Lespakket Koelkast of medicijnkast?

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Lespakket Koelkast of medicijnkast?"

Transcriptie

1 Lespakket Koelkast of medicijnkast? November 2007

2

3 Handleiding Beste leerkracht Dit lespakket is bedoeld om in de derde graad van het secundair onderwijs een les te wijden aan het onderwerp medicalisering van onze voeding. We hopen dat het onderwerp zo op een ongedwongen en correcte manier ter sprake kan komen. Belang lespakket Met dit lespakket willen we jongeren doen inzien dat de manier waarop we met voeding omgaan de laatste jaren veel is veranderd. We richten ons voornamelijk op de opkomst van functionele voeding en voedingssupplementen. Beide beloven onze gezondheid te bevorderen. In het bijzonder vestigen we de aandacht op technieken die producenten gebruiken om de indruk te wekken dat hun gezondheidsbeweringen wetenschappelijk zijn onderbouwd. We willen met dit lespakket ook bijdragen aan iets dat dringend nodig is, namelijk jongeren bijbrengen wat wetenschappelijk onderzoek precies is. We maken duidelijk dat het niet is omdat iets wetenschappelijk lijkt, het ook wetenschappelijk is. We willen met andere woorden het kritisch denken van leerlingen aanscherpen. In het algemeen willen we jongeren bewust maken van de medicalisering van voeding. De informatie die jongeren via dit lespakket meekrijgen kan hen helpen om andere vormen van medicalisering in de samenleving te ontdekken en er kritisch over na te denken. Informatieboekje Het lespakket sluit aan bij het informatieboekje Koelkast of medicijnkast?. Je kan het gratis bestellen voor je leerlingen. De verzendingskosten hoef je niet te betalen. Bezorg ons je bestelling via of via 03/ Je kan het infoboekje ook gratis downloaden via De leerlingen kunnen eerst het informatieboekje lezen, geheel of gedeeltelijk, individueel of klassikaal, en nadien de werkbladen van het lespakket invullen. Doelgroep Dit lespakket is het meest geschikt voor de derde graad van het secundair onderwijs. Vakoverschrijdende eindtermen en leerplandoelstellingen De inhoud en de werkwijze van dit lespakket sluiten aan bij de vakoverschrijdende eindtermen van de derde graad secundair onderwijs. Deze eindtermen zijn binnen een aantal thema s geformuleerd. Het onderwerp past binnen de thema s gezondheidseducatie, opvoeden tot burgerzin en sociale vaardigheden. Het onderwerp past ook binnen het thema technisch-technologische vorming, dit thema is wel specifiek bestemd voor het ASO. Het onderwerp komt voor in de leerplannen van verschillende levensbeschouwelijke vakken van de derde graad secundair onderwijs. Het onderwerp kan ook aan bod komen in vakken als filosofie, voedingsleer of maatschappijleer.

4 Voor dit lespakket formuleren we vooral affectieve doelstellingen, gericht op een attitudeverandering: - het kritisch denken van de leerlingen aanscherpen; - de leerlingen laten inzien dat het niet is omdat iets wetenschappelijk lijkt, het ook wetenschappelijk is ; - de leerlingen gevoelig maken voor de technieken die producenten gebruiken om de indruk te wekken dat gezondheidsclaims wetenschappelijk zijn onderbouwd. We formuleren ook enkele cognitieve doelstellingen: - de leerlingen weten dat de manier waarop we met voeding omgaan de voorbije decennia veel is veranderd; - de leerlingen weten wat functionele voeding en voedingssupplementen zijn; - de leerlingen weten wat het begrip medicalisering inhoudt. Delen lespakket Het lespakket bestaat uit 10 delen. Je kan de verschillende delen naar keuze combineren, afhankelijk van het lesdoel, het niveau van de leerlingen en de beschikbare lestijd. Je bepaalt ook zelf de volgorde. De manier waarop we met voeding omgaan Onze voeding en voedingsgewoonten zijn de voorbije decennia erg veranderd. Een belangrijke verandering is de opkomst van functionele voeding en voedingssupplementen. De actieve voedingsdriehoek De actieve voedingsdriehoek stelt de aanbevelingen rond evenwichtige voeding en voldoende beweging grafisch voor. De leerlingen komen te weten of ze voldoen aan de aanbevelingen. Test je kennis Niet alle kennis over voeding die we wetenschappelijk en juist achten, is daarom ook waar. Het is belangrijk om kritisch te zijn en sommige beweringen met een korreltje zout te nemen. Een korte test toont dit aan. Woordraadsel Een woordraadsel met vragen over gezonde voeding, functionele voeding en voedingssupplementen. Het raadsel kan enkel opgelost worden na het volledig lezen van de brochure. Reclametechnieken Producenten maken gebruik van bepaalde technieken om de indruk te wekken dat hun gezondheidsclaims wetenschappelijk zijn onderbouwd. Via een analyse van advertenties en verpakkingen van functionele voedingsmiddelen en voedingssupplementen wordt dit aangetoond.

5 Column Baas in eigen darm De manier waarop we met voeding omgaan is de voorbije jaren veel veranderd. Dit komt duidelijk naar voren in de column. De vragen bij de column moedigt het vormen van een eigen mening aan en verscherpt het kritisch denken. Cartoons Tegenwoordig is er een overvloed aan informatie over voeding en over gezondheidsrisico s van voeding. Dit kan kwalijke gevolgen met zich meebrengen. Drie cartoons maken dit duidelijk. Tegenstrijdige berichtgeving De nieuwsberichten over voeding en gezondheid zijn soms tegenstrijdig. Na een analyse van enkele tegenstrijdige berichten kunnen leerlingen hiermee beter omgaan. Toekomst Er wordt voorspeld dat de mens in de toekomst op een andere manier met voeding zal omgaan. De leerlingen denken kritisch na over deze evoluties. Knock of de triomf van de geneeskunde Na het lezen van een samenvatting van het toneelstuk Knock of de triomf van de geneeskunde, zien leerlingen in wat het begrip medicalisering inhoudt. De antwoorden op de vragen uit het lespakket vind je achterin. Veel succes! Medewerkers De Maakbare Mens vzw November 2007

6 De manier waarop we met voeding omgaan Beantwoord volgende vragen 1. De manier waarop we met voeding omgaan is de voorbije decennia veel veranderd. Denk maar aan de voedingsgewoonten van je (groot)ouders. 1.a. Geef enkele belangrijke veranderingen in de manier waarop we met voeding omgaan. TIP: lees hierover meer in het informatieboekje 1.b. Onderstreep de veranderingen die je positief vindt in het groen. De veranderingen die je negatief vindt, in het rood. Deel nadien je bevindingen met de rest van de klas. 2. De laatste jaren is er steeds meer aandacht voor gezonde voeding. De voedingsindustrie reageert hier op met functionele voeding en voedingssupplementen. Functionele voedingsmiddelen zijn voedingsmiddelen die bewerkt zijn zodat ze onze gezondheid ten goede komen. Voedingssupplementen zijn pillen, poeders of druppels die bedoeld zijn als aanvulling op de dagelijkse voeding. 2.a. Geef drie voorbeelden van functionele voedingsmiddelen. 2.b. Geef drie voorbeelden van voedingssupplementen. 2.c. Staan bij je thuis veel functionele voedingsmiddelen of voedingssupplementen in de (koel)kast? Waarom wel? Waarom niet?

7 De actieve voedingsdriehoek Hieronder zie je twee voedingsdriehoeken. De eerste is de actieve voedingsdriehoek. Mensen die dagelijks aan deze aanbevelingen voldoen, kunnen zeker zijn dat ze evenwichtig eten en voldoende bewegen. Op de tweede voedingsdriehoek zie je in welke mate de gemiddelde Belg voldoet aan de aanbevelingen van de actieve voedingsdriehoek.

8 Beantwoord volgende vragen 1. Vergelijk beide driehoeken en noteer enkele opvallende verschillen. 2. Voldoet de gemiddelde Belg aan de aanbevelingen van de actieve voedingsdriehoek? 3. Voldoe jij aan de aanbevelingen? Waarom wel? Waarom niet? Bespreek je antwoord met je medeleerlingen.

9 Test je kennis Is alle kennis over voeding die we wetenschappelijk en juist achten, waar? Doe de test en ontdek het. Omcircel Waar of Niet waar. Bekijk nadien de juiste antwoorden en bereken je score. 1. Confituur zonder kleur- of smaakstoffen is gezonder. Waar Niet waar 2. Drinkbaar fruit (smoothies) vervangt fruit. Waar Niet waar 3. Als op de verpakking van een product natuurlijk vermeld staat, wil dat zeggen dat het product niet in de fabriek is gemaakt en dat het volledig veilig is. Waar Niet waar 4. Light wil zeggen dat het product geen suikers of vetten bevat. Waar Niet waar 5. Ontbijtgranen waaraan ijzer is toegevoegd, zijn heel gezond. Waar Niet waar 6. Je moet veel spinazie eten, want het bevat veel ijzer. Waar Niet waar 7. Een mens kan nooit teveel vitaminesupplementen innemen. Waar Niet waar 8. Een glas sojamelk per week heeft een cholesterolverlagende werking. Waar Niet waar 9. Een drankje voor een betere darmflora bovenop je normale ontbijt kan geen kwaad. Waar Niet waar 10. Omega 3 is gezond, dus je kan er zoveel van eten als je wil. Waar Niet waar

