KENSYS: Kennismanagement bij RWS-DZH

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "KENSYS: Kennismanagement bij RWS-DZH"

Transcriptie

1 KENSYS: Kennismanagement bij RWS-DZH Rapportage fasen 1 en 2 van het kennismanagement project KENSYS en beschrijving van fase 3. november 2000 Rapport RIKZ/ R. Bosman en R. Kint, RIKZ, RWS. KENSYS - Kennismanagement bij RWS-DZH 1

2 KENSYS - Kennismanagement bij RWS-DZH 2

3 Inhoudsopgave Inhoudsopgave 3 SAMENVATTING 5 1 INLEIDING 9 2 WERKWIJZE 10 3 BESCHIKBARE DOCUMENTEN 11 4 KENSYS FASE 1: Definitiefase 13 5 KENSYS TUSSENFASE: Voorbereiding pilots Organisatorisch spoor Technologisch spoor KENSYS FASE 2: Organisatorisch spoor Kwaliteitscontrole rapporten Toegankelijk maken productenoverzicht (doc files) Benutting bestaande systemen Fysieke tentoonstelling producten bij APS Overzicht van vragen en benodigde informatie (projectendatabase) Opslag en terugzoeken kaarten en luchtfoto s in GIS werkomgeving Interne kennisoverdracht (lezingen, koffiepraatjes) Versterken informele contacten intern APS/APV en met klanten en kennisleveranciers Digitaal smoelenboek wie is wie, competenties en ervaring van APS/APV medewerkers Meting bereikte resultaten met kennismanagement 18 7 KENSYS FASE 2: Technologisch spoor Het Digitaal Smoelenboek De Digitale Boekenkast De KENSYS website Technologische aspecten De Web server Het Smoelenboek De Digitale Boekenkast Inventarisatie van bestaande systemen De RIKZ Metabrowser Relaties Kennismanagement binnen en buiten RWS 27 9 KENSYS VERVOLG: fase Discussie en aanbevelingen Discussie en conclusies organisatorische spoor (hoofdstuk 6.) Discussie en conclusies technologische spoor (hoofdstuk 7.) 31 KENSYS - Kennismanagement bij RWS-DZH 3

4 11 Afkortingen en verklarende woordenlijst Referenties 36 KENSYS - Kennismanagement bij RWS-DZH 4

5 SAMENVATTING In de periode september 1998 tot mei 2000 is door RIKZ voor de RWS directie Zuid- Holland het KENSYS project uitgevoerd. Doel van het project is om door middel van kennismanagement de kwaliteit van het werk van DZH te borgen en waar mogelijk te verbeteren. Hiervan afgeleide doelen zijn om kennismanagement in de praktijk te brengen bij de hoofdgroep Planvorming Water (AP), de afdelingen bewust te maken van wat kennismanagement betekent en draagvlak te creëren voor het toepassen van kennismanagement in de organisatie. Dit laatste houdt in dat er een organisatorische inbedding van kennismanagement moet worden bereikt. Er is door DZH voor gekozen om na de oriëntatiefase de ervaring met kennismanagement eerst toe te passen in projecten om daarmee de waarde van kennismanagement aan te tonen en pas later in de afdeling structureel kennismanagement toe te passen. De in het KENSYS project ontwikkelde kennis en ervaring wordt nu toegepast in een tweetal beheersprojecten van DZH: Ander beheer sluizen Haringvliet en borgen kennis en kunde m.b.t. de Maeslantkering. In de oriëntatiefase van het KENSYS project is de kwaliteitsborging in meer algemene zin bij DZH-AP ontwikkeld. Bereikte resultaten tot nu toe zijn: Smoelenboek-plus wie is wie bij DZH (foto, telefoonnummer, kamernummer e.d.), welke opleidingen hebben zij gevolgd en welke expertise bezitten zij. Tevens is er ruimte voor het aangeven van hobby s of meer persoonlijke voorkeuren. KENSYS website verleent toegang tot smoelenboek-plus, tot de digitale boekenkast, en bevat een intelligente, associatieve metabrowser. Deze laatste vergemakkelijkt sterk het zoeken naar zaken ook als geen precieze zoekterm voor handen is. Digitale boekenkast. In deze boekenkast worden alle rapporten (na accordering redactieraad) volledig digitaal opgeslagen. Informatie is terug te vinden op trefwoorden maar ook kan full text worden gezocht. In Figuur 1 is een schematisch overzicht gegeven van de onderlinge relaties en opzet van het kennissysteem bij DZH (APS). KENSYS - Kennismanagement bij RWS-DZH 5

6 Projecten (DOC files) Medewerkers (Smoelenboek) Navigatiestructuur Interface: Web Browser Zoekmachine (Aqua browser) Documenten (Digitale boekenkast) Thesaurus (Omega) Catina (Modelinfo) Thesaurus (RWS) Telefoongids (DZH) Figuur 1: Schematisch overzicht onderdelen kennissysteem APS/DZH, bron: Demis BV Delft Verschillende organisatorische zaken zijn in het kader van het KENSYS project geregeld, zoals kwaliteitscontrole rapporten, beschikbaarheid van projectfiles, boekenkast op de gang met recente rapporten, meer mondelinge kennisoverdracht e.d. Om te meten in hoeverre kennismanagement de cultuur bij DZH (ten goede) beïnvloedt is een t=0 meting d.m.v. een enquête uitgevoerd (met als referentiekader de gegevens van andere (overheids)bedrijven i.s.m. TU Eindhoven. Prof. M. Weggeman (ref.1); over ca. 1-2 jaar zal een t=1 meting worden uitgevoerd en zullen de verschillen met de t=0 meting worden geanalyseerd en geëvalueerd. RIKZ onderhoudt, mede t.b.v. DZH, het netwerk met de andere RWS diensten (DNH, DNZ, DON, DIJG, DL), de specialistische diensten (RIZA, AVV, MD) en met directie Kennis (V&W Kenniscommunity) om bij hen ontwikkelde kennis en ervaring op het vlak van kennismanagement bij DZH en omgekeerd de ervaringen bij DZH in de RWS organisatie in te brengen. Directie Noordzee heeft RIKZ gevraagd om mee te denken / mee te werken bij het opzetten van een kennissysteem voor de Noordzee inclusief eenzelfde zoekmachine als bij DZH. Voor de directie Noord Holland wordt vermoedelijk door RIKZ in 2001 een project gestart om documenten, rapporten en verslagen van POK, RKB en RKO in een kennissysteem onder te brengen. Verder heeft RIKZ de ambitie om Kennismanagement binnen geheel RWS verder vorm geven en heeft daartoe overleg gestart met de directie Kennis om zodoende de projecten bij DZH, DNZ en DNH goed in te bedden in toekomstige RWS ontwikkelingen. Bij het Haringvliet project zijn de doelstellingen enerzijds het vastleggen (kennis borgen) van zoveel mogelijk aanwezige kennis en informatie (MER rapporten, verslagen overleggroepen, onderzoeksrapporten) over het alternatief beheer van de Haringvlietsluizen (sluizen op een kier), het toegankelijk maken van deze informatie (kennis delen) door slimme zoeksystemen (Metabrowser) en aanbieden op inter/intranet en anderzijds de communicatie met doelgroepen (waterleidingbedrijven, waterschappen, burgers, provincie) ondersteunen met beschikbare technologie. Deze communicatie op verschillende niveaus vormt een belangrijk onderdeel van het KENSYS - Kennismanagement bij RWS-DZH 6

7 Kennissysteem Haringvliet. Verwacht wordt dat het Kennissysteem ook bijdraagt aan de werkprocesondersteuning van het Haringvlietproject (ondermeer door veel gestelde vragen van burgers efficiënt af te handelen en met zo min mogelijk capaciteitsinzet informatievragen van de verschillende doelgroepen adequaat te beantwoorden). Op basis van in het KENSYS project verworven kennis, inzichten en ontwikkelde technologie is in maart 2000 het kennismanagement deel van het Haringvliet project van start gegaan en dit wordt nu gefinancierd uit het Haringvliet project. De verantwoordelijke projectleider is Ir. S. Kerkhofs (APV/DZH). In Figuur 2 is aangegeven welke gebruikers bij het Kennissysteem Haringvliet worden onderscheiden. De figuur laat zien dat de leden van de projectgroep gering in aantal zijn maar veel documentatie nodig zullen hebben, terwijl de burgers (onderzijde linker driehoek) met velen zijn maar weinig informatie nodig zullen hebben. De wijze van communiceren dient hierop te worden afgestemd (LAN...Internet). Gebruikers van kennissysteem Documenten in kennissysteem steem W erkprocesondersteuning Project groep Bevoegd gezag (RWS, LNV, VROM) LAN (WAN?) Werkdocumenten Publicaties ter beoordeling, protocollen in wording Betrokken partijen ( waterschappen, drinkwater - leidingbedrijven, boeren ) Geïnteresseerde burger Intranet Internet Overeenkomsten, protocollen O fficiële pu blicaties Communicatie Overdracht van informatie in de vormvan documen - ten zal mogelijk via ver - schillende platformen ver- lopen. Aantal potentiële ge - bruikers neemt toe naar mate de doel - groep algemener van samenstelling is. Aantal documenten dat aa n de doelgroepen ter beschikking staat neemt af naar m ate de doel - groep algemener is. Protocollen hoe documenten worden toegekend aan de verschillende doel - groepen. Figuur 2: Gebruikersgroepen Kennissysteem Haringvliet, bron: Demis b.v. Delft KENSYS - Kennismanagement bij RWS-DZH 7

8 Bij het Maeslantkering project zijn de doelstellingen het zeer langdurig vastleggen en toegankelijk maken van de kennis en kunde van de kering. Veel betrokkenen bij het Maeslantkering project werken inmiddels elders (soms buiten Nederland), waardoor het kennisnetwerk niet goed meer op orde is. Naast het terughalen, vastleggen en toegankelijk maken van de hierboven bedoelde kennis is een tweede doelstelling het in kaart brengen van het kennisnetwerk (sleutelpersonen, adressen, bereikbaarheid, welke kennis en expertise hebben zij (expliciet en impliciete kennis) en zorgen dat dit kennisnetwerk in stand en van voldoende kwaliteit blijft. Ook het Maeslantkering project steunt op de in KENSYS verworven kennis, inzichten en ontwikkelde technologie. In het KENSYS project is een eerste verkenning gedaan naar werkwijzen en presentatietechnieken om kennisnetwerken in kaart te brengen. Inmiddels is ook het Maeslantkering project zelfstandig verder gegaan en wordt vanuit het KENSYS project samengewerkt om de kennis en ervaring over deze kennismanagement aspecten bij RWS in te brengen en omgekeerd kennis van elders bij het Maeslantkering project in te brengen. De technologie voor het in kaart brengen van het kennisnetwerk is nog niet uit ontwikkeld en zal nog verder worden uitgewerkt. De verantwoordelijk projectleider voor het Maeslantkering project is heer Ir. W. Bijl (DZH-APS) en Ir. A.F. Franken (BD). Er zijn een tweetal zaken, die bij DZH met betrekking tot kennismanagement nog de nodige aandacht behoeven: 1. De organisatorische inbedding heeft nog veel aandacht nodig totdat kennismanagement volledig geïncorporeerd is in het normale werkproces van DZH. Zolang dat niet het geval is bestaat het gevaar dat de ontwikkelde systemen onvoldoende worden gebruikt en onderhouden en daarom vervolgens eroderen. 2. Er zijn een aantal technische problemen, die veroorzaakt worden door de achterstand van RWS op de huidige stand der ICT-technologie. Het ontsluiten van kennis (rapporten) zou gemakkelijker en efficiënter kunnen plaatsvinden, wanneer van meer moderne technologie gebruik zou kunnen worden gemaakt. Ook de communicatie met belanghebbenden buiten RWS wordt technologisch niet binnen RWS ondersteund. Inmiddels is overleg met MD en Hoofdkantoor gaande om oplossingen hiervoor te bedenken. KENSYS - Kennismanagement bij RWS-DZH 8

