Elementaire kennis Bedrijfsadministratie Deel 2 Theorieboek

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Elementaire kennis Bedrijfsadministratie Deel 2 Theorieboek"

Transcriptie

1 Elementaire kennis Bedrijfsadministratie Deel 2 Theorieboek

2

3 Elementaire kennis Bedrijfsadministratie Peter H. C. Hintzen

4 Omslagontwerp: Proforma, Barcelona Zetwerk: Fritschy opmaak & redactie, Leiden isbn Uitgeverij Edu Actief b.v. Gehele of gedeeltelijke overneming of reproductie van de inhoud van deze uit gave, op welke wijze dan ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de rechthebbende is verboden, behoudens de beperkingen bij de wet gesteld. Het verbod betreft ook gehele of gedeeltelijke bewerking. De uitgever is met uitsluiting van ieder ander gerechtigd de door de derden verschuldigde vergoedingen voor kopiëren, als bedoeld in artikel 17 Auteurswet 1912 en in het kb van 20 juni 1974 (Stb. 351, 1974) ex artikel 16b Auteurswet 1912, te innen en/of daartoe in of buiten rechte op te treden. Correspondentie inzake overneming of reproductie richten aan: Edu Actief, Postbus 1056, 7940 KB Meppel,

5 Inhoud Voorwoord 9 Hoofdstuk 1 De permanentie in de kosten en de opbrengsten Kosten worden voor een periode tegelijk vooruit- of achteraf betaald Kosten worden voor een periode tegelijk vooruitbetaald Kosten worden voor een periode tegelijk achteraf betaald Opbrengsten worden voor een periode tegelijk vooruit- of achteraf ontvangen Opbrengsten worden voor een periode tegelijk vooruitontvangen Opbrengsten worden voor een periode tegelijk achteraf ontvangen 26 Samenvatting 31 Hoofdstuk 2 Boekingen in verband met duurzame productiemiddelen Aankoop en financiering van duurzame productiemiddelen De aankoop van een bedrijfsauto De aankoop en financiering van een pand De betaling van interest en aflossing van een hypotheek Afschrijven op duurzame productiemiddelen Het boeken van de kosten van afschrijving op duurzame productiemiddelen De grootboekrekening Afschrijvingskosten Een aparte afschrijvingsrekening in rubriek De permanentie toegepast op de afschrijvingen Afschrijven over delen van een jaar Buitengebruikstelling, verkoop en inruil van duurzame productiemiddelen 53 Samenvatting 61 Inhoud 5

6 Hoofdstuk 3 De bepaling van de voorraden en de brutowinst Voorraadwaardering en winstbepaling bij de permanentie Voorraadwaarderingen tegen vaste verrekenprijs Inkoopfacturen en verkoopfacturen Creditinkoopfacturen en creditverkoopfacturen Afwikkeling van het saldo van de rekening Prijsverschillen bij inkoop Inventarisatie tegen vaste verrekenprijs en voorraadverschillen Aanpassing van de vaste verrekenprijs Toepassing van de vaste verrekenprijs inclusief directe inkoopkosten 74 Samenvatting 78 Hoofdstuk 4 Voorafgaande journaalposten, correctie boekingen en kolommenbalans Correctieboekingen Voorafgaande journaalposten 86 Samenvatting 95 Hoofdstuk 5 Het boeken van loonkosten Het stelsel van sociale zekerheid Werknemersverzekeringen Volksverzekeringen Te betalen premies en andere afdrachten Loon, loonkosten en loonheffingen Het boeken van uitbetalingen en inhoudingen Het boeken van de sociale lasten Het boeken van de betalingen 108 Samenvatting 112 Hoofdstuk 6 Ontvangst van goederen en facturen op verschillende tijdstippen Eerst goederenontvangst, daarna ontvangst van de factuur Elementaire kennis Bedrijfsadministratie

7 6.2 Eerst factuurontvangst, daarna ontvangst van de goederen Er is geen vaste volgorde in de ontvangst van de goederen en de ontvangen factuur 122 Samenvatting 126 Hoofdstuk 7 Verzenden van goederen en facturen op verschillende tijdstippen Eerst verzenden van de goederen, daarna verzenden van de factuur (nafacturering) Eerst verzenden van de factuur, daarna verzenden van de goederen (voorfacturering) Er is geen vaste volgorde in het verzenden van de goederen en het versturen van de factuur 135 Samenvatting 138 Hoofdstuk 8 Administratieve organisatie Introductie Doelbepaling Doelrealisatie Control Controletechnische functiescheiding Financiële administratie 153 Samenvatting 155 Hoofdstuk 9 Archivering Inleiding Het doel van archiveren en enkele begrippen Soorten archieven Het papieren archief Het digitale archief Bewaarplicht en bewaartermijnen Bewaarplicht Bewaartermijnen 166 Inhoud 7

8 9.4.3 Extra aspecten voor de bewaarplicht/bewaartermijn bij overstap naar digitaliseren van administratie en archieven Het ordenen van archiefgegevens Privacywetgeving Wet bescherming persoonsgegevens Het College Bescherming Persoonsgegevens (CBP) 174 Samenvatting 176 Hoofdstuk 10 Fiscale wetgeving voor de ondernemer Functies van de financiële administratie voor de ondernemer Een tweede belanghebbende: de Belastingdienst De Belasting op de Toegevoegde Waarde (BTW) De BTW-tarieven De rekeningen van de BTW; afdracht en terugvordering De administratie van de BTW BTW en factuurvereisten BTW en zaken doen binnen de Europese Unie Intracommunautaire prestatie Intracommunautaire verwerving BTW en zaken doen buiten de Europese Unie Het aangifteformulier voor de BTW Het analyseren van de BTW uit de kolommenbalans en het invullen van de aangifte Belastingen van provincies en gemeenten 204 Samenvatting 205 Rekeningschema 207 Trefwoordenregister Elementaire kennis Bedrijfsadministratie

9 Voorwoord De serie Kennis en vaardigheden voor de Financiële Beroepen is gebaseerd op de kwalificatieprofielen van de sector Financiële Beroepen (Ecabo). Daarnaast dekt deze serie vanaf het schooljaar alle SPL-toetstermen af. Dit boek, samen met Elementaire kennis Bedrijfsadministratie, deel 1, is gebaseerd op de toetsmatrijs met de aanduiding F1. Toch hebben we het boek willen voorzien van een aantal extra hoofdstukken. Enerzijds omdat docenten hebben laten weten daar prijs op te stellen mede omdat studenten op deze wijze beter zijn voorbereid op het hbo-onderwijs. Weliswaar komt in deze hoofdstukken van dit boek een aantal onderwerpen ter sprake die ook zijn opgenomen in de SPL-producten in het kader van Praktijkleren en om die reden niet in de SPL-tentamens worden getoetst, maar een theoretische component is bij het Praktijkleren soms ook welkom, zo lieten docenten ons weten. Anderzijds omdat we in ons lesmateriaal toch een samenhangend verhaal willen bieden en niet louter een overzicht van toetstermen. In het onderstaande schema geven we aan welke hoofdstukken het SPL-tentamen afdekken. Onderwerp Code Toetsterm Hoofdstuk Boekingen journaliseren 3.3 De kandidaat kan van een buitenlandse voorraadinkoopfactuur 10 inkoopboek 16% de journaalpost samenstellen in het inkoopboek. 3.4 De kandidaat kan voor een gegeven situatie de journaalpost 3 samenstellen in het inkoopboek met betrek king tot vaste verrekenprijs en prijsverschillen. 3.5 De kandidaat kan voor een gegeven situatie de journaalpost 6 samenstellen in het inkoopboek met betrek king tot gescheiden ontvangst van goederen en de inkoopfactuur. 3.6 De kandidaat kan voor een gegeven situatie de journaalpost samenstellen in het inkoopboek met betrekking tot vooruitbetaalde of achteraf betaalde kosten. 1 Voorwoord 9

