Verliefd op het ijs 2 HANZEMAG WOENSDAG 21 JANUARI 2009 [9]

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Verliefd op het ijs 2 HANZEMAG WOENSDAG 21 JANUARI 2009 [9]"

Transcriptie

1 9 14e jaargang 21 januari 2009 redactioneel onafhankelijk magazine van de Hanzehogeschool Groningen Foto: Luuk Steemers Popacademie slaat Slag op Campus Twintig uur in de klas? Onderzoek Smart Power College Willem Anker Trends subculturen International Film Festival Images

2 Foto: Neeke Smit Ankeveen, 12 januari, Anniek ter Haar probeert uit de greep van het marathonpeloton te blijven. Tevergeefs, de vierdejaars Vastgoed & Management eindigt als veertiende. (inzet: Geert-Jan van der Wal wint het NK skeeleren in 2007). Verliefd op het ijs Anniek en Geert-Jan delen de liefde voor de skeeler en de schaats, ze delen een appartement in Beijum en ze delen hun prijzenkast. Twee geliefden, twee vierdejaars, gek op elkaar en gek op de marathon. Anniek ter Haar is lief, té lief vindt Geert-Jan van der Wal. Ik zeg het vóór iedere wedstrijd: je moet wegspringen, ontsnappen, weg uit die kopgroep. Maar ze blijft te vaak zitten. Dan redt je het dus net niet. Ja, verdorie, Anniek weet het wel, maar dóe het maar eens, na zestig ronden buffelen met de top van het Nederlandse marathonschaatsen. Ik heb dit jaar zo n beetje een abonnement op de vierde en vijfde plaats. De net-nietplekken. Maar ik kom dichterbij. Vorig jaar kwam ik steeds als negende over de meet. De 21-jarige Anniek, vierdejaars Vastgoed & Makelaardij aan de Hanzehogeschool, ligt op schema, wil ze maar zeggen. Op het Nederlands Kampioenschap Marathonschaatsen (NK) reed ze goed mee. Negende, Geert-Jan kan wel zeggen dat er meer in zat, maar het was zoals het was. Geert-Jan (23) weet wat het is om zich bij de feiten neer te leggen. Tuurlijk, als hij moet kiezen tussen de dood en de gladiatoren kiest de vierdejaars Sportstudies steevast voor het gevecht. Soms tegen de bierkaai. In de laatste ronde van het laatste NK op de Oostvaardersplassen ontbond hij de duivels in zijn oersterke lijf. Er was er één ontsnapt. Ik dacht: nú, als ik wegkom maak ik een kans, als ik niet wegkom, wint Sjoerd. Nou, mijn licht ging uit en Sjoerd werd kampioen. Ook goed, natuurlijk. Supersprinter Sjoerd Huisman is Geert-Jans ploegmaat. Fijne gozer, als wij ons kapot werken, het peloton bij elkaar houden, dan is het vrijwel altijd prijs. En werken kan Geert-Jan, hij doet niets liever, ploegen en ploeteren. Een man met een verhaal dat zo in de schaatsboekjes kan. In 2004 raakte zijn jas verstrikt in de aandrijfas die een tractor aan een gierwagen koppelde. De as brak, dat was het geluk bij een ongeluk waaraan de boerenzoon uit Urk z n leven dankt. Hij lag wel helemaal in de poeier, twee gebroken ribben, een verbrijzelde bovenarm en nog zo wat. Maar Geert-Jan kwam terug. Zonder milt, dat wel. Nu zorgt een kwetsuur aan zijn heup, vorig jaar opgelopen bij een val tijdens de marathon op de Weissensee, ervoor dat hij maar mondjesmaat kan trainen. Bij het NK ging de spuit erin, dan kan ik zo n wedstrijd best aan. Zo ver is het nou ook weer niet, honderd kilometer. Warme gevoelens op bevroren water. Anniek en Geert-Jan ontmoetten elkaar op het ijs van Dronten. Geert-Jan zat in het team van mijn broer, vandaar. Maar, geven ze toe, ze hadden elkaar ook gewoon op de weg kunnen tegenkomen. Als het marathonseizoen in maart afloopt, nemen ze even rust. In april gaan de skeelers onder. Ook zo n heerlijke sport, zegt Anniek, dat is het mooie van de marathonwereld, het is hard werken, maar het is altijd oergezellig. Iedereen gunt elkaar alles. Kom daar maar eens om bij andere sporten, niks geen haat en nijd. Geert-Jan, die in 2007 de nationale titel marathonskeeleren pakte, is het er helemaal mee eens. En het is nóg gezelliger als je wint. Volgende week staat Anniek op de Weissensee. Ik zeg het weer: wegspringen, alleen aankomen. Doe het! Boudewijn Otten Woensdag 11 februari 2009 Voorlichting masteropleidingen 2 HANZEMAG WOENSDAG 21 JANUARI 2009 [9]

3 INHOUD Pagina 4 Versus Twintig uur in de klas? Het mag nog wel meer Pagina 6 Onderzoek Smart Power: verkoop je energie aan de hoogste bieder Pagina 7 Bij de Les: spelen met je doosje om je managementvaardigheden te vergroten Pagina 8&9 College strafpleiter Willem Anker over de HIV-zaak, de pyromaan van t Zandt, Sylvia Millecam en meer markante zaken Pagina 11 Pagina 12&13 Trends subculturen: Supfruits zijn kleurrijke moderne ecoguerilla s die de wereld mooier maken International Film Festival Rotterdam in Images: kijken met korting 8/9 Pagina 14 Slag op de Campus: opwarmer voor EuroSonic Noorderslag Pagina 15 Leonie op zoek naar bezinning: hel en verdoemenis bij de Vrije Baptisten Pagina 18 IJskoude schaatspuzzel Pagina 21 Pagina 23 Lector Frank de Graaf admires the entrepreneurial spirit of IBS students Wim Kratsborn creates a minor about Europe: The idea of one shared identity is insane [9] JANUARI WOENSDAG HANZEMAG 3

4 VERSUS Twintig uur in de klas! Fontys Hogescholen wil dat de contacttijd van eerstejaars minimaal twintig uur is. Het mag nóg wel meer, vindt docent Facility Management Heinrich Naumann (39). Het ligt er maar aan hoe je contacttijd omschrijft, zegt beleidsmedewerker Onderwijszaken Lammert Tiesinga (56). Tja VOOR Lammert Tiesinga (56) Heinrich Naumann (39) De gangbare definitie van contacttijd is het aantal onderwijsuren waarbij een docent aanwezig is. De Onderwijsinspectie becijferde in 2007 dat die in het hbo gemiddeld dertien uur per week is. In eigen onderzoek op de Hanzehogeschool kwamen wij tot dezelfde uitkomst. Toen we puur keken naar de uren in de lesweken, toen we de tentamenweken dus buiten beschouwing lieten, kwamen wij op een gemiddelde van zestien uur per onderwijsweek. Het College van Bestuur besloot daarop een minimum te stellen van veertien uren per onderwijsweek in de eerste twee studiejaren. Fontys gebruikt een bredere definitie. Zij rekenen de tijd mee die studenten met elkaar op school doorbrengen in projectgroepen, dus zonder dat de docent aanwezig is. Daar is wat voor te zeggen: het zijn momenten waarop er binding is tussen studenten onderling en de opleiding. En dat is heel belangrijk voor het succes van je onderwijs. Ik vind het idee van twintig uur wel sympathiek, tenminste als je de ruime definitie van contacttijd gebruikt. In onze huidige discussie over het nieuwe strategische beleidsplan van de Hanzehogeschool denken we ook die kant op. Het is belangrijk dat de student dage- lijks op school komt. Mijn ideale rooster zou zijn: s morgens naar school, s middags studeren. Maar dat is praktisch moeilijk te realiseren. Kun je de tijd op school dan nuttig besteden? Houd je als student voldoende tijd over voor zelfstudie en het maken van opdrachten? Gaan we opnieuw hoorcolleges invoeren die weinig meerwaarde hebben en slecht worden bezocht? En is het betaalbaar, al die contacturen? De HG stelt nu een minimum van veertien uur pure contacttijd in de eerste twee studiejaren. Dat is een goede bodem, zeker als er daarnaast nog projecturen en dergelijke zijn. Opleidingen kunnen meer contacturen aanbieden als dat nodig is. Ze kunnen hun onderwijs aanpassen aan de behoeften van de studenten. Veertien uur op zich is wel wat mager als je een sterke sociale binding wilt realiseren. Belangrijk is dat opleidingen en studenten in evaluatie regelmatig nagaan of er voldoende contact en ondersteuning is. Dan kun je gericht bijsturen. Opleidingen zijn verschillend en studenten zijn verschillend. Aandacht voor verschillen is ook van belang, dunkt mij. Boudewijn Otten Foto s loexproduxies Een minimum van twintig uur per week lijkt me voor eerstejaars een heel goed idee. Het mag nóg wel een paar uur meer. Ze komen koud van de middelbare school en worden in het diepe gegooid. Zo van: dit is projectonderwijs en je gaat je gang maar. Door het projectonderwijs zijn er minder contacturen. Begrijp me goed, ik vind projectonderwijs een mooie onderwijsvorm die past bij de beroepspraktijk en ik juich het ook toe dat we het geven. Maar soms schieten we door. De overstap van de middelbare school is dan gewoon te groot. Vooral voor ex-havisten en voormalige mbo ers. Eerstejaars met een vwo-diploma zijn een jaar ouder, die pikken het sneller op. Maar als je projectonderwijs met meer contacturen aanbiedt, rollen studenten spelenderwijs ons onderwijssysteem in. Toevallig heb ik zelf deze opleiding ook gedaan. Ik studeerde af in Wij hadden toen veel meer contacturen. Eerstejaars zwerven nu soms wat verloren door het gebouw rond, zie ik. Ik weet zeker dat ze behoefte hebben aan meer hoorcolleges. Ik hoor het vaak, ik begeleid veel studenten, geef werkcolleges en trainingen. Ze kijken bijvoorbeeld in hun agenda om een afspraak met me te maken. Dan zeggen ze: Op donderdag kan ik niet, dan ben ik vrij. Dan zeg ik: Vrij? Je moet toch met vier anderen aan je opdracht werken? Hogerejaars gaan beter met die vrijheid om, die komen op roostervrije dagen gewoon naar school om te werken. Voor tweedejaars mogen er van mij ook nog wel wat meer contacturen komen. Die zeggen soms: We weten nog niet zoveel over dit onderwerp. We kunnen wel googelen, maar hebben liever wat vaker college. Van derde- en vierdejaars verwacht ik natuurlijk wel dat ze flink zelfstandig zijn. En dat ze eerst zelf proberen iets uit te zoeken als ze met vragen zitten. Bij Facility Management hebben we het aardig voor elkaar. We hebben zeventien contacturen per week. Maar ik ben het met de studenten eens dat we ze bij projecten meer zouden moeten voeden met vakkennis door hoorcolleges. Ook al om de aansluiting met het wetenschappelijk onderwijs te verbeteren. Rina Tienstra Kwesties gezocht! Ook een heikele kwestie? Een vurig pleitbezorger van t een of ander? Treed in het strijdperk in de rubriek VERSUS. Mail: 4 HANZEMAG WOENSDAG 21 JANUARI 2009 [9]

5 Studenten schrijven nummer voor Toppers kort nieuws Our Night is de titel van het nummer dat Robert Dorn en Rutger Kanis hebben geschreven voor de Toppers, die in mei meedoen aan het Eurovisie Songfestival in Moskou. De studenten van de Academie voor Popcultuur componeerden samen één van de zes nummers waarop het publiek op 1 februari kan stemmen. In mei hoorde Rutger de oproep van Gordon op de radio om een liedje te schrijven voor het flamboyante trio. Hun song heeft volgens het componistenduo een hoog knal- en feestgehalte, is up-tempo en full power, maar niet plat. Het gaat over het ultieme feel good gevoel. Our Night is nog niet te beluisteren. Kijken en stemmen op 1 februari!!! Foto: Hilde Brandsma, weekblad de Fryslân Alle studenten komen op Studielink In februari worden alle studenten van de Hanzehogeschool die nu nog niet via Studielink zijn ingeschreven, aangesloten op dit digitale loket voor in- en uitschrijving voor het Hoger Onderwijs in Nederland. De inschrijvingsgegevens in het systeem van de Hanzehogeschool worden automatisch overgezet op Studielink. (Studenten hoeven hiervoor dus niets te doen.) Zodra een student is aangesloten stuurt Studielink een bericht naar z n Hanz adres. In deze mail zit een inlogcode en een wachtwoord waarmee de student gebruik kan maken van de mogelijkheden van Studielink, zoals het online doorgeven van persoons- en inschrijvingsgegevens. Voor vragen kunnen studenten terecht bij de studentenadministratie van hun opleiding. Happietaria verdient 160 duizend euro Het goede-doelenrestaurant Happietaria, dat in december traditiegetrouw gerund werd door vijf christelijke studentenverenigingen, heeft een bedrag van ,19 euro binnengehaald. De vijfhonderd vrijwilligers ontvingen drie duizend eters in hun tijdelijke restaurant aan de Hereweg. Omdat ontwikkelingssamenwerkingsorganisatie ICCO en de Wilde Ganzen het bedrag met bijna 2,5 keer vermenigvuldigen, is de uiteindelijke opbrengst ,13 euro. Het geld gaat naar projecten in Afrika (nieuwe huizen voor ex-leprozen en hun gezinnen in Ghana, een kliniek in Sudan en drinkwaterprojecten in Somalië). FM-studenten houden Wii Toernooi en gamebeurs Tien vierdejaars Facility Management organiseren als afstudeeropdracht op 6 februari vanaf twaalf uur een Wii Toernooi met een gamebeurs in bioscoop MustSee in de Euroborg. Game City Groningen daagt basisschoolleerlingen, middelbare scholieren en studenten uit om in teams van vier personen de strijd met elkaar aan te gaan op de Nintendo Wii (Mario Kart, tennis, bowlen en snowboarden). Op de beurs zijn de nieuwste games te zien, kun je games inruilen en de gameopleidingen presenteren zich. De deelnameprijs is vijf euro per team. Opgeven: nl. Game City Groningen zoekt ook nog vrijwilligers voor het evenement. Supporters zijn welkom. Beware wint FM-ondernemersmarkt Beware Solutions heeft de prijs voor het beste product gewonnen op de Ondernemersmarkt voor studenten Facility Management. Vierdejaars Stephanie Schworm, Janet Wouters, Siga Milde en Idse Tjaarda ontwierpen een digitale kiosk en software die gasten in eetgelegenheden (bijvoorbeeld bedrijfskantines) op de persoon toegesneden informatie geeft over de aanwezige voeding. Het bedrijf Fietsspotter (Edwin Gils, Peter Schulting, Udo Hoekstra en Marco Schippers) wil de markt veroveren met een apparaatje dat in een straal van zeventig meter een op een fiets bevestigd licht kan laten knipperen. Dit idee, handig om in drukke omgevingen geparkeerde fietsen te vinden, was volgens de deelnemende studenten het best. Lectoraat zoekt artrosepatiënten Het lectoraat Transparante Zorgverlening van de Hanzehogeschool zoekt volwassenen met beginnende artrose voor een onderzoek. Artrose is een veelvoorkomende aandoening die leidt tot functiebelemmering. Het lectoraat start met het Universitair Medisch Centrum Groningen een onderzoek naar het begin en het verloop van de gewrichtsziekte. Het onderzoeksteam zoekt dertig mensen uit Noord-Nederland met beginnende klachten aan knieën of heupen die ze kunnen testen om hun fysieke capaciteiten te onderzoeken. Aanmelden: Judith van der Boom, pl.hanze.nl of Rineke Smilde promoveert cum laude Rineke Smilde, lector Lifelong Learning in Music van de Hanzehogeschool en het Koninklijk Conservatorium, is summa cum laude gepromoveerd aan de Georg-August Universität in Göttingen, Duitsland. Ze kreeg de hoogst mogelijke waardering op grond van de brug die ze sloeg tussen de sociologie, educatiewetenschappen en muziekpedagogiek. Door haar werk legt zij volgens de promotiecommissie de basis voor het lifelong learningconcept in het Europese muziekvakonderwijs. Voor haar onderzoek maakte Smilde biografische portretten van musici. Haar proefschrift wordt uitgegeven bij de academische uitgeverij Eburon. Auditie voor We Jamming Contest Op 5 februari organiseren zanger Edson Varela (26) en drummer Taco Schiphorst (23) een auditie voor de We Jamming Contest, waarin nieuw samengestelde bands tegen elkaar gaan strijden door een spetterende jamsessie weg te geven. De derdejaars studenten van de Academie voor Popcultuur vinden dat er wel wat meer aandacht voor de muziek in het Noorden mag komen. Ze roepen muzikanten en zangers tussen de 18 en 25 jaar op voor een auditie. Maak kans op een digitaal platencontract bij Prowess Records en begeleiding van Varela Entertainment. Aanmelden kan tot 28 januari via (info: we-jamming.hyves.nl). Roeiers slaan weer toe bij ACLO-gala De roeiers van AEGIR en GYAS zagen hun samenwerking beloond met de ACLOprijs voor de organisatie die zich op een bijzondere wijze verdienstelijk heeft gemaakt voor de studentensport in het jaar De roeiers ontvingen de prijs tijdens het ACLO-Sportgala op 8 januari. GYAS-roeier Joris Pijs werd verkozen tot Talent van het Jaar. Studentsporter van het Jaar werd Stefanie Bouma (zilver op het NK duathlon, tiende op het EK en twaalfde op het WK). De volleybalsters van Veracles danken hun uitverkiezing tot Studentensportploeg van het Jaar aan de promotie naar de B-League. De entree van één euro die de 827 bezoekers betaalden, schenkt de ACLO aan ontwikkelingswerkorganisatie Right to Play. [9] JANUARI WOENSDAG HANZEMAG 5

