FM bij PEC Zwolle: stadion en ontmoetingsplek

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "FM bij PEC Zwolle: stadion en ontmoetingsplek"

Transcriptie

1 21 e jaargang nummer vaktijdschrift van Facility Management Nederland fmi NFP Lowres.jpg Thema: Leisure FM bij PEC Zwolle: stadion en ontmoetingsplek FMinFOCUS INFORMATIEMANAGEMENT Wifi-analyse: efficiënt of potentieel privacyprobleem? Chipknip verdwijnt

2 HOOFDREDACTIONEEL xxx John Dommerholt, hoofdredacteur xxx Wij zijn in de wolken! Als dé aanbieder van cloudsoftware zijn wij natuurlijk altijd in behulp van workflows eenvoudig aanpassen aan uw eigen bedrijfsprocessen. de wolken. Dit jaar voelt dat extra feestelijk, want we bestaan Axxerion wordt dagelijks intensief ingezet door honderden organisaties 10 jaar! waaronder zakelijke dienstverleners, overheids-, zorg- en onderwijsinstellingen en woningbouwcorporaties. Cloudsoftware Of u nu op zoek bent naar een krachtig Facility Management Informatie Win een Facility Management Quick Scan! Systeem of een complete tool voor het beheren van uw vastgoed, Ons 10-jarig jubileum laten wij niet onopgemerkt passeren. En wie Axxerion biedt u de juiste oplossing. Onze cloudsoftware is flexibel, jarig is trakteert! Wij geven daarom 10 Facility Management Quick Scans laagdrempelig en interessant geprijsd. Ook kunt u onze software met van Twynstra Gudde weg! Kijk snel op onze website en doe mee! Advancing your business Colofon FMI Facility Management Informatie tijdschrift van FMN, Facility Management Nederland Bladmanagement APPR bv, Inga van Uchelen, Redactie John Dommerholt (hoofdredacteur), Judy Alkema, Erik Ernst, Rianne Kuik, Reint Scholten, Lisette van Steijn Eindredactie APPR bv Uitgever APPR bv Aan dit nummer werkten mee Leonie van t Groenewolt, Job Heerink, Remco Jongerius, Jan Jurriens, Inez van Kesteren, Annemarie Minkes, Nam Chun Melis, Rolf Nijdam, Mathijs Ras, Simone Rutgers, Denny Schouten, Marko van Viersen, Ruud Welten Vormgeving APPR bv, Merit op de Dijk (art direction), Marlies Mulder Drukwerk Drukkerij Ten Brink, Meppel Advertentie-exploitatie APPR bv, Herman Wessels, APPR bv Postbus 5135, 1410 AC Naarden tel.: , fax: FMN-bureau Postbus 5135, 1410 AC Naarden tel.: , / Informatie over lidmaatschap of opzeggen? Verschijningsfrequentie 11x per jaar ISSN Ressenerbroek 26b MR Heteren - T E. - fmi

3 INHOUD fmi Thema: LEISURE FM bij eredivisievoetbalclub PEC Zwolle En verder 38 IFMA Hoe ziet facility management eruit bij een voetbalclub in de eredivisie? Welke positie heeft het facilitair bedrijf in zo n club, die onlangs nog de bekerfinale won en de Johan Cruijfschaal binnen haalde? Jornt Veldink, facility manager van PEC Zwolle, neemt ons mee naar het facilitaire speelveld van het IJsseldeltastadion in Zwolle. En verder Rondetafel over opleiden en gastvrijheid 22 De gast centraal bij ondernemer Hennie van der Most Rubrieken FMinFocus: INFORMATIEMANAGEMENT Wifi-analytics efficiënt of potentieel privacyprobleem? Een BHV er oproepen op basis van zijn positie in het pand, of de schoonmaak afstemmen op het daadwerkelijk gebruik van sanitair. Door wifi is inzichtelijk waar mensen zich bevinden, hoe lang zij ergens zijn en hoe zij zich verplaatsen Nieuws 8 Productnieuws 18 Facilitaire loopbaan van 20 Juridisch 21 Wie wat waar 27 Lectorendialoog En verder 30 Chipknip verdwijnt 32 Randstad kiest voor werkmaatschappijoverstijgend FMIS van Axxerion 36 Het belang van informatiebeheer Column bestuur 42 FMN Actueel 46 Kenniskring Zorg 48 Facilitaire aanbieders 50 Next

4 FMnieuws Vakbeurs Facilitair OSB steunt controles schoonmaakbranche Inspectie SZW, de belastingdienst, UWV, IND, gemeenten en politie houden controles in de schoonmaakbranche. De Inspectie SZW heeft haar pijlen gericht op schoonmaakbedrijven die werken voor fastfoodketens. In oktober maakte zij bekend misstanden op het gebied van de Arbeidstijdenwet en mogelijk de Wet Arbeid Vreemdelingen en Wet Minimumloon te hebben geconstateerd. Informatie: Editie 2015 van vakbeurs Facilitair vindt woensdag 14, donderdag 15 en vrijdag 16 januari plaats in de Brabanthallen in s-hertogenbosch. De vakbeurs Facilitair in de Brabanthallen in s-hertogenbosch groeide vanaf Sociale kant hygiëne Vegetarisch menu voor studenten Studenten van de Universiteit van Amsterdam en de Hogeschool van Amsterdam kregen op 10 oktober, de Dag van de Duurzaamheid, een vegetarisch menu voorgeschoteld in de restaurants. Eurest Campus greep deze dag aan om studenten te stimuleren een verantwoorde keuze te maken als het gaat om voeding. De kromkommersoep is een van de vervangers van de kroketten en frikadellen. Op 15 oktober was het weer Global Handwashing Day: de dag waarop de wereld stilstaat bij het belang van goede handhygiëne. Dit jaar vestigde Tork, merk van SCA, wederom aandacht op de hygiënische staat van toiletgelegenheden op het werk. Uit recent internationaal onderzoek blijkt dat toiletten op de werkvloer regelmatig worden gebruikt als werkvrije zone, ideaal voor het voeren van privégesprekken, het ontsnappen aan zakelijke frustraties of zelfs het opdoen van lichaamsbeweging. Hiermee vervult de wasruimte, naast het daadwerkelijke toiletgebruik, ook een belangrijke sociale functie. Informatie: Het is niet de eerste keer dat de cateraar zich inzet om studenten bewuster te maken duurzaam om te gaan met voedsel. Eurest, de UvA en de HvA hebben het convenant Students for Sustainability gesloten met als doelstelling het aanbod van voedsel te verduurzamen. Informatie: Duurzaamheid nog weinig verankerd in doelen MKB zijn oprichting in 1999 uit tot hét vakevenement op het gebied van facilitair management in Nederland en België. Met gemiddeld bijna bezoekers en méér dan 400 standhouders per editie - gemeten over de edities 2009 tot en met is het evenement op zijn vakgebied zelfs het grootste van de gehele wereld. Informatie: Slechts één op de twintig MKB ondernemers (5 procent) ziet duurzaamheid als een van de belangrijkste doelen van de onderneming voor het komende jaar. Het belang dat de ondernemer aan duurzaamheid hecht neemt toe naarmate de onderneming groter is. Ook zetten vrouwelijke ondernemers meer in op duurzaamheid dan mannelijke. Dat blijkt uit een enquête onder MKB-ondernemers*. Het verhogen van de omzet of winst is voor meer dan de helft van de ondernemers (55 procent) het belangrijkste doel voor de komende twaalf maanden. Dat is niet vreemd, omdat winst bedrijfseconomisch de bestaansreden van elke commerciële onderneming is. Door het gure economische klimaat van de afgelopen jaren staat winst hoog op de agenda en lijkt er weinig ruimte voor doelen met een langere termijn. Het is van belang dat MKB ers ook duurzaamheid nastreven met hun onderneming; belangrijke grondstoffen worden schaarser, afval produceren wordt duurder en hergebruik van middelen kan veel kosten besparen. Toch ziet slechts één op de twintig MKB ondernemers duurzaamheid als één van de belangrijkste doelen voor de onderneming voor het komende jaar. Grotere bedrijven geven duurzaamheid meer aandacht in hun bedrijfsdoelstellingen. Zo verankert één op de tien MKB ers met meer dan twintig werknemers duurzaamheid in de bedrijfsdoelstellingen, terwijl slechts één op de 33 ondernemers met minder dan vijf medewerkers in dienst dat doet. Dit is in overeenstemming met andere onderzoeken die aantonen dat grotere bedrijven meer oog hebben voor duurzaamheid. Zij hebben over het algemeen meer mogelijkheden om zich met duurzaamheid bezig te houden. Opvallend is dat deze relatie opgaat tot zo n vijftig werknemers. Naarmate de onderneming nog groter wordt, neemt het belang van duurzaamheid in de bedrijfsdoelstellingen in deze steekproef niet verder toe. Uit de enquête blijkt verder dat internationaal opererende MKB-bedrijven niet meer aandacht besteden aan duurzaamheid dan bedrijven die alleen op de binnenlandse markt actief zijn. *Bron: ING Economisch Bureau op basis van TNS-Nipo-enquête onder MKB bedrijven. Informatie: Tesla taxi s aan de Ecotap op Schiphol Het Boxtelse Ecotap leverde de geavanceerde oplaadinfrastructuur waardoor de ruim zestig Tesla Taxi s op luchthaven Schiphol worden voorzien van de benodigde elektriciteit. Sinds kort mogen alleen nog elektrische taxi s rijden op Schiphol. Deze Tesla Taxi s dienen continue operationeel te zijn om aan de vraag naar personenvervoer vanaf luchthaven Schiphol te kunnen voldoen. Ecotap realiseerde voor de Bios Groep personenvervoer een oplaadinfrastructuur die samen met de planning software van het taxibedrijf prioriteitsladen van de voertuigen mogelijk maakt. Dit concept van Ecotap is tot stand gekomen in samenwerking met onze partners hosting bedrijf Last Mile Solutions, Tesla en BAM infra. Informatie: Nedap speelt in op marktvraag Nedap speelt met de toepassing van softwarecomponenten in beveiligingssystemen in op nieuwe uitdagingen op het gebied van security. Deze uitdagingen komen voort uit veranderende wet- en regelgeving - zoals de Wet op privacy die de Europese Commissie heeft voorgesteld - en toenemende bedreigingen van buitenaf, zoals hacken. Onder invloed van deze veranderingen krijgen security managers te maken met een nieuwe realiteit. Tijdens Security Essen demonstreerde Nedap hoe beveiligingssystemen met behulp van aanpassingen in software direct kunnen worden aangepast aan nieuwe eisen op het terrein van security. Informatie: Securitas opent webshop met veiligheidsartikelen Beveiligingsorganisatie Securitas heeft een webshop met veiligheidsproducten gelanceerd. Op kunnen zowel zakelijke als particuliere Facilitaire Vakbeurs Amsterdam RAI Behalve Vakbeurs Facilitair in Den Bosch is er nog een facilitaire beurs in 2015: de Facilitaire Vakbeurs. Deze wordt georganiseerd op woensdag 27 en donderdag 28 mei 2015 georganiseerd in Amsterdam RAI. Organisator CNO-Expo denkt dat de Randstad een succesvolle locatie is voor facilitair aanbieders om extra omzet en bekendheid te genereren. Op vele fronten wordt de beurs gepromoot, ook de afbouw is een belangrijke sector. Gezien de opleving in de markt moet de aanwas in omzet groot zijn ten opzichte van andere beurzen, vindt Johan Wolters van CNO-Expo. Informatie: Mismanagement activa kost miljarden Tijdens het Nationale Congres Asset Management (ISO 55001), dat werd geïnitieerd door BSI Group Nederland (The British Standards Institution) bleek dat bedrijven jaarlijks miljarden euro s verspillen, doordat ze hun fysieke activa zoals gebouwen of gespecialiseerde machines niet optimaal managen. Niet of onvoldoende rekening houden met de volledige levenscyclus van bezittingen leidt tot onnodig hoge en onvoorziene kosten, oplopend tot wel dertig procent van de total cost of ownership. Het nastreven van een ISOcertificatie kan bijdragen tot eenzelfde besparing. Diverse sprekers afkomstig van onder andere het ministerie van Defensie en de Nederlandse Spoorwegen, gaven aan de hand van praktijkvoorbeelden hun visie op Asset Management. Informatie: klanten vanaf nu terecht voor het bestellen van artikelen op het gebied van safety, zoals brandblussers, AED s en BHV-hesjes. Securitas wil zich nog meer richten op safety als onderdeel van de bedrijfsveiligheid. In dat kader is tevens het aanbod van veiligheidstrainingen verbreed. Informatie: Dienstencheque kan banen redden Zorgaanbieder Fundis en dienstverlener Vebego presenteerden eind september een plan aan de Nederlandse gemeenten om ruim tienduizend banen in de huishoudelijke zorg te behouden. Op dit moment staan ruim banen op de tocht vanwege een grote bezuiniging op huishoudelijke hulp vanuit de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo). Met het invoeren van een systeem van dienstencheques kunnen hulpbehoevenden voor een laag bedrag huishoudelijke hulp inhuren. Omdat gebruik wordt gemaakt van een in België al beproefd ICT-platform, zijn de uitvoeringskosten laag en kan het systeem snel worden ingevoerd. Informatie: 6 fmi fmi

5 Productnieuws Details maken het verschil Onder het motto Details maken het verschil presenteerde Palmberg eind oktober weer productnoviteiten tijdens de beurs Orgatec in Keulen. Een beurs over kantoorinrichting en kantooromgeving. De nadruk lag bij Palmberg dit jaar op het gebied werkplek en ontwerp. De werkplekklassiekers zijn opnieuw bekeken en er is een facelift doorgevoerd, met als doel de producten in de huidige en toekomstige kantooromgeving te laten passen. Informatie: Waarmee kunnen we u helpen? Lekkere koffie en op tijd! Passende werkplek Camera met onzichtbare kijkrichting D-Link introduceert drie dome netwerkcamera s met hoge beeldkwaliteit en donker glas zodat de kijkrichting van de domecamera zeer slecht te bepalen is voor inbrekers of winkeldieven. Hierdoor is het niet mogelijk in te schatten wat de camera s aan het filmen zijn. Alle drie de camera s zijn goedgekeurd voor binnen- en buitengebruik, wat ze geschikt maakt voor de meeste toepassingen waarbij bedrijfseigenaren een grote, drukke omgeving willen bewaken. Dankzij beeldsensors met twee tot drie megapixels kunnen bedrijven beelden vastleggen in een hoogwaardige resolutie. De lenzen zijn aangepast, zodat het donkere glas geen kwaliteitsverlies veroorzaakt. Informatie: Verzegeling brandslanghaspel gaat legionella tegen In stilstaand water boven de 25 graden Celsius kan de legionellabacterie zich eenvoudig vermenigvuldigen tot aantallen die de gezondheid kunnen bedreigen. Na gebruik blijft in de opgerolde slang van een brandslanghaspel vaak (stilstaand) water achter. In het kader van de legionellapreventie moeten gebouweigenaren ervoor zorgen dat brandslanghaspels alleen gebruikt worden bij brand, en niet om de planten water te geven, de auto te wassen, et cetera. Vaak is het legionellawaarschuwingsbordje, in combinatie met het verzegelen van de hoofdafsluiter voldoende. In openbare gebouwen zoals scholen en ziekenhuizen is het echter wenselijk om een extra barrière tegen misbruik aan te brengen. Als alleen de hoofdafsluiter wordt verzegeld, kan de straalpijp nog steeds geopend worden en water uit de slang lopen. Hiervoor heeft Saval een nieuwe straalpijpvergrendeling ontwikkeld. Deze straalpijpvergrendeling komt in de plaats van de ophanghaak; de straalpijp wordt in de houder geplaatst waarna de klep gesloten en verzegeld wordt. Het gebruik in geval van brand blijft echter net zo eenvoudig. Informatie: Betalen met Facebook of SMS Sinds eind oktober kan via de Knab App geld worden overgemaakt met behulp van Facebook of een mobiel telefoonnummer. Tweakers, het grootste online techplatform van Nederland, heeft de nieuwe functie binnen de Knab App voorafgaand aan de lancering uitgebreid getest. Knab Social is ontwikkeld om het overmaken van geld naar vrienden en kennissen te vergemakkelijken. Het komt vaak voor dat je geld wilt overmaken naar iemand uit je vriendenkring. Bijvoorbeeld omdat iemand een lunch heeft voorgeschoten. Bij Knab kun je een bedrag naar iemand overmaken, zonder dat je zijn bankrekeningnummer weet. Je hoeft alleen zijn of haar mobiele telefoonnummer te hebben of bevriend te zijn op Facebook, aldus René Frijters, oprichter van Knab. Knab heeft de nieuwe functionaliteit voorgelegd aan een testpanel van Tweakers.net, de toonaangevende ICT-website. De reacties waren positief. Frijters: De ontwikkelingen op het gebied van betalingsverkeer volgen elkaar in rap tempo op. Ik verwacht dat betalen met behulp van Facebook binnen twee jaar de normaalste zaak van de wereld is. Informatie: Van gewoon koffie tot comfortabele werkplek FMIS Self Service Regie en Monitoring Vergaderservice CAD Services BHV Huisvestingsmanagement Vastgoedbeheer BIM Van zaalreserveringen tot beheer van uw huisvesting en werkplekken. Plus alles wat daar tussen zit en uw bedrijfsvoering helpt. U automatiseert deze processen met Prequest FM Software. Dat betekent 24/7 toegang tot actuele informatie, producten, services en realtime overzicht via een dashboard. Omdat uw service telt! 8 fmi

