Pensioenblad voor het cabinepersoneel van KLM/KLC Jaargang 12 maart Wat zijn de gevolgen van het verhogen van de pensioenleeftijd

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Pensioenblad voor het cabinepersoneel van KLM/KLC Jaargang 12 maart 2013. Wat zijn de gevolgen van het verhogen van de pensioenleeftijd"

Transcriptie

1 Pensioenblad voor het cabinepersoneel van KLM/KLC Jaargang 12 maart 2013 AOW-hiaat Wat zijn de gevolgen van het verhogen van de pensioenleeftijd voor uw pensioengat, en wat kunt u doen? het Uniform pensioenoverzicht één keer per jaar ontvangt u het upo. Arjan de rhoter vertelt hoe dat een leidraad vormt voor zijn pensioen. rendement 2012 Bestuurslid Paul Jansen licht toe wat beter is: zelf sparen voor ons pensioen of toch collectief?

2 DEZE KEER IN FOCUS... Op de cover: Arjan de Rhoter, werkt sinds vijf jaar als purser bij KLM en is lid van PIT9 kort 04 UPO het upo digitaal stap voor stap door uw eigen pensioen interview met ARJaN DE RHOTER 08 AOW-gat de verhoging van de aow leeftijd en de gevolgen hiervan in kaart gebracht 10 De twee gezichten van kort 13 Dekkingsgraad De financiële positie van het fonds 14 rendement 2012 Wat is beter, collectief pensioen opbouwen of individueel? 16 actueel jarig jubileum 18 even voorstellen Pensioen ontvangen 22 U spreekt met klankbordgroep 25 Mijn Pensioen 26 brochures Bestuur Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel Leden Daan Nijssen, Paulette van den Berk, Stefan Geerlings, Pieter Vanagt, Eugène van Halder, Paul Jansen, Arend de Jong (vicevoorzitter), Miriam Kartman, Eltjo Kok (voorzitter), Rob Koster (vicevoorzitter), Terence Tilgenkamp. Plaatsvervangende leden Annette Groeneveld, Kees Porskamp. adres Indexatiebesluit Voor 2013 Elk jaar kijkt het pensioenfonds of indexatie mogelijk is. Indexatie is de verhoging van de pensioenen op basis van de prijsstijging of loonontwikkeling. Hierdoor blijft uw koopkracht op peil. Het pensioenfondsbestuur heeft vastgesteld dat dit jaar niet geïndexeerd kan worden omdat de financiële positie van het pensioenfonds onvoldoende hersteld is. Dit geldt voor actieve deelnemers, gewezen deelnemers en pensioengerechtigden. Geen indexatie, hoe kan dat? De toekenning van indexatie is afhankelijk van de financiële positie van het pensioenfonds. Om indexatie toe te staan, moet de gemiddelde reële dekkingsgraad van het pensioenfonds over de maanden juni tot en met november minimaal 65% bedragen. De reële dekkingsgraad geeft de verhouding weer tussen het vermogen van het pensioenfonds en de verplichtingen, waarbij rekening wordt gehouden met de toekomstige rente en inflatie. De gemiddelde reële dekkingsgraad bedroeg 62,5% in 2012, waardoor indexatie niet mogelijk is. Daar komt bij dat er in 2012 ook geen algemene loonronde bij de KLM is geweest, waar normaal gesproken voor indexatie rekening mee wordt gehouden voor actieve deelnemers. Wat betekent dat voor u? Als pensioengerechtigde blijft u in 2013 hetzelfde bruto pensioen ontvangen als in 2012, tenzij er iets verandert in uw persoonlijke situatie. Als u nog pensioen opbouwt (en dus een actieve deelnemer of gewezen deelnemer bent), geldt dat uw pensioenaanspraken op 1 januari 2013 niet aangepast kunnen worden aan de inflatie. Als de financiële positie van het pensioenfonds op termijn voldoende verbetert, zal het bestuur, binnen de daarvoor geldende regels, de opgelopen indexatieachterstand repareren. Meer informatie over indexatie Heeft u vragen over indexatie? Bezoek dan of neem contact op met de afdeling Pensioenservice: bel naar (020) of mail naar Netto Aanvullend Pensioen (NAP) hogere inkooptarieven Naast uw ouderdomspensioen bouwt u bij uw pen sioenfonds ook verplicht een aanvullend pensioen op: het Netto Aanvullend Pensioen, kortweg NAP. Om dit op te bouwen, wordt er van uw nettoloon NAP-premie ingehouden. Hiervan koopt het pen sioenfonds, na aftrek van de kosten, direct een levenslang ouderdomspensioen in vanaf uw 60 e jaar. Er is geen NAP voor uw eventuele partner, mocht u komen te overlijden. Elk jaar stellen we voor elke leeftijd de zogenaamde inkooptarieven vast voor NAP. De hoogte van de inkooptarieven hangt af van onze levensverwachting en van de rekenrente. De NAP-premie die ingehouden wordt van uw nettoloon blijft hetzelfde. Maar doordat de levensverwachting gestegen is en de rente laag staat, zijn de inkooptarieven gestegen. Dat betekent dat er voor uw NAP-premie minder Netto Aanvullend Pensioen kan worden ingekocht. Meer informatie Lees alles over het Netto Aanvullend Pensioen (NAP) op Heeft u nog vragen over het NAP? Neem dan contact op met de afdeling Pensioenservice: bel naar (020) of mail naar Altijd op de hoogte! Wilt u op de hoogte blijven van de ontwikkelingen rondom uw pensioenfonds? Meld u dan aan voor NWSflts via of via deze QR-code. U ontvangt deze e-nieuwsbrief dan minstens elk kwartaal. Toine van der Stee, directeur Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel Modewoorden Het zal de leeftijd wel zijn. Ik erger me steeds vaker aan modewoorden. Iedereen gebruikt ze en na een tijdje weet niemand meer de eigenlijke betekenis van het woord. Neem het woord transparantie. Transparantie is een begrip waar je natuurlijk niet tegen kunt zijn. Maar het schiet door en je wordt er figuurlijk mee dood gegooid. Iedereen vindt tegenwoordig dat altijd alles transparant moet zijn voor iedereen. Op televisie, in de krant, in de politiek, in de social media. Als een journalist iemand ondervraagt en zegt: Ja, maar dat is toch niet transparant?. Dan heeft hij het morele gelijk meteen aan zijn kant. Ik hoop altijd dat iemand dan eens zal zeggen: Nee, en dat is maar goed ook! Ik vind helemaal niet dat iedereen altijd en overal maar alles moet kunnen zien en mag weten. Een goede vriend van me zei eens: Als alles volledig transparant is, zie je ook niks meer. Dat is ook zo, maar zo flauw wil ik niet zijn. Als het om pensioenen en om pensioenfondsen gaat, dan wordt nogal eens gedaan of dat zaken zijn die iedereen aan gaan. Er wordt dan al snel de suggestie gewekt dat het om een maatschappelijk belang gaat en dat er publieke middelen in het spel zijn. Dat is niet zo. Pensioenen zijn een private aangelegenheid. Ze zijn van de mensen en de bedrijven die de middelen er voor bij elkaar hebben gebracht. Die vormen samen het bestuur van de pensioenfondsen, die nemen de besluiten en die lopen ook de risico s mocht het niet goed gaan. Alle betweters die tegenwoordig zo goed weten waarin pensioenfondsen zouden moeten beleggen, staan echt niet met de portemonnee klaar als de rendementen tegenvallen. Toch vind ik transparantie van het grootste belang. Maar dan voor de besturen van de pensioenfondsen en voor de deelnemers en de pensioengerechtigden. Die moeten en mogen alles weten. Het zijn hun financiële middelen en hun gegevens waar we mee werken. Daarom hebben we dit blad, de websites, de pensioenplanners, de pensioenoverzichten. En voor de besturen een hele waaier van rapportages, verantwoordingen en verklaringen over de kwaliteit van allerlei processen. En er komt nog meer. Ons doel is om in de toekomst de deelnemers en pensioengerechtigden direct toegang te geven tot alle gegevens die met hun pensioen te maken hebben. Een soort elektronisch pensioendossier dus. Pensioenfondsbesturen zullen in de toekomst rechtstreeks alle informatie over het fonds tot hun beschikking hebben. 24 uur per dag, 7 dagen per week. Het woord raakt misschien wel weer eens uit de mode, maar transparantie over pensioenen niet. 2 focus maart

3 WELK PENSIOEN KUNT U VERWACHTEN BIJ PENSIONERING WELK PENSIOEN KUNT U VERWACHTEN EN HOEVEEL HEefT U AL OPGEBOUWD? WELK PENSIOEN KUNT U VER EN OP WELKE GEGEVENS IS UW PENSIOENOVERZICHT GEBASEERD WELK PENSIOEN KUNT U VERWACHTEN BIJ OVERLIJDEN TIJDENS OF NA UW HUIDIGE DIENSTVERBAND? Upo 2013 WE IOEN KUNT U VERWACHTEN BIJ ARBEIDSONGESCHIKTHEID WELK PENSIOEN KUNT U VERWACHTEN en WAT IS UW FACT0R A? WELK PENSIOEN KUNT U VERWACHTEN En w pensioen zijn waarde WELK PENSIOEN KUNT U VERWACHTEN EN WELKE KEUZEMOGELIJKHEDEN HEefT U WELK PENSIOEN KUNT U VERWACHTEN EN WAT IS uw PE ANGROEI? WELK PENSIOEN KUNT U VERWACHTEN ZODAT U EEN FINANCIELE PLANNING VOOR LATER KUNT MAKEN WELK PENSIOEN KUNT U VERWACHTEN BIJ PENSIONER Hollen en even stilstaan bij uw pensioen! Eén keer per jaar krijgt u het Uniform Pensioenoverzicht (UPO), hét moment om even stil te staan bij uw pensioen. Hoeveel pensioen heeft u opgebouwd? Hoe ziet uw inkomen eruit als u met pensioen gaat? En is dat voldoende, of moet u nog iets extra s regelen? In het UPO vindt u wat u aan pensioen opgebouwd heeft bij het Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. UPO digitaal ontvangen? Dat kan! Binnenkort krijgt u uw UPO in uw brievenbus. Als u gepensioneerd bent, krijgt u dit overzicht rond september. Maar u kunt uw Uniform Pensioenoverzicht ook bekijken via de pensioenplanner Mijn KLM Pensioen op Wilt u uw UPO voortaan niet meer per post ontvangen, maar alleen nog maar digitaal via Mijn KLM Pensioen? Geef dat dan aan ons door via Mijn KLM Pensioen op Als u hier inlogt, kunt u aanvinken dat u het UPO alleen nog maar digitaal wenst te ontvangen. Als u dit vóór 1 april doorgeeft, dan ontvangt u de eerstvolgende keer al geen UPO per post. Zodra uw UPO voor u klaar staat in Mijn KLM Pensioen, krijgt u een mailtje in uw mailbox. Dit past bij de visie van het pensioenfonds om steeds meer digitaal, efficiënt en kostenbewust te communiceren Heeft u niet eerder op Mijn KLM Pensioen ingelogd? Vraag dan een wachtwoord op via of (020) Arjan de Rhoter werkt sinds vijf jaar als Purser bij KLM én is lid van PIT9 Als lid van PIT9 merk ik om me heen dat veel mensen met hun pensioen bezig zijn. Stel uw vraag op het BMC van 7 t/m 17 mei Komt u tussen 7 en 17 mei langs bij onze pensioen informatiestand op het BMC. Medewerkers van de afdeling Pensioenservice, HR-medewerkers van KLM, PIT-ers en pensioenfondsbestuurders staan voor u klaar om al uw pensioenvragen te beantwoorden. Ook vragen over uw UPO. Wilt u dat iemand met u meekijkt in de online pensioenplanner? Neem dan uw inloggegevens mee naar de stand. U kunt hier ook een afspraak maken voor een individueel gesprek over uw pensioen bij Blue Sky Group, de pensioenuitvoerder van uw pensioenfonds. Totaaloverzicht via Heeft u bij verschillende fondsen pensioen opgebouwd, doordat u bijvoorbeeld verschillende werkgevers heeft (gehad)? Dan kunt u via zien hoeveel pensioen u in totaal op heeft gebouwd. Omdat alle pensioenuitvoerders op dezelfde manier een UPO aanbieden, hoeft u voor een totaalplaatje alleen de bedragen bij elkaar op te tellen. Om u in te loggen op heeft u DigiD-inloggegevens nodig. Alles over het UPO via Op de website van uw pensioenfonds wordt een UPO-pagina ingericht. Alle veelgestelde vragen over het Uniform Pensioenoverzicht van Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel vindt u op over_het_upo.aspx 4 focus maart