10 Onderwerp Code Toetsterm Hoofdstuk Boekingen journaliseren verkoopboek 11% 4.3 De kandidaat kan voor een gegeven situatie de journaalpost samenstellen in het verkoopboek met betrekking tot gescheiden levering goederen en factuur. 7 Boekingen journaliseren memoriaal (elementair) 16% Elementaire kennis van administratieve organisatie Kennis van (digitale) archiveringssystemen en archiveringsvereisten 5% 7.1 De kandidaat kan voor een gegeven situatie de journaalpost 2 samenstellen in het memoriaal met betrekking tot afschrijvingen. 7.2 De kandidaat kan voor een gegeven situatie de juiste 4 journaalpost samenstellen in het memoriaal met betrekking tot eenvoudige correctieboekingen. 7.4 De kandidaat kan voor een gegeven situatie de journaalpost 1 samenstellen in het memoriaal met betrekking tot transitoria. 7.5 De kandidaat kan voor een gegeven situatie de journaalpost 6 samenstellen in het memoriaal met betrekking tot de inkoopwaarde van de omzet bij gelijktijdige levering van goederen en factuur. 7.6 De kandidaat kan voor een gegeven situatie de journaalpost 6 samenstellen in het memoriaal met betrekking tot de inkoopwaarde van de omzet bij gescheiden levering van goederen en factuur. 7.7 De kandidaat kan voor een gegeven situatie de journaalpost samenstellen in het memoriaal met betrekking tot gescheiden ontvangst van goederen en factuur De kandidaat kan voor een gegeven situatie binnen 8 het inkoop- of verkoopproces de minimaal benodigde documenten bepalen. 9.2 De kandidaat kan voor een gegeven situatie binnen het 8 inkoop-, verkoop- of betalingsproces een stroomschema samenstellen. 9.3 De kandidaat kan de belangrijkste functies bij functiescheidingen 8 benoemen. 9.4 De kandidaat kan voor een gegeven situatie over 8 inkoop, verkoop of betalingsverkeer adviseren op welke wijze het frauderisico verminderd kan worden De kandidaat kan voor een gegeven situatie bepalen 9 op welke wijze de documenten gearchiveerd kunnen worden De kandidaat kan de belangrijkste (actuele) wettelijke 9 bewaarplicht of bewaartermijnen in relatie tot sociale wetgeving en/of belastingwetgeving benoemen. 10 Elementaire kennis Bedrijfsadministratie

11 Onderwerp Code Toetsterm Hoofdstuk 10.3 De kandidaat kan de belangrijkste (actuele) wettelijke 9 bewaarplicht of bewaartermijnen in relatie tot privacywetgeving benoemen De kandidaat kan beoordelen of een bedrijfsvoorschrift 9 conform wettelijke voorschriften is. Kennis van BTW 11.1 De kandidaat kan, conform de Wet op de omzetbelasting, 10 (BTW-percentages, BTW-heffing, BTWafdracht en intracommunautaire 11.2 de termijn bepalen waarbinnen een onderneming moet factureren. De kandidaat kan de termijn bepalen waarbinnen een 10 levering) 8% 11.3 BTW-aangifte gedaan moet worden. De kandidaat kan bepalen of de factuur voldoet aan de wettelijke vereisten De kandidaat kan voor een gegeven situatie bepalen welk 10 BTW-tarief van toepassing is De kandidaat kan voor een gegeven situatie bepalen of er 10 sprake is van intracommunautaire leveringen De kandidaat kan bepalen op welke wijze de BTW van een buitenlandse factuur in de boekhouding verwerkt moet worden. 10 Voor de docent is er per titel in de serie Financiële Beroepen extra materiaal beschikbaar. Daarvoor kan de docent op een docentenaccount aanmaken (dat hij/zij meestal heeft gedaan om een docentenexemplaar van het boek te bestellen) en naar de hoofdtitel gaan, in dit geval: Elementaire kennis Bedrijfsadministratie, deel 2, theorieboek. Het extra materiaal (dat dus niet voor anderen dan docenten toegankelijk is) bestaat uit de uitwerkingen van de opgaven, extra digitale opgaven met uitwerkingen en proeftentamens in de stijl van SPL-tentamens. Wij bedanken drie personen die hun medewerking hebben verleend bij de herziening van dit deel van de methode. De heer Sven Janssen heeft zijn specifieke kennis over het onderwerp Administratieve Organisatie ingezet bij het schrijven van het hoofdstuk over dat onderwerp. De heer Ruud Kastelijn liet zijn kritische blik over de tekst van een aantal hoofdstukken gaan en van zijn constructieve opmerkingen hebben wij dankbaar gebruikgemaakt. Tot slot heeft ook de heer Jo Coenen aan dit deel een bijdrage geleverd in de vorm van aanbevelingen en suggesties bij delen van de concepttekst. Voorwoord 11

12 Bij de vijfde druk De aanpassingen in de nieuwe druk zijn beperkt. Het onderwerp duurzame productiemiddelen is nu in zijn geheel opgenomen in hoofdstuk 2. Aan het boeken van loonkosten is een apart hoofdstuk gewijd. Het hoofdstuk over administratieve organisatie is geheel opnieuw geschreven. Ook Fiscale wetgeving voor de ondernemer is nu als hoofdstuk 10 een afgerond onderwerp. Bovendien hebben we de kans aangegrepen om vele kleine fouten te herstellen. Opmerkingen over de inhoud van deze uitgave die kunnen leiden tot verbeteringen in een volgende druk, zullen wij in dank ontvangen. Wij willen u daarom vriendelijk verzoeken op- en aanmerkingen door te geven aan de uitgever, waarvan u de gegevens op de achterzijde van het boek aantreft. Posterholt, juni 2014 Peter H.C. Hintzen 12 Elementaire kennis Bedrijfsadministratie

13 Hoofdstuk 1 De permanentie in de kosten en de opbrengsten In de voorgaande hoofdstukken hebben we gezien dat ondernemingen eenmaal per jaar een balans en een resultatenrekening samenstellen. Wil een onderneming op elk moment en snel een balans en winst-en verliesrekening kunnen maken, dan passen de meeste bedrijven daartoe in hun boekhouding de permanentie of permanence toe. Voluit: permanence de l inventaire et des profits et des pertes. Een wat lange dure (Franse) benaming, zodat wij het houden op de permanentie. Permanentie De wijze van boeken, waarbij op elk moment (meestal maandelijks) een balans en winst- en verliesrekening kan worden opgesteld. Voorwaarde is wel dat met zuivere rekeningen wordt gewerkt. Hoofdstuk 1 De permanentie in de kosten en de opbrengsten 13

14 Als in het grootboek uitsluitend wordt gewerkt met zuivere rekeningen, kan de onderneming permanent aan de hand van de kosten en opbrengsten het resultaat bepalen. Omdat permanentie kenmerk is van de gehele boekhouding, zijn alle cirkels in het schema op de vorige bladzijde gearceerd. Om op elk gewenst moment een resultatenrekening te kunnen opstellen, moet de onderneming permanent de waarde van elke bezitting, schuld, kosten en opbrengst weergeven in het grootboek. Wanneer het saldo van een grootboekrekening alleen maar een bezit, of alleen maar een schuld, of alleen maar een resultaat weergeeft, spreken we van een zuivere rekening. Zuivere rekeningen Rekeningen waarvan het saldo of naar de balans (bezit/schuld), of naar de winst- en verliesrekening (opbrengst/kosten) gaat. Er mogen bij de permanentie dan ook geen rekeningen voorkomen waarvan eerst nog uitgezocht moet worden welk bedrag naar de balans gaat en welk bedrag naar de winst- en verliesrekening. Een zuivere rekening van bezit of schuld noemen we een balansrekening. Balansrekeningen treffen we aan in de rubrieken 0, 1, 2 en 7. Een zuivere rekening waarvan het saldo een winst of verlies voorstelt, noemen we een resultatenrekening. Resultatenrekeningen staan in de rubrieken 4, 8 en 9. Het boeken van de kosten is eenvoudig indien de kosten van elke maand gelijk zijn aan de uitgaven van elke maand. Indien bijvoorbeeld de huurkosten, groot 1.500,, maandelijks in de betreffende maand per Rabobank worden betaald, boeken we: 440 Huurkosten 1.500, aan 110 Rabobank 1.500, Het komt in de praktijk echter regelmatig voor, dat: kosten vooruit worden betaald, zoals bijvoorbeeld huurkosten en verzekeringskosten; kosten achteraf worden betaald, zoals bijvoorbeeld interestkosten en telefoonkosten. 14 Elementaire kennis Bedrijfsadministratie

15 Indien kosten niet in de betreffende maand worden betaald en we toch elke maand de nettowinst willen bepalen, moeten we bij de kosten het principe van de permanentie toepassen. We dienen dan in de betreffende maand of kwartaal een duidelijke scheiding te maken tussen: het boeken van de betaling van de kosten; het boeken van de kosten. In paragraaf 1.1 zullen we aan de hand van een aantal voorbeelden illustreren hoe bovenstaande boekingen verlopen indien we de permanentie toepassen. Naast kosten kan een ondernemer bij het berekenen van het resultaat ook te maken krijgen met opbrengsten die achteraf of vooruit worden ontvangen. Ook hier moeten we de permanentie doorvoeren om maandelijks het resultaat te kunnen bepalen. De permanentie in de opbrengsten behandelen we in paragraaf 1.2. Om de kosten en de opbrengsten evenredig over de verschillende perioden te verdelen zonder dat daardoor de resultatenrekening wordt beïnvloed, moeten we gebruikmaken van vier nieuwe balansrekeningen: 170 Vooruitbetaalde bedragen rekening van bezit 171 Vooruitontvangen bedragen rekening van schuld 172 Nog te ontvangen bedragen rekening van bezit 173 Nog te betalen bedragen rekening van schuld. Activa Balans Passiva 170 Vooruitbetaalde bedragen 171 Vooruitontvangen bedragen 172 Nog te ontvangen bedragen 173 Nog te betalen bedragen We noemen deze vier rekeningen samen transitorische rekeningen of transitoria. Deze vier rekeningen kunnen we weer onderverdelen in: transitorische activa: posten waarbij de kosten vooruitbetaald worden (170 Vooruitbetaalde bedragen) of de opbrengsten achteraf ontvangen worden (172 Nog te ontvangen bedragen); transitorische passiva: posten waarbij de kosten achteraf worden betaald (173 Nog te betalen bedragen) of de opbrengsten vooruit worden ontvangen (171 Vooruitontvangen bedragen). Maak nu de kennisvragen 1 t/m 9 van hoofdstuk 1. Hoofdstuk 1 De permanentie in de kosten en de opbrengsten 15