6 Slimme studenten FRICK onderzoeken Smart Power Huishoudens zullen in de toekomst niet alleen energie consumeren, maar ook produceren. Dat heeft grote gevolgen. Studenten van de minor Energie & ICT doen daar sinds september onderzoek naar. Energieleveranciers zijn momenteel totaal aanbodgericht. Dat gaat veranderen als gas en olie schaars en duurder worden. Dan zullen mensen steeds vaker in en rondom hun eigen huis windmolens en zonnepanelen plaatsen of micro-warmtekrachtkoppelingen installeren die naast warmte ook stroom produceren. De consument van energie wordt dan ook producent. De Gasunie onderzoekt wat dat voor consequenties Foto: Luuk Steemers heeft. Docent Henk Vellema van het Instituut voor Informatie- & Communicatietechnologie (ICT) is coördinator van de minor Energie & ICT. Van september tot eind januari zijn twee van z n studenten betrokken bij het onderzoek Smart Power van de Gasunie. Ze helpen bij de vervaardiging van een real life demonstratieomgeving van huishoudens met decentrale opwekkers van duurzame energie. In die omgeving testen de onderzoekers hoe je duurzame energiebronnen op een slimme manier kunt inzetten. De minor is ideaal om meer te weten te komen over het inpassen van duurzame energiebronnen in bestaande huizen, vindt vierdejaars Technische Bedrijfskunde Ravish Parsoe. Onze begeleiders van de Gasunie hebben enorm veel ervaring op dit gebied. Er komt het nodige bij kijken, zegt Ravish jaargenoot Lennart Gooijert. Het gaat erom om vraag en aanbod van energie goed op elkaar af te stemmen. Als een huishouden een energie-overschot heeft, kan het die stroom leveren aan het energienet. Dat kan heel precies, alle apparaten worden voorzien van een smart agent, die prijs en vraag en aanbod bijhoudt. Ieder huishouden verkoopt vervolgens z n energieoverschot automatisch aan degene die de hoogste prijs biedt. De smart agent berekent wat de beste oplossing is. De komende jaren komen elektrische auto s op de markt. Hun accu s kun je opladen op tijden dat de vraag naar energie laag is. Op zulke momenten is de prijs natuurlijk ook laag. Dat maakt het hele verhaal nog eens extra interessant. Voor hun onderzoek hebben Ravish en Lennart de beschikking over maar liefst 356 vierkante meter aan zonnepanelen op het dak van het gebouw de Gasunie aan de Energieweg. Ravish: Onze eerste opdracht was het berekenen van de ideale grootte van de zonnepanelen per huishouden. Factoren zoals prijs, capaciteit en rendement spelen in die berekening een belangrijke rol. We kwamen uit op twaalf vierkante meter. De aanschafprijs daarvan ligt momenteel op zo n acht duizend euro. Bij de huidige energieprijs verdien je dat terug in een jaar of vijftien, twintig. Als de prijzen stijgen, wordt het verhaal natuurlijk gunstiger. Lennart: We hebben ook interfaces ontworpen voor verschillende doelgroepen. Daarmee kun je zien hoe het systeem presteert. Voor de gebruikers ziet zoiets er natuurlijk heel anders uit dan voor de operator die instellingen moet kunnen wijzigen. Eind januari ronden Lennart en Ravish hun onderzoek af. Volgend jaar is er plaats voor acht minorstudenten bij de Gasunie. Die vinden we wel, vermoedt docent Vellema. Ik krijg nu al uit het hele land vragen over de minor. Luuk Steemers Zwaar weer, HOERA! Het kon niet uitblijven. De top van de Hanzehogeschool verwacht dat de financiële crisis onze contreien dit jaar zal teisteren. Gure woorden klinken er al rondom de Toren: zwaar weer en tegenwind, hens aan dek en broekriem, bezuinigen en zeilen bijzetten. Ach, die crisis. Volgens de deskundigen is het heel erg, maar de krantenkoppen wijzen in een andere richting. De huizenprijs keldert. Is dat erg? (Als daar bierprijs had gestaan dan waren we in rotten van tien juichend naar de Grote Markt gelopen.) De verkoop van luxegoederen daalt. Nou en? We wachten íets langer voordat we dat nagelnieuwe mediacenter kopen. Burger vertrouwt banken niet meer. Niet meer? Ik heb een instantie die meer rente vraagt dan dat ze geeft nooit vertrouwd. De Nederlander leent minder. Verstandig! We gaan pas naar de winkel als het spaarvarken vol is. Niks erg allemaal. Weet u wat erg is? Dat gesomber, dat is erg. Die zorgelijke smoeltjes over omvallende banken en dalende inflatie. (Echt waar: jarenlang moesten we vrezen voor het inflatiespook en nu staan de financiële experts te treuren als het in nevelen verdwijnt.) Het heeft er schijn van dat de HG-top meegaat in die droefgeestigheid. Niet doen! Nergens voor nodig. Het is tijd voor John Maynard Keynes, het is tijd voor anticyclische actie (u ziet het: ik heb best wel eens opgelet tijdens de economieles). Juist nu moet de overheid meer geld uitgeven dan ze heeft. Juist nu moeten de hogescholen in gestrekte draf naar het Binnenhof, fier en onverveerd. Dit is dé tijd om eisen te stellen: meer geld voor het onderwijs. Kan minister Bos nee zeggen? Natuurlijk niet. Bos heeft scheutig miljarden in de financiële wereld gestoken. Hij heeft er een leuke titel aan overgehouden (Politicus van het Jaar), maar of de bank-rovers hem die centjes teruggeven, is nog maar de vraag. Nee, dan het onderwijs. Al het geld dat Bos en Balkenende in onderwijs steken, krijgen ze dubbel en dwars terug in de vorm van een hoger opgeleide beroepsbevolking. En, we weten het allemaal, hoe hoger een bevolking is opgeleid, hoe lager de criminaliteit, hoe hoger het bruto nationaal product en ga zo nog maar eventjes door. Er is geen speld tussen te krijgen: nú investeren in onderwijs is veilig investeren. Veiliger dan de Nederlandse Bank. Hajo Frick 6 HANZEMAG WOENSDAG 21 JANUARI 2009 [9]

7 Ik zie verwarring, meneer Albèr bij de les FM-studenten vergroten hun zelfinzicht en hun managementvaardigheden met de box game van Nelly Nuis. Redacteur Luuk Steemers, goed Bij de Les, heeft het te doen met meneer Albèr. Foto: Pepijn van den Broeke Klas 1S van Facility Management druppelt om negen uur lokaal F119 binnen voor de boxgame. De afgelopen bijeenkomsten hebben we de Belbintest gedaan om te zien wat voor managementstijl je ligt, resumeert docente Nella Nuis, de Kolbtest toonde aan wat voor leerstijl je hebt. Op basis daarvan kozen jullie een functie in Party Box BV. Vandaag werken we ons een driedubbele slag in de rondte. Jullie gaan nu in praktijk brengen wat je in de theorie hebt geleerd. Let the boxgame begin. Nuis drukt de knop in van het tijdklokje dat op 1 uur staat. 1 over Meneer Albèr, roept Nuis, die de rol van opdrachtgever speelt. Ik hoop dat de samenwerking met uw bedrijf soepel verloopt. Meneer Albèr is Hendrik-Jan in zijn rol als algemeen directeur. Nuis heeft een groot evenement op stapel staan. Kunt u de catering verzorgen? Graag om 5 over 1 leveren. Ze geeft Albèr een geel opdrachtformulier en hangt een kopie daarvan op. Albèr geeft de opdracht aan zijn unit manager catering Willemijn. Die bezorgt het bij cateringvoorman en de productiewerkers. Ze kijken op papieren met specificaties en beginnen te tekenen, te knippen en te vouwen. De diensten van Party Box BV worden namelijk gesymboliseerd door doosjes van verschillende grootte. Als een doosje klaar is, moet het door de kwaliteitscontrole die het voorziet van een sticker. 3 over Ik heb een spoedje, meneer Albèr, roept Nuis. De locatie moet ook worden schoongemaakt. Graag over drie minuten. Dat moet lukken, toch? 5 over Nuis meldt een overstroming op de wc. Graag over twee minuten in orde, meneer Albèr. De directeur kijkt wat zorgelijk naar zijn productiemedewerkers die wanhopig op zoek zijn naar groene nietjes voor de eerste opdracht. 6 over Meneer Albèr, loopt het een beetje? Ik zie verwarring, weet u zeker dat het lukt? Mooi dan heb ik nog een extra opdracht. Er komt zo nog een bus Duitsers die braadworst willen. Over twee minuten, dat moet toch lukken, meneer Albèr? Hoe staat het met het monitoring systeem? Kwart over De ene na de andere opdracht stroomt binnen. Albèr rent heen en weer tussen opdrachtgever en medewerkers die niet al te vrolijk kijken. Intussen is er nog niet één opdracht af. Meneer Albèr. Dit kan toch niet?, roept Nuis, De kroketten worden koud! Twintig over Eindelijk is er een doosje af. Ik zie potloodlijntjes, klaagt Nuis, en waar is het kwaliteitsstempel? Deze flapjes wijzen de verkeerde kant op. Dit accepteer ik niet. Trouwens, er is nog een extra order. Over drie minuten graag. En denkt u nog aan het monitoring systeem? Ik begin nu toch écht te twijfelen, meneer Albèr. 5 voor half Slechts drie opdrachten zijn klaar. De productiemedewerkers evalueren: ze spreken af de taken beter te verdelen. Het liep niet lekker, vindt meneer Albèr. Ik moet me minder met de productie bemoeien. Daar ben ik niet voor. Willemijn knikt. Het contact met de directeur liep totaal niet. Nuis geeft de studenten acht minuten om te laten zien dat het beter kan. Met de nieuwe taakverdeling gaat het inderdaad een stuk soepeler. De doosjes stromen snel binnen. Hoewel? Party Box BV haalt nog steeds geen enkele deadline. Nuis blijft onverdroten hameren op het monitoring systeem. 10 over half Nuis prijst de studenten voor de gestegen productie. Maar er is nog veel mis. Vermoeide koppies knikken. Productiemedewerker Selle vond de tijdsdruk hoog doordat veel werd afgekeurd. Die afgekeurde dozen kwamen vervolgens onderop de lijst. Daardoor werden ze veel te laat afgewerkt. Willemijn mist structuur in het proces. Ze is veel tijd kwijt met de contacten met de productiemedewerkers. Is dat de taak van een unit manager?, vraagt Nuis. Wat doet de voorman eigenlijk? In de volgende twee rondes verdelen we de rollen anders. Jullie hebben een half uur om na te denken over de rol die je wilt vervullen. Tot zo! Luuk Steemers [9] JANUARI WOENSDAG HANZEMAG 7

8 Gastcollege Willem Anker, advocaat in strafzaken Broeder en ik hebben een hekel aan brave mensen Willem Anker, helft van de roemruchte Friese strafpleiter-tweeling, hield op 7 januari een gastcollege voor studenten HBO-Recht. In een goed gevulde Appel pleitte Anker voor eigen parochie. Bedachtzaam legt Willem Anker zijn horloge op het katheder. Dames en heren, ik heb een uur de tijd gekregen om u iets te vertellen over het mooiste beroep van Nederland: advocaat in strafzaken. Dat ben ik al 27 jaar samen met mijn broeder. Ik zou nooit iets anders willen. Eens advocaat altijd advocaat. We hebben een prachtig kantoor in hartje Leeuwarden. Met 21 medewerkers waarvan negen juristen. En wat frappant is, alleen maar strafrecht. Zoveel kantoren zijn er niet die alleen maar strafrecht behandelen. Broeder en ik studeerden van 1972 tot 1977 rechten hier aan de RUG. Strafrecht boeide ons van meet af aan. Altijd spannend, altijd emotie, altijd onverwachte dingen. Je staat een verdachte bij die moet optreden tegen een machtsblok. Het is vechten, knokken, strijden, schieten. Je moet strijdlustig zijn. Broeder en ik hebben altijd veel naast de studie gedaan. We hadden in onze studietijd al- leen maar hoorcolleges. Maar wat deden wij? We bezochten gevangenissen, huizen van bewaring, de Van Mesdagkliniek, we gingen met gedetineerden spreken. Iedere vrijdag gingen we naar de rechtbank. Moet je een keer doen. Niet één keer, dat moet je vaker doen. Het is openbaar, je kunt zo naar binnen lopen. Dan zie je hoe de officier werkt, de rechter, de advocaat, de griffier. Pas in 1999 kregen we ons eigen kantoor. Daarvoor was broeder leraar recht & maatschappijleer en werkte ik bij het Ministerie van Justitie in Den Haag. Vorige week kwam er een minister van het huidige kabinet op bezoek. Hij vond het maar niets dat er geen enkele parkeergelegenheid in de buurt van ons kantoor is. Waarop broeder antwoordde: Dan begrijpt u ons werk niet: 98 procent van onze cliënten zit vast en de andere twee procent heeft een rijontzegging. Punt één: volstrekt eenzijdige taak Anker & Anker werkt aan de hand van vijf uitgangspunten. Punt één: we hebben een volstrekt eenzijdige taak. Wie er ook komt, wie er ook belt, verdachten van verkrachtingen, mensenhandel, moord, viervoudige moord, iedereen staan wij bij. En iedereen krijgt het volle pond. Dat moet je wel kunnen. We kijken niet naar de belangen van slachtoffers of de maatschappij. Wij wikken en wegen niet. Dat doet de rechter. Onze tegenstander is de officier van justitie, het Openbaar Ministerie. Dat is de advocaat van de samenleving, van de slachtoffers, van de nabestaanden. Als wij er niet zijn, schiet de hand van justitie uit. Het is 2009, er heerst een hard strafklimaat. Als je te veel mededogen hebt met het slachtoffer of de nabestaanden, kun je dit beroep niet doen. Strafrecht is geen ver-van-mijn-bed-show. Wij staan niet alleen de onderwereld bij. Het is de weerslag van de 8 HANZEMAG WOENSDAG 21 JANUARI 2009 [9]