9 1 INLEIDING In augustus 1998 is het project KENSYS gestart (toen bij RIKZ onder de naam KENNISMOD). Na veel inleidende besprekingen tussen Drs. J.P. Al (DZH) en Drs. R. Bosman (RIKZ. Afd. Chemie) in 1997 en 1998 is door RIKZ een offerte uitgebracht (RIKZ , DZH/APS d.d ) voor de eerste fase van het KENSYS project. Aanleiding voor DZH/APS om dit project te starten was de wens om de kwaliteitsborging van het werk van APS en de hoofdafdeling AP een goede stimulans te geven. Nieuwe medewerkers bij DZH hadden vaak geen goede, gemakkelijke toegang tot oudere documenten (vaak uit het grijze circuit), waardoor oude en bestaande kennis niet optimaal werd gebruikt. In dit rapport wordt de stand van zaken weergegeven van het project KENSYS over de periode september 1998 tot en met mei In deze periode zijn de fasen 1, een tussenfase en fase 2 van dit project uitgevoerd. Fase 1 betreft een verkenningsfase en fase 2 een ontwerp/pilot fase. Voortvloeiend uit het KENSYS project worden nu kennissystemen gemaakt en geïmplementeerd voor het Haringvliet (in kader van het project Ander beheer Haringvlietsluizen - borgen en toegankelijk maken van kennis, rapporten, verslagen, discussie resultaten - periode ) en voor de Maeslantkering (kennisnetwerk zichtbaar maken, zeer langdurig (100 jaar) borgen en toegankelijk maken van de kennis en kunde Maeslantkering). Doel van het eerste fase van het KENSYS project is om goed na te denken hoe kennismanagement bij DZH handen en voeten kan krijgen en aan welke aspecten (borgen kennis, delen kennis, vernieuwen kennis en communiceren) van kennismanagement de meeste behoefte bestaat. Op basis van de uitkomsten van de eerste fase van het KENSYS project is voor de start van de tweede fase een tussenfase uitgevoerd om een pilot kennissysteem te kiezen en de doelen en functies van het kennissysteem betere te specificeren. Doel van de tweede fase is om enerzijds de organisatorische inbedding van kennismanagement bij APS te bevorderen en anderzijds een plan van aanpak op te stellen voor toepassing van kennismanagement in een voor DZH belangrijk beleidsrelevant project. In fase 3 van het project KENSYS wordt de bouw en implementatie van 2 Kennissystemen begeleidt en wordt de implementatie van kennismanagement bij DZH voortgezet. De diverse activiteiten worden geëvalueerd om te bezien waar KM opgenomen is in het normale werkproces en waar dit nog niet het geval is. Afhankelijk van deze evaluatie zal besloten worden of het KENSYS project kan worden afgesloten of dat een vierde fase nodig is specifiek gericht op die onderdelen waar de implementatie in het gewone werkproces nog niet is gelukt en waar dit wel zinnig wordt geacht. KENSYS - Kennismanagement bij RWS-DZH 9

10 2 WERKWIJZE De werkwijze van het project is er op geënt dat RIKZ het KENSYS project uitvoert, waarbij het uitvoerende werk maximaal wordt uitbesteed. RIKZ voert de projectleiding, zorgt voor afstemming met het hoofdkantoor (RWS directie Kennis en kenniscommunity), zorgt voor afstemming met ontwikkelingen bij andere RWS diensten (AVV, DNH, DNZ, DON, DL) en zorgt voor afstemming met ontwikkelingen buiten RWS. Door middel van 3 workshops is eerst draagvlak op de werkvloer van APS en later APV verkregen en zijn de eerst nog ruwe ideeën verder uitgewerkt. Kansrijke deelprojecten zijn geïdentificeerd, welke in een stemsessie zijn geprioriteerd. Duidelijk werd dat om kennismanagement succesvol te implementeren het project in twee lijnen moet worden opgedeeld: een organisatorische lijn en een kennistechnologische lijn. De organisatie moet worden gericht op het willen toepassen van een praktisch kennismanagement om de technologische oplossingen ook werkelijk te laten gebruiken. Belangrijk uitgangspunt van het project is dat het proces (invoering en concretisering kennismanagement) het tempo bepaalt. Een tweede uitgangspunt is dat de technologische kant van kennismanagement (bouwen en implementeren van kennissystemen) gelijk op moet gaan met de organisatorische ontwikkeling van kennismanagement. Bij de prioritering kwamen minstens evenveel kansrijke deelprojecten naar voren op het organisatorische spoor als voor het technologische spoor, welke vaak ook met weinig kosten kunnen worden uitgevoerd. KENSYS - Kennismanagement bij RWS-DZH 10

11 3 BESCHIKBARE DOCUMENTEN Overzicht beschikbare documenten Contract Produkten 1. Fase 1 KENSYS RKZ Verslag worskhop-1 Kennisproblematiek; Verslag Workshop-2 Evaluatie, analyse en synthese; Workshop-3: oplossingsrichtingen en prioritering; Kennismanagement bij APS: Waarom en hoe; maart Eindrapport Verkenningsfase KENSYS; april Verkenningsfase opdrachtbon Workshop kennissystemen ; rol en functies kennissystemen bij AP en keuze pilotproject. 2. Plan van aanpak fase 2 KENSYS; juni Fase 2- KENSYS detachering organisatorische lijn (product O3) 4. Fase 2-KENSYS levering produkten O1, O2, O4, O5 en O6 organisatorische lijn 5. Fase 2- KENSYS detachering technologische lijn (produkten K4, K5, K6 en K7) RKZ Voortgangsverslag en faserapport; november 1999; voortgangsverslagen perioden tot en t/m , mei RKZ O1 en O2: Voortgangsverslag en faserapport; november O4: kennisnetwerk heeft een andere invulling gekregen met voorbereiding Kennissysteem Maeslantkering en in kaart brengen kennisnetwerk daarvan. 3. O5: workshop interne communicatie 1; en O5: 2 e workshop vervalt; wordt gebruikt voor kennissysteem Maeslantkering. 5. O6: eerste versie smoelenboek-plus. RKZ Workshop interne communicatie 1; Voortgangsverslag en faserapport; november 1999? 3. K4: doelstellingen en ambitieniveau kennissysteem Ander beheer sluizen Haringvliet, K5: De (on)mogelijkheden van interen intranet t.b.v. kennissystemen bij AP; K6: Kennissysteem Ander beheer Haringvlietsluizen; plan van aanpak versie 1.0; K7: Overzicht van documenten die in KENSYS - Kennismanagement bij RWS-DZH 11

12 6. Fase 2-KENSYS levering produkten K1, K2, K3, K8, K9 en K10 - technologische lijn kennissysteem Haringvliet worden geborgd. Memo DEMIS/Eelco Berghuis van 26 juni RKZ K1/2: overleg met RIKZ en DZH 2. K3:inventarisatie bestaande systemen voor een digitale boekenkast; K8: verslag workshop technologisch spoor; K9: Prototype kennissysteem Haringvliet; CD en rapport: Prototype kennissysteem Haringvliet, 25 maart K10: Bespreekverslag workshop kennissysteem Haringvlietsluizen van 14 juni Eindrapport RKZ 756, technologisch spoor fase 2 KENSYS, juni KENSYS - Kennismanagement bij RWS-DZH 12

13 4 KENSYS FASE 1: Definitiefase Voor het in kaart brengen van de mogelijke kennisproblematiek bij APS zijn in fase 1 van het project KENSYS twee workshops gehouden op 8 december 1998 en op 18 januari De rapportage daarvan heeft plaatsgevonden in het rapport Kennismanagement bij APS: Waarom en hoe. De voornaamste conclusies zijn: Kennismanagement bij APS is nuttig en noodzakelijk. 1. Er is een breed draagvlak binnen APS om actief en gezamenlijk Kennismanagement aan te vatten in een bottom up proces en rustig aan. 2. Kennismanagement bij APS moet gemiddeld iets meer nadruk leggen op de zachte human resources dan op de kennistechnologie 3. Er is bij APS behoefte aan verbetering van borging van kennis, van distributie van kennis, van combinatie van kennis en van vernieuwing van kennis. 4. Er is behoefte aan een visie van het management waarbinnen de kennismanagement activiteiten bottom up kunnen plaats vinden. 5. Er zijn kansrijke projecten met een inhoudelijk karakter en met een organisatorisch karakter. Er dient een nadere afweging van de kansrijke projecten plaats te vinden. Voor de afweging van de kansrijke projecten is op 11 maart 1999 een afsluitende workshop georganiseerd. In deze workshop ging het om het verkennen en prioriteren van kansrijke oplossingen. In de eindrapportage van fase 1 is het verslag van deze workshop opgenomen alsmede een plan van aanpak. De voornaamste conclusies en aanbevelingen van het eindrapport zijn: 1. Er moet voor kennismanagement zowel aan de organisatorische kant als aan de kennistechnologische kant gewerkt worden aan oplossingen. Een flink aantal projecten op organisatorisch gebied lijken zinvol om aan te pakken, daarbij kan een flink deel van het uitvoerende werk door APS zelf gedaan worden met steun van externe consultants en Specialistische Diensten (RIKZ en RIZA). 2. Kennissysteem projecten die hoge prioriteit moeten krijgen zijn projecten over beleidsrelevante onderwerpen met een beperkt aantal kennishouders en een groot aantal te verwachten vragen. 3. Er zal een nadere uitdieping plaats vinden omtrent doel en functie van kennissystemen voor APS in het algemeen, alvorens gekeken gaat worden naar een feitelijke invulling van individuele kennissystemen 4. In de workshop zijn vijf belangrijke beleidsrelevante kennissystemen genoemd. De primaire functie van de kennissystemen moet zijn Kennisborging en Kennisdistributie. Het betreft de volgende kennissystemen: MER Haringvliet IVB (ruimte voor de rivieren) Waterbodemsanering / depot Waterkering Natuurontwikkeling Het verdient aanbeveling om vast na te gaan denken over een digitale boekenkast. Immers voor alle vijf voornoemde beleidsonderwerpen zullen onderzoeken worden gerapporteerd, waarvan de kennis moet worden geborgd. Met als idee om de opslag op het intranet te laten plaats vinden zou hiervoor een plan van aanpak kunnen worden geschreven. KENSYS - Kennismanagement bij RWS-DZH 13

14 5 KENSYS TUSSENFASE: Voorbereiding pilots In het eindrapport van fase 1 is een concept plan van aanpak voor fase 2 gepresenteerd. Dit plan van aanpak is gebaseerd op de volgende uitgangspunten: 1. Kennismanagement bij APS moet bestaan uit twee hoofdlijnen: een lijn die de nadruk legt op de zachte human resources kant (organisatorische aspecten van kennismanagement) een lijn die de nadruk legt op de kennistechnologie, dat wil zeggen inhoudelijke beleidsrelevante kennissystemen 2. De ontwikkeling van Kennismanagement is een proces dat rustig en doordacht moet worden opgezet en uitgevoerd. Het leidende credo is Het proces bepaalt de voortgang. 3. De basis voor het organisatorische spoor wordt gevormd door een inventarisatie van de kennisstromen en werkprocessen ( de virtuele afdeling ). Daaraan gekoppeld kunnen een flink aantal kansrijke organisatorische projecten worden gedefinieerd. 4. Het organisatorische spoor wordt opgedeeld in twee deelactiviteiten: Inventarisatie van kennisstromen en werkprocessen ( Virtuele afdeling ) Ondersteuning van gekozen projecten met organisatorisch karakter ( Doen ) 5. Voor het kennistechnologische spoor is het nodig om eerst een workshop over doelen en functies van kennissystemen te organiseren, voordat kan worden begonnen met het uitwerken en implementeren van (één of meerdere) kennissysteem pilot projecten. Op basis van de uitkomsten van fase 1 is een tussenfase uitgevoerd om een pilot kennissysteem te kiezen en de doelen en functies van het kennissysteem betere te specificeren. Daartoe is op 21 juni 1999 een workshop met mensen van APS, APV, RIZA en RIKZ georganiseerd, waar de 2 sporen (organisatorisch en technologisch) verder zijn ingevuld en waarin een keuze is gemaakt voor een kennissysteem t.b.v. het project Ander beheer Haringvliet. 5.1 Organisatorisch spoor. Een eerste doelstelling is om de kennisstromen en werkprocessen van AP in kaart te brengen en te analyseren in relatie met de huidige organisatiestructuur. Deze analyse kan dan helpen bij het ontwikkelen van de AP strategie en het concretiseren daarvan in de afdelingsplannen. Een tweede doelstelling is om een aantal relatief eenvoudige zaken op het organisatorische vlak te regelen om daarmee snel zichtbare vorderingen te boeken. De gekozen zaken zijn: 1. Kwaliteitscontrole rapporten. 2. Toegankelijk maken productenoverzicht (doc files). 3. Benutting bestaande systemen zoals GeoKey, DONAR, OaseView, OMEGA e.d. 4. Fysieke tentoonstelling producten bij APS. 5. Overzicht van vragen en benodigde informatie (projectendatabase). 6. Opslag en terugzoeken kaarten en luchtfoto s in GIS werkomgeving. 7. Interne kennisoverdracht (lezingen, koffiepraatjes). 8. Versterken informele contacten intern APS/APV en met klanten en kennisleveranciers. 9. Digitaal smoelenboek wie is wie, competenties en ervaring van APS / APV medewerkers. KENSYS - Kennismanagement bij RWS-DZH 14