4 WELK PENSIOEN KUNT U VERWACHTEN BIJ PENSIONERING WELK PENSIOEN KUNT U VERWACHTEN EN HOEVEEL HEefT U AL OPGEBOUWD? WELK PENSIOEN KUNT U VERWACHTEN OP ELKE Upo GEGEVENS 2013 IS UW PENSIOENOVERZICHT GEBASEERD WELK PENSIOEN KUNT U VERWACHTEN BIJ OVERLIJDEN TIJDENS OF NA UW HUIDIGE DIENSTVERBAND? WELK P IOEN KUNT U VERWACHTEN BIJ ARBEIDSONGESCHIKTHEID WELK PENSIOEN KUNT U VERWACHTEN en WAT IS UW FACT0R A? WELK PENSIOEN KUNT U VERWACHTEN en houdt uw ensioen zijn waarde? WELK PENSIOEN KUNT U VERWACHTEN EN WELKE KEUZEMOGELIJKHEDEN HEefT U WELK PENSIOEN KUNT U VERWACHTEN EN WAT IS uw PENSIOEN ANGROEI? WELK PENSIOEN KUNT U VERWACHTEN ZODAT U EEN FINANCIELE PLANNING VOOR LATER KUNT MAKEN WELK PENSIOEN KUNT U VERWACHTEN BIJ PENSIONERING Interview met Arjan de Rhoter Als ik tot mijn vijfenzestigste doorwerk, heb ik mijn pensioengat gedicht Na een aantal jaren in het buitenland te hebben gewoond keerde Arjan de Rhoter op zijn dertigste terug naar Nederland om te gaan werken bij KLM. Sinds vijf jaar werkt hij als purser. Sinds de geboorte van zijn kinderen zijn Arjan en zijn vriendin, die ook vliegt bij KLM, zich meer gaan verdiepen in hun pensioen. Het Uniform Pensioenoverzicht (UPO) vormt daarbij een belangrijke leidraad. Enig idee hoe uw inkomen eruit ziet als u met pensioen gaat? Omdat ik pas op mijn dertigste ben begonnen met het opbouwen van pensioen heb ik te maken met een pensioengat. Nu we kinderen hebben, zijn mijn vriendin en ik allebei in deeltijd gaan werken. We hebben financieel moeten inleveren en dat heeft natuurlijk óók consequenties voor ons pensioen. Hoe vaak checkt u uw pensioensituatie? Ik volg het nieuws en als er belangrijke nieuwe ontwikkelingen zijn, dan lees ik me in. Verder neem ik elk jaar het UPO door, omdat daar alle informatie staat die ik nodig heb. Heel overzichtelijk, zeker nu ik heb aangegeven dat ik het UPO digitaal wil ontvangen. Ik ga daar echt even voor zitten en dan check ik of er veranderingen zijn opgetreden in mijn situatie. Zo hebben we meerdere verzekeringen zoals een overlijdensrisico verzekering ter aflossing van onze hypotheek en een Anw-hiaatverzekering ter aanvulling van het benodigde inkomen met twee kinderen. Ik vind het een prettig idee, dat mocht mij iets overkomen, mijn gezin niet in financiële problemen komt. Denkt u na over wat u later nodig denkt te hebben? Dat vind ik heel belangrijk, maar het is soms best lastig in te schatten, omdat het nog zo ver weg is. Maar ik denk er veel over na en spreek er ook regelmatig over met collega s. Als lid van PIT9 merk ik om me heen dat veel mensen met hun pensioen bezig zijn. Ik probeer ze zo goed mogelijk bewust te maken van hun Nu we kinderen hebben, zijn mijn vriendin en ik allebei in deeltijd gaan werken. pensioen. Vaak verwijs ik ze ook door naar de pensioenplanner. Dat vind ik een nuttige tool omdat het de abstracte pensioenmaterie een stuk concreter maakt. Denkt u dat u voldoende pensioen opbouwt? Nee, want ik weet dat ik een pensioengat heb en dat mijn pensioen straks niet toereikend zal zijn. Daarom heb ik besloten om zelf bij te sparen. Ik weet hoeveel ik elke maand kan missen en dat bedrag maak ik maandelijks over naar een spaarrekening. Daarnaast houd ik er sterk rekening mee dat ik na mijn 60 e door zal moeten werken. Ik heb uitgerekend dat ik mijn pensioengat gedicht heb, als ik tot mijn 65 e doorwerk. Dus als mijn fysieke gesteldheid dat toestaat, zal ik dat wel doen. Lukt dat niet, dan heb ik mijn spaargeld achter de hand. Stap voor stap door uw eigen pensioen 6 focus maart Stap 1 Bekijk hoe uw inkomen eruit ziet als u met pensioen gaat Op het moment dat u met pensioen gaat, ontvangt u: AOW-pensioen (ook wel 1 e pijler genoemd). Lees meer over de laatste ontwikkelingen hierover op pagina 8 en 9. Het pensioen dat u bij KLM en eventuele andere werkgevers heeft opgebouwd (ook wel 2 e pijler genoemd). Inkomensvoorzieningen die u eventueel zelf heeft getroffen (ook wel 3 e pijler genoemd). Denk aan een (lijfrente)verzekering, koopsompolis, sparen of op een andere manier opgebouwd vermogen. Stap 2 Denk na over wat u later nodig heeft De hamvraag is: hoeveel pensioen heeft u uiteindelijk nodig? Uw wensen zijn straks misschien heel anders dan nu. Uw maandelijkse lasten zijn dan ongetwijfeld ook anders. Heeft u een huis? Dan is deze destijds misschien afbetaald. Maar misschien heeft u ook studerende kinderen die u een steuntje in de rug wilt bieden. Probeert u zo concreet mogelijk vooruit te kijken en de bijbehorende financiële plaatjes te schetsen. Stap 3 Bepaal of u nu genoeg pensioen opbouwt Vergelijk stap 1 en stap 2 met elkaar en bekijk dan of u nu voldoende pensioen opbouwt. Is dat niet het geval? Dan kunt u maatregelen treffen, bijvoorbeeld door meer te gaan sparen of op een andere manier vermogen op te bouwen. Stap 4 Bekijk uw situatie regelmatig en vraag om uitleg Zet ten minste een keer per jaar alles op een rij en kijk of uw pensioen nog steeds aansluit op uw situatie en uw wensen. Bent u bijvoorbeeld deeltijd gaan werken? Lukt het om uw hypotheek af te lossen voor uw pensioendatum? Laat u ook af en toe adviseren over uw huidige situatie en uw financiële toekomst. Kijk naar bijzondere gebeurtenissen in uw leven (life events) Veranderende privésituaties, zoals een scheiding, deeltijdwerken of een tijdje niet werken, beïnvloeden uw pensioen. Bij scheiding bijvoorbeeld heeft uw ex-partner recht op de helft van het pensioen dat u heeft opgebouwd tijdens de periode dat u samen was. Als u stopt bij een werkgever, dan stopt ook de pensioenopbouw via die werkgever. Gaat u een periode met non-activiteit? Dan bouwt u in die periode ook geen pensioen op. Lees de uitgebreide informatie over deze life events op de website Ook de pensioenplanner Mijn KLM Pensioen vindt u op deze website. In de planner ziet u welke invloed verschillende keuzes hebben op uw toekomstige pensioen. Vragen over uw pensioen? Voor vragen over uw pensioen bij KLM kunt u terecht bij de pensioenspecialisten van uw pensioenfonds, te bereiken via telefoonnummer (020) of via de mail: Of kijk op de pensioenplanner, daarmee kunt u zien welke invloed bepaalde keuzes (zoals deeltijd werken) hebben op uw pensioenopbouw en verschillende pensioensituaties laten berekenen. Op de route kunt u vragen stellen aan PIT-ers, collega s die meer kunnen vertellen over uw pensioen en waar u op moet letten in uw situatie.

5 AOW-gat Verhoging AOW-leeftijd minder inkomen? Wordt u binnenkort 65 jaar? Door stijging van de AOW-leeftijd krijgt u mogelijk te maken met minder inkomen: het AOWhiaat, ook wel AOW-gat genoemd. Lees hier meer over de veranderingen rondom het AOW-pensioen. Meer informatie Meer weten over wat de verhoging van de AOW-leeftijd voor u betekent? Bezoek het AOW-dossier op onze site: Heeft u hierover nog vragen? Neem dan gerust contact op met het pensioenfonds: (020) of Wilt u weten welke AOW-leeftijd u heeft? Of zoekt u andere informatie over het AOW-pensioen? Bezoek de website van de Sociale Verzekeringsbank: Meer informatie over de wettelijke veranderingen rondom de AOW? Bezoek deze website van de overheid: met pensioen in 2020 aow in met pensioen in 2019 aow in 2024 met pensioen in jaar aow in jaar met pensioen in jaar plus 9 maanden aow in 2022 met pensioen in jaar plus 6 maanden aow in 2021 met pensioen in jaar plus 3 maanden aow in 2020 met pensioen in jaar aow in jaar met pensioen in jaar plus 10 maanden aow in 2018 met pensioen in jaar plus 8 maanden aow in 2017 met pensioen in jaar plus 6 maanden Aow in 2016 met pensioen in jaar plus 4 maanden AOW in 2015 met pensioen in jaar plus 2 maanden AOW in 2014 met pensioen in jaar plus 1 maanden aow in 2013 met pensioen in > 65 jaar > 5 jaar AOW in jaar + 1 mnd + 2 mnd + 2 mnd + 2 mnd + 2 mnd + 2 mnd + 3 mnd + 3 mnd + 3 mnd + 3 mnd AOW nieuwe situatie De AOW-ingangsdatum is verschoven naar uw 65 e verjaardag in plaats van de eerste dag van de maand waarin u 65 jaar wordt. Hoe ziet de verhoging van de AOW-leeftijd eruit? Sparen voor pensioengat Lening om AOW-gat te overbruggen Op grond van het zogenaamde lente- Vanaf 2024 wordt de AOW-leeftijd Door de stijging van de AOW-leeftijd Maar niet iedereen heeft zich kunnen Wat betekent de verhoging van de AOW-leeftijd akkoord (ook wel Kunduz-akkoord aangepast op basis van de ontwik- daalt uw inkomen mogelijk vanaf de voorbereiden op de verhoging van de voor uw KLM-ouderdomspensioen? genoemd) is de AOW wettelijk aange- kelingen in de levensverwachting. eerste dag van de maand waarin u AOW-leeftijd. Daarom heeft de overheid een De pensioenregeling van uw pensioenfonds is hetzelfde gebleven. past. Vanaf 2013 wordt de AOW-leef- Het huidige kabinet wil de AOW- 65 jaar wordt tót het moment dat u voorschotregeling geïntroduceerd. Via deze De verschuiving van de AOW-ingangsdatum is namelijk niet tijd in stappen verhoogd: leeftijd verder versnellen: naar 66 jaar AOW-pensioen ontvangt. U heeft dan regeling kunt u het gemiste AOW-bedrag gekoppeld aan de ingangsdatum van uw KLM-pensioen. U gaat : elk jaar een verhoging in 2018 en 67 jaar in Maar dit is te maken met een zogenoemd AOW- (renteloos) lenen bij de Sociale Verzeke- met pensioen zoals reglementair is vastgelegd: vanaf de eerste van de AOW-leeftijd met één maand nog niet wettelijk vastgelegd. hiaat. De overheid gaat er vanuit ringsbank. U betaalt de lening daarna in dag van de maand waarin u 60 jaar wordt : elk jaar een verhoging Als u in jaar wordt, ontvangt dat u het AOW-gat uit eigen mid- zes maanden terug door een korting op uw van de AOW-leeftijd met twee u bericht van de Sociale Verzekerings- delen overbrugt, bijvoorbeeld door AOW-uitkering. Meer informatie vindt u op U kunt de ingangsdatum van het pensioen ook vervroegen (tot maanden bank over uw AOW. hiervoor maandelijks een bedrag te Het kabinet schrapt de voor- 50 jaar) of uitstellen. Als u in 2013 de AOW-gerechtigde leeftijd De jaren erna wordt de AOW-leeftijd sparen. schotregeling binnenkort. In plaats daarvan bereikt, is het mogelijk uw pensioen uit te stellen tot de eerste jaarlijks verhoogd met drie maanden komt er een overbruggingsregeling. Deze dag van de maand waarin u 65 jaar en 1 maand oud wordt (in 2019 naar 66 jaar) totdat in 2023 de AOW-leeftijd 67 jaar is. voorschotregeling vervalt zodra de nieuwe overbruggingsregeling is vastgesteld. (de maand waarin men AOW gaat ontvangen). 8 focus maart

6 De twee gezichten van Pensioen is best pittige kost zo nu en dan, met veel leeswerk Wij willen onze medewerkers op alle mogelijke manieren ondersteunen Daan Nijssen is hoofd P&O Inflight Services en al 15 jaar werkzaam bij KLM Daan Nijssen is ook bestuurslid van het Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel Daan Nijssen Als hoofd P&O Inflight Services wil Daan Nijssen zijn mensen op alle mogelijke manieren ondersteunen. Daarom is hij recentelijk toegetreden tot het bestuur van het Pensioenfonds KLM Cabinepersoneel. Wie is Daan Nijssen en hoe verenigt hij twee functies? Een KLM er in hart en nieren? Jazeker, ik werk inmiddels alweer vijftien jaar bij KLM. Onder andere heb ik een aantal jaren meegedraaid bij Cargo. Daar maakte ik de hele fusie met Air France mee; die veranderende organisatie vond ik erg interessant. Ik heb in het verleden ook in het bestuur van het Algemeen Pensioenfonds KLM gezeten. Nu werkt u bij Inflight Services, logisch dat u gevraagd werd voor dit pensioenfondsbestuur? Voor een evenwichtige samenstelling van het bestuur is het goed dat er iemand met een HR-achtergrond in zit. De aanwezigheid van financiële mensen is vanzelfsprekend erg belangrijk, maar iemand die nauw betrokken is bij de doelgroep vanuit werkgeverszijde mag ook niet ontbreken. Door mijn werk kan ik makkelijk de verbinding maken met de dagelijkse praktijk van het cabinepersoneel. Hoe combineert u deze twee functies? Het pensioen is een onderwerp dat me boeit. Dus maak ik er ruimte voor. Maar dat is ook een kwestie van prioriteiten stellen. Gelukkig heb ik daarbij een heel team dat me helpt. Pensioen is best pittige kost zo nu en dan, met veel leeswerk. Maar ik vind het ontzettend belangrijk om goed te zorgen voor de mensen met wie ik werk. Hoe brengt u het pensioen aan de man? Pensioeninformatie wordt steeds toegankelijker en dat is een heel goede ontwikkeling. Wij zijn er echt mee bezig de materie begrijpelijk te maken, zodat iedereen bij KLM antwoord kan krijgen op de vraag: Wat betekent dit voor mij? Als bestuurslid is het één van je taken tekst en uitleg te geven over het reilen en zeilen van het fonds. Maar, er zijn absoluut struikelblokken als het gaat om pensioenen. Zodra onderwerpen als rendement en rekenrente op tafel komen, haken veel mensen af. Bovendien gebeurt er nogal wat in pensioenland. Absoluut! Wij hebben een nieuwe cao en de AOW-leeftijd gaat de komende jaren omhoog. Dat betekent dat iedereen in de toekomst mogelijk langer zal moeten doorwerken en dat heeft ook consequenties voor onze mensen. Hoe blijven alle collega s fit? En hoe kunnen we ze hierbij goed faciliteren? Wij willen onze medewerkers op alle mogelijke manieren ondersteunen. Die investering is heel belangrijk om het enthousiasme te bewaren. Nieuwe bestuurssamenstelling Vanaf dit jaar is de samenstelling van het pensioenfondsbestuur veranderd.zo is het aantal bestuurszetels uitgebreid van 8 naar 10, zijn pensioengerechtigden in het bestuur vertegenwoordigd en is de zittingstermijn van het bestuur verlengd van drie naar vier jaar. De wijzigingen in de bestuurssamenstelling houden in dat Daan Nijssen is benoemd tot bestuurslid namens KLM, Eugène van Halder is benoemd tot bestuurslid namens de pensioengerechtigden en Terence Tilgenkamp is benoemd tot bestuurslid namens de werknemers. Meer informatie over het bestuur Lees meer over de samenstelling van het bestuur via >> Uw pensioenfonds >> Organisatie >> Bestuur. 10 focus maart