16 1.1 Kosten worden voor een periode tegelijk vooruit- of achteraf betaald Bij het betalen van kosten zijn er de volgende mogelijkheden: 1. Kosten worden voor enkele maanden tegelijk of een jaar vooruit betaald. We maken dan gebruik van de rekening 170 Vooruitbetaalde bedragen. 2. Kosten worden voor enkele maanden tegelijk achteraf betaald. Nu gebruiken we de rekening 173 Nog te betalen bedragen. Beide mogelijkheden zullen we aan de hand van een voorbeeld toelichten Kosten worden voor een periode tegelijk vooruitbetaald Als we kosten voor enkele maanden per bank vooruitbetalen, journaliseren we bij de permanentie in de kosten: Bij de vooruitbetaling: 170 Vooruitbetaalde bedragen aan 1.. Bank Betreffende de kosten in een bepaalde maand: 4.. kosten aan 170 Vooruitbetaalde bedragen ZZ Voorbeeld Vooruitbetaalde bedragen Op 2 januari 2013 wordt 6.000, per ASN Bank vooruitbetaald aan verzekeringskosten over het jaar Gevraagd a. Geef de journaalpost van deze betaling indien de onderneming geen gebruik maakt van de permanentie. b. Geef de journaalpost van de betaling van de verzekeringskosten op 2 januari en de maandelijkse kostenboeking indien de onderneming gebruikmaakt van de permanentie. c. Welke journaalpost moet worden gemaakt in mei 2013? d. Stel de grootboekrekeningen 480 Verzekeringskosten en 170 Vooruitbetaalde bedragen samen per 31 mei Sluit per die datum tevens de beide rekeningen af. 16 Elementaire kennis Bedrijfsadministratie

17 e. Stel de gedeeltelijke kolommenbalans samen per 31 mei 2013 voor beide genoemde rekeningen uit vraag d. Uitwerking a Verzekeringskosten 6.000, aan 115 ASN Bank 6.000, Door deze manier van boeken worden de kosten niet evenredig over de verschillende maanden verdeeld. De kosten van de verzekeringspremie, groot 6.000,, zouden alleen maar betrekking hebben op de maand januari. De overige maanden van 2013 dienen echter ook voor een evenredig deel te worden belast. Indien we daarentegen gebruikmaken van de permanentie worden de verzekeringskosten wel evenredig verdeeld over de twaalf maanden van b. Verzekeringskosten per maand: 6000, : 12 = 500,. We dienen de maandelijkse kosten van de verzekering te boeken op de laatste dag van elke maand (ultimo) Vooruitbetaalde bedragen 6.000, aan 115 ASN Bank 6.000, Verzekeringskosten 500, aan 170 Vooruitbetaalde bedragen 500, Deze laatste journaalpost dienen we elke maand te maken, dus ook op 31 mei. c Verzekeringskosten 500, aan 170 Vooruitbetaalde bedragen 500, d. 480 Verzekeringskosten Datum Stuknr. Omschrijving Debet Credit Januari 500, Februari 500, Maart 500, April 500, Mei 500, Naar winst- en verliesrekening 2.500, 2.500, 2.500, Hoofdstuk 1 De permanentie in de kosten en de opbrengsten 17

18 170 Vooruitbetaalde bedragen Datum Stuknr. Omschrijving Debet Credit Verzekeringspremie 6.000, Verzekering januari 500, Verzekering februari 500, Verzekering maart 500, Verzekering april 500, Verzekering mei 500, Naar balans 3.500, 6.000, 6.000, e. Gedeeltelijke kolommenbalans per 31 mei 2013: Grootboekrekening Proefbalans Saldibalans Winst- en verliesrekening Balans Debet Credit Debet Credit Debet Credit Debet Credit 170 Vooruitbetaalde bedragen Verzekeringskosten Maak nu kennisvraag 10 en de opgaven 1.1 t/m 1.9 van paragraaf Kosten worden voor een periode tegelijk achteraf betaald Als we kosten voor enkele maanden achteraf per bank betalen, journaliseren we bij de permanentie in de kosten: Betreffende de kosten in een bepaalde maand: 4.. kosten aan 173 Nog te betalen bedragen Bij de betaling achteraf: 173 Nog te betalen bedragen aan 1.. Bank 18 Elementaire kennis Bedrijfsadministratie

19 ZZ Voorbeeld Nog te betalen bedragen Detaillist Hendrix heeft op 1 juli 2013 een bedrijfspand gehuurd. Op 30 september wordt 6.000, huur per Rabobank achteraf betaald voor het derde kwartaal (juli, augustus en september). Gevraagd a. Geef de journaalpost van de betaling van de huurkosten op 30 september 2013 indien detaillist Hendrix geen gebruik maakt van de permanentie. b. Geef de journaalpost die moet worden gemaakt voor de maande lijkse huurkosten van het derde kwartaal als detaillist Hendrix in zijn boekhouding iedere maand het resultaat wil vaststellen (permanentie). c. Geef de journaalpost van de betaling van de huur op 30 september 2013 als Hendrix in zijn boekhouding de permanentie toepast. d. Stel de rekeningen 440 Huurkosten en 173 Nog te betalen bedragen samen per 31 juli Je hoeft de rekeningen niet af te sluiten. e. Geef de gedeeltelijke kolommenbalans per 31 juli 2013 voor de rekeningen 440 Huurkosten en 173 Nog te betalen bedragen. f. Stel de rekeningen 440 Huurkosten, 173 Nog te betalen bedragen en 110 Rabobank samen per 30 september Sluit deze drie rekeningen af. g. Geef de gedeeltelijke kolommenbalans per 30 september 2013 voor de rekeningen 440 Huurkosten, 173 Nog te betalen bedragen en 110 Rabobank. Bij de uitwerking van bovenstaande vragen maken we gebruik van onder staande tijdlijn. Maand Juli Aug. Sept. Okt. Nov. Dec. Huurkosten Betaling huurkosten Uitwerking a Huurkosten 6.000, aan 110 Rabobank 6.000, b. Als detaillist Hendrix zijn resultaat elke maand wil bepalen, dan heeft hij zowel in juli als in augustus als in september 2.000, huurkosten gemaakt en niet 6.000, in september. Hij maakt dan ook maandelijks (juli, augustus en september) de journaalpost die de werkelijk gemaakte kosten van de betreffende maand weergeeft. Hoofdstuk 1 De permanentie in de kosten en de opbrengsten 19

Hoofdstuk 2 Boekingen in verband met duurzame productiemiddelen 33

Hoofdstuk 2 Boekingen in verband met duurzame productiemiddelen 33 Inhoud Voorwoord 9 Hoofdstuk 1 De permanentie in de kosten en de opbrengsten 13 1.1 Kosten worden voor een periode tegelijk vooruit- of achteraf betaald 16 1.1.1 Kosten worden voor een periode tegelijk

Nadere informatie

Elementaire kennis Bedrijfsadministratie Deel 2 Theorieboek

Elementaire kennis Bedrijfsadministratie Deel 2 Theorieboek Elementaire kennis Bedrijfsadministratie Deel 2 Theorieboek Elementaire kennis Bedrijfsadministratie Deel 2 Theorieboek Peter H. C. Hintzen Zetwerk: Fritschy opmaak & redactie, Leiden isbn 978 90 3723

Nadere informatie

Elementaire kennis Bedrijfsadministratie Deel 2 Werkboek

Elementaire kennis Bedrijfsadministratie Deel 2 Werkboek Elementaire kennis Bedrijfsadministratie Deel 2 Werkboek Elementaire kennis Bedrijfsadministratie Peter H. C. Hintzen Omslagontwerp: Proforma, Barcelona Zetwerk: Fritschy opmaak & redactie, Leiden isbn

Nadere informatie

Elementaire kennis Bedrijfsadministratie Deel 2 Werkboek

Elementaire kennis Bedrijfsadministratie Deel 2 Werkboek Elementaire kennis Bedrijfsadministratie Deel 2 Werkboek Elementaire kennis Bedrijfsadministratie Deel 2 Werkboek Peter H. C. Hintzen Zetwerk: Fritschy opmaak & redactie, Leiden isbn 978 90 3723 450 3

Nadere informatie

Reader Bedrijfsadministratief medewerker, leerjaar 2 theorieboek

Reader Bedrijfsadministratief medewerker, leerjaar 2 theorieboek Reader Bedrijfsadministratief medewerker, leerjaar 2 theorieboek Reader Bedrijfsadministratief medewerker, leerjaar 2 theorieboek Peter H. C. Hintzen Jo L. M. Coenen Brinkman Uitgeverij Amsterdam 2014