9 samenleving. Misschien herinneren jullie je deze zaak nog. Ook strafrecht. Zestien dames van een Kruidvatfiliaal gingen varen op een vlot op de rivier de Berkel bij Rekken, Eibergen. Dat vlot sloeg om en twee dames verdronken. De twee eigenaren van het bedrijf werden door justitie als verdachten aangemerkt. Dood door schuld. Het kan iedereen gebeuren. Broeder en ik krijgen nogal wat naar ons hoofd. Strafadvocaat is geen populair beroep. Broeder zegt wel eens: Van acht tot zes verdedigen we cliënten. Daarna onszelf. Elke keer moet je uitleggen waarom. Een paar maanden Broeder zegt wel eens: Van acht tot zes verdedigen we cliënten. Daarna onszelf geleden had je hier in Groningen de HIV-zaak. Opzienbarend. Internationale belangstelling van de media. Drie mensen die HIV-besmet waren, spoten elkaar in met besmet bloed. Bizar. Justitie zei dat ze dat ook bij veertien anderen hadden gedaan die ze eerst drogeerden met GHB en verkrachtten. Eén van die drie belde ons kantoor. Er is niet zo gek veel overgebleven van wat justitie zei. De eisen waren vijftien jaar, vijftien jaar, acht jaar. De uitspraak was negen, vier en anderhalf jaar. Dat hele drogeren en verkrachten, zijn veertien vrijspraken geworden. Het injecteren met besmet bloed, dat zijn ook veertien vrijspraken geworden. Natuurlijk is het allemaal uitermate verwijtbaar gedrag. Iedereen mag het een gruwelijke zaak vinden, wij moeten er staan voor die ene man. Punt twee: wij staan iedereen bij Punt twee, wij maken het ons niet makkellijk, broeder en ik. Wij zijn er voor iedereen, ongeacht wie, ongeacht waarvan ze verdacht worden en ongeacht of het de vijfde of de tiende keer is. In de grondwet staat: eenieder heeft recht op rechtsbijstand. Broeder zegt dan wel eens een tikkeltje flauw: Dat recht is in de grondwet verankerd. Wij zijn er voor iedereen. Van diefstal van een konijn, tot heling van een fiets tot viervoudige moord. Wij staan nooit achter de daad, maar wel pal achter de verdachte. Of de verdachte dader wordt, dat bepaalt de rechter. Weet u waar ik mij vreselijk aan heb gestoord, aan de zaak van de zogenaamde pyromaan uit t Zandt. Tweeëntwintig branden in een heel klein plaatsje. Johnny B, negentien jaar, werd aangehouden. Alle kranten, ook de Volkskrant, AD, NRC, noemden hem: de pyromaan van t Zandt. Ik heb zes maanden geroepen: dan moet hij toch eerst veroordeeld zijn. We hebben m, zei de politie in Groningen. Alsof ze Saddam Hoessein in een kelder hadden opgedoken. Voor hoeveel branden is Johnny B uiteindelijk veroordeeld? Wie weet het? Slechts voor één brand. Markant, hè. Hij is voor één brand veroordeeld en voor twee pogingen. De rechter heeft gezegd: bij drie branden ben jij betrokken. De Officier van Justitie vroeg vijf jaar gevangenisstraf. Meneer B is allang thuis. Punt drie: wij hebben altijd de regie Het belangrijkste punt binnen de kantoorcultuur. Wij hebben altijd de regie. We hebben moeilijke cliënten. Soms zetten ze een zak geld neer. In het eerste gesprek zeg ik tegen iedere cliënt: ik ben de regisseur en u bent de hoofdrolspeler in een C-film. Als er verschil van mening is, vliegt de cliënt eruit. Broeder en ik bepalen exact de kleur, de toon, de sfeer in onze praktijk. De praktijk moet zuiver blijven, de cliënt moet niet te dichtbij komen. Moszkowicz is in de problemen gekomen door Holleeder. Die zat te dicht op hem. Hij zat op z n bureaustoel. Je moet professionele distantie houden. Je gaat niet bij een cliënt op verjaardag. Je kunt niet met een cliënt op vakantie. Je kunt voor de zitting een bak koffie drinken of als de zaak goed is afgelopen drie borrels wegtikken. Bram Moszkowicz had nóg een probleem want hij stond Holleeder bij én Endstra. Dat kan niet. Dat is lopen met twee benen in één kous. Punt vier: cliënt kiest ons Punt vier: de cliënt kiest ons en niet andersom. Wij wachten bij de telefoon. De klassieke school. Soms bellen ze, soms niet. Soms dezelfde dag, soms na drie maanden. De Nieuwjaarsbrand op één-één-nul-één. Volendam, Jan Veerman, het Hemeltje. Veertien doden en driehonderd gewonden. Jan Veerman werd vervolgd, kreeg alles op zijn schouders. Samen met zijn dochter die alleen zeven kersttakken had opgehangen. Ook dochter Laura werd vervolgd, voor veertien keer dood door schuld, driehonderd keer zwaar lichamelijk letsel door schuld. Jan Veerman belde twee jaar later, 2 januari Wel wat laat. Toen hadden we nog een half jaar. We hebben die zaak gedaan met vijf advocaten van het kantoor en twee van buiten. Drieëndertigduizend bladzijden proces verbaal. Allen het lezen kostte al een half jaar Wat een zaak! Vorige maand belde er een arts uit het zuiden van het land. Anker, ik zit in de problemen. Die zaak kennen jullie ook: Sylvia Millecam. Ze is alweer zeven jaar dood. Ze had kanker en wilde niet naar de reguliere artsen. De zaak tegen Jomanda en twee artsen begint in februari. 65 getuigen. Volgens ons een verloren zaak van justitie. Punt vijf: wij vragen nooit, heeft u geld? Punt vijf: wij vragen nooit aan een cliënt, heeft u geld? De meesten hebben het niet. Dus dan maar pro deo. We krijgen een soort fooi van de staat. Achthonderd tot vijftienhonderd euro per zaak. Veerman is een vermogend man. Die kan ons wel betalen. Die vragen we 225 euro per uur. Dat is nog aan de matige kant. De kachel moet branden. Sommige kantoren doen alleen drugszaken, die leveren lekker veel op. Wij hebben veelplegers als vaste klanten. Dossier 32. Als we een tijdje niets van Fokke hebben gehoord maken we ons zorgen. Zou Fokke op het rechte pad zijn? Wij hebben een hekel aan brave mensen. De mooiste zaken zijn principiële zaken. Broeder en ik vinden het prachtig om te pluizen en te puzzelen. Gaten zoeken in de wet. We hebben acht keer meegemaakt dat door een zaak een wet werd gewijzigd. Dat zijn de hoogtepunten voor een advocaat. Het allermooiste was de flitspalenzaak. We hebben onderzoek laten doen door het Nederlands Meet Instituut. Ze ontdekte een foutmarge van drie procent. Dat had enorme consequenties. Honderdduizenden bekeuringen moesten opnieuw worden berekend. Duizenden kregen geen rijontzegging. Honderden kregen hun in beslag genomen auto terug. Mercedes, Porsche, Ferrari, de snelle jongens. Honderden ambtenaren moesten overwerken. Eén zaak, gigantische consequenties. Prachtig! Loes Vader Foto s: Luuk Steemers [9] JANUARI WOENSDAG HANZEMAG 9

10 CULTUUR Boek CD Film Anton Dontsjev - Tijden van Verandering Britney Spears - Circus Australia Boek Philip Roth - Verontwaardiging Toen ging ik naar het noorden toe en liep door het gehele lijdende Bulgaarse land. En ik zag sikkels, dorsvlegels, schoffels, emmers, zeisen en zwarte mensen die ermee werkten. En wie ik ook aanriep. Hij keek naar mij en ik vluchtte voor zijn ogen. Zomaar een paar zinnen (p. 194) die Anton Dontsjev optekent in zijn roman Tijden van Verandering die de geschiedenis vertelt van de bewoners van het Elindenjadal tijdens de zomer van Verandering, het woord heeft niets van de betovering die het dankzij Barack Obama in deze dagen heeft gekregen. Verandering in 1668 is de gruwel van gedwongen islamisering die de Turken de Bulgaarse christenen laat ondergaan. Hoofden op stokken, gespietste lichamen, verkrachting, marteling en nog veel meer. Al deze ontzettingen beschrijft Dontsjev op een even bloemrijke als alledaagse wijze: de Bulgaren ondergaan het leed als ware het een natuurverschijnsel. Het is het contrast tussen het brute geweld en de paradijselijke omgeving van het Rodopengebergte dat deze in 1964 geschreven roman (in 2008 schitterend vertaald door Julia Quak-Stoilova) tot een huiveringwekkend meesterwerk maakt. Een jaar geleden leek het afgelopen, finito, uit met Britney Spears. Ze zag eruit als een geflipte gabber, had de zeggenschap over haar kinderen moeten afstaan aan haar achterlijke ex en ze werd weggehoond na een desastreus optreden bij de MTV Music Awards. Maar wat Michael Jackson en Amy Winehouse (tot nu toe) niet lukte, speelde Britney wel klaar. Ze stopte met feesten, drank en drugs, bracht een flink aantal bezoekjes aan de psychiater en kon weer aan de slag. Op zich al een flinke prestatie, maar het is nog knapper dat ze, in de razendsnel veranderende popwereld, toch weer een knaller van een album weet af te leveren. Natuurlijk is Circus geen klassieker of wereldplaat, maar hij verslaat wel met gemak de meeste andere poppy platen van het afgelopen jaar. Hoogtepunten zijn het ranzige If U Seek Amy (zeg het tien keer heel snel en je weet waar het nummer echt over gaat) en Unusual You (geproduceerd door Bloodshy & Avant, ook al verantwoordelijk voor Toxic). Fans kunnen hun hart ophalen. Britney blijft nog wel een tijdje de Princess of Pop. Australia is de meeste gehypte film sinds Titanic (1997). Het is geen slechte film, maar zeker ook geen topper. Dat de film het goed doet in de bioscoop is geen wonder. Daarvoor staan de schitterende beelden van het ruige Australische landschap, de melodramatische maar meeslepende muziek en de romantische verhaallijnen garant. En natuurlijk spreken de acteurs aan: de woest-aantrekkelijke Hugh Jackman, de drover, Brandon Walters die het ontroerende abo-jongetje Nullah speelt en natuurlijk Lady Sarah Ashley, Nicole Kidman, every man s wet dream. Qua spektakel levert Australia kippenvelmomenten. De op hol geslagen kudde runderen die afstormt op het aboriginaljongetje aan de rand van de canyon is subliem gedaan. Aan de andere kant lijkt het Japanse bombardement op Darwin wel erg veel op de beelden in de film Pearl Harbor. Het lijkt alsof je naar een vervolg kijkt. De afloop van het verhaal is wel erg voorspelbaar. Bovendien zijn de karakers wel erg zwart-wit getekend. Halverwege de film, denk je al dat het einde is bereikt, maar dan moet je nog anderhalf uur doorbijten. En dat is gelijk de grootste makke van de film. Hij duurt echt véél te lang. Beslist gaan zien, maar neem plenty eten en drinken mee. De schok voor liefhebbers van de Amerikaanse schrijver Philip Roth was in 2007 de ietwat tegenvallende roman Exit Ghost waarin Roth afscheid nam van zijn alter ego Nathan Zuckerman die figureerde in de romans waarmee hij in de jaren zestig en zeventig zijn naam vestigde. Verontwaardiging, Roths nieuwste boek, vaagt die schok in één klap weg. Een magistraal verhaal over een typisch Rothpersonage. De joodse adolescent Marcus Messner vlucht uit Newark voor zijn overbezorgde vader. Hij gaat studeren aan een universiteit in het suffe Winesburg, Ohio. Daar heerst de benepen conservatief christelijke sfeer van begin jaren vijftig. (Een tijd bovendien waarin Amerika in oorlog is met Korea). In meer dan dertig pagina s maakt de welsprekende Marcus z n decaan duidelijk waarom hij géén christen is. Dat is, we hebben het immers over Roth, een eufemisme: Marcus veegt de vloer met de decaan aan. Maar de wraak volgt, het lot slaat toe. Eenvoudig zou Marcus de ellende hebben kunnen voorkomen, maar daarvoor is hij een te grote stijfkop. Hij sneuvelt, maar dat wisten we al vanaf de eerste bladzij. Verontwaardiging is Philip Roth op z n best. Een ontluisterende analyse van de mens en zijn omgeving. Verbluffend, hilarisch, scherpzinnig en toch makkelijk leesbaar. Een ideaal startboek voor niet-kenners van Roths oeuvre. Tijden van Verandering Anton Dontsjev 445 pagina s, 29,95 Philip Roth, Verontwaardiging De Bezige Bij, 18,90 Platformtheater.nl Advertentie 2bibliotheek ga eens uit ons dak the art of having fun STEENTILSTRAAT GM GRONINGEN TEL HANZEMAG WOENSDAG 21 JANUARI 2009 [9]

11 Eerstejaars Popacademie onderzoeken trends subculturen Kakkers, alto s, schuurfeesters, hangjongeren en nerds Eerstejaars van de Academie voor Popcultuur deden onderzoek naar de trends van subculturen: kakkers, alto s, schuurfeesters, hangjongeren en nerds. Op zaterdag 24 januari presenteren de groepen zich tijdens het popculturele evenement NEXT trend in Poppodium Romein. Marjan, Peter en Patrick lichten vast een tip van de sluier. Foto: loexproduxies Kakkers * Façade * Marjan Venema (22) De opdracht luidde ongeveer zo: schets aan de hand van het verleden en het heden een beeld van de toekomst van je subcultuur. Het heden moest je verbeelden in een altaar. Die hebben we op 16 december gepresenteerd. Wij zijn begonnen met vier uur brainstormen in de muziekbunker. Mind-mappen met post-its, buiten het hokje denken. Vooral niet voor de hand liggende kreten opschrijven zodat je tot iets nieuws komt. Volgens mijn groep dragen kakkers een masker. Ze doen zich beter voor dan ze zijn. Ons project heet daarom Façade. De toekomst van kakkers ziet onze projectgroep tweeledig. Het ene beeld is een soort über-neo-liberalistisch wereldrijk, waarin alles is geprivatiseerd en alleen toegankelijk voor rijken. In de andere visie willen kakkers zo min mogelijk verantwoordelijkheden en gaan bij Mc- Donalds werken. Het is aan de kijker om een toekomstbeeld te kiezen. Ons altaar bestaat uit een soort rode kijkdoos in de vorm van een Monopoly-hotel. Je moet je hoofd erin steken. Er zit een koptelefoon en een spiegel in, zodat je zelf kunt zien hoe je reageert op de tekst die je hoort. In Romein presenteren we ons op een podium. Eén kakker achter een bureau en één op een ladder. Op de achtergrond zie je een video met een gezin waarvan de vader steeds vager wordt. Kunnen we gelukkig zijn met weinig of gaan we maar door en houden uiteindelijk niets over? De keus is aan de kijker. Hangjongeren * The Bench Monologues * Patrick Schaafstal (23) Jongeren ontlopen het ouderlijk gezag en hangen rond op straat. Vaak omdat ze nog te jong zijn voor de kroeg of de coffeeshop. Op zich niets mis mee. Uit ons onderzoek blijkt dat de omgeving van hangjongeren verandert. Niet alleen door de jongeren zelf maar ook hoe de maatschappij reageert. Graffiti op banken, kleine vernielingen, mensen voelen zich bedreigd. De overheid reageert door mosquito s te plaatsen of scherpe punten op objecten. Resultaat: een foeilelijke omgeving. Tijdens onze presentatie laten we een bank een monoloog houden. Met een Duits accent vertelt de bank hoe ze steeds eenzamer en treuriger wordt. De moraal is dat we meer respect moeten tonen aan de omgeving om ons heen, waarin we dagelijks leven. Met de hangjongeren zelf loopt het wel los. Die groeien er vanzelf overheen als ze oud genoeg zijn voor de kroeg en de coffeeshop of als ze verkering krijgen. Alto s * Supfruit * Peter Fiolet (26) Alto s zijn eigenlijk een hele brede en interessante groep. Eigenlijk de allereerste subcultuur. Begonnen bij de provo s in de jaren zestig. Als antwoord op de strakke, brave en verzuilde jaren vijftig bevochten de provo s de jeugdcultuur. Meer vrijheden en vrije seks. Er zijn verschillende alto-stromingen geweest. Na de provo s kwamen de hippies, de punks, de crungies en nu heb je de emo s. Bij de provo s en de punks zie je een guerrillagevoel, protest, actie voeren. De hippies en de emo s zijn passiever en nauwelijks geëngageerd. Mijn groep voorspelt een nieuwe alto-subcultuur, de Supfruits. Een ecologische- en milieubewuste actieve en inventieve groep. Mede door Second Life ontstaat er een groepsidentiteit of collectief bewustzijn dat het ego, de persoonlijke identiteit ondermijnt. Waar de emo s overgevoelig zijn, op zoek naar zichzelf, roepen om aandacht door zichzelf te snijden, opvallen met lege statements, humorloos zijn en zichzelf veel te serieus nemen, zijn de Supfruits kleurrijke moderne eco-guerrilla s die bomen planten, de wereld mooier maken en de omgeving leefbaarder. Een hele energieke subcultuur met een positieve boodschap. Dat gaan we ook tijdens onze presentatie vormgeven met action painting en kleurrijke straatperformances. Loes Vader NEXT trend Op het popculturele evenement NEXT trend presenteren vijftien groepen hun visie op vijf subculturen. Op zaterdag 24 januari tussen en uur geeft iedere groep een show van maximaal twintig minuten waarin verschillende disciplines samen komen. Film, muziek, theater, installaties, video Alles kan. Popodium Romein, Bagijnestraat 59, Leeuwarden. [9] JANUARI WOENSDAG HANZEMAG 11