7 Kort dekkingsgraad In de ban van het iban Zonder dat u er iets voor hoeft te doen, gaan we over op IBAN Heeft u wel eens geld overgemaakt naar het buitenland? Dan bent u waarschijnlijk ook het IBAN tegengekomen. Dit jaar gaat uw pensioenfonds al het IBAN gebruiken. Vanaf 1 februari 2014 kan iedereen alleen nog maar gebruik maken van het IBAN als rekeningnummer. IBAN is het International Bank Account Number, de internationale weergave van een bankrekeningnummer. Elk bankrekeningnummer heeft deze weergave; ook uw bankrekeningnummer, misschien heeft u het al eens gezien op uw bankafschrift. Het enige wat u van de overstap van uw pensioenfonds merkt, is dat op de pensioenspecificatie de internationale weergave van uw bankrekening (IBAN) staat en dat als u pensioen gaat ontvangen, u uw IBAN moet opgeven. Verder hoeft u niets te doen. Waarom IBAN binnen Nederland? De internationale weergave van uw rekeningnummer wordt voortaan dus niet alleen gebruikt bij internationale betalingen, maar ook binnen Nederland. Dit is slechts één stap van een aantal veranderingen binnen de Europese regels over het betalingsverkeer. Het doel van deze veranderingen is een gezamenlijke Europese betaalmarkt, SEPA (Single Euro Payments Area). SEPA omvat 32 landen; alle landen binnen de EU, aangevuld met Noorwegen, IJsland en Liechtenstein (die lid zijn van de Europese Economische Ruimte), Zwitserland en Monaco. SEPA is ook handig als u geld overschrijft naar het buitenland of geld vanuit het buitenland ontvangt. Bijvoorbeeld bij het boeken van een hotel of het betalen van een doktersrekening na een vakantie. Meer weten over het IBAN? Op vindt u meer informatie over de verandering rondom IBAN. Een IBAN ziet er als volgt uit: Een landcode (in Nederland altijd NL) Een controlegetal (zodat banken kunnen controleren of het om een bestaand rekeningnummer gaat) Een bankcode (in Nederland vier letters; bijvoorbeeld RABO, INGB, ABNA) Tien cijfers (een of meerdere nullen, gevolgd door uw huidige rekeningnummer) In Nederland bestaat IBAN uit 18 tekens, in andere landen varieert dit van 15 tot maximaal 34 tekens. Een rekeningnummer bij de Rabobank ziet er als volgt uit: Landcode NL 13 rabo Controlegetal Bankcode Tien cijfers Financiële positie van uw fonds Het laatste kwartaal van 2012 is een positief kwartaal geworden voor aandelen. Door de wedergekeerde rust binnen de eurozone zijn met name Europese aandelen positief geëindigd. Door de perikelen rond de fiscal cliff (het begrotingstekort) zijn Amerikaanse aandelen achtergebleven. Obligaties rendeerden minder goed vanwege de voorkeur voor meer risicodragende beleggingen zoals aandelen. % sep 08 Verloop dekkingsgraden dec 08 mrt 09 jun 09 sep 09 Dekkingsgraad december 2012 en januari 2013 dec 09 mrt 10 Aan het einde van het vierde kwartaal van 2012 was de nominale dekkingsgraad met 3,1%-punten naar 115,9% gestegen. De nominale dekkingsgraad is de verhouding tussen het vermogen en de verplichtingen (de toekomstige pensioenuitkeringen) van het pensioenfonds. In de reële dekkingsgraad is de verwachte inflatie meegenomen. De dekkingsgraad verbeterde in het laatste kwartaal van 2012 vanwege het positieve rendement op de beleggingen. De reële dekkingsgraad steeg in deze periode van 64,7% naar 67,0%. Eind januari was de nominale dekkingsgraad 115,2% en de reële dekkingsgraad 66,8%. Volgens de wettelijke richtlijnen moeten pensioenfondsen reserves hebben die als buffer kunnen dienen in slechte tijden. De wettelijk vereiste buffer voor ons fonds is 20,2%. De nominale vereiste dekkingsgraad komt hierdoor op 120,2%. Dezelfde wettelijke richtlijnen geven ook aan welk vermogen een pensioenfonds minimaal moet hebben. Deze minimaal vereiste nominale dekkingsgraad is 104,3%. jun 10 sep 10 dec 10 mrt 11 jun 11 sep 11 dec 11 mrt 12 jun 12 sep 12 dec 12 feb ,2% jan 13 De dekkingsgraad geeft de ver houding aan tussen het vermogen en de verplichtingen van het pensioenfonds nominale dekkingsgraad vereiste nominale dekkingsgraad reële dekkingsgraad In de grafiek ziet u het verloop van de nominale dekkingsgraad en de vereiste dekkingsgraad. Ook de reële dekkingsgraad is hierin opgenomen. Andere belangrijke ontwikkelingen eind 2012 We hebben ook de andere belangrijke ontwikkelingen uit het laatste kwartaal van 2012 voor u op een rijtje gezet: Beleggingsrendement over het laatste kwartaal is 3,2% (over geheel 2012 is het rendement 15,8%, zie ook artikel op pagina 14 en 15) Het belegd vermogen is gestegen tot 2,00 miljard De pensioenverplichtingen zijn in het laatste kwartaal van 2012 toegenomen tot 1,72 miljard Meer weten over de financiële positie van het fonds? Op vindt u de actuele dekkingsgraad en alle kwartaalberichten. Wilt u op de hoogte blijven van de financiële positie van uw fonds? Meld u dan aan voor NWSflits via 12 focus maart

8 rendement Profiteren Door het delen van risico s, hebben alle deelnemers zicht op een bepaalde pensioenuitkomst Paul Jansen is manager pensioenen bij KLM. Hij is sinds vorig jaar namens de werkgever lid van het bestuur van het pensioenfonds. van het collectief Rendementen 2012 Het pensioenfonds heeft over 2012 een totaalrendement behaald van 15,8%. Dit is iets boven het gemiddelde rendement van vergelijkbare pensioenfondsen. Dit rendement is goed, maar de pensioenverplichtingen nemen ook toe. Dat komt voor een deel doordat we met z n allen steeds langer leven. Maar vooral omdat de rente waartegen de pensioenverplichtingen moeten worden gewaardeerd relatief laag is. Dit heeft een enorme impact op de verplichtingen. Een goed rendement betekent dus niet automatisch dat de financiële positie van het fonds verbetert. Kosten 2012 Kosten vermogensbeheer: 0,46% van het vermogen Transactiekosten: 0,15% van het vermogen Uitvoeringskosten per deelnemer: 286 Kunnen we niet beter zelf sparen voor ons pensioen? Dat is een vraag die je steeds vaker hoort. Bestuurslid Paul Jansen licht toe welke voordelen collectief pensioen opbouwen via een pensioenfonds heeft ten opzichte van individueel pensioen opbouwen. Wat is het voordeel van een pensioenfonds ten opzichte van zelf beleggen? Pensioenfondsen hebben beleggingsmogelijkheden waar particulieren geen gebruik van kunnen maken. Daarbij zijn sommige beleggingsproducten niet voor particulieren verkrijgbaar. Ook zijn de beleggingskosten (ook wel vermogensbeheerkosten) voor pensioenfondsen lager. Dat komt doordat pensioenfondsen kunnen profiteren van schaalvoordeel. Door de omvang van het te beheren vermogen kunnen pensioenfondsen bijvoorbeeld betere afspraken maken dan een particuliere belegger. Tot slot: bij een pensioenfonds houden professionals elke dag de ontwikkelingen op de financiële markten nauwgezet in de gaten, waardoor je als deelnemer er zelf niet naar hoeft om te kijken. Veel individuele beleggers zullen dit minder frequent en intensief volgen. Hoe zit het dan met solidariteit? Als mensen samen pensioen opbouwen, zoals in de meeste gevallen in Nederland gebeurt, worden risico s ook in gezamenlijkheid gedragen. Net als bij een verzekering. Jong en oud, gezond en minder gezond: iedereen doet mee. Ook is binnen de pensioenregeling geregeld dat bij overlijden de nabestaanden verzekerd zijn van een uitkering. Het risico van een forse inkomensterugval bij arbeidsongeschiktheid is ook binnen de regeling verzekerd. Voor de een is deelname aan collectiviteit wellicht voordeliger dan voor de ander. Maar door het delen van risico s, hebben alle deelnemers zicht op een bepaalde pensioenuitkomst. Pensioen opbouwen is verplicht; een verzekering kun je tenminste vaak zelf kiezen. Er zijn mensen die er moeite mee hebben om verplicht pensioen op te bouwen. De keerzijde is dat deze mensen nu wel sparen voor hun oude dag en bepaalde risico s zijn afgedekt. Als mensen kunnen kiezen tussen nu 100 pensioenopbouw per maand of 100 bruto meer loon, zal een aantal kiezen voor extra bruto loon. De kans is groot dat ze dit loon gelijk besteden en ze uiteindelijk niks of onvoldoende opzij hebben gezet als ze met pensioen gaan. Hoe kunnen we ons dan toch verdiepen in pensioenen? Onbekend maakt onbemind Voor veel mensen is een pensioenfonds vaak een ver-vanmijn-bed-show en wordt pensioen als ingewikkeld bestempeld. Toch is het belangrijk dat mensen zich enigszins verdiepen in hun pensioen, om verrassingen te zijner tijd te voorkomen. Dat kunnen ze doen door bijvoorbeeld het Uniform Pensioenoverzicht te bekijken. Dat geeft een beeld van het opgebouwde en nog op te bouwen pensioen. Een ander handig hulpmiddel is de website Hierop zijn ook de opgebouwde pensioenen bij andere werkgevers te vinden. En natuurlijk kunnen mensen ook contact opnemen met de medewerkers van de afdeling Pensioenservice van Blue Sky Group die vragen over de KLM-pensioenregeling beantwoordt. Heeft u een vraag over uw pensioen aan de afdeling Pensioenservice? Mail dan naar of bel naar (020) focus maart