10 1. Niet waar. Bedrijven spelen slim in op de noden van de gezondheidszoekende consument. Ze adverteren bijvoorbeeld met confituur die geen kleur- of smaakstoffen bevat. Kleur- en smaakstoffen worden uitgebreid gecontroleerd op veiligheid. Confituur zonder kleur- of smaakstoffen bevat nog altijd evenveel suiker en is dus niet gezonder. 2. Niet waar. Het zogenaamde drinkbaar fruit kan nu en dan een goed alternatief zijn, alleen bevat het niet dezelfde voedingseigenschappen als fruit. Drinkbaar fruit bevat minder voedingsvezels en antioxidanten, maar meestal wel behoorlijk wat meer suiker dan gewoon fruit. 3. Niet waar. Producten met het stempel natuurlijk komen net zo goed uit de fabriek. Bedrijven spelen hiermee slim in op de wensen van de consument. Natuurlijk heeft een positief imago. Natuurlijk is echter niet altijd beter of veiliger. Tabak is bijvoorbeeld een natuurlijk product, toch is het niet onschadelijk. 4. Niet waar. Een lightproduct wordt verondersteld minstens 30% minder suiker, vet of zout te bevatten dan de normale versie. Toch wees je best zo kritisch mogelijk, minder vet is daarom nog niet vetarm. Een hele doos lightkoekjes oppeuzelen in plaats van enkele gewone koekjes zal je uiteindelijk meer vet opleveren. Ook goed om weten is dat een product met minder vet, wel meer suiker kan bevatten en vice versa. 5. Niet waar. Bij bepaalde functionele voedingsmiddelen kan het positieve effect van de werkzame stof worden overtroffen door het negatieve effect van andere stoffen in het product. Dit is bijvoorbeeld het geval met bepaalde ontbijtgranen. Zij bevatten weliswaar extra ijzer, maar ook heel veel suiker. 6. Niet waar. In spinazie zit wel veel ijzer, maar in een vorm die het lichaam moeilijk kan opnemen. Als je echt veel ijzer wil, kan je beter vlees eten. Vlees bevat ijzer in een vorm die ons lichaam gemakkelijker opneemt. De mythe over spinazie en ijzer ontstond door het aanvankelijk als promotiemateriaal voor spinazie bedoelde tekenfilmpje van Popeye. 7. Niet waar. Voedingssupplementen zijn niet geheel onschuldig. Lange tijd dachten wetenschappers dat een mens nooit teveel vitaminen kon innemen. Na een aantal studies die wijzen op negatieve effecten van te hoge dosissen, is men nu voorzichtiger. Toch slikken miljoenen mensen dagelijks vitaminesupplementen in de hoop hier baat uit te halen voor hun gezondheid. Dit wordt echter niet altijd gestaafd door wetenschappelijk onderzoek. Vele studies wijzen er zelfs op dat hoge dosissen voedingssupplementen gezondheidsrisico s kunnen creëren bij mensen die verder gezond eten en geen ernstige gebreken hebben. 8. Niet waar. Van sommige stoffen is de werking wetenschappelijk bewezen, maar dat wil nog niet zeggen dat elk voedingsmiddel met die stof ook werkt Het kan zijn dat de werkzame stof in onvoldoende mate in het product voorkomt. Hierdoor is de hoeveelheid die je van het product moet gebruiken om van het effect te kunnen genieten onredelijk. Soja heeft bijvoorbeeld wel een cholesterolverlagende werking, maar je moet elke dag een liter sojamelk drinken om het effect te bereiken.

11 9. niet waar. Als men functionele voedingsmiddelen extra boven op de normale voeding gebruikt, bestaat de kans dat men meer vetten en suikers inneemt dan normaal. Wie bijvoor - beeld bij het ontbijt een drankje voor een betere darmflora neemt, maar geen boterham minder eet, neemt gewoon extra calorieën in. Deze extra calorieën kunnen op termijn leiden tot een gewichtstoename die de positieve effecten van het functionele drankje tenietdoet. 10. Niet waar. Niettegenstaande de bewezen positieve effecten van omega-3-vetzuren, vetten blijven het vetten. Het overschrijden van de nodige dagelijkse dosis is evengoed een te hoge consumptie van vetten en dat blijft ongezond. Mijn score: /10

12 Woordraadsel Los onderstaand woordraadsel op. Als je de 10 juiste antwoorden invult, verschijnt er een nieuw woord. TIP: de juiste antwoorden vind je in het informatieboekje. 1. Het onderzoek naar de relatie tussen genen, voeding en gezondheid. 2. positief effect van een middel dat niet toe te schrijven is aan de samenstelling van het middel, wel aan het feit dat men een middel inneemt waarvan men verwacht dat het zal werken. 3. Een bewering die stelt dat een voedingsmiddel eigenschappen bezit die de gezondheid bevorderen of in stand houden. 4. Een conditie van het lichaam waarbij het gebruikelijke niveau aan vet ver wordt overschreden, tot aan het niveau waarbij de gezondheid in het gedrang komt. Verwante en min of meer synonieme termen zijn overgewicht, zwaarlijvigheid of vetzucht. 5. Vul aan. Tegenwoordig is er een overvloed aan informatie over gezondheidsrisico s van voeding. Hierdoor raakt onze samenleving meer en meer in de ban van risico s, onzekerheden en angsten. Sommige sociologen stellen daarom dat we leven in een cultuur van de 6. Voedingsmiddelen die zijn bewerkt zodat ze onze gezondheid ten goede komen. Het gaat om voedingsmiddelen die een extra gezondheidsvoordeel naast de klassieke samenstelling beloven. 7. Voedingsmiddel met een lagere calorische waarde dan een vergelijkbaar voedingsmiddel. 8. Het proces waarbij normale levensprocessen meer en meer in termen van ziekte en gezondheid worden benaderd. 9. pillen, poeders of druppels die zijn bedoeld als aanvulling op de dagelijkse voeding. Er zijn vitaminen, mineralen en allerlei middeltjes op basis van kruiden of dierlijke bestanddelen Wordt ook wel beauty food genoemd. Deze voeding belooft een positieve invloed op het uiterlijk

13 Reclametechnieken Producenten van functionele voedingsmiddelen en voedingssupplementen formuleren in reclame en op verpakkingen allerhande gezondheidsclaims, gaande van verbetert de spijsvertering en verlaagt de cholesterol tot verhoogt de natuurlijke weerstand. Ze doen hun uiterste best om de indruk te wekken dat de gezondheidsclaims wetenschappelijk zijn onderbouwd. Hiertoe gebruiken ze verschillende reclametechnieken. Tip: je vindt een overzicht van de technieken in het informatieboekje in het hoofdstuk Truken en Technieken. Beantwoord onderstaande vragen 1. Verzamel een aantal advertenties en verpakkingen van functionele voedingsmiddelen en voedingssupplementen. Welke technieken worden gebruikt om de indruk te wekken dat de gezondheidsclaims wetenschappelijk zijn onderbouwd? Vul in. Product gezondheidsclaim Techniek Bespreek de gevonden technieken in de klas. 3. Wat vind je van het feit dat producenten dergelijke technieken gebruiken? Vind je het verkeerd of heb je er niets op tegen?...

14 Column Baas in eigen darm Lees onderstaande column. Beantwoord daarna de vragen Het is ontroerend hoe de media - en vooral hun broodheren adverteerders - met de dag bezorgder worden om uw en mijn welzijn. Rokerslongen, spanningshoofdpijn, levensverkortende vetrollen, hoge bloeddruk, lage bloeddruk. De media vullen menig katern en nog meer reclameblokken met middeltjes die dit juk moeten helpen dragen. In een samenleving waar uitgemergelde Kate Moss-adepten de schoolbanken delen met obese junkfoodfanaten, en waar aspirine niet lang genoeg werkt om stresskonijnen door de ochtendfile te helpen, is dit een nobele zaak. We zijn tot tranen toe bewogen. Tranen van bittere ellende weliswaar. Nog niet zo lang geleden was wellness plezant. Nog niet zo lang geleden overtuigden reclamemakers de noestwerkende Vlamingen dat lichaam en ziel gebaat zijn bij enkele uren zalig nietsdoen, ge- wrap t in modder van de Dode Zee met een dolfijnendeun op de achtergrond en een vruchtencocktail binnen handbereik. Nog niet zo lang geleden mochten we tijdens een ontspannende zweetbeurt in de sauna even geloven dat global warming nog niet zo erg is. Helaas, driewerf helaas. Sinds kort hebben adverteerders beslist dat de Road To Wellville geplaveid is met L. casei immunitas (probeer die maar eens, Demostenes!), Minarine Pro-Activ en Oxy Life Antioxydanten, toe te dienen na alles wat van ver of kortbij rijmt op lust, lekker of leuk. Jawel, de zoetgevooisde onthaastingboodschap is vervangen door een knarsetandende gezondheidscommunicatie die ons meedeelt dat de kern van een geslaagd leven in een dartele darmtransit ligt. Nu blijkt toevallig - dixit de nijvere marketingboy - dat het slecht gesteld is met onze arme darmen, moe getergd door kerstmaaltijden, werklunches en champagnefeestjes. Reclame klinkt dezer dagen als een verslag van Florence Nightingale na een bezoek aan de afdeling gastro-enterologie. Mij is vroeger geleerd dat het weinig voorkomend is om met anderen je stoelgang te bespreken. Ook reclame was lang die mening toegedaan. Onschuldig toiletpapier kwam in de jaren 1970 niet verder dan een koning-keizer-admiraal cartoon. Maar blijkbaar houdt die van de pot gerukte preutsheid ons al jaren af van het Ware Geluk: een bloeiende darmflora. Geruggensteund door patenten met witte labojas-garantie, getuigen zuinig kijkende Anonieme Constipanten over De Grote Openbaring in hun leven, te danken aan een zekere Actieve Bifidus. God zelf is van naam veranderd. De fermenterende genese van dit geloof ligt in de probiotica: de leer van de actieve bacteriën die ons voedsel verrijken en onze ingewanden alert houden. Volgens Zweeds onderzoek werken dergelijke probiotische producten met actieve bestanddelen echt. Maar beweren diezelfde Zweden ook niet dat Ikea-kasten vlot in elkaar geraken? Persoonlijk kies ik in Lévi-Strauss The raw and the cooked dichotomie nog steeds en radicaal de kant van de cultuur. Een van de meest ondergewaardeerde kenmerken van een fijne maaltijd is net de garantie dat het eten effectief dood is. Waarom geven reclameboodschappen ons dan het gevoel dat we de yoghurt in onze frigo een naam en persoonlijkheid moeten geven? I shall call you Friday. Het is geleden van mijn kotdagen in de jaren 1980 dat ik bang was dat het middagmaal op eigen kracht de gemeenschappelijke ijskast zou verlaten, maar dat eten had dan ook een vervaldatum tijdens het Ardennenoffensief. Het was de tijd toen bacteriën in voedsel nog gewoon salmonella heetten. Laten we wel wezen. Als er al sprake is van inactieve ingewanden, dan is dat de schuld van een andere bloeiende tak van de gezondheidscommunicatie die ons moet overtuigen de strijd aan te binden met De Calorieën. Ook Satan is van naam veranderd. Om de columnlezer nog beter te dienen, heb ik - met gevaar voor eigen darmen - een proeftest gedaan met wat adverteerders een luchtig calorievrij tussendoortje noemen. Wees gerust: het lekkerste en meest voedzame deel is de verpakking. Maar na twee van die Unidentified Food Objects smeekten mijn darmen inderdaad om actieve bifidus. De ene kwakzalver helpt de andere. Op het einde van de negentiende eeuw verkocht ene Lydia E. Pinkham, dankzij een doorgedreven reclamecampagne, miljoenen flessen van haar - ook toen al gepatenteerde - Vegetable Compound dat alle pijnlijke klachten en zwakheden genas. Achteraf bleek haar wondermiddel bijna twintig procent alcohol te bevatten. Dat de sector daar eens een voorbeeld aan neemt. Hilde Van den Bulck, communicatiewetenschapper. De Standaard, 12 februari 2007

