Open, Offensief en Ondernemend een nieuwe Beleidsagenda voor Internationaal Ondernemen

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Open, Offensief en Ondernemend een nieuwe Beleidsagenda voor Internationaal Ondernemen"

Transcriptie

1 Open, Offensief en Ondernemend een nieuwe Beleidsagenda voor Internationaal Ondernemen 1. Prioriteit voor internationaal ondernemen bij EZ en andere ministeries Versterk de regie en slagkracht van EZ op het terrein van internationaal ondernemen Veranker internationaal ondernemen in het hart van het economische beleid Vergroot de factor economie in een samenhangend buitenlandbeleid Creëer een echte business class aanpak voor de afgifte van visa aan zakelijke reizigers 2. Een onverminderd belang van open grenzen en een gelijk speelveld Blijf inzetten op een akkoord in de Doharonde en versterking van het WTO-stelsel Bepaal snel de prioriteiten voor bilaterale handelsakkoorden van de Europese Unie Maak handelsembargo's, exportcontroleregimes en douaneregels minimaal belastend. Houdt bedrijven sturend bij MVO en versterk de dialoog met de niet-oeso landen 3. Een sterke Europese thuismarkt als basis voor onze concurrentiepositie Voltooi de interne markt en voer uit wat Europees is afgesproken Versterk kwaliteit van EU-besluitvorming en concentreer op grensoverschrijdende problemen Betrek de burger meer bij Europa en vergroot het draagvlak Europese samenwerking Zet het uitbreidingsproces van de Europese Unie voort, maar respecteer de voorwaarden 4. Naar een succesvolle publiek-private samenwerking Stimuleer de positionering van ketens en clusters van bedrijven in kansrijke sectoren Versterk de aanjaagfunctie van de Dutch Trade Board op internationaal ondernemen Professionaliseer het postennetwerk, hét front office voor Nederland in het buitenland Versterk afstemming en inzet van bedrijfslevenmissies; creëer een strategische reisagenda 5. Een concurrerend financieel buitenlandinstrumentarium Reserveer een adequaat budget voor 'matching' en 'benchmark' periodiek het instrumentarium Verhoog het ambitieniveau en de strategische inzet van de exportkredietverzekering Leg bij de toepassing nadruk op het bredere Nederlands belang (van 'made in' naar 'made by') Versterk toegang van het MKB tot financiering voor de ontwikkeling van nieuwe markten 6. Het Nederlandse bedrijfsleven als partner in ontwikkeling Maak private sector ontwikkeling en economische samenwerking leidende beleidsthema's Houdt Nederlandse operationele kennis voor uitvoering van OS-projecten op peil Stimuleer duurzame publiek/private samenwerking en private geldstromen naar OS-landen Bouw de middelen voor het bedrijfsleveninstrumentarium (inclusief ORET) verder uit

2

3 Open, Offensief en Ondernemend een nieuwe Beleidsagenda voor Internationaal Ondernemen Inleiding Internationalisering van markten is een onomkeerbaar, steeds sneller voortschrijdend proces. Het economische zwaartepunt in de wereld verschuift; nieuwe spelers, zowel landen als multinationals uit de opkomende economieën, treden toe in de eredivisie van de wereldeconomie; schaalvergroting en concentratie bepalen in de meeste sectoren het speelveld; de traditionele internationale arbeidsverdeling vervalt zodat de nieuwe spelers met steeds geavanceerder producten de wereldmarkt betreden. China overtrof in 2006 Duitsland met het aantal patentaanvragen. Globalisering beïnvloedt niet alleen met wie we concurreren, maar ook de wijze waarop we concurreren. Deze ontwikkeling is van grote invloed op de concurrentiepositie van het open handelsland Nederland. Dit blijkt manifest uit: - de ingrijpend veranderende samenstelling van het Nederlandse exportpakket: vanaf 2007 zal de wederuitvoer de binnenlands geproduceerde export overtreffen - een nieuwe daling van 6,5% van het relatieve marktaandeel van de binnenlands geproduceerde uitvoer op wereldmarkt in 2006/07 - het toegenomen belang van uitgaande én inkomende investeringsstromen. Nederland wordt dus scherp uitgedaagd. Protectionisme is echter niet het antwoord. Het vraagt juist van bedrijven én overheid een open, offensieve, ondernemende en optimistische opstelling en een goede samenwerking. Het vraagt van bedrijven maximale flexibiliteit en alertheid, investeringen in nieuwe producten en groeimarkten en optimale organisatie van productieketens en afzet. Het vraagt van Nederland ten eerste investeringen in het flexibiliseren van onze economie en het aantrekkelijker maken van het vestigingsklimaat. Daarnaast dwingt het ons land continu tot het maken van heldere keuzes om een onderscheidende positie te behouden in de internationale economie, en dus meer aandacht voor de economie in het buitenlandbeleid. Een open houding naar de wereld en het vechten voor open grenzen en een gelijk speelveld blijven cruciaal. Evenzeer als een open houding naar Europa en het bouwen aan een sterke Europese thuismarkt. Voorts moet meer energie worden gestoken in stimulering van internationaal ondernemerschap en het positioneren van het bedrijfsleven op vaak moeilijk toegankelijke opkomende markten. Internationaal ondernemen is veel meer dan export alleen. Het betekent het versterken van de positie en concurrentiekracht van Nederlandse bedrijven op buitenlandse markten; door export, toeleverantieketens en 'insourcing', 'outsourcing' en 'offshoring', internationale samenwerking én door investeringen in het buitenland. Ook aspecten als buitenlandse eigendom van Nederlandse bedrijven (meer dan een half miljoen Nederlanders werken bij een bedrijf van buitenlandse origine) en het aantrekken van buitenlandse investeerders spelen in toenemende mate een beleidsbepalende rol. Het Nederlandse internationaal economische beleid moet gebaseerd zijn op een helder begrip van de fundamentele economische veranderingen in de wereld. En het budget moet adequaat zijn. Het besef over wat globalisering betekent voor de concurrentiepositie van Nederland is echter onvoldoende doorgedrongen in het Nederlandse politieke debat. Verkrampte discussies over 'export van banen' en 'sluiten van de grenzen' illustreren dat. Er is moed voor nodig om de voor- én nadelen van globalisering te incasseren. Het onderwerp internationaal ondernemen kan niet langer zo weinig samenhangend en met onvoldoende aandacht worden behandeld in de politiek en in het algemene buitenlandse beleid. Het is hoogst riskant om in

4 2 deze wereld de huidige internationale economische positie van Nederland als motor van groei als een vanzelfsprekendheid te beschouwen. Het bedrijfsleven is overtuigd van de sterke Nederlandse uitgangspositie om van de globalisering van de economie, ook in termen van werkgelegenheid en consumentenvoordeel, te kunnen blijven profiteren. Het recente CPB-rapport over de opkomst van China illustreert dit. Door onze ligging, traditie en kennis hebben we een goede positie om onze regiefunctie in internationale productie-, handels- en investeringstromen te versterken. Maar dan is het wel noodzakelijk dat in de nieuwe regeerperiode een samenhangend en strategisch beleid op internationaal ondernemen wordt ontwikkeld, waarin zowel vaste bakens worden herbevestigd als nieuwe beleidslijnen worden neergelegd. Deze agenda geeft daarvoor in zes pijlers de hoofdpunten aan. 1. Prioriteit voor Internationaal Ondernemen bij EZ en andere ministeries - Veranker internationaal ondernemen in het hart van het economische beleid en maak het een kerncompetentie van de minister van Economische Zaken. Voor een economie die dusdanig afhankelijk is van haar prestaties in het buitenland is het van belang dat internationaal ondernemen een integraal onderdeel wordt van het takenpakket van Economische Zaken. Versterk met name de samenhang in innovatie-, industrie- en exportbeleid. In een open economie is export een essentiële schakel in de keten van het ontwikkelen, produceren en vermarkten van (industriële) producten en diensten. Met name voor het versterken van de positie van de 'made in Holland' export is innovatie het concurrentiewapen van de toekomst. Leg dus niet eenzijdig de aandacht op één schakel (ontwikkeling) in de keten en werk aan een gericht en concurrerend instrumentarium voor de 'vermarkting' van innovatieve producten. Een logische stap is dat ook de minister van Economische Zaken internationaal ondernemen tot zijn of haar kerncompetentie rekent. - Versterk de regie en slagkracht van het ministerie van Economische Zaken op het terrein van internationaal ondernemen. Benodigde aandacht voor de positionering en concurrentiekracht van Nederlandse bedrijven op buitenlandse markten vraagt om een sterk departement voor het bedrijfsleven dat beschikt over de middelen en de slagkracht om een regiefunctie voor (internationaal) ondernemen binnen de rijksoverheid te kunnen vervullen. De voor internationaal ondernemen relevante beleidsterreinen en -instrumenten zijn in de huidige situatie verspreid over diverse departementen en hoewel Nederland op basis van een sterke economische positie beschikt over ruime middelen voor internationaal beleid (7 e postennetwerk in de wereld; 7 e in bijdrage aan officiële ontwikkelingshulp) wordt slechts een zeer beperkt deel ingezet voor de behartiging van onze economische belangen. Om regie en slagkracht te versterken dient het ministerie te beschikken over: a. een groter budget voor de strategische positionering van kansrijke sectoren; b. een grotere capaciteit voor economische diplomatie en dienstverlening aan het bedrijfsleven in het postennetwerk; Zorg voor een verdubbeling van het beschikbare budget (EUR 80 miljoen extra; verdeel deze 50/50 over a. en b.); c. sterkere (aan)sturingsmogelijkheden bij plaatsingen op de posten en het bepalen van prioriteiten. - Streef naar een goede balans tussen het strategisch positioneren van kansrijke sectoren en het stimuleren via maatwerk van andere specifieke groepen die internationaal actief zijn zoals het mkb. In het huidige beleid is sprake van een sterke nadruk op kansrijke sectoren en een zeer beperkt budget voor de stimulering van internationaal ondernemen in den brede. Zorg voor een betere balans en lever meer