9 actueel 35-jarig jubileum Resultaten deelnemersonderzoek In 2012 hebben we gemeten hoe tevreden u bent over onze dienstverlening en informatievoorziening, zodat we weten waar het beter kan. We bedanken iedereen die hieraan heeft meegewerkt en delen graag de resultaten van het onderzoek! Hieruit blijkt dat de ondervraagden tevreden zijn over het pensioenfonds, maar zich wel meer zorgen maken over het pensioen. Daarnaast scoorden de communicatiemiddelen goed, maar is men zich niet altijd even bewust van de invloed die privésituaties hebben op de pensioenopbouw. Pensioenfonds wordt 35 jaar! De redactie van Focus vroeg het langstzittende bestuurslid Eugène van Halder om een reactie op de verjaardag van Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. In maart bestaat het fonds namelijk precies 35 jaar. Sinds 1988 zit Van Halder in het pensioenfondsbestuur, nu namens de pensioengerechtigden. Tot 2011 was hij Senior Purser bij KLM. Dikke voldoende voor het pensioenfonds Van oktober tot en met november 2012 hebben 493 deelnemers van dit pensioenfonds meegedaan aan dit onderzoek, uitgevoerd door TNS NIPO. De algemene tevredenheid is redelijk hoog: actieve deelnemers geven het pensioenfonds een 7,8. Uitkeringsgerechtigden geven het fonds een 7,6. Als men minder tevreden is, komt dat doordat men vindt dat ze te weinig pensioen opgebouwd hebben, te weinig advies krijgen en te weinig op de hoogte worden gehouden. Ondervraagden tussen de 35 en 44 jaar zijn minder tevreden dan (actieve) ouderen. Communicatiemiddelen krijgen 7+ De communicatiemiddelen scoren goed en worden door ouderen meer geraadpleegd. Bij actieve deelnemers bepaalt het contact met PIT-ers voor een groot deel de tevredenheid. Pensioengerechtigden zijn vooral tevreden over de pensioenplanner en de (e-)nieuwsbrieven. Alle communicatiemiddelen zijn beoordeeld met minimaal een 7+. We zien verbetermogelijkheden bij Focus en de website van het pensioenfonds. Meer zorgen om het pensioen Ruim de helft van de ondervraagden is zich het 35 en 44 jaar. Het merendeel (69%) verwacht dat de pensioenuitkering lager uit zal pakken. ruim de helft van de ondervraagden is zich het afgelopen jaar meer zorgen gaan maken over het pensioen. Invloed van life events op pensioen Tweederde van de ondervraagden staat open voor pensioeninformatie; hoe ouder (tot 65 jaar), hoe meer. Men laat zich dan het liefst informeren door het pensioenfonds, gevolgd door familie en vrienden. Toch is de kennis over de invloed van privésituaties (zoals trouwen, minder werken of een kind krijgen) op het pensioen zeer laag. Verder is niet bij alle uitkeringsgerechtigden de invloed van vergrijzing en scheiden bekend. Vaker onderzoek! Het pensioenfonds hecht veel waarde aan uw mening en is tevreden met de uitkomsten van het onderzoek. We zien dit onderzoek als een nulmeting: van hieruit werken we aan de verdere verbetering van de communicatie om pensioenbewustzijn bij deelnemers te vergroten. Ook in de Eugène van Halder Wat is het belangrijkste verschil tussen nu en 35 jaar geleden? Het pensioen is, naast het salaris en de werk- en rustregeling, de belangrijkste arbeidsvoorwaarde voor cabine personeel. Dat bewustzijn is steeds sterker geworden als je dat vergelijkt met 35 jaar geleden. Dat hebben we mede te danken aan de huidige economische situatie. Het pensioenfonds moet financiële toezichthouders én deel nemers meer en uitgebreider informeren. Je ziet Vindt u het een positieve ontwikkeling dat er zo veel discussie is rondom pensioenen? Het pensioen én het pensioenfonds staan dichter bij de deelnemers. Niet alleen bij KLM en KLC, maar in heel Nederland beseffen steeds meer mensen dat een goed pensioen geen vanzelfsprekendheid meer is. Dat is positief: als mensen beseffen wat hun pensioenregeling inhoudt, kunnen ze weloverwogen keuzes maken voor hun oudedagsvoorziening. Hoe zou u het pensioenfonds kenmerken? Doordat er collega s in het pensioenfondsbestuur zitten, hebben deelnemers veel vertrouwen in het pensioenfonds. Ze vertrouwen erop dat wij weten wat zij belangrijk vinden. Daarbij komt dat ze ons wel weten te vinden als ze vragen hebben. Deze laagdrempeligheid zorgt er weer voor dat wij bij deelnemers realistische verwachtingen kunnen wekken. Bijvoorbeeld dat er niet altijd indexatie kan plaatsvinden. De pensioenregeling U bekleedt al sinds 1988 verschillende functies binnen het pensioenfonds. Wat maakt dat u nog steeds plezier heeft in het bestuurswerk? Je maakt het verschil door bezig te zijn met een van de belangrijkste arbeidsvoorwaarden: een goede oudedagsvoorziening. Daarbij is het bestuur in de loop der jaren zelfstandiger en kundiger geworden. We zijn als bestuur dagelijks bezig met het pensioenfonds: het besturen gebeurt in een uitstekende sfeer en in goed onderling overleg. Het is echt een deel van mijn dagelijkse leven geworden. Zeker als je dat vergelijkt met de maximaal vier jaarlijkse vergaderingen in de begintijd van het pensioenfonds. Wat wenst u het pensioenfonds de komende 35 jaar toe? Ik wens het pensioenfonds toe dat ze de komende 35 jaar ook weer de juiste mensen zal vinden voor het pensioenfondsbestuur. Want tot nog toe zaten toegewijde mensen met ruime ervaring, kennis en liefde voor het vak in afgelopen jaar meer zorgen gaan maken over het toekomst vragen wij weer om uw medewerking. ook steeds meer discussies over is immers altijd waardevol, maar nooit het bestuur. En het ís ook de moeite pensioen. Men heeft een somber beeld over de Zo kunnen we bekijken of onze communicatieinspanningen pensioenen. helemaal zonder risico s. waard! hoogte van het pensioen, vooral de groep tussen het gewenste resultaat opleveren. 16 focus maart

10 Even voorstellen... PIT10! Onlangs is alweer het tiende PIT (Pensioen Informatieteam) opgeleid. Dat betekent extra collega s op de route die je verder kunnen helpen met je pensioen. En tegenwoordig zijn de PIT-ers ook bereikbaar op de KLM Crew-Facebookpagina. Wel zo makkelijk als u even iets wilt vragen. Negen PIT-ers stellen zich voor! Liesbeth Israel Melody Besselink Fenna den Hartog Aubry Grauwde Leonie Aulbers Caroline Damstra Dave Schildwacht Malissa Huisman Dave Schildwacht, Inflight Supervisor bij KLM Cityhopper Ik doe mee aan PIT, omdat ik het belangrijk vind dat pensioeninformatie goed over wordt gebracht naar alle collega s van alle leeftijden. Daarnaast was het ook mijn eigen nieuwsgierigheid omtrent dit onderwerp. Met mijn rol in PIT wil ik graag mijn kennis overdragen aan collega s die juist niet over hun pensioen nadenken. Ik ben het liefst op weg naar plaatsen of personen waar ik mij thuis voel. Nicole Berendsen, Tweebander In eerste instantie ging het onderwerp pensioen een rol spelen vanwege mijn leeftijd. Daarnaast ging het onderwerp an sich me ook steeds meer interesseren. Ik vind het dan ook ontzettend leuk om een vraagbaak te zijn voor mijn collega s, om hen tegemoet te komen met dit taaie onderwerp. Tijdens de briefing of onderweg geef ik daarom aan dat ik PIT-er ben. Ik ben het liefst op weg naar zonnige bestemmingen, vooral in de winter! Malissa Huisman, Senior Cabin Attendant bij KLM Cityhopper Met mijn rol in PIT wil ik graag bereiken dat mijn cabinecollega s zich bewust worden van hun pensioenopbouw. Ik denk dat ik mijn cabinecollega s op een prettige manier bewust kan maken van het belang om nu al eens na te denken over het pensioen. Pensioen is geen plicht maar een recht. Ik ben het liefst op weg naar een goede, gezonde en mooie toekomst, zowel privé als professioneel. Caroline Damstra, Purser Ik vind het belangrijk dat iedereen een beslissing over het pensioen neemt, gebaseerd op pensioenkennis. Dan kun je daarna bepalen wat de gevolgen daarvan zijn voor je pensioen. Niet iedereen weet dat een groot deel van je salaris naar je pensioen gaat. Als je me treft op een vlucht: kom maar op met je pensioenvragen! Ik ben het liefst op weg naar ik vind mijn werk geweldig, maar oost west, thuis best! Leonie Aulbers, Eenbander Ik doe mee aan PIT, omdat ik recentelijk mijn studie arbeidsrecht heb afgerond. Het leek mij leuk wat dieper te duiken in mijn eigen pensioen en dat van mijn collega s om zo collega s te kunnen informeren en enthousiasmeren voor het pensioen. Ik ben het liefst op weg naar één van de mooie KLMbestemmingen. Als nieuweling ik werk nu anderhalf jaar als Eenbander geniet ik echt nog van alles. Van een bezoekje aan de Antillen zo af en toe word ik toch wel heeeeel blij! Fenna den Hartog, Purser Aangezien je er na je pensioen nog een tijd van rond moet komen, zou het pensioen meer een hoofdzaak moeten zijn. Op de route ben ik benaderbaar en mocht je me op Twitter willen Ik ben het liefst op weg naar Nieuw Zeeland. Daar ben ik net een maand op vakantie geweest met man en kinderen en jammer genoeg zal het wel weer even duren voordat we weer zo n mooie reis kunnen maken met z n allen. Aubry Grauwde, Eenbander Ik doe mee aan PIT, omdat ik zelf meer wil weten over mijn pensioen en andere collega s er ook op wil attenderen. Ik laat collega s altijd weten dat ik niet alles weet en dat ze Pensioenservice kunnen bellen voor meer informatie betreffende hun persoonlijke situatie. Ik ben het liefst op weg naar meer informatie over het pensioen voor nu en voor in de toekomst. Melody Besselink, Eenbander Het is gemakkelijk te denken dat het pensioen een ver-vanmijn-bed-show is, maar feit is dat wij met z n allen er ooit mee te maken zullen krijgen. Heb je vragen over je pensioen? Ik ben bereikbaar via mijn KLM-mail, via en via mijn Facebookaccount. Easy! Ik ben het liefst op weg naar Kuala Lumpur en Curaçao. Kuala Lumpur omdat ik daar mooie herinneringen aan heb en Curaçao omdat dat thuiskomen is voor mij. Liesbeth Israel, Purser Doordat ik in het buitenland heb gewoond, ben ik AOW kwijt. En dat terwijl ik pensioen toen ook al echt geen vervan-mijn-bed show vond. Met mijn rol binnen PIT probeer ik een zaadje te planten in de gedachten van collega s. Ik probeer hen ervan te doordringen dat de materie niet zo moeilijk is als over het algemeen wordt aangenomen. Ik ben het liefst op weg naar mijn eigen bed, na elf uur vliegen. Meer weten? Kijk op 18 focus maart

11 Pensioen ontvangen Het is een logisch gevolg dat als je minder werkt, ook minder pensioen ontvangt. Dieke Felix heeft jarenlang gevlogen bij KLM in combinatie met een baan in het onderwijs Bewust gekozen voor twee parttime banen Dieke Felix heeft jarenlang gevlogen bij KLM. Lange tijd combineerde zij deze werkzaamheden met een baan in het onderwijs. Twee jaar geleden stopte Dieke als docent. Februari vorig jaar stopte zij op 62-jarige leeftijd bij KLM om te genieten van haar pensioen. Nu, ruim een jaar later zoekt Focus haar op om haar te vragen of zij tevreden is met haar pensioen. Hoe ziet uw pensioen er precies uit? Ik heb een nogal versnipperd arbeidsverleden omdat ik lange tijd een parttime baan in het onderwijs gecombineerd heb met flexwerken bij KLM. Ik ontvang nu pensioen van het ABP en pensioen van het Pensioenfonds KLM- Cabinepersoneel. Daarnaast ontvang ik nog een tijdelijk ouderdomspensioen. Bent u tevreden over het pensioen dat u ontvangt, of had u meer verwacht? Ik wist ongeveer wat ik kon verwachten, maar het pensioen van KLM viel me toch tegen. Er wordt bijvoorbeeld loonheffing ingehouden. En verder ben ik er, door overheidsmaatregelen, dit jaar netto fors op achteruit gegaan. Bij het ABP ontvang ik netto 5% minder en bij KLM krijg ik netto 4,5% minder. Denkt u dat er sprake is van een pensioengat? Dat is goed mogelijk, want voor ik bij KLM een flexcontract kreeg aangeboden, heb ik jarenlang gevlogen op een standby-contract. Ik heb toen geen pensioen opgebouwd. Maar uiteindelijk is dat ook mijn eigen keuze geweest. Ik heb mijn vrijheid altijd heel erg belangrijk gevonden. Het is een logisch gevolg dat als je minder werkt, ook minder pensioen ontvangt. Was u zich daar destijds ook van bewust? Ik heb altijd met veel plezier gevlogen en ik wist wel dat ik niet zoveel pensioen had opgebouwd. Elk jaar kreeg ik een prognose van het bedrag dat ik zou ontvangen. Maar ik heb er nooit aan gedacht fulltime te gaan vliegen. Ik heb bewust gekozen voor een combinatie van vliegen en lesgeven. Heeft u nog andere maatregelen getroffen ten aanzien van uw pensioen? Ikzelf niet. Mijn man wel. Hij is ook afkomstig uit het onderwijs en ontvangt ook pensioen. Daarnaast heeft hij nog wel wat dingen zelf geregeld door middel van een lijfrentepolis, maar daar weet ik het fijne niet van. Bent u aan het genieten van uw pensioen? Het bevalt me uitstekend! Ik heb altijd veel waarde gehecht aan mijn vrijheid en nu kan ik gaan en staan waar ik maar wil. Wat ik soms wel mis, is de omgang met mensen. Maar daar heb ik wat op gevonden: sinds kort werk ik op oproepbasis voor een uitzendbureau. Dan kan ik werken op de momenten dat ik dat wil! Rekenvoorbeeld: Het pensioen van Dieke Met haar flexcontract (24%) bij KLM heeft Dieke Felix pensioen opgebouwd voor een periode van tien jaar en vier maanden. Vervolgens heeft zij nog drie jaar en één maand 50% gewerkt. Daarvoor ontvangt zij nu aan ouderdomspensioen bruto per maand 174,33 Netto houdt zij over (geen loonheffingskorting) 101,23 Tot haar 65 e ontvangt ze een tijdelijk ouderdomspensioen van 63,25 Kijk op > Pensioen ontvangen of vraag de brochure aan bij de afdeling Pensioenservice of bij uw HR afdeling. 20 focus maart