15 5.2 Technologisch spoor. Voor het technologische spoor is gekozen om als pilot kennissysteem het project Ander beheer Haringvliet te kiezen, omdat het een langlopend project is (minstens 10 jaar) en er verschillende aspecten van kennismanagement aan bod komen: 1. Borgen kennis door opslaan van alle relevante documenten (inclusief complete MER) 2. Distribueren (delen) van kennis door toegankelijk maken via intranet en internet aan allerlei betrokkenen (RWS: DZH, RIKZ, RIZA, waterschappen, drinkwaterbedrijven, provincie Zuid-Holland, burgers, e.d.) 3. Monitoring van de status en voortgang van het werkproces. 4. Bijdragen en faciliteren van de discussies met betrokken partijen via internet en intranet (discussieforum). Op basis van de resultaten van deze tussenfase is besloten om in fase 2 van het KENSYS project enerzijds het organisatorisch spoor verder te vervolgen zoals hierboven aangegeven en verder een pilot-project voor het kennissysteem Haringvliet op te zetten, waarna na evaluatie in fase 3 de implementatie volgt. KENSYS - Kennismanagement bij RWS-DZH 15

16 6 KENSYS FASE 2: Organisatorisch spoor In fase 2 is gewerkt volgens 2 sporen: het organisatorische spoor en het kennistechnologische spoor. Voor deze splitsing is gekozen om zowel inbedding in de organisatie te bewerkstelligen en anderzijds snel tastbare successen te kunnen laten zien in de vorm van pilot-kennissystemen. In totaal zijn 4 contracten afgesloten met het bedrijf DEMIS voor de uitvoering van KENSYS fase 2. Dit hoofdstuk behandelt het organisatorische spoor; het technologische spoor komt in het volgende hoofdstuk aan de orde. Ten behoeve van het organisatorische spoor is door DEMIS (onder contract RKZ 753) Ir. A. Kuik (4iQ) gedetacheerd bij DZH afdeling APS om de volgende zaken in het werkproces bij APS te implementeren: 1. Kwaliteitscontrole rapporten. 2. Toegankelijk maken productenoverzicht (doc files). 3. Benutting bestaande systemen zoals GeoKey, DONAR, OaseView, OMEGA e.d. 4. Fysieke tentoonstelling producten bij APS. 5. Overzicht van vragen en benodigde informatie (projectendatabase). 6. Opslag en terugzoeken kaarten en luchtfoto s in GIS werkomgeving. 7. Interne kennisoverdracht (lezingen, koffiepraatjes). 8. Versterken informele contacten intern APS/APV en met klanten en kennisleveranciers. 9. Digitaal smoelenboek wie is wie, competenties en ervaring van APS / APV medewerkers. In de loop van de uitvoering van het organisatorische spoor zijn de inzichten enigszins veranderd hetgeen tot de volgende realisatie en invulling heeft geleid: 6.1 Kwaliteitscontrole rapporten Besloten is om de kwaliteitscontrole van rapporten door de lijn van AP te laten uitvoeren. De betrokken personen zijn: Ir. J. Al (hoofd APS) Ir. J. v.d. Velden (waarnemend hoofd APV) en Mw. Ir. J. v..d Wouw (hoofd APV) Drs. J. Kuijpers (hoofd AP). Vooralsnog zijn geen criteria vastgesteld waarop de kwaliteit van rapporten wordt beoordeeld. Aanbeveling: In de loop van fase 3 van het KENSYS project dient te worden geëvalueerd in hoeverre deze wijze van kwaliteitscontrole goed functioneert. 6.2 Toegankelijk maken productenoverzicht (doc files). De reeds bij DZH beschikbare cluster files (DOC files) zijn opgenomen in de digitale boekenkast en daarmee via de KENSYS website goed toegankelijk geworden. KENSYS - Kennismanagement bij RWS-DZH 16

17 6.3 Benutting bestaande systemen Doel is om bestaande RWS systemen zoals geokey, DONAR, Oaseview, OMEGA in te bedeen in het kennissysteem van APS. Dit onderdeel is tot dusver echter nog niet opgepakt. OMEGA (RWS thesaurus) is een onderdeel van de metabrowser (aquabrowser). Wel zullen op de KENSYS website links komen naar deze systemen. 6.4 Fysieke tentoonstelling producten bij APS. Bij APS is de gewoonte om recent verschenen rapporten in een kast op de gang ten toon te stellen nieuw leven ingeblazen. Deze kast voorziet in een behoefte en wordt beheerd door iemand bij APS zelf. Ook APV wil een dergelijke kast maken. 6.5 Overzicht van vragen en benodigde informatie (projectendatabase). Deze activiteit is tot dusver niet opgepakt door APS. Het is nog onduidelijk in hoeverre deze actie nog prioriteit heeft. Zie ook Opslag en terugzoeken kaarten en luchtfoto s in GIS werkomgeving. Er is een demonstratie geweest van het KIK systeem van RIKZ, dat draait op de website van MARIS. Dit systeem bevat luchtfoto s van de Nederlandse kust met een beschrijving op meta-niveau en tevens informatie over de uitgevoerde zandsuppleties. De zandsuppleties kunnen grafisch worden weergegeven. Bij DZH/AP bestaat een Cardbox systeem voor de opslag van foto s en kaarten. In principe kan dit Cardbox systeem (een database) onderdeel uitmaken van de digitale boekenkast en via de Kensys Website (zie het hoodstuk over het technologische spoor) worden benaderd. Aanbeveling: Er dient een keuze te worden gemaakt welk (database) systeem voor de opslag van kaarten en foto s zal worden gebruikt. Tevens dient een implementatie traject te worden gestart en een beheerder te worden aangewezen (huidige beheerder Cardbox systeem is John Luijendijk). 6.7 Interne kennisoverdracht (lezingen, koffiepraatjes). Deze activiteit wordt sceptisch bekeken door APS. Verwacht wordt dat de belangstelling hiervoor gering zal zijn. Een poging om de kennis over het KENSYS project in een lunchbijeenkomst over te dragen aan de projectleiders van APS is wel geslaagd. Er waren veel projectleiders aanwezig en er ontstond een goede discussie met een actieve deelname van de meeste participanten. Inmiddels wordt 3* per jaar een APS brede bijeenkomst georganiseerd met inhoudelijke presentaties (vroeger 1* per jaar). APV heeft maandelijkse bijeenkomsten met inhoudelijke presentaties. Te overwegen valt de inhoudelijke presentaties van APS en APV te combineren. Aanbeveling: deze activiteit gedurende een 0,5-1 jaar stimuleren en uitproberen en vervolgens evalueren. 6.8 Versterken informele contacten intern APS/APV en met klanten en kennisleveranciers. Deze activiteit is niet aangepakt. Intern wordt dit niet nodig geacht en aan versterking van de externe kontakten is nog niet in het kader van het KENSYS project gewerkt. KENSYS - Kennismanagement bij RWS-DZH 17

18 6.9 Digitaal smoelenboek wie is wie, competenties en ervaring van APS/APV medewerkers. Het digitale smoelenboek-plus is uiteindelijk in het technologisch spoor gerealiseerd. Er is een link met de digitale telefoongids van RWS-DZH. Van elke medewerker van APS en APV is een foto opgenomen en zijn projectgegevens en voorzover de medewerker dat zelf invult gegevens over hobby s e.d. opgenomen Meting bereikte resultaten met kennismanagement In het projectoverleg kwam de behoefte naar voren om bereikte resultaten met kennismanagement bij DZH te meten. Hoewel dit niet gemakkelijk is, is besloten om de enquête (ca. 40 vragen) van Prof. Weggeman (TU Eindhoven) door medewerkers van APS (en evt. later ook APV) te laten invullen en deze als een t=0 meting te hanteren. De enquête is door Kuik (4iQ) gedigitaliseerd en de resultaten kunnen na digitale invulling gemakkelijk door de bij 4iQ beschikbare software worden verwerkt. Door na 1 à 2 jaar deze meting te herhalen kan aan de hand van een analyse van de enquête resultaten de vorderingen in kennismanagement bij DZH/AP worden bepaald. Een voordeel van de enquête van Weggeman is dat deze ook door een groot aantal andere instituten en bedrijven is ingevuld en de score daarmee kan worden vergeleken. Met andere worden er is daardoor een referentiekader. Naast de enquête van Weggeman is door 4iQ ook de quick scan van het hoofdkantoor RWS (parapluie van Braam - HK-Kennis) gedigitaliseerd en bij DZH uitgezet. Deze scan is korter (6 baleinen van de parapluie) en de drempel om deze in te vullen is daardoor lager. Tot dusver zijn 12 enquêtes van Weggeman ingevuld en 20 van de quick scan (potentieel 50 personen). De analyse van de enquêteresultaten en de vergelijking met het referentiekader moet nog worden uitgevoerd. Aanbeveling: Eind 2001 dient de enquête door de zelfde personen nogmaals te worden ingevuld (t=1 meting) om de voortgang en effecten van het KENSYS project te kunnen meten en te vergelijken met de t=0 meting. KENSYS - Kennismanagement bij RWS-DZH 18

19 7 KENSYS FASE 2: Technologisch spoor In het technologische spoor heeft het project zich geconcentreerd op het realiseren van een aantal pilot-systemen waarmee de haalbaarheid en gewenste functionaliteit van dergelijke systemen kon worden getoetst. Met haalbaarheid wordt hier niet alleen de technische haalbaarheid verstaan, maar zeker ook de haalbaarheid in termen van acceptatie en gebruik. Om deze scheiding in het technologisch spoor aan te geven en het proces inhoudelijk beheersbaar te houden, is gekozen voor een daadwerkelijke splitsing, die zich vertaalt in 2 aparte contracten. De eerste tak van deze splitsing is het ontwikkelen van de systemen zelf; een puur ICT uitbestedingsproject, waarbij de inhoudelijke inbreng van zowel DZH als RIKZ zeer belangrijk is. Het gaat immers om inhoudelijk beleidsrelevante systemen. De andere tak behelst de hulp bij het invoeren en de vulling van het kennissysteem voor een daadwerkelijk project bij DZH. Omdat dit specifiek gericht is op DZH, vinden de werkzaamheden in dit kader plaats bij DZH; in feite is het een detachering voor een beperkt aantal dagen, waarbij de gedetacheerde in kwestie de taak heeft om de invoering en het gebruik van het kennissysteem voor te bereiden en te faciliteren. De ontwikkelde systemen zijn de volgende: Digitaal Smoelenboek Digitale Boekenkast Overkoepelende KENSYS website De systemen zijn onderling gekoppeld, zodanig dat persoonsgegevens slechts éénmaal in het systeem hoeven te worden ingevoerd. Het invoeren van de gegevens gebeurt door middel van zogenaamde Wizards. Het ontsluiten van de gegevens is de taak van de KENSYS website. In onderstaande figuur is een schematisch overzicht gegeven van de onderlinge relaties en opzet van het kennissysteem bij DZH (afdeling APS) Projecten (DOC files) Medewerkers (Smoelenboek) Navigatiestructuur Interface: Web Browser Zoekmachine (Aqua browser) Documenten (Digitale boekenkast) Thesaurus (Omega) Catina (Modelinfo) Thesaurus (RWS) Telefoongids (DZH) Figuur 3: Schematisch overzicht onderdelen kennissysteem APS/ DZH, bron: Demis BV, Delft KENSYS - Kennismanagement bij RWS-DZH 19

