Uitgangspunten van de FNV

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Uitgangspunten van de FNV"

Transcriptie

1 Inleiding De FNV raadpleegt in het najaar van 2005 de leden over de sociaal-economische toekomst van Nederland. Hoe ziet een solidair, rechtvaardig en welvarend Nederland eruit? Wat moet er gebeuren om onze toekomst veilig te stellen? In deze brochure gaan we nader in op deze vragen en worden een aantal oplossingen geschetst. Pasklare antwoorden hebben we niet, wel ideeën over hoe het beter zou kunnen. Deze vragen en ideeën bespreken we met leden. De uitkomsten daarvan worden gebruikt bij het advies van de Sociaal Economische Raad (SER) over het middellangetermijnbeleid. Hoe staan we er anno 2005 voor? Het is nog niet zo lang geleden dat de Nederlandse economie op volle toeren draaide en dat alle werkloosheidsrecords gebroken werden. In positieve zin wel te verstaan, want de krapte op de arbeidsmarkt was een paar jaar geleden nog hèt probleem. Door de hype rond de ICT-mogelijkheden zouden economische recessies zelfs tot het verleden behoren. Niets bleek minder waar. Vlak na de millenniumwisseling raakte de economie in Nederland in het slop, en tot op de dag van vandaag is het wachten op economisch herstel. Tegelijkertijd zien we dat werkgelegenheid verdwijnt naar Centraal Europa en Azië (China, India) en dat andere economieën veel beter presteren. Wat doen we niet goed? Ook de vergrijzing van de beroepsbevolking stemt tot nadenken. Er zijn straks minder werkenden. Zij betalen grotendeels de belastingen en premies en vormen zo het draagvlak onder de verzorgingsstaat. Welke consequenties heeft de vergrijzing voor de financiering en inhoud daarvan? Uit onderzoek blijkt dat Nederlanders het belangrijk vinden dat de essentie van de verzorgingsstaat voor de toekomst behouden blijft. Daarnaast maken veel Nederlanders zich druk over veiligheid en criminaliteit, de kosten van levensonderhoud, de integratie van allochtonen, onderwijs en gezondheidszorg. Zowel in economisch als in sociaal opzicht staat Nederland er niet goed voor. Het overheidsbeleid van de kabinetten-balkenende draagt hieraan bij. Enorme bezuinigingen, lastenverzwaringen en drastische ingrepen in de werknemersverzekeringen hebben het vertrouwen in de economie van consumenten en bedrijven geen goed gedaan. Grote groepen mensen, zoals uitkeringsgerechtigden en etnische minderheden, worden in de hoek gezet. De FNV heeft duidelijk en herkenbaar stelling genomen tegen het kabinetsbeleid, door middel van acties en demonstraties, met als hoogtepunt de demonstratie op 2 oktober 2004 op het Museumplein in Amsterdam. Nu richten we de blik op de toekomst. Wat moet er gebeuren, wat moet de FNV doen? Hoe geven we solidariteit een nieuw gezicht? Voordat we onze ideeën presenteren, schetsen we eerst de idealen van waaruit de FNV handelt. 1