5 3 maatwerk, rekening houdend met bedrijfsgrootte, mkb, ontwikkelingsfase en exportervaring. Bepaal kansrijke sectoren in nauw overleg met branches en werkgevers. - Zet het samenhangend onderzoek van aspecten van de globalisering en de effecten ervan op Nederland voort. Sinds 2006 is er door het DG BEB een samenhangend programma opgezet voor onderzoek naar de economische en andere effecten voor Nederland van aspecten van de globalisering. Dit programma moet worden voortgezet om de politieke discussie in Nederland van de juiste feitelijke basis te voorzien. Jaarlijks moeten de prioriteiten voor nieuwe onderzoeken worden bepaald. Het bedrijfsleven moet nauw betrokken worden bij dit onderzoek. - Vergroot de factor economie in het geïntegreerd buitenlandbeleid. In grote delen van de wereld is sprake van een groeiende verstrengeling van economische, politieke en culturele aspecten die vragen om een samenhangende Nederlandse reactie. Globalisering maakt de wereld kleiner. De trend naar verdere fragmentatie van de productieketen maakt de Nederlandse economie kwetsbaarder voor verstoringen uit politieke, sociale of veiligheidsoverwegingen in de wereldwijd georganiseerde 'supply chain'. Tenslotte voeren steeds meer (vak)departementen een zelfstandig internationaal beleid. Verkokering en gebrek aan samenhang liggen daarbij op de loer. De regering moet bij de start van een nieuwe kabinetsperiode een nota 'Nederland in de wereld' opstellen waarin de strategische prioriteiten (én posterioriteiten) voor een samenhangend buitenlandbeleid worden vastgesteld, met volle aandacht voor economische belangen en economische samenwerking. - Creëer een 'business class' aanpak bij de verlening van visa aan zakenreizigers en kennismigranten. Gezien onze spilfunctie voor de Europese markt, het economische belang van onze 'mainports' (Rotterdam, Schiphol), het toenemende aandeel van 'foreign ownership' en de groeiende markt voor toerisme en internationale beurzen en congressen is het van belang dat Nederland een gastvrij land blijft voor zakelijk verkeer. Ons imago is op dat terrein danig aangetast. Voor zakelijke bezoeken aan Nederland moeten er snellere procedures komen, moet de bewijslast voor bedrijven worden verminderd, moet de flexibiliteit worden vergroot (b.v. het eenvoudiger verstrekken van zgn. 'multiple entry' visa) en moet er meer helderheid komen over de voorwaarden waaronder visa worden verleend. De behandeling van zakenreizigers en kennismigranten op Schiphol moet worden verbeterd. - Werk aan een versterking van de relevante kennis van de beroepsbevolking. Met het geleidelijk wereldwijd afbouwen van formele handelsbelemmeringen (o.a. via de WTO) worden informele handelsbelemmeringen en het ontwikkelen van 'soft skills' als het omgaan met andere culturen en het opbouwen van vertrouwen tussen handelspartners belangrijker. Stimuleer internationaal ondernemerschap en uitbouw van de handelsfunctie van Nederland door te werken aan 'upgrading' en een betere aansluiting bij de markt van het relevante onderwijsaanbod, meer aandacht te besteden aan de regiefunctie (van o.a. het groothandelsbedrijf) en het bevorderen van kennis- en ervaringsuitwisseling tussen internationaal opererende bedrijven onderling en met de onderwijsinstellingen. Versterk het vreemde talenonderwijs (de kennis van moderne talen anders dan Engels, een traditionele 'asset' van Nederlanders, is dramatisch teruggelopen terwijl talenkennis in andere landen groeit). Meer aandacht is nodig voor aansluiting onderwijs op trends in het bedrijfsleven (outsourcing vraagt om andere kennis dan bijvoorbeeld exporteren). - Bevorder de instroom van buitenlandse studenten. Jarenlange ondersteuning van studenten uit opkomende markten en ontwikkelingslanden aan kennisinstituten en aan

6 4 Universiteiten in Wageningen en Delft heeft een belangrijk netwerk aan Nederlands georiënteerde professionals opgeleverd. Bevordering van de instroom van nieuw potentieel en nauwere banden met alumni verbreedt het netwerk van 'NL ambassadeurs'. - Verlaag de drempels voor buitenlandse medewerkers en kenniswerkers om in Nederland te komen werken. De arbeidsmarkt in Nederland komt weer onder druk te staan. Er zijn in veel sectoren grote tekorten. Deze tekorten zitten op alle niveaus. Buitenlandse werknemers en kenniswerkers zijn hard nodig. Helaas zijn er nog veel drempels om dit te realiseren. Denk daarbij aan de vele instanties waar ingeschreven moet worden (belastingdienst, IND, gemeente), de verplichting om pensioenen af te dragen aan bedrijfstakpensioenfondsen, de verplichte ziektekostenverzekering etc. Kom daarom met één centraal punt waar de buitenlandse medewerker en kenniswerker zijn formaliteiten kan afwikkelen. - Check arbeidswetgeving op de gevolgen voor de internationale arbeidsmarkt. De vraag is of in het nationale arbeidsrecht voldoende rekening wordt gehouden met de dynamiek van de internationale arbeidsmarkt. Juist in de uitwerking, waar veelal voor allerlei doelgroepen uitzonderingen en aanpassingen worden gemaakt, wordt onvoldoende rekening gehouden met de gevolgen voor werknemers die vanuit het buitenland in Nederland gaan werken en vice versa. 2. Een onverminderd belang van open grenzen en een gelijk speelveld - Blijf inzetten op een succesvolle afsluiting van de WTO Doharonde en op verdere versterking van het multilaterale 'rules based system'. Het WTO-systeem blijft een cruciale randvoorwaarde voor internationaal ondernemen. Het opschorten van de WTO onderhandelingen mag niet tot gevolg hebben dat de aandacht ervoor verslapt. - Maak snel een economische analyse van de geografische en thematische prioriteiten voor eventuele bilaterale handelsakkoorden van de EU. Nu de WTO-onderhandelingen in een impasse zijn beland werken de EU en andere landen aan initiatieven voor bilaterale handelsakkoorden. De Nederlandse overheid moet in samenwerking met het georganiseerde bedrijfsleven tijdig analyseren wat de meerwaarde en de prioriteiten op dit gebied voor bedrijven zijn, zowel geografisch als inhoudelijk. Bilaterale akkoorden moeten primair een economische invalshoek hebben, en niet een politieke. - Zorg voor transparantie in de onderhandelingen over bilaterale akkoorden. Het opereren van de Europese Commissie inzake bilaterale akkoorden is tot nu toe zeer ondoorzichtig. De informatievoorziening erover moet worden verbeterd. Bedrijven moeten vóór en tijdens de onderhandelingen op de hoogte zijn van de laatste ontwikkelingen en input kunnen leveren. - Zorg voor een strikt gereguleerd, maar effectief, handelspolitiek instrumentarium. Openheid in de internationale handel is alleen mogelijk als zij hand in hand gaat met een gelijk speelveld. Dat betekent gelijke concurrentievoorwaarden en doortastend optreden tegen marktverstorende partijen. De EU werkt aan een evaluatie van het handelspolitieke instrumentarium (anti-dumping-, anti-subsidie- en vrijwaringsmaatregelen). Dergelijke instrumenten zijn een noodzakelijke component van het WTO-stelsel. Het bedrijfsleven streeft naar een instrumentarium dat niet protectionistisch is en daarom aan strikte criteria gebonden, maar dat waar gerechtvaardigd snel en effectief kan worden ingezet.

7 5 - Stem handelsembargo's altijd internationaal af. Regelmatig worden in de Nederlandse politiek initiatieven genomen voor handelsembargo's. Unilaterale embargo's belemmeren de vrije handel en moeten zoveel mogelijk worden tegengegaan. Zij zijn ook vrijwel steeds in strijd met EU-recht of WTO-regels. Daarom moeten embargo-initiatieven altijd internationaal worden afgestemd. Extraterritoriale werking van unilaterale handelsbelemmeringen moeten ter discussie worden gesteld. - Zorg dat export- en importregelgeving minimaal belastend zijn. De huidige regelgeving brengt door zijn complexiteit bedrijven ertoe uit te wijken naar het buitenland, bijvoorbeeld de Antwerpse haven. De regelgeving moet met name ook rekening houden met uitvoerbaarheid door het mkb. - Zorg dat exportcontroleregimes minimaal belastend zijn voor bedrijven. Er moet een werkbaar regime komen voor de afgifte van exportvergunningen voor 'dual-use' goederen in het kader van het Wassenaar Arrangement. Procedures moeten handhaafbaar, effectief en minimaal administratief belastend zijn. Daarnaast kan wederzijdse erkenning van exportvergunningen tussen de deelnemers aan de diverse multilaterale exportcontrole regimes voor strategische/militaire goederen een bijdrage leveren aan de vereenvoudiging van procedures voor afgifte van exportvergunningen voor defensieopdrachten. - Stel bij douaneherzieningen de handelsketen als geheel centraal. De Europese douanewetgeving wordt herzien met het oog op het toenemende belang van veiligheidsaspecten en het monitoren van handelsstromen. Dit raakt de bedrijfsprocessen van internationaal opererende ondernemingen direct. Invoering is voorzien per 1 januari Bij de beoordeling van de voorstellen moet de handelsketen als geheel centraal staan. De status van zgn. 'Autorised Economic Operator' (AEO) moet, als zij door één van de lidstaten is toegekend, op basis van wederzijdse erkenning in alle lidstaten geldig zijn. Ondernemingen moeten deze status zo snel en eenvoudig mogelijk kunnen krijgen. Ten slotte moeten initiatieven op andere terreinen inzake 'safety & security' waar mogelijk worden gekoppeld aan de vereisten en certificeringprocedure voor de AEO-status. - 'Non-trade concerns' mogen geen verkapt protectionisme worden. In de handel wordt in toenemende mate aandacht gevraagd voor de zgn. 'non-trade concerns' (consumenten, milieu, sociaal, dierenwelzijn etc.). Het beleid moet oog hebben voor de invloed van dergelijke maatschappelijke eisen op de concurrentiepositie. 'Non-trade concerns' mogen echter onder geen beding een aanleiding vormen voor handelsmaatregelen die neerkomen op verkapt protectionisme. Om op de lange termijn een oplossing te vinden moet de 'outreach' naar niet-oeso-landen over 'non trade concerns' en de OESO-'guidelines' geïntensiveerd worden. Op termijn moeten er wereldwijde, effectieve afspraken komen. - Ga niet over tot overheidsregulering van MVO of een eenzijdige verbindend verklaring van de zgn. OESO Guidelines. Het is goed dat de overheid voorbeeldgedrag op het gebied van maatschappelijk verantwoord ondernemen stimuleert, maar er ligt voor de overheid op dit terrein geen sturende rol. MVO is vooraleen verantwoordelijkheid van het bedrijfsleven zelf. Kernelement van de Guidelines is dat ze niet verbindend zijn. - Haal meer toegevoegde waarde uit onze ligging en kennis van handel. De explosieve groei van de wederuitvoer illustreert dat ook de maakindustrie kan profiteren van de traditionele kracht in het regisseren/verhandelen van producten en diensten. Met name exporterende/importerende (groot)handelsbedrijven spelen een belangrijke rol bij het openen van kanalen naar nieuwe exportmarkten, het toegankelijk maken van het wereldwijde aanbod van goederen en het optimaliseren van goederenstromen. Handel en industrie zijn bondgenoten in het bewerken en innoveren van markten.