12 Ideetje: cultfilms kijken voor twee euro Lisa lokt studenten naar art-bios Images Communicatiestudente Lisa weet hoe filmtheater Images meer studenten over de vloer kan krijgen: speculeren op een dunne beurs. Op de twintigste van de maand is iedereen blut. Foto: Luuk Steemers Lisa Klompe: Mijn stufi is op dus ik ga naar de film-film. Hoe krijgen we meer studenten naar Filmtheater Images? Dat was de onderzoeksopdracht die vierdejaars Communicatie Lisa Klompe (22) in september kreeg van Images-directeur Peter Bon. Ik was meer thuis in de podiumkunsten, maar het publiek van de arthouse-bioscoop komt aardig overeen met dat van het theater. Veel studenten vinden de bioscoop te duur. Ze huren liever een film met vrienden of downloaden er eentje. Maar arthousefilms zijn op internet lastig te vinden en de ondertiteling ontbreekt meestal. Niet zo handig als je thuis een Chinese film wilt kijken. De doorsnee arthousekijker in Images is dertig- of veertig-plus. Lisa: Studenten komen er maar mondjesmaat. Ja, aan het eind van de studie komen ze iets vaker. Ze zijn dan wat ouder en hebben meer te besteden. Voor mijn afstuderen deed ik literatuur- en kwalitatief onderzoek onder 33 mensen tussen de 18 en de 26 jaar. Studenten vinden het riskant om 6,50 te betalen voor een arthousefilm. Bij een commerciële Hollywoodfilm weet je precies wat er komt. Je hoort en ziet al weken van tevoren dat Batman langskomt en wat er gaat gebeuren op het witte doek. Door de vele reclame, trailers en voorspelbare verhaallijnen zijn er weinig verrassingen. Voor artistieke films wordt veel minder reclame gemaakt. Dan weet je dus niet wat je gaat zien. Arthouse-films zijn vaak in een andere stijl geschoten. Soms zijn ze complex of raar, je moet er meer bij nadenken. Die paar uur van mijn leven krijg ik Arthouse-films die studenten wél aanspreken, staan meteen in hun toptien niet terug, denken studenten als ze naar een film zijn geweest waar ze niets van begrepen of waarvan ze achteraf baalden. Zelf ga ik ook nooit naar sneak previews. Ik kijk best graag commerciële films, maar ik wil het risico niet lopen dat ik in een horrorfilm terecht kom. En domme films kan ik niet uitstaan. Scary Movie of American Pie zijn niet aan mij besteed. Maar als arthouse-films de studenten wél aanspreken, staan ze ook meteen op hun lijstje met beste films. Bijvoorbeeld Amélie of Into the Wild. Je hebt ook bijzondere commerciële films zoals There Will Be Blood of No Country For Old Men. Die draaien in de grote bioscopen én in Images. Als dat zo is gaan studenten liever naar Images, een leuke bioscoop waar je nog even kunt napraten in het café. Lisa s onderzoeksrapport was op een oortje na gevild toen HanzeConnectadviseur Gert Jan Schnieders haar vroeg om deelnemers te zoeken voor een brainstormsessie over de marketing van Images. Die bijeenkomst was echt heel vruchtbaar. Met drie studenten, twee vaste klanten, twee collega-ondernemers uit de creatieve sector, HG-docent Communicatie & Media Rick Slagter en Peter Bon verzonnen we acties om meer studenten het filmtheater in te lokken. Ook onrealistische dingen mochten we lekker spuien. Ja, maar was verboden. Ik heb me ingehouden, geen dingen geroepen die ik al aanbeveel in mijn onderzoek. Nieuwe ideeën heb ik wel toegevoegd. Onze plannen worden nu uitgewerkt, maar ik ben bang dat er weinig tijd en geld is om echt veel aan marketing te doen. Het idee dat ik zelf ga pitchen in mijn rapport is: mijn stufi is op dus ga ik naar de film-film. Op de twintigste van de maand is iedereen blut en kun je voor twee euro naar Images. Het financiële risico is dan kleiner en je ziet nog eens iets anders. Rina Tienstra Filmtheater Images is één van de 22 deelnemers aan Creatieve Industrie Groningen, een samenwerkingsproject van de Gemeente Groningen, Syntens (innovatienetwerk Middenen Kleinbedrijf) en HanzeConnect (de zakelijke dienstverlener van de Hanzehogeschool) om de bedrijfsvoering van de creatieve industrie te professionaliseren en de netwerken van de creatieve industrie en het Midden- en Kleinbedrijf te koppelen. 12 HANZEMAG WOENSDAG 21 JANUARI 2009 [9]

13 Opwarmer voor International Film Festival Rotterdam in Groningen LAURA De CAST draait korte Nederlandse kwaliteitsfilms Toerist Groningers kunnen, zoals ieder jaar, hun ogen uitkijken bij een keuze uit films van het Rotterdams Filmfestival. Ruth, sinds kort liefhebber van de cultfilm, organiseert een opwarmertje voor HG ers, een kortefilmmarathon. STUDENTENKORTING Voor de pocketeditie van het International Film Festival Rotterdam geeft Filmtheater Images studenten korting. Op vertoon van je studentenkaart betaal je 7,- voor een toegangskaartje en 4,50 voor een nachtvoorstelling (aanvang na uur). Slumdog Millionaire, Eldorado, Nightmare Detective 2, Gomorra, Unmade Beds en Mock up on Mu hebben een nachtvoorstelling. Informatie www. images.nu Het IFFR duurt van woensdag 28 januari tot en met zondag 1 februari. Groningers kunnen in filmtheater Images van 28 januari tot 2 februari genieten van films die ook worden vertoond op het International Film Festival Rotterdam (IFFR). Ruth Mulders (19), stagiaire van de CAST (Culturele Activiteiten voor Studenten), geeft studenten en personeel van de Hanzehogeschool de mogelijkheid om de cultfilmsfeer alvast op te snuiven tijdens een kortefilmmarathon in de Marie KamphuisBorg. Mijn lievelingsfilm is nog steeds The Titanic, bekent de derdejaars Facility Managment. Suf, moeilijk, saai, geen humor, geen actie. Dat dacht ik eerlijk gezegd over arthousefilms voordat ik er ook maar eentje gezien had. Maar Ruth ontdekte de afgelopen tijd dat haar beeld echt een vooroordeel is. Saai? Vaak is juist het tegendeel het geval. Veel studenten hebben volgens Ruth hetzelfde idee als dat zij had. Daar wil ze graag iets aan veranderen. Met filmtheater Images programmeerde ze een aantal Nederlandse korte films die met een Gouden Kalf bekroond zijn. Er staat een reuzenbeamer op de Brink en iedereen kan komen kijken. Het zijn echt korte films, dus dat kan mooi tussendoor. De CAST - Kortefilmmarathon. Maandag 22 januari van tot uur op de Brink in de Marie Kamphuis- Borg IFFR- filmtips voor studenten van Images Het IFFR heeft weer heel wat moois op het programma staan. Images pikt er twee films uit die HG-studenten echt gezien moeten hebben. Gomorra- Matteo Garrone. Winnaar Gouden Palm Gomorra is een bloedstollend hyperrealistisch en rauw meesterwerk gebaseerd op het gelijknamige boek van de Italiaanse journalist Roberto Saviano. De film biedt een blik in de wereld van de Camorra, de Napolitaanse maffia. Witwaspraktijken, afpersing en wapen- en drugshandel beheersen de gehele economie en het maatschappelijke leven van streek. Gomorra, gefilmd op locatie met vooral amateuracteurs uit de regio, is een ongeromantiseerde schets van de bijna onontkoombare cyclus van corruptie, hebzucht en moord. Saviano is de verschijning van zijn boek één van de meest bedreigde mensen in Italië. Ook de film is met mysterie en schandalen omgeven. Garrone maakte eerder het prachtige en al even naargeestige L imbalsamatore. Slumdog Millionaire - Danny Boyle Who wants to be a Millionaaaaaaire!!!! Jamal Malik, een 18-jarige weesjongen uit de achterbuurten van Mumbai, staat op het punt twintig miljoen roepie te winnen in de Indiase variant op deze immens populaire televisiequiz. Hij moet nog één vraag beantwoorden als hij wordt gearresteerd op verdenking van oplichting; want hoe kan een straatrat zoveel weten? Danny Boyles nieuwste film, de publiekslieveling van het filmfestival van Toronto, combineert in een ingenieuze montage de quizvragen met fragmenten uit Jamals leven: hoe hij zijn moeder verliest, in een weeshuis belandt, wordt klaargestoomd voor het bedelaarsvak en toeristen bij de Taj Mahal wat op de mouw speldt als amateurgids. In Slumdog wordt duidelijk dat echte kennis op straat ligt. Naar verluidt is Trainspotting, vergeleken met Boyles hippe zinderende nieuwe film, wat aan de trage kant. Info: Rina Tienstra Nog maar een paar weken en ik ga op vakantie. Naar Nederland. Dat klinkt heel gek. En dat is het ook wel een beetje. Nu woon ik in Zuid-Afrika, maar Nederland was meer dan 24 jaar mijn home sweet home. Toch hoeft de vertrouwdheid van een vakantiebestemming niets af te doen aan de voorpret. Het is een beetje zoals ieder jaar naar dezelfde camping in Frankrijk gaan. Niet dat ik dat ooit gedaan heb, het heeft me altijd verschrikkelijk geleken. Maar het feit dat zo veel mensen dat wel doen, zegt toch zeker genoeg. Aangekomen op Camping Beaumonde, wacht daar het oude vertrouwde stukje groen waar zij hun geliefde sleurhut weer zullen installeren. Ieder jaar hetzelfde plekje. En ze zullen Pierre weer ontmoeten. Die van dat leuke bakkerszaakje, waar ze altijd vers stokbrood kopen. En dan af en toe een dagje eropuit. Of iets dergelijks. Zo stel ik me dat voor. Zo wacht voor mij de oude vertrouwde bank van mijn beste vriendin, die ook al jaren op de zelfde plek staat. Hier zal ik mij tijdens mijn vakantie installeren. Tenzij ik er een dagje op uit ben. En ook ik zal weer heerlijke broodjes eten. Bij voorkeur die van het News Café. Met geitenkaas. Dat mis ik namelijk verschrikkelijk. Een goed stukje kaas. Maar goed, daar gaat het hier niet om. Het gaat hier om het plezier dat je voorafgaand aan vakantie nu eenmaal hebt. De voorpret. En die heb ik! Naarstig ben ik begonnen lijstjes te maken. Kaart van Nederland erbij, om de meest efficiënte route uit te stippelen. Genietend van wat me allemaal te wachten staat. En dat weet ik precies. Dat is het mooie ervan. Dagje shoppen in Amsterdam of Den Haag. Naar het Groninger Museum. Misschien zelfs even met de boot naar Schier. Of de Martinitoren op, zoals een echte toerist betaamt. Terwijl ik vol enthousiasme de hotspots op mijn lijstje krabbel, bedenk ik met een glimlach dat ook ik mijn vaste vakantiebestemming heb gevonden. Het ontbrekende verrassingselement mis ik geen seconde. Prachtig, die voorspelbaarheid. Misschien plak ik er volgend jaar ook wel een weekje Beaumonde aan vast. Lijkt me heerlijk. [9] JANUARI WOENSDAG HANZEMAG Laura Hage 13

14 Popacademie slaat Slag op Campus Van 13 tot en met 15 januari organiseerden de CAST en de Academie voor Popcultuur De Slag op de Campus 2. Vijf lunchconcerten van talentvolle en veelbelovende studenten en afgestudeerden van de Academie voor Popcultuur vormden de HG-opmaat voor het Eurosonic/Noorderslagweekend. Op 13 januari brak de tweemansformatie Miss Ippie het spits af in het Atrium. Het dynamische duo Berber Visser (zie ook de foto op de voorpagina) en Laurens van der Meulen gaf een vrolijk, energiek en expressief optreden. De bijzondere stem van Berber is indrukwekkend en klonk als een klok in de hoge ruimte. De tweemansformatie, die freaky jazz-folknummers ten gehore bracht, bereikte in december de finale van de Grote Prijs van Nederland, maar viel net buiten de prijzen. Miss Ippie laat zich daardoor absoluut niet ontmoedigen. We gaan de wereld in. Donderdag 15 januari zong de Tilburgse vocaliste en multi-instrumentaliste Kris Vesseur met haar begeleider Thomas van der Berg haar ingetogen luisterliedjes in het Atrium. Ze begeleidde zichzelf deze keer op de gitaar, maar speelt ook piano, accordeon en drums. Kris maakt deel uit van de experimentele indiecore-formatie June in September. De Tommy Ebben Band sloot de concertenreeks op de campus af met een mooie set meeslepende eigen songs aangevuld met een paar klassiekers uit de seventies. Tommy Ebben heeft karakteristiek stemgeluid en een eigen stijl die af en toe associaties op riep met nummers van David Grey, Bob Dylan, Neil Young en The Doors. Zijn muziek is een combinatie van rootsmuziek met klassieke elementen. Zijn muzikale band begeleidde hem professioneel op piano, bas en drums. Tommy s zelfgeschreven en gearrangeerde cd Old Masters Painted These Moments kwam in 2007 uit. Rolodex en Rosy Lee gaven concerten op Academie Minerva en de Marie KamphuisBorg. Rina Tienstra Foto s: Luuk Steemers Kris Vesseur Miss Ippie Tommy Ebben Band 14 HANZEMAG WOENSDAG 21 JANUARI 2009 [9]

15 Een openbaring in Martiniplaza Hel en doem om 5 voor 12 Op haar fiets scheurt Leonie langs de Godshuizen van Groningen. Als de deur openstaat, gluurt ze naar binnen. Wat gebeurt daar? Zouden al die geloven zo van elkaar verschillen? De Vrije Baptisten zijn een slag apart, dat is zeker. Hang posters op in je omgeving. Voeg de Hyves-gadget toe aan je profiel. Doe mee aan de flyer-actie van 21 t/m 24 december. Deze leuzen staan zondagmiddag op twee grote schermen die in de Vrije Baptistengemeente hangen. Zo roepen de baptisten op om mensen te werven om kerst te vieren in Martiniplaza. Ze doen modern aan, die schermen. En net zo modern is de zaal ingericht. Gekleurde spotlights belichten het podium waar gitaren en een drumstel klaar staan. Dit is de derde dienst van vandaag. Exact dezelfde dienst is al eens om 9 uur s ochtends en half 12 gehouden. Hierna is er een vierde dienst, die over het joodse lichtfeest Chanoeka gaat. De dienst heeft als thema: van warm naar lauw. Het blijkt te gaan over het boek Openbaringen uit de Bijbel, waarin voorspellingen worden gedaan over de toekomst. De klok staat op 5 voor 12, zegt voorganger Wim Stoorvogel al vrij snel in zijn preek. Ik krijg het een beetje benauwd. Het warme blijkt te staan voor radicaal geloven, wat betekent dat je helemaal voor Jezus wilt gaan. Lauw staat voor alle andere geloofsovertuigingen, die Jezus ontkennen of denken hem niet meer nodig te hebben. De grootste bedreiging is dat we lauw worden, zegt Stoorvogel. Het wordt al snel duidelijk wat er met de lauwe gelovigen gebeurt wanneer het einde der tijden aanbreekt. Zij zullen door de duisternis gaan, onthoofd worden en meer van dit soort enge dingen. Slik. Het is moeilijk om te blijven luisteren naar deze verhalen over hel en verdoemenis. Mijn oren horen een indoctrinatiepraatje, dat bedoeld is om angst in te boezemen: bekeer je tot Jezus voordat het te laat is! Zelf weiger ik om me bang te laten maken, maar ik krijg er wel een naar gevoel van. Ik ben ervan overtuigd dat geloven in Jezus niet de enige goede manier is om in het leven te staan. Het verbaast me altijd dat ik mensen tegenkom die wel zo denken. De voorganger komt op stoom: God heeft vuurvlammende ogen die recht in ons hart kijken. Als het zover is, hoop ik dat jullie er allemaal bij zullen zijn, maar eerlijk gezegd houd ik mijn hart vast. Door de verhalen die ik opvang in deze gemeenschap weet ik dat het niet goed zit met sommige mensen. Ik voel een siddering door de kerk trekken. Stel dat Stoorvogel gelijk heeft. Is mijn wilde studentenleventje dan genoeg om een plekje Foto: Pepijn van den Broeke in de hemel te veroveren? Ik zou het niet met zekerheid durven stellen. De band brengt weer wat ontspanning. Veel mensen om me heen zingen luidkeels met hun ogen dicht. De zangeres zingt: Wanneer je de deur open wilt doen voor Jezus, steek dan nu je hand omhoog. Ik kijk stiekem om me heen. Vrijwel iedereen staat inmiddels met z n hand omhoog. Snel grijp ik naar mijn pen en papier en doe net alsof ik iets opschrijf. In het eindgebed roept Stoorvogel de leden nog eens op om volgende week een groot geldbedrag aan de kerk te schenken. Kijk in je hart naar wat je voelt voor Jezus en probeer dit te vertalen in geld. Bedenk nu welk geldbedrag dit voor jou persoonlijk is, zegt hij. Na enkele seconden stilte vervolgt hij: Verdubbel dit bedrag nu eens. Pas dan heb je een offer gegeven aan God. Marja de Jong heeft zich vorig jaar laten dopen. Ik heb hier nu echt mijn plekje gevonden, vertelt ze met overtuiging. Als ik mijn twijfel uitspreek over de dienst en mijn weerstand tegen verhalen over Het Einde der Tijden, toont ze begrip. Ook zij vindt Openbaringen een lastig Bijbelboek. Als ik haar confronteer met de uitspraken over onthoofdingen en dergelijke zegt ze op geruststellende toon: Je kunt God Stoorvogel komt op stoom: Gods vuurvlammende ogen kijken recht in ons hart en Jezus nu nog toelaten tot je hart, en iedereen is meer dan welkom om dit te doen. Pas later, als je God en Jezus niet hebt toegelaten, zul je bestraft worden. Het nare gevoel blijft hangen. In de gang zie ik een poster met grote rode letters. Stop Abortus Nu. Ik ben opgelucht als ik weer op mijn fiets zit. Leonie Veraar [9] JANUARI WOENSDAG HANZEMAG 15