20 7.1 Het Digitaal Smoelenboek. Het Digitaal Smoelenboek is de mens-factor binnen het kennissysteem. Met het smoelenboek wordt invulling gegeven aan één van de kernvragen van DZH, namelijk de mogelijkheid bieden om op een eenvoudige en snelle manier inzicht te verschaffen in de verdeling van kennis en competenties over de mensen van de afdeling. Figuur 4: Smoelenboek, bron: KENSYS CDROM (product voor APS/DZH) Het KENSYS Smoelenboek slaat van een medewerker de volgende gegevens op: Achternaam (*) Initialen (*) Roepnaam Titel(s) (*) Dienst (*) Afdeling (*) Kamer (*) Telefoonnummer (*) adres (*) Foto Gevolgde opleidingen en cursussen Vorige dienstbetrekkingen Omschrijving huidige functie Datum indiensttreding Relevante clusters binnen de afdeling (**) Specialismen en andere bijzondere kennis Andere informatie Contactpersonen binnen DZH Contactpersonen binnen V&W (buiten DZH) Contactpersonen buiten V&W De met een (*) aangemerkte gegevens worden door de Smoelenboek Wizard uit de reeds bestaande DZH telefoongids gehaald. Deze telefoongids wordt reeds beheerd bij DZH en is dus een goede bron voor basisinformatie van een medewerker. De met (**) gemerkte informatie wordt door middel van een keuzelijst aangeboden. De overige informatie kan in vrije vorm worden ingevoerd. KENSYS - Kennismanagement bij RWS-DZH 20

21 7.2 De Digitale Boekenkast. Binnen de Waterstaat bestaan een aantal stromen van informatie (als afgeleide van kennis) tussen afdelingen binnen directies, tussen afzonderlijke directies, en tussen de directies en de academische wereld en de industrie. Het overgrote deel van deze informatie wordt (nog steeds) in de vorm van papieren rapporten en adviezen overgedragen. Wanneer een document een zodanige status heeft dat het wordt ingenomen en/of geadministreerd door de bibliotheek, dan is het betreffende document vaak nog goed terug te vinden. Echter, veel rapporten eindigen op bureaus en in kasten van individuele medewerkers zonder de archivering door de bibliotheek te hebben ondergaan. Hierdoor ontstaat een versnippering van kennis en, naarmate de tijd vordert, zullen onderzoeken voor niets overnieuw worden gedaan, worden vragen uit verschillende hoeken van een directie tegelijk gesteld; met andere woorden, het wiel wordt vaker en vaker opnieuw uitgevonden. Een ander probleem is dat de papieren adviezen en onderzoeksrapporten beetje bij beetje vervangen worden door electronische vormen daarvan. Het systematisch opslaan van electronische documenten vormt echter een probleem, omdat RWS in deze nog helemaal geen ervaring heeft. Electronische documenten verdwijnen vaak op de harde schijf van een individuele medewerker, die zelf vaak nog moeite heeft om het document naderhand nog terug te vinden. Electronische documenten worden namelijk vaak onder relatief cryptische namen opgeslagen en de archivering op een harde schijf is vaak niet eenduidig/consequent. In het meest gunstige geval worden documenten nog op een lokaal netwerk bewaard, maar ook dan kunnen andere medewerkers het gewenste document vaak niet terugvinden, als men al weet dat het bestaat. Om deze problemen te ondervangen is de Digitale Boekenkast ontwikkeld. In deze boekenkast worden documenten bewaard en gecategoriseerd op: relevant beleidsthema, watersysteem, cluster (van onderwerpen), kennisdiscipline type document (categorie) door de plaatser vrij op te geven kenmerken en categorieën Met de Digitale Boekenkast kunnen medewerkers op eenvoudige wijze (via een Wizard) een document in de boekenkast plaatsen en via de KENSYS website terugvinden. De indeling van de documenten wordt bepaald door de metagegevens die de eigenaar van het document meegeeft aan het document wanneer hij/zij het in de boekenkast plaatst. Bij het plaatsen van een document wordt de medewerker door een Wizard gedwongen om de relevante informatie over beleidsthema s, watersysteem, onderwerp-cluster en kennisdiscipline te kiezen uit een reeds bestaande lijst, of zelf steekwoorden toe te voegen aan deze lijst. Het resultaat is een boom waarin documenten zodanig zijn opgeslagen dat zij via verschillende paden kunnen worden teruggevonden. De paden worden gevormd door de metagegevens-bomen die ontstaan doordat de documenten via de Wizard aan verschillende metagegevens worden gekoppeld. Deze boom heeft een groot voordeel ten opzichte van de traditionele boom van directories: bij een directoryboom kan een document slechts via één pad worden teruggevonden. Het aantal paden in de Digitale Boekenkast om bij het gewenste document terecht te komen is groter en afhankelijk van de hoeveelheid KENSYS - Kennismanagement bij RWS-DZH 21

22 metagegevens die de eigenaar van het document bij het toevoegen aan de Boekenkast in de Wizard heeft meegegeven. Figuur 5: Voorbeeld van een website van een Kennissysteem, bron: KENSYS CDROM (product voor APS/DZH) 7.3 De KENSYS website. Kennismanagement wordt tegenwoordig bijna altijd in één adem genoemd met Internet en de bijbehorende technologie. De gegevens die met behulp van de Smoelenboek-Wizard en de Boekenkast-Wizard in het KENSYS systeem worden gezet kunnen via een Internet/Intranet website ontsloten worden. Dit is de KENSYS website. 7.4 Technologische aspecten. In het KENSYS project is vanaf het begin af aan uitgangspunt geweest dat de te gebruiken technologieën en gereedschappen zoveel mogelijk aansluiten bij datgene dat gangbaar is bij RWS. Daarom werden in dit spoor bestaande technologieën onderzocht waarmee de beoogde doelen gerealiseerd zouden kunnen worden. Voor zover deze technologieën bij de RWS bekend waren zijn zij niet alleen theoretisch beschouwd maar ook in (RWS-)operationeel gebruik bekeken. Tijdens deze inventarisatie van bestaande technologieën werd duidelijk dat de RWS op het gebied van Kennismanagement (KM) versplinterd opereert. Bij gebrek aan RWS-brede standaardisatie aangaande IT-platforms en KM-applicaties opereren de afzonderlijke onderdelen van RWS relatief autonoom. De huidige trend waarin meer en meer aandacht wordt besteed aan de IT-aspecten van KM brengt hier langzaam verandering in. Het KENSYS project is een goed voorbeeld van een KM-project waardoor de interne samenwerking binnen de RWS op KM-gebied wordt gestimuleerd. Tijdens de ontwikkeling van het KENSYS technologische spoor (Fase 2) zijn een aantal keuzes gemaakt met betrekking tot de gebruikte technologie. Bij het maken van deze keuzes zijn een aantal aspecten aan het licht gekomen met betrekking tot KENSYS - Kennismanagement bij RWS-DZH 22

23 standaardisatie bij de RWS en de keuzes waar men in de toekomst voor zal komen te staan De Web server. Het KENSYS systeem is gebaseerd op een web-server die gebruik maakt van het Windows-NT platform via een Visual Basic bibliotheek (een andere mogelijkheid is om gebruik te maken van zogenaamde ASP pagina s). ASP is een techniek (ontwikkeld door Microsoft) die het mogelijk maakt op een relatief eenvoudige manier gegevens uit databases via een web-site op Internet te ontsluiten. ASP werkt echter alleen op servers die gebaseerd zijn op Windows NT. Een alternatief voor het gebruik van ASP is CGI. CGI wordt op andere server-platforms (zoals HP-UX) gebruikt, maar is minder eenvoudig te implementeren dan ASP. RWS heeft op dit moment geen standaard voor het bouwen van servers met Windows NT, terwijl er op diverse plaatsen binnen RWS wel een aantal NT-servers in gebruik zijn. Hierdoor is het al dan niet mogen installeren van een dergelijke server op dit moment nog onderhevig aan willekeur. Wanneer RWS / DZH gebruik zou maken van moderne kantoorautomatiseringspakketten (bijv. Office 2000 van Microsoft, inclusief Internet Information Server (IIS) en Site Server of vergelijkbare systemen) is de Digitale Boekenkast als relatief eenvoudig maatwerk te realiseren. Documenten kunnen dan eenvoudig vanaf de werkplek direct als HTML documenten op het Internet/Intranet gezet worden. In de huidige versie van het kantoorautomatiseringspakket van RWS (Office 95, 1995) is dit NIET eenvoudig en transparant voor de gebruiker te realiseren; dit remt de implementatie van de Digitale Boekenkast en het gebruik van het intranet. Aanbeveling: RWS dient criteria en een procedure op te stellen voor het installeren van Windows NT servers in het netwerk. Aanbeveling: RWS dient uit het oogpunt van Kennismanagement haar werkplekautomatisering te baseren op moderne kantoorautomatiseringssoftware zoals bijv. Office 2000 of vergelijkbare technologie Het Smoelenboek. De techniek waar het KENSYS smoelenboek gebruik van maakt is de techniek die reeds wordt gebruikt in de DZH-brede telefoongids (Visual Basic 4). Hiervoor is gekozen om ervoor te zorgen dat er geen nieuwe ondersteunende software voor het KENSYS Smoelenboek bij de gebruikers geïnstalleerd hoeft te worden, maar dat het Smoelenboek toch gebruik kan maken van de gegevens die zich in de DZH telefoongids bevinden. Dit is belangrijk omdat het Smoelenboek hiermee een uitbreiding is op de (reeds goed onderhouden) telefoongids. Enkele vaste gegevens worden door de Smoelenboek Wizard direct uit de telefoongids gevist en hoeven dus niet meer ingevoerd te worden. KENSYS - Kennismanagement bij RWS-DZH 23

24 Figuur 6: De Digitale Boekenkast. Documenten worden in dit geval weergegeven via de ingang op cluster-niveau, bron: KENSYS CDROM (product voor APS/DZH) De Digitale Boekenkast. De Digitale Boekenkast is gebouwd om te werken met HTML-documenten. De op dit moment binnen de RWS gebruikelijke standaard, namelijk Word 95 documenten, kunnen in de huidige versie van het systeem niet worden verwerkt. Wanneer RWS over zou gaan op het gebruik van Office 97 of Office 2000 (of een ander administratief software-pakket waarin de tekstverwerker bestanden direct kan opslaan in HTML) dan is dit geen probleem. Nu moeten documenten eerst door middel van een apart conversieprogramma omgezet worden van Word 95 naar HTML alvorens zij in de Digitale Boekenkast kunnen worden opgeslagen Inventarisatie van bestaande systemen. Omdat het in de verwachting ligt dat in de markt software pakketten zouden kunnen bestaan waarmee de doelen van KENSYS met een meer beperkte IT-inspanning zouden kunnen worden bereikt, werden in het technologisch spoor van Fase 2 bestaande technologieën onderzocht. Voor zover deze technologieën bij de RWS reeds in gebruik zijn, zijn zij niet alleen theoretisch beschouwd maar ook in operationeel gebruik bekeken. De beschouwde technologieën zijn terug te vinden in de rapporten Inventarisatie Bestaande Systemen (taak K3 behorende bij RKZ-756) en Verslag Workshop technologisch spoor 27 januari 2000 (taak K8 behorende bij RKZ-756). Uit de inventarisatie blijkt dat wanneer het gaat om grote pakketten (Lotus Notes, Livelink) waarmee enterprise-breed zaken als Workflow-management, het opslaan (en ontsluiten van) gegevens en documenten en persoonsgegevens integraal worden ondersteund, de prijs van aanschaf, installatie en ondersteuning erg hoog uitvallen. Deze alternatieven kunnen voor een klein innovatief project als KENSYS geen optie zijn. Het zou beter zijn wanneer RWS (of het Ministerie van Verkeer en Waterstaat) het initiatief zou nemen tot het daadwerkelijk enterprise-breed inzetten van dergelijke hulpmiddelen. Dit zou ook de standaardisatie (en daarmee tevens de transparantie van de organisatie) sterk ten goede komen. KENSYS - Kennismanagement bij RWS-DZH 24