6 Thema LEISURE FM bij eredivisievoetbalclub PEC Zwolle In de voetbal is FM een voorwaarde voor een topprestatie Reint Scholten Hoe ziet facility management eruit bij een voetbalclub in de eredivisie? Welke positie heeft het facilitair bedrijf in zo n club, die onlangs nog de bekerfinale won en de Johan Cruijfschaal binnen haalde? Jornt Veldink, facility manager van PEC Zwolle, neemt u mee naar het facilitaire speelveld van het IJsseldeltastadion in Zwolle. 10 fmi

7 Thema LEISURE Zelfs de verlichting het aantal lux in de kleedkamers moet aan UEFAnormen worden aangepast Samen met een stagiaire leidt Jornt Veldink, facility manager van PEC Zwolle, het facilitair bedrijf. Vele activiteiten die normaliter door eigen medewerkers worden gedaan in een facilitair bedrijf, worden bij PEC Zwolle uitgevoerd door de sponsoren, vertelt Veldink. In mijn functie als facility manager heb ik een korte lijn met de directie van dit voetbalconcern. Het facilitair bedrijf concentreert zich op de gebouwen het IJsseldeltastadion en faciliteert bij de uit- en thuiswedstrijden en bij alle evenementen in het stadion. Ik benader het facilitair bedrijf vanuit een beheerdersrol. Vanuit die situatie stuur ik dagelijks alle processen aan zodat alle bedrijfsonderdelen in topconditie blijven. Tijdens een wedstrijd moet je niet verrast worden door allerlei verstoringen. Onder het motto: voorkomen is beter dan genezen, probeert Veldink het facilitair bedrijf optimaal te laten functioneren. Onder supervisie van één technisch medewerker worden alle technische zaken en het onderhoud geregeld. De speerpunten zijn in eerste instantie het faciliteren van de spelers en in tweede instantie de verwelkoming van supporters en de daarmee samenhangende veiligheid. In het verleden had de facilitaire organisatie een wat minder prominente plek in de voetbalorganisatie. De meerwaarde van het facilitair bedrijf werd onderschat. Een facilitair bedrijf is in de voetbal een absolutie voorwaarde om een topprestatie te leveren, valt Arjan Jansen tot vorig jaar operationeel directeur; tegenwoordig directeur van de stichting regio Zwolle United hem bij. Jansen en Veldink geven beiden aan dat het van belang is dat een facilitair bedrijf voorwaardenscheppend is. De afgelopen jaren hebben zij dit bewezen en nu wordt het facilitair bedrijf steeds meer vanaf het begin betrokken bij vernieuwingen of andere relevante ontwikkelingen. Meedenken vanuit het facilitair bedrijf is een voorwaarde om de bedrijfsvoering in een stadion te faciliteren. Vanuit zijn achtergrond als ondernemer, heeft Jansen samen met Veldink deze positie weten te verkrijgen. Facilitair denken is ondernemend denken: wees de aanjager en denk vooruit en met de club mee. Sponsoren Zonder sponsoren, geen voetbal. Mede dankzij een breed scala aan sponsoren kan PEC Zwolle een gezonde bedrijfsvoering realiseren. Sponsoren zijn op allerlei terreinen actief binnen PEC Zwolle en een van de belangrijkste peilers en drijvende krachten bij de succesvolle club. Om het IJsseldeltastadion in goede conditie te houden, is er een maandelijkse schouw en wedstrijdschouw aan de hand van een checklist. Alle zaken die vragen om een aanpassing of reparatie, worden geïnventariseerd en aan speciale klankbordgroepen voorgelegd. Deze klankbordgroepen bestaan weer uit de diverse sponsoren. Met hen worden de grotere klussen en aanpassingen afgestemd. De sponsoren worden in het gunnen van een opdracht als voorkeursleverancier aangeschreven. PEC Zwolle heeft als missie om het kloppend hart van de IJsseldelta te zijn op sportief, zakelijk en maatschappelijk gebied. De regioambassadeurs zijn hierbij een belangrijk initiatief om PEC Zwolle en haar partners dichter bij voetballiefhebbers en organisaties in de regio te brengen, zo staat op de website van de voetbalclub. Jansen: PEC Zwolle is dus een regionale voetbalclub, tegenwoordig met een landelijke uitstraling vanwege de recente successen. Toch blijven we streven naar regionale samenwerking en verbinding, zowel met de supporters als met de sponsoren. Ook in de zakelijke dienstverlening stellen we het stadion en de vergaderlocaties, businessloge en skybox open voor iedereen. Op dit moment maken zestig tot tachtig bedrijven of instanties per week gebruik van deze faciliteiten. Daarmee behoren ze tot de core business van ons bedrijf. Het facilitair bedrijf ondersteunt dit met de vele arrangementen en catering om dit tot een geslaagde dag of dagdeel te maken. Bovendien levert dit nieuwe sponsoren op, wat weer belangrijk is voor de continuïteit van een succesvolle club. Duurzaamheid Jansen spreekt bij PEC Zwolle over een duurzame eredivisie. Jansen: Voorop staat dat je met elkaar een ondergrens van dienstverlening vaststelt en dus ook van duurzaamheid. Als je die ondergrens hebt vastgesteld, zul je daar nooit onder moeten gaan zitten, want dan verlies je aan geloofwaardigheid en vertrouwen. Het stadion is de laatste jaren uitgebouwd tot een regionaal ontmoetingspunt, dat door vele ondernemers mogelijk is gemaakt. Rondom het stadion zijn diverse ondernemers gevestigd met een aantal winkels, ontmoetingsruimten en eetgelegenheden. Op het dak van die panden is de tribune van het stadion gebouwd, waardoor er een compact en duurzaam stadion is ontstaan. Een van de laatste ontwikkelingen op dit terrein zijn de aanpassingen rondom de verlichting van het stadion. De bestaande lampen worden binnenkort vervangen door ledlampen en daarmee wordt het energieverbruik verder teruggebracht. Voor de clubkleding is er een eigen wasserette in het stadion. Het stadion beschikt over een speelveld met hoogwaardig en duurzaam kunstgras. Dit gras wordt eenmaal per jaar gekeurd. Veldink: Na elke wedstrijd wordt het gras geïnspecteerd en waar nodig aangepast. Constante kwaliteit van het gras staat voorop en voorkomt extra kosten. Zo blijft het kunstgras altijd in de beste conditie. Jornt Veldink: Het falicitair bedrijf regelt alles voor de spelers. Grip op veiligheid In het stadion, waar zo n toeschouwers kunnen zitten, is goed nagedacht over de indeling van het publiek. Jansen: We hebben een leeftijdsfase gebonden indeling gemaakt, zodat iedereen zich veilig en comfortabel voelt tijdens een voetbalwedstrijd. Het publiek is altijd een afspiegeling van de samenleving, en daar houden we rekening mee. Zo is er een kidsclub met speciale familiearrangementen, waar ouders met kinderen hun favoriete wedstrijd kunnen volgen. Het stadion is verder opgedeeld in diverse leeftijdscategorieën, aangezien iedereen met een andere insteek komt. Iedereen moet optimaal kunnen genieten van een voetbalwedstrijd. Adriaan Visser, voorzitter van PEC Zwolle, heeft dit recent nog benoemd: Het IJsseldeltastadion is een ontmoetingsplaats voor jong en oud. Jansen uit over de gevolgen van winnen of verliezen: Voor en na de wedstrijd maken we een schouw van het stadion. Alle tekortkomingen pakken we gelijk aan om het stadion up to date en op een hoogwaardig niveau te houden. Zowel bij winnen als verliezen zijn er altijd extra schoonmaakkosten. Als een club langdurig verliest, en dat geldt niet alleen voor PEC Zwolle, nemen de vernielingen toe en dit brengt extra kosten met zich mee. Overigens is er na iedere wedstrijd wel sprake van vernieling. De spelers Het facilitair bedrijf regelt in feite alles voor de spelers, vertelt Veldink, Dit gaat van het regelen van vluchten en hotels tot hoe de supporters ter plaatse of bij uitwedstrijden worden begeleid. Bij UEFA-wedstrijden komt nog meer kijken. Aangezien alles volgens de vastgestelde UEFA-normen moet verlopen, moeten ter plaatse alle aspecten worden onderzocht en waar nodig aangepast. Dit gaat soms zover dat het niveau van de verlichting het aantal lux in de kleedkamers is beschreven en aangepast moeten worden. De persfaciliteiten staan daarbij voorop, evenals het bieden van voldoende zitplaatsen. Staanplaatsen zijn dan verboden. Hij vervolgt: Bij het aantrekken van nieuwe spelers heeft het facilitair bedrijf ook een belangrijke rol. Spelers worden opgehaald (soms vanaf een vliegveld) en direct overgebracht naar een hotel. Vanuit het hotel wordt er samen met de speler gekeken naar geschikte woonruimte en alle overige faciliteiten om zo goed te kunnen werken en de juiste prestatie te leveren voor de club. Met een FMIS werkt Veldink nog niet: We houden in Excel-lijsten het nodige bij. Samen met de klankbordgroep kijken we naar de mogelijkheden voor een FMIS. Hiermee verwacht ik de meerwaarde van het facilitair bedrijf nog beter inzichtelijk te kunnen maken. Ook zal zo n systeem ondersteunen bij het inzichtelijk maken van een meerjarenperspectief en de daarmee samenhangende kosten. Daarmee voorkom ik discussie over de beschikbare budgetten. Het werkt voor alle partijen verhelderend. Belevingswaarde In combinatie met de regiobinding en het zakelijk netwerken, wil PEC Zwolle de belevingswaarde van het voetballen verder vergroten, in combinatie met het bedrijfsleven en alle trouwe aanhangers. Uiteraard wordt dit ook voor de supporters gedaan en zoals al eerder beschreven wil PEC Zwolle met haar stadion het kloppend hart zijn van de sportregio IJsseldelta. De club kent een hechte supportersvereniging, die ook door het facilitair bedrijf wordt ondersteund. Jansen: Een voorbeeld daarvan is de wedstrijd in Praag, zoals die medio september heeft plaatsgevonden. Naar die wedstrijd vlogen naast de spelers ook nog eens tweeduizend supporters mee. Ook die grote groep mensen worden dan gefaciliteerd, waarbij de veiligheid voorop staat. Jansen kijkt er met gepaste trots op terug: Als ik zoveel supporters in blauw-wit zie, die keurig in een optocht naar het stadion lopen, realiseer ik mij in wat voor geweldige en prachtige speelomgeving ik mij begeef. fmi > Reint Scholten is manager Services en Klantlogistiek bij GGNet en redactielid van FMI. 12 fmi fmi

8 Thema LEISURE Vaardigheden zijn aan te leren, authenticiteit niet Rondetafel over opleiden en gastvrijheid Eind september spraken afgevaardigden namens het onderwijs en professionals uit het facilitaire- en hospitalitywerkveld met elkaar over opleiden en gastvrijheid. Op de Hotelschool Venlo zaten zij bij elkaar om Leonie van t Groenewolt en Nam Chun Melis Ziekenhuizen, overheidsinstellingen, banken, onder andere te bespreken of het opleiden van werknemers de basis vormt voor een gastvrije omgeving. meer op het implementeren van een gastvrije verzekeraars en organisaties richten zich steeds omgeving voor hun interne en externe klanten, leveranciers en patiënten. Wanneer het gaat om gastvrijheid betekent dit dat alle medewerkers van een organisatie moeten zorgen voor een gastvrije sfeer, waarbij een ieder zich welkom en vertrouwd voelt. Het op de juiste manier opleiden en versterken van de aanwezige talenten bij de medewerkers, vormt daarbij de basis. De deelnemers: Gienke Osinga, directeur Academie voor Hotel en Facility Management aan NHTV internationaal hoger onderwijs Breda André Duijghuisen, manager Hotelschool Venlo en Bakkerijopleidingen bij ROC Gilde Opleidingen Annelien van Gemert studerende aan de Stenden Hotel Management School en oud-student Hotelschool Venlo Levie Wennek, hotelmanager bij Hotel Antiek Rian Dings, manager Facility Services bij MSD Animal Health en lid regioteam Zuid/Midden van FMN Irma van Hattem, oprichter 10Facilities, lid van de commissie onderwijs en afgevaardigde namens de kenniskring hospitality van FMN Wesley Buitenhuis, directeur Attend Hospitality Group Ontwikkeling van gastvrijheid We starten met de stelling dat gastvrijheid iets is wat van nature in je zit en niet aangeleerd kan worden. Onderwijs en het werkveld bleken het grotendeels eens te zijn over het feit dat gastvrijheid in de mens zelf aanwezig moet zijn en dat gastvrijheid voortkomt uit houding en gedrag. Buitenhuis: Wanneer het gevoel voor gastvrijheid en het begrijpen ervan aanwezig is bij mensen, kun je het verder Vlnr boven: Nam Chun Melis, Leonie van t Groenewolt, Gienke Osinga, Annelien van Gemert, Levie Wennek Vlnr onder: Wesley Buitenhuis, André Duijghuisen, Rian Dings, Irma van Hattem 14 fmi fmi