8 6 3. Een sterke Europese thuismarkt als basis voor de internationale concurrentiepositie - Voltooi de interne markt en voer uit wat Europees is afgesproken. De Europese Interne Markt heeft in de eerste 10 jaar van zijn bestaan meer dan 10% welvaart voor de EU als geheel gerealiseerd. Nederland heeft bovengemiddeld geprofiteerd van deze ene markt. De interne markt is echter nog niet voltooid. Zet nieuwe belangrijke stappen voor o.a. een open Europese energiemarkt, een vrije Europese postmarkt, maar ook het toepassen van het principe van wederzijdse erkenning voor de relevante markten. Voer bovendien uit wat Europees reeds is afgesproken. In de praktijk ontstaan weer opnieuw ongewenste belemmeringen doordat lidstaten bij de uitvoering van Europese afspraken nieuwe nationale vereisten stellen of Europese afspraken niet correct handhaven. De Europese Commissie zou meer bevoegdheden moeten hebben om correcte uitvoering en handhaving van Europese interne markt regels te bewerkstelligen. - Werk aan een beter Europa. Na 'wake up call' van referendum kan vertrouwen alleen worden teruggewonnen door betere prestaties. Versterk daarom de kwaliteit van besluiten door geen nationale 'koppen' op Europese regelgeving toe te laten, regels van te voren door een onafhankelijk orgaan te laten checken op hun impact op de concurrentiekracht en een sterker toezicht uit te oefenen op lidstaten die door nationaal beleid het 'level playing field' binnen de Interne Markt aantasten (inzet 'crash team'). Verbeter het markttoezicht door een grotere samenwerking tussen nationale overheid en de Europese regelmaker. - Werk aan een selectief ambitieus Europa. Een beter Europa betekent ook een Europa dat selectief is en haar activiteiten beperkt tot daar waar het meerwaarde heeft: bij het oplossen van echt grensoverschrijdende problemen. Laat Europa daar dan ook de ambitie hebben maximaal effectief te zijn. - Handhaaf strikt de voorwaarden bij verdere uitbreiding van de EU. Uitbreiding, zoals per mei 2004 en laatstelijk in januari 2007 met Roemenië en Bulgarije, houdt de EU scherp, creëert nieuwe afzetmarkten en versterkt de economie in de oude EU en de nieuwe lidstaten. Ga daarom door met het uitbreidingsproces van de EU, maar handhaaf strikt de Kopenhagencriteria en de aanvullingen daarop uit 2004 en Naar een succesvolle publiek-private samenwerking - Versterk de positionering van Nederlandse bedrijven op buitenlandse markten. Globalisering, schaalvergroting en nieuwe concurrenten vormen een uitdaging voor het Nederlandse bedrijfsleven om zich op wereldmarkten te blijven onderscheiden. Door afbouw van handelsbarrières via WTO, alsmede 'outsourcing' en offshoring ontstaan nieuwe ketens tussen handelszones en opkomende markten als China en India. Steeds vaker gaat het om nieuwe handelsketens die Nederland niet 'aandoen'. Deze ontwikkeling spoort met de constatering dat we een sterke positie hebben in product- en exportmarkten waar de vraagontwikkeling statisch is, maar dat we terrein verliezen in innovatieve productmarkten en snelgroeiende veelal moeilijk toegankelijke opkomende markten. Deze trend vraagt in een toenemende mate om een succesvol samenspel tussen overheid en bedrijfsleven bij het ontwikkelen van groeimarkten én over een breed front een sterker ondernemende opstelling van de overheid; via effectieve publiek-private samenwerking, meer aandacht voor 'vermarkting' van innovatieve producten, een eenduidigere presentatie van handelsbevorderende activiteiten in het buitenland (campagne "Holland, pioneers in international business" is een goede aanzet), door op te treden tegen marktverstoringen van concurrerende overheden én deze desnoods te matchen.

9 7 - Versterk de rol van de Dutch Trade Board (DTB). De twee jaar geleden opgerichte DTB heeft als doelstelling het versterken van de positie en concurrentiekracht van Nederlandse ondernemingen op buitenlandse markten. Als afgeleide heeft de DTB een aanjaagfunctie bij het bevorderen van publiek-private samenwerking. Van belang is om met inachtneming van ieders taken en verantwoordelijkheden de gemeenschappelijke doelstelling scherp voor ogen te houden, prioriteiten te bepalen en deze systematisch inhoud te geven. De samenstelling van de DTB moet worden aangepast. Deze weerspiegelt nu te zeer de vertegenwoordiging van de dienstverlenende organisaties. Het exporterende bedrijfsleven zélf zit onvoldoende aan tafel. Ook de vertegenwoordiging vanuit kansrijke (sleutel-) sectoren moet worden versterkt. Om haar rol naar behoren te kunnen vervullen dient de DTB verder te beschikken over een eigen secretariaat (+ eigen budget). Aangezien voor internationaal ondernemen relevant beleid over verschillende ministeries is verspreid moet bovendien de ministeriële 'backing' worden versterkt. - Stimuleer de positionering van ketens en clusters van bedrijven in sleutelgebieden als agribusiness, water, high-tech systemen & materialen of de creatieve industrie. Let daarbij speciaal op het mkb. Sectoren waar Nederland zich van origine onderscheidt, maar waar relatief veel kleinere bedrijven en weinig Nederlandse multinationals opereren die op basis van hun omvang mondiale ketens kunnen integreren c.q. totaaloplossingen kunnen bieden. Voorstellen voor een zgn. programmatische aanpak (vanaf 1 januari 2007 onder de naam waarmee bedrijven in een aantal sleutelsectoren worden gestimuleerd om zich op een aantal kansrijke buitenlandse markten in samenwerkingsverbanden strategisch te organiseren verdienen serieuze aandacht en een dito financieel 'commitment'. Nadruk op continuïteit en maatwerk (alle beschikbare instrumenten kunnen in onderlinge samenhang worden ingezet; dus geen lappendeken van allerlei potjes) zijn sterke punten van deze aanpak. Stimuleer ook initiatieven ('pilots') die uit het bedrijfsleven zelf komen en stimuleer de samenwerking met clusters uit andere landen. Zorg hierbij voor een goede balans tussen de positionering van sleutelgebieden en het stimuleren van internationaal ondernemen in den brede. Lever maatwerk voor de diverse doelgroepen (starters, snelle groeiers, mkb, etc.). - Professionaliseer de dienstverlening van het postennetwerk- een onmisbaar 'front office' van Nederland in het buitenland. Gezien de uitdagingen die globalisering en de dynamiek in het internationale opererende bedrijfsleven stellen moet het ambitieniveau ondanks stijgende waardering voor het werk van de posten hoger liggen. Leg sterkere nadruk op economie en economische diplomatie, werk aan een samenhangende aansturing vanuit 'Den Haag' en 'ontschotting' op de post en zorg voor kwalitatieve én kwantitatieve versterking van de bemensing op de posten. Onderzoek of het Concordaat nog voldoet. Geef meer aandacht aan (her)scholing, uitwisseling, detachering, selectie en specialisatie van medewerkers. Creëer bovendien een carrièreperspectief voor economische specialisten, vergroot de inzet van lokaal gekwalificeerde medewerkers en zet in op een verdere uitbreiding van kostenefficiënte en flexibele (makkelijk te openen/sluiten) 'Netherlands Business Support Offices' (NBSO's). Betrek ook het bedrijfsleven nauwer bij besluitvorming omtrent het openen, sluiten en het functioneren van posten. - Versterk de afstemming en inzet van door de overheid georganiseerde handelsmissies In de praktijk heeft de inzet van economische missies een sterk ad hoc/politiek karakter en is de missiekalender tussen ministeries (en lagere overheden) onvoldoende afgestemd. Creëer een strategische reisagenda voor bewindslieden (inclusief de MP) en maak telkens de afweging of koppeling aan een bedrijfslevenmissie toegevoegde waarde heeft. Leg de regie voor handelsmissies onder leiding van een bewindspersoon bij EZ. Door de overheid georganiseerde missies moeten alleen aanspraak op overheidsondersteuning kunnen maken als zij voldoen aan de voorwaarden die hieraan door de DTB zijn erkend.