25 Aanbeveling: Start een RWS/V&W breed onderzoek naar een standaard Workflowmanagement tool voor diverse bedrijfsprocessen binnen RWS/V&W. Wanneer het gaat om het zoeken in de opgeslagen informatie door middel van zoekmachines komt dezelfde problematiek om de hoek kijken. Veel systemen komen met hun eigen zoekmachine, terwijl V&W een licentie heeft voor gebruik van Netscape s Verity. Dit zorgt dan voor een spanningsveld. Het is immers niet duidelijk of de systeem-eigen zoekmachine dan ingezet mag worden volgens de V&W/RWS standaard; aan de andere kant is het soms niet mogelijk de in het systeem opgeslagen informatie te ontsluiten met de Verity zoekmachine. Tevens is het gebruik van Verity niet duidelijk gefaciliteerd vanuit V&W. Aanbeveling: Zorg voor voldoende informatie en facilitering van het gebruik van Verity als zoekmachine op V&W niveau. Dit is een taak voor de MD. Ook op het gebied van documentatie-opslag systemen (zoals noodzakelijk voor bibliotheken en post-archieven) worden vanuit verschillende hoeken van RWS en V&W verschillende initiatieven genomen. Deze systemen kosten, inherent aan hun taak en omvang, altijd erg veel geld. V&W breed wordt V&W-LIS ontwikkeld, maar er zijn ook andere initiatieven, zoals EXCALIBUR (bij AVV). V&W-LIS richt zich op de documentatie van RWS rapporten (DMS ), brieven (RMD) en het toegankelijk maken van (witte) literatuur. Technisch gezien vullen systemen als V&W-LIS en bijv. EXCALIBUR elkaar aan; gevoelsmatig is het echter mogelijk dat deze systemen door de respectievelijke beheerders en het V&W management als concurrenten worden gezien. Hierdoor ontstaat dan weer een ongewenst spanningsveld aan de kant van de beheerders. Ook voor de gebruikers ontstaat dan een onduidelijke situatie. Aanbeveling: Zorg voor duidelijkheid over de rollen die de verschillende documentsystemen spelen binnen RWS/V&W. Dit is een taak voor de MD De RIKZ Metabrowser. Voor het doorzoeken en de ontsluiting van gegevens zijn verschillende technieken bruikbaar. In de meeste gevallen wordt op dit moment gebruik gemaakt van een vrij simpele indexering van de woorden in de onderliggende documenten. Deze indexering kan dan gebruik worden voor het zoeken naar steekwoorden in de documenten door de gebruiker. De gebruiker dient het te zoeken woord precies in te tikken, waarna een lijst wordt gegenereerd van gevonden documenten. Zoeken naar termen kan efficiënter worden wanneer gebruik gemaakt wordt van metagegevens van documenten. Er kan dan niet alleen naar woorden in het document zelf gezocht worden, maar ook naar woorden in de beschrijving van het document. Tenslotte kan er binnen een bepaalde context gezocht worden. Hierdoor wordt de zoekopdracht nog specifieker. Bij het RIKZ is een Metabrowser ontwikkeld die nog een stap verder gaat. De context wordt gevormd door een aantal bij V&W als standaard aangemerkte elektronische entiteiten: de V&W thesaurus en de OMEGA database waarin definities staan voor de natte RWS (het zogenaamde Gegevenswoordenboek Water ). Verder bevat de Kennisbrowser een aantal algoritmen waarmee eventuele schrijffouten (in het Nederlands en het Engels) kunnen worden gecorrigeerd. Als gebruikersschil wordt gebruik gemaakt van de zogenaamde Aqua schil. Met deze schil wordt de gebruiker als het ware uitgenodigd om niet door de documenten te surfen, maar door de context met de bijbehorende steekwoorden. Deze methode is zeer geschikt bevonden voor het associatief zoeken in ongestructureerde materie, of wanneer de gebruiker niet precies weet waar hij/zij naar zoekt. De RIKZ KENSYS - Kennismanagement bij RWS-DZH 25

26 Metabrowser wordt (door het gebruik van de Aqua schil) in de wandelgangen van V&W ook wel de Aquabrowser genoemd. Er zijn op dit moment een aantal partijen die de RIKZ Metabrowser (die in een pilot-stadium verkeert) willen uitbouwen tot een generieke kennisbrowser voor verschillende kennisgebieden binnen RWS en/of V&W. Figuur 7: De Metabrowser/Kennisbrowser, gebaseerd op de Liquid Solutions technologie (ook wel Aquabrowser-technologie genoemd), bron: RIKZ, Den Haag Aanbeveling: Ontwikkel een generieke kennisbrowser die gebaseerd is op het concept van de Metabrowser, waarmee gebruikers binnen V&W hun eigen documenten, thesauri e.d. kunnen samensmeden tot mini-kennissystemen. Dit is een taak voor het hoofdkantoor van RWS/V&W, het RIKZ, de FWTA, DZH, AVV (als ontsluitend hulpmiddel van EXCALIBUR ) en andere belanghebbenden. KENSYS - Kennismanagement bij RWS-DZH 26

27 8 Relaties Kennismanagement binnen en buiten RWS Door RIKZ wordt, gestimuleerd door het project KENSYS, een uitgebreid relatiebestand onderhouden op het gebied van kennismanagement. Zowel binnen RWS als buiten RWS worden contacten onderhouden. RIKZ stelt zich tot taak om goed op de hoogte te zijn van alle kennismanagement activiteiten binnen RWS; de kenniscommunity, georganiseerd door directie Kennis is daarvoor een belangrijk hulpmiddel. Met de volgende diensten en bedrijven wordt contact onderhouden: Binnen RWS: Dir. Kennis kenniscommunity uitwisselingsplatform op het vlak van kenismanagement KENSYS project; uitgevoerd door RIKZ t.b.v. DZH afd. APS en APV; beschreven in dit rapport. MD m.b.t. technologie office 2000, zoeksystemen zoals Verity, KM systemen, Aquest AVV EXCALIBUR / Merlijn zoeksystemen en ervaring KM algemeen BD gestructureerd KM visjesmodel KM visie en strategie. DWW Kennissysteem Oevers en Bopper GIS RIZA Haringvliet KM algemeen DNH vanaf 2001 zal een kennismanagement project (kust informatie management) voor DNH worden uitgevoerd. DNZ in april 2000 zijn presentaties over KM bij DNZ gehouden; in 2001 zullen in het project Instrumentatie eerste activiteiten m.b.t. Kennismanagement door RIKZ bij DNZ worden uitgevoerd. DIJG heeft ervaring met Workflow management DL heeft ervaring opgedaan met Lotus Notes bij de Maaswerken. DON - is actief in een KM traject; wordt nog in detail benaderd. FTWA/SPIN heeft interesse en ondersteunt KM activiteiten. RIKZ - invoering SPM, strategie- en visievorming, samenstelling kennisketens, kennistechnologie, metabrowser (Aquabrowser), Waterland website, KIK website, OMEGA beheer, uitvoering KM projecten voor DZH, DNH en DNZ. Buiten RWS: CAP Gemini Workflow management. TNO MEP en TNO- FEL werkprocesondersteuning IME consultants Kennismanagement Twijnstra en Gudde Management Consultants Coopers Lybrand KM algemeen werkt samen met Weggeman Open Text - Livelink workflow management IBM - MQ workflow management product TU Eindhoven prof. Weggeman enquête KM MARIS KIK = Kust informatie systeem. DEMIS - ontwikkeling KM- en Decision Support systemen Medialab - ontwikkeling Aqua (basis van de huidige DDW-Metabrowser) IBM/Lotus - Lotus Notes (workflow management) KENSYS - Kennismanagement bij RWS-DZH 27

RRBOUWRAPPORT 144. Aan de slag met BIM; gewoon doen! Handreiking, Virtueel Bouwen

RRBOUWRAPPORT 144. Aan de slag met BIM; gewoon doen! Handreiking, Virtueel Bouwen RRBOUWRAPPORT 144 Aan de slag met BIM; gewoon doen! Handreiking, Virtueel Bouwen 2 Handreiking Virtueel Bouwen Aan de slag met BIM, Gewoon doen! Jan Straatman en Willem Pel, Balance & Result Organisatie

Nadere informatie

Zaakgericht samenwerken. Visie en Koers

Zaakgericht samenwerken. Visie en Koers Zaakgericht samenwerken Visie en Koers 2009032816 We staan voor diverse ambities en knelpunten Burgers 7x24 inzicht in status aanvragen Efficiënter werken Borgen rechtmatigheid Inzicht bij medewerkers

Nadere informatie

Naam: Draaiboek decentrale implementatie PAUW en Tridion

Naam: Draaiboek decentrale implementatie PAUW en Tridion Programma Aanpak Universitaire Website (PAUW) Draaiboek decentrale implementatie PAUW en Tridion Inleiding In het kader van het Programma Aanpak Universitaire Website (PAUW) is afgesproken dat alle decentrale

Nadere informatie

Kiezen voor All In Content betekent dat u over kennis van een compleet team beschikt in plaats van afhankelijk te worden van één enkele consultant:

Kiezen voor All In Content betekent dat u over kennis van een compleet team beschikt in plaats van afhankelijk te worden van één enkele consultant: Over ons All In Content begeleidt IT & New Media projecten in het domein van Enterprise 2.0 portals en contentmanagement. Onze focus ligt in het bijzonder op het gebied van duurzaam werken met toepassingen

Nadere informatie

Examenprogramma Associatie Praktijkdiploma Vakopleiding Payroll Services IV Geldig m.i.v. 1 januari 2011

Examenprogramma Associatie Praktijkdiploma Vakopleiding Payroll Services IV Geldig m.i.v. 1 januari 2011 Examenprogramma Associatie Praktijkdiploma Vakopleiding Payroll Services IV Geldig m.i.v. 1 januari 2011 Het examenprogramma omvat: 1. Beroepsprofiel 2. Opleidingsprofiel 3. Examenopzet 4. Examenprogramma

Nadere informatie

Geef aan in hoeverre u het eens bent met onderstaande stellingen (1 = volstrekt mee oneens, 5 = helemaal mee eens)

Geef aan in hoeverre u het eens bent met onderstaande stellingen (1 = volstrekt mee oneens, 5 = helemaal mee eens) Knowledge Performance Scan De Knowledge Performance Scan geeft relatief snel en goedkoop inzicht in de stand van zaken met betrekking tot de manier waarop met kennis wordt omgegaan in een organisatie(onderdeel).

Nadere informatie

Procesmanagement. Hoe processen beschrijven. Algra Consult

Procesmanagement. Hoe processen beschrijven. Algra Consult Procesmanagement Hoe processen beschrijven Algra Consult Datum: juli 2009 Inhoudsopgave 1. INLEIDING... 3 2. ORGANISATIE VAN PROCESMANAGEMENT... 3 3. ASPECTEN BIJ HET INRICHTEN VAN PROCESMANAGEMENT...

Nadere informatie

Energie management Actieplan

Energie management Actieplan Energie management Actieplan Conform niveau 3 op de CO 2 -prestatieladder 2.2 Auteur: Mariëlle de Gans - Hekman Datum: 30 september 2015 Versie: 1.0 Status: Concept Inhoudsopgave 1 Inleiding... 2 2 Doelstellingen...

Nadere informatie

De informatie adapter vormt de basis voor uitwisseling van digitale informatie in projecten waarbij de volgende uitgangspunten gekozen worden:

De informatie adapter vormt de basis voor uitwisseling van digitale informatie in projecten waarbij de volgende uitgangspunten gekozen worden: Op het vlak van informatie uitwisseling tussen bedrijven valt veel te verbeteren. Veel van die verbeteringen vinden hun oorzaak in het niet goed op elkaar aansluiten van de verschillende softwaretoepassingen

Nadere informatie

CEL. Bouwstenen voor een elektronische leeromgeving

CEL. Bouwstenen voor een elektronische leeromgeving CEL Bouwstenen voor een elektronische leeromgeving FACTSHEET CEL VERSIE 1.0 DECEMBER 2001 CEL - Bouwstenen voor een elektronische leeromgeving Inhoudsopgave Wat is CEL? 1 Uitgangspunten 1 De eindgebruiker

Nadere informatie

Functionele beschrijving: scannen naar van Brug software.

Functionele beschrijving: scannen naar van Brug software. Functionele beschrijving: scannen naar van Brug software. Algemeen Met de KYOCERA scannen naar van Brug Software beschikt u over een efficiënte oplossing om uw documenten te scannen naar het Notarieel

Nadere informatie

Contractmanagement in Nederland anno 2011

Contractmanagement in Nederland anno 2011 Contractmanagement in Nederland anno 2011 Samenvatting Mitopics Theo Bosselaers NEVI René van den Hoven Februari 2012 1 Periodiek onderzoekt Mitopics de professionaliteit waarmee Nederlandse organisaties

Nadere informatie

Optimaliseren afsluiten rapportage proces: juist nu!