12 U SPREEKT MET... Wesley Harmsen medewerker van Pensioenservice Het geeft n kick als ik het kwartje hoor vallen Wesley Harmsen Allround medewerker van Pensioenservice Het onderwerp pensioen is mij met de paplepel ingegoten Pensioen is een onderwerp dat van oudsher de nodige vragen oproept. Deelnemers van Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel kunnen daarom met vragen over hun pensioen altijd terecht bij Pensioenservice. In de rubriek U spreekt met. brengen we de medewerkers van Pensioenservice in beeld. Want wie zijn eigenlijk die mensen die precies weten hoe uw pensioen in elkaar steekt? Maak kennis met Wesley Harmsen, allround medewerker bij Pensioenservice. Bijna mijn hele familie is werkzaam in de pensioenen, dus het is mij echt met de paplepel ingegoten. Eigenlijk wilde ik heel wat anders gaan doen en daarom ben ik marketingmanagement gaan studeren. Maar na het afronden van mijn studie moest ik op zoek naar een baan en via via kwam ik terecht bij Pensioenservice van Blue Sky Group. Inmiddels werk ik hier al weer ruim zes jaar en ben ik dus tóch in de voetsporen getreden van mijn familieleden. Afwisselend werk Pensioen is een ontzettend interessant en belangrijk onderwerp waar altijd veel over te doen is. Wat mij enorm aanspreekt in dit werk is dat het zo afwisselend is. Het ene moment ben ik bezig met het maken van een pensioenberekening en even later heb ik een deelnemer aan de telefoon die ik verder probeer te helpen. De vragen die wij van deelnemers krijgen lopen sterk uiteen. Sommige deelnemers hebben zich van tevoren goed voorbereid en kunnen precies duidelijk maken waarom zij bellen. Andere deelnemers bellen vanuit een impuls, omdat ze bijvoorbeeld iets in de krant hebben gelezen. In dat geval is het vaak zo dat zij hun vragen minder mensen zijn snel geneigd om de negatieve berichtgeving op hun eigen situatie te betrekken goed kunnen definiëren. Ik beschouw het dan als een uitdaging om de rode draad in hun verhaal te ontdekken. Dat doe ik door goed te luisteren en vooral veel door te vragen. Het geeft mij enorm veel voldoening als ik op een gegeven moment aan de andere kant van de lijn het kwartje hoor vallen. Een moeilijk onderwerp in begrijpelijke taal uitleggen; dát is een van de uitdagingen van mijn werk. Negatief daglicht Nu pensioenen regelmatig in het nieuws zijn, valt het me op dat mensen snel geneigd zijn om de negatieve berichtgeving op hun eigen situatie te betrekken. Ik houd toch niks over, is de tendens. Terwijl dat natuurlijk niet zo is. Ik vind het jammer dat pensioenen tegenwoordig in een negatief daglicht staan. Want het KLM pensioenfonds doet écht veel voor de deelnemers. Daar kunnen andere bedrijven nog wat van leren. Als mensen vragen hebben over hun pensioen of zich zorgen maken, dan zijn er heel veel manieren om informatie in te winnen. Via Focus, de website of onze pensioenplanner. Natuurlijk is pensioenmaterie niet heel eenvoudig en duurt het altijd even voor mensen het begrijpen. Wat dat betreft denk ik dat mensen vaak bang zijn om zich er écht in te verdiepen. PIT Wat ik ook ontzettend leuk vind om te doen is het opleiden van de Pensioen Informatie Teams (PIT). Deelnemers kunnen zich vrijwillig aanmelden en dan volgt de selectie waarna we hen in een tweedaagse cursus de grondbeginselen van het pensioen bijbrengen. We zijn daar in 2007 mee begonnen voor het cabinepersoneel en ik ben er vanaf het begin bij betrokken. Het is een succes en in juni gaan we alweer van start met het volgende Pensioen Informatie Team. Het achterliggende idee achter PIT is dat wij cabinemedewerkers opleiden waarna zij op de route pensioenen bij collega s onder de aandacht brengen. PIT is er om iedereen te interesseren voor en bewust te maken van hun pensioen. En dat lukt heel aardig. Natuurlijk kunnen PIT-ers lang niet alle vragen van collega s beantwoorden, maar dat hoeft ook niet! Ze kunnen hen altijd verwijzen naar Pensioenservice. Het belangrijkste is de signaalfunctie. Het komt heel anders over als een collega je wijst op bijvoorbeeld de gevolgen voor je pensioen als je minder gaat werken, dan als dat ergens in een brief staat geschreven. 22 focus maart

13 Klankbordgroep Mijn pensioen Gehoord in de klankbordgroep Bezoek ook eens Mijn KLM Pensioen op de website! We horen graag wat u vindt over hoe we u informeren over uw pensioen en de ontwikkelingen rondom uw pensioenfonds. Daarom nodigen we deelnemers twee keer per jaar uit om hun mening te geven in de klankbordgroep. Uw mening is belangrijk, omdat we met deze informatie de communicatie over uw pensioen en het pensioenfonds verder kunnen verbeteren. Zodat u én alle andere deelnemers goed op de hoogte blijven van de pensioensituatie. Neem een kijkje in de keuken van wat er in de klankbordgroep wordt gezegd en lees welke vragen en meningen deze deelnemers hebben. Marie-Claire Beere, Purser, 45 jaar Mikéla Groeneveld, Vice- voorzitter KLC-sectiebestuur VNC, 26 jaar Kan het pensioenfonds extra aandacht besteden aan non-activiteit? Bij ons KLC ers zijn er namelijk veel collega s die makkelijk non-activiteit aanvragen. Logisch, je bent jong - de gemiddelde leeftijd bij KLC is 24 jaar - en je vindt reizen helemaal leuk. Maar je denkt dan niet na over de gevolgen voor je pensioen. Ikzelf heb overigens geen ambitie om een wereldreis te maken, ook omdat ik non-activiteit nu wat te veel geld vind kosten. Maar ik heb genoeg collega s die hun droom wel waarmaken door een wereldreis te maken. Helemaal leuk, als je maar beseft dat je dan minder pensioen opbouwt. Ik vind het jammer dat ik nog nooit met iemand gevlogen heb uit het PIT-team (Pensioen Informatie Team, red.)! Nu vlieg ik dan ook maar 50%, maar toch: meer PIT-ers zou ik een goed idee vinden! Het lijkt me zelf ook heel leuk om een PIT-er te zijn, maar daarvoor moet je meer vliegen. Binnenkort ga ik wel meer werken, dus ga ik me hiervoor opgeven. Nu ik zelf meer interesse heb voor pensioenen, lijkt het me leuk die kennis te delen als PIT-er. Die interesse is gewekt doordat ik besef dat je pensioen belangrijk is. En natuurlijk ook door dit blad: het is hip en interessant. Maar moeten de contactgegevens van de afdeling Pensioenservice niet vaker bij een artikel staan? Dan weet je dat iets belangrijk is én nodigt het uit om meteen actie te ondernemen. Fred Nollen, Purser, 56 jaar Ik zou graag meer rekenvoorbeelden zien in de communicatiemiddelen van het pensioenfonds. Want cabinepersoneel is best lui, haha, we denken al gauw het zal wel goed geregeld zijn. Vooral als er iets verandert zijn rekenvoorbeelden handig: wat betekent het als er niet geïndexeerd wordt? Of hoe lang moet je doorwerken om een goed pensioen te hebben met eindloon of middelloon? Met een rekenvoorbeeld zie je in een oog opslag wat er met je pensioen gebeurt als je bijvoorbeeld minder of juist meer gaat werken. Op de pensioenplanner is dat wel goed zichtbaar: via kun je daar zien of je voldoende pensioen opbouwt, of dat je een tekort moet aanvullen. Zelf weet ik precies hoeveel pensioen ik opbouw. Maar ik heb het ook vanuit huis meegekregen dat het belangrijk is dat te weten. Neem eens een kijkje in de pensioenplanner Mijn KLM Pensioen op Bekijk hier: uw opgebouwde pensioen welk pensioen u kunt verwachten uw Uniform Pensioenoverzicht (UPO) welke invloed bepaalde keuzes hebben op uw pensioenopbouw (bijvoorbeeld parttime werken, deeltijdpensioen, egalisatie of eerder met pensioen) welk pensioen uw nabestaanden krijgen, mocht u komen te overlijden Heeft u niet eerder op Mijn KLM Pensioen ingelogd? Vraag dan een wachtwoord op Uitnodiging deelnemersvergadering 13 september Wilt u ook meedoen aan de klankbordgroep? We nodigen u ook van harte uit voor de deelnemersvergadering Uw mening is belangrijk! In een informele sfeer horen op vrijdag 13 september Hier ontmoet u andere deel we graag wat u vindt over pensioencommu nicatie. nemers en de bestuurders geven u een kijkje achter de schermen De volgende bijeenkomsten vinden s middags plaats van het pensioenfonds. Blijf op de hoogte via onze e-nieuwsbrief. op 29 mei en 8 november. Aansluitend verzorgen we U kunt zich hiervoor aanmelden via een hapje en een drankje. Geeft u zich op en stuur een Of houd deze website in de gaten voor meer informatie over mail naar via of (020) de deelnemersvergadering. 24 focus maart

14 brochures Alle life events op een rijtje Wat voor effect heeft samenwonen op uw pensioen? Of scheiden? En hoe zit het als u bijna met pensioen gaat? Het pensioenfonds biedt u een brochurereeks over De brochures gaan over verschillende life events en het effect daarvan op uw In dienst - Welkom, Welcome, Bienvenue pensioen. U kunt de brochures: Deeltijd werken - Je tijd anders indelen Downloaden via Non-activiteit - Even helemáál weg >> Documenten >> Brochures Uitdiensttreding - Thank you for flying KLM Opvragen via de afdeling Pensioenservice. Samenwonen of trouwen - Onze toekomst samen Mail dan naar Scheiden - Uit elkaar of bel naar (020) Bijna met pensioen - Een nieuwe fase in zicht Verkrijgen via de HR-afdeling van KLM 26

15 Mijn klm Pensioen Bezoek de pensioenplanner bij Mijn klm Pensioen op de web site voor al uw persoonlijke pensioeninformatie voor de eerste keer? Vraag dan een wachtwoord aan via of telefonisch (020) Colofon Focus verschijnt driemaal per jaar en wordt verstuurd aan deelnemers en gepensioneerden van het Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Redactie Blue Sky Group B.V., Amstelveen Redactieadres Redactie Focus, Postbus 123, 1180 AC Amstelveen E Tekst Blue Sky Group B.V., Amstelveen, Lamar Communicatie, Amsterdam Art direction, ontwerp en opmaak Frissewind, profs in communicatie en design, Amsterdam Fotografie Don Wijns, Amsterdam e.a. Illustratie Bart Sparnaaij, Berlijn / Frissewind, profs in communicatie en design, Amsterdam Druk Drukkerij Aeroprint, Ouderkerk aan de Amstel contact E T (020) F (020)

15 vragen en antwoorden over de veranderingen in de pensioenregeling

15 vragen en antwoorden over de veranderingen in de pensioenregeling Er verandert wat aan je pensioen 15 vragen en antwoorden over de veranderingen in de pensioenregeling Over de pensioenleeftijd en de AOW 1. Moet ik nu blijven werken tot 67 jaar? Het pensioen dat je vanaf

Nadere informatie

VERGEET NIET UIT TE CHECKEN...

VERGEET NIET UIT TE CHECKEN... Deze brochure is onderdeel van de brochurereeks over pensioen van Stichting Algemeen Pensioenfonds KLM en is bedoeld voor deelnemers aan het pensioenreglement 2006. Hiertoe behoren KLM-medewerkers in een

Nadere informatie

Wegwijzer GE Pensioen. Inzicht in uw pensioensituatie

Wegwijzer GE Pensioen. Inzicht in uw pensioensituatie Wegwijzer GE Pensioen Inzicht in uw pensioensituatie Inleiding Met de Wegwijzer GE Pensioen krijgt u informatie over uw pensioenregeling en kunt u inzicht krijgen in uw eigen pensioensituatie. De pensioenwijzer

Nadere informatie

STICHTING BEDRIJFSTAKPENSIOENFONDS ZORGVERZEKERAARS

STICHTING BEDRIJFSTAKPENSIOENFONDS ZORGVERZEKERAARS De pensioenregeling van SBZ STICHTING BEDRIJFSTAKPENSIOENFONDS ZORGVERZEKERAARS Uw pensioen bij SBZ Stichting Bedrijfstakpensioenfonds Zorgverzekeraars (SBZ) is het pensioenfonds voor de zorgverzekeringssector

Nadere informatie

Wat krijgt u in onze pensioenregeling?

Wat krijgt u in onze pensioenregeling? Hoe is uw pensioen geregeld? In dit Pensioen 1-2-3 leest u wat u wel en niet krijgt in onze pensioenregeling. Pensioen 1-2-3 bevat geen persoonlijke informatie over uw pensioen. Die vindt u wel op www.mijnpensioenoverzicht.nl

Nadere informatie

ALS U ER NIET MEER BENT...

ALS U ER NIET MEER BENT... Deze brochure is onderdeel van de brochurereeks over pensioen van Stichting Algemeen Pensioenfonds KLM en is bedoeld voor deelnemers aan het pensioenreglement 2006. Hiertoe behoren KLM-medewerkers in een

Nadere informatie

bestem - ming? Wat betekent dat voor uw pensioen? In dienst Uit dienst Uit dienst Pensioen ontvangen Pensioen bij scheiding Bijna met pensioen

bestem - ming? Wat betekent dat voor uw pensioen? In dienst Uit dienst Uit dienst Pensioen ontvangen Pensioen bij scheiding Bijna met pensioen Deze brochure is onderdeel van de brochurereeks over pensioen van Stichting Pensioenfonds Vliegend Personeel KLM. Hoewel deze brochure met grote zorgvuldigheid tot stand is gekomen, kunt u hieraan geen

Nadere informatie

KLAAR VOOR EEN NIEUWE FASE? Straks met pensioen? Lees nu wat u moet weten. In dienst. Uit dienst. Pensioen ontvangen. Pensioen bij scheiding

KLAAR VOOR EEN NIEUWE FASE? Straks met pensioen? Lees nu wat u moet weten. In dienst. Uit dienst. Pensioen ontvangen. Pensioen bij scheiding Deze brochure is onderdeel van de brochurereeks over pensioen van Stichting Algemeen Pensioenfonds KLM en is bedoeld voor deelnemers aan het pensioenreglement van 2006. Hiertoe behoren KLM-medewerkers

Nadere informatie

Mijn Pensioen. Makkelijk uw pensioen plannen in Mijn PME

Mijn Pensioen. Makkelijk uw pensioen plannen in Mijn PME Mijn Pensioen Misschien kijkt u ernaar uit: stoppen met werken. Tijd voor uzelf en genieten van uw oude dag. Of wilt u juist langer blijven werken? In deze brochure leest u alles over de keuzes die u kunt

Nadere informatie

Wat krijgt u in onze pensioenregeling?