16 5 BIJBAANTJE 14e jaargang 5 november 2008 redactioneel onafhankelijk magazine van de Hanzehogeschool Groningen foto: Luuk Steemers Lees jij HanzeMag en heb je een mening? De Hanzeredactie zoekt: studenten voor de redactieraad De redactieraad vergadert vijf keer per jaar (anderhalf uur) over de inhoud en de vorm van de Hanze. Verdiensten: 12 euro per keer. St. Catharinastraat 1 Postbus AB Vlijmen T (gratis) F (073) Het speciale fonds voor kinderen met een handicap in ontwikkelingslanden Adverteren in HanzeMag? Dinox is een onderzoekscentrum in Groningen en Berlijn met ruim 15 jaar ervaring in geneesmiddelenonderzoek op het gebied van vrouwelijke hormonen (zoals anticonceptie, vruchtbaarheidsbehandelingen, premenstrueel syndroom en acné) en seksuologie. Dinox bevindt zich op het UMCG terrein: Hanzeplein 1, ingang 53, 9713 GZ Groningen Belangstelling? Mail naar: of of bel Stiltecentrum voor alle gezindten Debat over DNA-opsporingstechnieken Wonen op Zernike een goed idee? Hoe scoort de HG? My Sweet Sixteen Lekker thuis blijven wonen Stage in het UMCG WIJ ZOEKEN VROUWEN die mee willen werken aan een geneesmiddelenonderzoek (009). In dit onderzoek wordt onderzocht of een progestageen (vrouwelijk hormoon) de eisprong onderdrukt. Vijf verschillende doseringen worden vergeleken. Dit progestageen is in combinatie met een oestrogeen al onderzocht en geregistreerd voor de behandeling van overgangsklachten. U zou aan het onderzoek kunnen deelnemen als u: Bezoeken Vergoeding zoek tussen de (050) Studium Generale Groningen zoekt een Programmaker/Coördinator Minoren (80%) Meer informatie: <http://www.rug.nl> (onder vacatures ) - 16 HANZEMAG WOENSDAG 21 JANUARI 2009 [9]

17 UITwonen Toeters en bellen Het moet gewoon kloppen, vindt Mariska. En kloppen doet het, alles in haar huis heeft z n eigen plek. Ik hou van mooie dingen en ik ben nog perfectionistisch ook. Bommeltje zit in het konijnenhok op de gang, Friskee en Camel hebben elk een beige kussentje onder de schouw naast de open haard. Vrolijk dartelen de bruin-wit getekende Jack Russels rond in de kamer. Af en toe springen ze via de bordeauxrode chaise longue op de vensterbank, ze drukken hun snuiten tussen de luxaflex en spieden naar de oorzaak van het straatgerucht dat opklinkt vanaf de Oostersingel. Zo n twintig keer per dag raast hier een ambulance naar het Academisch Medisch Centrum. Precies op de hoek van de straat schakelen de chauffeurs hun toeters en bellen uit. Mariska van der Molen (22) is het gewend, ze woont hier nu dik twee jaar. De traumahelikopter vliegt hier ook overheen, maar terugkerend geluid went. Nachtbrakers zijn andere koek, die maken geluid dat je niet verwacht. Maar ach, het hoort erbij. Dat is het leven in een stad. Ik houd van mooie dingen, zegt de derdejaars Facility Management. Her en der liggen, hangen en staan wajangpoppen en oosterse beelden. Recht onder de spiegel bij de eethoek zetelt Boeddha, het beeld zit precies in het midden van het houten muurkastje. Het moet gewoon kloppen. Ik ben extreem perfectionistisch. Alles heeft hier zo z n plek. Het kastje in de keuken heb ik zelf gemaakt. Ik hou van knutselen en zelfgemaakte dingen geven het huis iets eigens. Het namiddaglicht dat door het achterraam naar binnen stroomt, wordt gebroken door lichtgroene gordijnen. Chique? Ha, drie banen stof van de Xenos, een tientje per stuk, maar het werkt wel, hè? Het gebroken licht geeft de Noord-Afrikaanse glaslamp boven de eettafel een groene gloed. Die lamp hing hier al, die is van Bert, de eigenaar. Hij woonde hier voordat ik kwam. Bert is een goede huisbaas, ik heb niks te klagen over het onderhoud of zo. En de prijs valt ook mee, eigenlijk. Met subsidie 420 euro. Best te doen, en dat stond allemaal zomaar op marktplaats. Boudewijn Otten Foto s: Luuk Steemers [9] JANUARI WOENSDAG HANZEMAG 17

18 In & UIT IN&UIT is bestemd voor studenten- en personeelsactiviteiten. Ook kunnen studenten en medewerkers hier hun gratis advertenties kwijt (maximaal 30 woorden). Informatie voor de uitgave van woensdag 4 februari kun je mailen naar De deadline is woensdag 28 januari. Studium Generale Groningen Maandag 19 januari - Reality-tv Oorsprong en opkomst van een nieuw genre. Film- en televisiewetenschapper Maarten Reesink gaat in op vragen als: hoe en waarom is reality-tv in de jaren zeventig en tachtig in Amerika ontstaan? Hoe en waarom heeft het zich vervolgens zo stormachtig over de rest van de wereld verspreid. En is het einde van deze rage al in zicht? uur, Academiegebouw, Broerstraat 5, Groningen. Kaarten 2,50 / studenten gratis. Donderdag 22 januari - Kenniscafé Wat helpt bij dyslexie? Kinderen met dyslexie hebben hardnekkige problemen met lezen en schrijven die niet met hun intelligentie te maken hebben. In het kenniscafé geven onderzoekers antwoord op vragen als: hoe krijgen leerlingen met dyslexie een optimale kans? Hoe kunnen we dyslexie herkennen? Wat helpt en wat niet? uur, Kelder Newscafé, Waagstraat 5, Groningen, toegang gratis. Maandag 26 januari - Medea - Kinderdoding uit liefde? i.s.m. DwarsDiep en Noord Nederlands Toneel. Tien tot vijftien keer per jaar doodt een Nederlandse ouder zijn of haar eigen kind. Wie doet zoiets? Houden deze mensen niet van hun kinderen? Twee korte lezingen en een debat over kinderdoding in Nederland. Het Noord Nederlands Toneel geeft een impressie van hun nieuwe bewerking van Medea uur, Academiegebouw, Broerstraat 5, Groningen. Kaarten 2,50 / studenten gratis. Informatie: Studium Generale Groningen, Oude Boteringestraat 13, tel. (050) , www. rug.nl/studium. GSp GSp - Studentenplatform voor Levensbeschouwing. Een plaats voor bezinning, religie, debat en gezelligheid. Kraneweg 33, tel , of Cursussen voorjaar. Geloven: een weg om te gaan. Wat betekenen de grote woorden die wij op de weg van geloven tegenkomen: God, Jezus Christus, Geest, gemeente, leven? Welke waarde hebben die woorden voor ons persoonlijk? Deze cursus is ook bedoeld voor wie overweegt met Pasen belijdenis te doen. Start 27 januari, uur, wekelijks (9 x). Gezegend leven. Deze cursus gaat over de grondtrekken van de benedictijnse spiritualiteit. Je leven kan erdoor winnen aan kwaliteit en schoonheid. Start 27 januari uur, wekelijks (3 x). Goeie vraag! De cursus begint op 25 februari. Meer info op de site. Kloosterweekend. Met maximaal tien personen gaan we het weekend van 27 februari - 1 maart naar Megen en zijn daar te gast bij de Franciscanen in het Minderbroederklooster. Er is tijd en ruimte voor ontmoeting en gesprek met de kloosterlingen, maar ook voor persoonlijke bezinning en rust. 2 februari: voorbereidingsavond. Drinken en eten. De bar is open op dinsdag-, woensdag- en donderdagavond en op dinsdagen woensdagavond wordt er gekookt. Opgeven tot uur op de dag zelf. Persoonlijk gesprek. Maakt een afspraak met een van de studentenpastors: Geert Brüsewitz , Anja Diesemer , Lense Lijzen , Tiemo Meijlink en Matty Metzlar Nieuwsbrief. Meld je aan via de website. Studentendiensten in de Martinikerk. 25 januari: uur T. Meijlink, uur T. Meijlink, 1 februari: uur A. Diesemer, uur J. Hamstra. USVA Donderdag 22 januari Presentatie Popkoor. Dit koor is twee jaar geleden gestart als een cursus, maar heeft zo langzamerhand een aardige schare vaste zangeressen. Met dit koor worden echte popnummers ingestudeerd, in niet te moeilijke, maar interessante arrangementen. Vaak worden partijen solistisch bezet en voorzien van een breed gezongen akkoordbegeleiding. Met een gastoptreden van close harmonie koor 1 voor 12. Entree: 4,- / 3,- voor studenten/stadjerspashouders uur, INTheater, Munnekeholm. Vrijdag 30 januari Nacht van de Nasmaak Theatergroep Oeloek Uiteindelijk is geweld toch niets anders dan een vorm van communicatie? Dus... wat wil je me nu eigenlijk vertellen?, vroeg hij, terwijl zijn strot werd afgesneden. De Nacht van de Nasmaak is een kermis, een nachtclub, een illegaal casino vol uitverkorenen, paranoïde goochelaars, bastaards, onschuldige banketbakkers, kansarme veteranen en meer menselijk wrakhout. In De Nacht van de Nasmaak onderzoekt Theatergroep Oeloek het verband tussen slapstick en horror, tussen geweld en luisterliedjes, tussen een vloek en een zucht. Het is een avond vol vergif, romantisch opgediend. Regie-adviezen: Martin van Waardenberg uur OUTheater, Harmoniegebouw. Entree: 9,- / 6,- voor studenten. Masteropleidingen RUG Op woensdag 11 februari organiseert de Rijksuniversiteit Groningen (RUG) haar jaarlijkse mastervoorlichting. Van tot uur kunnen geïnteresseerden in het Academiegebouw (Broerstraat 5, Groningen) terecht voor informatie over ruim 115 masteropleidingen. Info op: Vragen?: afdeling Communicatie, Rijksuniversiteit Groningen, Bouwkundestudenten gezocht Ik ben op zoek naar derde- of vierdejaars Bouwkunde voor onderzoek naar ontwikkeling van bouwkavels. Mogelijke onderzoeksonderwerpen: relevante knelpunten, planning en organisatie. Interesse?! mail: Vrijwilligersprojecten Korte- of lange-termijnvrijwilligerswerk in het buitenland doen? Kom 31 januari naar de informatiemarkt van Stichting SIW! of PZZL Schaatsen Hori Verti 1. Kleinste van de Elf Steden (6) 1. bal of pop (6) 4. Slechte soep (5) is de snelste op de 500 meter (7) 8. van Benthem (5) 3. Bestek (8) 9. Paping (7) 4. Gretha en Jenita (4) 10. V/M-mode (7) 5. Erg leuke eenling (5) 11. Schaatshup (4) 6. Golden, bijnaam van Gerard van Velde (6) 12. Aanmoedigende kreet (3) 7. Wallstreet of computer (5) 14. Ned. Genootschap Voor Edelsteenkunde (afko 4) 13. Ar voor op het ijs (8) 15. Duur advies (4) 16. Letterraadsel (7) 18. Duits ego (3) 17. -over (6) 21. Oma (4) 19. Harlingen in Friesland (5) 23. Noord-Hollandse kaasstad (7) 20. Yep en Sven (6) 25. Gebied (7) 22. Boventocht naar de snelweg (5) 26. In de, dronken (5) 24. IJ of IJssel (4) 27. Return (5) 28. Ritsma, de beer van (6) 25 4 De schuin gedrukte omschrijvingen zijn cryptisch, de vet gedrukte hebben met het thema te maken, net als de oplossing. Mail het woord naar: en ding mee naar een cadeaubon van 10 euro. Inzenden t/m donderdag 29 januari. De vorige PZZL is gewonnen door: Marieke Bresters. De oplossing is: EVOLUTIEJAAR. Boudewijn Otten 18 HANZEMAG WOENSDAG 21 JANUARI 2009 [9]