Nadere informatie

Elementaire kennis Bedrijfsadministratie Deel 1 Theorieboek

Elementaire kennis Bedrijfsadministratie Deel 1 Theorieboek Elementaire kennis Bedrijfsadministratie Deel 1 Theorieboek Elementaire kennis Bedrijfsadministratie Peter H. C. Hintzen Jo L. M. Coenen Omslagontwerp: Proforma, Barcelona Zetwerk: Fritschy opmaak & redactie,

Nadere informatie

Kennis Bedrijfsadministratie. Werkboek

Kennis Bedrijfsadministratie. Werkboek Kennis Bedrijfsadministratie Werkboek Kennis Bedrijfsadministratie Werkboek Ad Bakker Opmaak: Sander Pinkse Boekproductie, Amsterdam ISBN 978 90 3723 454 1 2016 Uitgeverij Edu Actief b.v. Gehele of gedeeltelijke

Nadere informatie

De examenmatrijs is auteursrechterlijk eigendom van Stichting Praktijkleren

De examenmatrijs is auteursrechterlijk eigendom van Stichting Praktijkleren FAB KE1 EM Toets- en examenmatrijs SPL 2016 De examenmatrijs is auteursrechterlijk eigendom van Stichting Praktijkleren Elementaire kennis Bedrijfsadministratie Elementaire kennis Bedrijfsadministratie,

Nadere informatie

Elementaire kennis Bedrijfsadministratie Deel 1 Werkboek

Elementaire kennis Bedrijfsadministratie Deel 1 Werkboek Elementaire kennis Bedrijfsadministratie Deel 1 Werkboek Elementaire kennis Bedrijfsadministratie Deel 1 Werkboek Peter H. C. Hintzen Jo L. M. Coenen Vijfde druk Brinkman Uitgeverij Amsterdam 2014 omslagontwerp:

Nadere informatie

Elementaire kennis Bedrijfsadministratie

Elementaire kennis Bedrijfsadministratie Elementaire kennis Bedrijfsadministratie Deel 1 Werkboek Peter H. C. Hintzen Jo L. M. Coenen Zetwerk: Fritschy opmaak & redactie, Leiden ISBN 978 90 3723 449 7 2016 Uitgeverij Edu Actief b.v. Gehele of

Nadere informatie

1. Debet 020 Inventaris Credit Datum Omschrijving Bedrag Datum Omschrijving Bedrag 1 feb Van balans 78.200,-

1. Debet 020 Inventaris Credit Datum Omschrijving Bedrag Datum Omschrijving Bedrag 1 feb Van balans 78.200,- Hoofdstuk 1 Opgave 1.1 1. Debet 020 Inventaris Credit 1 feb Van balans 78.200,- Debet 060 Eigen vermogen Credit 1 feb Van balans 86.180,- Debet 071 4% Onderhandse lening o/g Credit 1 feb Van balans 44.000,-

Nadere informatie

Rekenvaardigheid voor de financiële beroepen

Rekenvaardigheid voor de financiële beroepen Rekenvaardigheid voor de financiële beroepen Rekenvaardigheid voor de financiële beroepen Theorieboek Peter H. C. Hintzen Zetwerk: Fritschy opmaak & redactie, Leiden isbn 978 90 72 446 6 2016 Uitgeverij

Nadere informatie

Proefexamen BOEKHOUDEN

Proefexamen BOEKHOUDEN Proefexamen BOEKHOUDEN Beschikbare tijd: 9 minuten 15623 1 Proefexamen HET EXAMEN BESTAAT UIT 12 GENUMMERDE PAGINA'S, waarin opgenomen: 2 OPDRACHTEN, gericht op toetsing van de vaardigheid om de basisregels

Nadere informatie

Elementaire kennis Bedrijfsadministratie

Elementaire kennis Bedrijfsadministratie Elementaire kennis Bedrijfsadministratie deel 1 theorieboek Peter H. C. Hintzen Jo L. M. Coenen Zetwerk: Fritschy opmaak & redactie, Leiden isbn 978 90 3723 447 3 2016 Uitgeverij Edu Actief b.v. Gehele

Nadere informatie

2015 Nederlandse Associatie voor Examinering Bedrijfsadministratie niveau 4 1 / 11

2015 Nederlandse Associatie voor Examinering Bedrijfsadministratie niveau 4 1 / 11 Bedrijfsadministratie niveau 4 Correctiemodel voorbeeldexamen 2015 Nederlandse Associatie voor Examinering Bedrijfsadministratie niveau 4 1 / 11 Vraag 1 Toetsterm 1.1 - Beheersingsniveau: K - Aantal punten:

Nadere informatie

Dit voorbeeldexamen bestaat uit 26 vragen. De opbouw en het aantal vragen komt overeen met het online examen.

Dit voorbeeldexamen bestaat uit 26 vragen. De opbouw en het aantal vragen komt overeen met het online examen. Bedrijfsadministratie niveau 4 Examenopgaven voorbeeldexamen Belangrijke informatie Dit voorbeeldexamen bestaat uit 26 vragen. De opbouw en het aantal vragen komt overeen met het online examen. Dit voorbeeldexamen

Nadere informatie

Kennis Bedrijfsadministratie

Kennis Bedrijfsadministratie Kennis Bedrijfsadministratie Kennis Bedrijfsadministratie Ad Bakker Opmaak: Sander Pinkse Boekproductie, Amsterdam ISBN 978 90 3723 453 4 2016 Uitgeverij Edu Actief b.v. Gehele of gedeeltelijke overneming

Nadere informatie

Inleiding financiële administratie Ondersteunende administratieve beroepen Werkboek

Inleiding financiële administratie Ondersteunende administratieve beroepen Werkboek Inleiding financiële administratie Ondersteunende administratieve beroepen Werkboek Inleiding financiële administratie ondersteunende administratieve beroepen Werkboek Peter H. C. Hintzen Jo L. M. Coenen

Nadere informatie

INHOUDSOPGAVE ADMINISTRATIE voor het mkb. 1 Bezittingen en vermogen... 12 2 Nog een voorbeeld... 14 3 Veranderingen in de balans...

INHOUDSOPGAVE ADMINISTRATIE voor het mkb. 1 Bezittingen en vermogen... 12 2 Nog een voorbeeld... 14 3 Veranderingen in de balans... INHOUDSOPGAVE ADMINISTRATIE voor het mkb 10e INHOUD druk afdeling hoofdstuk paragraaf 1 DE 2 STOMERIJ 3 GROOTHANDEL BALANS 1 BALANSBEGRIPPEN...blz. 12 1 Bezittingen en vermogen... 12 2 Nog een voorbeeld...

Nadere informatie

Administratie van de industriële onderneming

Administratie van de industriële onderneming Administratie van de industriële onderneming Administratie van de industriële onderneming Theorie en opgaven A.A. Bakker Brinkman Uitgeverij Amsterdam 2011 Omslagontwerp: Proforma, Barcelona Opmaak: Sander

Nadere informatie

ELEMENTAIR BOEKHOUDEN

ELEMENTAIR BOEKHOUDEN OPLEIDINGEN BASISKENNIS BOEKHOUDEN BKB BASISKENNIS ONDERNEMERSCHAP ELEMENTAIR BOEKHOUDEN (met bijlage grootboek en studie-app) Drs. P.F. Pietersen K.P. Pietersen 0 e druk, e oplage ISBN 978 90 655 05 7

Nadere informatie

Elementaire kennis Bedrijfseconomie Werkboek

Elementaire kennis Bedrijfseconomie Werkboek Elementaire kennis Bedrijfseconomie Werkboek Elementaire kennis Bedrijfseconomie Peter H. C. Hintzen Omslagontwerp: Proforma, Barcelona Zetwerk: Fritschy opmaak & redactie, Leiden isbn 978 90 5752 281

Nadere informatie

Balans Stijn Slegers per 1 januari van jaar 5

Balans Stijn Slegers per 1 januari van jaar 5 Hoofdstuk 1 Oefenopgaven Oefenopgave 1A 1. Maak de balans per 1 januari van jaar 5 van de onderneming van Stijn Slegers. Balans Stijn Slegers per 1 januari van jaar 5 Totaal Totaal 2. Welke posten behoren

Nadere informatie

BOEKHOUDEN IN DE PRAKTIJK 1

BOEKHOUDEN IN DE PRAKTIJK 1 OPLEIDING BASISKENNIS BOEKHOUDEN BKB BOEKHOUDEN IN DE PRAKTIJK 1 Drs. P.F. Pietersen K.P. Pietersen 9 e druk, 1 e oplage ISBN 978 90 6355 205 3 NEDERLANDS ONDERWIJS INSTITUUT BV DE NOI-METHODE VOOR DE

Nadere informatie

Elementaire kennis Bedrijfseconomie Werkboek

Elementaire kennis Bedrijfseconomie Werkboek Elementaire kennis Bedrijfseconomie Werkboek Elementaire kennis Bedrijfseconomie Werkboek Peter H. C. Hintzen Zetwerk: Fritschy opmaak & redactie, Leiden isbn 978 90 3723 452 7 2016 Uitgeverij Edu Actief

Nadere informatie

Bedrijfsadministratie - BAD deel 1a

Bedrijfsadministratie - BAD deel 1a BAD1.3 hfd. 14 programma Waar vindt u informatie over deze module? Decimale rekeningstelsel Permanence in de voorraad Korte terugblik De permanence Invloed FIFO LIFO VVP op brutowinst Herzien van VVP Waar?