10 8 - Versterk de basisinfrastructuur van de publieke dienstverlening. De EVD heeft zich ontwikkeld tot hét agentschap voor internationaal ondernemen. Samen met het postennetwerk in het buitenland en Kamers van Koophandel in de regio is de EVD de basisinfrastructuur van de overheid voor het bevorderen van internationaal ondernemen. Uitdaging is dat het agentschap onder regie van Economische Zaken zich verder ontwikkeld als uitvoerder voor andere ministeries en de coördinatie van het netwerk binnen Nederland versterkt. Gewaarborgd moet worden dat de EVD zich ontwikkelt als een netwerkpartij die voldoende ruimte laat voor initiatieven uit de private sector. Uitgangspunten zijn complementariteit (eerstelijnszorg vs. maatwerk) en laat aan de markt, wat de markt zelf kan doen. Dat betekent een helder uitbestedingsbeleid voor activiteiten die marktpartijen ook kunnen uitvoeren. 5. Een concurrerend financieel buitenlandinstrumentarium - Reserveer toereikend budget voor 'matching' acties van concurrerende overheden. Uit analyses als die in de Industriebrief komt naar voren dat verstoringen in het 'level playing field' nog steeds een belangrijke rol spelen. Verwacht wordt dat de overheid deze actief pareert. Het is enigszins naïef om te veronderstellen dat hoe wenselijk ook via instrumenten als het 'crash team' en een grotere nadruk op de pre-transactiefase het concurrentieveld kan worden platgestreken. De ervaring leert dat de overheid het één (aanpakken verstoringen) moet doen en het andere (matching) niet moet laten. Reactiveer dus b.v. de renteoverbruggingsfaciliteit door daar net als in andere OESO-landen een adequaat budget voor te reserveren. Het is echter zorgelijk dat waar het bedrijfsleven in een 'exportbrief' van 2002 al aangaf dat het budget voor handelsbevordering reeds lang het absolute minimum had bereikt moet worden geconstateerd dat de beschikbare middelen verder zijn afgenomen. De meest recente 'herijking van het instrumentarium' heeft geleid tot nog eens een extra reductie van 30%. De overheid dient steeds te beschikken over een 'up to date', integraal inzicht in de inzet van overheden uit andere landen in de diverse schakels van de keten van ontwikkelen, produceren en vermarkten van (industriële) producten en diensten. - Blijf werken aan een 'state of the art' exportkredietverzekering. De EKV is één van de belangrijkste en strategische instrumenten bij het bevorderen van de 'made in Holland export'. Kracht van de EKV is dat de herverzekering van transacties door de Staat volledig wordt gefinancierd uit de bijdragen van alle gebruikers en dat de faciliteit daarmee kostendekkend is. De laatste jaren levert de EKV een fors surplus op kasbasis op (2006: naar verwachting ca. EUR 800 miljoen). Ambitieniveau en strategische inzet van de EKV kunnen worden verbeterd. In de zgn. Rijkscommissie wordt hier in goed overleg tussen overheid en het exporterende bedrijfsleven constructief aan gewerkt. Aandacht is nodig voor een versnelling van de doorlooptijd en een flexibele, oplossingsgerichte opstelling bij de behandeling en besluitvorming van aanvragen. Daartoe kan een bijdrage worden geleverd door een groter mandaat voor de uitvoerder (naar een zelfstandige afhandeling van 70 á 80% van aanvragen; ook voor de RHI) en een 'up to date' kennis bij de uitvoerders van markt- en productinnovaties (versterk uitvoerder als 'sparring partner'). - Voorkom aanbodsturing door een te stringent landenbeleid bij de EKV. Houdt beter rekening met de concrete afzetmarkten van het Nederlandse bedrijfsleven. Dit betekent dat door de overheid tijdig moet worden geanticipeerd op 'knellende' landenplafonds door een actief portefeuillebeheer en het zoeken naar nieuwe wegen voor risicospreiding (o.a. 'risk pooling' met andere 'export credit agencies'). Ook moet opnieuw naar de hoogte van de landenplafonds worden gekeken omdat onder de nieuwe systematiek meer aspecten (oude vorderingen, aanvragen voor de investeringsverzekering) onder de plafonds zijn

11 9 gebracht. Tenslotte kan meer evenwicht in de totale portefeuille worden gebracht door het afdekken dan wel participeren van risico's in goede landen of het afdekken van dan wel participeren in risico's van delen van grote transacties boven te bepalen drempelbedragen. - Houdt steeds een scherp oog voor een concurrerend premieniveau bij de toepassing van het risicomanagementbeleid, o.a. door de premies regelmatig te 'benchmarken' met die van concurrerende overheden, eventuele overschotten terug te laten vloeien in de premies en pas geen premieverhogingen als instrument voor spreidingsbeleid toe. Als er al premieverhogingen moeten worden doorgevoerd dan moeten deze vóór invoering tijdig worden gemeld zodat de exporteur daar in contractonderhandelingen op kan anticiperen. - Van 'made in' naar 'made by': leg bij de EKV meer nadruk op 'nationaal belang'. Hou bij de bepaling van het minimaal vereiste nationale aandeel in exporttransacties meer rekening met de toegevoegde waarde voor de Nederlandse economie (in brede zin). Mede om te kunnen anticiperen op de toekomstige positie van de Nederlandse economie dient bij aanvragen van in Nederland gevestigde ondernemingen niet alleen te worden gekeken naar de mate waarin producten in Nederland worden geproduceerd, maar moet ook een groter gewicht worden toegekend aan aspecten als dienstverlening, management, inzet van immateriële activa, R&D en het neerslaan van de winst in Nederland. Recent zijn in de Rijkscommissie de eerste stappen in deze richting genomen. - Versterk het bereik van het instrumentarium voor het MKB. Drempels voor het gebruik door het MKB van sommige instrumenten als de EKV zijn in de praktijk te groot. Aandacht is nodig voor de inzet van 'onorthodoxe' distributiekanalen (b.v. inzet banken en tussenpersonen op provisiebasis) teneinde iedere MKB'er te bereiken. Ook moet worden voorkomen dat nieuwe drempels worden opgeworpen, zoals het 'dichtmetselen' van de faciliteit door de invoering van allerlei nieuwe toetsen (na milieutoets, ook diverse toetsen voor sociale normen, mensenrechten, 'know your customer' gedachte etc.). - Creëer een zgn. 'trade facility' waarmee de uitvoerder van de EKV risico's van banken in LC's (Letters of Credit) deels overneemt indien bijvoorbeeld banken hun (interne) plafonds voor bepaalde landen hebben bereikt. Hiermee kan de handel van met name het MKB op snel opkomende, maar bovengemiddeld risicovolle markten worden bevorderd. - Creëer een faciliteit voor 'promotional loans' voor de export van kapitaalgoederen. Verschillende opkomende markten leggen hoge importheffingen op binnenkomende kapitaalgoederen ter bescherming van hun eigen industrie. Door financieringen dusdanig te structureren dat deze een 'state-to-state' karakter krijgen is het mogelijk om met instemming van de importerende overheid voor hun economische ontwikkeling relevante importtransacties vrij te stellen van importheffingen en BTW. Daarmee wordt ook de druk verlicht om lokaal te produceren en te financieren. Diverse OESO-lidstaten (o.a. Frankrijk, Duitsland, VS, 'Nordics') hebben ter versterking van de concurrentiepositie van hun kapitaalgoederenindustrie een dergelijke faciliteit opgebouwd en nemen dit aspect mee in onderhandelingen over bilaterale investeringbeschermingsovereenkomsten. - Versterk toegang MKB tot financiering voor de ontwikkeling van nieuwe markten. Integratie van Europese markten en globalisering zijn in toenemende mate ook voor het MKB 'incentives' voor het betreden van nieuwe markten. In deze grote, diffuse groep bedrijven is een groot potentieel aanwezig en waar grotere ondernemingen veelal op eigen kracht markten ontwikkelen, zijn voor MKB-bedrijven de (transactie)kosten soms te groot. Zo is het verkrijgen van 'stand alone' financiering van buitenlandse dochters (ook in de EU-25) een struikelblok. Inzet bij het oplossen van dit probleem is om te faciliteren en niet te subsidiëren. Het verkrijgen van kapitaal voor buitenlandse expansie van het MKB

12 10 kan naar analogie in omliggende landen door bestaande (garantie)instrumenten als de BBMKB aan te passen. De inzet van de verzekeringsgedachte bij verkenning van nieuwe markten (cf. 'assurance prospection' in Frankrijk) biedt interessante aanknopingspunten. - Blijf werken aan uitbreiding van het netwerk van bilaterale belasting- en investeringbeschermingsovereenkomsten. Deze overeenkomsten zijn van groot belang en dragen bij aan een helder investeringsklimaat voor het opereren in en vanuit Nederland. - Creëer een nieuw instrument voor de inzet van technische assistentie. Succesvolle (TA-)instrumenten voor het stimuleren van duurzame economische samenwerking tussen bedrijven in Nederland en in opkomende markten en ontwikkelingslanden zijn de afgelopen jaren helaas gesloten (TAOM van EZ), dan wel niet langer open (IBTA van OS) voor individuele aanvragen uit het Nederlandse bedrijfsleven. Juist in een tijdperk waarin kennisoverdracht en economische samenwerking met ketens en clusters van bedrijven aan belang toenemen is het van belang dat er een Nederlands loket bestaat voor de inzet van technische assistentie, met name in die sectoren c.q. sleutelgebieden waarin Nederlandse kennis en kunde sterk is ontwikkeld. 6. Het Nederlandse bedrijfsleven als partner in ontwikkeling - Maak private sector ontwikkeling en de rol voor economische samenwerking zichtbaar als leidend beleidsthema. Het private sectorbeleid en de economische samenwerking in de Nederlandse ontwikkelingssamenwerking bestaan momenteel uit een verzameling instrumenten en activiteiten die strategische eenheid en een bindend en zichtbaar kader ontberen en onvoldoende herkenbaar zijn als leidend beleidsthema. - Zet fors in op versterking van het ondernemingsklimaat in ontwikkelingslanden. Een leidend beleidsthema moet ook in de begroting als zodanig terug te vinden zijn. Dat is nu onvoldoende het geval ( 280 miljoen op een totaal van rond 5 miljard). Gebruik de economische groei om in de komende regeerperiode de middelen voor de versterking van de private sector in ontwikkelingslanden en het bedrijfsleveninstrumentarium fors te vergroten. Ondernemerschap en versterking van het investeringsklimaat zijn ook in ontwikkelingslanden het beste recept tegen armoedebestrijding. Geldstromen van buitenlandse directe investeringen zijn veel groter dan de officiële ontwikkelingshulp. Er moet meer gericht onderzocht worden hoe het bedrijfsleven een bijdrage kan leveren aan ontwikkeling in sectoren die traditioneel als overheidsdomein worden beschouwd, zoals watervoorziening of gezondheidszorg. Daarnaast moeten mogelijkheden van het inzetten van cofinanciering met de multilaterale instellingen zodanig worden ingericht dat ook daar maximale 'leverage' met de inspanningen het NL bedrijfsleven kan worden bereikt. - Nederland moet zijn operationele kennis voor de uitvoering van OS op peil houden. Het onder eigen verantwoordelijkheid door Nederland zelf (laten) uitvoeren van OSprojecten, samen met lokale partners en met behoud van het principe van vraagsturing, vergroot de band met projecten en kan de kwaliteit ten goede komen. In landen als Denemarken, het VK en Duitsland wordt de operationele capaciteit voor OS juist vergroot. Leg daarom een groter accent op bilaterale economische samenwerking en benut de kennis en ervaring van het Nederlandse bedrijfsleven. - Stimuleer duurzame publiek/private samenwerking met private partijen en overheden in partnerlanden en ontwikkel een PPS-faciliteit. Creëer meer mogelijkheden om Nederlandse kennis en kunde in te zetten voor economische ontwikkeling in partnerlanden. Focus op sectoren waar Nederland een duidelijke meerwaarde heeft te