9 Thema LEISURE ontwikkelen. Daarnaast komt gastvrijheid voort uit de attitude en grondhouding van de mens zelf. Van Gemert vult aan: Wanneer je veel passie hebt voor het vak, dan gaat het je gemakkelijker af om je dienstverlenend op te stellen. Verder gaat het om bewustwording en normen en waarden. Osinga: Wat verder nog meespeelt, is de achtergrond en de opvoeding van een persoon. Wat krijg je van huis uit mee? Daarnaast zijn vaardigheden aan te leren, authenticiteit niet. Wennek: Of een persoon zich daadwerkelijk gastvrij kan opstellen, blijkt in onverwachte situaties. Hoe gaat men dan om met een situatie en met welke ervaring blijft de gast achter? Buitenhuis voegt toe: Als we dat vertalen naar de praktijk is het zaak om de juiste mensen te plaatsen bij een passende opdrachtgever of werkgever. Een juiste selectie van je medewerkers is erg belangrijk, dit wordt vaak onderschat. Het gaat hierbij altijd om de beleving en toegevoegde waarde richting de eindgebruiker. Dings voegt toe: Het is belangrijk dat je op iedere situatie kunt anticiperen, waarbij het draait om de intrinsieke motivatie van de medewerker. Van Hattem: Naast houding en gedrag, is imago ook een factor die de gast beïnvloedt. Duijghuisen rondt af: Volgens mij is het ook een kwestie van ervaring en leren om gaan met iedere situatie die zich voordoet. Gastvrijheid is een minder tastbaar begrip dan het bereiden van een gerecht. Houding en gedrag In hoeverre is het noodzaak om meer aandacht te besteden aan houding en gedrag binnen de opleidingen facility- en hotelmanagement? Osinga: Bij NHTV besteden we veel aandacht aan het ontwikkelen en versterken van de vaardigheden van de studenten. Zaken als samenwerken, presenteren en het geven van feedback, passeren daarbij de revue. Daarnaast ligt de focus op het belichten van de verschillende rollen van een medewerker gedurende de guest journey. Duijghuisen: Sturen op houding en gedrag zijn continue aandachtspunten, met name in de niveau-vieropleidingen. Elke dinsdag is het business-dag en komen studenten netjes gekleed naar school. Daarnaast gebruiken we sinds dit schooljaar in onze schoolrestaurants een feedbackkaartje waarop de gast kan aangeven hoe gastvrij de student gehandeld heeft. Wat was de beleving van de gast en koppel dit terug aan de student. Van Hattem benadrukt daarbij dat het vooral gaat om bewustwording bij het individu. Hoe wil je overkomen bij de ander en welke ervaring laat je achter? Intrinsieke drijfveren Wanneer we verder kijken naar de daadwerkelijke selectie aan de voordeur bij de opleidingen, is er een wezenlijk verschil tussen het mbo en het hbo. De studenten in het mbo zijn qua leeftijd nog leerplichtig en bij het hbo kiest men bewust voor het vak. Duijghuisen: Uiteraard geven wij tijdens het intakegesprek met de studenten uitleg over het toekomstige beroep en schetsen wij de toekomstmogelijkheden. Vanuit het perspectief van de dienstverlener geeft Buitenhuis aan dat Attend in eerste instantie selecteert op houding en gedrag. Daarna wordt pas gekeken naar de aanwezige kennis en vaardigheden. Want dat is tenslotte aan te leren, net zoals omgangsvormen. Onderwijs en bedrijfsleven De huidige markt verandert dusdanig snel dat het onderwijs al gauw achterloopt. Van Hattem en Dings verduidelijken: De ontwikkelingen van deze tijd, bijvoorbeeld het gebruik van en de mogelijkheden met een smartphone, worden nog te weinig toegepast binnen het onderwijs. Daarnaast hebben de generaties Y en Z totaal andere behoeftes dan de babyboomgeneratie, waarbij vooral de verhouding tussen werk en privé steeds meer in elkaar overloopt. Osinga werpt op: Maar ook het bedrijfsleven zelf is aan zet om in te blijven spelen op alle ontwikkelingen en innovaties. Wat dat betreft dus volop kansen voor aanbieders die zich specifiek richten op het trainen en opleiden van professionals. Waarbij de nadruk ligt op het kunnen omgaan met veranderingen, leren communiceren, bedenken van slimme oplossingen en het omgaan met andere culturen. Buitenhuis bevestigt: Bij Attend zien we bij medewerkers op operationeel niveau een toenemende behoefte aan gerichte opleidingen die bijdragen aan hun persoonlijke doelstellingen. Veelal worden studenten gedemotiveerd vanwege de gestandaardiseerde opleidingsprogramma s en werkvormen die onvoldoende aansluiten bij hun verwachtingen. Vaak zien we dat er een zogenaamde gap is tussen de opleiders en medewerkers- en organisatiebehoefte. Om die reden ontwikkelen dienstverleners zoals Attend en 10Facilities eigen academies waarbij niet alleen een baan en opleiding geboden wordt, maar ook een ontwikkelpad kan worden gerealiseerd. Gastheerschap ondergewaardeerd De laatste stelling die aan de deelnemers werd voorgelegd is dat gastheerschap een onderschat vak is. Tegenwoordig zijn het veelal de chef-koks die de show stelen en volgt op grote afstand de gastheer of gastvrouw. Het vakmanschap wordt nauwelijks erkend. Uit diverse onderzoeken onder gasten van restaurants en hotels blijkt dat een blunderende bediening of incapabele front-officemedewerkers het algehele oordeel bepalen. Kortom, er zijn volop kansen om het werkelijke gastheerschap weer op de kaart te zetten. Want wanneer een gastheer of gastvrouw kennis heeft van zaken, de touwtjes in handen heeft en bovenal de kunst verstaat om de verwachtingen van gasten te overtreffen, is dat net zo belangrijk als een kok die zijn vak verstaat. Van Gemert: Het klopt dat het belang van gastheerschap wordt onderschat. Zowel door de werkgevers als door medewerkers zelf. Van nature zit het niet bij iedereen in de genen om gastvrij te zijn. Zeker niet wanneer je dit vergelijkt met bijvoorbeeld buurland België. Dings vult aan: Gastheerschap is in feite tegenstrijdig met onze cultuur. Nederlanders zijn direct, terwijl gastvrijheid vaak vraagt om tot tien te tellen. Osinga: Het vak gastheerschap is een onderschat vak, maar vooral een ondergewaardeerd vak. Wanneer ik de startsalarissen vergelijk tussen hotel en facility management, liggen die voor de facilitaire professionals hoger dan die voor de hotellerie. Terwijl hotelmedewerkers veelal op onregelmatige werktijden werkzaam zijn. Het is dus aan de gastheren en gastvrouwen om aan te tonen dat gemeende gastvrijheid bijdraagt aan een positieve beleving van de gast of klant. Conclusie Organisaties kiezen steeds meer voor een gastgerichte aanpak, waarbij vanzelfsprekend de gast, klant of patiënt centraal staat. Echter draait het niet alleen om de inrichting, maar ook om het opleiden en het selecteren van de juiste medewerkers. Het is belangrijk om procesmatig te kijken naar de selectie waarbij onder andere gelet wordt op de aanwezigheid van bepaalde soft skills. Kijk naar het individu: wat zijn de drijfveren van de kandidaat en waarom wil die persoon bij onze organisatie werken? Hier moet een goede balans zijn tussen houding en gedrag van de kandidaat en de cultuur van de organisatie. Alle medewerkers zijn namelijk degenen die gastvrijheid moeten uitdragen en de beleving van de gast positief kunnen beïnvloeden. Facility managers kunnen vanuit hun dienstverlenende expertise met gastvrijheid en een gastgerichte benadering een belangrijke bijdrage leveren aan het onderscheidende vermogen en het versterken van het imago van de organisatie. Inspiratie kan worden opgedaan bij hotelmanagers, wiens expertise gastvrijheid is. Verder zijn het niet alleen de opleiders die nog meer het bedrijfsleven moeten betrekken bij het geven van inhoud aan de opleidingen, maar is het bedrijfsleven ook aan zet om hier actiever op te focussen. Het bedrijfsleven en dienstverleners zien een toenemende behoefte aan vakbekwaam personeel die vanuit een intrinsieke motivatie bij een organisatie willen werken. Hiervoor is het van belang om het selectieproces in uw organisatie eens goed onder de loep te nemen. Uiteindelijk zorgt een goede samenhang tussen goed opgezette opleidingen én het juiste selectieproces er voor dat u uw gasten oprechte gastvrijheid kan laten beleven binnen uw organisatie. Want hierdoor zijn uw medewerkers in staat zich te blijven ontwikkelen om daadwerkelijk het verschil te maken en legt u de basis voor een gastvrije cultuur. fmi Nederlanders zijn direct, terwijl gastvrijheid vaak > Leonie van t Groenewolt is eigenaar van HarteKlik!, adviseur op gebied van werving & selectie en gastdocent bij Hotelschool Venlo. Nam Chun Melis is werkzaam als Business Process Expert Business & Facility Services bij USG People en lid van de commissie Marketing & Communicatie bij FMN. vraagt om tot tien te tellen 16 fmi fmi

10 Facilitaire loopbaan van Naam: Marko van Viersen Huidige functie: manager Facility Services bij FrieslandCampina (via AOS Group/Colliers International Nederland) Wilde vroeger worden: etaleur/binnenhuisarchitect Foto: NFP Photography - Dennis A- Tjak Mijn facilitaire carrière begon bij Kodak Soestduinen waar ik de supervisie had over de technische dienst, vertelt Marko van Viersen, manager Facility Services bij FrieslandCampina. Van Viersen werkt sinds september 2013 bij de AOS Group, waar hij bij opdrachtgevers wordt gedetacheerd. Ik werk nu bij de afdeling Corporate Support van FrieslandCampina als ad-interim manager Facility Services. Ik zet voor het central office een regieorganisatie op en tref voorbereidingen voor het afsluiten van maincontracting van de facilitaire diensten. Van Viersen was eigenlijk voorbestemd voor de handel: Mijn vader was koopman. Hij had een eigen bedrijf en had de wens dat ik de zaak zou overnemen. Voor hem was het dan ook logisch dat ik de Detailhandelschool zou doorlopen. Daarna volgde Van Viersen nog zeven jaar avondstudie in de techniek. Later volgde hij diverse FM-opleidingen, de leergang bedrijfskunde voor FM, en hbo Kwaliteits- en procesmanagement. Na Kodak ging Van Viersen bij DHL werken: Daar kreeg ik de ruimte om een centraal facilitair bedrijf op te zetten. Later kwam ik bij USG Peolple. Met zeventien werkmaatschappijen was er een grote behoefte aan een centrale afdeling FM. Deze werd direct onder de executive vice president geplaatst en zo kon ik in de functie van general manager Facility Services doorpakken in het invoeren van een digitale Servicedesk FMIS en het standaardiseren van producten, diensten en prosessen. De keuze voor FM is nooit een bewuste geweest. Het is mij overkomen. Ik merkte al snel dat het facilitaire vakgebied goed bij mij paste. Wat ik nu zie zijn veelal vastgeroeste facilitaire organisaties die bang zijn een stap te nemen. Daar waar het management de durf heeft, zal het facilitair bedrijf nog meer van toegevoegde waarde kunnen zijn. Het vakgebied wordt deels onderschat en vaak op een verkeerde manier gepositioneerd binnen een organisatie. Zijn eigen uitdaging ligt voor Van Viersen op dit moment op het gebied van verandermanagement: Het neerzetten van een regieorganisatie en zorgen dat er in de nieuwe FM-organisatie genoeg kennis is om contracten te managen. En de toekomst? Ik hoop dat ik tot mijn pensioengerechtigde leeftijd nog volop bij het facilitaire proces betrokken kan blijven. Er is namelijk nog genoeg te doen. fmi

11 juridisch Wie wat waar Werkkostenregeling vanaf 1 januari 2015 verplicht De werkkostenregeling (WKR) vervangt het oude systeem van (belasting) vrije vergoedingen en verstrekkingen aan werknemers. Op dit moment hebben werkgevers nog de keuze om hetzij de WKR, hetzij de oude regels toe te passen. Het keuzeregime zal echter eind 2014 eindigen. Met ingang van 1 januari 2015 is iedere werkgever verplicht de werkkostenregeling (WKR) toe te passen. Het is voor werkgevers dan ook van belang zo spoedig mogelijk na te gaan of ze klaar zijn voor de invoering van de WKR, rekeninghoudend met de hierna besproken, in het Belastingplan 2015, voorgestelde wijzigingen. Noodzakelijkheidscriterium Het noodzakelijkheidscriterium wordt beperkt ingevoerd, uitsluitend met betrekking tot gereedschappen, computers, mobiele communicatiemiddelen en dergelijke apparatuur. Uitgangspunt hierbij is dat, indien de werkgever van mening is dat deze voorzieningen noodzakelijk zijn voor de bedrijfsvoering, dergelijke voorzieningen aan de werknemer kunnen worden vergoed of verstrekt zonder dat deze (deels) als belastbaar loon worden aangemerkt. Dit betekent bijvoorbeeld dat een werkgever, onder voorwaarden, aan (bepaalde) werknemers een smartphone of tablet kan vergoeden of verstrekken zonder dat dit ten koste gaat van de vrije ruimte. Afrekensystematiek De afrekensystematiek, in geval de vrije ruimte wordt overschreden, wordt vereenvoudigd. Werkgevers kunnen ervoor kiezen slechts één keer per jaar te berekenen wat de verschuldigde eindheffing is in het kader van de WKR. De eventueel verschuldigde belasting dient de werkgever dan (uiterlijk) tegelijk met de belasting over het eerste tijdvak van het nieuwe kalenderjaar af te dragen. Concernregeling Binnen de concernregeling wordt een collectieve vrije ruimte gecreëerd voor alle tot het concern behorende werkgevers. Er is sprake van een concern indien een moedermaatschappij een belang van ten minste 95 procent houdt in de (klein)dochtermaatschappij(en). Op het uiterste afrekenmoment kan een concern ervoor kiezen de regeling wel of niet toe te passen. Indien de regeling wordt toegepast geldt deze voor alle concernonderdelen die het gehele kalenderjaar voldoen aan het 95-procent-criterium. De eventuele eindheffing bij overschrijding van de vrije ruimte moet worden afgedragen door het concernonderdeel dat de grootste loonsom heeft. Consequentie is wel dat alle concernonderdelen hoofdelijk aansprakelijk worden voor de gehele door het concern verschuldigde eindheffing. Vrijstelling branche-eigen producten Er wordt een gerichte vrijstelling ingevoerd voor branche-eigen producten. De oude regeling voor personeelskorting wordt daarmee onder de WKR voortgezet. Aan deze vrijstelling is de voorwaarde verbonden dat het voordeel van de werknemer niet meer is dan twintig procent van de waarde in het economische verkeer van deze producten, met een maximum van vijfhonderd euro per jaar. In tegenstelling tot de oude regeling is het niet mogelijk het niet-gebruikte deel van de personeelskorting door te schuiven naar het volgende jaar. Werkplekgerelateerde voorzieningen De WKR kent nu een nihil-waardering voor een aantal werkplekgerelateerde voorzieningen die door de werkgever worden verstrekt (waaronder ter beschikking gesteld). Voor deze voorzieningen wordt een gerichte vrijstelling ingevoerd om het verschil tussen vergoeden en verstrekken weg te nemen. Verlaging vrije ruimte naar 1,2 procent Om de besproken wijzingen van het Belastingplan 2015 zonder budgettaire derving mogelijk te maken wordt de vrije ruimte verlaagd van 1,5 procent naar 1,2 procent. Bent u klaar voor de WKR? > Dit artikel is geschreven door Simone Rutgers, advocaat en fiscalist bij Certa Legal te Amsterdam. > Certa Legal, een full service juridische dienstverlener, behandelt in deze rubriek diverse juridische aspecten die van belang kunnen zijn voor het facilitaire werkveld. Camelot Europe breidt directie Nederland uit Zowel de groei van de omzet als de verdere professionalisering van leegstandbeheerder Camelot Europe, maken een uitbreiding van de directie noodzakelijk. COO Remco van Olst benoemde in oktober 2014 twee directeuren, afkomstig uit de eigen gelederen, die samen de directie gaan voeren over Camelot Nederland. De zes kantoren in Amsterdam, Eindhoven, Utrecht, Rotterdam, Heerlen en Zwolle zullen aan dit tweetal gaan rapporteren. Dennis Elfferich (1971) zal als operationeel directeur verantwoordelijk zijn voor het aansturen van de teams beheer, bewonerszaken, technische dienst en onderhoud. Elfferich heeft een achtergrond in de beveiliging en bij defensie. Richard de Roo (1968) zal als commercieel directeur de sales en account teams aansturen. Informatie: Daniëlle Overweg nieuwe directeur MasterKey Groep Daniëlle Overweg volgt Jan Halfman op als algemeen directeur van MasterKey Groep. Zij zal daarbij leidinggeven aan de vier bedrijven binnen de groep: Master- Key, MasterKey Interim, Clean Concepts en MasterKey GmbH. In de afgelopen periode is onder leiding van Daniëlle Overweg een nieuwe strategie ontwikkeld voor de MasterKey Groep. De implementatie van de nieuwe strategie van de MasterKey Groep past bij de ervaring van Daniëlle Overweg. Met de nieuwe invulling van het directieteam is de basis gelegd voor het verder uitbouwen van de marktpositie. Jan Halfman blijft actief betrokken bij Master- Key Groep en maakt als directeur onderdeel uit van het directieteam. Hij gaat zich richten op technologische doorontwikkeling van MasterKey en verdere groei van de activiteiten in Duitsland. Informatie: Erik Jaspers (Planon) in RvT IFMA Erik Jaspers, CTO bij Planon, is benoemd tot lid van de Raad van Toezicht van de IFMA Foundation. Als medevoorzitter van het onderwerp Knowledge Management, zal Jaspers zijn bijdrage leveren door onderzoeksonderwerpen aan te dragen voor de agenda van de stichting. Als lid van de financiële commissie is hij medeverantwoordelijk voor het beheren van de financiële middelen van de stichting. Ik voel mij zeer vereerd dat ik nu medevoorzitter en lid van de financiële commissie ben, aldus Jaspers. Ik wil graag perspectief toevoegen om ons beroep internationaal verder te ontwikkelen. Onderzoek en kennisbeheer zijn de belangrijkste onderdelen van de foundation en dragen bij aan de ontwikkeling van het gehele FM-vakgebied. Informatie: Actiemodel Wanneer de dagelijkse was u boven het hoofd groeit. Actiemodel Wanneer de dagelijkse was u boven het hoofd groeit. Nu tot wel 1.029,- extra korting!* drogen in maar 36 wassen in maar 49 Krachtig en betrouwbaar dàt zijn de actiemodellen ECO SPEED. Ze zijn ontwikkeld voor het gebruik in bedrijven en instellingen, en wassen tijdens hun gehele levensduur maar liefst zes keer zo veel als een gewone wasmachine voor huishoudelijk gebruik. En dat met extreem korte was- Krachtig en betrouwbaar Snelle programma s wassen 49 minuten, drogen 36 minuten en droogtijden, compacte afmetingen en een bijzonder gunstig energieverbruik. Dan is het niet erg als de dagelijkse berg was groter uitvalt... Lees meer over onze actiemodellen en zorg er nu voor dat u de speciale Miele actiekorting ontvangt: Wast en droogt zes maal zoveel wasgoed als huishoudelijke apparatuur Geschikt voor bedrijven en instellingen Krachtig en betrouwbaar dàt zijn de actiemodellen ECO SPEED. Ze zijn ontwikkeld voor het gebruik in bedrijven en instellingen, en wassen tijdens hun gehele levensduur maar liefst zes keer zo veel als een gewone * Beperkte oplage met actiekorting excl. BTW ten opzichte van de vergelijkbare gebruikelijke Miele-modellen Uitstekend hygiënische wasresultaat wasmachine voor huishoudelijk gebruik. En dat met extreem korte wasen droogtijden, compacte afmetingen en een bijzonder gunstig energieverbruik. Dan is het niet erg als de dagelijkse berg was groter uitvalt... Info: (0347) Lees meer over onze actiemodellen en zorg er nu voor dat u de speciale Miele actiekorting ontvangt: * Beperkte oplage met actiekorting excl. BTW ten opzichte van de vergelijkbare gebruikelijke Miele-modellen 20 fmi fmi