Optimaliseren afsluiten rapportage proces: juist nu! 18 Optimaliseren afsluiten rapportage proces: juist nu! Belang van snelle en betrouwbare informatie groter dan ooit Drs. Wim Kouwenhoven en drs. Maarten van Delft Westerhof Drs. W.P. Kouwenhoven is manager

Nadere informatie

Handout PrOfijt. - Versie 1.1 - Versie: 1.1 Datum: 09-04-2014 Mike Nikkels / Olav van Doorn

Handout PrOfijt. - Versie 1.1 - Versie: 1.1 Datum: 09-04-2014 Mike Nikkels / Olav van Doorn Handout PrOfijt - Versie 1.1 - Versie: 1.1 Datum: 09-04-2014 Auteur(s): Mike Nikkels / Olav van Doorn 1 Inhoudsopgave 1 Inhoudsopgave... 2 2 Inleiding... 3 3 Algemeen... 3 4 Visie op PrOfijt... 4 5 Techniek...

Nadere informatie

INTRODUCTIE TOOLBOX voor GEBRUIKERS. duurzame plaatsing van werknemers met autisme

INTRODUCTIE TOOLBOX voor GEBRUIKERS. duurzame plaatsing van werknemers met autisme INTRODUCTIE TOOLBOX voor GEBRUIKERS duurzame plaatsing van werknemers met autisme 1 Welkom bij toolbox AUTIPROOF WERKT Autiproof Werkt is een gereedschapskist met instrumenten die gebruikt kan worden bij

Nadere informatie

ENERGIE BEDRIJVEN EN ICT

ENERGIE BEDRIJVEN EN ICT ENERGIE BEDRIJVEN EN ICT De energiemarkt in Nederland is continu in beweging. Nieuwe toetreders veroveren marktaandeel en slimme meters, sectorwijzigingen en splitsing zorgen voor veranderingen. Energiebedrijven

Nadere informatie

IN ZES STAPPEN MVO IMPLEMENTEREN IN UW KWALITEITSSYSTEEM

IN ZES STAPPEN MVO IMPLEMENTEREN IN UW KWALITEITSSYSTEEM IN ZES STAPPEN MVO IMPLEMENTEREN IN UW KWALITEITSSYSTEEM De tijd dat MVO was voorbehouden aan idealisten ligt achter ons. Inmiddels wordt erkend dat MVO geen hype is, maar van strategisch belang voor ieder

Nadere informatie

OpenIMS 4.2 Portaal Server

OpenIMS 4.2 Portaal Server OpenIMS 4.2 Portaal Server Inhoudsopgave 1 WAT IS EEN ENTERPRISE INFORMATIE PORTAAL?...3 1.1 BESPARINGEN...3 1.2 GERICHT OP EEN SPECIFIEKE DOELGROEP...3 2 OPENIMS PORTAAL SERVER (PS)...4 2.1 CENTRAAL BEHEER...4

Nadere informatie

Meer waarde creëren. Assetmanagement op maat

Meer waarde creëren. Assetmanagement op maat Meer waarde creëren Assetmanagement op maat Zo maken wij assetmanagement toepasbaar Met de toolbox Zeven bouwstenen van professioneel assetmanagement maken we de ISO55000 toepasbaar voor u. Belanghebbenden

Nadere informatie

Nameting Scan Mijn Bedrijf 2.0 2011-2012

Nameting Scan Mijn Bedrijf 2.0 2011-2012 Sociale innovatie De volgende vragen gaan over sociale innovatie en innovatief ondernemingsbeleid. Sociale Innovatie is een vernieuwing of een verbetering in de arbeidsorganisatie en in de arbeidsrelaties

Nadere informatie

SMART- Leerdoel Mathijs de Bok Emotion - RMM42

SMART- Leerdoel Mathijs de Bok Emotion - RMM42 SMART- Leerdoel Mathijs de Bok Emotion - RMM42 Inhoudsopgave 1.0 Inhoudsopgave 1 1.0 Inleiding 2 1.1 Algemeen 2 1.2 Mijn leerdoelen 2 2.0 Beschrijving leerdoel 2 3 2.1 Responsive 3 2.2 Up- to- date HTML&CSS

Nadere informatie

Zo kan het ook! Organisatie: Onbeperkt Sportief Contactpersoon: mevrouw Erna Mannen Contactpersoon 2: mevrouw Marjo Duijf Erkenningen:

Zo kan het ook! Organisatie: Onbeperkt Sportief Contactpersoon: mevrouw Erna Mannen Contactpersoon 2: mevrouw Marjo Duijf Erkenningen: Zo kan het ook! Organisatie: Onbeperkt Sportief Contactpersoon: mevrouw Erna Mannen Contactpersoon 2: mevrouw Marjo Duijf Erkenningen: Sport- en beweegaanbod Achtergrond Samenvatting Doelgroep De doelgroep

Nadere informatie

In 10 stappen van project naar effect!

In 10 stappen van project naar effect! In 10 stappen van project naar effect! een handleiding voor slim zorgen > Betrek de belangrijke sleutelpersonen > Stel projectteam samen & kies pilotteams > Screen de huidige situatie > Organiseer een

Nadere informatie

OpenText RightFax. Intuitive Business Intelligence. Whitepaper. BI/Dashboard oplossing voor OpenText RightFax

OpenText RightFax. Intuitive Business Intelligence. Whitepaper. BI/Dashboard oplossing voor OpenText RightFax OpenText RightFax Intuitive Business Intelligence Whitepaper BI/Dashboard oplossing voor OpenText RightFax Beschrijving van de oplossing, functionaliteit & implementatie Inhoud 1 Introductie 2 Kenmerken

Nadere informatie

Rapport over het werkprofiel van Software engineer (sr)

Rapport over het werkprofiel van Software engineer (sr) Rapport over het werkprofiel van Software engineer (sr) Identificatienummer: Publicatiedatum: 19 november 2015 Leeswijzer Dit rapport omschrijft het werkprofiel van 'Software engineer (sr)' zoals die door

Nadere informatie

Vergadering d.d. : 23 november 2011 Onderwerp. : Kaderstelling uitvoering werkzaamheden

Vergadering d.d. : 23 november 2011 Onderwerp. : Kaderstelling uitvoering werkzaamheden A L G E M E E N B E S T U U R Vergadering d.d. : 23 november 2011 Onderwerp : Kaderstelling uitvoering werkzaamheden Agendapunt: 16a KORTE SAMENVATTING: Naar aanleiding van een aantal investeringsvoorstellen

Nadere informatie

CCvD Datastandaarden Een gezamenlijk initiatief van SIKB en IHW

CCvD Datastandaarden Een gezamenlijk initiatief van SIKB en IHW CCvD Datastandaarden Een gezamenlijk initiatief van SIKB en IHW versie 2013.12.04 (definitief) 1. Inleiding De Stichting Infrastructuur Kwaliteitsborging Bodembeheer (SIKB) en het InformatieHuis Water

Nadere informatie

Plan van Aanpak. Christophe Deloo, Roy Straver & Machiel Visser. Versie 4 (26-06-2010)

Plan van Aanpak. Christophe Deloo, Roy Straver & Machiel Visser. Versie 4 (26-06-2010) Plan van Aanpak Christophe Deloo, Roy Straver & Machiel Visser Versie 4 (26-06-2010) Inhoudsopgave Voorwoord... 2 1 Inleiding... 3 1.1 Aanleiding... 3 1.2 Accordering en bijstelling... 3 1.3 Toelichting

Nadere informatie

Voorstel aan de Raad. Datum raadsvergadering / Nummer raadsvoorstel 8 juni 2005 / 121/2005

Voorstel aan de Raad. Datum raadsvergadering / Nummer raadsvoorstel 8 juni 2005 / 121/2005 Datum raadsvergadering / Nummer raadsvoorstel 8 juni 2005 / 121/2005 Onderwerp Budgetverschuiving voor gemeentelijke voorziening DIVA Programma / Programmanummer Concernsturing / 8110 Portefeuillehouder

Nadere informatie

TO BUILD UP. BROCHURE Huisvestingsadvies

TO BUILD UP. BROCHURE Huisvestingsadvies TO BUILD UP BROCHURE Huisvestingsadvies Tobuildup Tobuildup begeleidt organisaties bij de build-up van vastgoedvraagstukken. Door jarenlange ervaring en expertise in de vastgoedmarkt kunnen we voor elk

Nadere informatie

EmployabilityDriver. Waarom een strategische discussie over employability beleid?

EmployabilityDriver. Waarom een strategische discussie over employability beleid? EmployabilityDriver Waarom een strategische discussie over employability beleid? We weten al een tijd dat door vergrijzing en ontgroening de druk op de arbeidsmarkt toeneemt. Het wordt steeds belangrijker

Nadere informatie

Met deze module heeft u de mogelijkheid om gemakkelijk, snel en efficiënt uw documenten als naslag in Unit 4 Multivers te koppelen.

Met deze module heeft u de mogelijkheid om gemakkelijk, snel en efficiënt uw documenten als naslag in Unit 4 Multivers te koppelen. Handleiding Office+ Introductie Met de module Office+ gaat een lang gekoesterde wens voor vele gebruikers van Unit 4 Multivers in vervulling: eenvoudig koppelen van documenten in relatiebeheer of documentmanagement

Nadere informatie

Scan Docs Mailroom Suite Product Datasheet (NL) Datum: 02-4-2009 Versie: Fout! Onbekende naam voor documenteigenschap. Auteur(s): www.scandocs.

Scan Docs Mailroom Suite Product Datasheet (NL) Datum: 02-4-2009 Versie: Fout! Onbekende naam voor documenteigenschap. Auteur(s): www.scandocs. Product Datasheet (NL) Datum: 02-4-2009 Versie: Fout! Onbekende naam voor documenteigenschap. Auteur(s): www.scandocs.nl Belangrijkste voordelen Tijdsbesparing door de snelle, digitale distributie van

Nadere informatie

Zeon PDF Driver Trial

Zeon PDF Driver Trial Zakelijke software voor verkoop, dienstverlening en administratie Handleiding module Document Uitgaande correspondentie genereren Uitgaande correspondentie terugvinden Persoonlijk geadresseerde mailings

Nadere informatie

FACTSHEET. econnect Zaakgericht Werken Portaal

FACTSHEET. econnect Zaakgericht Werken Portaal FACTSHEET econnect Zaakgericht Werken Portaal Zaakgericht Werken Portaal Uw uitdaging Vanuit organisaties in diverse branches krijgt ETTU vaak de vraag hoe Microsoft SharePoint optimaal benut kan worden.

Nadere informatie

Alfresco Document Management

Alfresco Document Management Pagina 1 van 6 Alfresco Document Management Efficiënter kunnen (samen)werken, altijd en overal kunnen beschikken over de benodigde informatie en geen zorgen hoeven maken over IT en back-up? Lagere kosten

Nadere informatie

~L~g. for life. Virtuele muis. Offerte. . innovation. Haalbaarheidstudie naar hergebruik browsertechnologie voor effectieve webcrawl ing

~L~g. for life. Virtuele muis. Offerte. . innovation. Haalbaarheidstudie naar hergebruik browsertechnologie voor effectieve webcrawl ing . innovation Virtuele muis Haalbaarheidstudie naar hergebruik browsertechnologie voor effectieve webcrawl ing Offerte Deze offerte is uitgebracht aan: NCTV Postbus 16950 2500 BZ Den Haag Klantcontact Naam

Nadere informatie

Functionele beschrijving: scannen naar Exact Globe.

Functionele beschrijving: scannen naar Exact Globe. Functionele beschrijving: scannen naar Exact Globe. Algemeen Met de KYOCERA scannen naar Exact Globe beschikt u over een efficiënte oplossing om uw documenten te scannen naar Exact Globe. Met deze oplossing

Nadere informatie

Evaluatie bestuursmodel, eindrapportage.

Evaluatie bestuursmodel, eindrapportage. 1 Inleiding Evaluatie bestuursmodel, eindrapportage. De ALV van de afdeling ZuidWest heeft in de vergadering van 30 mei 2012 unaniem besloten tot het aanstellen van een tweetal betaalde afdelingsmanagers.