15 1. Deze column is geschreven in een cynische schrijfstijl. Geef hiervan een voorbeeld. 2. De auteur schrijft God zelf is van naam veranderd. In welke naam? Wat bedoelt ze hiermee? 3. Vat in enkele zinnen de visie van de auteur samen. 4. Kan je je vinden in haar visie? Argumenteer....

16 Cartoons Leg uit wat wordt bedoeld met deze cartoons:

17

18 Tegenstrijdige berichtgeving De nieuwsberichten over gezonde voeding zijn vaak tegenstrijdig. Lees onderstaande berichten en beantwoord de vragen Enkele tassen koffie al schadelijk voor het hart Dat veel koffie drinken (meer dan vijf koppen per dag) tot hartproblemen kan leiden, daarover zijn de meeste deskundigen het eens. Maar nieuw is, dat ook een paar koppen per dag al schadelijk kunnen zijn voor het functioneren van het hart. Dit blijkt uit onderzoek van UMC St Radboud in Nijmegen. Drie koppen koffie per dag goed voor mentale gezondheid Mannen die dagelijks drie koppen koffie per dag drinken, blijven mentaal in een betere conditie dan leeftijdgenoten die helemaal geen koffie drinken. Bij de groep die dagelijks vier koppen koffie of meer drinkt werd het effect minder, maar ook die groep had minder last van mentale veroudering dan de niet-koffiedrinkers. Hoe koffie de veroudering van de hersenen afremt, werd niet onderzocht, maar een verklaring zou kunnen zijn dat het effect te maken heeft met cafeïne. Mogelijk remt cafeïne de aftakeling van de hersenen. Dat blijkt uit een onderzoek van neuropsycholoog en epidemioloog Boukje van Gelder van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM). Van Gelder analyseerde de gegevens van meer dan duizend mannen die geboren zijn tussen 1900 en Dagelijkse consumptie van koffie tast immuniteit aan Vrouwen die veel koffie drinken hebben vijf procent meer kans op een aantasting van het immuunsysteem dan vrouwen die weinig koffie drinken. De onderzoekers, die vrouwen gedurende 77 jaar volgden, stelden vast dat vrouwen die twee koppen koffie per dag drinken twee procent meer risico op verminderde immuniteit hebben, dan vrouwen die dagelijks één kop koffie drinken. Dat risico steeg naar vijf procent bij vrouwen die meer dan tien koppen per dag dronken. De resultaten van het grootschalig onderzoek werden voorgesteld op de European Immunity Conference in New York. Koffie vermindert kans op jicht Mensen die vier of meer koppen koffie per dag drinken hebben de helft minder kans op jicht dan mensen die slechts één of minder dan één kop per dag drinken. Het effect werd ook vastgesteld bij cafeïnevrije koffie, maar niet bij thee, wat doet vermoeden dat het effect niet wordt veroorzaakt door cafeïne. Dat blijkt uit een grote studie van de University of British Columbia (Arthritis Care and Research, mei 2007). Ze bekeken de eetgewoonten van mannen en vrouwen over een periode van 1988 tot Jicht is een reumatische aandoening die wordt veroorzaakt door een te hoog urinezuurgehalte in het bloed. Bij de koffiedrinkers werd een lager urinezuurgehalte gemeten. (bron: 8 augustus 2007) 1. Eén van bovenstaande berichten is vals: we vonden het niet op gezondheid.be, maar schreven het zelf. Om welk bericht gaat het? Geef argumenten bij je keuze 2. Ben je, na het lezen van deze berichten, gemotiveerd of afgeschrikt om koffie te drinken? Argumenteer.

19 Toekomst Waarschijnlijk zal de mens in de toekomst op een andere manier met voeding omgaan. Sommige evoluties zijn nu al begonnen. Lees het tekstje, neem een kijkje op of in het informatieboekje en beantwoord onderstaande vragen. Genetisch voedingsadvies Doordat de genen van mensen onderling verschillen, verschilt ook het effect van voedingsstoffen op mensen. Binnen een paar jaar hopen onderzoekers te komen tot gepersonaliseerd voedingsadvies op basis van iemands genenpakket. Nu is dit nog niet mogelijk, de kennis over het menselijk genoom is hiervoor nog veel te beperkt. Het Britse bedrijf Sciona, te vinden op biedt niettemin sinds 2006 genetisch voedingsadvies aan. Geïnteresseerden vragen via de website een speciale kit aan. Hiermee nemen ze thuis een staal van hun speeksel. Dat sturen ze terug per post, waarna het bedrijf vervolgens negentien genen onderzoekt. Op basis van de resultaten geeft het bedrijf vervolgens een honderd pagina s tellend rapport met persoonlijk voedingsadvies. 1. Vanwaar komt de naam van de website van het bedrijf? 2. Hoeveel kost het genetisch voedingsadvies? 3. Wat vind je van dergelijke bedrijven? 4. Mocht het ooit mogelijk zijn om correct voedingsadvies te krijgen op basis van je genen, zou je dit dan voor jezelf willen? Waarom wel of niet? Vergelijk je antwoord met dat van je klasgenoten.

20 Slimme magnetron Onlangs hebben Britse onderzoekers een slimme magnetron ontworpen waarmee de gebruiker snel en efficiënt het vet- en zoutgehalte in voeding kan testen. De magnetron zou binnen afzienbare tijd op de markt komen. 1. Wat vind je van de slimme magnetron? Zou je zelf zo n magnetron in huis willen hebben? 2. Maak zelf enkele voorspellingen over onze toekomstige voedingsgewoonten die jou wel leuk in de oren klinken. Laat je fantasie de vrije loop, het doet er niet toe of je voorspellingen al dan niet realistisch zijn.

21 Knock of de triomf van de geneeskunde In 1923 ging het toneelstuk Knock of de triomf van de geneeskunde in première. In de erop volgende vier jaar werd het stuk van de Franse schrijver Jules Romains 1400 keer opgevoerd en daarna verschillende keren verfilmd.tot op de dag van vandaag wordt het in scholen vertoond. Lees hieronder een samenvatting van het toneelstuk Knock of de triomf van de geneeskunde. Beantwoord daarna de bijhorende vragen. In het begin van de vorige eeuw begon de Franse Dr. Knock zijn praktijk in een bergdorp genaamd Saint-Maurice. De mensen waren gezond en bezochten geen arts. De plaatselijke oude arts, de verarmde Parpalaid, probeerde zijn opvolger te troosten en zei: U hebt hier de beste klandizie die u zich maar kunt voorstellen: men laat u met rust. Knock was niet bereid zich daarbij neer te leggen. Maar hoe moest de nieuweling de vitale mensen zijn praktijk binnenlokken? Wat moest hij de gezonden voorschrijven? Op listige wijze wist hij de dorpsleraar zover te krijgen lezingen te houden over de zogenaamde gevaren van micro-organismen. Hij liet de dorpstrommelaar omroepen dat de nieuwe dokter alle bewoners uitnodigde voor een gratis consultatie om de griezelige verspreiding van allerlei ziektes in te dammen, die sinds enkele jaren onze eens zo gezonde streek teisteren. De wachtkamer stroomde vol. In zijn spreekuur diagnosticeerde Knock merkwaardige symptomen en prentte de nietsvermoedende dorpsbewoners in dat ze zijn voortdurende zorg nodig hadden. Velen bleven voortaan in bed en namen hoogstens water tot zich. Ten slotte leek het dorp één groot ziekenhuis. Er bleven slechts zoveel gezonden over als nodig waren om de zieken te verzorgen. De apotheker was in een mum van tijd schatrijk, evenals de uitbater van het logement, wiens bedoening als noodhospitaal fungeerde. Knock overzag s avonds vol geestdrift een zee van licht: het waren de 250 helder verlichte ziekenkamers. Al dat licht is bijna helemaal van mij, zwijmelde Knock. Diegenen die niet ziek zijn slapen in het donker, zij zijn niet belangrijk. 1. Wie is Knock? 2. Hoe zorgt Knock ervoor dat hij veel werk heeft? 3. Wat is het resultaat van de werkwijze van Knock? 4. Zijn er volgens jou parallellen tussen de hedendaagse gezondheidsindustrie en de activiteiten van Knock? Leg uit.