12 Thema LEISURE Bij uitbesteden draait het om efficiency, niet om gastvrijheid De gast centraal bij ondernemer Hennie van der Most Denk je aan leisure, dan denk je aan Hennie van der Most. Deze Overijsselse ondernemer staat bekend om de wijze waarop hij oude bedrijfspanden weet om te bouwen tot horeca- en amusementsgelegenheden, zijn doel: een gunstige prijs- kwaliteitverhouding. De redactie van FMIt was benieuwd naar de werkwijze van deze eigenzinnige ondernemer en ging met hem in gesprek. Erik Ernst en Rianne Kuik De Bonte Wever (voormalige bontweverij in Slagharen - afgebrand in 2001), Speelstad Oranje (in een oude aardappelmeelfabriek), Preston Palace (feestlocatie in een oud ziekenhuis in Almelo inmiddels verkocht) en in Duitsland: Wunderland Kalkar en Kernies Familienpark. Het is nog maar een greep uit de recreatie- en amusementsgelegenheden die ondernemer Hennie van der Most, vaak in leegstaande bedrijfspanden, begon. Met een sigaartje in zijn hand treffen we de no-nonsensondernemer aan bij een van de locaties van zijn productiebedrijven. Want Van der Most is meer dan horeca en recreatie: hij heeft zijn bedrijf zo opgebouwd dat hij zichzelf kan voorzien in nagenoeg alles wat er nodig is en wil trouw blijven aan waar volgens hem ondernemerschap om draait: het creëren van werkgelegenheid. Hennie van der Most Alles in eigen beheer Als je wilt dat je mensen hun werk met een glimlach doen en volledige aandacht hebben voor de gasten, dan moet je niet uitbesteden, vindt Van der Most. Ik heb dat ooit één keer geprobeerd met de schoonmaak in een van mijn hotels en ik heb het heel snel weer teruggedraaid. Ik kreeg klachten van gasten. Als ik het werk uitbesteed, moeten de mensen als eerste namelijk zorgen dat ze zoveel mogelijk werk in zo weinig mogelijk tijd doen. Dan draait het niet meer om gastvrijheid, maar om efficiency; dat gaat ten koste van de gasten en dat wil ik niet. Ik vind het belangrijk dat iedereen met plezier zijn werk kan doen en dat de gasten een mooie dag hebben. Als we aan het einde van de rit ook nog geld overhouden, dan ben ik tevreden. Maar geld is niet het doel, het is een middel om te kunnen ondernemen en om werkgelegenheid te scheppen. Van der Most benadert het ondernemen op een praktische en eenvoudige manier, zo ook het facilitair bedrijf. Voor mij is het heel eenvoudig, zegt Van der Most. Ik vertrouw op mijn mensen en geef ze veel verantwoordelijkheid. Voor al mijn bedrijven heb ik een eindverantwoordelijke manager. Hij is eindverantwoordelijk en stuurt het bedrijf aan. Onder de manager werken afdelingshoofden en daaronder de medewerkers, maar de afdelingshoofden zijn ook allemaal meewerkend. Iedere eindverantwoordelijke is zelf verantwoordelijk voor het creëren van zijn > Hoe het begon Hennie van der Most (Slagharen, 23 maart 1950) werd geboren als boerenzoon. Hij volgde drie jaar de LTS en had diverse baantjes. In 1974 begon hij een handel in oud ijzer. Zijn recreatieondernemingen zijn ontstaan uit een privézwembad met sauna in zijn schuur in Slagharen. De hele buurt mocht er tegen betaling gebruik van maken tot de gemeente Hardenberg hem verbood om zijn schuur voor publiek open te stellen. In 1980 kocht hij daarom een leegstaande bontweverij in zijn woonplaats Slagharen om daar sauna- en zwemcentrum De Bonte Wever van te maken. Diverse andere projecten volgden. > Tips van Hennie van der Most voor het facilitaire werkveld: ga gewoon ondernemen wees kritisch bij uitbesteden en stel jezelf de vraag of een uitbestede medewerker hetzelfde doel kan nastreven als een inbestede medewerker probeer als branche de wetgeving niet te ver te laten doorslaan; het moet wel werkbaar blijven zie geld als middel om je ondernemersdoelen te behalen en niet als doel op zich superteam. Een afdelingshoofd moet de manager wel toestemming vragen om een vacature in te vullen, maar hij bepaalt zelf wie hij aanneemt. Hij moet er immers zelf mee werken. Op deze manier is iedereen maximaal betrokken bij wat hij doet en dat komt ten goede van de gastvrijheid. Daarom werken we in de meeste parken ook met all-inprijzen. Zowel gasten als medewerkers hoeven dan nergens meer bij na te denken. Afrekenen hoeft maar één keer en dat scheelt ingewikkelde kassasystemen bij alle uitgiftepunten. Hierdoor kan de gast 22 fmi fmi

13 Be zo va ek n TO 14 P t/ des m k 16 op ja de nu v ar akb i. S e ta urs nd Fa 1F cil.0 ita 81 ir. Ontdek TOPdesk voor facility management De beste manier om uw klanten te bedienen volledig genieten en medewerkers kunnen zich richten op het de gast naar de zin maken. Realiteitszin Met TOPdesk heeft u alles in huis om meldingen, reserveringen en andere taken razendsnel af te handelen. U hoeft alle informatie slechts op één plek te beheren, terwijl elke afdeling zijn eigen veilige werkomgeving behoudt. TOPdesk is de enige tool die facility management, ICT en HRM perfect integreert. Het laatste wat u wilt is dubbel geboekte vergaderruimtes, teveel bestelde catering en no-shows. Met de module Reserveringenbeheer heeft u altijd inzicht in de beschikbaarheid van de te reserveren bedrijfsmiddelen en ruimtes. En diensten als koffie of lunch heeft u zo bijgeboekt. Met het Facility Management Informatie Systeem (FMIS) van TOPdesk heeft u uw reserveringenbeheer altijd op orde. Meer weten? Bezoek Van der Most concludeert dat bij velen de realiteitszin weg is. Mensen gaan het gesprek niet meer aan. Ze vergaderen wat af, maar ze spreken niet uit wat er echt aan de hand is. Directeuren verstoppen zich in kamertjes achter secretaresses; dat kan niet goed gaan. In mijn bedrijven komen medewerkers naar mij toe als er iets is. Ik loop Met all-inprijzen hoeven rond en eet een kroketje met de jongens mee als ze zowel gasten als medewerkers aan het lunchen zijn. Geen moeilijk gedoe. nergens meer bij na te denken Van der Most gaat verder: Het wordt de ondernemer van nu door alle regels bijna onmogelijk gemaakt om te kunnen ondernemen. Neem nu het ontslagrecht; dat is vooral geschreven richting de medewerkers. Prima om de medewerkers enigszins te beschermen, maar nu wordt het ondernemen onmogelijk gemaakt. Het slaat te veel door, waardoor het juist tegen zowel de werkgevers als de werknemers werkt. Daarom geloof ik ook dat een duidelijk en transparant ontslagrecht mogelijk is. Als je maar eerlijk met elkaar praat, kom je heel eenvoudig tot een ontslagrecht dat goed is voor de werkgever en voor de werknemer. Piek en ziek Ook piek en ziek wordt in de bedrijven van Van der Most zelf opgevangen. Slechts zelden maakt hij gebruikt van uitzendbureaus: We werken met een grote groep oproepkrachten. Deze mensen hebben wij in dienst en zij weten dan ook precies waar het bij ons om gaat: het de gast naar de zin maken. In al die jaren dat ik ondernemer ben, heb ik geleerd dat hoe je van binnen in elkaar zit en of je je werk met passie doet, het verschil maakt. Onder druk van de banken heb ik wel eens dure en hoog opgeleide mensen aan het werk gehad. Maar als ze geen passie hadden voor de gast, dan kwam het nooit goed. Als iemand iets echt wil dan kan hij alles leren. fmi > Erik Ernst is projectleider bij FrieslandCampina en redactielid van FMI. Rianne Kuik is eigenaar van K&K Connect, initiatiefnemer van durfteverbinden.nl en redactielid van FMI. Facility Management Simplified fmi

14 DRION WELTEN LECTORENDIALOOG Ruud Welten (docent Filosofie en Bedrijfs- en organisatie-ethiek aan de Universiteit van Tilburg en lector Ethiek bij het kenniscentrum Hospitality van Saxion) en Bernard Drion (lector FM aan NHTV en directeur bij Hospitality Consultants), discussiëren en filosoferen elke maand op het kruispunt van FM en de wereld waar niets nog is zoals het was. 100 JAAR Beste Bernhard, 24/7 1 25/09/14 13: _11 NVD Corporate 190x135 adv.indd :31 28 JUNI T/M 3 JULI 2015 Zes etappes door Noord-Italië 995 kilometer Foto s: NFP Photography - Pieter Magielsen stopper_190x135.pdf Veel dank voor je mooie antwoorden in je laatste brief. Je vertelt erin over de rol van hospitality binnen FM. Ik wil het daar graag over hebben, want ik ben het helemaal met je eens dat hospitality het hoogste goed van facility management zou moeten zijn. Wel, laten we de koe eens bij de horens pakken. Wanneer je wilt beschrijven wat hospitality is, wordt het vaak even interessant als abstract, maar volgens mij voldoet het om te kijken naar praktijken van hospitality. En die hebben, zoals je ook aangeeft, alles te maken met uitnodigen, verleiden; met het zeggen van welkom. Een goed FM er weet dat ook gebouwen welkom kunnen zeggen. Ik breng mijn werkzame leven door in gebouwen met klaslokalen en al sinds de lagere school verbaas ik mij over de ongastvrijheid daarvan. Ik bedoel niet zozeer de inrichting van klaslokalen (waar kleuterjuffen vaak erg creatief in zijn), maar ik bedoel de manier waarop deze lokalen zijn gebouwd en door hun standaard inrichting eigenlijk direct al een onderwijsvisie afdwingen: Jullie blijven allemaal zitten en ik, docent, ben de komende twee uur aan het woord. Slechte docenten zeggen dat ook nog eens tegen de studenten, maar dat is helemaal niet nodig, want de facilitaire inrichting straalt deze boodschap al uit. En mocht een innovatief docent of student iets anders willen, zoals een andere werkvorm, dan is het probleem allereerst facilitair van aard. Hogescholen en universiteiten kennen tegenwoordig allemaal van die grote bioscoopzalen waar de studenten nog net niet zitten vastgenageld aan hun stoel met uitklapbaar schrijftafeltje, met de bedoeling dat ze twee uur lang naar een talking head turen die slechts zichtbaar is als schaduw op zijn Powerpoint, in het licht van een zoemende beamer. Innovatie beperkt zich dan slechts tot, in het beste geval, nieuwe stoelen, een nieuwe beamer en Prezi in plaats van Powerpoint. Natuurlijk ken ik ook die mooie experimentele lokalen in onze onderwijsinstituten, maar het probleem blijft dat ze uitzondering zijn op de regel. Wat ik wil tegen alle facility managers in het onderwijs in Nederland wil zeggen is: het moet anders, het kan anders en dit keer zal het niet van onderwijskundigen, maar van jullie moeten komen. En dit betekent dat je niet vanuit facilities moet denken (middelen) maar vanuit het hoogste goed van uitnodigend onderwijs: hospitality. Ik denk dat we met hospitality navigation in plaats van het verouderde facility management een hoopvolle weg in slaan. Ruud

15 FMinFOCUS INFORMATIEMANAGEMENT Wifi-analytics Efficiency verbeteren of potentieel privacyprobleem? Een BHV er oproepen op basis van zijn positie in het pand, of de schoonmaak afstemmen op het daadwerkelijk gebruik van sanitair. Door wifi is inzichtelijk waar mensen zich bevinden, hoe lang en hoe zij zich verplaatsen. Remco Jongerius Door het toepassen van wifi-analyses (wifi analytics) wordt eenvoudig inzicht gegenereerd in hoe, hoe vaak en hoeveel mobiele apparaten zich bewegen in, door of om gebouwen. Ook kunt u real time zien waar de apparaten zich bevinden en hoe lang zij op een specifieke plaats verblijven. De infrastructuur leent zich er dan ook voor om te integreren met applicaties zoals een routeplanner om medewerkers of bezoekers te faciliteren en ondersteunen in het vinden van een bestemming in een gebouwencomplex. Of voor het lokaliseren van bijvoorbeeld alarmen van een BHVapplicatie of het oproepen van BHV ers op basis van hun positie. Informatie ten aanzien van facility management is er op gericht inzicht te krijgen in het gebruik van een gebouw. Om op basis van de uitkomsten het aantal vierkante meters (op specifieke dagen) te verkleinen of af te stoten omdat er klaarblijkelijk te veel capaciteit is. Op die manier draagt de data bij aan het verhogen van de efficiency van huisvesting, energie, schoonmaak, et cetera. Hoe werkt wifi analytics Ieder mobiel apparaat waarvan wifi aan staat, stuurt automatisch probe requests naar alle draadloze datanetwerken dat het apparaat ziet. Probe requests zijn kleine datapakketten om een associatieproces te starten, en een verbinding met een draadloos netwerk te realiseren. Dit proces wordt gestimuleerd doordat mobiele apparaten zo geprogrammeerd zijn dat deze wifi prefereren boven bijvoorbeeld een 3- of 4G-verbinding. Onderdeel van het probe request is het unieke MAC-adres waaraan een mobiel apparaat wordt herkend. De probe requests worden geregistreerd door de aanwezige access points, die in verbinding staan met de analytics engine. De analytics engine vormt het hart van het systeem en verwerkt de activiteiten van de mobiele apparaten in bruikbare data middels specifieke algoritmes, waarna deze wordt geïntegreerd met plattegronden en voorzien in databases met bruikbare inzichten. Desgewenst integreert de dienstverlener op het gebied van wifi analytics WiFiProfs video analytics om data zoals leeftijd, geslacht en het percentage wifi-gebruikers te rapporteren en deze ratio te extrapoleren op de totalen. Accuraatheid De nauwkeurigheid van de data is afhankelijk van de locatie, de dichtheid van het aantal access points en de intelligentie van de gekozen analytics engine. Door gebruik te maken van triangulatie is WiFiProfs in staat de locatie van een mobiel apparaat op een paar meter nauwkeurig te bepalen. Triangulatie is het bepalen van de locatie van een mobiel apparaat door het meten van hoeken uit bekende punten aan weerszijden van een vaste basislijn. Het punt kan dan worden vastgesteld dat het derde punt van een driehoek met een bekende kant en twee bekende hoeken. Deze methode wordt ook wel een driehoeksmeting genoemd. Verstoringen Doordat het aantal radiogolven waarop een licentievrij wifi-signaal in Europa mag worden uitgezonden, beperkt is tot drie kanalen op de 2.4 GHz en negentien kanalen op de 5Ghz zonder overlap, is een professionele netwerkplanning belangrijk. Want zodra twee of meer dezelfde kanalen overlappen, ontstaat interferentie of te wel verstoringen. Het is dan ook belangrijk modulaire access points toe te passen die enkel monitoren en voorzien in wifi-dekking. Want monitorende access points zenden geen signaal uit. Door de toepassing van deze modulaire access points is WiFiProfs in staat een netwerk te ontwerpen dat nauwkeurig data verzameld, maar waarbij tevens uitstekende draadloze verbindingen beschikbaar zijn voor mobiele apparaten. Privacy Het MAC-adres van een mobiel apparaat kan worden beschouwd als persoonlijke informatie omdat het uniek is, en kan worden gekoppeld aan een individu. En om dit te voorkomen verzorgt WiFi- Profs dat elk MAC-adres met een one way hashalgoritme onomkeerbaar wordt gemaskeerd, en verzamelt de analytics engine geen aanvullende informatie over een individu. Hierdoor zijn de systemen niet in staat data te verzamelen, noch te rapporteren, noch een individu te identificeren. De verzamelde data wordt vervolgens versleuteld en beveiligd tijdens de overdracht naar bijvoorbeeld een private of public cloud waarbij de data is gewaarborgd en wordt beschermd onder strikte contractuele verplichtingen. Voor personen die geen onderdeel wensen uit te maken van het geheel, voorziet het systeem in een opt-out. Middels de opt-out kunnen personen zelfstandig hun mobiele apparaten uitschrijven. Organisaties die gebruik maken van deze dienstverlening zijn winkelcentra, retailketens en organisaties met meer dan vijfduizend vierkante meter vloeroppervlak. De gemeenschappelijke deler van bedrijven die er gebruik van maken is dat zij hun efficiency De informatie geeft inzicht in het gebruik van een gebouw verhogen door het gebouwbeheer, facility management en aantal benodigde vierkante meters afstemmen op data. Hiermee zijn zij in staat bijvoorbeeld schoonmaakkosten af te stemmen op het gebruik, locaties efficiënter in te richten en beveiligsmederwerkers daar te plaatsen waar deze het best tot hun recht komen. Samenvattend Op basis van aanwezige draadloze netwerken kan in de meeste gevallen worden gestart met het verzamelen van data over het gebruik van een locatie. Afhankelijk van de gewenste inzichten kan het wenselijk zijn aanvullende access points te plaatsen om de nauwkeurigheid te verhogen. Een volwaardig systeem respecteert en bewaakt de privacy van personen en is afgestemd op de locatie. De gewenste inzichten zijn leidend in een goed design en de output dragen bij aan het verhogen van de dienstverlening en efficiëntie van het facility management. fmi > Remco Jongerius, Consultant, WiFiProfs 28 fmi fmi