2 2

3 Uitgangspunten van de FNV De FNV is een organisatie van werknemers, zelfstandigen, gepensioneerden en uitkeringsgerechtigden. Ruim 1,2 miljoen mensen zijn lid van de FNV. Een veelvoud aan mensen steunt het werk van de FNV. De FNV is een organisatie met idealen: gelijkwaardigheid, solidariteit, vrijheid, rechtvaardigheid en duurzaamheid. Dit vormt de inspiratiebron voor haar handelen, voor haar doen en laten. Het is een algemene, open en pluriforme organisatie. Een organisatie die de belangen behartigt van werknemers, mensen met een uitkering en mensen zonder baan. Een beweging van actieve leden en kaderleden, die midden in de multiculturele samenleving staat en aantrekkelijk wil zijn voor brede lagen van de bevolking. De FNV respecteert iedere geloofs- of levensovertuiging, en vraagt haar leden om vanuit die overtuiging bij te dragen aan de verwezenlijking van haar idealen. Want de FNV, dat zijn de leden. Hoe vertalen we dit in sociaal-economisch beleid? De FNV streeft naar een samenleving waarin economische doelen in balans zijn met sociale en ecologische doelen. Economie, sociale samenhang en duurzaamheid zijn aan elkaar gelijkwaardig. De komende jaren wil de FNV sociale cohesie - solidariteit tussen mensen - bevorderen. In gewoon Nederlands: de boel bij elkaar houden. Dit doen we vanuit de idealen rechtvaardigheid en solidariteit. Maar ook vanuit de redenering dat goede sociale verhoudingen een positieve bijdrage leveren aan economische prestaties. Want wat hebben we aan economische groei als de boel uit elkaar valt, als groepen mensen met de rug naar elkaar leven? Uit deze idealen vloeit voort dat we tegen uitsluiting van individuen en groepen mensen zijn. De FNV berust niet in armoede, discriminatie, maatschappelijke uitsluiting en langdurige werkloosheid. Dat betekent dat we opkomen voor elkaar en dat we afstand nemen van personen of organisaties die groepen mensen uit elkaar spelen. Het vreemdelingen- en integratiebeleid stigmatiseren bijvoorbeeld grote groepen etnische minderheden. Eenzelfde lot treft uitkeringsgerechtigden. Het beeld is gecreëerd dat uitkeringsgerechtigden alleen financiële prikkels nodig hebben om weer aan het werk te gaan. Ook ouderen (65-plussers) worden steeds meer door een financieel-economische bril benaderd en als probleem getypeerd. Het nastreven van onze idealen leidt tot waardering, rechtvaardigheid en respect voor de mens en zijn omgeving. En het leidt tot vrijheid van mensen, tot mondigheid, zekerheid, het recht op werk, ontplooiing en bevordering van vakmanschap. Dit heeft gevolgen voor onze opstelling in het sociaal-economische debat. De FNV werkt mee aan economisch herstel door een verantwoorde loonkostenontwikkeling en aandacht voor productiviteitsontwikkeling (slimmer werken). 3

4 4

5 Naar een structureel hogere arbeidsparticipatie Voor de FNV staat centraal dat mensen deelnemen aan de arbeidsmarkt, bij voorkeur en zoveel mogelijk in betaalde arbeid. In het licht van de vergrijzing en ontgroening is het van het allergrootste belang dat mensen die kunnen werken ook werken. Het vergroten van de arbeidsparticipatie is een goede manier om het draagvlak onder de verzorgingsstaat te behouden en het levert een bijdrage aan economisch betere prestaties. Participatie leidt tot inkomen en economische zelfstandigheid en heeft positieve effecten op zingeving, persoonlijke ontwikkeling en sociale samenhang. De FNV is van oudsher een emancipatiebeweging, en wil dat ook in de toekomst zijn. Centraal staat emancipatie van talenten. De FNV wil mensen in staat stellen hun talenten te ontwikkelen en te benutten. Op deze manier willen we het vakmanschap van werknemers bevorderen. Dit doen we vanuit een positieve benadering. Iedere persoon heeft weer andere eigenschappen en is wat dat betreft uniek. Daarom kan je de persoonlijkheid en talenten van mensen niet zo maar onderbrengen bij de groep waarvan hij of zij deel uitmaakt. Het denken in vastomlijnde doelgroepen sluit niet goed aan bij de diversiteit in de samenleving. Ontplooiing is het sleutelwoord, in werk, beroep of vakmanschap Het is belangrijk dat mensen hun talenten benutten en aanwenden. Dat is van belang voor henzelf, maar ook voor de samenleving. De FNV wil daarvoor mogelijkheden en instrumenten ontwikkelen. Daar waar er structurele belemmeringen zijn, werkt de FNV aan het verwijderen ervan. De overheid heeft een belangrijke rol als het gaat om het verhogen van de arbeidsparticipatie. Die rol bestaat vooral uit het creëren van de voorwaarden, zodat mensen ook kunnen participeren. Denk hierbij aan het bestrijden van discriminatie op de arbeidsmarkt, een kwalitatief goed opgeleide beroepsbevolking, mogelijkheden voor het combineren van werk en privé. Sociale partners richten zich op de ontwikkeling van de werkgelegenheid, de arbeidsverhoudingen en de inzetbaarheid van werknemers in de sectoren, bedrijfstakken of bedrijven. Om de arbeidsparticipatie te laten stijgen, bepleit de FNV een aantal veranderingen. Verderop in de tekst komen ze aan de orde. We gaan eerst in op kansen die er liggen om de deelname van mensen aan de arbeidsmarkt te verhogen. De politiek spreekt nadrukkelijk over langer werken en het verhogen van de participatie van ouderen, om de kosten van de vergrijzing op te vangen. De FNV denkt dat de oplossing ligt in het verhogen van de deelname van diverse groepen in de samenleving. Een algemene verhoging van de werkweek wijst de FNV af, dat sluit niet aan bij de levensloop van mensen. De eenzijdige nadruk op ouderen is volgens de FNV niet constructief. Een bredere benadering is nodig en kansrijk. 5