Nadere informatie

Transitorische posten en voorafgaande journaalposten. De opgave 6.6a tot en met 6.6d horen bij paragraaf 6.2, Transitorische posten.

Transitorische posten en voorafgaande journaalposten. De opgave 6.6a tot en met 6.6d horen bij paragraaf 6.2, Transitorische posten. Hoofdstuk 6 Transitorische posten en voorafgaande journaalposten Extra opgaven De opgave 6.6a tot en met 6.6d horen bij paragraaf 6.2, Transitorische posten. Opgave 6.6a Handelsonderneming Beerepoot past

Nadere informatie

elementair boekhouden

elementair boekhouden BASISKENNIS BOEKHOUDEN BKB elementair boekhouden NEDERLANDS ONDERWIJS INSTITUUT OPLEIDINGEN BASISKENNIS BOEKHOUDEN BKB BASISKENNIS ONDERNEMERSCHAP ELEMENTAIR BOEKHOUDEN (BKB) (met bijlage grootboek en

Nadere informatie

Uitwerkingen PDB Bedrijfsadministratie met resultaat hoofdstuk 1

Uitwerkingen PDB Bedrijfsadministratie met resultaat hoofdstuk 1 Opgave 1.1 a. Bezittingen: Debiteuren 2.000 Gebouw 150.000 ING Bank 6.000 Inventaris 16.000 Kas 1.000 Voorraad goederen 50.000 + Totaal 225.000 Schulden: Crediteuren 24.000 Hypotheek 80.000 + Totaal 104.000

Nadere informatie

BEDRIJFS- ADMINISTRATIE VOOR PDB

BEDRIJFS- ADMINISTRATIE VOOR PDB OPLEIDING PRAKTIJKDIPLOMA BOEKHOUDEN PDB BEDRIJFS- ADMINISTRATIE VOOR PDB K.P. Pietersen Drs. P.F. Pietersen A.P.J. Knijnenburg e druk, e oplage ISBN: 978 90 655 6 9 NEDERLANDS ONDERWIJS INSTITUUT BV DE

Nadere informatie

Internetopgaven hoofdstuk 3

Internetopgaven hoofdstuk 3 Internetopgaven hoofdstuk 3 IO.3.1 IO.3.2 IO.3.3 IO.3.4 Y. van de Voort wil periodiek informatie uit de boekhouding halen. Daarbij maakt zij gebruik van een kolommenbalans. Welke uitspraak over de kolommenbalans

Nadere informatie

Uitwerkingen Basiskennis Boekhouden Convoy Uitgevers 2016

Uitwerkingen Basiskennis Boekhouden Convoy Uitgevers 2016 Basiskennis Boekhouden Antwoordenboek Hoofdstuk 10 Open vragen Opgave 10.1 a. De schoonmaakkosten worden achteraf betaald. Het is een kwartaalbedrag, dus de betaling van Derk Jansen betreft de periode

Nadere informatie

Titel Elementaire kennis bedrijfsadministratie deel 1 Versie: 1

Titel Elementaire kennis bedrijfsadministratie deel 1 Versie: 1 Toets 1 Toetscode: PHEKBA.D1.01.2016 Titel Elementaire kennis bedrijfsadministratie deel 1 Versie: 1 Opleidingsgebied: Financieel-administratieve beroepen Profiel/niveau/crebocode: P1 Financieel-administratief

Nadere informatie

Internetopgaven hoofdstuk 3

Internetopgaven hoofdstuk 3 Internetopgaven hoofdstuk 3 IO.3.1 De boekhouder van de eenmanszaak Carel Castello heeft op 31 december 013 een aantal posten op de volgende gedeeltelijke kolommenbalans samengevat: Grootboekrekeningen

Nadere informatie

Basiskennis Boekhouden (BKB ) / Elementair Boekhouden. Correctiemodel voorbeeldexamen

Basiskennis Boekhouden (BKB ) / Elementair Boekhouden. Correctiemodel voorbeeldexamen Basiskennis Boekhouden (BKB ) / Elementair Boekhouden Correctiemodel voorbeeldexamen 2015 Nederlandse Associatie voor Examinering Basiskennis Boekhouden (BKB ) / Elementair Boekhouden 1 / 15 Vraag 1 Toetsterm

Nadere informatie

1 DE BALANS 1 UITWERKINGEN VOOR STUDENTEN 1.3. 03/07 kas neemt toe met 300,- bank neemt toe met 300,-

1 DE BALANS 1 UITWERKINGEN VOOR STUDENTEN 1.3. 03/07 kas neemt toe met 300,- bank neemt toe met 300,- 1 DE BALANS 1.3 03/07 kas neemt toe met 300,- bank neemt toe met 300,- 08/07 kas neemt af met 400,- te betalen kosten neemt af met 400,- 10/07 voorraad goederen neemt toe met 4.550,- crediteuren neemt

Nadere informatie

b. De kosten over juli bedragen 6.300 / 3 maanden = 2.100 per maand. Van de kosten over juli wordt op 31 juli de volgende journaalpost gemaakt:

b. De kosten over juli bedragen 6.300 / 3 maanden = 2.100 per maand. Van de kosten over juli wordt op 31 juli de volgende journaalpost gemaakt: Basiskennis Boekhouden / Elementair Boekhouden Uitwerkingen Hoofdstuk 10 Opgave 10.1 a. Schoonmaakkosten worden achteraf betaald. Het is een kwartaalbedrag, dus de betaling van Derk Jansen betreft de periode

Nadere informatie

Financieel-Administratief Praktijkdiploma Boekhouden (PDB) Financiële Administratie (FA) Bestuur Nederlandse Associatie voor Praktijkexamens

Financieel-Administratief Praktijkdiploma Boekhouden (PDB) Financiële Administratie (FA) Bestuur Nederlandse Associatie voor Praktijkexamens Eamenlijn Diploma Module Niveau MBO 4 Positionering Versie 1.2 Financieel-Administratief Praktijkdiploma Boekhouden (PDB) Financiële Administratie (FA) Geldig vanaf 01-01-2013 Vastgesteld op 13 juli 2011

Nadere informatie

Reader Bedrijfseconomische berekeningen

Reader Bedrijfseconomische berekeningen Reader Bedrijfseconomische berekeningen Reader Bedrijfseconomische berekeningen Peter H. C. Hintzen isbn 978 90 5752 290 1 2015 Uitgeverij Edu Actief b.v. Gehele of gedeeltelijke overneming of reproductie

Nadere informatie

EXAMEN Praktijkdiploma Boekhouden

EXAMEN Praktijkdiploma Boekhouden EXAMEN Praktijkdiploma Boekhouden Financiële Administratie 15 juni 2013 Beschikbare tijd 2 uur. Op de netheid van het werk zal worden gelet. Deze opgave is eigendom van de Examencommissie en dient, tezamen

Nadere informatie

061 Voorziening 448 Kosten milieuschade 076 Lening o/g 449 Interestkosten 077 Hypothecaire 450 Verkoopkosten

061 Voorziening 448 Kosten milieuschade 076 Lening o/g 449 Interestkosten 077 Hypothecaire 450 Verkoopkosten Proeftoets hoofdstuk 14, 16 t/m 20, 23. Let op: het betreft hier een willekeurige selectie van onderwerpen uit bovenstaande hoofdstukken. Maak alle opgaven uit het opgavenboek en maak ook de zelftoetsen

Nadere informatie

2015 Noordhoff Uitgevers bv. Uitwerkingen docenten De basis van het boekhouden. Uitwerkingen docenten De basis van het boekhouden 1

2015 Noordhoff Uitgevers bv. Uitwerkingen docenten De basis van het boekhouden. Uitwerkingen docenten De basis van het boekhouden 1 Uitwerkingen docenten De basis van het boekhouden Uitwerkingen docenten De basis van het boekhouden 1 Hoofdstuk 1 De balans *1.8 a Bezittingen Omschrijving Bedrag Magazijn 150.000 Twee bestelauto s à 35.000

Nadere informatie

PROEFEXAMEN Praktijkdiploma Boekhouden

PROEFEXAMEN Praktijkdiploma Boekhouden PROEFEXAMEN Praktijkdiploma Boekhouden Periodeafsluiting Beschikbare tijd 2 uur. Op de netheid van het werk zal worden gelet. Deze opgave is eigendom van de Examencommissie en dient, tezamen met de uitwerkingen

Nadere informatie

Eindtermen en Toetstermen STIBEX Bedrijfseconomie en Periodeafsluiting

Eindtermen en Toetstermen STIBEX Bedrijfseconomie en Periodeafsluiting Eindtermen en Toetstermen STIBEX Bedrijfseconomie en Periodeafsluiting Voor kandidaten die in beide modules examen doen geldt dit gehele document (zowel de termen van module A. Periodeafsluiting als module