16 FMinFOCUS INFORMATIEMANAGEMENT Chipknip verdwijnt Vendingbranche ontdekt contactloos betalen Vanaf 1 januari 2015 verdwijnt Chipknip. Er kunnen vanaf dat moment geen betalingen met Chipknip worden gedaan en er kan geen geld meer mee worden ontvangen. Pinnen lijkt een voor de hand liggend alternatief, tegenwoordig ook heel gebruikelijk bij kleine bedragen. Maar er zijn meer mogelijkheden. Heeft u al nagedacht over welke betaalmogelijkheden u wilt bieden binnen uw bedrijf? Over enkele weken verdwijnt Chipknip. Tot en met 31 december 2014 kunt u via Chipknip geld ontvangen. Het is echter aan te raden om voor die tijd te zorgen voor alternatieve betaalmogelijkheden, zodat u er zeker van bent dat uw klanten ook na 2014 bij u kunnen blijven betalen. Vermeld duidelijk bij de kassa welke alternatieve betaalmethode in uw organisatie Chipknip vervangt. Heeft u nog geen besluit genomen over welk alternatief voor uw organisatie het meest geschikt is, neemt u dan zo snel mogelijk > Contactloos betalen Aan dit logo herkent u of een betaalpas geschikt is voor contactloze betalingen. Het staat op de voor- of achterkant van de betaalpas. Op steeds meer plaatsen kan contactloos worden betaald. Een betaalautomaat dat geschikt is voor contactloos betalen, is te herkennen aan dit logo. Het staat op de zijkant van een automaat of in het scherm. Het geeft de plaats aan waar u de betaalpas of mobiel tegen de betaal automaat moeten houden als u wilt betalen. Daarnaast is er speciaal promotiemateriaal voor op en bij de betaalautomaat (www.pin.nl/webshop). contact op met uw bank en leverancier(s). Het is namelijk absoluut niet mogelijk om na 1 januari nog Chipknip te accepteren. Oplaadpunt Heeft u een Chipknip-oplaadpunt? Vanaf 1 januari werkt het oplaadpunt niet meer. Via kunt u een sticker bestellen voor op het oplaadpunt, om uw klanten te wijzen op het einde van Chipknip en de mogelijkheid om ook via uw oplaadpunt het Chipknipsaldo terug te storten naar hun bankrekening. Wanneer uw organisatie voor 1 januari stopt met de acceptatie van Chipknip, dan kunt u zelf afwegen of u het oplaadpunt tot het einde van het jaar laat hangen, zodat uw klanten hun Chipknipsaldo terug kunnen storten op de betaalrekening, of dat u het oplaadpunt eerder verwijdert. Oplaadpunten in uw eigendom kunt u zelf loskoppelen en afvoeren via de gemeentelijke milieustraat. Neem contact op met de leverancier van uw oplaadpunt wanneer u het apparaat gehuurd heeft. Pinnen Ondernemers die al eerder zijn gestopt met Chipknip zijn voor een groot deel overgestapt naar pinnen. Pinnen is in alle sectoren de meest gebruikte oplossing voor elektronisch betalen. Acceptanten van Chipknip doen er daarom goed aan te overwegen of pinnen in hun situatie een bruikbare vervanging is. Pinnen hoeft niet altijd een passend alternatief te zijn, onder meer door de verhouding tussen marges en kosten en door technische of fysieke belemmeringen bij de inbouw van een betaalautomaat. Dat kan bijvoorbeeld het geval zijn in de vendingbranche. Bij recent overleg tussen de banken en Nederlandse Leveranciers voor Betaalsystemen (NLB) is dit aan de orde gekomen. Een oplossing hiervoor is contactloos betalen. > Geen dip & go in de vending In sommige landen wordt dip & go-betalen met de betaalpas in de kaartlezer maar zonder pincode, als betaaloplossing voor vendingautomaten aangeboden. Voor Nederlandse kaarthouders is deze betaalmogelijkheid uitsluitend beschikbaar bij parkeren en tolwegen. Er komt geen uitbreiding naar vending of andere sectoren. De versnelde invoering van contactloos betalen maakt dat overbodig. Contactloos betalen Bij contactloos betalen moet de betaalpas of de mobiele telefoon kortstondig dichtbij de betaalautomaat worden gehouden. Bij bedragen tot en met 25 euro is geen pincode nodig. Boven dit bedrag moet de klant wel een pincode intikken op de betaalautomaat of op de mobiele telefoon. Wanneer de contactloze of mobiele betalingen bij elkaar de drempel van 50 euro overschrijden moet er ook een pincode ingetoetst worden. Contactloos betalen is in het buitenland al langer mogelijk. Het is gemakkelijk en snel. Voor vendingautomaten is er daarnaast het voordeel dat ook zonder numeriek toetsenbord contactloos kan worden betaald. U kunt zelf kiezen of u contactloos of mobiel wilt aanbieden aan uw klanten. Het is een aanvulling op gewoon pinnen. Vanaf 2015 bieden bijna alle Nederlandse consumentenbanken contactloos betalen aan hun klanten aan. Iedere bank bepaalt zelf de volgorde en snelheid. De bank kan daarbij voorrang geven aan klanten die zelf aangeven snel contactloos te willen betalen. U kunt uw klanten hierop attenderen. Het verschilt per bank of haar klanten contactloos kunnen betalen met een betaalkaart, met een mobiele telefoon of met beide. Behalve pinnen en contactloos betalen, zijn er nog andere mogelijkheden: prepaid betaalproducten waarbij marktpartijen samenwerken met Maestro en/of V PAY. Consumenten zonder bankrekening kunnen op deze manier toch contactloos betalen gesloten betaalsysteem (met opladen en betalen in eigen beheer bij de exploitant) drie-partijen betaalsysteem (door één partij aangeboden aan zowel betalers als exploitanten) Een combinatie van pinnen en gesloten of drie-partijen betaalsystemen is ook mogelijk, al dan niet tijdelijk. Het aantal nieuwe betaalautomaten dat is uitgerust met een zogenaamde NFC-chip, en daarmee in staat zijn om alle contactloze betalingen of dat nu met een pas of een mobiele telefoon is te accepteren, groeit snel. We verwijzen u naar voor het complete assortiment betaalautomaten dat in Nederland verkrijgbaar is. Op die website vindt u informatie over upgrademogelijkheden van bestaande betaalautomaten en over verkrijgbare nieuwe automaten die geschikt zijn voor contactloos betalen. Informeer bij uw bank en leverancier(s) naar de alternatieven die voor uw situatie geschikt zijn. Relevante websites: en fmi > Dit artikel is samengesteld door de redactie van FMI. 30 fmi fmi

17 FMinFOCUS INFORMATIEMANAGEMENT Randstad Holding kiest voor werkmaatschappijoverstijgend FMIS Axxerion meest compleet Bemiddelaar op de arbeidsmarkt Randstad Holding heeft een landelijk dekkend vestigingsnetwerk, waar tevens de vestigingen van Yacht en Tempo-Team deel van uitmaken. De gehele holding is onlangs overgestapt op een nieuw facility-management-informatiesysteem (FMIS). Inez van Kesteren Al 52 jaar speelt Randstad een toonaangevende rol in de arbeidsmarkt. Randstad helpt mensen bij het vinden van een baan en geeft hun carrières vorm. Ook ondersteunt Randstad bedrijven bij het realiseren van hun doelstellingen door de inzet van de best mogelijke mensen en innovatieve maatwerkoplossingen. Jeroen Oort, projectmanager ICT bij Randstad en Frans Hardenbol, projectmanager Huisvesting bij Tempo-Team over de overstap binnen de Randstad Holding naar het facility management informatie systeem (FMIS) van Axxerion. Oort: Ruim een jaar geleden werd duidelijk dat we gingen overstappen naar een nieuw FMIS. We oriënteerden ons al enige tijd op een werkmaatschappij-overstijgend systeem, zodat we binnen onze holding op een eenduidige manier konden samenwerken. De afzonderlijke werkmaatschappijen gebruikten op dat moment nog verschillende versies van een FMIS-systeem dat niet meer aan onze eisen voldeed. Hardenbol: Tempo-Team gebruikte zelfs nog helemaal geen FMIS, wij werkten met Access en Excel. Het was voor ons direct duidelijk dat de komst van één FMIS, met uiteraard enkele werkmaatschappij-specifieke aanpassingen, een zeer positieve ontwikkeling zou zijn. Na een aanbesteding bleek het FMIS van Axxerion het meest compleet en configureerbaar. Met bovendien een intuïtieve gebruikersinterface. Oort: We waren overtuigd. Daarna ging het snel. Betrokkenen werden ingelicht, werkgroepen ingedeeld en we hadden regelmatig overleg. Oort kwam aan het roer van de projectorganisatie te staan en werkte daarbij intensief samen met Hardenbol. Doelstellingen Hardenbol: Die samenwerking verliep perfect. Het pakte goed uit dat Jeroen en ik veelvuldig konden schakelen. Goed overleg tussen de verschillende werkmaatschappijen versnelde de besluitvorming. Het vlotte en oplossingsgerichte handelen van Axxerion speelde hierin een cruciale rol. Hierdoor is het ons gelukt om Jeroen Oort (l) en Frans Hardenbol Samenwerking met een softwareleverancier staat of valt met partnership in een relatief korte periode verschillende belangen af te zetten tegen onze gezamenlijke projectdoelstellingen. Ik bewaarde namens onze werkmaatschappij het overzicht en vertegenwoordigde mijn collega s uit de verschillende werkgroepen. Voor onze werkmaatschappij was de behoefte groot om met het nieuwe FMIS één verzamelplaats te creëren voor al onze data. Denk aan huurcontracten, opdrachtverstrekkingen en het volgen van storingen op de vestigingen. Oort: En voor mij kreeg het in goede banen leiden van de complete implementatie de hoogste prioriteit. Zoals Frans al aangeeft, was dat een kwestie van balanceren tussen het tegemoet komen aan de uiteenlopende voorkeuren binnen de Randstad Holding, en ons streven naar een zo gestandaardiseerd mogelijk systeem. Binnen budget en op tijd de gewenste functionaliteit implementeren vormde daarnaast een harde eis. Dat was voor mij dus een doelstelling waar geen rek in zat, ik zat er bovenop. Ik kan niet anders zeggen dat Axxerion ook hierin een waardevolle ondersteunende rol vervulde. Er werd goed en snel gecommuniceerd, er was volop transparantie. Hierdoor konden we steeds op tijd evalueren en indien nodig bijsturen. Ik heb aardig wat ervaring met softwareleveranciers, en een samenwerking valt of staat wat mij betreft met partnership. Tijdens implementatietrajecten heb je nu eenmaal altijd onvoorziene situaties en voortschrijdend inzicht. Als je dit als partners kunt opvangen is dat een groot goed. State of the art In de oude situatie had Randstad een Self Service Portal, maar alleen ten behoeve van de ICT dienstverlening. De FMIS-functionaliteiten op het gebied van meldingen en reserveringen zijn door Axxerion aan deze bestaande portal toegevoegd. Oort: Dat was een technische uitdaging, maar is zonder problemen geïmplementeerd. De eindgebruiker ervaart één portal en merkt dus niet dat er achter de schermen verschillende applicaties bij betrokken zijn. Hardenbol: Dit portal is zowel technisch als functioneel state of the art. Alle zesduizend medewerkers in het land kunnen in Axxerion met Single Sign On (SSO) inloggen. SSO is belangrijk voor ons, omdat we onze medewerkers zo min mogelijk willen belasten met inlog issues. Medewerkers kunnen laagdrempelig een melding doen van een storing die gekoppeld is aan hun vestiging. In totaal heeft de Randstad Holding in Nederland 400 eigen vestigingen, met daarnaast nog eens ruim 250 inhouse-vestigingen bij klanten. Dubbele storingsmeldingen zijn dankzij de portal niet aan de orde, iedereen kan zien welke meldingen openstaan, 32 fmi fmi

18 FMinFOCUS INFORMATIEMANAGEMENT MULTI-CHANNEL COMMUNICATIE MAKKELIJKER DAN U DENKT! AUTOMATISEER EN PERSONALISEER UW KLANTCOMMUNICATIE Veel bedrijven hebben vandaag de dag behoefte aan een verregaande personalisatie van hun documenten en zoeken een oplossing voor multichannel-communicatie. Om aan deze behoeften te voldoen, heeft Neopost OMS-500 ontwikkeld. Gebruiksvriendelijke, nieuwe software die automatisch, gepersonaliseerde en beveiligde klantcommunicaties kan produceren. Verzend documenten met een inhoud, aangepast aan het profiel van uw klanten en verdeel ze aan de juiste persoon. Wanneer u wil en via het gewenste kanaal! Meer info op in behandeling zijn genomen en zijn afgerond. Zodra een storing is ingediend wordt deze door de Facilitair Service Desk, de interne front office van Randstad, Yacht en Tempo-Team, doorgegeven aan de juiste leverancier in de betreffende regio. Oort: Over state of the art gesproken, voor de meldingen op het gebied van technisch onderhoud hebben we eveneens een hoogwaardige koppeling gerealiseerd. Deze zorgt ervoor dat onze portal verbonden is met het Focus-platform van Strukton. Als een melding voor Strukton is, wordt deze online doorgezet. Vanaf dat moment worden alle updates aangaande deze melding vanuit Strukton via dezelfde koppeling teruggestuurd naar ons systeem. Het is dus een tweeweg-interface die ervoor zorgt dat de informatie aan beide kanten real time gesynchroniseerd is. Hierdoor is bijna geen mondelinge afstemming meer nodig. Zo zit dit FMIS dus vol handigheden. Monitoren Ook de huisvestingsprojecten van Randstad zijn ondergebracht in het FMIS van Axxerion. Hardenbol: Ja, dat is voor mij natuurlijk extra interessant. Indien we een verbouwing hebben aan een van onze vestigingen, dan vormt Axxerion ons uitgangspunt voor het verstrekken van alle opdrachten aan leveranciers. Als vanwege ziekte of vakanties iets moet worden overgenomen van een collega, dan kunnen we de status van zijn of haar opdrachten raadplegen en hier zo nodig op anticiperen. Daarnaast hebben we een standaard planning voor verbouwingen opgenomen in het FMIS. De daaraan gekoppelde workflow is voor iedereen inzichtelijk. Zo kunnen we altijd monitoren of de leveranciers geïnformeerd zijn, welke offertes zijn aangevraagd, welke bestellingen uitstaan en wanneer een verbouwing is afgerond. Oort vult aan: Ook rondom onze huurcontracten kunnen we nu alles gemakkelijk monitoren en afwikkelen. Van alle panden staan de huurcontracten in het FMIS opgeslagen. Dankzij een self billing-functionaliteit worden facturen snel goedgekeurd. Vervolgens worden ze automatisch betaald via een koppeling met de bank. Wederom een voorbeeld van een enorme efficiencyverbetering. En niet alleen wij zijn enthousiast, we krijgen uit het hele land positieve reacties. Oort en Hardenbol zijn trots. Oort: De overstap naar een nieuw FMIS is natuurlijk niet zomaar iets. Dus als zo n omvangrijk project succesvol en efficiënt verloopt, dan is dat een enorme opsteker. Die credits gaan ook naar de consultants van Axxerion, aldus de heren. Hardenbol: Die dachten altijd een stap vooruit en bleken steeds weer in staat om zaken te vereenvoudigen en ons als organisatie te ontzorgen. En het resultaat mag er zijn. Dankzij dit nieuwe FMIS hebben we meer grip op onze processen en geldstromen. fmi > Inez van Kesteren is tekstschrijver ( Lente Communicatie) fmi