19 Lieve Loes LEEUW Heeft je beste vriendin gezoend met de jongen waar jij al tijden vlinders van in je buik krijgt? Ben je verliefd op je docent en kun je je niet meer op je studie concentreren? Lig je niet lekker in je projectgroep en begrijp je niet waarom? Mail Loes, onze enige echte ervaringsdeskundige. Inzenden mag zelfs anoniem. Lieve Loes, Kort geleden heb ik in een dronken bui tegen een meisje gezegd dat ik haar supermooi vind. Ik streek zachtjes over haar haar en ze lachte verlegen terug. Ze bedankte me en ik liep rustig terug naar mijn vrienden. Niks bijzonders, zou je zeggen. Toch vroeg ik me achteraf af of dit nu kan of niet, want ik heb een vriendin. Ik ben daarom erg benieuwd naar jouw mening. Valt flirten onder vreemdgaan? Of hangt het er vanaf hoe ver het gaat? Ik denk dat verleiding altijd zal bestaan, hoe goed je relatie ook is (en dat is ie zeker). Hoe moet je daar mee omgaan? Helemaal negeren of is een klein beetje flirten nog wel toelaatbaar? Beste Lucas, Lucas Valt flirten onder vreemdgaan? Het lijkt wel een onderwerp voor een kerkelijke discussie. Godsammekraken, hoor ik hier Bert Dorenbos Colofon HanzeMag is het redactioneel onafhankelijke magazine van de Hanzehogeschool Groningen. Het blad verschijnt tweewekelijks. Redactie-adres Zernikeplein 7, A0.04 en A0.05, Groningen Postadres Postbus 30030, 9700 RM Groningen telefoon: fax: Internet: via Redactie Chris Wind - hoofdredacteur Boudewijn Otten - (eind)redacteur Luuk Steemers - redacteur Rina Tienstra - redacteur Loes Vader - redacteur Fotografie Pepijn van den Broeke - loexproduxies Luuk Steemers Illustraties Xiao Feng Chiu & Mathieu van der Bij Rick van Duuren Sam Peeters Leo van der Reest Reid, Geleijnse & Van Tol Basis lay-out Art Studio - Groningen Productie Redactie HanzeMag & Grafische Industrie De Marne B.V. Oplage: Advertenties Bureau Nassau Abonnementen 60 euro per jaar ISSN met een priemend vingertje het tiende gebod uitspreken: U mag niet begeren het huis van uw naaste. U mag niet begeren de vrouw van uw naaste, zijn slaaf en zijn slavin niet, zijn os en zijn ezel niet, en niets wat van uw naaste is. Of hoor ik hier mijnheer pastoor over homo s preken: men mag het wel zijn, maar men mag het niet praktiseren. Of klinkt hier slechts calvinistische soberheid? Doe maar gewoon, dan doe je al gek genoeg. Mijn liezen beginnen ineens weer hevig te jeuken. Dorenbos-eczeem. Lieve Lucas, als een beetje flirten niet meer mag zucht, gaap!?! Maar waar liggen de grenzen dan, hoor ik je al brommen. Bij zoenen, tongzoenen, hand in hand lopen, seks? Bill Clinton bijvoorbeeld vond orale seks geen seks. Mag je zeggen dat je iemand mooi vind en haar zachtjes aanraken? Natuurlijk mag dat. Dat is lief, aardig en niet onfatsoenlijk! Ik noem het onschuldig flirten, waar niets mis mee is. Flirten om het flirten valt helemaal binnen de grenzen. Flirten om te versieren er duidelijk buiten. Of zoals mijn oude tante Bets, overtuigd atheïst, vroeger al zei: je mag buiten de deur trek krijgen, als je maar thuis komt eten. Lieve Loes, Ik ben gestopt met roken en nu voel ik me klote. Mijn vrienden roepen: steek er eentje op, je bent niet te harden. Maar dat wil ik niet. Jij weet vast wel wat ik moet doen. Nico Beste Nico, Fijne vrienden heb jij. Zeker allemaal nicotinejunks? Een kenmerk van een verslaafde is namelijk dat hij het niet pikt als een ander stopt. Verslaafden proberen je altijd weer over te halen er eentje op te steken. Misschien omdat ze anders door jou met hun eigen verslaving worden geconfronteerd. Je bent als het ware een spiegel voor hun eigen gedrag. Als je met roken stopt, mag je een tijdje niet te genieten zijn. Mag je prikkelbaar zijn. Mag je je klote voelen. Mag je om het minste of geringste in tranen uitbarsten. Ik herinner me nog goed toen ik stopte dat ik al moest huilen als ik bij Lingo een woordje niet wist. Mijn collega s smeekten me of ik weer ging roken en m n vriendje maakte het uit. Maar, hoe meer mijn omgeving ging piepen, hoe sterker ik me voelde. Ik zou toch zeker niet om hen weer gaan roken! De afkickverschijnselen van nicotine (trek in een sigaret) kun je met nicotinepleisters of -kauwgum sterk reduceren. Hiermee maak je het jezelf een stuk makkelijker. Een vriendin is twee jaar geleden gestopt met behulp van Zyban, een antidepressivum dat als bijwerking heeft dat je geen zin meer hebt in roken. Je kunt het alleen op recept via je huisarts krijgen. Maar als je het mij vraagt, kun je alleen succesvol stoppen met roken als je uiterst gemotiveerd bent. Daar haal je meer kracht uit dan uit pillen, poeders, snoepjes, kauwgum of pleisters. Doorzetten, Nico! foksuk.nl Praatspelletjes Verjaardagen, hiep, hiep, hoera! Van die gezellige kringetjes met een gezamenlijk gespreksonderwerp. Of het nu om de kredietcrisis gaat, de aankoop van een tweede huis in de Dordogne, of de laatste ontwikkelingen in de Gazastrook, ik kan nooit meepraten. Dat komt niet doordat ik niet weet wat ik moet zeggen. Ik ben erachter gekomen dat mensen al snel geloven dat je ergens verstand van hebt. Je kijkt het nieuws, pikt een willekeurige, verwisselbare mening uit en herhaalt de letterlijke zin een paar keer in je hoofd. In een discussie haal je al die zinnen op en spreek je ze één voor één uit. Het maakt niet uit wat je zegt, als je het maar op een koele en gewichtige toon uitspreekt. Je gesprekspartner zal bij hoog en laag volhouden dat hij je begrijpt en hij zal in z n eigen kant-en-klaar-zinnen terugpraten. Het is een mooi spel. Op een verjaardag werkt het anders. Alles draait om timing. Wanneer iemand zijn zin laat aflopen dien je nog vóór de stilte je eerste woord in het gesprek te duwen. Anders is het te laat, dan doet een ander het. Wanneer de ander op precies hetzelfde moment zijn eerste woord erin knalt, komt het aan op stemvolume. De groep zal ingaan op de mening van degene die het beste te verstaan is. Ook dit is een mooi spel, met het enige verschil dat ik er slecht in ben. Behalve met wat drank op, dan lukt het me beter. Maar helaas, op kringverjaardagen komt de drank pas na een paar uur op tafel en dan zijn de groepsonderwerpen op. Dan zitten de dames en heren in groepjes van drie te roddelen over de onderbroek van een bejaarde. Of ze zeuren over de momenten waarop hun onrecht is aangedaan. Het lukt me nooit om ertussen te komen. En als het me wel lukt ben ik zo verbaasd, dat ik alleen dat eerste woord nog weet en de rest van de zin vergeten ben. Daarom haat ik kringverjaardagen. Gelukkig ken ik een uitweg: ik houd van rokers, het zijn mijn beste vrienden. Wanneer zij naar buiten vluchten, sneak ik achter ze aan. Terwijl zij driftig aan hun sigaret zuigen, duw ik vlug mijn eerste woord erin, om vanaf dat moment geen zin meer te laten aflopen, geen stilte meer te laten vallen. Leonie Veraar [9] JANUARI WOENSDAG HANZEMAG 19

20 legal alien Native Country: Germany, 82.3 million inhabitants, nine times the size of The Netherlands Studies: Loves: Hates: International Business & Management chocolate 8.30 classes Photo: Luuk Steemers Katharina Große (22) Last time you were in Germany? I am from Oldenburg, so I can go back regularly. I usually go once every two or three weeks. The last time I was there was during New Year. I organized a party at my parent s house for all my high school friends. Why did you decide to study in Groningen? A friend of mine told me she was thinking about studying at Hanze University, so I joined her to the Open Day. I went to a presentation of Mark Kierans (IBS lecturer) and after that I had no choice but to go study here. He is very convincing! What also attracted me to International Business was its broad programme. I did not want to specialize yet, and this programme offered a lot of variety. Plus a year abroad didn t sound too bad either. What are the differences between Oldenburg and Groningen? Even though it is only 130 kilometres away, it rains a lot more in Groningen! I don t know why, but once you cross the border you usually see grey clouds appear. I do prefer the architecture in Groningen, especially the buildings close to the canals in the centre. But the cities are starting to become more similar each year actually. When you walk around in Groningen on a Saturday afternoon, you hear people talking German everywhere. But now I have the feeling that the same is happening in Oldenburg. More and more Dutch people are shopping in my city these days. We even have Dutch cops walking around on busy days, to make visitors feel more comfortable. What will you miss most when you leave the Netherlands? The supermarkets. I am a vegetarian and it is very hard to find good veggie food in German supermarkets. I lived in Spain for a while and there it was even worse! Albert Heyn is amazing when you are used to supermarkets in other countries. They have a special section with soya and other vegetarian products, I love it. Give us a German proverb. Wenn der Hahn kräht auf dem Mist, ändert sich das Wetter oder es bleibt wie es ist. There are so many farmer wisdoms and most of them do not make any sense. This one kind of makes fun of those. Just take things as they come, it says. I also like it because I don t trust weather forecasts at all. What are your plans when you finish at the end of this year? I was thinking about doing a Master in Organizational Psychology, but I did not find one that really offered what I want, so I decided to wait with this and do another internship first. I will probably work as an online journalist for a website. But first I am going to make a big tour of China in August with my boyfriend! Chris Wind

de aanbieding reclame, korting De appels zijn in de a Ze zijn vandaag extra goedkoop.

de aanbieding reclame, korting De appels zijn in de a Ze zijn vandaag extra goedkoop. Woordenlijst bij hoofdstuk 4 de aanbieding reclame, korting De appels zijn in de a Ze zijn vandaag extra goedkoop. alleen zonder andere mensen Hij is niet getrouwd. Hij woont helemaal a, zonder familie.

Nadere informatie

Een spannend spel loopt verkeerd af

Een spannend spel loopt verkeerd af De strafzaak Een spannend spel loopt verkeerd af Algemene informatie over de rechtszaak in het simulatiespel Ben, Najib en Roos, drie vmbo leerlingen van 15 jaar, hebben de laatste lesuren vrij van school

Nadere informatie

De Bloem (van plastic) is een meid van nu! Tikkeltje brutaal!

De Bloem (van plastic) is een meid van nu! Tikkeltje brutaal! De Bloem (van plastic) is een meid van nu! Tikkeltje brutaal! Hé hoi, hallo! Ik zal me even voorstellen. Ik ben Bloem. Bloem van Plastic. Maar je mag gewoon Bloem zeggen. Wow! Wat goed dat jullie even

Nadere informatie

Filmverslag Nederlands Pay It Forward

Filmverslag Nederlands Pay It Forward Werkstuk Scholieren.com Filmverslag Nederlands Pay It Forward Someone A Basis Titel: Pay it forward. Regisseur: Mimi Leder. Personen: Trevor is de hoofdpersoon, maar Arlene en Eugene zijn ook heel belangrijk.

Nadere informatie

Hoe lang duurt geluk?

Hoe lang duurt geluk? Hoe lang duurt geluk? Op dit moment ben ik gelukkig. Na veel pech ben ik dan eindelijk een vrolijke schrijver. Mijn roman is goed gelukt. En ik verdien er veel geld mee. En ik heb ook nog eens een mooie,

Nadere informatie

Zondag 6 maart 2016, 10.00 uur Jeugddienst. Voorganger: ds. Bert de Wit

Zondag 6 maart 2016, 10.00 uur Jeugddienst. Voorganger: ds. Bert de Wit Preek Zondag 6 maart 2016, 10.00 uur Jeugddienst Thema: @Home Voorganger: ds. Bert de Wit Schriftlezing: Lucas 15:11-32 Een vader had twee zonen zo begint het verhaal. Met de beschrijving van een gezin.

Nadere informatie

13/6/2012 TRANSCRIPT RIET INTERVIEW. Sanni

13/6/2012 TRANSCRIPT RIET INTERVIEW. Sanni 13/6/2012 INTERVIEW TRANSCRIPT RIET Naam interviewer Naam respondent Pseudoniem respondent Datum interview 30-05-2012 Plaats interview Alkmaar Begintijd interview 12.00 Eindtijd interview 13.20 Leeftijd

Nadere informatie

Ik geloof dat er in mijn achterband

Ik geloof dat er in mijn achterband Ik geloof dat er in mijn achterband Sinterklaastoneelstukje geschreven door Ron Jansen In een slaperig plattelandsdorpje komen op een zekere dag, vlak voor Sinterklaas, twee pieten aangelopen, met de fiets

Nadere informatie

Lekker ding. Maar Anita kijkt boos. Hersendoden zijn het!, zegt ze. Die Jeroen is de ergste. Ik kijk weer om en zie hem meteen zitten.

Lekker ding. Maar Anita kijkt boos. Hersendoden zijn het!, zegt ze. Die Jeroen is de ergste. Ik kijk weer om en zie hem meteen zitten. Lekker ding Pas op!, roept Anita. Achter je zitten de hersendoden! Ik kijk achterom. Achter ons zitten twee jongens en drie meisjes hun boterhammen te eten. Ze zijn gevaarlijk, zegt Anita. Ze schudt haar

Nadere informatie

Informatie over het examen Nederlands als Tweede Taal, niveau 3+4

Informatie over het examen Nederlands als Tweede Taal, niveau 3+4 Informatie over het examen Nederlands als Tweede Taal, niveau 3+4 Dit examen doen deelnemers aan de taalcursus Nederlands Niveau 3+4 aan de Universiteit Leiden. Deze cursus bestaat uit 120 contacturen.

Nadere informatie

Elke middag loopt Fogg van zijn huis naar de Club. Om een spelletje kaart te spelen. Er wordt altijd om geld gespeeld. En als Fogg wint, geeft hij

Elke middag loopt Fogg van zijn huis naar de Club. Om een spelletje kaart te spelen. Er wordt altijd om geld gespeeld. En als Fogg wint, geeft hij Rijk Phileas Fogg is een vreemde man. Hij is erg rijk. Maar niemand weet hoe hij aan zijn geld komt. Een baan heeft hij namelijk niet. Toch woont hij in een groot huis, midden in Londen. In zijn eentje.

Nadere informatie

Lesbrief. Schuld Anne-Rose Hermer

Lesbrief. Schuld Anne-Rose Hermer Lesbrief Schuld Anne-Rose Hermer Doe meer met Thuisfront! Bij de boeken in de serie Thuisfront kunt u een gratis lesbrief downloaden van www.eenvoudigcommuniceren.nl. In deze lesbrief staan vragen, tips

Nadere informatie

Nieuws van mama uit Holland

Nieuws van mama uit Holland 1 Nieuws van mama uit Holland Als Nadia en haar oudere broertje Iván uit school komen, zit oma klaar in de versleten stoel. Kom gauw zitten, zegt ze en ze trekt Nadia op schoot. Ze heeft een brief van

Nadere informatie

1red18054 27-04-2007, NOS, Gesprek met de Minister-president, N.2, 22.50 uur

1red18054 27-04-2007, NOS, Gesprek met de Minister-president, N.2, 22.50 uur 1red18054 27-04-2007, NOS, Gesprek met de Minister-president, N.2, 22.50 uur GESPREK MET DE MINISTER-PRESIDENT, NA AFLOOP VAN DE MINISTERRAAD, OVER DE VOORJAARSNOTA EN DE KONINKLIJKE FAMILIE Nederland

Nadere informatie

Een land waar. mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps

Een land waar. mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps Een land waar mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps Lilian (48) vraagt haar zoontje om even een handje te komen geven. Dat doet hij en dan gaat hij weer lekker verder spelen. Wij nemen plaats aan

Nadere informatie

IK OVERLEEFDE AUSCHWITZ

IK OVERLEEFDE AUSCHWITZ Ferenc Göndör IK OVERLEEFDE AUSCHWITZ Uitgeverij Eenvoudig Communiceren 3 Mijn vader Lang geleden kwam een jonge, joodse man naar het land Hongarije. Mohr Goldklang was zijn naam. Dat was mijn opa. Mohr

Nadere informatie

Voorwoord. Veel leesplezier! Liefs, Rhijja

Voorwoord. Veel leesplezier! Liefs, Rhijja Voorwoord Verliefd zijn is super, maar ook doodeng. Want het kan je heel onzeker maken. En als het uiteindelijk uitgaat, voel je je intens verdrietig. In dit boek lees je over mijn liefdesleven, de mooie,

Nadere informatie

Help, mijn papa en mama gaan scheiden!

Help, mijn papa en mama gaan scheiden! Help, mijn papa en mama gaan scheiden! Joep ligt in bed. Hij houdt zijn handen tegen zijn oren. Beneden hoort hij harde boze stemmen. Papa en mama hebben ruzie. Papa en mama hebben vaak ruzie. Ze denken

Nadere informatie

FOUT VRIENDJE? PAS OP! Hulp. Internet. Heb je vragen? Bel dan naar Meldpunt Jeugdprostitutie, tel.: 0900 044 33 22.

FOUT VRIENDJE? PAS OP! Hulp. Internet. Heb je vragen? Bel dan naar Meldpunt Jeugdprostitutie, tel.: 0900 044 33 22. PAS OP! Hulp Heb je vragen? Bel dan naar Meldpunt Jeugdprostitutie, tel.: 0900 044 33 22. Internet Wil je meer lezen? Kijk op www.jipdenhaag.nl/loverboys En test jezelf op www.loverboytest.nl Dit is een

Nadere informatie

OPEN HUIS WIJKPARK TRANSVAAL 28 JULI 2010

OPEN HUIS WIJKPARK TRANSVAAL 28 JULI 2010 OPEN HUIS WIJKPARK TRANSVAAL 28 JULI 2010 Ik arriveer op een zon overgoten Wijkpark. Nog geen kwartier later wordt het park in de schaduw gelegd door donkere wolken. Die trokken gelukkig weg en wederom

Nadere informatie

Micha kijkt Ruben aan. Hij trekt een gek gezicht. Micha houdt niet van puzzelen, want de puzzels die oma maakt, zijn altijd heel erg moeilijk.

Micha kijkt Ruben aan. Hij trekt een gek gezicht. Micha houdt niet van puzzelen, want de puzzels die oma maakt, zijn altijd heel erg moeilijk. 1. Puzzelen Wie er het eerst is! Micha staat bij het schoolhek. Hij krijgt een harde klap op zijn schouder van Ruben, zijn grote broer. Oké. Micha is wel in voor een wedstrijdje. Hij begint meteen te rennen,

Nadere informatie

Concept WHAT S UP, LATER?!

Concept WHAT S UP, LATER?! Omgevingsverkenning Toen ik aan mijn vrienden vroeg hoe ze denken over later en pensioen was de eerste reactie van allemaal: nee ik denk alleen over nu na eigenlijk. Vervolgens zei ik dat ze later als

Nadere informatie

Voorwoord. Rome en de Romeinen

Voorwoord. Rome en de Romeinen Voorwoord Rome en de Romeinen Dit verhaal speelt in Rome, ongeveer 2000 jaar geleden. Rome was toen een rijke stad, met prachtige gebouwen. Zoals paleizen voor de keizers, voor de Senaat en voor de grote

Nadere informatie

LES6. De wegloper belonen. Sabbat. Zondag Lees Lees 'De wegloper. Teken Teken een gympie en. Leer Begin met het uit je hoofd

LES6. De wegloper belonen. Sabbat. Zondag Lees Lees 'De wegloper. Teken Teken een gympie en. Leer Begin met het uit je hoofd De wegloper belonen Sabbat Lees Lees Filemon 1 alvast door. Heb je er ooit over nagedacht van huis weg te lopen? Hoe zou dat zijn? Waar zou je naar toe gaan? Wat zou je kunnen doen? Onesimus bevond zich

Nadere informatie

lesmap Wortel van Glas HETGEVOLG Wortel van Glas 16+

lesmap Wortel van Glas HETGEVOLG Wortel van Glas 16+ Wortel van Glas 16+ Naast de reguliere producties is en blijft het werk met en voor moeilijke doelgroepen een absolute noodzaak voor Stefan Perceval. Binnen dat kader presenteren we ook Wortel van Glas,

Nadere informatie

Verslagen partijen 2 e ronde

Verslagen partijen 2 e ronde Verslagen partijen 2 e ronde Geschreven door Dewi van den Bos Het Roode Hert en de rest van het bestuur van het toernooi kunnen niet aansprakelijk gesteld worden. 13 april 2012, 6 e en laatste speelavond

Nadere informatie

Les 2: Voorspellen Tekst: Veilig in het verkeer. Introductiefase: 2. Vraag: "Kan iemand zich nog herinneren wat de bedoeling was bij het voorspellen?