22 Antwoorden Hier vind je de antwoorden op de vragen uit het lespakket. Wens je meer informatie? Neem dan een kijkje op Je vindt er interessante websites, boeken, documentaires en films over het onderwerp. De manier waarop we met voeding omgaan 1. - Een nooit geziene voedingsrijkdom in de supermarkt - Koken en eten staan centraal in talloze tv-programma s, tijdschriften en boeken - Elke week een aan voeding gerelateerd onderwerp in het nieuws - Steeds meer mensen met overgewicht en de gezondheidsproblemen die ermee samengaan - Opkomst functionele voedingsmiddelen, cosmetische voeding en voedingssupplementen - Veel berichten in de media over gezonde voeding Dit zijn de antwoorden uit de brochure. De leerlingen zullen zelf andere voorbeelden aanbrengen. 2.a. 2.b. Fruitsap verrijkt met calcium, yoghurt waaraan bacteriën zijn toegevoegd, lightkoekjes, ontbijt granen met extra ijzer, Vitamine C-supplementen, multivitaminepreparaten, Calcium-supplementen, De actieve voedingsdriehoek 1. - Slechts 27,2 % heeft voldoende lichaamsbeweging - Er wordt aangeraden om 2 à 3 stuks fruit per dag te eten. De gemiddelde Belg eet slechts 0,8 stuks. - Er wordt aangeraden om 300 gram groenten per dag te eten. De gemiddelde Belg eet er slechts 138 gram per dag. 2. Nee Woordraadsel 1. nutrigenomics (p.41) 2. placebo-effect (p. 13) 3. gezondheidsclaim (p. 8) 4. obesitas (p. 7) 5. angst (p. 12) 6. functionele voeding (p. 8) 7. lightproduct (p. 8) 8. medicalisering (p. 46) 9. voedingssupplementen (p. 11) 10. cosmetische voeding (p. 11) Oplossing = GEZONDHEID Reclametechnieken TIP: je kan als leerkracht zelf een aantal tijdschriften/verpakkingen meebrengen naar de klas. Een overzicht van de technieken vind je in het informatieboekje op pp Column Baas in eigen darm 1. - Het is ontroerend hoe de media en vooral hun broodheren adverteerders met de dag bezorgder worden om uw en mijn welzijn. - Om de columnlezer nog beter te dienen, heb ik met gevaar voor eigen darmen een proeftest gedaan met wat adverteerders een luchtig calorievrij tussendoortje noemen. Wees gerust, het lekkerste en meest voedzame deel is de verpakking. - Volgens Zweeds onderzoek werken probiotische producten met actieve bestanddelen echt. Maar beweren diezelfde Zweden ook niet dat Ikeakasten vlot in elkaar geraken? De leerlingen zullen zelf nog andere voorbeelden ontdekken.

23 2. In Actieve Bifidus Vroeger lag het Ware Geluk in het geloof in God, nu in het geloof in Actieve Bifidus. Vroeger lieten mensen zich door God voorschrijven wat te doen en wat te laten. Nu laten ze zich dit voorschrijven door Actieve Bifidus, aangezien het Ware Geluk in een bloeiende darmflora ligt. 3. Adverteerders van voedingsmiddelen gebruiken sinds kort een nieuwe soort communicatie. Woorden als lekker en leuk hebben plaatsgemaakt voor woorden als L. casei immunitas, Actieve Bifidus Minarine Pro-Activ, Oxy Life Antioxidanten, geslaagde darmtransit en calorievrij. Hilde Van den Bulck betreurt deze evolutie. Cartoons Cartoon 1 Tegenwoordig is er een overvloed aan informatie over voeding. Meer nog, mediaberichten over gezondheid spreken elkaar vaak tegen en/of zijn verwarrend. Hierdoor moeten consumenten bijna voedingsexperts zijn om uit deze overvloed aan informatie een evenwichtige maaltijd samen te stellen. Cartoon 2 Tegenwoordig is er een overvloed aan informatie over gezondheidsrisico s van voeding. Hierdoor raakt onze samenleving meer en meer in de ban van risico s, onzekerheden en angsten. Cartoon 3 Sinds juli 2006 zijn misleidende gezondheidsclaims door een Europese wet aan banden gelegd. Claims als light mogen bijvoorbeeld niet meer zomaar worden gemaakt. Er is vastgelegd hoeveel vet of suiker een product mag bevatten om light te mogen vermelden. Met deze richtlijn hoopt men te vermijden dat consumenten denken af te vallen door het eten van lightchips. Tegenstrijdige berichtgeving Het derde bericht, Dagelijkse consumptie van koffie tast immuniteit aan, is vals - Gedurende 77 jaar 7000 vrouwen volgen is zo goed als onmogelijk - Een Europese Conferentie in New York is weinig geloofwaardig Toekomst 1. De naam is een samenvoeging van myself en cells dollar of ruim 200 euro Knock of de triomf van de geneeskunde 1. Knock heeft zich als nieuwe huisarts gevestigd in een Frans bergdorpje, waar bijna iedereen zich kerngezond voelt. Knock wil zich daar, in tegenstelling tot zijn voorganger, niet bij neerleggen. 2. Knock schakelt de dorpsleraar in om voorlichting te geven over de zogenaamde gevaren van micro-organismen en nodigt via de dorpstrommelaar alle inwoners uit voor een gratis consult. Hij constateert dat de dorpelingen last hebben van allerlei verontrustende symptomen en hij overtuigt hen ervan dat ze dringend behandeling nodig hebben. 3. Bijna de hele bevolking ligt ziek in bed en er zijn nog maar net genoeg gezonde mensen over om hen te verzorgen. Dr. Knock zelf, de plaatselijke apotheker en de uitbater van het logement varen er wel bij. 4. Volgens wetenschapsjournalist Jörg Blech doen farmaceutische bedrijven tegenwoordig veel moeite om zoveel mogelijk mensen een medicijn aan te praten. Ook artsen doen hieraan mee door steeds meer onschuldige klachten en gebreken te voorzien van een diagnose, vaak op aandrang van mondige patiënten die al precies weten welk syndroom ze hebben.

24

25

26 + Dit lespakket werd samengesteld door De Maakbare Mens vzw, in samenwerking met CMD Herentals, CMD Turnhout en WLE-DigiMores. + Met de steun van de Vlaamse Minister van Cultuur, Jeugd, Sport en Brussel + Wettelijk depot: D/2007/4923/04 V.U. Johan Braeckman, visserij 161, 9000 Gent Lay-out Nikki Juten + De Maakbare Mens vzw Lange Leemstraat Antwerpen 03/

28-9-2014. Inhoud. Voeding en leefstijl bij en na kanker. 1. Voeding van vroeger tot nu. 1. Voeding van vroeger tot nu. 2.

28-9-2014. Inhoud. Voeding en leefstijl bij en na kanker. 1. Voeding van vroeger tot nu. 1. Voeding van vroeger tot nu. 2. Voeding en leefstijl bij en na kanker Malu van Geel Inhoud 1. Voeding van vroeger tot nu 2. Voeding en kanker 3. Aanbevelingen 4. Veel gestelde vragen 1. Voeding van vroeger tot nu 1 Hippocrates Laat voeding

Nadere informatie

7 Gezondheids Hacks Handige Tips Die Je Meteen Kan Toepassen

7 Gezondheids Hacks Handige Tips Die Je Meteen Kan Toepassen 7 Gezondheids Hacks Handige Tips Die Je Meteen Kan Toepassen 7 Gezondheids Hacks Ik zal eerlijk met je zijn. Afvallen is één van de moeilijkste dingen die je kan doen als mens. Waarom? Omdat ons lichaam

Nadere informatie

VEILIGHEID. 5. TBM Maart 2014

VEILIGHEID. 5. TBM Maart 2014 VEILIGHEID 5. TBM Maart 2014 TBM: Gezond op het werk * Aan de hand van een Quiz * Verdeel de Quiz kaart de dag voor de TBM * Verzamel voor de start van de TBM de kaarten en steek deze in een omslag met

Nadere informatie

Koelkast of medicijnkast? Gezonde voeding eet je met gezond verstand

Koelkast of medicijnkast? Gezonde voeding eet je met gezond verstand Koelkast of medicijnkast? Gezonde voeding eet je met gezond verstand Inhoudstafel Voorwoord p. 2 De Maakbare Mens vzw p. 4 1. Functionele voeding en voedingssupplementen p. 6 2. Truken en technieken p.

Nadere informatie

Versnellen melkproducten de ziekte van Huntington? Je bent wat je eet

Versnellen melkproducten de ziekte van Huntington? Je bent wat je eet Wetenschappelijk nieuws over de Ziekte van Huntington. In eenvoudige taal. Geschreven door wetenschappers. Voor de hele ZvH gemeenschap. Versnellen melkproducten de ziekte van Huntington? Is er een verband

Nadere informatie

Gezond eten moet dat?

Gezond eten moet dat? 51 K e n n I s m a k e n Gezond eten moet dat? Uit allerlei studies en enquêtes in verband met gezondheid en voeding blijkt dat het aantal zwaarlijvige jongeren toeneemt. Kinderen eten te vaak frieten,

Nadere informatie

WAT HEBBEN WE GEMETEN? Inner Scan Body Composition

WAT HEBBEN WE GEMETEN? Inner Scan Body Composition HERBALIFE FITCHECK WAT HEBBEN WE GEMETEN? Inner Scan Body Composition % LICHAAMSVET Wie wil je worden? Waar ben je nu? % LICHAAMSVET Vrouw 20-39 Leeftijd 40-59 60-79 Man 20-39 Leeftijd 40-59 60-79 Te laag

Nadere informatie

De actieve voedingsdriehoek. Bekijk aandachtig de menu s van Jana en Stef. Wie heeft volgens jou het lekkerste menu? Waarom?

