feiten als vaststaand aangenomen:

De Klachtencommissie heeft op grond van de beschikbare informatie de volgende feiten als vaststaand aangenomen: Klachtencommissie Huisartsenzorg Midden-Nederland Uitspraak Kern: de ongeruste patiënt of ouder die voor de tweede keer in korte tijd of dezelfde dag naar de huisartsenpraktijk belt en het belang van registratie

Nadere informatie

Inhoud. Alcoholpreventie Jeugd 2012-2015. Gemeente Dalfsen

Inhoud. Alcoholpreventie Jeugd 2012-2015. Gemeente Dalfsen Inhoud Alcoholpreventie Jeugd Gemeente Dalfsen 1 Alcoholpreventie Jeugd 1. Inleiding Het alcoholgebruik onder de jongeren is de laatste jaren een landelijk probleem waar steeds meer aandacht voor is, zowel

Nadere informatie

RAPPORTAGE WACHTKAMERINTERVIEW

RAPPORTAGE WACHTKAMERINTERVIEW RAPPORTAGE WACHTKAMERINTERVIEW Huisartsenpraktijk Heino Rapportage wachtkamerinterview Inleiding Onder de cliënten van huisartsenpraktijk Heino zijn de afgelopen 2 jaren tevredenheidsonderzoeken uitgevoerd.

Nadere informatie

2010D02442. Lijst van vragen totaal

2010D02442. Lijst van vragen totaal 2010D02442 Lijst van vragen totaal 1 In hoeverre heeft de staatssecretaris jongerenorganisaties betrokken bij de totstandkoming en uitvoering van haar beleid? 2 Welke verband ligt er tussen de brief over

Nadere informatie

Het keizersnede boek

Het keizersnede boek Het keizersnede boek www.meandermc.nl Welkom bij Meander Moeder Kind! U komt in Meander Medisch Centrum bevallen met een geplande keizersnede. Door middel van dit fotoboek vertellen wij u wat u kunt verwachten

Nadere informatie

SAMENVATTING BOUWSTENEN ZELFMANAGEMENT EN PASSENDE ZORG

SAMENVATTING BOUWSTENEN ZELFMANAGEMENT EN PASSENDE ZORG SAMENVATTING ZELFMANAGEMENT EN PASSENDE ZORG INLEIDING ZELFMANAGEMENT EN PASSENDE ZORG In samenwerking met de deelnemers van het De Bouwstenen zijn opgebouwd uit thema s die Bestuurlijk Akkoord GGZ zijn

Nadere informatie

Jeugd in Onderzoek. Betere samenwerking jeugdgezondheidszorg en scholen? De leerervaringen uit twee projecten.

Jeugd in Onderzoek. Betere samenwerking jeugdgezondheidszorg en scholen? De leerervaringen uit twee projecten. Jeugd in Onderzoek Betere samenwerking jeugdgezondheidszorg en scholen? De leerervaringen uit twee projecten. Inhoud Korte toelichting op project Versterking JGZ op en met scholen Pitches van een tweetal

Nadere informatie

Signaleren en handelen bij seksueel & huiselijk geweld

Signaleren en handelen bij seksueel & huiselijk geweld Signaleren en handelen bij seksueel & huiselijk geweld Acute Zorgregio Oost 2015 Drs. Loes Veraart Schelfhout, huisarts n.p. aandachtsfunctionaris HAP Arnhem e.o. Drs. Marie Louise Moors, SEH arts Radboudumc,

Nadere informatie

H.327280.0116. Inbrengen van een PEGsonde

H.327280.0116. Inbrengen van een PEGsonde H.327280.0116 Inbrengen van een PEGsonde 2 Inleiding Uw arts heeft met u besproken dat er binnenkort bij u (of uw familielid) een voedingssonde via de buikwand wordt geplaatst. Dit noemen we een PEG-sonde.

Nadere informatie

Een land waar. mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps

Een land waar. mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps Een land waar mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps Lilian (48) vraagt haar zoontje om even een handje te komen geven. Dat doet hij en dan gaat hij weer lekker verder spelen. Wij nemen plaats aan

Nadere informatie

Samenwerken èn netwerken

Samenwerken èn netwerken Samenwerken èn netwerken Stappenplan voor versterken van zelforganisaties Auteurs Saskia van Grinsven en Jamila Achahchah Fotografie: Guillermo Dazelle MOVISIE Juni 2012 Inleiding Voor je ligt een stappenplan

Nadere informatie

Ambulancezorg, veilige zorg

Ambulancezorg, veilige zorg Introductie toolkit Patiëntveiligheid Ambulancezorg Ambulancezorg, veilige zorg Het programma Patiëntveiligheid Ambulancezorg is er gekomen omdat wij als sector, net als de overheid overigens, de veiligheid

Nadere informatie

Screening op scoliose in Nederland: stand van zaken 2010

Screening op scoliose in Nederland: stand van zaken 2010 Screening op scoliose in Nederland: stand van zaken 2010 Den Haag, december 2010 Screening op scoliose in Nederland: stand van zaken 2010 1 Inhoudsopgave 1. Verantwoording...................................................................