13 11 bieden en verruim mogelijkheden voor het bieden van technische assistentie en duurzame kennisoverdracht aan lokale overheden en bedrijven. - Bouw het ORET-programma verder uit. Het programma 'OntwikkelingsRelevante Export Transacties' (ORET) is een effectief en succesvol instrument dat een brug weet te slaan tussen specifieke kennis en kunde van het Nederlandse bedrijfsleven en de behoefte van ontwikkelingslanden om hun infrastructuur (in brede zin) te versterken en zich aldus economisch te ontwikkelen. Mogelijkheden om het programma nog beter af te stemmen op het beleid dat zich richt op armoedebestrijding en het bereiken van de 'Millennium Development Goals' moeten worden benut. Ook moet het budget omhoog en de uitvoering worden gestroomlijnd om de groeiende stroom aanvragen te kunnen accommoderen. - Stimuleer Nederlandse private geldstromen naar ontwikkelingslanden. We zien een ontwikkeling in West-Europa en Nederland waarin zowel particulieren als institutionele beleggers in toenemende mate serieus willen investeren in fondsen (van 'micro finance' tot 'private equity') in ontwikkelingslanden. De overheid kan deze wenselijke ontwikkeling stimuleren door ook te participeren in dergelijke private initiatieven. Met relatief bescheiden middelen kan hier veel worden bereikt. 2 april 2007

Topsectoren. Hoe & Waarom

Topsectoren. Hoe & Waarom Topsectoren Hoe & Waarom 1 Index Waarom de topsectorenaanpak? 3 Wat is het internationale belang? 4 Hoe werken de topsectoren samen? 5 Wat is de rol voor het MKB in de topsectoren? 6 Wat is de rol van

Nadere informatie

Aan de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG

Aan de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG a 1 > Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag Aan de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Datum: 22 april 2013 Betreft: Beleidsreactie op het advies "De

Nadere informatie

Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s

Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s In een globaliserende economie moeten regio s en ondernemingen internationaal concurreren. Internationalisatie draagt bij tot de economische

Nadere informatie

Dutch Good Growth Fund (DGGF) Dutch Good Growth Fund (DGGF)

Dutch Good Growth Fund (DGGF) Dutch Good Growth Fund (DGGF) Dutch Good Growth Fund (DGGF) Dutch Good Growth Fund (DGGF) Overview Regeerakkoord: versterkte samenhang tussen buitenlandse handel en ontwikkelingssamenwerking Ondersteuning van Nederlands MKB dat wil

Nadere informatie

Het creëren van een innovatieklimaat

Het creëren van een innovatieklimaat Het creëren van een innovatieklimaat Bertholt Leeftink Directeur- Generaal Bedrijfsleven & Innovatie Inhoud 1. Waarom bedrijven- en topsectorenbeleid? 2. Verdienvermogen en oplossingen voor maatschappelijke

Nadere informatie

Samen sterker in het buitenland met de overheid als partner

Samen sterker in het buitenland met de overheid als partner Samen sterker in het buitenland met de overheid als partner Partners for International Business Als het gaat om internationaal ondernemen en samenwerken Partners for International Business (PIB) is een

Nadere informatie

b. of het NBSO-netwerk relevant, doeltreffend (effectief) en doelmatig (efficiënt) was.

b. of het NBSO-netwerk relevant, doeltreffend (effectief) en doelmatig (efficiënt) was. Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 Den Haag Bezuidenhoutseweg 67 2594 AC Den Haag Postbus 20061 Nederland www.rijksoverheid.nl Uw Referentie Datum 17 juli 2014 Betreft

Nadere informatie

Dutch Good Growth Fund (DGGF) Koen Hamers Tim van Galen Oscar Boot

Dutch Good Growth Fund (DGGF) Koen Hamers Tim van Galen Oscar Boot Dutch Good Growth Fund (DGGF) Koen Hamers Tim van Galen Oscar Boot 15 januari 2015 Agenda 1. Introductie DGGF 2. DGGF 1: Investeren 3. DGGF 3: Exporteren 4. Q&A 2 3 DGGF 1: Investeren in DGGF landen Instrumenten

Nadere informatie

IBN ALS SOCIALE ONDERNEMING VOOR EEN BREDERE GROEP

IBN ALS SOCIALE ONDERNEMING VOOR EEN BREDERE GROEP IBN ALS SOCIALE ONDERNEMING VOOR EEN BREDERE GROEP IBN ALS SOCIALE ONDERNEMING VOOR EEN BREDERE GROEP IBN biedt mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt meer kansen door het optimaal benutten van talenten,

Nadere informatie

OPENINGSTOESPAAK VAN DE MINISTER VAN HANDEL EN INDUSTRIE Z.E. DHR. DRS C. P

OPENINGSTOESPAAK VAN DE MINISTER VAN HANDEL EN INDUSTRIE Z.E. DHR. DRS C. P OPENINGSTOESPAAK VAN DE MINISTER VAN HANDEL EN INDUSTRIE Z.E. DHR. DRS C. P. MARICA BIJ DE OPENING VAN HET CONGRES DUURZAME ONTWIKKELING OP DONDERDAG 29 MEI 2008 Collega ministers, overige hoogwaardigheidsbekleders,

Nadere informatie

Naar meer scherpte in de Rijk-Regio agenda voor innovatiestimulering. Berry Roelofs Principal Consultant

Naar meer scherpte in de Rijk-Regio agenda voor innovatiestimulering. Berry Roelofs Principal Consultant Naar meer scherpte in de Rijk-Regio agenda voor innovatiestimulering Berry Roelofs Principal Consultant Utrecht, 17 december 2015 Goede uitgangssituatie, maar Nederland doet het goed 16 e economie van

Nadere informatie

3x3 voor de technologische industrie

3x3 voor de technologische industrie 3x3 voor de technologische industrie Slimme groeiagenda met behoud van financiële stabiliteit Visie Wil Nederland op lange termijn de welvaart kunnen vasthouden, dan zullen we de kennisfabriek van onze

Nadere informatie

Commissie economische ontwikkeling, financiën en handel ONTWERPVERSLAG

Commissie economische ontwikkeling, financiën en handel ONTWERPVERSLAG PARITAIRE PARLEMENTAIRE VERGADERING ACS-EU Commissie economische ontwikkeling, financiën en handel ACP-UE/101.868/B 19.3.2015 ONTWERPVERSLAG over de financiering van de investeringen en de handel, met

Nadere informatie

Internationale handel H7 1. Internationale handel. Waarom importeren: 25-2-2013. Waar komt het vandaan?

Internationale handel H7 1. Internationale handel. Waarom importeren: 25-2-2013. Waar komt het vandaan? Internationale handel H7 1 Waar komt het vandaan? Economie voor het vmbo (tot 8,35 m.) Internationale handel Importeren = invoeren (betalen) Exporteren = uitvoeren (verdienen) Waarom importeren: Meer keuze

Nadere informatie

Strategisch document Ambulancezorg Nederland

Strategisch document Ambulancezorg Nederland Strategisch document Ambulancezorg Nederland 1 Inleiding: relevante ontwikkelingen 2 Missie en visie AZN 3 Kernfuncties: profiel en kerntaken AZN 4 Strategische agenda AZN vastgesteld: woensdag 23 mei

Nadere informatie

Intentieverklaring. inzake onderwijssamenwerking tussen Nederland en Vlaanderen

Intentieverklaring. inzake onderwijssamenwerking tussen Nederland en Vlaanderen Intentieverklaring van de Nederlandse minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, dr. Jet Bussemaker en de Vlaamse minister van Onderwijs en viceministerpresident van de Vlaamse Regering, Hilde Crevits,

Nadere informatie

Convenant Metropoolregio Amsterdam, FNV Finance, kennisinstellingen en cluster Financiële en Zakelijke Dienstverlening

Convenant Metropoolregio Amsterdam, FNV Finance, kennisinstellingen en cluster Financiële en Zakelijke Dienstverlening Convenant Metropoolregio Amsterdam, FNV Finance, kennisinstellingen en cluster Financiële en Zakelijke Dienstverlening Aanleiding Op 10 februari 2014 heeft, onder leiding van burgemeester Van der Laan,

Nadere informatie

EUROPEES PARLEMENT WERKDOCUMENT. Commissie cultuur en onderwijs 7.3.2008

EUROPEES PARLEMENT WERKDOCUMENT. Commissie cultuur en onderwijs 7.3.2008 EUROPEES PARLEMENT 2004 Commissie cultuur en onderwijs 2009 7.3.2008 WERKDOCUMENT inzake het voorstel voor het besluit van het Europees Parlement en de Raad tot invoering van een actieprogramma ter verhoging

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 Den Haag. Datum 13 november 2015 Betreft Impact van TTIP op lage-inkomenslanden

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 Den Haag. Datum 13 november 2015 Betreft Impact van TTIP op lage-inkomenslanden Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 Den Haag Bezuidenhoutseweg 67 2594 AC Den Haag Postbus 20061 Nederland www.rijksoverheid.nl Onze Referentie Minbuza 2015.594488 Bijlage(n)

Nadere informatie

Dutch Good Growth Fund (DGGF) Dutch Good Growth Fund (DGGF)

Dutch Good Growth Fund (DGGF) Dutch Good Growth Fund (DGGF) Dutch Good Growth Fund (DGGF) Dutch Good Growth Fund (DGGF) Overview Initiatief van het ministerie van Buitenlandse Zaken Gestart op 1 juli 2014, Combineert handel en hulp Overheid stelt voorwaarden Revolverend

Nadere informatie

Exportmonitor 2011. Het noordelijke bedrijfsleven wordt steeds internationaler

Exportmonitor 2011. Het noordelijke bedrijfsleven wordt steeds internationaler Exportmonitor 2011 Het noordelijke bedrijfsleven wordt steeds internationaler Uit de Exportmonitor 2011 blijkt dat het noordelijk bedrijfsleven steeds meer aansluiting vindt bij de wereldeconomie. De Exportmonitor

Nadere informatie

Samen sterker in het buitenland met de overheid als partner

Samen sterker in het buitenland met de overheid als partner Internationaal Ondernemen Samen sterker in het buitenland met de overheid als partner In opdracht van het ministerie van Buitenlandse Zaken Partners for International Business Internationaal ondernemen

Nadere informatie

ORET Ontwikkelingsrelevante Exporttransacties 7 vragen en antwoorden over een ontwikkelingsrelevant én succesvol instrument