De actieve voedingsdriehoek. Bekijk aandachtig de menu s van Jana en Stef. Wie heeft volgens jou het lekkerste menu? Waarom? Het werkblad sluit aan bij de infofiches waarin je ook meer informatie vindt bij de verschillende opdrachten. Gebruik de infofiches en het werkblad naast elkaar. Opdracht 1 (aansluitend bij infofiche 1)

Nadere informatie

Aambeien Verdwijn Tips

Aambeien Verdwijn Tips Aambeien Verdwijn Tips Stap voor stap, weg met aambeien Versie 2012 Optimalegezondheid.com Jack Boekhorst Ik begin dit gratis rapport met een misschien wel erg bold statement, maar toch durf ik hem te

Nadere informatie

Infofiche 2. De actieve voedingsdriehoek. Doelstellingen

Infofiche 2. De actieve voedingsdriehoek. Doelstellingen Infofiche 2 Doelstellingen De leerlingen weten welke voedingsstoffen het lichaam nodig heeft en waarom ze zo belangrijk zijn. De leerlingen zien in dat een gezonde voeding alle essentiële voedingsstoffen

Nadere informatie

Eet smakelijk René de Groot 15-06-2014

Eet smakelijk René de Groot 15-06-2014 Eet smakelijk René de Groot 15-06-2014 Inhoudsopgave: Kennis testen Waar is voeding eigenlijk goed voor? Waarmee moeten we dan ontbijten? Bloedsuiker spiegel Calorieën?? Schijf van 5 Hoeveel calorieën

Nadere informatie

Pre-diabetes, wat is het en wat kan ik er zelf aan doen? In deze folder krijgt u hier meer informatie over.

Pre-diabetes, wat is het en wat kan ik er zelf aan doen? In deze folder krijgt u hier meer informatie over. Pre-diabetes Pre-diabetes, wat is het en wat kan ik er zelf aan doen? In deze folder krijgt u hier meer informatie over. Wat is pre-diabetes Pre-diabetes is het stadium vóór diabetes (suikerziekte). Het

Nadere informatie

Sugar Addiction Test

Sugar Addiction Test Sugar Addiction Test Hoe is het gesteld met jouw suikerverslaving? Ontdek het met deze test. SUGARCHALLENGE Is een initiatief van Food & Lifestylecoach Carola van Bemmelen Doe de Sugar Addiction test Ben

Nadere informatie

Gezonder eten, meer bewegen: leuk voor jezelf en goed voor je hart

Gezonder eten, meer bewegen: leuk voor jezelf en goed voor je hart Gezonder eten, meer bewegen: leuk voor jezelf en goed voor je hart Ontdek hoe kleine veranderingen elke dag een verschil maken Nicolas Guggenbühl, diëtist-voedingsdeskundige, met de medewerking van prof.

Nadere informatie

Gezonde. voeding en. Eet gevarieerd, vermijd lang stilzitten en beweeg voluit!

Gezonde. voeding en. Eet gevarieerd, vermijd lang stilzitten en beweeg voluit! Gezonde voeding en beweging Eet gevarieerd, vermijd lang stilzitten en beweeg voluit! Alles over gezonde voeding en beweging Voel jij je gezond in je hoofd? www.fitinjehoofd.be of www.noknok.be Wil je

Nadere informatie

Gezonde voeding. Waar gaat deze kaart over? Wat wordt er van je verwacht? De betekenis van eten voor mensen. Gezonde voeding

Gezonde voeding. Waar gaat deze kaart over? Wat wordt er van je verwacht? De betekenis van eten voor mensen. Gezonde voeding Waar gaat deze kaart over? Deze kaart gaat over gezonde voeding. Nu vraag je je misschien af wat dit met de horeca te maken heeft. Gasten komen toch naar een horecabedrijf om lekker te eten en toch niet

Nadere informatie

Medicinale dranken - Chlorophyl

Medicinale dranken - Chlorophyl Medicinale dranken - Chlorophyl Chlorophyl (water) Een wonder van de natuur. Chlorophyl en de balans zuren en base Giffen, schadelijke stoffen en andere milieubelastende stoffen, zoals een onevenwichtige

Nadere informatie

LDL- (slechte) en HDL- (goede) cholesterol begrijpen. Opgeruimd staat netjes!

LDL- (slechte) en HDL- (goede) cholesterol begrijpen. Opgeruimd staat netjes! LDL- (slechte) en HDL- (goede) cholesterol begrijpen Stelt u zich deze buis voor als uw ader: in een gezonde ader kan het bloed vlot doorstromen Maar: Indien u teveel LDL-(slechte) cholesterol of onvoldoende

Nadere informatie

Altijd al gedacht dat zware botten een verklaring voor overgewicht zijn?

Altijd al gedacht dat zware botten een verklaring voor overgewicht zijn? 1 Altijd al gedacht dat zware botten een verklaring voor overgewicht zijn? De 20 fabels en feiten over afslanken Be-Slank Copyright 2011 Be-Slank.nl Alle rechten voorbehouden. 2 Feiten en Fabels: Frisdrank

Nadere informatie

Eet, drink en. beweeg!

Eet, drink en. beweeg! Eet, drink en. beweeg! WAAROM? Gezond eten en regelmatig bewegen gaan hand in hand. Door een gevarieerde voeding te combineren met voldoende lichaamsbeweging zorgen we ervoor dat we het risico op allerlei

Nadere informatie

Inhoud. Voorwoord 3. Voeding 6. Slaap 22. Houding 30. Naar de dokter 37. Kleding 65. Mode 74. Kleding wassen 77

Inhoud. Voorwoord 3. Voeding 6. Slaap 22. Houding 30. Naar de dokter 37. Kleding 65. Mode 74. Kleding wassen 77 Inhoud Voorwoord 3 Voeding 6 Slaap 22 Houding 30 Naar de dokter 37 Kleding 65 Mode 74 Kleding wassen 77 6 VOEDING Weet wat je eet Je eet elke dag. Alles wat je eet (en drinkt) heet voeding. Is elke voeding

Nadere informatie

Leefregels voor. Gezond blijven. KBO Bernadette Helmond. 23 april 2014

Leefregels voor. Gezond blijven. KBO Bernadette Helmond. 23 april 2014 Leefregels voor Gezond blijven KBO Bernadette Helmond 23 april 2014 1 Senioren leven ongezonder dan 10 jaar geleden - Drinken meer - Roken (vrouwen) - Bewegen minder - Overgewicht - Eenzijdig eten 2 Leefregels

Nadere informatie

lyondellbasell.com Eet dit Dat niet Verbeter je gezondheid

lyondellbasell.com Eet dit Dat niet Verbeter je gezondheid Eet dit Dat niet Verbeter je gezondheid Verander je keuzes, verander je leven Deze presentatie heeft als doel om u betere beslissingen te laten nemen m.b.t. voeding om zo uw gezondheid te verbeteren. Belangrijke

Nadere informatie

Vitaminen en mineralen. Vraag je Alphega apotheek om meer informatie en advies. Jouw gezondheid is onze zorg

Vitaminen en mineralen. Vraag je Alphega apotheek om meer informatie en advies. Jouw gezondheid is onze zorg Vitaminen en mineralen Vraag je Alphega apotheek om meer informatie en advies Jouw gezondheid is onze zorg Inhoud Vitaminen 3 Mineralen 4 Voeding 4 Dagelijkse behoefte 4 Wanneer extra vitaminen gebruiken

Nadere informatie

Voeding bij borstkanker. Drs. Rianne van Lieshout Diëtist Paramáx, Máxima Medisch Centrum 3 oktober 2012

Voeding bij borstkanker. Drs. Rianne van Lieshout Diëtist Paramáx, Máxima Medisch Centrum 3 oktober 2012 Voeding bij borstkanker Drs. Rianne van Lieshout Diëtist Paramáx, Máxima Medisch Centrum 3 oktober 2012 Voeding en borstkanker Antioxidanten, het wondermiddel tegen kanker? Anti-oxidanten helpen kanker

Nadere informatie

De voedingsmiddelendriehoek.

De voedingsmiddelendriehoek. Hoofdstuk 8 De voedingsmiddelendriehoek. 1. De voedingsdriehoek invullen. 2. De drie maaltijden per dag opnoemen. 3. Zeggen wanneer we best drinken en hoeveel liter we drinken. 4. Tips opnoemen om gezond

Nadere informatie

Eten en drinken voor uw blaas De beste adviezen voor u op een rijtje

Eten en drinken voor uw blaas De beste adviezen voor u op een rijtje Eten en drinken voor uw blaas De beste adviezen voor u op een rijtje Blijf jezelf. Zo zorgt u goed voor uzelf Als u te maken hebt met ongewenst urineverlies, is het goed om eens stil te staan bij wat u

Nadere informatie

Voedingssupplementen Consumentenonderzoek NPN

Voedingssupplementen Consumentenonderzoek NPN Voedingssupplementen Consumentenonderzoek NPN Management summary Schuttelaar & Partners 001-01.ppt december 00 Marieke Gaus Context en doel van het onderzoek Doel onderzoek Het onderzoek wordt uitgevoerd

Nadere informatie

Bewust en gezond winkelen

Bewust en gezond winkelen Het werkblad sluit aan bij de infofiches waarin je ook meer informatie vindt bij de verschillende opdrachten. Gebruik de infofiches en het werkblad naast elkaar. Opdracht 1 (aansluitend bij infofiche 1)

Nadere informatie

IJZERVERRIJKTE VOEDING

IJZERVERRIJKTE VOEDING IJZERVERRIJKTE VOEDING 278 Inleiding We weten het allemaal van Popeye: van ijzer wordt een mens sterk. IJzer is een stof die een belangrijke functie in het lichaam vervult. Het is een bestanddeel van hemoglobine,

Nadere informatie

Gezonde voeding (voor ouderen)

Gezonde voeding (voor ouderen) Gezonde voeding (voor ouderen) We worden steeds ouder Europe 29% North America 25% Eastern Asia 21% LA & Caribbean 14% 1953 Schijf van vijf 2004 1981 voorjaar van 2016 1965 1991 Algemene voedingsadviezen

Nadere informatie

JUNKFOOD HET OPTIMALEGEZONDHEIDS TRAININGSPROGRAMMA! WEEK 1, JUNKFOOD. Het OptimaleGezondheids trainingsprogramma!