Les 2: Voorspellen Tekst: Veilig in het verkeer. Introductiefase: 2. Vraag: Kan iemand zich nog herinneren wat de bedoeling was bij het voorspellen? Les 2: Voorspellen Tekst: Veilig in het verkeer "Welkom:... " Introductiefase: 1. "Vorige week zijn we begonnen met voorspellen." 2. Vraag: "Kan iemand zich nog herinneren wat de bedoeling was bij het

Nadere informatie

Gaat de laatste de beste worden?

Gaat de laatste de beste worden? Gaat de laatste de beste worden? Ondanks dat de competitie nog minimaal een week duurt en voor een aantal zelfs nog een week langer, is hij voor ons gevoel na vandaag al voorbij. Dat komt omdat wij vandaag

Nadere informatie

Het is de familieblues. Je kent dat gevoel vast wel. Je zit aan je familie vast. Voor altijd ben je verbonden met je ouders, je broers, je zussen.

Het is de familieblues. Je kent dat gevoel vast wel. Je zit aan je familie vast. Voor altijd ben je verbonden met je ouders, je broers, je zussen. De familieblues Tot mijn 15e noemde ik mijn ouders papa en mama. Daarna niet meer. Toen noemde ik mijn vader meester. Zo noemde hij zich ook als hij lesgaf. Hij was leraar Engels op een middelbare school.

Nadere informatie

Wat is PDD-nos? VOORBEELDPAGINA S. Wat heb je dan? PDD-nos is net als Tourette een neurologische stoornis. Een stoornis in je hersenen.

Wat is PDD-nos? VOORBEELDPAGINA S. Wat heb je dan? PDD-nos is net als Tourette een neurologische stoornis. Een stoornis in je hersenen. Wat is PDD-nos? 4 PDD-nos is net als Tourette een neurologische stoornis. Een stoornis in je hersenen. Eigenlijk vind ik stoornis een heel naar woord. Want zo lijkt het net of er iets niet goed aan me

Nadere informatie

Dag! kennismaken. Ik ben Eric.

Dag! kennismaken. Ik ben Eric. Vocabulaire Oefening 1 Woordweb Dag! Waar kom je vandaan? groeten Goedemorgen! de ontmoeting Hoe heet je? kennismaken Hoi! mensen Hallo! Ik ben Eric. nieuw Ik kom uit Engeland. Hallo, ik ben Mila. Ik ben

Nadere informatie

Mijn ouders zijn gescheiden en nu? Een folder voor jongeren met gescheiden ouders over de OTS en de gezinsvoogd

Mijn ouders zijn gescheiden en nu? Een folder voor jongeren met gescheiden ouders over de OTS en de gezinsvoogd Mijn ouders zijn gescheiden en nu? Een folder voor jongeren met gescheiden ouders over de OTS en de gezinsvoogd 1 Joppe (13): Mijn ouders vertelden alle twee verschillende verhalen over waarom ze gingen

Nadere informatie

EXTRA IMPROVISATIE OPDRACHTEN

EXTRA IMPROVISATIE OPDRACHTEN EXTRA IMPROVISATIE OPDRACHTEN De Vloer Op Jr. in de klas Captijn (2016) INHOUD INLEIDING... 3 OPDRACHTEN... 3 INTEGRATIE EN DISCRIMINATIE... 3 ROT OP NAAR JE EIGEN LAND... 3 VOOR MIJ BEN JIJ EEN NUMMER...

Nadere informatie

Elke miskraam is anders (deel 2)

Elke miskraam is anders (deel 2) Elke miskraam is anders (deel 2) Eindelijk zijn we twee weken verder en heb ik inmiddels de ingreep gehad waar ik op zat te wachten. In de tussen tijd dacht ik eerst dat ik nu wel schoon zou zijn, maar

Nadere informatie

Vivarium 2015: Lucky #7

Vivarium 2015: Lucky #7 Nieuwsbrief nr.1 Maart 2015 Vivarium 2015: Lucky #7 Na de zeer succesvolle terugkeer van Vivarium in 2014, zijn de voorbereiding op de komende editie al weer in volle gang. Wie de gehele historie van Vivarium

Nadere informatie

Apple Fanboy. Leerling: Jippe Joosten Opleiding: Game Development Klas: G&I1C. De intro. De opdracht. Proces

Apple Fanboy. Leerling: Jippe Joosten Opleiding: Game Development Klas: G&I1C. De intro. De opdracht. Proces Apple Fanboy Leerling: Jippe Joosten Opleiding: Game Development Klas: G&I1C De intro Welkom in het verslag van de Apple fanboy, ik ben Jippe Joosten en ik ben enorm fan van Apple. Ik ben nu 21 jaar oud

Nadere informatie

EN TOEN GING DE BEL DE ENORME IMPACT VA N FATALE BEDRIJFSONGEVALLEN LAURA BRUGMANS

EN TOEN GING DE BEL DE ENORME IMPACT VA N FATALE BEDRIJFSONGEVALLEN LAURA BRUGMANS EN TOEN GING DE BEL DE ENORME IMPACT VA N FATALE BEDRIJFSONGEVALLEN LAURA BRUGMANS EN TOEN GING DE BEL De enorme impact van fatale bedrijfsongevallen Laura Brugmans Ontwerp en vormgeving: Twin Media bv,

Nadere informatie

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over,

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over, 3F Wat is vriendschap? 1 Iedereen heeft vrienden, iedereen vindt het hebben van vrienden van groot belang. Maar als we proberen uit te leggen wat vriendschap precies is staan we al snel met de mond vol

Nadere informatie

1 Werkwoord. (wonen, werken, lopen,...) 8 Grammatica is niet moeilijk. wonen, werken, lopen,... noemen we werkwoorden.

1 Werkwoord. (wonen, werken, lopen,...) 8 Grammatica is niet moeilijk. wonen, werken, lopen,... noemen we werkwoorden. 1 Werkwoord (wonen, werken, lopen,...) wonen, werken, lopen,... noemen we werkwoorden. 8 Grammatica is niet moeilijk 1.1 woon, woont, wonen Ik woon nu in Nederland. Jij woont nu in Nederland. U woont nu

Nadere informatie

Een van de agenten komt naar hem toe. Nou, het is me het dagje wel, zegt hij. Nu zijn er toch rellen in de stad.

Een van de agenten komt naar hem toe. Nou, het is me het dagje wel, zegt hij. Nu zijn er toch rellen in de stad. Een dode De voetbalwedstrijd is afgelopen. Het stadion is bijna leeg. Het is koud, de zon schijnt bleek. Munck staat op de tribune van vak H en staart naar de dode man op de bank. Wat vreselijk, denkt

Nadere informatie

Info. Aanraken, knuffelen en meer... Informatie voor cliënten. Expertisecentrum voor epilepsie en slaapgeneeskunde

Info. Aanraken, knuffelen en meer... Informatie voor cliënten. Expertisecentrum voor epilepsie en slaapgeneeskunde Info Aanraken, knuffelen en meer... Informatie voor cliënten Expertisecentrum voor epilepsie en slaapgeneeskunde Inhoud INHOUD 1. Waar gaat het over 3 2. Aanraken 4 3. Hoe noem jij dat? 5 4. Baas over

Nadere informatie

De olifant die woord hield

De olifant die woord hield De olifant die woord hield Een voorstelling van verhalenverteller Peter Faber www.peterfaber.eu Inleiding Aan het eind van haar leven las Annie MG Schmidt al haar sprookjes nog eens door. Genadeloos streepte

Nadere informatie

13 Jij en pesten. Ervaring

13 Jij en pesten. Ervaring 82 13 Jij en pesten Wat doe ik hier vandaag? P Ik word me ervan bewust hoe erg het is om iemand te pesten en gepest te worden. P Ik leer dat ik met anderen steeds weer respectvol moet omgaan. P Ik ken

Nadere informatie

www.queridokinderboeken.nl

www.queridokinderboeken.nl www.queridokinderboeken.nl Copyright 2013 Joke van Leeuwen Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt, in enige vorm of op welke wijze ook, zonder voorafgaande schriftelijke

Nadere informatie

Bijbellezing: Johannes 2 vers 1-12. Bruiloftsfeest

Bijbellezing: Johannes 2 vers 1-12. Bruiloftsfeest Bijbellezing: Johannes 2 vers 1-12 Bruiloftsfeest Sara en Johannes hebben een kaart gekregen In een hele mooie enveloppe Met de post kregen ze die kaart Weet je wat op die kaart stond? Nou? Wij gaan trouwen!

Nadere informatie

Introductie. Dansvoorstelling

Introductie. Dansvoorstelling Door: John van Sambeek Introductie Ja, je ziet het goed. Daar is alweer een nieuwe schoolkrant! De schoolkrantredactie bestaande uit allemaal leerlingen heeft in een paar weken tijd veel leuke en interessante

Nadere informatie

Het Rosie Pr0ject. in makkelijke taal. Graeme Simsion

Het Rosie Pr0ject. in makkelijke taal. Graeme Simsion Het Rosie Pr0ject in makkelijke taal Graeme Simsion Dit boek heeft het keurmerk Makkelijk Lezen 1 Mijn naam is Don Tillman. Ik ben professor op een universiteit in Australië. Daar werk ik al tien jaar.

Nadere informatie

Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou!

Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou! Hallo Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou Als je ouders uit elkaar zijn kan dat lastig en verdrietig zijn. Misschien ben je er boos over of denk je dat het jouw

Nadere informatie

De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar

De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar De afgelopen weken was het niet zo leuk bij Pim thuis. Zijn moeder lag de hele dag in bed. Ze stond niet meer op, deed geen boodschappen

Nadere informatie

Beste vrienden, ik mag jullie vandaag vertellen over de laatste week van het leven van Jezus.

Beste vrienden, ik mag jullie vandaag vertellen over de laatste week van het leven van Jezus. 1 Beste vrienden, ik mag jullie vandaag vertellen over de laatste week van het leven van Jezus. 2 Het verhaal De Goede Week Trouw, Hoop en Spijt Ik wil jullie vandaag vertellen over de Goede Week. Dat

Nadere informatie

0-3 maanden zwanger. Zwanger. Deel 1

0-3 maanden zwanger. Zwanger. Deel 1 Zwanger Ik was voor het eerst zwanger. Ik voelde het meteen. Het kon gewoon niet anders. Het waren nog maar een paar cellen in mijn buik. Toch voelde ik het. Deel 1 0-3 maanden zwanger Veel te vroeg kocht

Nadere informatie

Een spannende ontsnapping

Een spannende ontsnapping Botel Bibalo Vivian den Hollander Een spannende ontsnapping Met illustraties van Juliette de Wit Van Holkema & Warendorf ISBN 978 90 00 33762 0 NUR 282 2014 Van Holkema & Warendorf Uitgeverij Unieboek

Nadere informatie

Een gelukkige huisvrouw

Een gelukkige huisvrouw Een gelukkige huisvrouw Voordat ik zwanger was, was ik een gelukkige huisvrouw, ik had alles wat ik wilde. En daarvoor hoefde ik geen dag te werken. Want werken, dat deed mijn man Harry al. Harry zat in

Nadere informatie

Een buik van wol. Tom! Tom! Cato kwam hard aan rennen. En zei: vandaag word mevr. Catharina. 90 jaar en ik wil haar een heel mooi cadeau

Een buik van wol. Tom! Tom! Cato kwam hard aan rennen. En zei: vandaag word mevr. Catharina. 90 jaar en ik wil haar een heel mooi cadeau Een buik van wol. Tom! Tom! Cato kwam hard aan rennen En zei: vandaag word mevr. Catharina 90 jaar en ik wil haar een heel mooi cadeau Geven. Ja maar wat zei Tom. Umm wacht ik Weet het zei Cato een herinnering.

Nadere informatie

Wat? Ambers mond valt open. Krijg ik dertigduizend euro? De notaris knikt. Dat klopt. Gefeliciteerd. Liz weet ook niet wat ze hoort.

Wat? Ambers mond valt open. Krijg ik dertigduizend euro? De notaris knikt. Dat klopt. Gefeliciteerd. Liz weet ook niet wat ze hoort. Een erfenis Dag dames, kan ik iets voor u doen? Amber kijkt Liz even aan en zegt dan: Ik heb hier een afspraak met de notaris. Mijn naam is Amber Overgauw. De vrouw kijkt op haar beeldscherm. Ik zie het,

Nadere informatie

Nieuwsbrief HCOIJ, nummer 10, december 2013

Nieuwsbrief HCOIJ, nummer 10, december 2013 Nieuwsbrief HCOIJ, nummer 10, december 2013 Voor iedereen die ons een warm hart toedraagt. Hier is de tiende nieuwsbrief van HCOIJ, de laatste van 2013. Boordevol leuke nieuwtjes, foto s, mededelingen

Nadere informatie

Werkboek Het is mijn leven

Werkboek Het is mijn leven Werkboek Het is mijn leven Het is mijn leven Een werkboek voor jongeren die zelf willen kiezen in hun leven. Vul dit werkboek in met mensen die je vertrouwt, bespreek het met mensen die om je geven. Er

Nadere informatie

Bibliotheek Mysterie

Bibliotheek Mysterie Bibliotheek Mysterie Eerste druk, 2014 2014 Nicole van Oudheusden isbn: 9789048432257 nur: 284 Uitgever: Free Musketeers, Zoetermeer www.freemusketeers.nl Hoewel aan de totstandkoming van deze uitgave

Nadere informatie

Alles in een dag Sophia Beets

Alles in een dag Sophia Beets Alles in een dag Sophia Beets Hoi. zeg ik zoals dat het enige is wat ik iedere ochtend zeg. Goeie morgen. zegt ie terug. Ik zeg geen goeie morgen, nooit niet. Morgen is niet fijn en ook niet goed, bovendien

Nadere informatie

Lesbrief. Zat Annie van Gansewinkel

Lesbrief. Zat Annie van Gansewinkel Lesbrief Zat Annie van Gansewinkel Doe meer met Thuisfront! Bij de boeken in de serie Thuisfront kunt u een gratis lesbrief downloaden van www.eenvoudigcommuniceren.nl. In deze lesbrief staan vragen, tips

Nadere informatie

Je bent jong en je wilt wat!

Je bent jong en je wilt wat! Je bent jong en je wilt wat! Logisch, je voelt je geen sukkel. Je bent jong, je zit vol energie en je wilt eruit halen wat er uit dit leven te halen valt. Plezier maken, feesten en doen waar je zin in

Nadere informatie

Bij H&M. Nederlandse Academie 02/2184707 A2

Bij H&M. Nederlandse Academie 02/2184707 A2 Bij H&M Tiebe is bij H&M. Zij is samen met haar kind. Het kind heet Laura. Laura is drie jaar. Tiebe is op de derde verdieping. Ze wil een jurk voor een feest kopen. Ze ziet veel mooie jurken. Dan kijkt

Nadere informatie

Te huur HOOFDSTUK 4 WOORDEN. Kies het goede woord. 1 Ik woon in een flat op de vierde... a verdieping b appartement

Te huur HOOFDSTUK 4 WOORDEN. Kies het goede woord. 1 Ik woon in een flat op de vierde... a verdieping b appartement 51 51 HOOFDSTUK 4 Te huur WOORDEN 1 1 Ik woon in een flat op de vierde.... a verdieping b appartement 2 Het is een rijtjeshuis met een grote woonkamer en drie.... a tuinen b slaapkamers 3 Mijn woonkamer

Nadere informatie

Wat een mensenkennis, grijnst vader. Van je tweelingbroer weet je toch alles? Ook al denkt hij van niet. Vera steekt haar neus in de lucht.

Wat een mensenkennis, grijnst vader. Van je tweelingbroer weet je toch alles? Ook al denkt hij van niet. Vera steekt haar neus in de lucht. 1. Vakantieplannen Yeeesss! roept Vera. Had ik wel verwacht, bromt Edwin. Vader kijkt hem met opgetrokken wenkbrauwen aan. Wel verwacht? Natuurlijk, reageert Edwin. We hebben nog een rondvlucht met de

Nadere informatie

7 februari 2011 op TV L in Limburg Dichterbij,Ine Hellwig als lid van het reizigersoverleg Limburg.