Nadere informatie

061 Voorziening 448 Kosten milieuschade 076 Lening o/g 449 Interestkosten 077 Hypothecaire 450 Verkoopkosten

061 Voorziening 448 Kosten milieuschade 076 Lening o/g 449 Interestkosten 077 Hypothecaire 450 Verkoopkosten Proeftoets hoofdstuk 14, 16 t/m 20, 23. Let op: het betreft hier een willekeurige selectie van onderwerpen uit bovenstaande hoofdstukken. Maak alle opgaven uit het opgavenboek en maak ook de zelftoetsen

Nadere informatie

Training docenten VOS IMEAO & Havo/Vwo nov. 2012 - Paramaribo

Training docenten VOS IMEAO & Havo/Vwo nov. 2012 - Paramaribo Training docenten VOS IMEAO & Havo/Vwo nov. 2012 - Paramaribo BASISKENNIS BOEKHOUDEN (BKB) Educatieve uitgeverij NOI - Baarn (NL) Peter Pietersen Educatieve uitgeverij NOI sinds 1937 gespecialiseerd in:

Nadere informatie

PROEFEXAMEN 2 Praktijkdiploma Boekhouden

PROEFEXAMEN 2 Praktijkdiploma Boekhouden PROEFEXAMEN 2 Praktijkdiploma Boekhouden Periodeafsluiting Beschikbare tijd 2 uur. Op de netheid van het werk zal worden gelet. Deze opgave is eigendom van de Examencommissie en dient, tezamen met de uitwerkingen

Nadere informatie

Verwerken van financiële mutaties met betrekking tot voorraden, inkopen en verkopen

Verwerken van financiële mutaties met betrekking tot voorraden, inkopen en verkopen Hoofdstuk 4 Verwerken van financiële mutaties met betrekking tot voorraden, inkopen en verkopen Extra opgaven Opgave 4.8a hoort bij paragraaf 4.3, Tussenrekeningen. Opgave 4.8a In het grootboek van een

Nadere informatie

021 Afschrijving inventaris 14.580 420 Afschrijvingskosten inventaris 420 aan 020 Inventaris 15.000

021 Afschrijving inventaris 14.580 420 Afschrijvingskosten inventaris 420 aan 020 Inventaris 15.000 OPGAVE 1 : BALANS VOORAFGAANDE JOURNAALPOSTEN Rek.nr. Namen van de rekeningen DEBET CREDIT 021 Afschrijving inventaris 14.580 420 Afschrijvingskosten inventaris 420 aan 020 Inventaris 15.000 030 Kantoorinventaris

Nadere informatie

Boekhouden en financiële administratie Examennummer: 58301 Datum: 22 juni 2013 Tijd: 10:00 uur - 11:30 uur

Boekhouden en financiële administratie Examennummer: 58301 Datum: 22 juni 2013 Tijd: 10:00 uur - 11:30 uur Boekhouden en financiële administratie Examennummer: 58301 Datum: 22 juni 2013 Tijd: 10:00 uur - 11:30 uur Dit examen bestaat uit 6 pagina s. De opbouw van het examen is als volgt: - 10 open vragen (maximaal

Nadere informatie

Bedrijfsadministratie 1 Examennummer: 12248 Datum: 3 juli 2010 Tijd: 10.00 11.30 uur

Bedrijfsadministratie 1 Examennummer: 12248 Datum: 3 juli 2010 Tijd: 10.00 11.30 uur Bedrijfsadministratie 1 Examennummer: 12248 Datum: 3 juli 2010 Tijd: 10.00 11.30 uur Dit examen bestaat uit 6 pagina s. De opbouw van het examen is als volgt: - 15 open vragen (maximaal 50 punten) - een

Nadere informatie

2009 -- Bedrijfsadministratie - BAD1.3 -- deel 3a

2009 -- Bedrijfsadministratie - BAD1.3 -- deel 3a BAD1.3 hfd. 17 programma Tijdsverschil in baten en lasten en de betalingen Algemeen vooruit betaalde kosten achteraf betaalde kosten vooruit ontvangen baten achteraf ontvangen baten De permanence 1 / 2

Nadere informatie

Boekhouden en financiële administratie Examennummer: 96065 Datum: 8 februari 2014 Tijd: 13:00 uur - 14:30 uur

Boekhouden en financiële administratie Examennummer: 96065 Datum: 8 februari 2014 Tijd: 13:00 uur - 14:30 uur Boekhouden en financiële administratie Examennummer: 96065 Datum: 8 februari 2014 Tijd: 13:00 uur - 14:30 uur Dit examen bestaat uit 6 pagina s. De opbouw van het examen is als volgt: - 3 cases met elk

Nadere informatie

ANTWOORDEN BOEKHOUDEN

ANTWOORDEN BOEKHOUDEN ANTWOORDEN BOEKHOUDEN 1 Balans en grootboek... 1 2 Het journaal... 5 3 Kolommenbalans en rekeningschema... 16 4 BTW; enkele boekingen nader bekeken... 27 5 Retourzendingen en correctieboekingen... 35 6

Nadere informatie

Antwoordenboek Boekhouden

Antwoordenboek Boekhouden Antwoordenboek Boekhouden Boekhouden 1 Antwoordenboek 1. Balans en grootboek Opgave 1 Activa (debet) Vaste activa Gebouwen Voertuigen Vlottende activa Debiteuren Liquide middelen Bank Kas Balans (per )

Nadere informatie

Module 3 Gegevens verwerken

Module 3 Gegevens verwerken Geleerd in vorige presentatie Module 3 Gegevens verwerken Les 4. Bank- en kasmutaties en incidentele posten verwerken Verkoopfacturen maken Inkoopfacturen vastleggen Beslisboom Les 3 Hoe importeer en verwerk

Nadere informatie

FINANCIËLE ADMINISTRATIE VOOR PDB

FINANCIËLE ADMINISTRATIE VOOR PDB OPLEIDING PRAKTIJKDIPLOMA BOEKHOUDEN PDB FINANCIËLE ADMINISTRATIE VOOR PDB Drs. P.F. Pietersen K.P. Pietersen A.P.J. Knijnenburg Drs. H.G. van der Wolk met medewerking van: J. Buist J.S.J. Rost 2 e druk,

Nadere informatie

Dit uitwerkingenformulier bestaat uit 11 pagina s, inclusief het voorblad. Controleer of alle pagina s aanwezig zijn.

Dit uitwerkingenformulier bestaat uit 11 pagina s, inclusief het voorblad. Controleer of alle pagina s aanwezig zijn. Naam Examennummer Basiskennis Boekhouden (BKB ) / Elementair Boekhouden Uitwerkingenformulier voorbeeldexamen Belangrijke informatie Dit uitwerkingenformulier bestaat uit 11 pagina s, inclusief het voorblad.

Nadere informatie

Eindtermen en Toetstermen STIBEX Bedrijfseconomie en Periodeafsluiting

Eindtermen en Toetstermen STIBEX Bedrijfseconomie en Periodeafsluiting Eindtermen en Toetstermen STIBEX Bedrijfseconomie en Periodeafsluiting Voor kandidaten die in beide modules examen doen, geldt dit gehele document (zowel de termen van module A. Boekhouden als module B.

Nadere informatie

Inleiding financiële administratie Ondersteunende administratieve beroepen Theorieboek

Inleiding financiële administratie Ondersteunende administratieve beroepen Theorieboek Inleiding financiële administratie Ondersteunende administratieve beroepen Theorieboek Inleiding financiële administratie ondersteunende administratieve beroepen theorieboek Peter H. C. Hintzen Jo L.

Nadere informatie

Bedrijfsadministratie Deel I

Bedrijfsadministratie Deel I Bedrijfsadministratie Deel I BTW in de boekhouding BAARHVILLE STUDIEHULP August 3, 2016 Opgesteld door: Deborah Baarh 1 Bedrijfsadministratie Deel I Thema Les DE BALANS SKIT-MODEL Startfase Duur fase:

Nadere informatie

Verwerken van financiële mutaties met betrekking tot duurzame productiemiddelen en leasing

Verwerken van financiële mutaties met betrekking tot duurzame productiemiddelen en leasing Hoofdstuk 3 Verwerken van financiële mutaties met betrekking tot duurzame productiemiddelen en leasing Extra opgaven De opgaven 3.8a tot en met 3.8d horen bij paragraaf 3.2, Afschrijving duurzame productiemiddelen.