19 FMinFOCUS INFORMATIEMANAGEMENT Het belang van informatiebeheer Goed georganiseerd informatiebeheer speelt een steeds belangrijker rol. Dit heeft een dubbele oorzaak: een groter aanbod van informatie en steeds verdergaande digitalisering. Informatiebeheer kenmerkt zich door het veelomvattende karakter ervan: het gaat niet alleen over documenten, maar ook over databases, technische hulpmiddelen, werkplekken, 24/7 beschikbaarheid en IT-middelen. Denny Schouten Veel elementen van informatiebeheer vallen onder het vakgebied facility management, terwijl het traditiegetrouw bij documentaire informatievoorziening of informatiemanagement (IM) is ondergebracht. Meestal vindt er echter weinig samenwerking plaats en dat is een gemiste kans. Vaak is er bij bedrijven veel aandacht voor bijvoorbeeld huisvesting en ICT-middelen, maar niet, of veel minder, voor informatie- en archiefbeheer. Zo komt het regelmatig voor dat bij een verhuizing potentieel archiefmateriaal wordt weggegooid, of dat er bij het invoeren van het nieuwe werken geen rekening wordt gehouden met de papieren archieven en informatiebestanden. Bij herinrichting van een kantoorruimte is er in de meeste gevallen minder kast- en plankruimte. De bestaande papieren bestanden moeten dus opgeruimd worden. Tegelijkertijd moet alle voor de medewerkers dagelijks benodigde informatie digitaal beschikbaar zijn om plaats- en tijdonafhankelijk te kunnen werken. Hier kunnen FM en IM elkaar versterken: IM beschikt over de kennis die nodig is om informatiebestanden te schonen en documenten dusdanig te digitaliseren, dat ze aan de eisen uit de archiefwet blijven voldoen, terwijl FM de kennis over inkoop, IT en logistiek bijdraagt. Boekenkast Na zo n opruimactie is er meestal nog een tweede actie nodig: het digitaliseren van de papieren dossiers en informatie, die medewerkers bij hun werkzaamheden nodig hebben. Overigens is het niet altijd handig om informatie te digitaliseren: in het geval dat veel wordt gewerkt met wetboeken, is het bladeren door een wetboek eenvoudiger dan het scrollen of zoeken in een digitale versie. Bij zo n bedrijf kan dan ook, in overleg met de kantoorinrichters van FM, een boekenkast worden neergezet waarin alle wetboeken zijn geplaatst, zodat iedereen er gebruik van kan maken. Wat ook vaak gebeurt, is het digitaliseren van alle fysieke informatie die nog op de afdelingen aanwezig is. Dit brengt hoge kosten met zich mee: alle dossiers moeten worden voorbereid en vervolgens gescand worden. Meestal worden overbodige documenten (verouderde informatie, kopieën) of afgesloten dossiers hierin meegenomen. Dit is niet alleen kostbaar, maar veroorzaakt ook een soort informatie-infarct: er komt te veel, ongesorteerde en mogelijk verouderde informatie ergens op een gemeenschappelijke schijf te staan. FM en IM kunnen samenwerken om dit te voorkomen: voorafgaand aan de digitalisering moet gezamenlijk worden bepaald waar de bestanden worden opgeslagen en beheerd, welke delen wel of juist niet worden meegenomen en of informatie niet op een andere wijze te verkrijgen is. Zo kun je er als bedrijf voor kiezen om abonnementen op papieren uitgaven om te zetten in digitale abonnementen of lidmaatschap van openbare databases en informatiebestanden. Ook is daar scanning on demand ingevoerd voor reeds afgesloten dossiers: deze worden gedigitaliseerd op het moment dat ze als nog nodig zijn voor het werk. Waarde van informatie Een ander belangrijk punt is databasebeheer. Het komt regelmatig voor dat bij de aanschaf van nieuwe software, de oude wordt weggedaan, zonder de waarde van informatie die zich daarin bevindt te schatten. Ook databases vallen onder de archiefwet en hebben een wettelijke bewaar- of vernietigingstermijn. Waar FM de kennis over de lifecycle van de software heeft, heeft IM die over de lifecycle van de ingevoerde informatie. Beide kennisvelden zijn noodzakelijk om Veel informatie wordt niet meer op papier ontvangen maar via s en usb-sticks een goede beslissing te nemen over de toekomst van een softwarepakket. Elke organisatie heeft overigens al heel veel informatie digitaal beschikbaar. Naast de al genoemde databases is deze informatie beschikbaar in het document-managementsysteem (DMS), maar veel vaker op netwerkschijven, persoonlijke schijven of e- mailboxen. Veel informatie wordt bovendien al niet meer op papier ontvangen: s en usb-sticks komen via medewerkers de organisatie binnen, vaak zonder dat zij het archief of het DMS bereiken. Deze situatie is onwenselijk: de informatie is niet voor iedereen die daartoe toegang moet hebben beschikbaar. Ook hier moeten FM en IM de samenwerking zoeken. Beide vakgebieden gecombineerd hebben een prima overzicht in de gebruikte media, de waarde van de informatie en de manier waarop dit bewaard kan en moet worden. Archiefwet Samenwerking is de sleutel tot een succesvol informatie- en archiefbeheer. Zo werken we bij één klant nauw samen tussen IM, het secretariaat (dat veel van de informatie van de afdelingen beheert op een projectenschijf) en FM om een nieuw DMS in te richten. IM zorgt ervoor dat op de achtergrond direct het informatiebeheer in het DMS wordt ingericht, zodat aan alle eisen van de Archiefwet wordt voldaan. FM was al vroeg in het proces betrokken, namelijk bij het aanbestedingstraject voor het DMS en het voorbereiden van het ICT-netwerk. Ook werden ideeën aangeleverd voor een versnelde, want geautomatiseerde, schoning van de gemeenschappelijke schijven, waarbij overbodige informatie wordt verwijderd. Daarnaast wordt er nauw samengewerkt bij de herinrichting van de ruimtes en het verplaatsen en vernietigen van op de afdelingen aangetroffen informatiebestanden. Er is een gezamenlijke verantwoordelijkheid voor de invoering van het DMS. Dat wordt op die manier bovendien beter geborgd in de organisatie. Ook is door de zo optimaal mogelijke voorbereiding het risico op fouten of onnodige kosten minimaal. Samenwerking tussen alle ondersteunende processen zorgt ervoor dat een zo optimaal mogelijk resultaat wordt bereikt. fmi > Denny Schouten is adviseur Informatiemanagement bij Becis 36 fmi fmi

20 If You Can t Measure, You Can t Manage How to perform a benchmarking study of your facility assets An important but often neglected responsibility of people who own or manage facilities and real estate assets, is to establish performance metrics and evaluate the condition of their properties on a routine basis against those metrics. According to building codes and government regulations (such as those outlined by the Occupational Safety and Health Administration in the U.S.), owners and operators of facilities are responsible for the safe and sanitary operation of their facilities at all times. Besides health, comfort and safety, buildings and properties play an important role in productivity, energy conservation, sustainability and cost management. Sometimes it takes a crisis (e.g., steep fines or criminal indictments for code violations, roof collapses, indoor air quality problems, power outages, unexpected downtime, security breaches) to communicate to management that improvements are necessary. Managers of facilities and properties must conduct periodic condition assessments to determine the status of their invested capital. Information is required to compare existing performance with required conditions and for budgeting financial reserves necessary to restore, preserve, rebuild or adjust capacity. Many facilities have been acquired through mergers and acquisitions. It is not uncommon to find overstressed building systems, underutilized spaces, and infrastructure that is functionally obsolete or in various states of disrepair. Too often systems and space utilization are not in conformance with the original design intent and there are serious violations of codes and standards. Some important areas to assess include physical condition of building systems and components, energy conservation, indoor environmental quality, waste minimization, space utilization and layout, ergonomic factors and maintenance. Making informed decisions As a facility or property manager, you have sufficient knowledge in areas that impact the performance of the buildings that you presently use or plan to purchase, improve, lease, construct, renovate or remodel. In order to perform your job well you need certain information about buildings and properties as they impact the people, processes and technologies that they support. It is imperative is to establish facility performance requirements and standards, and to conduct systematic performance evaluations of facilities and properties. The basic purpose for conducting evaluations is to obtain information needed to make informed decisions and identify any improvements to the building or property that may be necessary. The quality of decisions that facility managers make is directly related to the quality of information available to them. Richard Sievert What is benchmarking? It is only through constant evaluation that things can be improved. Benchmarking is a continual process that involves measuring current business operations and comparing them with codes and regulations, internal standards, performance levels of your toughest competitors, or leaders in any industry performing similar functions. Managers also need information about the total performance of their facilities to determine whether they are in conformance with requirements of owners, users and outside regulatory bodies. The data points collected from the benchmarking process are invaluable in identifying company strengths and weaknesses and uncovering alternative practices and processes which could lead to a competitive advantage. Those interested in using a property, whether leased or owned, to plan projects, improve occupant health, comfort and safety, better serve customers and increase productivity and bottom-line profitability must conduct ongoing evaluations of their facilities and real estate assets. You must first know your facility requirements in order to meet them. There are about as many different types of facility evaluations as there are facility-related items to manage. Think about the key areas of facility management that are your responsibility. Responsibilities may include real estate acquisition and disposal, space management, budget management, maintenance and operations, worker comfort and productivity, environmental control, energy conservation and sustainability, code compliance and life safety, waste disposal, security and project management. Standards must be developed for each key facility management area, against which performance can be measured. It is strongly recommended that facility managers systematically and routinely compare observed performance and measured performance with criteria and standards. Development of standards will enable you to evaluate alternatives, decide whether improvements are needed and measure progress toward meeting the objectives. If you can t measure, you can t manage If we are to improve something we must first be able to measure or count it. You must first determine what performance criteria (output) to measure and then establish what variables to measure that impact performance. The output might be air or water flow rates, temperature, humidity, dust or contaminant count, space or equipment usage or repairs (machine downtime hours and costs). For example, measuring the effect of temperature and humidity adherence on performance might lead to acceptance of less stringent temperature and humidity criteria or identify the importance of improved heating, ventilation, air conditioning and humidity controls. Instruments may be used to record temperature, humidity, static pressure, fan speeds, air quantities and power usage. Benchmarks must also be established for operating cost and environmental performance standards. The benchmarking process helps identify facility problems that require a design solution. Benchmarks define owner objectives, priorities and design criteria for facility development projects. Competitive success mandates that businesses continually benchmark the performance of their facility assets and strategically invest in them to maximize return on investment. Today s resource-constrained, highly competitive business environment, combined with increasing government regulations, business transparency, rapidly emerging technologies and new management methods, forces owners and managers of facilities and properties to continually improve the return on assets or run the risk of becoming irrelevant and functionally obsolete. > 38 fmi fmi

Addendum bij het rapport Knelpunten werkkostenregeling: inventarisatie en mogelijke alternatieven

Addendum bij het rapport Knelpunten werkkostenregeling: inventarisatie en mogelijke alternatieven Addendum bij het rapport Knelpunten werkkostenregeling: inventarisatie en mogelijke alternatieven Op 3 juli 2014 heeft staatssecretaris Wiebes in zijn brief aan de Tweede Kamer aangekondigd dat hij met

Nadere informatie

EEN VAN ONZE EXPERTS

EEN VAN ONZE EXPERTS EEN VAN ONZE EXPERTS Live begins at the end of your comfort zone Een netwerk van hoog opgeleide, ervaren zelfstandig FM-professionals. Wij zijn gepassioneerd bezig met ons vakgebied, zijn actueel en bieden

Nadere informatie

ÉÉN VAN ONZE EXPERTS

ÉÉN VAN ONZE EXPERTS ÉÉN VAN ONZE EXPERTS Een netwerk van hoog opgeleide, ervaren zelfstandig FM-professionals. Wij zijn gepassioneerd bezig met ons vakgebied, zijn actueel en bieden onze opdrachtgevers daarmee het beste uit

Nadere informatie

EEN VAN ONZE EXPERTS

EEN VAN ONZE EXPERTS EEN VAN ONZE EXPERTS For every situation, there is a suitable line from a song Een netwerk van hoog opgeleide, ervaren zelfstandig FM-professionals. Wij zijn gepassioneerd bezig met ons vakgebied, zijn

Nadere informatie

In 3 stappen naar een optimale klantbeleving in facility services. Meten, verbeteren en voorspellen,

In 3 stappen naar een optimale klantbeleving in facility services. Meten, verbeteren en voorspellen, In 3 stappen naar een optimale klantbeleving in facility services Meten, verbeteren en voorspellen, Inhoud 1. De facilitaire markt verandert... 3 2. Waarom klantbelevingsmanagement?... 3 3. Stap 1: Meten...

Nadere informatie

CaterCoach CaterManager. Volledige controle over uw restauratieve voorziening

CaterCoach CaterManager. Volledige controle over uw restauratieve voorziening CaterCoach CaterManager Volledige controle over uw restauratieve voorziening Uw gasten verwachten meer... CaterManager biedt de oplossing De plekken waar de Nederlander tegenwoordig kan eten zijn haast

Nadere informatie

HR Salarisservice Juli 2014

HR Salarisservice Juli 2014 HR Salarisservice Juli 2014 Inhoud Wettelijk minimumloon per 1 juli 2014... 3 Werkkostenregeling: Per 1 januari 2015 definitief van toepassing... 4 Premiekorting jongere werknemer... 6 Vakantiemedewerker

Nadere informatie

HET ANTWOORD OP UW VRAGEN

HET ANTWOORD OP UW VRAGEN HET ANTWOORD OP UW VRAGEN Een netwerk van hoog opgeleide, ervaren zelfstandig FM-professionals. Wij zijn gepassioneerd bezig met ons vakgebied, zijn actueel en bieden onze opdrachtgevers daarmee het beste

Nadere informatie

EEN VAN ONZE EXPERTS. For every situation, there is a suitable line from a song

EEN VAN ONZE EXPERTS. For every situation, there is a suitable line from a song EEN VAN ONZE EXPERTS For every situation, there is a suitable line from a song Een netwerk van hoog opgeleide, ervaren zelfstandig FM-professionals. Wij zijn gepassioneerd bezig met ons vakgebied, zijn

Nadere informatie

Vijf maatgerelen voor de WKR in 2015

Vijf maatgerelen voor de WKR in 2015 Gelukkig (of helaas) treedt per 2015 de werkkostenregeling (WKR) in werking en zijn vanaf dat moment de meeste bestaande vergoedings- en verstrekkingsregelingen - allemaal met hun eigen regels - verleden

Nadere informatie

HET NIEUWE WERKEN IN RELATIE TOT PERSOONLIJKE DRIJFVEREN VAN MEDEWERKERS. Onderzoek door TNO in samenwerking met Profile Dynamics

HET NIEUWE WERKEN IN RELATIE TOT PERSOONLIJKE DRIJFVEREN VAN MEDEWERKERS. Onderzoek door TNO in samenwerking met Profile Dynamics HET NIEUWE WERKEN IN RELATIE TOT PERSOONLIJKE DRIJFVEREN VAN MEDEWERKERS Onderzoek door TNO in samenwerking met Profile Dynamics 1 Inleiding Veel organisaties hebben de afgelopen jaren geïnvesteerd in

Nadere informatie

Portfolio Manager Hosted Desktop

Portfolio Manager Hosted Desktop Portfolio Manager Hosted Desktop Over IS Group IS (internedservices) Group is de grootste onafhankelijke Nederlandse aanbieder van IT en Cloud solutions. Opgericht in 1996 en door fusies en overnames gegroeid

Nadere informatie

FKR studieochtend 24 september 2014. Werkkostenregeling

FKR studieochtend 24 september 2014. Werkkostenregeling FKR studieochtend 24 september 2014 Werkkostenregeling 1 Werkkostenregeling Geïntroduceerd op 1 januari 2011 Tot en met 2014 toepassing werkkostenregeling facultatief Met ingang van 1 januari 2015 voor

Nadere informatie

Horeca en Facilitaire dienstverlening

Horeca en Facilitaire dienstverlening Groningen, Hoogeveen, Hardenberg 06 2014-2015 Horeca en Facilitaire dienstverlening www.alfa-college.nl Jouw opleiding volg je bij het Alfa-college Het Alfa-college is het christelijk regionaal opleidingencentrum

Nadere informatie

WERKKOSTENREGELING. Vereniging Nederlandse Gemeenten. Mr. Stan Rethans Mr. Ivon van der Linden Kennisgroep CAO. Utrecht, 14 oktober 2014

WERKKOSTENREGELING. Vereniging Nederlandse Gemeenten. Mr. Stan Rethans Mr. Ivon van der Linden Kennisgroep CAO. Utrecht, 14 oktober 2014 WERKKOSTENREGELING Vereniging Nederlandse Gemeenten Mr. Stan Rethans Mr. Ivon van der Linden Kennisgroep CAO Utrecht, 14 oktober 2014 1 Wat passeert de revue..? Let op: nog steeds voorgenomen wetgeving...