Wat krijgt u in onze pensioenregeling? Hoe is uw pensioen geregeld? In dit Pensioen 1-2-3 leest u wat u wel en niet krijgt in onze pensioenregeling. Pensioen 1-2-3 bevat geen persoonlijke informatie over uw pensioen. Die vindt u wel op www.mijnpensioenoverzicht.nl

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds voor Personeelsdiensten

Stichting Pensioenfonds voor Personeelsdiensten De heer/mevrouw A. START STRAAT 1234 1234 AA WOONPLAATS behandeld door telefoonnummer ons kenmerk Klant Team StiPP (088) 008 40 60 950. briefcodering burgerservicenummer datum Betreft: Welkomstbericht

Nadere informatie

Wat krijgt u in onze pensioenregeling?

Wat krijgt u in onze pensioenregeling? Hoe is uw pensioen geregeld? In dit Pensioen 1-2-3 leest u wat u wel en niet krijgt in onze pensioenregeling. Pensioen 1-2-3 bevat geen persoonlijke informatie over uw pensioen. Die vindt u wel op www.mijnpensioenoverzicht.nl

Nadere informatie

Wat krijgt u in onze pensioenregeling?

Wat krijgt u in onze pensioenregeling? Hoe is uw pensioen geregeld? In dit Pensioen 1-2-3 leest u wat u wel en niet krijgt in onze pensioenregeling. Pensioen 1-2-3 bevat geen persoonlijke informatie over uw pensioen. Die vindt u wel op www.mijnpensioenoverzicht.nl.

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds voor Personeelsdiensten

Stichting Pensioenfonds voor Personeelsdiensten De heer/mevrouw A. START STRAAT 1234 1234 AA WOONPLAATS behandeld door telefoonnummer ons kenmerk Klant Team StiPP (088) 008 40 60 950. briefcodering burgerservicenummer datum Betreft: Welkomstbericht

Nadere informatie

Inleiding. Wanneer kan ik met pensioen? gaat uiterlijk in op 67 jaar.

Inleiding. Wanneer kan ik met pensioen? gaat uiterlijk in op 67 jaar. Bijna met pensioen De dag van uw pensionering komt snel dichterbij. Sommige zaken rond uw pensionering staan (wettelijk) vast, maar er valt ook genoeg te kiezen. Welke keuzes kunt u maken? Inleiding Ieder

Nadere informatie

Wat krijgt u in onze pensioenregeling?

Wat krijgt u in onze pensioenregeling? Pensioenfonds Hoe is uw pensioen geregeld? In dit Pensioen 1-2-3 leest u wat u wel en niet krijgt in onze pensioenregeling. Pensioen 1-2-3 bevat geen persoonlijke informatie over uw pensioen. Die vindt

Nadere informatie

Je bouwt partnerpensioen op met de pensioenregeling van Pensioenfonds Detailhandel. Voor je kinderen is er wezenpensioen.

Je bouwt partnerpensioen op met de pensioenregeling van Pensioenfonds Detailhandel. Voor je kinderen is er wezenpensioen. Hoe is jouw pensioen geregeld? Wat krijg je in onze pensioenregeling? Ouderdomspensioen Je bouwt ouderdomspensioen op met de pensioenregeling van Pensioenfonds Detailhandel. Je krijgt dit ouderdomspensioen

Nadere informatie

Hoe is uw pensioen geregeld?

Hoe is uw pensioen geregeld? Hoe is uw pensioen geregeld? De Ahold Pensioenregeling 2015 Geachte heer, mevrouw, Welkom bij Ahold Pensioenfonds! Als u 21 jaar of ouder bent, bouwt u vanaf uw datum in dienst pensioen bij ons op. Dit

Nadere informatie

Wat krijgt u in onze pensioenregeling?

Wat krijgt u in onze pensioenregeling? Hoe is uw pensioen geregeld? In dit Pensioen 1-2-3 leest u wat u wel en niet krijgt in onze pensioenregeling. Pensioen 1-2-3 bevat geen persoonlijke informatie over uw pensioen. Die vindt u wel op www.mijnpensioenoverzicht.nl.

Nadere informatie

De heer W.I.W. Voorbeeld Straat 12 1234 AB WOONPLAATS 1234ab49. Heerlen, April 2016. Beste heer Voorbeeld,

De heer W.I.W. Voorbeeld Straat 12 1234 AB WOONPLAATS 1234ab49. Heerlen, April 2016. Beste heer Voorbeeld, De heer W.I.W. Voorbeeld Straat 12 1234 AB WOONPLAATS 1234ab49 Heerlen, April 2016 Beste heer Voorbeeld, U bouwt pensioen op bij het Pensioenfonds Werk en (re)integratie (PWRI). Gaat u met pensioen? Dan

Nadere informatie

Hoe is jouw pensioen geregeld?

Hoe is jouw pensioen geregeld? Hoe is jouw pensioen geregeld? Beste deelnemer, Welkom bij Pensioenfonds Ernst & Young! Je bouwt vanaf je indiensttreding pensioen bij ons op. Dit doe je via je werkgever. Elke pensioenuitvoerder heeft

Nadere informatie

Je bouwt partnerpensioen op met de pensioenregeling van Pensioenfonds Detailhandel. Voor je kinderen is er wezenpensioen.

Je bouwt partnerpensioen op met de pensioenregeling van Pensioenfonds Detailhandel. Voor je kinderen is er wezenpensioen. Hoe is jouw pensioen geregeld? Wat krijg je in onze pensioenregeling? Ouderdomspensioen Je bouwt ouderdomspensioen op met de pensioenregeling van Pensioenfonds Detailhandel. Je krijgt dit ouderdomspensioen

Nadere informatie

blad Ontmoet Paul op www.onsbpfschilders.nl wat vinden blijft gelijk 5 Meer inzicht in je pensioen: met UPO & de Pensioenplanner 2 Premie in 2015:

blad Ontmoet Paul op www.onsbpfschilders.nl wat vinden blijft gelijk 5 Meer inzicht in je pensioen: met UPO & de Pensioenplanner 2 Premie in 2015: Pensioen blad voor ondernemers april 2015 Meer inzicht in je pensioen: met UPO & de Pensioenplanner 2 wat vinden we van ons pensioenfonds 4 Premie in 2015: pensioenpremie blijft gelijk 5 Welk pensioenloon

Nadere informatie

Toelichting. Uniform Pensioenoverzicht 2015. Uitkeringsovereenkomst

Toelichting. Uniform Pensioenoverzicht 2015. Uitkeringsovereenkomst Toelichting Uniform Pensioenoverzicht 2015 Uitkeringsovereenkomst Actieve deelnemer Wat heeft u aan het Uniform Pensioenoverzicht? Het Uniform Pensioenoverzicht geeft inzicht in uw inkomen dat u van Hagee

Nadere informatie

Hoeveel pensioen krijg ik straks? Denk je daar wel eens over na?

Hoeveel pensioen krijg ik straks? Denk je daar wel eens over na? Hoeveel pensioen krijg ik straks? Denk je daar wel eens over na? Waar bestaat mijn pensioen uit? Je pensioen bestaat uit 3 belangrijke onderdelen: AOW Pensioen via je werkgever Eigen aanvulling AOW Hoeveel

Nadere informatie

EEN NIEUWE FASE IN ZICHT. Wat u moet weten als u straks met pensioen gaat. In dienst. Uit dienst. Pensioen ontvangen. Pensioen bij scheiding

EEN NIEUWE FASE IN ZICHT. Wat u moet weten als u straks met pensioen gaat. In dienst. Uit dienst. Pensioen ontvangen. Pensioen bij scheiding Deze brochure is onderdeel van de brochurereeks over pen sioen van Stichting Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel en is bedoeld voor cabinemedewerkers die in dienst zijn van KLM of KLC. Hoewel deze brochure

Nadere informatie

Uw pensioen in zicht. 1 Kopje van een bepaalde lengte. Wat u kunt kiezen, Wat u moet weten

Uw pensioen in zicht. 1 Kopje van een bepaalde lengte. Wat u kunt kiezen, Wat u moet weten Uw pensioen in zicht 1 Kopje van een bepaalde lengte Wat u kunt kiezen, Wat u moet weten UW PENSIOEN IN ZICHT 3 Inhoud Pensioenfonds Hoogovens biedt deelnemers aan Pensioenregeling 2015 de mogelijkheid

Nadere informatie

Wat krijgt u in onze pensioenregeling?

Wat krijgt u in onze pensioenregeling? Hoe is uw pensioen geregeld? In dit Pensioen 1-2-3 leest u wat u wel en niet krijgt in onze pensioenregeling. Pensioen 1-2-3 bevat geen persoonlijke informatie over uw pensioen. Die vindt u wel op www.mijnpensioenoverzicht.nl

Nadere informatie

ONZE TOEKOMST SAMEN. Wat betekent dat voor uw pensioen? In dienst. Uit dienst. Pensioen ontvangen. Pensioen bij scheiding. Bijna met pensioen

ONZE TOEKOMST SAMEN. Wat betekent dat voor uw pensioen? In dienst. Uit dienst. Pensioen ontvangen. Pensioen bij scheiding. Bijna met pensioen Deze brochure is onderdeel van de brochurereeks over pen sioen van Stichting Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel en is bedoeld voor cabinemedewerkers die in dienst zijn van KLM of KLC. Hoewel deze brochure

Nadere informatie

Bulletin. Heb ik straks genoeg geld?

Bulletin. Heb ik straks genoeg geld? Bulletin BANDEN juli 2014 13 Voor werkgevers en werknemers aangesloten bij het Bedrijfstakpensioenfonds voor de Banden- en Wielenbranche Heb ik straks genoeg geld? Hoeveel pensioen krijgt u later? Veel

Nadere informatie

Bijna met pensioen? U heeft allerlei keuzes. APR2016 KIEZEN VOOR UW PENSIOEN

Bijna met pensioen? U heeft allerlei keuzes. APR2016 KIEZEN VOOR UW PENSIOEN Informatie voor deelnemers en gepensioneerden van Stichting Pensioenfonds voor Dierenartsen (SPD) APR2016 In deze uitgave 2 Wanneer krijgt u AOW? 3 Pensioenplanner 4 Blij dat de Vereniging er is 5 Meld

Nadere informatie

De heer S.W. Voorbeeld Straat 12 1234 AB WOONPLAATS 1234ab49. Heerlen, April 2016. Beste heer Voorbeeld,

De heer S.W. Voorbeeld Straat 12 1234 AB WOONPLAATS 1234ab49. Heerlen, April 2016. Beste heer Voorbeeld, De heer S.W. Voorbeeld Straat 12 1234 AB WOONPLAATS 1234ab49 Heerlen, April 2016 Beste heer Voorbeeld, U bouwt pensioen op bij het Pensioenfonds Werk en (re)integratie (PWRI). Gaat u met pensioen? Dan

Nadere informatie

Uw Philips-pensioen. Welkom bij. Philips Pensioenfonds. nu goed regelen voor later Uit dienst. Philips flex pensioen Met het oog op de toekomst

Uw Philips-pensioen. Welkom bij. Philips Pensioenfonds. nu goed regelen voor later Uit dienst. Philips flex pensioen Met het oog op de toekomst Welkom bij Uw Philips-pensioen Philips Pensioenfonds nu goed regelen voor later Uit dienst Uw pensioen goed geregeld in 5 stappen Stichting Philips Pensioenfonds Philips flex pensioen Met het oog op de

Nadere informatie

Het Goede Voorbeeld Hoe is uw pensioen geregeld?

Het Goede Voorbeeld Hoe is uw pensioen geregeld? Het Goede Voorbeeld Hoe is uw pensioen geregeld? Mevr. J. Jansen Voorbeeldstraat 51 2056 LG Voorbeeldplaats maand - jaar Beste mevrouw Jansen, Welkom bij ! U bouwt

Nadere informatie

Kies uw eigen pensioen. Later = Nu

Kies uw eigen pensioen. Later = Nu Kies uw eigen pensioen. Later = Nu Eigen verantwoordelijkheid, zelf keuzes maken. Dat is helemaal van deze tijd. Maar dan moet je je er wel in verdiepen. René van der Linden, SPF Beheer: Wat ik belangrijk

Nadere informatie

De heer W.I.W. Voorbeeld Straat 12 1234 AB WOONPLAATS 1234ab49. Heerlen, April 2015. Geachte heer Voorbeeld,

De heer W.I.W. Voorbeeld Straat 12 1234 AB WOONPLAATS 1234ab49. Heerlen, April 2015. Geachte heer Voorbeeld, De heer W.I.W. Voorbeeld Straat 12 1234 AB WOONPLAATS 1234ab49 Heerlen, April 2015 Geachte heer Voorbeeld, U bouwt pensioen op bij het Pensioenfonds Werk en (re)integratie (PWRI). Gaat u met pensioen?