JUNKFOOD HET OPTIMALEGEZONDHEIDS TRAININGSPROGRAMMA! WEEK 1, JUNKFOOD. Het OptimaleGezondheids trainingsprogramma! HET OPTIMALEGEZONDHEIDS TRAININGSPROGRAMMA! WEEK 1, JUNKFOOD 101 JUNKFOOD Het OptimaleGezondheids trainingsprogramma! Week 1, Junkfood Snel, pijnloos en effectief! klantenservice@optimalegezondheid.com

Nadere informatie

Lijkt het gebruik van de darmreinigingskuur op een vastenkuur? Nee, een vastenkuur en de darmreinigingskuur zijn nauwelijks met elkaar te vergelijken.

Lijkt het gebruik van de darmreinigingskuur op een vastenkuur? Nee, een vastenkuur en de darmreinigingskuur zijn nauwelijks met elkaar te vergelijken. FAQ Lijkt het gebruik van de darmreinigingskuur op een vastenkuur? Nee, een vastenkuur en de darmreinigingskuur zijn nauwelijks met elkaar te vergelijken. Bij een vastenkuur neemt men geen voedingsstoffen

Nadere informatie

dat BANANEN heel speciale eigenschappen hebben?

dat BANANEN heel speciale eigenschappen hebben? Wist u dat BANANEN heel speciale eigenschappen hebben? Dit is interessant... Nadat u dit hebt gelezen zult u een BANAAN nooit meer op dezelfde manier bekijken als tot nog toe! Bananen bevatten drie natuurlijke

Nadere informatie

Voedingsrichtlijnen zwangerschap

Voedingsrichtlijnen zwangerschap Voedingsrichtlijnen zwangerschap Hoera! Je bent zwanger. Een nieuwe tijd breekt aan. Wat gaat deze zwangerschap brengen? Hoe zorg je dat je baby goed groeit? Hoe blijf je zelf fit tijdens je zwangerschap?

Nadere informatie

Lessenserie over functional foods voor bovenbouw vmbo

Lessenserie over functional foods voor bovenbouw vmbo Lessenserie over functional foods voor bovenbouw vmbo Leerlingenhandleiding Gijs Zom, Yuri Matteman, De Praktijk Tanja Klop, TU Delft en Kluyver Centre for Genomics of Industrial Fermentation Amsterdam,

Nadere informatie

Energie in balans: weet wat je eet, fit tot de meet.

Energie in balans: weet wat je eet, fit tot de meet. Energie in balans: weet wat je eet, fit tot de meet. Met de juiste balans in actie! Niet suf zijn, altijd bruisen van energie! Het kan! Met een gezonde voeding, voldoende bewegen en een juist evenwicht

Nadere informatie

HET GOEDE VOORBEELD GEVEN

HET GOEDE VOORBEELD GEVEN HET GOEDE VOORBEELD GEVEN 11 adviezen voor een gezonde opvoeding Aan ouders van kinderen tussen de 4-12 jaar ter preventie van overgewicht en obesitas WAAROM Je kind leert door jou na te doen. Geef daarom

Nadere informatie

Doe de Sugar Addiction test!

Doe de Sugar Addiction test! Doe de Sugar Addiction test! Geniet je van af en toe suiker of ben je de hele dag bezig met hoeveel koekjes er nog in de trommel zitten? Weet je tot op de gram hoeveel snoep er nog in huis is en waar het

Nadere informatie

De Top 10 Dieet Mythen

De Top 10 Dieet Mythen - 1 - De Top 10 Dieet Mythen Een dieet volhouden is nooit makkelijk, zeker niet met de overvloed aan dieet mythen. Het is het vaak moeilijk een onderscheid te maken tussen effectieve afval technieken/strategieën

Nadere informatie

Dieetadvies bij jicht

Dieetadvies bij jicht VOEDING & DIEET Dieetadvies bij jicht ADVIES Dieetadvies bij jicht Jicht ontstaat als urinezuur in het lichaam wordt opgehoopt, vooral in de gewrichten. De behandeling die u krijgt, heeft tot doel de hoeveelheid

Nadere informatie

Energie op je bord, voedsel tegen vermoeidheid In de herfst worden we sneller moe dan in het warme seizoen. Welke producten verlossen ons van de

Energie op je bord, voedsel tegen vermoeidheid In de herfst worden we sneller moe dan in het warme seizoen. Welke producten verlossen ons van de Energie op je bord, voedsel tegen vermoeidheid In de herfst worden we sneller moe dan in het warme seizoen. Welke producten verlossen ons van de vermoeidheid? Gezond eten, wil niet enkel zeggen voedsel

Nadere informatie

De actieve voedingsdriehoek. Doelstellingen. De kinderen kunnen reflecteren over hun eigen eetgewoonten.

De actieve voedingsdriehoek. Doelstellingen. De kinderen kunnen reflecteren over hun eigen eetgewoonten. Infofiche 1 Doelstellingen De leerlingen kennen de basisprincipes van een gezonde voeding en zien het belang in van een evenwichtige en gevarieerde voeding. De leerlingen weten aan welke voedselgroepen

Nadere informatie

Omega-3 vetzuren: wat... waarom... waar...

Omega-3 vetzuren: wat... waarom... waar... Omega-3 vetzuren: wat... waarom... waar... Op uw gezondheid! U bent baas over uw eigen lichaam. Gelukkig maar. Dat brengt natuurlijk een zekere verantwoordelijkheid met zich mee. Alles wat u eet en drinkt

Nadere informatie

WAT ETEN WE VANDAAG? 1 Waarom moet je eten?

WAT ETEN WE VANDAAG? 1 Waarom moet je eten? WAT ETEN WE VANDAAG? 1 Waarom moet je eten? Alles wat je eet en drinkt noemen we voedingsmiddelen. Voorbeelden hiervan zijn: brood, boter, groenten en vlees. In voedingsmiddelen zitten voedingsstoffen:

Nadere informatie

Are you ready for a DailyFreshKick

Are you ready for a DailyFreshKick Are you ready for a DailyFreshKick Juices, smoothies, power smoothies, salads, boosters 100% natural DailyFreshKicks JuicyDetails geeft een verrassende smaakbeleving door de mooiste produkten uit de natuur

Nadere informatie

Infofiche 1. De actieve voedingsdriehoek. Doelstellingen. De leerlingen kennen de basisprincipes van een gezonde voeding.

Infofiche 1. De actieve voedingsdriehoek. Doelstellingen. De leerlingen kennen de basisprincipes van een gezonde voeding. Infofiche 1 Doelstellingen De leerlingen kennen de basisprincipes van een gezonde voeding. De leerlingen kunnen aan de hand van de actieve voedingsdriehoek de voedingswaarde van menu s bespreken. Lekker

Nadere informatie

Leefstijladviezen bij hartfalen

Leefstijladviezen bij hartfalen Leefstijladviezen bij hartfalen 1. Begrijp het belang van medicijnen De dagelijkse voorgeschreven hoeveelheid van de verschillende soorten medicijnen is essentieel voor een goede behandeling van hartfalen.

Nadere informatie

Aambeien Verdwijn Tips

Aambeien Verdwijn Tips Aambeien Verdwijn Tips Stap voor stap, weg met aambeien Versie 2012 Optimalegezondheid.com Jack Boekhorst Ik begin dit gratis rapport met een misschien wel erg bold statement, maar toch durf ik hem te

Nadere informatie

P Doe de risicotest P Laat uw bloedsuikerwaarde meten P Lees wat u zelf kunt doen

P Doe de risicotest P Laat uw bloedsuikerwaarde meten P Lees wat u zelf kunt doen Diabetes en uw apotheek Als bij u diabetes is vastgesteld, dan kunt u natuurlijk terecht bij uw apotheek. Het apotheekteam zorgt ervoor dat u: Op tijd het juiste medicijn krijgt. Medicijnen krijgt die

Nadere informatie

Gezonde. voeding en. Eet gevarieerd en beweeg voluit!

Gezonde. voeding en. Eet gevarieerd en beweeg voluit! Gezonde voeding en beweging Eet gevarieerd en beweeg voluit! Alles over gezonde voeding en beweging Voel jij je gezond in je hoofd? www.fitinjehoofd.be of www.noknok.be Fitte School www.fitteschool.be

Nadere informatie

Gezonde. voeding en. Eet gevarieerd en beweeg voluit!