Nadere informatie

Laat uw medewerkers excelleren

Laat uw medewerkers excelleren Laat uw medewerkers excelleren LivingFacility realiseert en regisseert integraal facilitair management in grote kantooromgevingen en voor organisaties die actief zijn op meerdere locaties. Wij combineren

Nadere informatie

Willem van Ansem, Manager Consulting AOS Studley

Willem van Ansem, Manager Consulting AOS Studley AOS Studley en NFC organiseren een bijzonder evenement voor alle benchmarkklanten! Bij BENCHMARK XL staan kennis delen, leren van elkaar en verbeteren centraal - op veler verzoek nu met een brede groep

Nadere informatie

Werkkostenregeling (WKR)

Werkkostenregeling (WKR) Werkkostenregeling (WKR) Met ingang van 1 januari 2015 wordt de werkkostenregeling definitief ingevoerd: een nieuw systeem voor alle vergoedingen en verstrekkingen aan personeel. De WKR heeft voor werkgevers

Nadere informatie

EW Facility Services

EW Facility Services EW Facility Services EW Facility Services is een facilitair dienstverlener. Door een hoog kwaliteitsniveau, zichtbare dienstverlening, flexibele uitvoering en op maat gemaakte oplossingen verhogen wij

Nadere informatie

Het Nationale Klantbelevingsonderzoek 2012 (preview) Beleef en beïnvloed de klant!

Het Nationale Klantbelevingsonderzoek 2012 (preview) Beleef en beïnvloed de klant! Het Nationale Klantbelevingsonderzoek 2012 (preview) Beleef en beïnvloed de klant! Klantenbinding is essentieel voor organisaties om te overleven. Klanten worden steeds veeleisender; naast een goede functionele

Nadere informatie

EEN VAN ONZE EXPERTS

EEN VAN ONZE EXPERTS EEN VAN ONZE EXPERTS For every situation, there is a suitable line from a song Een netwerk van hoog opgeleide, ervaren zelfstandig FM-professionals. Wij zijn gepassioneerd bezig met ons vakgebied, zijn

Nadere informatie

Facilitaire dienstverlening en Horeca

Facilitaire dienstverlening en Horeca #9 en Horeca,, Hardenberg ca! Jij? In de hore nt groeien! * Laat je tale www.alfa-college.nl Bel voor informatie: 0800-35 85 368 Jouw mbo-opleiding volg je bij het Alfa-college Het Alfa-college is het

Nadere informatie

EEN VAN ONZE EXPERTS

EEN VAN ONZE EXPERTS EEN VAN ONZE EXPERTS Be the change you want to see in this world Een netwerk van hoog opgeleide, ervaren zelfstandig FM-professionals. Wij zijn gepassioneerd bezig met ons vakgebied, zijn actueel en bieden

Nadere informatie

Partnerovereenkomst Real Energy People

Partnerovereenkomst Real Energy People Partnerovereenkomst Real Energy People Partijen: Real Energy People B.V., statutair gevestigd te Utrecht, kantoorhoudende te Utrecht aan het Hooghiemstraplein 160 (3514 AZ), hierna te noemen: "Real Energy

Nadere informatie

DOOR FFS WORDEN NIET PROFESSIONEEL GEBORG

DOOR FFS WORDEN NIET PROFESSIONEEL GEBORG Klantcase: Albron AD IJZERMANS, MANAGER INKOOP EN LOGISTIEK VAN ALBRON: DOOR FFS WORDEN NIET PROFESSIONEEL GEBORG Ad IJzermans (l) en Don Ran KERNACTIVITEITEN D EN DOORONTWIKKELD Een gezonde lunch in een

Nadere informatie

Werkkostenregeling. Accountants Belastingadviseurs

Werkkostenregeling. Accountants Belastingadviseurs Werkkostenregeling Als werkgever kon u in 2014 nog kiezen of u gebruikmaakt van de Werkkostenregeling of van de oude regelingen voor vrije vergoedingen en verstrekkingen. Vanaf 2015 is iedere werkgever

Nadere informatie

De Droom: samen leren, werken en innoveren

De Droom: samen leren, werken en innoveren De Droom: samen leren, werken en innoveren Hybride onderwijs in een excellente leeromgeving komt tot stand in nauwe samenwerking tussen onderwijs en het bedrijfsleven. Dat is De Droom van de branche Horeca

Nadere informatie

Meerwaarde met Online Marketing Expertise

Meerwaarde met Online Marketing Expertise Meerwaarde met Online Marketing Expertise Webinar 26 mei 2015 Wat leer je in dit webinar? Nieuwe ontwikkelingen bij zelfstandig ondernemers De meest gestelde vraag door ondernemers Hoe je als VA daarop

Nadere informatie

Bent u klaar voor veel meer klanten?

Bent u klaar voor veel meer klanten? Bent u klaar voor veel meer klanten? Dit is uw kans Op de markt van werk en opleiding is een nieuwe speler aan zet. Dat bent u, in samenwerking met Call Creatieve Communicatie. Dankzij onze diensten weten

Nadere informatie

Wat was uw brutomarge in 2014? De brutomarge is de verhouding tussen de brutowinst en de omzet, uitgedrukt in een percentage van de omzet.

Wat was uw brutomarge in 2014? De brutomarge is de verhouding tussen de brutowinst en de omzet, uitgedrukt in een percentage van de omzet. Retailscan Deelnemer: 1077387 Hoe staat u ervoor? Uw persoonlijke adviesrapport Detailhandel in beeld De detailhandel is de afgelopen jaren hard getroffen door de economische crisis. Bovendien ging de

Nadere informatie

Digital Independence. Plan Today to be ready for Tomorrow. Grip op uw continuïteit! Information Security and Continuity Services

Digital Independence. Plan Today to be ready for Tomorrow. Grip op uw continuïteit! Information Security and Continuity Services Digital Independence Grip op uw continuïteit! Plan Today to be ready for Tomorrow Information Security and Continuity Services Digital Independence Grip op uw continuïteit! Weet u welke risico s uw bedrijf

Nadere informatie

Expertisecentrum Plato. jong talent

Expertisecentrum Plato. jong talent Expertisecentrum Plato jong talent Inhoud De toekomst begint nu! 04 Het maatschappelijk project als onderdeel van het traineeship 09 Hoe werkt het traineeship? 05 Over Expertisecentrum Plato 12 Het ontwikkelprogramma

Nadere informatie

Horeca en Facilitaire dienstverlening

Horeca en Facilitaire dienstverlening 06 Groningen, Hoogeveen, Hardenberg 2012-2013 en Facilitaire dienstverlening www.alfa-college.nl Jouw opleiding volg je bij het Alfa-college Het Alfa-college is het christelijk regionaal opleidingencentrum

Nadere informatie

HET ANTWOORD OP UW VRAGEN

HET ANTWOORD OP UW VRAGEN HET ANTWOORD OP UW VRAGEN Een netwerk van hoog opgeleide, ervaren zelfstandig FM-professionals. Wij zijn gepassioneerd bezig met ons vakgebied, zijn actueel en bieden onze opdrachtgevers daarmee het beste

Nadere informatie

HBO Talentenprijs editie marketing

HBO Talentenprijs editie marketing HBO Talentenprijs editie marketing Nieuwsbrief - maart Donderdag 31 mei 2012 Hanzehogeschool Groningen We zijn aan het eind van de maand maart en dat betekent dat het unieke HBO Talentenprijs event over

Nadere informatie

Flexibiliteit! Kwaliteit! Gastvrijheid! Kostenbesparing!

Flexibiliteit! Kwaliteit! Gastvrijheid! Kostenbesparing! Flexibiliteit! Kwaliteit! Gastvrijheid! Kostenbesparing! Flavours to go Het flexibele concept voor uw interne catering waar u de smaak van te pakken krijgt! Flexibiliteit! Kwaliteit! Gastvrijheid! Kostenbesparing!

Nadere informatie

Maakt jouw service het verschil?

Maakt jouw service het verschil? Maakt jouw service het verschil? De boeiende wereld van Hospitality Aansprekende projecten, afwisseling en uitdagende banen. Dat is in het kort wat je van Adecco Hospitality, Events & Promotions mag verwachten.

Nadere informatie

IBN ALS SOCIALE ONDERNEMING VOOR EEN BREDERE GROEP

IBN ALS SOCIALE ONDERNEMING VOOR EEN BREDERE GROEP IBN ALS SOCIALE ONDERNEMING VOOR EEN BREDERE GROEP IBN ALS SOCIALE ONDERNEMING VOOR EEN BREDERE GROEP IBN biedt mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt meer kansen door het optimaal benutten van talenten,

Nadere informatie

HECTAS Uw partner in facilitaire diensten. Betrouwbare service

HECTAS Uw partner in facilitaire diensten. Betrouwbare service HECTAS Uw partner in facilitaire diensten Betrouwbare service Altijd binnen bereik Soms ligt iets dat goed is heel dichtbij. Neem nou HECTAS. Onze decentrale, klantgerichte organisatie heeft diverse vestigingen

Nadere informatie

compleet in veiligheid

compleet in veiligheid compleet in veiligheid shocking niet? RBC Nederland RBC Nederland Veiligheidspersoneel Bewakingspersoneel Technische oplossingen Verkoop Verhuur Diensten Opleidingen Advies Elke dag hebben we te maken

Nadere informatie

HOSPATILITY FC UTRECHT

HOSPATILITY FC UTRECHT HOSPATILITY FC UTRECHT FC UTRECHT BUSINESS CLUB Geniet van een buitengewone ervaring De FC Utrecht Hospitality programma s zijn een uitstekende gelegenheid om Utrecht en FC Utrecht te beleven. Door het

Nadere informatie

Werkkostenregeling. Presentatie gemaakt door: Leijtens & Partners B.V. 1-1-2015

Werkkostenregeling. Presentatie gemaakt door: Leijtens & Partners B.V. 1-1-2015 Werkkostenregeling Presentatie gemaakt door: Leijtens & Partners B.V. 1-1-2015 1 Introductie De werkkostenregeling is op 1 januari 2011 ingegaan en vervangt het systeem van vrije vergoedingen en verstrekkingen.

Nadere informatie

Professionele softwareontwikkeling PRODUCTIVITEIT EN KWALITEIT MET FOCUS OP DE GEHELE LEVENSDUUR VAN APPLICATIES

Professionele softwareontwikkeling PRODUCTIVITEIT EN KWALITEIT MET FOCUS OP DE GEHELE LEVENSDUUR VAN APPLICATIES Professionele softwareontwikkeling PRODUCTIVITEIT EN KWALITEIT MET FOCUS OP DE GEHELE LEVENSDUUR VAN APPLICATIES ONZE VISIE OP PROFESSIONEEL SOFTWARE ONTWIKKELEN Bij succesvolle softwareontwikkeling draait

Nadere informatie

NIEUWSBRIEF. De wijzigingen in de werkkostenregeling per 1 januari 2015

NIEUWSBRIEF. De wijzigingen in de werkkostenregeling per 1 januari 2015 Accountants Belastingadviseurs NIEUWSBRIEF De wijzigingen in de werkkostenregeling per 1 januari 2015 s-hertogenbosch, oktober 2014 Geachte relatie, Medio juli zonden wij u een e-mail met informatie over

Nadere informatie

De initiële vraag van USG People ten behoeve van De Speeddates

De initiële vraag van USG People ten behoeve van De Speeddates De initiële vraag van USG People ten behoeve van De Speeddates Welk consortium helpt USG People en andere corporates om invulling te geven aan hun dynamische huisvestingsvraag, waarbij gebruik centraal

Nadere informatie

HOSPITALITY FC UTRECHT

HOSPITALITY FC UTRECHT HOSPITALITY FC UTRECHT FC UTRECHT HOSPITALITY GENIET VAN EEN BUITENGEWONE ERVARING De FC Utrecht Hospitality programma s zijn een uitstekende gelegenheid om Utrecht en FC Utrecht te beleven. Door het leveren

Nadere informatie

Kansrijke Samenwerking. Presentatie In gesprek Elkaar ontmoeten

Kansrijke Samenwerking. Presentatie In gesprek Elkaar ontmoeten Kansrijke Samenwerking Presentatie In gesprek Elkaar ontmoeten November 2012 Even voorstellen: Harrie van den Bergh Manager Facility Services, GGZ Oost Brabant Facility Services: Inkoop & Magazijn, Techniek

Nadere informatie

Contractmanagement in Nederland anno 2011

Contractmanagement in Nederland anno 2011 Contractmanagement in Nederland anno 2011 Samenvatting Mitopics Theo Bosselaers NEVI René van den Hoven Februari 2012 1 Periodiek onderzoekt Mitopics de professionaliteit waarmee Nederlandse organisaties

Nadere informatie

Een duizendpoot in uw organisatie

Een duizendpoot in uw organisatie Een duizendpoot in uw organisatie Alles wat u altijd al wilde weten over Facilitaire flexkrachten van Mailprofs www.mailprofs.nl Servicegerichtheid en klantvriendelijkheid zijn tegenwoordig kwaliteiten

Nadere informatie

Actualiteiten loonbelasting & sociale verzekeringen

Actualiteiten loonbelasting & sociale verzekeringen Actualiteiten loonbelasting & sociale verzekeringen 19 mei 2015 If co-branding the template use this area for the Client logo Programma 1. Wijzigingen werkkostenregeling per 1 januari 2015 2. WKR-weetjes

Nadere informatie

FMIS als facilitaire tool. Tips voor aanschaf en implementatie

FMIS als facilitaire tool. Tips voor aanschaf en implementatie FMIS als facilitaire tool Tips voor aanschaf en implementatie Inhoud Voorwoord Rondetafelgesprek FMISmonitor 2012 Cijfers, trends en ontwikkelingen Nederlandse FMIS-markt FMIS en het hbo-fm-onderwijs Tien

Nadere informatie

Samenvatting rapportage. Baan je toekomst: werken aan duurzame inzetbaarheid. Contractcatering

Samenvatting rapportage. Baan je toekomst: werken aan duurzame inzetbaarheid. Contractcatering Samenvatting rapportage Baan je toekomst: werken aan duurzame inzetbaarheid Contractcatering In samenwerking met: Rijnland Advies 1 Inleiding Even terugkijken.. De komende jaren verandert de arbeidsmarkt

Nadere informatie

De werkkostenregeling en personeelsfeesten. Waar zit je (vrije) ruimte?

De werkkostenregeling en personeelsfeesten. Waar zit je (vrije) ruimte? De werkkostenregeling en personeelsfeesten Waar zit je (vrije) ruimte? De werkkostenregeling en personeelsfeesten: waar zit je (vrije) ruimte? Alles is loon Alles wat je als werkgever vergoedt of verstrekt

Nadere informatie

Van financieel talent naar Public Business Controller

Van financieel talent naar Public Business Controller Kennis van de Overheid Van financieel talent naar Public Business Controller Talentprogramma voor jonge professionals Investeer in de toekomst van uw financiële afdeling Junior talenten kunnen een bijzondere

Nadere informatie

Een beter imago begint bij jezelf

Een beter imago begint bij jezelf Een beter imago begint bij jezelf David Kok in gesprek met Thomas Marzano Gemeenten, ambtenaren, de politiek, de overheid als geheel: we kampen met een imagoprobleem. We doen ons werk (vaak) niet goed,

Nadere informatie

Werkkostenregeling in HR2day

Werkkostenregeling in HR2day Werkkostenregeling in HR2day Personeel Salaris Vandaag Morgen Per 1 januari 2015 wordt het toepassen van de werkkostenregeling voor alle werkgevers verplicht. In dit document een korte introductie van

Nadere informatie

Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA 's-gravenhage. Datum 3 juli 2014 Betreft Verder met de werkkostenregeling

Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA 's-gravenhage. Datum 3 juli 2014 Betreft Verder met de werkkostenregeling > Retouradres Postbus 20201 2500 EE Den Haag Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA 's-gravenhage Directie Algemene fiscale politiek Korte Voorhout 7 2511 CW Den Haag

Nadere informatie

Zo kiest u een FMIS-leverancier in 4 stappen. Inclusief handige checklist

Zo kiest u een FMIS-leverancier in 4 stappen. Inclusief handige checklist Zo kiest u een FMIS-leverancier in 4 stappen Inclusief handige checklist Zo kiest u een geschikte FMIS-leverancier Wilt u efficiënter gaan werken, de kwaliteit van uw dienstverlening verbeteren en tegelijkertijd

Nadere informatie

Lenneke Noorlander. Profiel. Opleiding Training. Kerncompetenties. 4 april 1986, woonachtig te Rotterdam 06 43 97 29 46 l.noorlander@facilityestate.