ORET Ontwikkelingsrelevante Exporttransacties 7 vragen en antwoorden over een ontwikkelingsrelevant én succesvol instrument ORET Ontwikkelingsrelevante Exporttransacties 7 vragen en antwoorden over een ontwikkelingsrelevant én succesvol instrument 1. Wat is ORET precies? ORET is bedoeld ter financiering van investeringen in

Nadere informatie

Suriname: een potentiële outsourcing

Suriname: een potentiële outsourcing Suriname: een potentiële outsourcing en offshoring bestemming Business process outsourcing in de financiële sector 27 October 2009, Banquet Hall Hotel Torarica Drs. J.D. Bousaid, CEO Hakrinbank N.V. Overzicht

Nadere informatie

AMBITIES HOLLAND FINTECH

AMBITIES HOLLAND FINTECH AMBITIES HOLLAND FINTECH 1 infrastructuur Holland FinTech streeft naar het creëren van transparantere, toegankelijke (digitale) financiële diensten en financiële van het allerbeste niveau door middel van

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2010 31 311 Zelfstandig ondernemerschap Nr. 55 BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Den

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 Den Haag

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 Den Haag Bezuidenhoutseweg 67 2594 AC Den Haag Postbus 20061 Nederland www.rijksoverheid.nl Datum 19 november 2014 Betreft Financiering

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2015 2016 22 112 Nieuwe Commissievoorstellen en initiatieven van de lidstaten van de Europese Unie Nr. 2008 BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN Aan

Nadere informatie

Factsheet 1 WAAROM EEN INVESTERINGSPLAN VOOR DE EU?

Factsheet 1 WAAROM EEN INVESTERINGSPLAN VOOR DE EU? Factsheet 1 WAAROM EEN INVESTERINGSPLAN VOOR DE EU? Als gevolg van de wereldwijde economische en financiële crisis heeft de EU met een laag investeringsniveau te kampen. Alleen met gezamenlijke gecoördineerde

Nadere informatie

Krachten bundelen, kennis delen en allianties vormen

Krachten bundelen, kennis delen en allianties vormen The Next Step: Coalition of the Willing Krachten bundelen, kennis delen en allianties vormen The Next Step: Coalition of the Willing Krachten bundelen, kennis delen en allianties vormen Een regio om trots

Nadere informatie

Tweede Europese Forum over de cohesie Georganiseerd door de Europese Commissie

Tweede Europese Forum over de cohesie Georganiseerd door de Europese Commissie Mr Roger VAN BOXTEL, Minister of City Management and Integration, Netherlands Tweede Europese Forum over de cohesie Georganiseerd door de Europese Commissie 21-22 mei 2001 Enkel gesproken tekst geldt Tweede

Nadere informatie

Creatief Europa. programma

Creatief Europa. programma Creatief Europa programma Introductie Kaderprogramma voor culturele en creatieve sectoren Budgetvoorstel 1.8 miljard (2014-2020) 37% toename vergeleken met huidige situatie 3 bestaande programma s (Cultuur

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2015 2016 34 300 XIII Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Economische Zaken (XIII) en het Diergezondheidsfonds (F) voor het jaar

Nadere informatie

Samenvatting. Balans van de topsectoren 2014 5

Samenvatting. Balans van de topsectoren 2014 5 Samenvatting Aanleiding In 2010 kondigde het kabinet Rutte I de topsectorenaanpak aan. Inmiddels is de aanpak een aantal jaren in uitvoering en kan er worden geleerd van de ervaringen tot nu toe. Daarom

Nadere informatie

Wat zijn e-skills? Wat is het probleem met e-skills?? Wat is het probleem voor Nederland? TaskForce e-skills Nederland

Wat zijn e-skills? Wat is het probleem met e-skills?? Wat is het probleem voor Nederland? TaskForce e-skills Nederland Agenda Wat zijn e-skills? Wat is het probleem met e-skills?? Wat is het probleem voor Nederland? TaskForce e-skills Nederland Resultaten Ronde Tafel Conferentie 15 september Plan van Aanpak Nederland e-skills

Nadere informatie

De Rotterdamse haven na 2030

De Rotterdamse haven na 2030 De Rotterdamse haven na 2030 B. Kuipers, zakelijk directeur Erasmus Rotterdam Onderzoek ministerie van V&W: Wat is het belang en de betekenis van de mainports in 2040 voor de Nederlandse economie? Onderzoek

Nadere informatie

Europa 2014-2020 voor gemeenten en provincies

Europa 2014-2020 voor gemeenten en provincies Europa 2014-2020 voor gemeenten en provincies Vincent Ketelaars ERAC B.V. Binnenlands Bestuur Europa-debat Houten, 21 november 2013 Inhoud van presentatie Indeling 1 Uw ervaringen in eerdere projecten?

Nadere informatie

IenM begroting 2015: inzetten op betere verbindingen in een schonere leefomgeving

IenM begroting 2015: inzetten op betere verbindingen in een schonere leefomgeving IenM begroting 2015: inzetten op betere verbindingen in een schonere leefomgeving 16 september 2014-15:25 Het ministerie van Infrastructuur en Milieu besteedt in 2015 9,2 miljard euro aan een gezond, duurzaam

Nadere informatie

ScaleUp Dashboard 2015

ScaleUp Dashboard 2015 Rapportage ScaleUp Dashboard 2015 ScaleUp Dashboard 2015 Prof. dr. Justin Jansen Lotte de Vos Rotterdam School of Management Erasmus Centre for Entrepreneurship Conclusies Nederland staat aan de Europese

Nadere informatie

Gelderland- een voorbeeld voor innovatief en duurzaam arbeidsmarktbeleid

Gelderland- een voorbeeld voor innovatief en duurzaam arbeidsmarktbeleid Gelderland- een voorbeeld voor innovatief en duurzaam arbeidsmarktbeleid WHITEPAPER De centrale rol van de Gelderse regionale Platforms Onderwijs-Arbeidsmarkt (POA s) Maart 2015 Namens de gezamenlijke

Nadere informatie

Strategische review 2013-2017. 14 mei 2013

Strategische review 2013-2017. 14 mei 2013 Strategische review 2013-2017 14 mei 2013 Samenvatting Duidelijke keuze voor positionering als gespecialiseerde, onafhankelijke wealth manager Ons doel is behoud en opbouw van vermogen voor klanten Wij

Nadere informatie

Amsterdamse haven en innovatie

Amsterdamse haven en innovatie Amsterdamse haven en innovatie 26 september 2011, Hoge School van Amsterdam Haven Amsterdam is een bedrijf van de gemeente Amsterdam Oostelijke handelskade (huidige situatie) Oostelijke handelskade (oude

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2011 2012 22 112 Nieuwe Commissievoorstellen en initiatieven van de lidstaten van de Europese Unie Nr. 1373 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN BUITENLANDSE

Nadere informatie

De haperende groeimotor van het Nederlands kleinbedrijf

De haperende groeimotor van het Nederlands kleinbedrijf De haperende groeimotor van het Nederlands kleinbedrijf Januari 2016 Justin Jansen, Erasmus Universiteit Rotterdam Occo Roelofsen, McKinsey & Company Poll: Hoe gaat het met ondernemerschap in Nederland?

Nadere informatie

Overheidsondersteuni ng bij export & investeren. >> Als het gaat om internationaal ondernemen en samenwerken

Overheidsondersteuni ng bij export & investeren. >> Als het gaat om internationaal ondernemen en samenwerken Overheidsondersteuni ng bij export & investeren >> Als het gaat om internationaal ondernemen en samenwerken Wat is NL EVD Internationaal? Onderdeel van Agentschap NL Ministerie van Economische Zaken, Landbouw

Nadere informatie

Topsector en de Buitenland Promotie Logistiek

Topsector en de Buitenland Promotie Logistiek Topsector en de Buitenland Promotie Logistiek Presentatie ALV NDL 20/11/2014 Agenda 1. Topsector logistiek 2. Organisatie en uitgangspunten 3. Cross-overs 4. Logistiek Koffertje en lonkend perspectief

Nadere informatie

2015-2016: WE GAAN HET DOEN!

2015-2016: WE GAAN HET DOEN! 2015-2016: WE GAAN HET DOEN! De BZW is het krachtigste ondernemerscollectief in Zuid-Nederland en het regionale netwerk van VNO-NCW. De BZW is een inspirerende plek voor ontmoeting en samenwerking, succesvol

Nadere informatie

Presentatie onderdirecteur Handel, Mw. Mr. H. Djosetiko voor de ASFA workshop op 20 oktober 2004. Lokatie: Ballroom Hotel Torarica

Presentatie onderdirecteur Handel, Mw. Mr. H. Djosetiko voor de ASFA workshop op 20 oktober 2004. Lokatie: Ballroom Hotel Torarica Presentatie onderdirecteur Handel, Mw. Mr. H. Djosetiko voor de ASFA workshop op 20 oktober 2004. Lokatie: Ballroom Hotel Torarica Voorzitter ASFA, dagvoorzitter Etc, Dames en heren,.. Goedemorgen, Met

Nadere informatie

Functieprofiel: Manager Functiecode: 0202

Functieprofiel: Manager Functiecode: 0202 Functieprofiel: Manager Functiecode: 0202 Doel Zorgdragen voor de vorming van beleid voor de eigen functionele discipline, alsmede zorgdragen voor de organisatorische en personele aansturing van een of

Nadere informatie

Samenwerken! Noodzaak of Kans?