Nadere informatie

Maturity Matrix Duurzame Logistiek voor (potentiële) Lean & Green Awardwinnaars. Beschrijving & case

Maturity Matrix Duurzame Logistiek voor (potentiële) Lean & Green Awardwinnaars. Beschrijving & case Duurzame Logistiek voor (potentiële) Lean & Green Awardwinnaars Beschrijving & case Inhoud Inhoud beschrijving Kern van de tool Aanpak Mensen & middelen Resultaat Case beschrijving / best practice Toepassing

Nadere informatie

Nota van inlichtingen Request For Information (RFI) Digitaal Risico Inventarisatie en Evaluatie instrument

Nota van inlichtingen Request For Information (RFI) Digitaal Risico Inventarisatie en Evaluatie instrument Nota van inlichtingen Request For Information (RFI) Digitaal Risico Inventarisatie en Evaluatie instrument Schriftelijke vragen: 1. Mag uit de RFI documentatie worden afgeleid dat de projectgroep uitsluitend

Nadere informatie

Opzetten medewerker tevredenheid onderzoek

Opzetten medewerker tevredenheid onderzoek Opzetten medewerker tevredenheid onderzoek E: info@malvee.com T: +31 (0)76 7002012 Het opzetten en uitvoeren van een medewerker tevredenheid onderzoek is relatief eenvoudig zolang de te nemen stappen bekend

Nadere informatie

P r i v a c y v e r k l a r i n g

P r i v a c y v e r k l a r i n g Ace! Management Partners Training Coaching Consulting Interim Management Den Haag Amsterdam Den Bosch Rotterdam Zwolle Utrecht Arnhem Amersfoort Breda Eindhoven Maastricht Brussel Antwerpen P r i v a c

Nadere informatie

Eenvoud, kracht en snelheid

Eenvoud, kracht en snelheid OpenIMS Open Informatie Management Server Eenvoud, kracht en snelheid Portaal Server Whitepaper Open Informatie Management Server www.openims.com OpenSesame ICT BV www.osict.com Inhoudsopgave 1 INLEIDING...

Nadere informatie

handleiding Veiligheidsplanner voorwoord inleiding De stappen van de Lokale stap 01 profiel stap 02 wat is het probleem? stap 03 wat doen wij al?

handleiding Veiligheidsplanner voorwoord inleiding De stappen van de Lokale stap 01 profiel stap 02 wat is het probleem? stap 03 wat doen wij al? handleiding lokale veiligheidsplanner 1 veiligheid door samenwerking handleiding handleiding lokale veiligheidsplanner 2 Welkom bij de internettoepassing Lokale. Het Centrum voor Criminaliteitspreventie

Nadere informatie

Energiemanagement actieplan. Van Schoonhoven Infra BV

Energiemanagement actieplan. Van Schoonhoven Infra BV BV Leusden, oktober 2013 Auteurs: G.J. van Schoonhoven D.J. van Boven Geaccordeerd door: D.J. van Boven Directeur eigenaar INLEIDING Ons bedrijf heeft een energiemanagement actieplan conform NEN-ISO 50001.

Nadere informatie

Bedrijfssystemen vervangen door Slim Software Nabouwen

Bedrijfssystemen vervangen door Slim Software Nabouwen Bedrijfssystemen vervangen door Slim Software Nabouwen Codeless White Paper Roland Worms, Directeur Wouter van der Ven, Lead Software Architect Inhoudsopgave 1. Introductie 2. Het IT dilemma. Als standaard

Nadere informatie

kwaliteitsmeterplus 4

kwaliteitsmeterplus 4 kwaliteitsmeterplus 4 Testen voor de toekomst Eenvoudig en intuïtief Werkproces georiënteerd Scheiding bevindingen en issues Hertest methode Schermafdruk en -opnames SaaS Open platform kwaliteitsmeterplus

Nadere informatie

*ZE9C48C23CC* Raadsvergadering d.d. 16 december 2014

*ZE9C48C23CC* Raadsvergadering d.d. 16 december 2014 *ZE9C48C23CC* Raadsvergadering d.d. 16 december 2014 Agendanr.. Aan de Raad No.ZA.14-26406/DV.14-396, afdeling Ruimte. Sellingen, 11 december 2014 Onderwerp: Vaststellen Nota OOR (Onderhoud van de Openbare

Nadere informatie

Heeft uw corporatie alle relevante en up to date gegevens beschikbaar waar en wanneer medewerkers dat willen?

Heeft uw corporatie alle relevante en up to date gegevens beschikbaar waar en wanneer medewerkers dat willen? Whitepaper SharePoint Heeft uw corporatie alle relevante en up to date gegevens beschikbaar waar en wanneer medewerkers dat willen? HC&H Consultants B.V. De Veldoven 11 3342 GR Hendrik Ido Ambacht T 078

Nadere informatie

Drempelvrij samenwerken

Drempelvrij samenwerken Drempelvrij samenwerken Start ook met drempelvrij samenwerken. Door kennis en informatie te delen op een platform dat aan de webrichtlijnen voldoet kun je met heel Nederland samenwerken. In deze whitepaper

Nadere informatie

Werkwijze Cogo 2004. abcdefgh. Cogo publicatienr. 04-03. Ad Graafland Paul Schepers. 3 maart 2004. Rijkswaterstaat

Werkwijze Cogo 2004. abcdefgh. Cogo publicatienr. 04-03. Ad Graafland Paul Schepers. 3 maart 2004. Rijkswaterstaat Werkwijze 2004 publicatienr. 04-03 Ad Graafland Paul Schepers 3 maart 2004 abcdefgh Rijkswaterstaat Werkwijze 2/16 I Inleiding Verandering In 2003 is de organisatie van de ingrijpend veranderd. Twee belangrijke

Nadere informatie

ARCADIS Imagine the result E-learning bij de implementatie van een DMS

ARCADIS Imagine the result E-learning bij de implementatie van een DMS ARCADIS Imagine the result E-learning bij de implementatie van een DMS 1 Agenda Korte introductie ARCADIS Document management als pijler van programma Digitaal samenwerken Doelstellingen (opleiding, support,

Nadere informatie

Effectief opslaan en terugvinden van informatie OFFICE FILING

Effectief opslaan en terugvinden van informatie OFFICE FILING Effectief opslaan en terugvinden van informatie OFFICE FILING Snelle toegang tot uw dossiers optimaliseert uw productiviteit Informatie vormt de levenslijn binnen uw onderneming de basis van effectieve

Nadere informatie

RECHTSORDE LOKAAL Het kantoorbrede contentintegratiesysteem. Het Overleg Februari 2007

RECHTSORDE LOKAAL Het kantoorbrede contentintegratiesysteem. Het Overleg Februari 2007 RECHTSORDE LOKAAL Het kantoorbrede contentintegratiesysteem Het Overleg Februari 2007 Inhoud van de presentatie Introductie C-CONTENT Introductie Rechtsorde Ontwikkelaar en toeleverancier van informatieontsluitingstechnologie

Nadere informatie

Inspectie voor Werk en Inkomen versterkt Nieuwe Werken met Microsoft SharePoint Server

Inspectie voor Werk en Inkomen versterkt Nieuwe Werken met Microsoft SharePoint Server Inspectie voor Werk en Inkomen versterkt Nieuwe Werken met Microsoft SharePoint Server Organisatie De Inspectie Werk en Inkomen (IWI) houdt onafhankelijk toezicht op de uitvoering van het beleid op het

Nadere informatie

Snel te implementeren. Inpasbaar in uw situatie

Snel te implementeren. Inpasbaar in uw situatie Everything4Office ProjectManager Software voor Project Management Snel te implementeren Inpasbaar in uw situatie Economisch zeer verantwoord Everything4Office Software, Tolnasingel 1, 2411 PV Bodegraven

Nadere informatie

VOORSTEL AAN HET ALGEMEEN BESTUUR

VOORSTEL AAN HET ALGEMEEN BESTUUR datum vergadering 17 juni 2010 auteur Daniëlle Vollering telefoon 033-43 46 133 e-mail dvollering@wve.nl afdeling Staf behandelend bestuurder drs. J.M.P. Moons onderwerp agendapunt Uitkomst en benutting

Nadere informatie

INVENTARISATIE EN CLASSIFICATIE VAN STANDAARDEN VOOR CYBERSECURITY

INVENTARISATIE EN CLASSIFICATIE VAN STANDAARDEN VOOR CYBERSECURITY INVENTARISATIE EN CLASSIFICATIE VAN STANDAARDEN VOOR CYBERSECURITY Leesvervangende samenvatting bij het eindrapport Auteurs: Dr. B. Hulsebosch, CISSP A. van Velzen, M.Sc. 20 mei 2015 In opdracht van: Het

Nadere informatie

Aanleiding Maatregelenpakket uit 2008 ter verbetering van de ICT/GIS functie (DB 8-12-2008).

Aanleiding Maatregelenpakket uit 2008 ter verbetering van de ICT/GIS functie (DB 8-12-2008). voorstel aan dagelijks bestuur routing met data: overleg portefeuillehouder : 9 november 2010 dagelijks bestuur : vergaderdatum commissie wb : datum commissie bcwvm : datum algemeen bestuur : datum ab

Nadere informatie

Eenvoud, kracht en snelheid

Eenvoud, kracht en snelheid OpenIMS Open Informatie Management Server Eenvoud, kracht en snelheid E-mail Management Server Whitepaper Open Informatie Management Server www.openims.com OpenSesame ICT BV www.osict.com Inhoudsopgave

Nadere informatie

Oplossingsvrij specificeren

Oplossingsvrij specificeren Oplossingsvrij specificeren ir. J.P. Eelants, projectmanager Infrabouwproces CROW Samenvatting De methodiek van oplossingsvrij specificeren richt zich niet alleen op het formuleren van functionele eisen.

Nadere informatie

Data Governance van visie naar implementatie

Data Governance van visie naar implementatie make connections share ideas be inspired Data Governance van visie naar implementatie Frank Dietvorst (PW Consulting) deelprogrammamanager Caesar - Vernieuwing Applicatie Landschap Leendert Paape (SAS

Nadere informatie

Design Data Management voor FPGA ontwikkeling

Design Data Management voor FPGA ontwikkeling Design Data Management voor FPGA ontwikkeling Al snel heb je bij electronica ontwikkeling met Design Data Management te maken, zo ook bij FGPA ontwikkeling. Er wordt immers code gegenereerd die beheerd

Nadere informatie

Beheer en onderhoud van het data-acquisitiesysteem van de milieumeetcontainer

Beheer en onderhoud van het data-acquisitiesysteem van de milieumeetcontainer Ministene wan Verkeer en Waterstaat Beheer en onderhoud van het data-acquisitiesysteem van de milieumeetcontainer nr. 723.00.E010 Serie en ISSN nr. 1383-6749. Goede Meet Praktijk (GMP) is een samenwerkingsverband

Nadere informatie

Programma doorontwikkeling veiligheidshuizen. Informatiemanagement en privacy 21 november 2011

Programma doorontwikkeling veiligheidshuizen. Informatiemanagement en privacy 21 november 2011 Programma doorontwikkeling veiligheidshuizen Informatiemanagement en privacy 21 november 2011 Presentatie Privacy Binnen het programma doorontwikkeling veiligheidshuizen is Privacy een belangrijk onderwerp.