Nadere informatie

SAMEN VERDER! Denk aan de gevolgen voor uw pensioen. In dienst. Uit dienst. Pensioen ontvangen. Pensioen bij scheiding. Bijna met pensioen

SAMEN VERDER! Denk aan de gevolgen voor uw pensioen. In dienst. Uit dienst. Pensioen ontvangen. Pensioen bij scheiding. Bijna met pensioen Deze brochure is onderdeel van de brochurereeks over pensioen van Stichting Algemeen Pensioenfonds KLM en is bedoeld voor deelnemers aan het pensioenreglement van 2006. Hiertoe behoren KLM-medewerkers

Nadere informatie

1. Wat krijgt u in onze pensioenregeling?

1. Wat krijgt u in onze pensioenregeling? Hartelijk welkom bij Pensioenfonds PGB! U bouwt pensioen bij ons op omdat u bij RELX werkt. In dit Pensioen 1-2-3 leest u hoe het zit met uw pensioen Lees in 3 stappen over uw pensioen Pensioen 1-2-3 bestaat

Nadere informatie

Pensioenbeleggen. Individueel pensioenbeleggen bij Pensioenfonds UWV

Pensioenbeleggen. Individueel pensioenbeleggen bij Pensioenfonds UWV Pensioenbeleggen Individueel pensioenbeleggen bij Pensioenfonds UWV Inleiding Via Individueel Pensioenbeleggen kun je zelf extra pensioen opbouwen. Deelname is vrijwillig. Echter, sinds januari 205 is

Nadere informatie

De heer W.I.W. Voorbeeld Straat 12 1234 AB WOONPLAATS 1234ab49. Heerlen, September 2014. Geachte heer Voorbeeld,

De heer W.I.W. Voorbeeld Straat 12 1234 AB WOONPLAATS 1234ab49. Heerlen, September 2014. Geachte heer Voorbeeld, De heer W.I.W. Voorbeeld Straat 12 1234 AB WOONPLAATS 1234ab49 Heerlen, September 2014 Geachte heer Voorbeeld, U bouwt pensioen op bij het Pensioenfonds Werk en (re)integratie (PWRI). Gaat u met pensioen?

Nadere informatie

Wat krijgt u in onze pensioenregeling?

Wat krijgt u in onze pensioenregeling? Hoe is uw pensioen geregeld? In dit Pensioen 1-2-3 leest u wat u wel en niet krijgt in onze pensioenregeling. Pensioen 1-2-3 bevat geen persoonlijke informatie over uw pensioen. Die vindt u wel op www.mijnpensioenoverzicht.nl

Nadere informatie

Bijna met pensioen. De dag van uw pensionering komt snel dichterbij. Sommige zaken rond uw pensionering staan 1

Bijna met pensioen. De dag van uw pensionering komt snel dichterbij. Sommige zaken rond uw pensionering staan 1 Bijna met pensioen De dag van uw pensionering komt snel dichterbij. Sommige zaken rond uw pensionering staan 1 (wettelijk) vast, maar er valt ook genoeg te kiezen. Welke keuzes kunt u maken? Inleiding

Nadere informatie

Wat krijgt u in onze pensioenregeling?

Wat krijgt u in onze pensioenregeling? Hoe is uw pensioen geregeld? In dit Pensioen 1-2-3 leest u wat u wel en niet krijgt in onze pensioenregeling. Pensioen 1-2-3 bevat geen persoonlijke informatie over uw pensioen. Die vindt u wel op www.mijnpensioenoverzicht.nl.

Nadere informatie

Hoe is uw pensioen geregeld? Geachte heer, mevrouw,

Hoe is uw pensioen geregeld? Geachte heer, mevrouw, Hoe is uw pensioen geregeld? Geachte heer, mevrouw, Welkom bij Pensioenfonds Hoogovens! U bouwt pensioen bij ons op. Dit doet u via uw werkgever. Elke pensioenuitvoerder heeft zijn eigen regeling. In dit

Nadere informatie

Uw werknemers en hun pensioen in de Metaal en Techniek

Uw werknemers en hun pensioen in de Metaal en Techniek Uw werknemers en hun pensioen in de Metaal en Techniek Uw onderneming is actief in de Metaal en Techniek. Daarom is het pensioen van uw werknemers ondergebracht bij Pensioenfonds Metaal en Techniek (PMT).

Nadere informatie

Inleiding. Keuzemogelijkheden

Inleiding. Keuzemogelijkheden In dienst Bij indiensttreding bij UWV ga je ook automatisch pensioen opbouwen bij Pensioenfonds UWV. Waar moet je op letten? Welke keuzes kun je maken? Inleiding Iedereen die in dienst komt bij UWV start

Nadere informatie

Welkom bij ABP. geef uw pensioen een goede start

Welkom bij ABP. geef uw pensioen een goede start Welkom bij ABP geef uw pensioen een goede start Inhoudsopgave Pagina Hartelijk welkom bij ABP 4 Wanneer ontvangt u ABP-pensioen? 7 Check 1: Woont u ongehuwd samen? 10 Check 2: Hebt u al pensioen opgebouwd?

Nadere informatie

Alstublieft! Uw Uniform Pensioenoverzicht (UPO) 2014. Dit is een overzicht van uw pensioen op 31 december 2013.

Alstublieft! Uw Uniform Pensioenoverzicht (UPO) 2014. Dit is een overzicht van uw pensioen op 31 december 2013. Uniform Pensioenoverzicht 2014 Datum: 5 mei 2014 Beste heer Voorbeeld, Alstublieft! Uw Uniform Pensioenoverzicht (UPO) 2014. Dit is een overzicht van uw pensioen op 31 december 2013. Misschien krijgt u

Nadere informatie

In het kort. Uw Pensioen. Scheiden Verhuizen Gaat u bijna met pensioen?

In het kort. Uw Pensioen. Scheiden Verhuizen Gaat u bijna met pensioen? Uw Pensioen In het kort 3 Welkom 10 4 Wat is pensioen? 11 6 Nabestaandenpensioen 14 8 Wanneer verandert uw pensioen? Scheiden Verhuizen Gaat u bijna met pensioen? Meer weten? www.bpfkunststof-rubber.nl

Nadere informatie

CAPGEMINI PENSIOENFONDS. Wat krijgt u in onze pensioenregeling? Hoe is uw pensioen geregeld?

CAPGEMINI PENSIOENFONDS. Wat krijgt u in onze pensioenregeling? Hoe is uw pensioen geregeld? Stichting PENSIOENFONDS CAPGEMINI Nederland Hoe is uw pensioen geregeld? In dit Pensioen 1-2-3 leest u wat u wel en niet krijgt in onze pensioenregeling. Pensioen 1-2-3 bevat geen persoonlijke informatie

Nadere informatie

Wat krijgt u in onze pensioenregeling?

Wat krijgt u in onze pensioenregeling? Hoe is uw pensioen geregeld? Beleggingspakket In dit Pensioen 1-2-3 leest u wat u wel en niet krijgt in onze pensioenregeling. Pensioen 1-2-3 bevat geen persoonlijke informatie over uw pensioen. Die vindt

Nadere informatie

Inleiding. Ingangsdatum ouderdomspensioen

Inleiding. Ingangsdatum ouderdomspensioen Bijna met pensioen De dag van uw pensionering komt snel dichterbij. Sommige zaken rond uw pensionering staan (wettelijk) vast, maar er valt ook genoeg te kiezen. Welke keuzes kunt u maken? N.B. Op dit

Nadere informatie

Inleiding. Keuzemogelijkheden

Inleiding. Keuzemogelijkheden In dienst Bij indiensttreding bij UWV ga je ook automatisch pensioen opbouwen bij Pensioenfonds UWV. Waar moet je op letten? Welke keuzes kun je maken? N.B. Op dit moment ligt de officiële pensioenleeftijd

Nadere informatie

Stichting Algemeen Pensioenfonds KLM

Stichting Algemeen Pensioenfonds KLM Stichting Algemeen Pensioenfonds KLM Q&A Pensioensessies Cargo nieuwe deelnemers vanuit Martinair Maart en april 2014 Amstelveen, 10 april 2014 Inhoud 1 Q&A 3 1.1 Wettelijke bepalingen 3 1.2 Waardeoverdracht

Nadere informatie

Pensioen Nieuws. #8 december 12

Pensioen Nieuws. #8 december 12 Pensioen Nieuws Een uitgave van Stichting Pensioenfonds AVEBE #8 december 12 1 AVEBE Pensioenfonds doet het goed in spannende tijden 2 Wolter Bouwmeester stopt als bestuurslid Nieuwe uitvoerder Pensioenspaarregeling

Nadere informatie

Pensioenfonds Smurfit Kappa Nederland Nieuwsbrief

Pensioenfonds Smurfit Kappa Nederland Nieuwsbrief Pensioenfonds Smurfit Kappa Nederland Nieuwsbrief Nummer 14 > Jaargang 10 > November 2012 inhoud > Financiële positie: dekkingsgraad blijft laag [p.1] Bestuur / Verantwoordingsorgaan [p.2] Uniform Pensioen

Nadere informatie

Nieuws over uw pensioen

Nieuws over uw pensioen BpfTEX Stichting Bedrijfstakpensioenfonds voor de Groothandel in Textielgoederen en Aanverwante Artikelen Nieuws over uw pensioen Juni 2010 Bas de Lege, secretaris BPF Tex en Jan Edu Kelder, voorzitter

Nadere informatie

1. Wat krijgt u in onze pensioenregeling?

1. Wat krijgt u in onze pensioenregeling? Hartelijk welkom bij Pensioenfonds PGB! U bouwt pensioen bij ons op omdat u in de sector zeevisserij (walpersoneel) werkt. In dit Pensioen 1-2-3 leest u hoe het zit met uw pensioen. Lees in 3 stappen over

Nadere informatie

De heer S.W. Voorbeeld Straat 12 1234 AB WOONPLAATS 1234ab49. Heerlen, April 2015. Geachte heer Voorbeeld,

De heer S.W. Voorbeeld Straat 12 1234 AB WOONPLAATS 1234ab49. Heerlen, April 2015. Geachte heer Voorbeeld, De heer S.W. Voorbeeld Straat 12 1234 AB WOONPLAATS 1234ab49 Heerlen, April 2015 Geachte heer Voorbeeld, U bouwt pensioen op bij het Pensioenfonds Werk en (re)integratie (PWRI). Gaat u met pensioen? Dan

Nadere informatie

Inhoudsopgave. pagina

Inhoudsopgave. pagina ABP ExtraPensioen meer voor later Inhoudsopgave pagina Is uw pensioen straks voldoende? 4 Betrouwbare aanvulling 6 Als uw situatie verandert 8 Eerder stoppen en extra pensioen? 10 Belastingvoordeel 11

Nadere informatie

Toelichting Uniform Pensioenoverzicht 2015. Wat heeft u aan het Uniform Pensioenoverzicht? Welke gebeurtenissen beïnvloeden uw pensioen?

Toelichting Uniform Pensioenoverzicht 2015. Wat heeft u aan het Uniform Pensioenoverzicht? Welke gebeurtenissen beïnvloeden uw pensioen? Wat heeft u aan het Uniform Pensioenoverzicht? Het Uniform Pensioenoverzicht geeft u inzicht in wat u krijgt bij pensionering en arbeidsongeschiktheid. In dit overzicht staat ook wat uw eventuele partner

Nadere informatie

Wat krijgt u in onze pensioenregeling?

Wat krijgt u in onze pensioenregeling? Hoe is uw pensioen geregeld? Excedentregeling In dit Pensioen 1-2-3 leest u wat u wel en niet krijgt in onze excedentregeling. Pensioen 1-2-3 bevat geen persoonlijke informatie over uw pensioen. Die vindt

Nadere informatie

UW PENSIOEN BIJ PGB. Wat u moet weten. Wat u zelf kunt doen. Extra informatie. Doe de pensioencheck! Pagina 18

UW PENSIOEN BIJ PGB. Wat u moet weten. Wat u zelf kunt doen. Extra informatie. Doe de pensioencheck! Pagina 18 2016 UW PENSIOEN BIJ PGB Doe de pensioencheck! Pagina 18 Wat u moet weten Wat u zelf kunt doen Extra informatie INHOUD Sta even stil bij uw pensioen 03 Wat u moet weten over uw pensioen Pensioen in Nederland

Nadere informatie

Stichting St. Stichting Pensioenfonds Avery Dennison. Presentatie over het. Uniform Pensioen Overzicht 15 mei 2013

Stichting St. Stichting Pensioenfonds Avery Dennison. Presentatie over het. Uniform Pensioen Overzicht 15 mei 2013 Pagina 1 Stichting St. Stichting Pensioenfonds Avery Dennison Presentatie over het Uniform Pensioen Overzicht 15 mei 2013 mei 2012 Pagina 2 1. Agenda 1. Opening 2. Wat is pensioen? 3. UPO 4. Als er iets

Nadere informatie

Waardeoverdracht. bij indiensttreding. Wat is waardeoverdracht? Is waardeoverdracht. verstandig? Goed om te weten. Een nieuwe baan.

Waardeoverdracht. bij indiensttreding. Wat is waardeoverdracht? Is waardeoverdracht. verstandig? Goed om te weten. Een nieuwe baan. Waardeoverdracht bij indiensttreding Meer weten? www.kpnpensioen.nl Wat is waardeoverdracht? 4 Zoek en vind 11 Een nieuwe baan 3 Is waardeoverdracht verstandig? Goed om te weten 6 Zo vraagt u aan 10 9

Nadere informatie

VEELGESTELDE VRAGEN. Algemeen

VEELGESTELDE VRAGEN. Algemeen Algemeen 1 Wat is een UPO? UPO staat voor Uniform Pensioenoverzicht. Het UPO geeft u inzicht in uw huidige en toekomstige financiële situatie (en de situatie voor uw eventuele nabestaanden) bij pensionering,

Nadere informatie

JE TIJD ANDERS INDELEN

JE TIJD ANDERS INDELEN Deze brochure is onderdeel van de brochurereeks over pensioen van Stichting Algemeen Pensioenfonds KLM en is bedoeld voor deelnemers aan het pensioenreglement 2006. Hiertoe behoren KLM-medewerkers in een

Nadere informatie

Wat zijn voor mij argumenten voor en tegen waardeoverdracht naar PFZW?