Samenwerken! Noodzaak of Kans? Brug tussen onderwijs en ondernemer Visie op CRM voor onderwijsinstellingen Samenwerken! Noodzaak of Kans? 14 oktober 2011 Samenwerken! Kans of Noodzaak? Overheid HBO instelling WO instelling Netwerk van

Nadere informatie

DUTCH GOOD GROWTH FUND voor Nederlandse ondernemers

DUTCH GOOD GROWTH FUND voor Nederlandse ondernemers DUTCH GOOD GROWTH FUND voor Nederlandse ondernemers 1 juli 2015 Den Haag Jeroen Roodenburg Ministerie van Buitenlandse Zaken Directeur DDE Koen Hamers RVO Oscar Boot Atradius DSB DGGF in 8 punten 1. MKB-bedrijven

Nadere informatie

De Staat van Nederland Innovatieland: een gouden ei? Walter Manshanden

De Staat van Nederland Innovatieland: een gouden ei? Walter Manshanden De Staat van Nederland Innovatieland: een gouden ei? Walter Manshanden Van der Zee, F., W. Manshanden, F. Bekkers, T. van der Horst ea (2012). De Staat van Nederland Innovatieland 2012. Amsterdam: AUP

Nadere informatie

Zakendoen met België. Jurgen Moors, MA Adviseur Internationale Zaken/Euregio Centre of Excellence België

Zakendoen met België. Jurgen Moors, MA Adviseur Internationale Zaken/Euregio Centre of Excellence België Zakendoen met België Jurgen Moors, MA Adviseur Internationale Zaken/Euregio Centre of Excellence België Overzicht 1. Kamer van Koophandel 2. KvK: afdeling Internationale Zaken 3. België: kansen en ontwikkelingen

Nadere informatie

Nextport International community Zwolle Region

Nextport International community Zwolle Region Nextport International community Zwolle Region December 2014 1 Ideaalbeeld Zwolle 2020 Wat hebben we bereikt? We schrijven 2020. Regio Zwolle heeft een transitie doorgemaakt en wordt internationaal gezien

Nadere informatie

SNS PROFIEL 2010 PROPE RTYFI NA NCE

SNS PROFIEL 2010 PROPE RTYFI NA NCE SNS PROPE RTYFI NA NCE 1 GEWOR TELDIN NEDER LAND SVAST GOED DE FEITEN SPREKEN VOOR ZICH. De Nederlandse vastgoedbranche heeft de afgelopen tijd een moeilijke periode doorgemaakt. De ergste economische

Nadere informatie

ENTANGLE - Nieuwsbrief

ENTANGLE - Nieuwsbrief INHOUD Projectachtergrond 1 Projectomschrijving 2 Partners 3 Kick ck-off meeting in Brussel 4 Rethinking Education 4 Contactgegevens en LLP 5 ENTANGLE vindt zijn oorsprong in de dagelijkse praktijk binnen

Nadere informatie

Plannen Economische Agenda 20113-2014

Plannen Economische Agenda 20113-2014 Plannen Economische Agenda 20113-2014 Aanvalsplan 1: Marketing regio Amersfoort: be good and tell it Wat is het doel: Gerichte marketingcampagnes starten op het gebied van ondernemen in Amersfoort en de

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA s-gravenhage

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA s-gravenhage > Retouradres Postbus 20401 2500 EK Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA s-gravenhage Directoraat-generaal Bezoekadres Bezuidenhoutseweg 73 2594 AC Den Haag

Nadere informatie

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 28 mei 2008 (04.06) (OR. en) 9935/08 SOC 316 COMPET 194

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 28 mei 2008 (04.06) (OR. en) 9935/08 SOC 316 COMPET 194 RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 28 mei 2008 (04.06) (OR. en) 9935/08 SOC 316 COMPET 194 VERSLAG van: het Comité van permanente vertegenwoordigers (1e deel) aan: de Raad EPSCO Nr. vorig doc.: 9081/08

Nadere informatie

Associatie Raamwerk Overeenkomst tussen de Republiek Suriname en MERCOSUR

Associatie Raamwerk Overeenkomst tussen de Republiek Suriname en MERCOSUR Associatie Raamwerk Overeenkomst tussen de Republiek Suriname en MERCOSUR De Argentijnse Republiek, de Federatieve Republiek Brazilië, de Republiek Paraguay, de Republiek ten oosten van de Uruguay, de

Nadere informatie

Bijlage 2. Human Capital Agenda s

Bijlage 2. Human Capital Agenda s Bijlage 2 Capital s De topsectoren gaan een human (onderwijs en scholing) voor de langere termijn opstellen en zullen onderwijsinstellingen hierbij betrekken. De s bevatten o.a. een analyse van de behoefte

Nadere informatie

Noord-Nederland en OP EFRO

Noord-Nederland en OP EFRO N o o r d - N e d e r l a n d Noord-Nederland en OP EFRO versterking van de noordelijke economie O P E F R O De afgelopen jaren heeft Noord-Nederland hard gewerkt aan de versterking van haar sociaal economische

Nadere informatie

Gedeeld Cultureel Erfgoed en de rol van DutchCulture

Gedeeld Cultureel Erfgoed en de rol van DutchCulture Gedeeld Cultureel Erfgoed en de rol van DutchCulture 1. Het Gedeeld Cultureel Erfgoedbeleid Doelstellingen GCE Programma 2. De Rol van DutchCulture Programmaraad Matchingsregeling Buitenlands bezoekersprogramma

Nadere informatie

Detacheren & Uitzenden Anticiperen op Participatiewet. Door : Jan Klerks Controller WSD

Detacheren & Uitzenden Anticiperen op Participatiewet. Door : Jan Klerks Controller WSD Detacheren & Uitzenden Anticiperen op Participatiewet Door : Jan Klerks Controller WSD Aanleiding Participatiewet Stop instroom SW Nieuwe positionering WSD Wat doen we met nieuwe brede doelgroep Wat kan

Nadere informatie

Dutch Sports Infrastructure. Nationaal Export Event. Ruben Dubelaar

Dutch Sports Infrastructure. Nationaal Export Event. Ruben Dubelaar Nationaal Export Event Ruben Dubelaar I 1 Wat doet FME met voetbal? I 2 Clusters FME Agro & Food Betaalbaar en gezond voedsel voor iedereen met technologie uit NL door slimmere samenwerking in de keten.

Nadere informatie

DORDRECHT. Aan. de gemeenteraad

DORDRECHT. Aan. de gemeenteraad *P DORDRECHT Retouradres: Postbus 8 3300 AA DORDRECHT Aan de gemeenteraad Gemeentebestuur Spuiboulevard 300 3311 GR DORDRECHT T 14 078 F (078) 770 8080 www.dordrecht.nl Datum 4 december 2012 Begrotingsprogramma

Nadere informatie

F4-GEMEENTEN. Manifest voor de vorming van een nieuw provinciaal coalitieakkoord. Versterk Economie en Werkgelegenheid

F4-GEMEENTEN. Manifest voor de vorming van een nieuw provinciaal coalitieakkoord. Versterk Economie en Werkgelegenheid LEEUWARDEN SÚDWEST-FRYSLÂN SMALLINGERLAND HEERENVEEN Versterk Economie en Werkgelegenheid Manifest voor de vorming van een nieuw provinciaal coalitieakkoord SAMEN WERKEN AAN EEN SLAGVAARDIG FRYSLÂN 2 3

Nadere informatie

Cultura Creative (RF) / Alamy Stock Photo

Cultura Creative (RF) / Alamy Stock Photo Cultura Creative (RF) / Alamy Stock Photo DE EUROPESE STRUCTUUR- EN INVESTERINGSFONDSEN (ESI-FONDSEN) EN HET EUROPEES FONDS VOOR STRATEGISCHE INVESTERINGEN (EFSI) HET VERZEKEREN VAN COÖRDINATIE, SYNERGIEËN

Nadere informatie

Operationeel Programma EFRO Noord-Nederland

Operationeel Programma EFRO Noord-Nederland Samenvatting Operationeel Programma EFRO Noord-Nederland 2014-2020 Inzet op innovatie en een koolstofarme economie In het Europa van 2020 wil Noord-Nederland zich ontwikkelen en profileren als een regio

Nadere informatie

Onverwachte en moeilijk beheersbare instroom van personen uit Midden- en Oost-Europa in steden van de Benelux en aangrenzende regio s

Onverwachte en moeilijk beheersbare instroom van personen uit Midden- en Oost-Europa in steden van de Benelux en aangrenzende regio s Onverwachte en moeilijk beheersbare instroom van personen uit Midden- en Oost-Europa in steden van de Benelux en aangrenzende regio s Memorandum of Understanding De Ministers, bevoegd voor het stedelijk

Nadere informatie

Meerjarenprogramma Ambitiedocument 2016-2020

Meerjarenprogramma Ambitiedocument 2016-2020 Meerjarenprogramma Ambitiedocument 2016-2020 Agribusiness Economie & Logistiek Recreatie & Toerisme maandag 15 juni 2015, bijeenkomst voor raadsleden Naar een nieuw Programma Jaar 2011-2014 2015 2015 2015

Nadere informatie

Onszelf vernieuwen om onszelf te blijven. De economische route voor de regio Stedendriehoek

Onszelf vernieuwen om onszelf te blijven. De economische route voor de regio Stedendriehoek Onszelf vernieuwen om onszelf te blijven De economische route voor de regio Stedendriehoek 1In de regio Stedendriehoek is het prima wonen, recreëren en werken. De regionale economie is veelzijdig van aard.

Nadere informatie

Uitdagingen ICT markt

Uitdagingen ICT markt Uitdagingen ICT markt Kwalitatieve verstoring arbeidsmarkt Kwantitatieve verstoring arbeidsmarkt Sociaal-Maatschappelijke frictie door veranderende perceptie van arbeid Traditionele organisatie modellen

Nadere informatie

VISIEdocument. Innovatie in de bouw. April 2009

VISIEdocument. Innovatie in de bouw. April 2009 VISIEdocument April 2009 Innovatie in de bouw Innovatie in de bouw steeds belangrijker Innovatie is voor bouwbedrijven van steeds groter belang om zich in een snel veranderende samenleving te profileren

Nadere informatie

Betekenisvol beleid voor een aantrekkelijke stad

Betekenisvol beleid voor een aantrekkelijke stad Betekenisvol beleid voor een aantrekkelijke stad De stad als bevolkingsmagneet Koos van Dijken functie 29 januari 2013 1 Betekenisvol beleid voor een aantrekkelijke stad Wat maakt de stad aantrekkelijk

Nadere informatie

Sociale innovatie. Integraal op weg naar topprestaties in teams en organisaties

Sociale innovatie. Integraal op weg naar topprestaties in teams en organisaties Sociale innovatie Integraal op weg naar topprestaties in teams en organisaties DATUM 1 maart 2014 CONTACT Steef de Vries MCC M 06 46 05 55 57 www.copertunity.nl info@copertunity.nl 2 1. Wat is sociale

Nadere informatie

In de tegenaanval; Investeren in mensen en kennis om sneller uit de crisis te komen

In de tegenaanval; Investeren in mensen en kennis om sneller uit de crisis te komen In de tegenaanval; Investeren in mensen en kennis om sneller uit de crisis te komen Het kabinet bezint zich op een pakket van maatregelen ter stimulering van de Nederlandse economie in de huidige cyclus.