6 De FNV ziet veel mogelijkheden om de participatie te vergroten. Bij de volgende groepen valt ons inziens winst te halen: - Vrouwen - Jongeren - Etnische minderheden - Ouderen Daarnaast blijft van belang dat ook de mogelijkheden worden verbeterd voor arbeidsdeelname door gedeeltelijk arbeidsgeschikten en werklozen. De FNV beoogt dit door betere afspraken over preventie en reïntegratie te maken en de zeggenschap over de reïntegratie te vergroten. Ten slotte is de FNV van mening dat mensen langer fit en gezond kunnen blijven als zij maatschappelijk participeren. Daarom wil zij de mogelijkheden voor vrijwilligerswerk en mantelzorg bevorderen. Vrouwen Door participatie in betaalde arbeid centraal te stellen, neemt de FNV definitief afscheid van het kostwinnersmodel. Kijkend naar de opleidingsniveaus van grote groepen vrouwen, vindt de FNV het een verspilling van talent als gekwalificeerde vrouwen niet deelnemen aan betaalde arbeid. Ook de veel voorkomende 1,5 verdieners - waarbij de één (de man) fulltime werkt en de ander (de vrouw) een kleine deeltijdbaan heeft - sluit niet goed aan bij de toekomstige ontwikkelingen. Veel werknemers die in deeltijd werken, geven aan meer te willen werken. De FNV streeft naar een situatie waarin de arbeidsparticipatie structureel op een hoger niveau komt te liggen. Jongeren Met het oog op de toekomst is het bijzonder pijnlijk dat zoveel jongeren het onderwijs zonder diploma verlaten en dat de werkloosheid onder jongeren zo hoog is. Zij staan nu langs de kant, terwijl de samenleving ze straks hard nodig heeft. Het primaire doel van onze inzet is terugdringen van de jeugdwerkloosheid, om zo te voorkomen dat er een verloren generatie ontstaat. Deze jongeren moeten de kans krijgen om - voor zover ze dat niet hebben - een diploma te halen en werkervaring op te doen. Van jongeren mag ook verwacht worden dat zich voldoende kwalificeren voor de arbeidsmarkt. Etnische minderheden De werkloosheid onder etnische minderheden is hoger dan het landelijke gemiddelde. Behalve dat zij meer problemen ondervinden bij het vinden van werk, stromen zij ook minder vaak door naar een hogere functie. De FNV wil werken aan een verbetering van in- en doorstroom en behoud van etnische minderheden. Enerzijds door de oorzaken aan te pakken en anderzijds door hen beter in staat te stellen hun talenten te ontwikkelen en te benutten. 6

7 Ouderen De deelname van ouderen aan de arbeidsmarkt kan worden verhoogd, vooral in de leeftijdsgroep jaar. Oudere werknemers moeten in staat gesteld worden om te blijven werken. De FNV wil dat vooral doen via leeftijdsbewust personeelsbeleid. Daarbij staat centraal het versterken van de mobiliteitsmogelijkheden, scholings- en opleidingsbeleid, arbeidsomstandigheden etc. Een tweede spoor is dat de FNV de mogelijkheden voor deeltijdpensioen wil vergroten. Op die manier kunnen werken en pensionering in de laatste jaren voor het pensioen gecombineerd worden. In combinatie hiermee verkent de FNV de voor- en nadelen van de flexibilisering van de AOW. De inzet hierbij is erop gericht om de bestaande AOW-uitkering in hoogte overeind te houden. Daarover kan geen misverstand bestaan. De FNV wil onderzoeken of de pensioen- en de AOW-ingangsleeftijd geflexibiliseerd kunnen worden. Werknemers kunnen dan zelf beslissen wanneer en hoeveel zij stoppen met werken. Nu is stoppen met werken een alles of niets keuze. De FNV overweegt hierin meer keuzemogelijkheden aan te brengen. Het gaat om een vrijwillige keuze tussen 63 en 67 jaar. De spilleeftijd van de AOW blijft - zoals nu het geval is - 65 jaar. 7