Nadere informatie

Onderwerpen, leerdoelen en toetstermen bedrijfsadministratie (329) Publicatiedatum:

Onderwerpen, leerdoelen en toetstermen bedrijfsadministratie (329) Publicatiedatum: BA-001-01-01 Ondernemingen Je kunt het onderscheid tussen bedrijven en ondernemingen BA-001-01-02 Ondernemingen Je kunt het onderscheid tussen bedrijven en ondernemingen BA-001-02-01 Ondernemingen Je kunt

Nadere informatie

2014 Nederlandse Associatie voor Examinering Elementair Boekhouden 1 / 7

2014 Nederlandse Associatie voor Examinering Elementair Boekhouden 1 / 7 Elementair Boekhouden Correctiemodel voorbeeldexamen 2014 Nederlandse Associatie voor Examinering Elementair Boekhouden 1 / 7 Vraag 1 Toetsterm 1.4 - Beheersingsniveau: T - Aantal punten: 3 In januari

Nadere informatie

1.1 Inleiding 13 1.2 Boekhoudkundige overzichten en hun betekenis 13 1.3 Overzichten in een computerboekhoudprogramma 20

1.1 Inleiding 13 1.2 Boekhoudkundige overzichten en hun betekenis 13 1.3 Overzichten in een computerboekhoudprogramma 20 Inhoud Voorwoord 11 Hoofdstuk 1 De boekhoudcyclus en overzichten 13 1.1 Inleiding 13 1.2 Boekhoudkundige overzichten en hun betekenis 13 1.3 Overzichten in een computerboekhoudprogramma 20 Hoofdstuk 2

Nadere informatie

Bestuur Nederlandse Associatie voor Praktijkexamens

Bestuur Nederlandse Associatie voor Praktijkexamens Diplomalijn Financieel-Administratief Eamen Basiskennis Boekhouden (BKB ) Niveau mbo 2/3 Positionering Onderdeel van Praktijkdiploma Boekhouden (PDB ) Versie 1.3 Geldig vanaf 01-01-2013 Vastgesteld op

Nadere informatie

Taxonomie code. (indien van toepassing) B 1.3 De kandidaat kan de subadministraties beoordelen, analyseren en opstellen.

Taxonomie code. (indien van toepassing) B 1.3 De kandidaat kan de subadministraties beoordelen, analyseren en opstellen. Opgesteld door: SE Examenonderdeel Code: Naam: Toetsvorm: FM Financieel Management Theorie 1. Financiële administratie 1.1 De kandidaat kan aan de hand van financiële feiten (boekingsstukken) de boekhouding

Nadere informatie

2. 161 Te betalen omzetbelasting 8.400 160 Aan Te vorderen omzetbelasting 6.300 162 Aan Af te dragen omzetbelasting 2.100

2. 161 Te betalen omzetbelasting 8.400 160 Aan Te vorderen omzetbelasting 6.300 162 Aan Af te dragen omzetbelasting 2.100 Basiskennis Boekhouden / Elementair Boekhouden Uitwerkingen Examenopgaven Opgave 1 1. 990 Bedrijfsresultaat 480.000 154 Aan Te betalen vennootschapsbelasting 110.000 046 Aan Winstreserve 190.000 032 Aan

Nadere informatie

Inhoud VII. 1. De balans 1. 2. Veranderingen in de balans 15. 3. Grootboekrekeningen 33. 4. Hulprekeningen van het eigen vermogen 61. Voorwoord...

Inhoud VII. 1. De balans 1. 2. Veranderingen in de balans 15. 3. Grootboekrekeningen 33. 4. Hulprekeningen van het eigen vermogen 61. Voorwoord... ELEMENTAIR BOEKHOUDEN VII Inhoud Voorwoord...................................... V 1. De balans 1 1.1 Doel van het boekhouden.............................2 1.2 De eenmanszaak...................................2

Nadere informatie

Debet Balans per 9 januari Credit Gebouw 150.000 Eigen vermogen 129.000

Debet Balans per 9 januari Credit Gebouw 150.000 Eigen vermogen 129.000 Elementair Boekhouden Antwoordenboek Hoofdstuk 2 Opgave 2.1 a. Het bezit Goederen neemt toe met 10.000. De schuld Crediteuren neemt toe met 10.000. Debet Balans per 6 januari Credit Gebouw 150.000 Eigen

Nadere informatie

EXAMENPROGRAMMA. Diplomalijn(en) Diploma('s) Examen. Bestuur Nederlandse Associatie voor Examinering Veronderstelde voorkennis n.v.t.

EXAMENPROGRAMMA. Diplomalijn(en) Diploma('s) Examen. Bestuur Nederlandse Associatie voor Examinering Veronderstelde voorkennis n.v.t. Diplomalijn(en) Diploma('s) Eamen EXAMENPROGRAMMA Financieel-Administratief Praktijkdiploma Boekhouden (PDB ) Medewerker Administratiekantoor Houder Administratiekantoor Financial Assistant Niveau vergelijkbaar

Nadere informatie

2017 Nederlandse Associatie voor Examinering Bedrijfsadministratie niveau 5 1 / 12

2017 Nederlandse Associatie voor Examinering Bedrijfsadministratie niveau 5 1 / 12 Bedrijfsadministratie niveau 5 Correctiemodel voorbeeldexamen 2017 Nederlandse Associatie voor Examinering Bedrijfsadministratie niveau 5 1 / 12 Vraag 1 Toetsterm 8.1- Beheersingsniveau: B - Aantal punten:

Nadere informatie

Boekhouden - Rekenvaardigheid

Boekhouden - Rekenvaardigheid Boekhouden - Rekenvaardigheid Colofon Uitgeverij: Edu Actief b.v. Meppel Auteurs: E. Lockefeer, R. van Midde, A. Schouten Redactie: Edu Actief b.v. Meppel Inhoudelijke redactie: J. Benneker, R. van Midde

Nadere informatie

EXAMEN Praktijkdiploma Boekhouden

EXAMEN Praktijkdiploma Boekhouden EXAMEN Praktijkdiploma Boekhouden Financiële Administratie 15 januari 2014 Beschikbare tijd 2 uur. Op de netheid van het werk zal worden gelet. Deze opgave is eigendom van de Examencommissie en dient,

Nadere informatie

Financieel administratieve data entry 2 FINANCIEEL ADMINISTRATIEVE DATA ENTRY 2 (CBA02.2/CREBO:50190)

Financieel administratieve data entry 2 FINANCIEEL ADMINISTRATIEVE DATA ENTRY 2 (CBA02.2/CREBO:50190) FINANCIEEL ADMINISTRATIEVE DATA ENTRY 2 (CBA02.2/CREBO:50190) sd.cba02.2.v2 ECABO, Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd, overgenomen, opgeslagen of gepubliceerd

Nadere informatie

Permanence in de voorraad

Permanence in de voorraad BAD1.3 hfd. 14 programma Permanence in de voorraad Korte terugblik De permanence Invloed FIFO LIFO VVP op brutowinst Herzien van VVP Waar vindt u informatie over deze module? Waar? Op: n@tschool www.wimlaman.nl

Nadere informatie

Bedrijven zijn verplicht 1 maal per jaar een balans op te stellen en een winst & verliesrekening te maken. (voor de belastingdienst)

Bedrijven zijn verplicht 1 maal per jaar een balans op te stellen en een winst & verliesrekening te maken. (voor de belastingdienst) www.jooplengkeek.nl Interne verslaggeving Kosten en uitgaven Bedrijven zijn verplicht 1 maal per jaar een balans op te stellen en een winst & verliesrekening te maken. (voor de belastingdienst) Meestal

Nadere informatie

Uitwerkbladen Examentraining 1

Uitwerkbladen Examentraining 1 Deze uitwerkbladen horen bij het boek Examentraining basiskennis boekhouden/elementair boekhouden BKB/EB van de uitgeverij OBCO, ISBN: 978-94-92705-00-6. Uitwerkbladen Examentraining 1 Opgave 1 Opgave

Nadere informatie

ADMINISTRATIE &KOSTPRIJS

ADMINISTRATIE &KOSTPRIJS OPLEIDING PRAKTIJKDIPLOMA BOEKHOUDEN PDB ADMINISTRATIE &KOSTPRIJS Drs. P.F. Pietersen K.P. Pietersen A.P.J. Knijnenburg Drs. H.G. van der Wolk met medewerking van: J. Buist J.S.J. Rost 1 e druk ISBN: 978

Nadere informatie

Uitwerkingen Basiskennis Boekhouden Convoy Uitgevers 2016

Uitwerkingen Basiskennis Boekhouden Convoy Uitgevers 2016 Basiskennis Boekhouden Antwoorden Examenopgaven Opgave 1 060 Winstsaldo 480.000 160 Aan Te betalen vennootschapsbelasting 110.000 043 Aan Winstreserve 190.000 042 Aan Uit te reiken aandelen 60.000 162

Nadere informatie

Case 1: Winkelbedrijf Haleman (32 punten) Basiskennis boekhouden (BKB), hfdst.18.3, p. 224.