Lenneke Noorlander. Profiel. Opleiding Training. Kerncompetenties. 4 april 1986, woonachtig te Rotterdam 06 43 97 29 46 l.noorlander@facilityestate. CURRICULUM VITAE Lenneke Noorlander 4 april 1986, woonachtig te Rotterdam 06 43 97 29 46 l.noorlander@facilityestate.nl Profiel Lenneke is een gedreven facilitair professional, die energie haalt uit het

Nadere informatie

Werkkostenregeling (WKR)

Werkkostenregeling (WKR) Werkkostenregeling (WKR) 22 oktober 2014 Werkkostenregeling Inleiding Systematiek Loon Nihilwaardering Gerichte vrijstelling Vrije ruimte Administratie Voorbeelden met kansen en bedreigingen Hoe verder?

Nadere informatie

Samenwerken in een SSC. Ton Bernts. Congres 2011 Samenwerken aan FM. www.factomagazine.nl

Samenwerken in een SSC. Ton Bernts. Congres 2011 Samenwerken aan FM. www.factomagazine.nl Samenwerken in een SSC Ton Bernts Congres 2011 Samenwerken aan FM www.factomagazine.nl Achtergrond 49% Energy 2 Het netwerkbedrijf Alliander wordt gevormd door de onderdelen Liander, Liandon en Endinet.

Nadere informatie

Curriculum Vitae. Profiel. Opleiding Training. Kennis Vaardigheden. Nevenactiviteiten

Curriculum Vitae. Profiel. Opleiding Training. Kennis Vaardigheden. Nevenactiviteiten Curriculum Vitae Jaap Bregman MSc 17 september 1985, woonachtig te Rotterdam 06 14 05 58 43 j.bregman@facilityestate.nl Enthousiast Sociaal Onderzoekend Nuchter Eigenwijs Profiel Door zijn studie en werkervaring

Nadere informatie

Whitepaper. www.facto.nl. De regiepiramide ontsluierd

Whitepaper. www.facto.nl. De regiepiramide ontsluierd De regiepiramide ontsluierd Inleiding Regie is een veelgebruikte term voor een vorm van organiseren in het facilitaire werkveld. Toch is het lang niet altijd duidelijk wat er precies onder moet worden

Nadere informatie

Seminar Y-recruiter in een dag

Seminar Y-recruiter in een dag Datum: donderdag 5 april 2012 Tijd: Locatie: Kosten: Inschrijven: 11.00 21.00 uur Olympisch Stadion Amsterdam 895,- excl. BTW www.arbeidsmarktcommunicatie.eu/inschrijven Leer in 10 uur alles op het gebied

Nadere informatie

Het ideale facilitair bedrijf voor een ziekenhuis

Het ideale facilitair bedrijf voor een ziekenhuis THE OPERATORS Het ideale facilitair bedrijf voor een ziekenhuis Facilicom en Strukton Worksphere bieden onder het label The Operators een nieuw concept aan voor ziekenhuizen. Samen hebben we een model

Nadere informatie

WERKKOSTENREGELING WERKKOSTENREGELING WEGWIJZER VOOR DE IDEALE OVERSTAP. Omdat mensen tellen.

WERKKOSTENREGELING WERKKOSTENREGELING WEGWIJZER VOOR DE IDEALE OVERSTAP. Omdat mensen tellen. 1 WEGWIJZER VOOR DE IDEALE OVERSTAP 2. WAT HOUDT HET IN? Onder de werkkostenregeling veranderen de fiscale regels met betrekking tot vergoedingen en verstrekkingen die aan het personeel worden gegeven.

Nadere informatie

Factsheet Reservations Add-in for Microsoft Outlook

Factsheet Reservations Add-in for Microsoft Outlook Factsheet Reservations Add-in for Microsoft Outlook Facility Management via Microsoft Outlook Gebruik van Outlook voor afspraken en e-mail is binnen veel organisaties de standaard. Om deze intuïtieve en

Nadere informatie

Ouderen en nieuwe technologie

Ouderen en nieuwe technologie Ouderen en nieuwe technologie Mature Market Monitor 2: rapportage Peter Jobsen p.jobsen@motivaction.nl Pieter Paul Verheggen p.verheggen@motivaction.nl Edgar Keehnen keehnen@agewise.nl Ouderen positief

Nadere informatie

Realiseer duurzame inzetbaarheid met de Werkkostenregeling

Realiseer duurzame inzetbaarheid met de Werkkostenregeling Realiseer duurzame inzetbaarheid met de Werkkostenregeling REALISEER DUURZAME INZETBAARHEID MET DE WERKKOSTENREGELING! Samenvatting: Zorgen dat je medewerkers goed gemotiveerd en gezond bij je blijven

Nadere informatie

WIJ ZIJN ALLEEN OPEN TUSSEN 9.00 EN 13.00 UUR. Tele Train heeft het antwoord

WIJ ZIJN ALLEEN OPEN TUSSEN 9.00 EN 13.00 UUR. Tele Train heeft het antwoord WIJ ZIJN ALLEEN OPEN TUSSEN 9.00 EN 13.00 UUR Tele Train heeft het antwoord Grensverleggend klantcontact 24 uur per dag antwoord Burgers stellen steeds meer eisen aan het contact met u als gemeente. Sterker

Nadere informatie

De Bilderberg Experience

De Bilderberg Experience De Bilderberg Experience Met uw team de ultieme Bilderberg klantbediening ervaren Wat zou dat voor uw organisatie betekenen? Voor trotse medewerkers en blije klanten De Bilderberg Experience! Bilderberg

Nadere informatie

Succesvoller in één Dag

Succesvoller in één Dag De SCN workshop Succesvoller in één Dag Met resultaatgarantie! Foto: Jos Schuurman Rob P. van Dort, Algemeen Directeur Rob van Dort is sinds 1995 ondernemer en oprichter van SCN. Succes Coach in Sales,

Nadere informatie

Werkkostenregeling (WKR) 9 december 2014 Gijs van der Voet

Werkkostenregeling (WKR) 9 december 2014 Gijs van der Voet Werkkostenregeling (WKR) 9 december 2014 Gijs van der Voet Programma Achtergrond en historie WKR WKR in hoofdlijnen WKR in de praktijk WKR stappenplan voor invoering Tips en advies Achtergrond en historie

Nadere informatie

SRA-Retailscan Uitkomsten 2014 & verwachtingen 2015

SRA-Retailscan Uitkomsten 2014 & verwachtingen 2015 SRA-Retailscan Uitkomsten 2014 & verwachtingen 2015 SRA-Retailscan De Retailscan 2014 is 350 x ingevuld. 24% van de respondenten is werkzaam in de foodsector en 76% in de non food. Van de respondenten

Nadere informatie

Azure in de praktijk o.a. case van Heineken en Talpa

Azure in de praktijk o.a. case van Heineken en Talpa consulting - sourcing - solutions Azure in de praktijk o.a. case van Heineken en Talpa Marcel van Rijn Marco van Veen 9 januari 2014 Marcel van Rijn Mede oprichter Connect2Crowd Meer dan 15 jaar corporate

Nadere informatie

9 M 5 ore than to 275

9 M 5 ore than to 275 5 More than to 275 275 95 to schiphol rijk am en de boeing avenue Inspirerend zaken doen Boeing Avenue 275 In de uitdagende werkomgeving van het parkachtige Schiphol-Rijk ligt het moderne en multifunctionele

Nadere informatie

Schoon! Veilig! Smakelijk! Flexibel! Proost! Solide! Integraal!

Schoon! Veilig! Smakelijk! Flexibel! Proost! Solide! Integraal! Schoonmaak Beveiligen Catering Personeelsdiensten Horecadiensten Bouw- en installatietechniek Facility management Schoon! Veilig! Smakelijk! Flexibel! Proost! Solide! Integraal! De juiste mensen op de

Nadere informatie

Wij brengen energie. Waar mensen licht en warmte nodig hebben

Wij brengen energie. Waar mensen licht en warmte nodig hebben Wij brengen energie Waar mensen licht en warmte nodig hebben Energie in goede banen De beschikbaarheid van energie bepaalt in grote mate hoe we leven: hoe we wonen, werken, produceren en ons verplaatsen.

Nadere informatie

beleef het ZEEUWSE BINNEN & BUITEN

beleef het ZEEUWSE BINNEN & BUITEN beleef het ZEEUWSE BINNEN & BUITEN We willen u als gast graag een WOW-ervaring of beleving bezorgen. We doen dit door kennis te delen, kennis toe te voegen en aan te bieden. Maar ook door aan onze gasten

Nadere informatie

Extreme Library Makeover

Extreme Library Makeover Extreme Library Makeover Innovatie audit voor de bibliotheek van de 21e eeuw en verder DOKLAB b.v. Vesteplein 1 00 2611 WG Delft info@doklab.nl Bank rek.nr. 166145971 KVK nr. 54081653 BTW nr. NL851151450B01

Nadere informatie

Gastvrijheid. Snel schakelen in een dynamische wereld

Gastvrijheid. Snel schakelen in een dynamische wereld Gastvrijheid. Snel schakelen in een dynamische wereld Snel schakelen in een dynamisch wereld Adecco Hospitality, Events & Promotions houdt zich bezig met het mobiliseren, begeleiden en binden van zowel

Nadere informatie

Zeker van je Zaak op het mbo. 5 stappen. Stappenplan

Zeker van je Zaak op het mbo. 5 stappen. Stappenplan Zeker van je Zaak op het mbo Tijdens Zeker van je Zaak onderzoekt de student in vijf stappen waar zijn passie ligt en hoe hij vanuit die passie een eigen zaak start. Aan het einde van het programma weet

Nadere informatie

Amersfoort Hospitality Consultants b.v. Smallepad 13-15 Postbus 2186 3800 CD Amersfoort Telefoon: 033-462 55 55 Fax: 033-462 55 52

Amersfoort Hospitality Consultants b.v. Smallepad 13-15 Postbus 2186 3800 CD Amersfoort Telefoon: 033-462 55 55 Fax: 033-462 55 52 Amersfoort Hospitality Consultants b.v. Smallepad 13-15 Postbus 2186 3800 CD Amersfoort Telefoon: 033-462 55 55 Fax: 033-462 55 52 Maastricht Hospitality Consultants b.v. Op de Thermen 28 B Postbus 755

Nadere informatie

Cliëntennieuwsbrief AF&T Special Werkkostenregeling (WKR) December 2014. In dit nummer:

Cliëntennieuwsbrief AF&T Special Werkkostenregeling (WKR) December 2014. In dit nummer: Cliëntennieuwsbrief AF&T Special Werkkostenregeling (WKR) December 2014 In dit nummer: - Wijzigingen Werkkostenregeling 2015 - Gerichte vrijstellingen werkkostenregeling 2015 - Nihil-waarderingen werkkostenregeling

Nadere informatie

Duurzaamheidsrapport CCL Nutricontrol

Duurzaamheidsrapport CCL Nutricontrol Duurzaamheidsrapport CCL Nutricontrol Voorwoord Met trots presenteer ik u het allereerste duurzaamheidsverslag van CCL Nutricontrol! In dit eerste duurzaamheids verslag willen wij u laten zien dat wij

Nadere informatie

Utrecht Business School

Utrecht Business School Cursus Lean- & Proces Management De cursus Lean & Process Management duurt ongeveer 2 maanden en omvat 5 colleges van 3 uur. U volgt de cursus met ongeveer 10-15 studenten op een van onze opleidingslocaties

Nadere informatie

Whitepaper. Outsourcing. Uitbesteden ICT: Wat, waarom, aan wie en hoe? 1/6. www.nobeloutsourcing.nl

Whitepaper. Outsourcing. Uitbesteden ICT: Wat, waarom, aan wie en hoe? 1/6. www.nobeloutsourcing.nl Uitbesteden ICT: Wat, waarom, aan wie en hoe? 1/6 Inhoud Uitbesteden ICT: Wat, waarom, aan wie en hoe? 3 Relatie tussen ICT en 3 Outsourcen ICT: Wat? 3 Cloud Services 3 Service Level Agreement 3 Software

Nadere informatie

Jong Talent Programma s

Jong Talent Programma s Kennis van de Overheid Jong Talent Programma s Investeer in de toekomst van uw organisatie Jong talent heeft de toekomst Ze zijn er gelukkig volop: jonge mensen die kiezen voor een carrière bij de overheid.

Nadere informatie

Business Lounge: uw klant aan de bestuurstafel!

Business Lounge: uw klant aan de bestuurstafel! Gaby Remmers: senior onderzoeker Blauw Research Drijfveer: organisaties helpen inzicht te krijgen in de kansen op een nog klantgerichtere dienstverlening Andre Heeling: onderzoeker Blauw Research Drijfveer:

Nadere informatie

Allereerst. Bibi Gelaudie Salarisadministratie. Anne van Haga Salarisadministratie Fiscaal

Allereerst. Bibi Gelaudie Salarisadministratie. Anne van Haga Salarisadministratie Fiscaal Wegwijs in de WKR 17 november 2014 Allereerst Bibi Gelaudie Salarisadministratie Anne van Haga Salarisadministratie Fiscaal Programma Wat is de WKR? Soorten vergoedingen Fiets en de WKR Arbeidsovereenkomsten

Nadere informatie

Grip op uw bedrijfscontinuïteit

Grip op uw bedrijfscontinuïteit Grip op uw bedrijfscontinuïteit Hoe omgaan met risico s 1 Grip op uw bedrijfsdoelstellingen: risicomanagement Ondernemen is risico s nemen. Maar bedrijfsrisico s mogen ondernemen niet in de weg staan.

Nadere informatie

Gastvrij internet. U maakt de dienst uit!

Gastvrij internet. U maakt de dienst uit! Gastvrij internet U maakt de dienst uit! Gastvrijheid, daar draait het om. Dat geldt toch ook voor uw internetdienstverlening? Gastvrij Internet is gebaseerd op het door Wentzo Wireless ontwikkelde concept

Nadere informatie

Gastvrij internet. U maakt de dienst uit!

Gastvrij internet. U maakt de dienst uit! Gastvrij internet U maakt de dienst uit! Gastvrijheid, daar draait het om. Dat geldt toch ook voor uw internetdienstverlening? Gastvrij Internet is gebaseerd op het door Wentzo Wireless ontwikkelde concept

Nadere informatie

COLLIERS INTERNATIONAL OFFICE REVIEW 2014

COLLIERS INTERNATIONAL OFFICE REVIEW 2014 1 Kosten, bereikbaarheid, aantal parkeerplaatsen en het imago van het bedrijf zijn veelal de factoren die vastgoedbeslissers bij de keuze voor een kantoorpand meenemen en het zijn allemaal factoren die

Nadere informatie

Resultaten onderzoek. Ricoh Johan Kennis NEVI Erik van Assen. April 2015

Resultaten onderzoek. Ricoh Johan Kennis NEVI Erik van Assen. April 2015 Resultaten onderzoek Ricoh Johan Kennis NEVI Erik van Assen April 2015 Tijdens de Contract Management Dag op 12 maart 2015 vond er een live onderzoek plaats naar aspecten van contract management. Tijdens

Nadere informatie

De kredietverzekering

De kredietverzekering Euler Hermes Nederland De kredietverzekering Met een gerust hart zaken doen. Exclusief voor klanten van de Rabobank www.eulerhermes.nl Euler Hermes is wereldmarktleider op het gebied van kredietverzekeren

Nadere informatie

E V E R B I N D I N G, N I E

E V E R B I N D I N G, N I E innovatie Syntens N I E U W E V E R B I N D I N G, N I E U W E B U S I N E S S Het veld waarin bedrijven opereren is voortdurend in beweging. Om een bedrijf gezond en succesvol te houden, is het belangrijk

Nadere informatie

GASTVRIJE ZORG & Sterrengids Al meer dan 45 jaar crossmediale communicatie in gastvrijheidszorg

GASTVRIJE ZORG & Sterrengids Al meer dan 45 jaar crossmediale communicatie in gastvrijheidszorg GASTVRIJE ZORG & Sterrengids Al meer dan 45 jaar crossmediale communicatie in gastvrijheidszorg Mediakit 2013 Redactionele formule Gastvrije Zorg is al meer dan 45 jaar het vakblad voor hospitality professionals

Nadere informatie

Beleving Facilitair Dienstverlening 2009/2010 Facility services at work

Beleving Facilitair Dienstverlening 2009/2010 Facility services at work Beleving Facilitair Dienstverlening 2009/2010 Facility services at work kwantitatief onderzoek Onderdeel beveiliging 1 Onderzoekskader Ondanks de crisis is het in Nederland voor het overgrote deel van

Nadere informatie

Totale vergoedingen en verstrekkingen inhoudingsplichtige. Belastbaar loon. -/- door inhoudingsplichtige aangewezen belastbaar loon werknemer

Totale vergoedingen en verstrekkingen inhoudingsplichtige. Belastbaar loon. -/- door inhoudingsplichtige aangewezen belastbaar loon werknemer voor cliënten De werkkostenregeling De werkkostenregeling (hierna: WKR) betekent een volledige verandering van de fiscale regels rondom het geven van vergoedingen en verstrekkingen aan personeel. Weet

Nadere informatie