Wat zijn voor mij argumenten voor en tegen waardeoverdracht naar PFZW? Start Deze Argumentenkaart laat zien wat vanuit het perspectief van een nieuwe deelnemer bij PFZW de belangrijkste argumenten individuele naar PFZW zijn. Een pensioenuitvoerder kan zowel een pensioenfonds

Nadere informatie

Hoe is uw pensioen geregeld?

Hoe is uw pensioen geregeld? Hoe is uw pensioen geregeld? Wat is Pensioen 1-2-3? Pensioen 1-2-3 is een initiatief van de Pensioenfederatie en het Verbond van Verzekeraars. In drie stappen, van hoofdlijn tot in detail, wordt u wegwijs

Nadere informatie

Let op: Alle vermelde uitkeringen zijn bruto bedragen per jaar. Hierover moeten dus nog premies en belasting worden betaald.

Let op: Alle vermelde uitkeringen zijn bruto bedragen per jaar. Hierover moeten dus nog premies en belasting worden betaald. Uw vermogen om te leven Postbus 4806, 6401 JL Heerlen De heer A Voorbeeld Straat 12 1234 AB WOONPLAATS 1234ab49 Heerlen, 18 april 2014 Uniform Pensioenoverzicht 2014 Stand per 31 december 2013 Pensioenovereenkomst

Nadere informatie

De hoogte van de Anw-uitkering voor uw partner hangt af van zijn of haar inkomen.

De hoogte van de Anw-uitkering voor uw partner hangt af van zijn of haar inkomen. 3 november 2015 Wat krijgt u in onze pensioenregeling? Ouderdomspensioen U bouwt bij ons een levenslang ouderdomspensioen op. Dit pensioen krijgt u uitbetaald zodra u 67 jaar wordt of met vervroegd pensioen

Nadere informatie

Wat krijgt u in onze pensioenregeling?

Wat krijgt u in onze pensioenregeling? Hoe is uw pensioen geregeld? In dit Pensioen 1-2-3 leest u wat u wel en niet krijgt in onze pensioenregeling. Pensioen 1-2-3 bevat geen persoonlijke informatie over uw pensioen. Die vindt u wel op www.mijnpensioenoverzicht.nl.

Nadere informatie

Informatiebijeenkomst Pensioenen: actueler dan ooit. Oktober 2013

Informatiebijeenkomst Pensioenen: actueler dan ooit. Oktober 2013 Informatiebijeenkomst Pensioenen: actueler dan ooit Oktober 2013 1 Pensioenstelsel Individueel Pensioen fonds Overheid Lijfrente Pensioen AOW B E L A S T I N G 2 Programma bestuur en taken bestuur de pensioenregeling

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds Smurfit Kappa Nederland Nieuwsbrief

Stichting Pensioenfonds Smurfit Kappa Nederland Nieuwsbrief Stichting Pensioenfonds Smurfit Kappa Nederland Nieuwsbrief NUMMER 12 > JAARGANG 8 > SEPTEMBER 2011 inhoud > De financiële situatie bij pensioenfondsen [p.1] Pensioenleeftijd 65 jaar, wat als ik eerder

Nadere informatie

Úw pensioen. Wat gaat ú ermee doen? Laat uw pensioen aansluiten op uw persoonlijke wensen. Uitkeringsovereenkomst: middelloon- of eindloonregeling

Úw pensioen. Wat gaat ú ermee doen? Laat uw pensioen aansluiten op uw persoonlijke wensen. Uitkeringsovereenkomst: middelloon- of eindloonregeling Úw pensioen. Wat gaat ú ermee doen? Laat uw pensioen aansluiten op uw persoonlijke wensen Uitkeringsovereenkomst: middelloon- of eindloonregeling Hoe is uw pensioen opgebouwd? Pensioen: uw keuze telt Het

Nadere informatie

Via uw werkgever neemt u deel in de pensioenregeling van Q8 Pensioenfonds en bouwt u ouderdomspensioen op. Dat

Via uw werkgever neemt u deel in de pensioenregeling van Q8 Pensioenfonds en bouwt u ouderdomspensioen op. Dat WAT KRIJGT U IN UW PENSIOENREGELING? Ouderdomspensioen Gaat u met pensioen? Dan krijgt u ouderdomspensioen. Via uw werkgever neemt u deel in de pensioenregeling van Q8 Pensioenfonds en bouwt u ouderdomspensioen

Nadere informatie

PER 1 JANUARI 2015 IS UW PENSIOEN VERANDERD WAT BETEKENT DIT PRECIES VOOR U?

PER 1 JANUARI 2015 IS UW PENSIOEN VERANDERD WAT BETEKENT DIT PRECIES VOOR U? PENSIOEN Wijzigingen per 1 januari 2015 Opbouwpercentage blijft gelijk Risico partnerpensioen voor de pensioendatum is verlaagd Pensioenleeftijd is verhoogd Opgebouwde pensioenaanspraken worden omgezet

Nadere informatie

De heer S.W. Voorbeeld Straat 12 1234 AB WOONPLAATS 1234ab49. Heerlen, September 2014. Geachte heer Voorbeeld,

De heer S.W. Voorbeeld Straat 12 1234 AB WOONPLAATS 1234ab49. Heerlen, September 2014. Geachte heer Voorbeeld, De heer S.W. Voorbeeld Straat 12 1234 AB WOONPLAATS 1234ab49 Heerlen, September 2014 Geachte heer Voorbeeld, U bouwt pensioen op bij het Pensioenfonds Werk en (re)integratie (PWRI). Gaat u met pensioen?

Nadere informatie

StiPP Basisregeling: uw pensioen in vogelvlucht

StiPP Basisregeling: uw pensioen in vogelvlucht StiPP Basisregeling: uw pensioen in vogelvlucht Uw toekomst uitgestippeld 1 Inhoud StiPP Basisregeling, wat houdt het in? 3 Hoeveel pensioen bouwt u op? 4 Met pensioen 8 StiPP is er voor u! 9 Als u stopt

Nadere informatie

Hoe is uw pensioen geregeld?

Hoe is uw pensioen geregeld? Hoe is uw pensioen geregeld? Mevr. J. Jansen Voorbeeldstraat 51 2056 LG Voorbeeldplaats Geachte mevrouw Jansen, Welkom bij . U bouwt vanaf pensioen bij ons op. Dit doet

Nadere informatie

Pensioen Nieuws. Uw pensioenregeling verandert opnieuw. #12 februari 15 P4 P6. Pensioenfonds

Pensioen Nieuws. Uw pensioenregeling verandert opnieuw. #12 februari 15 P4 P6. Pensioenfonds Pensioen Nieuws Een uitgave van Stichting Pensioenfonds AVEBE www.pensioenfondsavebe.nl #12 februari 15 1 Uw pensioenregeling verandert opnieuw 3 Interview met Manager Martien Smid 4 Onze dekkingsgraad

Nadere informatie

Risico s rond pensioen

Risico s rond pensioen Risico s rond pensioen Uitgave maart 2015 Disclaimer De in deze brochure verstrekte informatie van Stichting Pensioenfonds SABIC, gevestigd te Sittard (het pensioenfonds ) is van algemene aard, uitsluitend

Nadere informatie

nws 14 PIT 11 van start 15 uitkeringsspecificatie pensioen in zicht Augustus 2013 Jaargang 12 Pensioenblad voor het cabinepersoneel van KLM/KLC

nws 14 PIT 11 van start 15 uitkeringsspecificatie pensioen in zicht Augustus 2013 Jaargang 12 Pensioenblad voor het cabinepersoneel van KLM/KLC Augustus 2013 Jaargang 12 Pensioenblad voor het cabinepersoneel van KLM/KLC nws 2 Nieuwe website nieuwsbrief Deelnemersvergadering 3 column 4 aanpassingen pensioenreglement 5 Bijna met pensioen 6 Jaarverslag

Nadere informatie

Wat krijgt u in onze pensioenregeling?

Wat krijgt u in onze pensioenregeling? Welkom bij BPF Schilders. U bouwt verplicht pensioen bij ons op. Werkt u in loondienst? Dan doet u dit via uw werkgever. Bent u ondernemer? Dan betaalt u via uw onderneming zelf de premie. Elke pensioenuitvoerder

Nadere informatie

Extra informatie pensioenverlaging

Extra informatie pensioenverlaging Extra informatie pensioenverlaging Wat is de invloed van de verlaging op mijn netto pensioen? Als u nog niet met pensioen bent, kunnen we u nu niet zeggen hoe uw netto pensioen

Nadere informatie

Pensioen Nieuws. Wat komt er op ons af? #10 januari 14. Pensioenfonds

Pensioen Nieuws. Wat komt er op ons af? #10 januari 14. Pensioenfonds Pensioen Nieuws Een uitgave van Stichting Pensioenfonds AVEBE #10 januari 14 1 Wat komt er op ons af? Dekkingsgraad stabiel Alle pensioenen omhoog 2 Tijdelijke pensioenregeling 1 jaar verlengd 3 Anw-hiaatpensioenregeling

Nadere informatie

Het AVEBE Pensioen samengevat

Het AVEBE Pensioen samengevat Het AVEBE Pensioen samengevat Deze folder is bedoeld voor alle medewerkers die bij AVEBE in dienst zijn getreden. Pensioenfonds Ouderdomspensioen: het AVEBE Pensioen vanaf uw pensionering Het AVEBE Pensioen

Nadere informatie

OWASE Pensioenforum 26 juni 2013. 3 juli 2013 OWASE. Welkom. bij

OWASE Pensioenforum 26 juni 2013. 3 juli 2013 OWASE. Welkom. bij Welkom OWASE Pensioenforum 26 juni 2013 OWASE 3 juli 2013 bij Pensioenfonds en solidariteit: één voor allen, allen voor één! www.owase.nl PFO20130626/20130703 2 Programma Pensioenforum De bedoeling van

Nadere informatie

TIJD VOOR DEELTIJD. Wilt u in deeltijd gaan werken? Denk aan de gevolgen voor uw pensioen. In dienst. Uit dienst. Pensioen ontvangen

TIJD VOOR DEELTIJD. Wilt u in deeltijd gaan werken? Denk aan de gevolgen voor uw pensioen. In dienst. Uit dienst. Pensioen ontvangen Deze brochure is onderdeel van de brochurereeks over pen sioen van Stichting Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel en is bedoeld voor cabinemedewerkers die in dienst zijn van KLM of KLC. Hoewel deze brochure

Nadere informatie

Veelgestelde vragen. Algemeen

Veelgestelde vragen. Algemeen Algemeen 1. Wat is een UPO? UPO staat voor Uniform Pensioenoverzicht. Het UPO geeft u inzicht in uw huidige en toekomstige financiºle situatie (en de situatie voor uw eventuele nabestaanden) bij pensionering,

Nadere informatie

Uw pensioen bij BPL. Trouwen en samenwonen. Gaat u met pensioen? Pensioen, wat is dat eigenlijk? Fijn werken, lekker leven, nu en later

Uw pensioen bij BPL. Trouwen en samenwonen. Gaat u met pensioen? Pensioen, wat is dat eigenlijk? Fijn werken, lekker leven, nu en later Gaat u met pensioen? 18 Hoe bouwt u pensioen op? 6 Trouwen en samenwonen Houdt uw pensioen zijn waarde? En verder Een andere baan BPL, uw pensioenfonds 9 20 17 3 13 Arbeidsongeschikt Partner en kinderen

Nadere informatie

PENSIOENBAROMETER 2012 Onderzoek van GfK Panel Services in opdracht van Montae

PENSIOENBAROMETER 2012 Onderzoek van GfK Panel Services in opdracht van Montae PENSIOENBAROMETER 2012 Onderzoek van GfK Panel Services in opdracht van Montae Op macroniveau begrijpt de grote meerderheid van de Nederlandse werknemers dat ingrepen in het pensioenstelsel noodzakelijk

Nadere informatie

Het Goede Voorbeeld Hoe is uw pensioen geregeld?

Het Goede Voorbeeld Hoe is uw pensioen geregeld? Het Goede Voorbeeld Hoe is uw pensioen geregeld? Mevr. J. Jansen Voorbeeldstraat 51 2056 LG Voorbeeldplaats Geachte mevrouw Jansen, Welkom bij . U bouwt

Nadere informatie

Toelichting Uniform Pensioenoverzicht

Toelichting Uniform Pensioenoverzicht Toelichting Uniform Pensioenoverzicht Premieovereenkomst Wat heeft u aan het Uniform Pensioenoverzicht? Op dit Uniform Pensioenoverzicht staan de bedragen die u ontvangt bij pensionering en arbeidsongeschiktheid,

Nadere informatie

Wat krijgt u in deze pensioenregeling?

Wat krijgt u in deze pensioenregeling? Hoe is uw pensioen geregeld? Welkom bij Conservatrix. U bouwt vanaf 1 juni 2008 pensioen bij ons op. Dit doet u via uw werkgever . In dit Pensioen 1-2-3 leest u wat u wel en niet krijgt

Nadere informatie

Eerder met pensioen Uitgave juli 2015

Eerder met pensioen Uitgave juli 2015 Eerder met pensioen Uitgave juli 2015 Disclaimer De in deze brochure verstrekte informatie van Stichting Pensioenfonds SABIC, gevestigd te Sittard (het pensioenfonds ) is van algemene aard, uitsluitend

Nadere informatie