Case 1: Winkelbedrijf Haleman (32 punten) Basiskennis boekhouden (BKB), hfdst.18.3, p. 224. Antwoordmodel Aan dit antwoordmodel kunnen geen rechten worden ontleend. Het antwoordmodel dient als indicatie voor de corrector. Studiemateriaal Fuchs, H. en Vlimmeren, S. van (2012, 3e druk). Basiskennis

Nadere informatie

PDB PRAKTIJKEXAMEN BOEKHOUDEN JOURNAALPOSTEN DINSDAG 13 JUNI 2006 VOORMIDDAG

PDB PRAKTIJKEXAMEN BOEKHOUDEN JOURNAALPOSTEN DINSDAG 13 JUNI 2006 VOORMIDDAG PDB DIT EXAMEN- ONDERDEEL BESTAAT UIT 5 PAGINA S PRAKTIJKEXAMEN BOEKHOUDEN JOURNAALPOSTEN DINSDAG 13 JUNI 2006 VOORMIDDAG D1.2 OPGAVE I Beschikbare tijd 1 1 2 uur. Op de netheid van het werk zal worden

Nadere informatie

Debet 020 Inventaris Credit Datum Omschrijving Bedrag Datum Omschrijving Bedrag

Debet 020 Inventaris Credit Datum Omschrijving Bedrag Datum Omschrijving Bedrag Hoofdstuk 1 Opgaven Opgave 1.1 1. Open per 1 februari 2015 de grootboekrekeningen. Debet 020 Inventaris Credit Datum Omschrijving Bedrag Datum Omschrijving Bedrag Debet 060 Eigen vermogen Credit Datum

Nadere informatie

Bedrijfsadministratie Examennummer: 93711 Datum: 14 december 2013 Tijd: 10:00 uur - 11:30 uur

Bedrijfsadministratie Examennummer: 93711 Datum: 14 december 2013 Tijd: 10:00 uur - 11:30 uur Bedrijfsadministratie Examennummer: 93711 Datum: 14 december 2013 Tijd: 10:00 uur - 11:30 uur Dit examen bestaat uit 6 pagina s. De opbouw van het examen is als volgt: - 3 cases met elk 5 open vragen (maximaal

Nadere informatie

Taxonomie code. (indien van toepassing) Boekhoudprogramma. Spreadsheetprogramma.

Taxonomie code. (indien van toepassing) Boekhoudprogramma. Spreadsheetprogramma. Opgesteld door: SE Examenonderdeel Code: Naam: Toetsvorm: FM Financieel Management Theorie 1. Financiële administratie 20% 1.1 De kandidaat kan aan de hand van financiële feiten (boekingsstukken) de boekhouding

Nadere informatie

Dit voorbeeldexamen bestaat uit 24 vragen en geeft een beeld van het examen Basiskennis Boekhouden (BKB ) / Elementair Boekhouden.

Dit voorbeeldexamen bestaat uit 24 vragen en geeft een beeld van het examen Basiskennis Boekhouden (BKB ) / Elementair Boekhouden. Basiskennis Boekhouden (BKB ) / Elementair Boekhouden Examenopgaven voorbeeldexamen Belangrijke informatie Dit voorbeeldexamen bestaat uit 24 vragen en geeft een beeld van het examen Basiskennis Boekhouden

Nadere informatie

Uitwerkingen Basiskennis Boekhouden Convoy Uitgevers 2016

Uitwerkingen Basiskennis Boekhouden Convoy Uitgevers 2016 Basiskennis Boekhouden Antwoordenboek Hoofdstuk 11 Opgave 11.1 a. Aanschafwaarde: 30.000 + 4.000 = 34.000 Restwaarde: 2.200 Afschrijving per jaar: 34.000-2.200 = 6.360 Afschrijvingskosten per maand: 6.360

Nadere informatie

Bij een resultatenbegroting (ook wel exploitatiebegroting genoemd) wordt een overzicht gemaakt van de opbrengsten en van de kosten.

Bij een resultatenbegroting (ook wel exploitatiebegroting genoemd) wordt een overzicht gemaakt van de opbrengsten en van de kosten. De liquiditeits - en resultatenbegroting Een bedrijf wil graag weten of hij aan zijn betaalverplichtingen kan voldoen. Daarom wordt een planning gemaakt in de ontvangsten en de uitgaven (vaak binnen een

Nadere informatie

Boekingsboek. Overzicht van een aantal soorten boekingen.

Boekingsboek. Overzicht van een aantal soorten boekingen. Boekingsboek Overzicht van een aantal soorten boekingen. * contant * op rekening * met en zonder BTW * transitorische posten * hoe ga je om met de BTWboekingen * balans, V&Wrekening, liquiditeitsoverzicht

Nadere informatie

Praktisch boekhouden Examennummer: 97893 Datum: 8 februari 2014 Tijd: 10:00 uur - 11:30 uur

Praktisch boekhouden Examennummer: 97893 Datum: 8 februari 2014 Tijd: 10:00 uur - 11:30 uur Praktisch boekhouden Examennummer: 97893 Datum: 8 februari 2014 Tijd: 10:00 uur - 11:30 uur Dit examen bestaat uit 6 pagina s. De opbouw van het examen is als volgt: - 3 cases met elk 5 open vragen (maximaal

Nadere informatie

Kennis Bedrijfseconomie. Werkboek

Kennis Bedrijfseconomie. Werkboek Kennis Bedrijfseconomie Werkboek Kennis Bedrijfseconomie Werkboek Ad Bakker Opmaak: Sander Pinkse Boekproductie, Amsterdam ISBN 978 90 3723 456 5 2016 uitgeverij Edu Actief b.v. Gehele of gedeeltelijke

Nadere informatie

Financieel administratieve beroepsvorming 3 FINANCIEEL ADMINISTRATIEVE BEROEPSVORMING 3 (CBA03.3/CREBO:50143)

Financieel administratieve beroepsvorming 3 FINANCIEEL ADMINISTRATIEVE BEROEPSVORMING 3 (CBA03.3/CREBO:50143) FINANCIEEL ADMINISTRATIEVE BEROEPSVORMING 3 (CBA03.3/CREBO:50143) sd.cba03.3.v2 ECABO, Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd, overgenomen, opgeslagen of gepubliceerd

Nadere informatie

Verwerken van financiële mutaties met betrekking tot duurzame productiemiddelen en leasing

Verwerken van financiële mutaties met betrekking tot duurzame productiemiddelen en leasing Hoofdstuk 1 Verwerken van financiële mutaties met betrekking tot duurzame productiemiddelen en leasing Opgave 1.1 In een onderneming wordt voor het verpakken van producten Kappa gebruikgemaakt van de machine

Nadere informatie

PDB. Financiële administratie & Kostprijscalculatie. Boekhouden. Aanvulling

PDB. Financiële administratie & Kostprijscalculatie. Boekhouden. Aanvulling PDB Financiële administratie & Kostprijscalculatie Boekhouden Aanvulling Deze vulling hoort bij PDB Financiële administratie & Kostpijscalculatie - Boekhouden, ISBN 978-90-415-0651-1. Lay-out en opmaak:

Nadere informatie

Verwerken van financiële mutaties met betrekking tot duurzame productiemiddelen en leasing

Verwerken van financiële mutaties met betrekking tot duurzame productiemiddelen en leasing Hoofdstuk 1 Verwerken van financiële mutaties met betrekking tot duurzame productiemiddelen en leasing 1.1 Inleiding In het boek Elementaire kennis Bedrijfsadministratie heb je geleerd om boekingen te

Nadere informatie

De opgaven 5.2a tot en met 5.2c horen bij paragraaf 5.2, Te betalen lonen en loonheffingen

De opgaven 5.2a tot en met 5.2c horen bij paragraaf 5.2, Te betalen lonen en loonheffingen Hoofdstuk 5 Verwerken van diverse overige mutaties Extra opgaven De opgaven 5.2a tot en met 5.2c horen bij paragraaf 5.2, Te betalen lonen en loonheffingen Opgave 5.2a In een voegbedrijf zijn onder andere

Nadere informatie

ADMINISTRATIE voor het mkb

ADMINISTRATIE voor het mkb OPLEIDING ONDERNEMEN / AOV DE START VAN EEN ONDERNEMING Praktijkdiploma Bedrijfsadministratie mkb ADMINISTRATIE voor het mkb Drs. P.F. Pietersen K.P. Pietersen e druk, e oplage ISBN: 978 90 6 99 NEDERLANDS

Nadere informatie

Elementaire kennis Bedrijfseconomie Theorieboek

Elementaire kennis Bedrijfseconomie Theorieboek Elementaire kennis Bedrijfseconomie Theorieboek Elementaire kennis Bedrijfseconomie Theorieboek Peter H. C. Hintzen Zetwerk: Fritschy opmaak & redactie, Leiden isbn 978 90 3723 451 0 2016 Uitgeverij Edu

Nadere informatie

Aan dit antwoordmodel kunnen geen rechten worden ontleend.

Aan dit antwoordmodel kunnen geen rechten worden ontleend. Antwoordmodel Aan dit antwoordmodel kunnen geen rechten worden ontleend. Open vragen (70 punten) 1. Antwoord: Balans per 31 augustus (na verwerking verkopen) Voorraad goederen 36.150 Eigen Vermogen 63.950

Nadere informatie

Kennis Bedrijfsadministratie 1

Kennis Bedrijfsadministratie 1 WERKBOEK NIVEAU 4 Kennis Bedrijfsadministratie 1 f i n a n c i e l e b e r o e p e n GERARD VAN HEESWIJK STEF STIENSTRA PIETER MIJNSTER Kennis Bedrijfsadministratie 1 Gerard van Heeswijk Stef Stienstra

Nadere informatie