Nadere informatie

SVHT-IT. Mission statement

SVHT-IT. Mission statement SVHT-IT Mission statement Wij leveren oplossingen en diensten aan het MKB op het gebied van ICT, waarbij service, flexibiliteit en een persoonlijke relatie met de klant voorop staan SVHT-IT is een onderneming

Nadere informatie

Exact Synergy Enterprise. Krachtiger Klantbeheer CRM

Exact Synergy Enterprise. Krachtiger Klantbeheer CRM Exact Synergy Enterprise Krachtiger Klantbeheer CRM 1 Inleiding Waar gaat het om? De klant komt op de eerste plaats. Maar geldt dat voor al uw klanten? En om hoeveel (potentiële) klanten gaat het; tientallen,

Nadere informatie

FIT-traject onderwijsvernieuwing met ICT en sociale media. draagvlak inspiratie motivatie vernieuwing 21st century skills borging

FIT-traject onderwijsvernieuwing met ICT en sociale media. draagvlak inspiratie motivatie vernieuwing 21st century skills borging FIT-traject onderwijsvernieuwing met ICT en sociale media draagvlak inspiratie motivatie vernieuwing 21st century skills borging Via het Klavertje 4 Model zet u sociale media en ICT breed in Didactische

Nadere informatie

E-resultaat aanpak. Meer aanvragen en verkopen door uw online klant centraal te stellen

E-resultaat aanpak. Meer aanvragen en verkopen door uw online klant centraal te stellen E-resultaat aanpak Meer aanvragen en verkopen door uw online klant centraal te stellen 2010 ContentForces Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie,

Nadere informatie

Enquête stichting Parentes Zoetermeer

Enquête stichting Parentes Zoetermeer Enquête stichting Parentes Zoetermeer In de afgelopen weken hebt u de mogelijkheid gehad om d.m.v. onze enquête uw stem te laten horen over diverse punten die spelen binnen onze stichting Parentes. In

Nadere informatie

VAN KANS NAAR KAMS [18]... 2. Risicobeheersing (RI&E)... 2. Risicobeheersing (Maatregelenbeheersplan)... 2. Voortgang en Kwaliteitsbewaking...

VAN KANS NAAR KAMS [18]... 2. Risicobeheersing (RI&E)... 2. Risicobeheersing (Maatregelenbeheersplan)... 2. Voortgang en Kwaliteitsbewaking... Managementsyteem Kwaliteit, Arbo en Milieu (MSKAM) Ing. Tom Stam, Arbo-dienst Schiphol/ToRo-systems Stam_t@schiphol.nl Inhoudsopgave VAN KANS NAAR KAMS [18]... 2 Risicobeheersing (RI&E)... 2 Risicobeheersing

Nadere informatie

Dienstbeschrijving Versie 1.2 Oktober 2014

Dienstbeschrijving Versie 1.2 Oktober 2014 Dienstbeschrijving Versie 1.2 Oktober 2014 Inhoudsopgave 1 Inleiding... 3 2 Belangrijkste voordelen... 4 3 RiskID, dé risicoanalyse software... 4 3.1 Sessie beheer... 4 3.1.1 Sessie ontwerp... 5 3.1.2

Nadere informatie

februari, 2014 Opdrachtbeschrijving Projectleider landelijke kennisdeling - biebtobieb

februari, 2014 Opdrachtbeschrijving Projectleider landelijke kennisdeling - biebtobieb februari, 2014 Opdrachtbeschrijving Projectleider landelijke kennisdeling - biebtobieb Opdrachtbeschrijving Voor de continuering van het project Landelijke Kennisdeling, met bijzondere focus op het platform

Nadere informatie

Het BiSL-model. Een whitepaper van The Lifecycle Company

Het BiSL-model. Een whitepaper van The Lifecycle Company Het BiSL-model Een whitepaper van The Lifecycle Company Met dit whitepaper bieden we u een overzicht op hooflijnen van het BiSL-model. U vindt een overzicht van de processen en per proces een beknopte

Nadere informatie

Energie Kwailteitsmanagement systeem

Energie Kwailteitsmanagement systeem Energie Kwailteitsmanagement systeem (4.A.2) Colofon: Opgesteld : drs. M.J.C.H. de Ruijter paraaf: Gecontroleerd : W. van Houten paraaf: Vrijgegeven : W. van Houten paraaf: Datum : 1 april 2012 Energie

Nadere informatie

HAALT U MET WEB 2.0 DE KILLERAPP VOOR UW INTRANET BINNEN?

HAALT U MET WEB 2.0 DE KILLERAPP VOOR UW INTRANET BINNEN? HAALT U MET WEB 2.0 DE KILLERAPP VOOR UW INTRANET BINNEN? EEN WHITEPAPER OVER DE INVLOED VAN SOCIAL SOFTWARE EN WEB2.0 OP KENNISDELING EN SAMENWERKING. DIT WHITEPAPER IS IN LICHT AANGEPASTE VORM VERSCHENEN

Nadere informatie

De SYSQA dienst auditing. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V.

De SYSQA dienst auditing. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. De SYSQA dienst auditing Een introductie Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 8 Inhoudsopgave 1 INLEIDING... 3 1.1 ALGEMEEN... 3 1.2 VERSIEBEHEER... 3

Nadere informatie

Energiemanagementsysteem. Van de Kreeke Beheer BV en Habets-van de Kreeke Holding BV

Energiemanagementsysteem. Van de Kreeke Beheer BV en Habets-van de Kreeke Holding BV Van de Kreeke Beheer BV en Habets-van de Kreeke Holding BV Nuth,20augustus 2015 Auteur(s): Tom Kitzen Theo Beckers Geaccordeerd door: Serge Vreuls Financieel Directeur C O L O F O N Het format voor dit

Nadere informatie

Inleiding. Inleiding. Een goede Missie, Visie en Strategie (MVS) bestaat uit twee gedeelten: Strategie Ontwikkeling en Strategie Implementatie.

Inleiding. Inleiding. Een goede Missie, Visie en Strategie (MVS) bestaat uit twee gedeelten: Strategie Ontwikkeling en Strategie Implementatie. Inleiding Inleiding Veel bedrijven hebben wel eens een Visie, Missie en Strategie uitgewerkt. Maar slechts weinig bedrijven hebben er ook daadwerkelijk voordeel van. Bij veel bedrijven is het niet meer

Nadere informatie

Memo. Geachte contactpersoon, invuller,

Memo. Geachte contactpersoon, invuller, Memo Deloitte Consulting B.V. Laan van Kronenburg 2 1183 AS Amstelveen Postbus 300 1180 AH Amstelveen Nederland Tel: 088 288 2888 Fax: 088 288 9709 www.deloitte.nl Behandeld door: Datum: Michel Hummel

Nadere informatie

FUNCTIEFAMILIE 1.3 Technisch specialist

FUNCTIEFAMILIE 1.3 Technisch specialist FUNCTIEFAMILIE 1.3 Technisch specialist Doel van de functiefamilie Vanuit de eigen technische specialisatie voorbereiden en opmaken van plannen, ontwerpen of studies en de uitvoering ervan opvolgen specialistische

Nadere informatie

Functiebeschrijving Technische Architect

Functiebeschrijving Technische Architect Functiebeschrijving 1. Algemene Gegevens Organisatie Functienaam Versie Auteur : [naam organisatie] : : 1.0 concept : Ad Paauwe a. Plaats in de organisatie De rapporteert aan de manager van het architectuurteam.

Nadere informatie

Welkom bij de demonstratie van het Management Systeem

Welkom bij de demonstratie van het Management Systeem Welkom bij de demonstratie van het Management Systeem Systemen van Inception Borgen Verbeteren Systemen van Inception Document- en informatiebeheer/ procesmanagement ManageMent Systeem De organisatie,

Nadere informatie

1. De Vereniging - in - Context- Scan... 2. 2. Wijk-enquête... 3. 3. De Issue-scan en Stakeholder-Krachtenanalyse... 4. 4. Talentontwikkeling...

1. De Vereniging - in - Context- Scan... 2. 2. Wijk-enquête... 3. 3. De Issue-scan en Stakeholder-Krachtenanalyse... 4. 4. Talentontwikkeling... Meetinstrumenten De meetinstrumenten zijn ondersteunend aan de projecten van De Sportbank en ontwikkeld met de Erasmus Universiteit. Deze instrumenten helpen om op een gefundeerde manier te kijken naar

Nadere informatie

Uitwerking onderdelen werkplan

Uitwerking onderdelen werkplan Uitwerking onderdelen werkplan Het Nationaal Platform Data Model (NPDM) heeft een werkplan opgesteld om richting te geven aan de activiteiten voor de komende maanden en inzicht te krijgen in de benodigde

Nadere informatie

KENSINGTON Business Intelligence

KENSINGTON Business Intelligence De formule voor vooruitgang... Kensington B.I. geeft de formule om uw bedrijf nog beter te besturen... De cockpitsoftware verschaft u alle informatie die u nodig heeft voor het besturen van uw bedrijf.

Nadere informatie

8 oktober 2013. Asset Management Competence Portal. Samen van Kennis naar Kunde. Pagina 1 AMC Centre - Asset Management Competence Portal (2013)

8 oktober 2013. Asset Management Competence Portal. Samen van Kennis naar Kunde. Pagina 1 AMC Centre - Asset Management Competence Portal (2013) 8 oktober 2013 Asset Management Competence Portal Samen van Kennis naar Kunde Pagina 1 AMC Centre - Asset Management Competence Portal (2013) Inhoud 1. Introductie... 3 2. Doelstelling & relevantie...

Nadere informatie

Portal Planning Process

Portal Planning Process BROCHURE Portal Planning Process SAMENWERKEN AAN EEN WAARDEVOL PORTAAL BROCHURE PORTAL PLANNING PROCESS 2 Axians PORTAL PLANNING PROCESS BROCHURE Inhoud Introductie 4 3 Portal Planning Process 5 4 Uitdagingen

Nadere informatie

Croon Procurement Service

Croon Procurement Service Wat is een CMS? Een content-beheersysteem of Content Management Systeem is een softwaretoepassing, meestal een web-applicatie, die het mogelijk maakt dat mensen eenvoudig, zonder veel technische kennis,

Nadere informatie

4orange Connect. 4orange, 2015. Hogehilweg 24 1101 CD Amsterdam Zuidoost www.4orange.nl

4orange Connect. 4orange, 2015. Hogehilweg 24 1101 CD Amsterdam Zuidoost www.4orange.nl 4orange Connect 4orange, 2015 Hogehilweg 24 1101 CD Amsterdam Zuidoost www.4orange.nl 2 Inhoud Inhoud... 2 1. Achtergrond... 3 2) Browsen... 4 3) Scheduler... 4 4) Frequenties en kruistabellen... 4 5)

Nadere informatie

6 TIPS DIE HET PRESTEREN VAN UW WERKOMGEVING VERBETEREN

6 TIPS DIE HET PRESTEREN VAN UW WERKOMGEVING VERBETEREN 6 TIPS DIE HET PRESTEREN VAN UW WERKOMGEVING VERBETEREN INLEIDING Het Nieuwe Werken is in de afgelopen jaren op vele plekken geïntroduceerd om slimmer om te gaan met de beschikbare middelen binnen organisaties

Nadere informatie

BABVI/U201201250 Lbr. 12/090

BABVI/U201201250 Lbr. 12/090 Brief aan de leden T.a.v. het college en de raad informatiecentrum tel. (070) 373 8393 betreft Operatie NUP zet i-ondersteuning in uw kenmerk ons kenmerk BABVI/U201201250 Lbr. 12/090 bijlage(n) - datum

Nadere informatie

Functionele beschrijving: scannen naar UNIT4 DocumentManager

Functionele beschrijving: scannen naar UNIT4 DocumentManager Functionele beschrijving: scannen naar UNIT4 DocumentManager Algemeen Met de KYOCERA Scannen naar UNIT4 DocumentManager beschikt u over een efficiënte oplossing om uw documenten te scannen naar UNIT4 DocumentManager

Nadere informatie

Energiemanagement actieplan. Baggerbedrijf West Friesland

Energiemanagement actieplan. Baggerbedrijf West Friesland Baggerbedrijf West Friesland Gebruikte handelsnamen: Baggerbedrijf West Friesland Grond & Cultuurtechniek West Friesland Andijk, februari-mei 2014 Auteurs: M. Komen C. Kiewiet Geaccordeerd door: K. Kiewiet

Nadere informatie

FRYSLÂN FOAR DE WYN. Plan van aanpak. Finale versie, 14 november 2013

FRYSLÂN FOAR DE WYN. Plan van aanpak. Finale versie, 14 november 2013 FRYSLÂN FOAR DE WYN Plan van aanpak Finale versie, 14 november 2013 Albert Koers, Comité Hou Friesland Mooi Hans van der Werf, Friese Milieu Federatie Johannes Houtsma, Platform Duurzaam Friesland FRYSLÂN

Nadere informatie

Functieprofiel: Projectleider Functiecode: 0302

Functieprofiel: Projectleider Functiecode: 0302 Functieprofiel: Projectleider Functiecode: 0302 Doel Voorbereiden en opzetten van en bijbehorende projectorganisatie, alsmede leiding geven aan de uitvoering hiervan, binnen randvoorwaarden van kosten,

Nadere informatie