8 8

9 Hoofdlijnen van het sociaal-economische beleid Het structureel verhogen van de arbeidsparticipatie is van belang om economische groei te realiseren en het draagvlak onder de verzorgingsstaat te behouden. Maar om de arbeidsparticipatie daadwerkelijk te laten stijgen, moeten voorwaarden gecreëerd worden. De FNV doet voorstellen op vier terreinen: 1. Een goed functionerende arbeidsmarkt 2. Onderwijs, scholing en vakmanschap 3. Een rechtvaardig stelsel van sociale zekerheid 4. Zeggenschap over werk en privé In de uitwerking hierna komt ook aan bod wat we van de overheid, werkgevers en mensen zelf verwachten Een goed functionerende arbeidsmarkt Niet iedereen die wil werken, heeft werk. Niet iedereen die nu werk heeft, heeft dat over 5 of 10 jaar ook nog. Werkzekerheid is niet iets vanzelfsprekends, het is iets waaraan continu gewerkt moet worden. De FNV kiest voor werk boven inkomen. Daarom staat de arbeidsdeelname centraal. En daarom maakt de FNV bijvoorbeeld afspraken over het vergroten van de werkzekerheid, het voorkómen van werkloosheid en over van werk naar werk trajecten. De arbeidsmarkt is volop in beweging. Over een aantal jaren worden de effecten van de vergrijzing merkbaar. Er zullen dan meer mensen het arbeidsproces verlaten dan er schoolverlaters instromen. Het is te verwachten dat de vraag naar hoog opgeleiden verder zal toenemen. Het aanbod van laagopgeleide werknemers blijft groter dan de vraag. Tegelijkertijd zien we dat door internationalisering werkgelegenheid verdwijnt en dat onzeker is of en welke werkgelegenheid daar voor terugkomt. De FNV constateert dat er nauwelijks aandacht is voor de toekomstige ontwikkeling van de werkgelegenheid in Nederland. Welke banen zijn er straks in Nederland en hoe sluit dat aan bij de beroepsbevolking? Tegelijk zien we wel een toename van hoog- en laagopgeleide buitenlandse werknemers die de Nederlandse arbeidsmarkt betreden. Deze korte schets van de arbeidsmarkt maakt duidelijk dat niet iedereen vanzelf een baan krijgt en houdt. Selectieprocessen op de arbeidsmarkt zijn hard en gaan soms met discriminatie gepaard, naar leeftijd, geslacht of etniciteit. Wie eenmaal werkloos is, heeft veel problemen om weer aan het werk te komen. De marktwerking in de reïntegratie heeft niet de resultaten gehad die werden voorspeld. Uit kostenoverwegingen wordt nauwelijks in scholing geïnvesteerd. De dominante financieel-economische benadering doet geen recht aan de ingewikkelde situatie waarin zieke mensen of werklozen zich bevinden. Ook stellen werkgevers soms hogere eisen dan voor een goede functievervulling nodig is. Als dit soort selectie- en uitsluitingsmechanismen het probleem vormen, moet de aanpak hierop gericht worden. 9