Nadere informatie

Inhoud presentatie Cohesiebeleid 2014-2020 Situatie 2007-2013 Uitdaging 2014-2020 EU2020

Inhoud presentatie Cohesiebeleid 2014-2020 Situatie 2007-2013 Uitdaging 2014-2020 EU2020 OP EFRO OOST-NEDERLAND 2014-2020PRESENTATIE KENNISPARK, 23 APRIL 2014 JOLANDA VROLIJK, PROGRAMMAMANAGER EFRO OP EFRO Oost-Nederland 2014-2020 Inhoud presentatie 1. Inleiding Europese Fondsen: cohesie beleid

Nadere informatie

Gimv Health & Care fonds Investeren in de gezondheids- en zorgsector van de toekomst. Brussel, 27 februari 2013

Gimv Health & Care fonds Investeren in de gezondheids- en zorgsector van de toekomst. Brussel, 27 februari 2013 Gimv Health & Care fonds Investeren in de gezondheids- en zorgsector van de toekomst Brussel, 27 februari 2013 Inhoud 1. Health & Care fonds zorgt voor kritische massa en multiplicatoreffect (Urbain Vandeurzen)

Nadere informatie

Groene InvesteringsMaatschappij (GIM)

Groene InvesteringsMaatschappij (GIM) Groene InvesteringsMaatschappij (GIM) Voordelen impuls verduurzaming Reductie broeikasgassen Groene groei Minder afhankelijk van fossiele brandstoffen Economische structuurversterking Maar, verduurzaming

Nadere informatie

Van Afval Naar Grondstof

Van Afval Naar Grondstof Van Afval Naar Grondstof Toelichting onderdelen VANG-programma NVRD themadag 27 november Marc Pruijn Directie Duurzaamheid Van regeerakkoord naar ketens Rutte 2: groene groei, circulaire economie Circulaire

Nadere informatie

Wanneer gaan bedrijven investeren in energieinnovaties? Resultaten van een onderzoek in opdracht van STEM

Wanneer gaan bedrijven investeren in energieinnovaties? Resultaten van een onderzoek in opdracht van STEM Wanneer gaan bedrijven investeren in energieinnovaties? Resultaten van een onderzoek in opdracht van STEM Doelstelling Wanneer gaan bedrijven investeren in energieinnovaties? Welke segmenten zijn te onderscheiden?

Nadere informatie

Tijdens de zitting van 18 mei 2009 heeft de Raad Algemene Zaken en Externe Betrekkingen de conclusies in bijlage dezes aangenomen.

Tijdens de zitting van 18 mei 2009 heeft de Raad Algemene Zaken en Externe Betrekkingen de conclusies in bijlage dezes aangenomen. RAAD VA DE EUROPESE U IE Brussel, 18 mei 2009 (26.05) (OR. en) 9909/09 DEVGE 147 E ER 187 E V 371 COAFR 172 OTA van: het secretariaat-generaal d.d.: 18 mei 2009 nr. vorig doc.: 9100/09 Betreft: Conclusies

Nadere informatie

RDS/SPB/001 - SPORTS BETTING ADVISER VERANTWOORDELIJKHEDEN I.V.M. INFORMATIEBEVEILIGING EN VERANTWOORD SPEL

RDS/SPB/001 - SPORTS BETTING ADVISER VERANTWOORDELIJKHEDEN I.V.M. INFORMATIEBEVEILIGING EN VERANTWOORD SPEL Functiedetail FUNCTIE : RDS/SPB/001 - Sports Betting Adviser AFDELING : Operations & Subsidies DATUM LAATSTE AANPASSING: 01.04.2014 Job architecture VERANTWOORDELIJKHEDEN I.V.M. INFORMATIEBEVEILIGING EN

Nadere informatie

Zorgeloos zaken doen. EOS Nederland B.V. With head and heart in finance

Zorgeloos zaken doen. EOS Nederland B.V. With head and heart in finance Zorgeloos zaken doen EOS Nederland B.V. With head and heart in finance Succes is teamwork. En het resultaat van consequentie en sympathie EOS Nederland vindt voor u de oplossing Uw debiteuren zijn uw klanten,

Nadere informatie

Hoofdlijnen van het beleidsplan Stichting Save the Children Nederland

Hoofdlijnen van het beleidsplan Stichting Save the Children Nederland Hoofdlijnen van het beleidsplan Stichting Save the Children Nederland 1 Inhoud Identiteit van de organisatie Naam, contactgegevens en registraties Doelstelling Visie Missie Waarden Theorie van verandering

Nadere informatie

JA: DE KRACHT VAN HET MKB! DE KRÊFT FAN IT MKB PVDA FRYSLÂN MKB-PLAN

JA: DE KRACHT VAN HET MKB! DE KRÊFT FAN IT MKB PVDA FRYSLÂN MKB-PLAN JA: DE KRACHT VAN HET MKB! DE KRÊFT FAN IT MKB PVDA FRYSLÂN MKB-PLAN Foto: Pixabay, Creative Commons MIDDEN- EN KLEINBEDRIJF: BANENMOTOR VAN DE SAMENLEVING Het midden- en kleinbedrijf (MKB) is dé banenmotor

Nadere informatie

COUNTRY PAYMENT REPORT 2015

COUNTRY PAYMENT REPORT 2015 COUNTRY PAYMENT REPORT 15 Het Country Payment Report is ontwikkeld door Intrum Justitia Intrum Justitia verzamelt informatie bij duizenden bedrijven in Europa en krijgt op die manier inzicht in het betalingsgedrag

Nadere informatie

Van aangifte naar toezicht

Van aangifte naar toezicht Van aangifte naar toezicht Afhandeling formaliteiten voor goederenbewegingen December 2009 Wout Hofman, TNO (wout.hofman@tno.nl) Inhoud Internationale en EU ontwikkelingen Nederlandse douane Wat zou optimaal

Nadere informatie

Toekomst voor verzekeraars

Toekomst voor verzekeraars Position paper Toekomst voor verzekeraars Position paper ten behoeve van het rondetafelgesprek op 11 juni 2015 van de vaste commissie voor Financiën van de Tweede Kamer naar aanleiding van het rapport

Nadere informatie

Samenvatting ... 7 Samenvatting

Samenvatting ... 7 Samenvatting Samenvatting... Concurrentie Zeehavens beconcurreren elkaar om lading en omzet. In beginsel is dat vanuit economisch perspectief een gezond uitgangspunt. Concurrentie leidt in goed werkende markten tot

Nadere informatie

1.4 Factoren die bepalend zijn voor reële convergentie

1.4 Factoren die bepalend zijn voor reële convergentie Productiviteit, concurrentiekracht en economische ontwikkeling Concurrentiekracht wordt vaak beschouwd als een indicatie voor succes of mislukking van economisch beleid. Letterlijk verwijst het begrip

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2013 2014 22 112 Nieuwe Commissievoorstellen en initiatieven van de lidstaten van de Europese Unie Nr. 1811 BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKEN

Nadere informatie

Kwaliteitszorg met behulp van het INK-model.

Kwaliteitszorg met behulp van het INK-model. Kwaliteitszorg met behulp van het INK-model. 1. Wat is het INK-model? Het INK-model is afgeleid van de European Foundation for Quality Management (EFQM). Het EFQM stelt zich ten doel Europese bedrijven

Nadere informatie

Wie zijn wij? Waar staan wij voor? Onze mensen

Wie zijn wij? Waar staan wij voor? Onze mensen Prioriteiten 2014-2019 Wie zijn wij? Wij zijn de grootste politieke familie in Europa, gedreven door een centrumrechtse politieke visie. Wij vormen de Fractie van de Europese Volkspartij (christendemocraten)

Nadere informatie

EUROPESE RICHTLIJN BETREFFENDE MARKTEN VOOR FINANCIËLE INSTRUMENTEN (MIFID)

EUROPESE RICHTLIJN BETREFFENDE MARKTEN VOOR FINANCIËLE INSTRUMENTEN (MIFID) EUROPESE RICHTLIJN BETREFFENDE MARKTEN VOOR FINANCIËLE INSTRUMENTEN (MIFID) EEN BETERE BESCHERMING VAN DE BELEGGER INHOUD MEER TRANSPARANTIE VOOR BELEGGINGSDIENSTEN 3 DE VOORNAAMSTE THEMA S 4 VOORDELEN

Nadere informatie

Prognoses en trends in 2015 Groeit u mee?

Prognoses en trends in 2015 Groeit u mee? Prognoses en trends in 2015 Groeit u mee? MKB Eindhoven & Rabobank Rabobank Nederland; Kaya Kocak, Véronique Bulthuis 5 februari 2015 Rabobank Sectormanagement Véronique Bulthuis Sectormanager Groothandel

Nadere informatie

RAAD VA DE EUROPESE U IE. Brussel, 19 juli 2012 (24.07) (OR. en) 12740/12 Interinstitutioneel dossier: 2011/0411 (COD)

RAAD VA DE EUROPESE U IE. Brussel, 19 juli 2012 (24.07) (OR. en) 12740/12 Interinstitutioneel dossier: 2011/0411 (COD) RAAD VA DE EUROPESE U IE Brussel, 19 juli 2012 (24.07) (OR. en) 12740/12 Interinstitutioneel dossier: 2011/0411 (COD) CADREFI 354 DEVGE 211 RELEX 703 COASI 132 ASIE 83 COEST 264 CODEC 1940 PE 362 COMAG

Nadere informatie

De internationale concurrentiepositie van de topsectoren in de provincie. Utrecht. Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen & Frank van Dongen

De internationale concurrentiepositie van de topsectoren in de provincie. Utrecht. Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen & Frank van Dongen De internationale concurrentiepositie van de topsectoren in de provincie Utrecht Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen & Frank van Dongen Februari 2013 Centrale vraag in deze presentatie Welke investeringsagenda

Nadere informatie

Make strategy work! PPI: the next generation. Schiphol, 27 juni 2012. Hoe zorgt de PPI voor een fundamentele verandering in de markt?

Make strategy work! PPI: the next generation. Schiphol, 27 juni 2012. Hoe zorgt de PPI voor een fundamentele verandering in de markt? Schiphol, 27 juni 2012 Make strategy work! PPI: the next generation Frans Liem Partner IG&H Consulting Hoe zorgt de PPI voor een fundamentele verandering in de markt? IG&H Consulting & Interim PPI, de

Nadere informatie