Nadere informatie

2 Functies in de zorg

2 Functies in de zorg THEMA 2Functies in de zorg 1 Inleiding In de zorg werken heel veel mensen. Mensen zoals jij, zorghulpen, maar ook mensen met andere functies. In dit thema leer je welke andere functies je in de zorg tegenkomt.

Nadere informatie

Welkom op verpleegeenheid D2, de kinderafdeling van ons ziekenhuis. Ziek zijn is niet altijd even prettig, zeker niet als je in het ziekenhuis ligt.

Welkom op verpleegeenheid D2, de kinderafdeling van ons ziekenhuis. Ziek zijn is niet altijd even prettig, zeker niet als je in het ziekenhuis ligt. Welkom Hallo Welkom op verpleegeenheid D2, de kinderafdeling van ons ziekenhuis. Ziek zijn is niet altijd even prettig, zeker niet als je in het ziekenhuis ligt. Toch kan een ziekenhuisopname best fijn

Nadere informatie

Klanttevredenheid consultatiebureaus Careyn

Klanttevredenheid consultatiebureaus Careyn Klanttevredenheid consultatiebureaus Careyn Klanten van Careyn over het consultatiebureau Inhoud: 1. Conclusies 2. Algemene dienstverlening 3. Het inloopspreekuur 4. Telefonische dienstverlening 5. Persoonlijk

Nadere informatie

Procedure afhandeling meldingen Havens Noordzeekanaal

Procedure afhandeling meldingen Havens Noordzeekanaal Procedure afhandeling meldingen Havens Noordzeekanaal Juni 2013 versie 2.0 Gebaseerd op Draaiboek IHR: infectieziekten gerelateerd aan internationaal vervoer van mensen en goederen MELDINGSSYSTEEM SCHIP-RMD-GGD

Nadere informatie

Longgeneeskunde. Pneumonie. www.catharinaziekenhuis.nl

Longgeneeskunde. Pneumonie. www.catharinaziekenhuis.nl Longgeneeskunde Pneumonie www.catharinaziekenhuis.nl Inhoud De opnamedag... 4 Opname via de Spoedeisende Hulp... 4 Opname via de polikliniek... 4 Op de verpleegafdeling... 4 Wat gebeurt elke ochtend...

Nadere informatie

Aan de raad van de gemeente Almere. Integrale Jeugdgezondheidszorg. Geachte raad,

Aan de raad van de gemeente Almere. Integrale Jeugdgezondheidszorg. Geachte raad, Dienst Sociaal Domein Bert Enderink Telefoon 0642795950 Fax (036) E-mail aenderink@almere.nl Aan de raad van de gemeente Almere Stadhuisplein 1 Postbus 200 1300 AE Almere Telefoon 14 036 Fax (036) 539

Nadere informatie

Heeft u kennis genomen van het artikel 'GGD moet stoppen met seksvragen aan 13-jarigen' in het algemeen Dagblad van 18 februari 2014?

Heeft u kennis genomen van het artikel 'GGD moet stoppen met seksvragen aan 13-jarigen' in het algemeen Dagblad van 18 februari 2014? VVD-fractie Harderwijk C. Van der Wal-Zeggeling p/a Spiekerweg 9 3849 PT HARDERWIJK datum: ons kenmerk: uw brief van: uw kenmerk: onderwerp: 17 april 2014 U14.002313 Beantwoording van schriftelijke vragen

Nadere informatie

Informatie voor zorgpersoneel. Vaccinatie tegen Nieuwe Influenza A (H1N1) Bescherming tegen de Mexicaanse Griep ZO HOUDEN WE GRIP OP GRIEP

Informatie voor zorgpersoneel. Vaccinatie tegen Nieuwe Influenza A (H1N1) Bescherming tegen de Mexicaanse Griep ZO HOUDEN WE GRIP OP GRIEP Informatie voor zorgpersoneel Vaccinatie tegen Nieuwe Influenza A (H1N1) Bescherming tegen de Mexicaanse Griep 1 ZO HOUDEN WE GRIP OP GRIEP U ontvangt deze folder omdat u in aanmerking komt voor een vaccinatie

Nadere informatie

Het werk van de vertrouwensinspecteur (VI)

Het werk van de vertrouwensinspecteur (VI) Het werk van de vertrouwensinspecteur (VI) Congres toezicht en handhaving Kinderopvang 1 oktober 2013 Vertrouwensinspecteurs in de kinderopvang Christa Broeren en Liesbeth Klaver Een houtskoolschets van

Nadere informatie

BASISSCHOOL 'DE REUZELAAR. Bovendonksestraat 24, 4741 EJ Hoeven Tel. 0165-505092. 12 mei 2016

BASISSCHOOL 'DE REUZELAAR. Bovendonksestraat 24, 4741 EJ Hoeven Tel. 0165-505092. 12 mei 2016 12 mei 2016 Geranium actie Het is bijna zover. Nog een weekje en dan worden de geraniums verwacht. Vele kinderen hebben goed hun best gedaan om zoveel mogelijk geraniums te verkopen. En wij kunnen al wel

Nadere informatie

De Week gaat van start met de Breingeindag op maandag 26 maart 2012 in t Veerhuis te Nieuwegein.