10 Een aantal politieke partijen en de werkgeversorganisaties willen ons doen geloven dat het arbeidsrecht een groot probleem is. Het zou te moeilijk zijn om iemand te ontslaan, ontslagprocedures zouden te lang duren, ontslagvergoedingen zouden te hoog zijn, het ontslagrecht zou belemmeren dat nieuwe werknemers aangenomen worden, etc. De FNV gaat in deze klaagzang niet mee. Zij vindt dat het ontslagrecht geen belemmering vormt voor een goed functioneren van de arbeidsmarkt. Het arbeidsrecht biedt voldoende mogelijkheden voor een flexibele inzet van arbeid en voor een tijdige beëindiging van arbeidsovereenkomsten. Een verminderde ontslagbescherming leidt ook niet tot een hogere arbeidsparticipatie van bijvoorbeeld ouderen, jongeren of etnische minderheden. Daarvoor zijn andere maatregelen nodig. Wat betreft de ontslagvergoedingen blijft de FNV een stevige vergoeding van groot belang vinden. Perspectief op ander werk is bij ontslag belangrijk, maar komt niet in de plaats van de ontslagvergoeding. Werknemers met een nieuw dienstverband komen namelijk weer als eerste in aanmerking voor ontslag. Een stevige ontslagvergoeding - die onder andere gebaseerd op de duur van het dienstverband en de hoogte van het loon - blijft daarmee zeer belangrijk. De FNV is voorstander van één norm voor ontslagvergoedingen, die geldt voor zowel de opzegging met toestemming van het CWI, als ontbinding door de kantonrechter. Het is aan de onderhandelende partijen om vervolgens een juiste mix van preventieve maatregelen, ontslagvergoedingen etc. te bepalen. Een goede werking van de arbeidsmarkt is een verantwoordelijkheid die deels bij de overheid ligt en deels bij de sociale partners. De FNV vindt dat de overheid sterker moet optreden tegen discriminatie op de arbeidsmarkt. Het bestrijden van uitsluitingsmechanismen is een belangrijke voorwaarde om te kunnen participeren. De overheid dient zich te onthouden van ingrepen in het ontslagrecht. Eerst moeten de effecten worden afgewacht van in gang gezet beleid. Ook kan de overheid bevorderen dat er meer zicht komt op de toekomstige ontwikkelingen in de werkgelegenheid. De FNV zal in sectoren, bedrijfstakken en bedrijven de werkgelegenheidsontwikkeling op de agenda zetten. Ook op het terrein van het tegengaan van discriminatie zal de FNV afspraken maken en dit aan de orde stellen in de bedrijven. Onderwijs, scholing en vakmanschap Voor duurzame economische groei zijn goed gekwalificeerde werknemers een vereiste. Een kwalitatief goed stelsel van onderwijs is daarmee van groot belang voor de Nederlandse samenleving. Het is zorgwekkend dat nog steeds een groot aantal jongeren het onderwijs verlaat zonder diploma. Ook zijn er niet voldoende stage- en leerwerkplekken in het bedrijfsleven om het praktijkgedeelte van opleidingen goed vorm te geven. De aansluiting in het beroepsonderwijs (van VMBO, MBO en HBO) functioneert niet goed. Veel studenten haken onnodig af. Ook de kwaliteit van het onderwijs verdient meer aandacht, in het bijzonder het VMBO. Dit zijn slechts enkele indicaties dat ons onderwijsstelsel niet goed genoeg presteert. 10