Gezonde. voeding en. Eet gevarieerd en beweeg voluit! Gezonde voeding en beweging Eet gevarieerd en beweeg voluit! Alles over gezonde voeding en beweging Voel jij je gezond in je hoofd? www.fitinjehoofd.be of www.noknok.be Fitte School www.fitteschool.be

Nadere informatie

2 Hoe vaak eet u gefrituurd, gebakken, gegrild of gebarbecued voedsel? Vaak 4

2 Hoe vaak eet u gefrituurd, gebakken, gegrild of gebarbecued voedsel? Vaak 4 Sublijst A - Chronologische leeftijd wat is thans uw leeftijd (in jaren) Totale score (sublijst A) Sublijst B - Eetgewoonten Hoe vaak eet u gefrituurd, gebakken, gegrild of gebarbecued voedsel? Vaak keer

Nadere informatie

Voeding en sport. 31 oktober 2012 RedFed - Carmen Lecluyse

Voeding en sport. 31 oktober 2012 RedFed - Carmen Lecluyse Voeding en sport 31 oktober 2012 RedFed - Carmen Lecluyse Inhoud 1. Actieve voedingsdriehoek 2. Aanbevelingen 3. Praktische tips 4. Energiebehoefte 5. Etiket lezen 6. Reclame 7. Fabels en feiten Voeding

Nadere informatie

Naam: VOEDINGSSTOFFEN Gezond eten en drinken

Naam: VOEDINGSSTOFFEN Gezond eten en drinken Naam: VOEDINGSSTOFFEN Gezond eten en drinken Wat zijn voedingsstoffen Voedingsstoffen zijn stoffen die je nodig hebt om te lopen, te denken enz. Er zijn 6 soorten voedingsstoffen. 1. eiwitten (vlees, peulvruchten.

Nadere informatie

Bonus Rapport : Zo krijg jij je darmen onder controle

Bonus Rapport : Zo krijg jij je darmen onder controle Bonus Rapport : Zo krijg jij je darmen onder controle Zo krijg jij je darmen ond der controle Gedaan met die prikkelbare darmen Katjaa Callens Copyright 2009. Alle rechten voorbehouden. www.wegmetdiekilos.com

Nadere informatie

niveau 2, 3, 4 thema 5.5

niveau 2, 3, 4 thema 5.5 niveau 2, 3, 4 thema 5.5 Gezonde voeding Inleiding Wanneer eet je gezond? Hoeveel moet ik dagelijks eten? Wat is een goed lichaamsgewicht? Onder- en overgewicht Inleiding Goede voeding levert de dagelijks

Nadere informatie

KOOLHYDRAATARM 9DETOX SMOOTHIES

KOOLHYDRAATARM 9DETOX SMOOTHIES KOOLHYDRAATARM 9DETOX SMOOTHIES Alsjeblieft, hierbij ontvang je mijn favoriete Detox Smoothies. Alle recepten zijn voor 1 persoon. Onder elk recept vind je de voedingswaarden voor elk recept, zodat je

Nadere informatie

De actieve voedingsdriehoek. Doelstellingen

De actieve voedingsdriehoek. Doelstellingen Infofiche 2 Doelstellingen De leerlingen kunnen spelenderwijs de verschillende groepen voedingsmiddelen van elkaar onderscheiden. De leerlingen kunnen iets over elk onderdeel van de actieve voedingsdriehoek

Nadere informatie

Doe de Sugar Addiction test!

Doe de Sugar Addiction test! Doe de Sugar Addiction test! Geniet je van af en toe suiker of ben je de hele dag bezig met hoeveel koekjes er nog in de trommel zitten? Weet je tot op de gram hoeveel snoep er nog in huis is en waar het

Nadere informatie

Centrum Basiseducatie Brusselleer Oefenmap lezen en schrijven p. 1 Gezondheid Suikerziekte Niveau 2

Centrum Basiseducatie Brusselleer Oefenmap lezen en schrijven p. 1 Gezondheid Suikerziekte Niveau 2 Centrum Basiseducatie Brusselleer Oefenmap lezen en schrijven p. 1 Suikerziekte Suikerziekte of diabetes. Eén op 10 Belgen krijgt ermee te maken. In erge gevallen leidt suikerziekte tot de dood. Elke mens

Nadere informatie

Afdeling Diëtetiek. Voedingsadvies bij jicht

Afdeling Diëtetiek. Voedingsadvies bij jicht Afdeling Diëtetiek Algemeen U heeft jicht. In deze folder vindt u een aantal algemene adviezen die eventuele klachten kunnen voorkomen of verminderen. Wat is jicht? Jicht is een aandoening die behoort

Nadere informatie

Geheimen van de ACTICOA Chocoladeparels

Geheimen van de ACTICOA Chocoladeparels Geheimen van de ACTICOA Chocoladeparels Oorsprong van het onderzoek: The French Paradox Wetenschappers stelden vast dat de gemiddelde Fransman minder last heeft van gezondheidsproblemen met hart- en bloedvaten

Nadere informatie

Een gezonder leven met een lager cholesterol. Voorlichtingsmateriaal ten behoeve van patiënten met een verhoogd cholesterol

Een gezonder leven met een lager cholesterol. Voorlichtingsmateriaal ten behoeve van patiënten met een verhoogd cholesterol Een gezonder leven met een lager cholesterol Voorlichtingsmateriaal ten behoeve van patiënten met een verhoogd cholesterol Een gezonder leven met een lager cholesterol Voorlichtingsmateriaal ten behoeve

Nadere informatie

Voedingsadvies bij Diabetes Mellitus. Bij gebruik van GLP-1-analoog

Voedingsadvies bij Diabetes Mellitus. Bij gebruik van GLP-1-analoog Voedingsadvies bij Diabetes Mellitus Bij gebruik van GLP-1-analoog Aangezien u lijdt aan Diabetes mellitus, type 2 (oftewel ouderdomsdiabetes) én overgewicht hebt, heeft de arts u een behandeling met zogenaamd

Nadere informatie

Tips om misselijkheid en braken te verhelpen

Tips om misselijkheid en braken te verhelpen Tips om misselijkheid en braken te verhelpen Misselijkheid en braken zijn tekenen dat het niet goed gaat met je lichaam. Rusten is daarom van belang. Als je misselijk wordt en voelt dat je gaat braken,

Nadere informatie

Geef kanker. minder kans. eet volop. groente en. fruit

Geef kanker. minder kans. eet volop. groente en. fruit Geef kanker minder kans eet volop groente en fruit Iedereen heeft zo zijn eetgewoonten. De één eet wat meer dan de ander. De één lust graag dit, de ander dat. Vaste eetgewoonten zijn er steeds minder.

Nadere informatie

Gezond en duurzaam voedsel. Een folder ter inspiratie voor mbo-docenten

Gezond en duurzaam voedsel. Een folder ter inspiratie voor mbo-docenten Gezond en duurzaam voedsel Een folder ter inspiratie voor mbo-docenten Aan de slag met gezond en duurzaam voedsel in het mbo Werken aan gezondheid op school loont. Het draagt bij aan betere schoolprestaties,

Nadere informatie

INSTELLEN VAN EEN BEHANDELING MET BETABLOKKERS 5

INSTELLEN VAN EEN BEHANDELING MET BETABLOKKERS 5 WAT IS HARTFALEN? 3 WAT VOELT U ALS U AAN HARTFALEN LIJDT? 3 WAT DOET UW ARTS OM UW ZIEKTE TE BEHANDELEN? 4 Controle van de symptomen4 De verdere evolutie van de ziekte voorkomen 4 INSTELLEN VAN EEN BEHANDELING

Nadere informatie

Voedingsschema. Believe in. 12 sep t/m 18 sep FUNCTIONEEL FIT

Voedingsschema. Believe in. 12 sep t/m 18 sep FUNCTIONEEL FIT Voedingsschema FUNCTIONEEL FIT 12 sep t/m 18 sep Believe in GEZONDE LEVENSSTIJL Je bent nu in je bezit van een gezond voedingsschema. Dit voedingsschema helpt jou om de dagelijkse structuur en planning

Nadere informatie

Infofiche 1. De actieve voedingsdriehoek. Doelstellingen

Infofiche 1. De actieve voedingsdriehoek. Doelstellingen Infofiche 1 Doelstellingen De leerlingen leren de actieve voedingsdriehoek kennen en begrijpen de indeling ervan. De leerlingen kunnen zelf voedingsmiddelen indelen bij de passende voedselgroep. geeft

Nadere informatie

SLIM een revolutionaire visie

SLIM een revolutionaire visie SLIM een revolutionaire visie Heeft u er wel eens aan gedacht dat uw gewichtstoename niets met te veel eten of te weinig beweging te maken hoeft te hebben? Dat klinkt misschien vreemd, maar recent wetenschappelijk

Nadere informatie

Infobrochure. Laxerende voeding. Dienst: pediatrie Tel: 011 826 341. mensen zorgen voor mensen

Infobrochure. Laxerende voeding. Dienst: pediatrie Tel: 011 826 341. mensen zorgen voor mensen Infobrochure Laxerende voeding Dienst: pediatrie Tel: 011 826 341 mensen zorgen voor mensen Contactgegevens dieetafdeling: Sarah Timmers: 011 826 043 Evelien Truijen: 011 826 057 2 Titel Laxerende voeding:

Nadere informatie

GIDS. voor een. rustige nacht

GIDS. voor een. rustige nacht GIDS voor een rustige nacht Lekker geslapen? Lekker slapen en uitgerust wakker worden. Voor veel mensen is het een verre droom. Naar schatting één op de vijf mensen in ons land kampt geregeld met slaapproblemen.

Nadere informatie

Omega-3 supplementen: broodnodig of overbodig?

Omega-3 supplementen: broodnodig of overbodig? Omega-3 supplementen: broodnodig of overbodig? Je kan geen gezondheidsmagazine meer openslaan of er wordt over voedingssupplementen geschreven. Zeker als het over Omega-3 gaat. Maar hebben we die supplementen

Nadere informatie

Gezonde Voeding Tips

Gezonde Voeding Tips Gezonde Voeding Tips Waarom is een gezond dieet zo belangrijk? A) Voorkom risico s op aandoeningen Weet je dat de meeste aandoeningen kunnen worden voorkomen? Voorbeelden hiervan zijn:» Hartaandoeningen»

Nadere informatie

Zuid Afrika gaat dezelfde weg op als VS

Zuid Afrika gaat dezelfde weg op als VS Home (/plus) Correspondent 'Suiker' (http://www.standaard.be/plus/tag/suiker) INTERVIEW DAVID SANDERS PROFESSOR VOLKSGEZONDHEID IN ZUID AFRIKA Zuid Afrika gaat dezelfde weg op als VS 07 JULI 2015 loa Professor

Nadere informatie

0 Calcium Oxalaat Monohydraat (Wheweliet) 0 Calcium Oxalaat Di-hydraat (Wheddeliet) 0 Calciumfosfaatsteen. 0 Struviet steen.