De Week gaat van start met de Breingeindag op maandag 26 maart 2012 in t Veerhuis te Nieuwegein. Op zoek naar waardevolle contacten De werkgroep Week van de Psychiatrie organiseert van 26 tot en met 31 maart 2012 de 38e Week van de Psychiatrie. Het thema van de Week van de Psychiatrie 2012 is Contact

Nadere informatie

De juiste zorg, prettig bij u thuis

De juiste zorg, prettig bij u thuis De juiste zorg, prettig bij u thuis Veelzijdig in zorg Care: Persoonlijke Verzorging en Verpleging Vérian, veelzijdig in zorg Vérian biedt u een breed aanbod aan zorgdiensten, 24 uur per dag, 7 dagen in

Nadere informatie

Bureau Jeugdzorg Gelderland Bereikbaar en Beschikbaar

Bureau Jeugdzorg Gelderland Bereikbaar en Beschikbaar Bureau Jeugdzorg Gelderland Bereikbaar en Beschikbaar Hans Lomans Bestuurder BJzG 8 april 2011 2 U vindt ons Overal in Gelderland In alle regio s Zorg-en Adviesteams Centra voor Jeugd en Gezin Veiligheidshuizen

Nadere informatie

Er blijft gezondheidswinst liggen doordat vaccins onvoldoende benut worden

Er blijft gezondheidswinst liggen doordat vaccins onvoldoende benut worden Samenvatting Er blijft gezondheidswinst liggen doordat vaccins onvoldoende benut worden Nieuwe biotechnologische methoden, met name DNA-technieken, hebben de vaccinontwikkeling verbeterd en versneld. Met

Nadere informatie

DRUK ALARM VOOR DE BRANCHE GEHANDICAPTENZORG. Beleving. van werkdruk

DRUK ALARM VOOR DE BRANCHE GEHANDICAPTENZORG. Beleving. van werkdruk WERK DRUK Beleving van werkdruk ALARM VOOR DE BRANCHE GEHANDICAPTENZORG B E L E V I N G V A N W E R K D R U K 5 B E L E V I N G V A N W E R K D R U K Doel: In te vullen door: De beleving van werkdruk en

Nadere informatie

NIEUWSBRIEF. De Zonnebladwijzer. Datum: 18 februari 2016 Week 7 / 8. Om te onthouden: Rekeningnummer van de school:

NIEUWSBRIEF. De Zonnebladwijzer. Datum: 18 februari 2016 Week 7 / 8. Om te onthouden: Rekeningnummer van de school: Om te onthouden: Rekeningnummer van de school: NL38 RABO 0163899010 Agenda 29 feb. Aanvang voorjaarsvakantie 4 maart Einde voorjaarsvakantie Datum: 18 februari 2016 Week 7 / 8 Bijbelverhalen Week 8/9:

Nadere informatie

Toermalijnnieuws. Nummer 1 23 september 2015

Toermalijnnieuws. Nummer 1 23 september 2015 Toermalijnnieuws Nummer 1 23 september 2015 Algemene informatie We zitten inmiddels in de vierde week van het nieuwe schooljaar. Als moeder van twee kinderen weet ik dat een nieuw schooljaar opnieuw weer

Nadere informatie

Toets team pedagogisch beleid

Toets team pedagogisch beleid 4.1.1.3.C1 vragen toets C team 1 van 6 Toets team pedagogisch beleid onderdeel C 1. Welke vormen van mishandeling worden er genoemd in de procedure? A. Lichamelijk/geestelijke mishandeling en verwaarlozing,

Nadere informatie

Take a look at my life week 5&6

Take a look at my life week 5&6 Take a look at my life week 5&6 Maandag 27 januari 2014 Zou vandaag gaan werken, maar heb op het laatste moment afgezegd omdat het nogal glad was op de weg. Dus ik durfde het niet aan om op de fiets naar

Nadere informatie

Albert Schweitzer ziekenhuis Kinderafdeling januari 2015 pavo 0582. Blindedarmontsteking bij kinderen

Albert Schweitzer ziekenhuis Kinderafdeling januari 2015 pavo 0582. Blindedarmontsteking bij kinderen Albert Schweitzer ziekenhuis Kinderafdeling januari 2015 pavo 0582 Blindedarmontsteking bij kinderen Inleiding Je bent opgenomen op de kinderafdeling van het Albert Schweitzer ziekenhuis. Dit moest omdat

Nadere informatie