11 De overheid is - samen met het onderwijsveld - verantwoordelijk voor verbetering hiervan. Dit is een topprioriteit. Verbetering van de kwaliteit van het onderwijs komt onze concurrentiepositie in de kenniseconomie ten goede. Het is bekend dat investeren in het reguliere onderwijs (van basisonderwijs tot en met hoger onderwijs) effectiever is dan het op latere leeftijd hiaten moeten repareren (scholing tijdens de werkzame periode). Onderwijsinvesteringen kennen een hoog rendement, zowel individueel als maatschappelijk. Zo draagt goed onderwijs bij aan werkzekerheid, welzijn, gezondheid en een veiligere samenleving. De FNV wil dat het onderwijs sterker in het teken komt te staan van het promoten van vakmanschap. Dan kan ook in sterkere mate de verbinding worden gelegd met de scholing die plaats vindt in het kader van werk. De FNV zet zich in voor verbeterde scholingsmogelijkheden voor werknemers. Dat doet zij door in CAOonderhandelingen een deel van de loonsom te besteden aan arbeidsmarktbeleid en scholing. Dit wordt uitgevoerd door de sectoren (de O&O fondsen ). Ook maakt de FNV afspraken op ondernemingsniveau. Zij wil dat de middelen voor arbeidsmarkt en scholing sterker in het teken komen te staan van investeringen in de inzetbaarheid en werkzekerheid van werknemers. In CAO s maakt de FNV afspraken over scholing. Deze afspraken worden vertaald en toegepast in bedrijven en instellingen. Juist hier zien we dat het scholingsbudget vaak ten goede komt aan de goed opgeleide, veelbelovende werknemers. Lager opgeleiden, ouderen en parttimers maken relatief veel minder gebruik van het scholingsbudget. Dit moet veranderen. Juist de werknemers die met het oog op hun werkzekerheid en inzetbaarheid in de toekomst problemen kunnen verwachten, moeten prioriteit krijgen. Daarnaast pleit de FNV voor individuele scholingsbudgetten, omdat die werknemers meer mogelijkheden bieden om invulling aan de eigen verantwoordelijkheid te geven. Speciale aandacht is nodig voor nieuwe vormen van leren. Er is op de arbeidsmarkt een grote groep werknemers die niet het niveau startkwalificatie (MBO-2) heeft. Een deel van deze groep loopt het risico om niet mee te kunnen met de ontwikkelingen op de arbeidsmarkt. Hun ontwikkeling verdient extra aandacht. Dat kan door te beginnen met een erkenning van elders verworven competenties (EVC s). Dit is vakmanschap die je ergens anders hebt opgedaan. Dit vakmanschap, deze kennis en vaardigheden, moeten gewaardeerd worden in onderwijstermen. Ook moeten nieuwe vormen van leren (leren op de werkplek, leren door te doen) ontwikkeld en toegepast worden om mensen in de gelegenheid te stellen aanvullende kwalificaties te halen. Een rechtvaardig stelsel van sociale zekerheid De sociale zekerheid staat in het teken van de vergroting van de arbeidsdeelname. Helaas is niet iedereen in staat om te werken. Ziekte of ontslag horen bij het leven. Het kan ons allemaal raken. Daarom is het van belang om een goed en rechtvaardig 11

12 stelsel van sociale zekerheid te hebben. Een stelsel dat inkomensbescherming biedt aan diegenen die wegens werkloosheid, handicap, ziekte of andere persoonlijke omstandigheden niet kunnen werken en aan hen die niet meer hoeven te werken vanwege het behalen van de pensioengerechtigde leeftijd. De FNV streeft naar economische zelfstandigheid. Vandaar dat arbeidsparticipatie ook zoveel nadruk krijgt. Economische zelfstandigheid is ook een centrale doelstelling op het terrein van sociale zekerheid. Vanuit deze gedachte streeft de FNV naar een individueel recht op een basisuitkering, gekoppeld aan de beschikbaarheid voor de arbeidsmarkt. Om dit te kunnen realiseren zal de huidige Wet Werk en Bijstand in die richting moeten worden veranderd. Ondertussen kalft door het overheidsbeleid het niveau van de wettelijke sociale zekerheid steeds verder af en wordt de toegang tot de sociale zekerheid steeds moeilijker. Alle maatregelen van het kabinet zijn gericht op het versterken van de financiële prikkels, terwijl maatregelen die de vraag naar arbeid doen toenemen of beïnvloeden achterwege blijven. De FNV is van mening dat de overheid de rekening van het onvoldoende functioneren van de arbeidsmarkt wel erg eenzijdig bij de burger legt. Om deze reden gaat zij op zoek naar een andere verantwoordelijkheidsverdeling op het terrein van de werknemersverzekeringen (WW, WAO). De FNV wil meer verantwoordelijkheden leggen bij werkgevers- en werknemersorganisaties. Zij moeten een samenhangend beleid ontwikkelen waarin preventie van ziekteverzuim, arbeidsongeschiktheid, werkloosheid en voortijdig uittreden centraal staat. De rol van de overheid bij de werknemersverzekeringen neemt af, maar daar staat tegenover dat van de overheid een steviger rol wordt gevraagd wat betreft het functioneren van de arbeidsmarkt, het onderwijs en de mogelijkheden om werk en privé te combineren. De FNV wil een sterkere greep krijgen op de inhoud en financiering van de sociale zekerheid. Via wettelijke maatregelen, arbeidsvoorwaardelijke afspraken en collectieve verzekeringen wil zij werken aan een stelsel dat solidair en solide is. De overheid is verantwoordelijk voor het wettelijke kader van de werknemersverzekeringen en voor een fatsoenlijk niveau van basisvoorzieningen en volksverzekeringen. Werkgevers en werknemers zijn verantwoordelijk voor samenhangende afspraken over preventie, arbeidsomstandighedenbeleid, reïntegratie en inkomensbescherming. Voor alle helderheid: de FNV is niet van plan de uitvoering van de sociale zekerheid ter hand te nemen. De FNV wil de regie van de werknemersverzekeringen bij de sociale partners leggen. Drie punten staan daarbij centraal. 1. Zeggenschap over de premiestelling De premies in de WAO en WW worden voor het overgrote deel door werkenden betaald. Nu doet de vreemde situatie zich voor dat fondsen grote vermogensover- 12