0 Calcium Oxalaat Monohydraat (Wheweliet) 0 Calcium Oxalaat Di-hydraat (Wheddeliet) 0 Calciumfosfaatsteen. 0 Struviet steen. 0 Calcium Oxalaat Monohydraat (Wheweliet) 0 Calcium Oxalaat Di-hydraat (Wheddeliet) 0 Calciumfosfaatsteen 0 Struviet steen 0 Urinezuurstenen 0 Cystinestenen 6 8 9 10 12 1 2 Bij u zijn nierstenen vastgesteld.

Nadere informatie

Trainen is 1 ding VOEDING EN SPORT. 2 november 2013 Carmen Lecluyse. Voeding en sport - Carmen Lecluyse. maar er komt meer bij kijken

Trainen is 1 ding VOEDING EN SPORT. 2 november 2013 Carmen Lecluyse. Voeding en sport - Carmen Lecluyse. maar er komt meer bij kijken 2 Trainen is 1 ding VOEDING EN SPORT 2 november 2013 Carmen Lecluyse 3 4 maar er komt meer bij kijken 1 5 6 Inhoud Actieve voedingsdriehoek (1) 7 8 1. Actieve voedingsdriehoek 2. Aanbevelingen 3. Praktische

Nadere informatie

G e z o n d e t e n m e t d e Schijf van Vijf

G e z o n d e t e n m e t d e Schijf van Vijf G e z o n d e t e n m e t d e Schijf van Vijf De Schijf van Vijf in het kort Om fit en gezond te leven is het belangrijk om gezond te eten. Gezond eten is samen met voldoende bewegen dé basis voor een

Nadere informatie

Opdrachten bij cahier Foodtopia Het voedsel van de toekomst

Opdrachten bij cahier Foodtopia Het voedsel van de toekomst Opdrachten bij cahier Foodtopia Het voedsel van de toekomst BEWAREN EN BEHOUDEN Wij vinden het heel normaal dat de supermarkt vol eten ligt. Vandaag, morgen, volgende week en daarna. Dat is mogelijk doordat

Nadere informatie

De actieve voedingsdriehoek, de voedingszandloper en my plate

De actieve voedingsdriehoek, de voedingszandloper en my plate De actieve voedingsdriehoek, de voedingszandloper en my plate Gezonde voeding en het promoten van voldoende lichaamsbeweging is en blijft belangrijk in het geven van advies naar een gezonde levensstijl.

Nadere informatie

Infofiche 1. Melk kan je drinken, maar ook eten. Doelstellingen. De leerlingen weten wat zuivelproducten zijn.

Infofiche 1. Melk kan je drinken, maar ook eten. Doelstellingen. De leerlingen weten wat zuivelproducten zijn. Infofiche 1 Doelstellingen De leerlingen weten wat zuivelproducten zijn. De leerlingen kunnen peilen naar de kennis over melk en melkproducten en het melkverbruik. Melk is gezond. Het behoort in de actieve

Nadere informatie

gezond zwanger met vitamines en mineralen

gezond zwanger met vitamines en mineralen gezond zwanger met vitamines en mineralen Vitamines en mineralen: we kunnen geen dag zonder We weten dat we ze elke dag nodig hebben. Maar wat zijn het nu eigenlijk? Vitamines en mineralen zijn voedingsstoffen

Nadere informatie

Hoofdstuk. Gezonde voeding.

Hoofdstuk. Gezonde voeding. Hoofdstuk 6 Gezonde voeding 1 Vijf reden opsommen waarom we voedsel nodig hebben 2 Vijf fouten in onze voedingsgewoonten opsommen 3 Een voorbeeld geven om het gebruik van groenten en fruit te bevorderen

Nadere informatie

OPDRACHTKAART DRANKEN

OPDRACHTKAART DRANKEN OPDRACHTKAART DRANKEN Ga naar de afdeling met de sappen, frisdranken en sportdranken. Opdracht 1: Zoek van één soort frisdrank (mét prik) van hetzelfde merk een gewone en de light-versie. Bekijk de ingrediënten:

Nadere informatie

Voeding en uw gezondheid

Voeding en uw gezondheid Georgie Dom Voeding en uw gezondheid Ziekten voorkomen en behandelen 1e druk, september 2009 Copyright 2009 Consumentenbond, Den Haag Auteursrechten op tekst, tabellen en illustraties voorbehouden Inlichtingen

Nadere informatie

Prepare for the Switch Make the Switch. Keep the Switch. Producten in het sportvastentraject. www.sportvasten.nl

Prepare for the Switch Make the Switch. Keep the Switch. Producten in het sportvastentraject. www.sportvasten.nl Prepare for the Switch Make the Switch Producten in het sportvastentraject Keep the Switch www.sportvasten.nl Inleiding Sportvasten is een trainingsmethode waarmee je de metabole switch van suiker- naar

Nadere informatie

Verhoogd cholesterolgehalte. Vraag je Alphega apotheek om meer informatie en advies. Jouw gezondheid is onze zorg

Verhoogd cholesterolgehalte. Vraag je Alphega apotheek om meer informatie en advies. Jouw gezondheid is onze zorg Verhoogd cholesterolgehalte Vraag je Alphega apotheek om meer informatie en advies Jouw gezondheid is onze zorg Inhoud Cholesterolgehalte 3 Cholesterol 3 Cholesterol in voeding 4 Verhoogd cholesterolgehalte

Nadere informatie

LES VOOR G-KRACHT. Drinkwater Dit water is gebotteld leidingwater waar koolzuurgas al dan niet wordt aan toegevoegd en chloor wordt uitgefilterd.

LES VOOR G-KRACHT. Drinkwater Dit water is gebotteld leidingwater waar koolzuurgas al dan niet wordt aan toegevoegd en chloor wordt uitgefilterd. LES VOOR G-KRACHT DRINKWATERS Ons lichaam bestaat voor 70% uit water. Dagelijks scheiden we 2,5 liter uit langs de gekende wegen. We zouden ongeveer 1,5 l water moeten drinken per dag en daarbij nemen

Nadere informatie

0 Calcium Oxalaat Monohydraat (Wheweliet) 0 Calcium Oxalaat Di-hydraat (Wheddeliet) 0 Calciumfosfaatsteen. 0 Struviet steen.

0 Calcium Oxalaat Monohydraat (Wheweliet) 0 Calcium Oxalaat Di-hydraat (Wheddeliet) 0 Calciumfosfaatsteen. 0 Struviet steen. 0 Calcium Oxalaat Monohydraat (Wheweliet) 0 Calcium Oxalaat Di-hydraat (Wheddeliet) 0 Calciumfosfaatsteen 0 Struviet steen 2 3 0 Urinezuurstenen 0 Cystinestenen 4 5 7 8 9 10 1 2 Bij u zijn nierstenen vastgesteld.

Nadere informatie

Voeding in de zwangerschap

Voeding in de zwangerschap Voeding in de zwangerschap Verloskunde Beter voor elkaar 1 2 Gezonde voeding Een gezonde leefstijl is belangrijk, vooral nu u in verwachting bent. Daarbij hoort gezonde voeding. Eten voor twee is niet

Nadere informatie

Intakeformulier VoedingGezond

Intakeformulier VoedingGezond Intakeformulier VoedingGezond Persoonsgegevens Naam: Adres: Postcode: Woonplaats: Tel.nr.: Mobiel: E-mailadres: Geboortedatum: Man / vrouw Datum: / /_20 Bent u doorverwezen? Ja / Nee Zo ja: Welke arts?

Nadere informatie

Diabetes type 2 en erfelijkheid

Diabetes type 2 en erfelijkheid Diabetes type 2 en erfelijkheid Diabetes type 2 in uw familie? Wie in uw familie Iedereen kan diabetes type 2 krijgen. Diabetes type 2 wordt ook wel ouderdomsdiabetes (of ouderdomssuiker) genoemd. Dat

Nadere informatie

Divertikels. Afdeling Diëtetiek

Divertikels. Afdeling Diëtetiek Divertikels Afdeling Diëtetiek Voedingsadvies bij divertikels Deze informatie is bedoeld als ondersteuning van het consult door een diëtist. De informatie in deze folder kan een persoonlijk dieetadvies

Nadere informatie

Z O U T : TOP? ZOUT : STOP!

Z O U T : TOP? ZOUT : STOP! ZOUT : STOP! ZOUT : TOP? Zout, wat is dat nu eigenlijk? In feite is het zout dat we in onze voeding gebruiken natriumchloride of NaCl. Het element dat in deze formule voor problemen zorgt, is het natrium.

Nadere informatie

Infofiche 2. De actieve voedingsdriehoek. Doelstellingen

Infofiche 2. De actieve voedingsdriehoek. Doelstellingen Infofiche 2 Doelstellingen De leerlingen kunnen voedingsaanbevelingen interpreteren en toepassen, rekening houdend met verschillende factoren zoals leeftijd en mate van fysieke activiteit. De leerlingen

Nadere informatie

Mitochondriën en oxidatieve stress

Mitochondriën en oxidatieve stress Wetenschappelijk nieuws over de Ziekte van Huntington. In eenvoudige taal. Geschreven door wetenschappers. Voor de hele ZvH gemeenschap. Ons richten op oxidatieve stress bij de ziekte van Huntington Celschade

Nadere informatie