7 februari 2011 op TV L in Limburg Dichterbij,Ine Hellwig als lid van het reizigersoverleg Limburg. Bestuurslid op de TV bij L1. 7 februari 2011 op TV L in Limburg Dichterbij,Ine Hellwig als lid van het reizigersoverleg Limburg. Begin januari werd het ROL via de provincie gevraagd een bijdrage te leveren

Nadere informatie

Ja hoor. Dan moet je rechtdoor. Bij de moet je naar rechts en daarna de links. Het postkantoor is aan rechterhand.

Ja hoor. Dan moet je rechtdoor. Bij de moet je naar rechts en daarna de links. Het postkantoor is aan rechterhand. Thema 5 Woonomgeving Oefening 2 Situatie 1 Pardon meneer, mag ik iets vragen? Jazeker, wat kan ik voor doen? Weet u het postkantoor is? Ja hoor. Dan moet je rechtdoor. Bij de moet je naar rechts en daarna

Nadere informatie

Take a look at my life 9

Take a look at my life 9 Take a look at my life 9 Verslaafd aan foto,s maken. Elke dag weer mijn mobiel uit me zak halen en foto,s maken van de dingen die ik mee maak of tegenkom. Er zijn al zoveel mensen die gebruik maken van

Nadere informatie

Laura zelf heeft bijna nooit ruzie met haar moeder. De moeder van Laura komt uit Peru. Yasmina vindt haar lief, zacht en zorgzaam.

Laura zelf heeft bijna nooit ruzie met haar moeder. De moeder van Laura komt uit Peru. Yasmina vindt haar lief, zacht en zorgzaam. 1. Yasmina doet het tuinhekje achter zich dicht. Hoe kan ze zo stom zijn niet aan de verjaardag van haar moeder te denken? Haar moeder blijft woedend achter. Yasmina voelt zich even rot, maar na drie stappen

Nadere informatie

De Bloem (van plastic) is een meid van nu! Tikkeltje brutaal!

De Bloem (van plastic) is een meid van nu! Tikkeltje brutaal! De Bloem (van plastic) is een meid van nu! Tikkeltje brutaal! Hé hoi, hallo! Ik zal me even voorstellen. Ik ben Bloem. Bloem van Plastic. Maar je mag gewoon Bloem zeggen. Wow! Wat goed dat jullie even

Nadere informatie

Ontmoeting. gezondnu.nl

Ontmoeting. gezondnu.nl Ger van der Gaast (64) weet sinds 2010 dat hij de ziekte van Alzheimer heeft. Inmiddels woont hij in een verpleeghuis in Utrecht. Als voormalig docent verpleegkunde volgt Ger zijn eigen zorg kritisch.

Nadere informatie

Antwoorden Thema 5 Vrije tijd

Antwoorden Thema 5 Vrije tijd Antwoorden Thema 5 Vrije tijd Luisteren Oefening 2 hobby Willem Linda hockeyen squashen tennissen voetballen bioscoop theater ballet kroegbezoek concertbezoek popmuziek jazz klassieke muziek Spreken Oefening

Nadere informatie

Verhaal doorvertellen

Verhaal doorvertellen Goed Gelezen! Verhaal doorvertellen, spelletje voor tussendoor Verhaal doorvertellen Spelletje voor tussendoor Verhaal doorvertellen: dit bekende spelletje is dankzij de quiz Ik hou van Holland weer helemaal

Nadere informatie

Inleiding. Veel plezier!

Inleiding. Veel plezier! Inleiding In dit boek lees je over Danny. Danny is een jongen van 14 jaar. Er zijn veel dingen die Danny verkeerd doet. Hij rent door de school. Hij scheldt zomaar een klasgenoot uit. Of hij spuugt op

Nadere informatie

Lotte is er erg blij mee. Ik wilde altijd al een huisdier voor mezelf, zegt ze tegen opa. En nu heb ik er opeens een heleboel.

Lotte is er erg blij mee. Ik wilde altijd al een huisdier voor mezelf, zegt ze tegen opa. En nu heb ik er opeens een heleboel. Lotte heeft Luizen Buiten is het koud. Er vallen dikke druppels uit de bomen en de wind blaast hard door de straat. Lotte loopt hand in hand met opa Generaal over het schoolplein. Ze moest eerder van school

Nadere informatie

DE VLUCHT & andere spannende verhalen

DE VLUCHT & andere spannende verhalen DE VLUCHT & andere spannende verhalen 2 Bianca Kruger DE VLUCHT & andere spannende verhalen Enschede 2015 3 Hoewel aan de totstandkoming van deze uitgave de uiterste zorg is besteed, aanvaarden auteur

Nadere informatie

Gedichten werkboekje. Naam: Groep:

Gedichten werkboekje. Naam: Groep: Gedichten werkboekje Naam: Groep: Gedichten lezen 1. Wat valt je als eerste op bij dit gedicht? Bang Bang, dat ik het nooit vergeten zal. Ik zal het nooit vergeten. Ik zag hem daar voor het laatst in de

Nadere informatie

Kies uit: schiet op jarig ziekenhuis sport laat. 1 Morgen is mijn dochter. Ze wordt zes jaar. 3 Ik op maandag, woensdag en vrijdag.

Kies uit: schiet op jarig ziekenhuis sport laat. 1 Morgen is mijn dochter. Ze wordt zes jaar. 3 Ik op maandag, woensdag en vrijdag. 21 21 HOOFDSTUK 2 Te laat! WOORDEN 1 Kies uit: schiet op jarig ziekenhuis sport laat 1 Morgen is mijn dochter. Ze wordt zes jaar. 2 Ron,! De bus komt bijna! 3 Ik op maandag, woensdag en vrijdag. 4 We komen

Nadere informatie

KIJK IN JE BREIN LESMODULE BASISSCHOOL LEERLING

KIJK IN JE BREIN LESMODULE BASISSCHOOL LEERLING LESMODULE BASISSCHOOL LEERLING 1. DE HERSENEN 1.1 HOE ZIEN HERSENEN ERUIT? VRAAG WIE KAN VERTELLEN WAT HERSENEN ZIJN? VRAAG HEBBEN KINDEREN KLEINERE HERSENEN DAN GROTE MENSEN? 1.2 WANNEER GEBRUIK JE ZE?

Nadere informatie

Hoofdstuk 1. namelijk afschuwelijke dingen! Daders zijn soms zo creatief en geslepen, daar kunnen we ons maar amper een voorstelling bij maken.

Hoofdstuk 1. namelijk afschuwelijke dingen! Daders zijn soms zo creatief en geslepen, daar kunnen we ons maar amper een voorstelling bij maken. Hoofdstuk 1 Het beestje bij de naam Wat gebeurt er precies? In dit hoofdstuk wil ik graag stilstaan bij geweld en misbruik en wat het precies is. We hebben hier allemaal onze eigen ideeën over. Schelden,

Nadere informatie

HOOFDSTUK 13. Naar het museum. Kies uit: saai knappe felle grappig bekendste. 1 De Nachtwacht is het schilderij van Rembrandt.

HOOFDSTUK 13. Naar het museum. Kies uit: saai knappe felle grappig bekendste. 1 De Nachtwacht is het schilderij van Rembrandt. 215 215 HOOFDSTUK 13 Naar het museum WOORDEN 1 Kies uit: saai knappe felle grappig bekendste 1 De Nachtwacht is het schilderij van Rembrandt. 2 De Nederlandse schilder Van Gogh schilderde vaak met kleuren.

Nadere informatie

Dit boek heeft het keurmerk Makkelijk Lezen gekregen. Wilt u meer weten over dit keurmerk kijk dan op de website: www.stichtingmakkelijklezen.nl.

Dit boek heeft het keurmerk Makkelijk Lezen gekregen. Wilt u meer weten over dit keurmerk kijk dan op de website: www.stichtingmakkelijklezen.nl. Chatten Dit boek heeft het keurmerk Makkelijk Lezen gekregen. Wilt u meer weten over dit keurmerk kijk dan op de website: www.stichtingmakkelijklezen.nl. Colofon Een uitgave van Eenvoudig Communiceren

Nadere informatie

Ontdek de Bibliotheek. Ontdek de Bibliotheek. Ontdek de Bibliotheek

Ontdek de Bibliotheek. Ontdek de Bibliotheek. Ontdek de Bibliotheek Ontdek de Bibliotheek Ontdek de Bibliotheek Ontdek de Bibliotheek Welkom in de bibliotheek. Je gaat op ontdekking in de bibliotheek. Hierbij doe je een onderzoek naar verschillende soorten media; zoals

Nadere informatie

Opstartles 10. EXTRA Oefenen met woorden bij de lessen

Opstartles 10. EXTRA Oefenen met woorden bij de lessen www.edusom.nl Opstartles 10. EXTRA Oefenen met woorden bij de lessen Het is belangrijk om veel woorden te leren. In deze extra les vindt u extra woorden bij de Opstartlessen 1 t/m 5. Kijk ook eens naar

Nadere informatie

Kijk op: www.nt2taalmenu.nl. nt2taalmenu wordt gemaakt door: Frans Snik, Ed Kniesmeijer en René den Nijs. Oefening bij Nivor 1.

Kijk op: www.nt2taalmenu.nl. nt2taalmenu wordt gemaakt door: Frans Snik, Ed Kniesmeijer en René den Nijs. Oefening bij Nivor 1. OPDRACHTKAART www.nt2taalmenu.nl nt2taalmenu is een website voor mensen die Nederlands willen leren én voor docenten NT2. Iedereen die Nederlands wil leren, kan gratis online oefenen. U kunt ook veel oefeningen

Nadere informatie

Anna en Alex nemen het op tegen de valsemunters

Anna en Alex nemen het op tegen de valsemunters Anna en Alex nemen het op tegen de valsemunters Anna en Alex zijn klasgenoten en heel goede vrienden. Ze komen altijd in de meest angstaanjagende situaties terecht en samen hebben ze al heel wat spannende

Nadere informatie

Interview met de Nederlandse studenten in de werkgroepen.

Interview met de Nederlandse studenten in de werkgroepen. Wie zijn wij: Daag! Mijn naam is Jorrit en ik ben 23 jaar jong. Ik ben geboren en getogen in Leeuwarden. Ik zit nu in het 2e jaar van de lerarenopleiding Economie. Bij deze wil ik jullie veel plezier en

Nadere informatie

Schoolkamp. Ze hadden toen allemaal iets verzonnen om niet mee te hoeven met de dropping.

Schoolkamp. Ze hadden toen allemaal iets verzonnen om niet mee te hoeven met de dropping. Schoolkamp En jij, Abel?, vraagt Nadia. Wat doe jij over tien jaar? Abel buigt naar voren om nog een flesje bier uit het kratje te pakken. Dan werk ik bij de Amsterdamse politie, zegt hij. Hij maakt het

Nadere informatie

In de Hema. O, zegt Kiia. Dat heb ik niet gehoord. Nee, dat blijkt, lacht de vrouw.

In de Hema. O, zegt Kiia. Dat heb ik niet gehoord. Nee, dat blijkt, lacht de vrouw. In de Hema Wat vind je van deze?, vraagt Kiia. Ze kijkt aandachtig in de spiegel. Naar de geruite pet op haar hoofd. Mam?, vraagt Kiia weer. Hoe vind je hem? Ze stopt een pluk van haar blonde haar onder

Nadere informatie

Bijeenkomst 1 Zet je eigen Jong ontmoet oud op! Tijdens deze bijeenkomst ontdekken de leerlingen hoe je van de activiteit een succes maakt.

Bijeenkomst 1 Zet je eigen Jong ontmoet oud op! Tijdens deze bijeenkomst ontdekken de leerlingen hoe je van de activiteit een succes maakt. Lesmateriaal: jong ontmoet oud In een lessenreeks van vier bijeenkomsten bereidt u de leerlingen voor op het project Jong Ontmoet Oud: een activiteit dat jong en oud met elkaar in contact brengt. Tijdens

Nadere informatie

Jouw reis door de Bijbel. Uitgeverij Jes! Zoetermeer

Jouw reis door de Bijbel. Uitgeverij Jes! Zoetermeer Nieske Selles-ten Brinke Jouw reis door de Bijbel Dagboek voor kinderen Uitgeverij Jes! Zoetermeer Onder de naam Jes! Junior verschijnen boeken voor kinderen tot twaalf jaar. Jes! Junior is een imprint

Nadere informatie

Spreekbeurt. Pakistan

Spreekbeurt. Pakistan Spreekbeurt Pakistan Hoofdstad: Islamabad Taal: Urdu, Engels en Punjabi Inwoners: Er wonen bijna 200 miljoen mensen in Pakistan Religie: Moslims (96%), christenen (4%) Pakistan ligt in Azië en grenst aan

Nadere informatie

Academische opleiding leraar basisonderwijs

Academische opleiding leraar basisonderwijs 2015 2016 Academische opleiding leraar basisonderwijs ACADEMISCHE OPLEIDING LERAAR BASISONDERWIJS Vind jij het inspirerend om aan kinderen les te geven? Ben je geïnteresseerd in onderzoek naar verschillen

Nadere informatie

Zondag 10 mei 2015 6 e zondag van Pasen kleur wit Ds. A.J.Wouda Joh. 15: 7-19 Blijf in mijn liefde. Gemeente van Christus

Zondag 10 mei 2015 6 e zondag van Pasen kleur wit Ds. A.J.Wouda Joh. 15: 7-19 Blijf in mijn liefde. Gemeente van Christus Zondag 10 mei 2015 6 e zondag van Pasen kleur wit Ds. A.J.Wouda Joh. 15: 7-19 Blijf in mijn liefde Gemeente van Christus Het is bijna niet te bevatten: vorig week zondag, om deze tijd, stond ik bij het

Nadere informatie

We spelen in het huis van mijn mama deze keer,

We spelen in het huis van mijn mama deze keer, Jip en Janneke. Ik ben Jip. Ik ben Janneke en we wonen naast elkaar. Hij heet Jip, zij heet Janneke. en we spelen soms bij hem en soms bij haar. We spelen in het huis van mijn mama deze keer, we kunnen

Nadere informatie

het begin van dit boek

het begin van dit boek De autisme survivalgids 9 het begin van dit boek Ken je dat gevoel? Je bent een kind. Een jongen of een meisje. Om je heen zijn er heel veel andere kinderen. Allemaal zien ze er net een beetje anders uit.

Nadere informatie

Thema Kinderen en school

Thema Kinderen en school http://www.edusom.nl Thema Kinderen en school Lesbrief 20. Het adviesgesprek. Wat leert u in deze les? Advies vragen. / woorden die hetzelfde betekenen. Advies geven. / woorden die hetzelfde betekenen.

Nadere informatie

Take a look at my life week 5&6

Take a look at my life week 5&6 Take a look at my life week 5&6 Maandag 27 januari 2014 Zou vandaag gaan werken, maar heb op het laatste moment afgezegd omdat het nogal glad was op de weg. Dus ik durfde het niet aan om op de fiets naar

Nadere informatie

1. Hoeveel uur per week zaten jongeren op internet in 2009?

1. Hoeveel uur per week zaten jongeren op internet in 2009? Hoofdstuk 1 - Oefening 17 Leesdossier Opdracht 1 Lees de tekst Wat doen jongeren op internet? U gebruikt de leeskaart: zoekend lezen. Beantwoord daarna de vragen. Wat doen jongeren op internet? Onder 13-

Nadere informatie

Spekkoek. Op de terugweg praat zijn oma de hele tijd. Ze is blij omdat Igor maandag mag komen werken.

Spekkoek. Op de terugweg praat zijn oma de hele tijd. Ze is blij omdat Igor maandag mag komen werken. Spekkoek Oma heeft de post gehaald. Er is een brief van de Sociale Werkplaats. Snel scheurt ze hem open. Haar ogen gaan over de regels. Ze kan het niet geloven, maar het staat er echt. Igor mag naar de

Nadere informatie

Goedendag! Ik, ik ben. Ben jij? En jij? Jij bent! nee. één. twee. drie. vier. vijf. zes. zeven. acht. negen. tien. Gaat het? Het gaat goed.

Goedendag! Ik, ik ben. Ben jij? En jij? Jij bent! nee. één. twee. drie. vier. vijf. zes. zeven. acht. negen. tien. Gaat het? Het gaat goed. Vocabulaire En Action 5 : Nederlans naar Frans Unité 1 Goedendag! Ik ben Ik, ik ben ja Ben jij? En jij? Jij bent! nee één twee drie vier vijf zes zeven acht negen tien Unité 2 Gaat het? Het gaat goed.

Nadere informatie