13 schotten kennen, terwijl op de uitkeringen steeds verder beknibbeld wordt. De FNV wil dat de premies voor WW en WAO de kosten dekken. 2. Afspraken over preventie en reïntegratie De FNV wil samenhangende afspraken maken over preventie, arbeidsomstandighedenbeleid, reïntegratie en inkomensbescherming. Preventie van ziekteverzuim en arbeidsongeschiktheid begint met aandacht voor goede arbeidsomstandigheden en het naleven daarvan. Andere onderdelen zijn een goed employabilitybeleid, het zo vroeg mogelijk ingrijpen bij ziekteverzuim, reïntegratie of passend ander werk binnen of buiten het bedrijf waar men werkzaam is of was. Preventie van werkloosheid houdt in dat, voordat ontslag wordt verleend, er zoveel mogelijk gedaan wordt om te voorkomen dat een werknemer werkloos wordt, hetzij door herplaatsing in ander werk (al dan niet via omscholing) hetzij door outplacement. Preventie en reïntegratie vragen om een goede ontslagbescherming. 3. Ruimte voor aanvullende verzekeringen De regie voeren over de sociale zekerheid houdt ook in dat sociale partners het recht houden aanvullende verzekeringen af te sluiten op de wettelijk gegarandeerde basis. Deze verzekeringen vormen een belangrijk onderdeel van de arbeidsvoorwaarden. De FNV is voornemens om in de aanvullende verzekeringen aan leden extra voordeel te bieden. Hierbij wordt vooral gekeken naar het terrein van de ziektekosten. Door de Zorgverzekeringswet vervalt vanaf 1 januari 2006 het onderscheid tussen ziekenfonds en particuliere verzekeringen. Zeggenschap over werk en privé De diversiteit op de arbeidsmarkt neemt toe. Er werken meer vrouwen, ouderen en etnische minderheden. Zij hebben andere wensen en behoeften, bijvoorbeeld als het gaat om de mogelijkheden om werk en privé te combineren. Daarnaast willen mensen meer zelf kunnen bepalen. De FNV verbindt het streven naar een hogere arbeidsparticipatie met de wens van werknemers om meer eigen keuzemogelijkheden te krijgen in de levensloop. De levensloopregeling zal als instrument daartoe kunnen worden ingezet, mits deze goed wordt ingevuld. De FNV streeft naar het verbreden van de levensloopregeling, zodat mensen daadwerkelijk keuzes kunnen maken. Wil de regeling ook zinvol zijn voor mensen die niet veel te sparen hebben - in tijd of geld - dan zijn afspraken over een stevige werkgeversbijdrage nodig. Voordat andere regelingen ondergebracht worden in een levensloopregeling, moet goed nagegaan worden wat daarvan de effecten zijn voor de verschillende groepen werknemers. Een belangrijke voorwaarde is daarbij dat het moet leiden tot meer zeggenschap van werknemers, ook van mensen met een laag inkomen. Er moet echt wat te kiezen zijn. Levensloopbeleid gaat over de keuzes die mensen kunnen maken, de sociale zekerheid is er voor de zaken die je overkomen (de risico s, ziekte, ontslag). 13

14 Naast een adequate financiering is het ook van belang om een stelsel van verlofrechten te creëren, zodat werknemers daadwerkelijk zeggenschap hebben. Ook het vergroten van de zeggenschap van werknemers over de arbeidstijden en de arbeidsduur behoort tot de doelstellingen van de FNV. Kinderopvang wordt tot nu toe in Nederland gezien als een arbeidsmarktinstrument dat vooral op het terrein ligt van sociale partners. Met de invoering van de Wet Kinderopvang blijkt dat de kosten voor werknemers enorm oplopen en dat het een negatief effect heeft op de arbeidsparticipatie van vrouwen. De FNV wil van de kinderopvang een basisvoorziening maken. Het overheidsbeleid heeft hier averechtse effecten en dit is aanleiding om het beleid bij te stellen. Toegankelijke, kwalitatief goede en betaalbare kinderopvang is een noodzakelijke voorwaarde om de arbeidsparticipatie van vrouwen te doen stijgen. De kinderopvang dient te worden gefinancierd uit de publieke middelen. Dat geldt ook voor de tussen- en naschoolse opvang. Marktwerking leidt tot een ongewenste maatschappelijke uitkomst en dit rechtvaardigt ingrijpen van de overheid. 14

15 15

16 Tot slot In deze brochure zijn een aantal oplossingsrichtingen geformuleerd die de FNV met haar leden wil bespreken. Dit wordt gedaan door middel van een aantal vragen die te vinden zijn op Ook worden door de FNV-bonden discussiebijeenkomsten georganiseerd, waarbij (enkele van) deze thema s besproken worden. U wordt hierover door uw bond geïnformeerd. Een uitgebreide versie van deze brochure - waarin voorstellen meer in detail zijn uitgewerkt - is beschikbaar en te bestellen bij FNV Publieksvoorlichting, ( 0,10 p/m). COLOFON Uitgave : Stichting FNV Pers Tekst : FNV Beleid & Lobby Vormgeving : RVG vormgevingncommunicatie Druk : Grafimedia De Bruijn Foto : Hollandse Hoogte Eindredactie en productie : FNV Marketing & Communicatie Augustus

S A M E N V A T T I N G

S A M E N V A T T I N G 5 6 Samenvatting Dit advies bevat een reactie op: De adviesaanvraag van de staatssecretaris van SZW van 25 mei 2005 over het wegnemen van belemmeringen voor doorwerken na 65 jaar. Naast een algemene vraag

Nadere informatie

1. De detailhandel in Nederland

1. De detailhandel in Nederland 1 2 1. De detailhandel in Nederland De detailhandel is een belangrijke economische sector die wordt gekenmerkt door een zeer arbeidsintensief karakter. Er werken ongeveer 750.000 mensen. Het belang voor

Nadere informatie

NAAR EEN TOEKOMST DIE WERKT Visuele samenvatting rapport Commissie Arbeidsparticipatie Juni 2008. OPLOSSINGEN Hoe kan de. arbeidsparticipatie

NAAR EEN TOEKOMST DIE WERKT Visuele samenvatting rapport Commissie Arbeidsparticipatie Juni 2008. OPLOSSINGEN Hoe kan de. arbeidsparticipatie Spoor 1 Zo snel mogelijk meer mensen aan het werk ANALYSE Waarom moet de arbeidsparticipatie omhoog en waarom gaat dit niet vanzelf? OPLOSSINGEN Hoe kan de arbeidsparticipatie omhoog tot 80 procent? Spoor

Nadere informatie

Vertrouwen begint met zekerheid en perspectief MHP-ambitie voor de sociale agenda

Vertrouwen begint met zekerheid en perspectief MHP-ambitie voor de sociale agenda Vakcentrale voor Professionals Vertrouwen begint met zekerheid en perspectief MHP-ambitie voor de sociale agenda Culemborg, 13 maart 2013 MHP-ambitie voor de sociale agenda: Vakcentrale voor Professionals

Nadere informatie

Doorwerken na 65 jaar

Doorwerken na 65 jaar CvA-notitie februari 2008 Doorwerken na 65 jaar De levensverwachting en het gemiddelde aantal gezonde jaren na het bereiken van de 65-jarige leeftijd is toegenomen. Een groeiende groep ouderen heeft behoefte

Nadere informatie

www.rkdiaconie.nl/ iets doen/ onze specifieke doelgroep

www.rkdiaconie.nl/ iets doen/ onze specifieke doelgroep WELKE ZEKERHEID HEBBEN WIJ ELKAAR TE BIEDEN? www.rkdiaconie.nl/ iets doen/ onze specifieke doelgroep Situering Met dit materiaal raakt u bekend met de hedendaagse vormen van armoede en het stelsel van

Nadere informatie

Verkiezingsprogramma D66 Maastricht 2014-2018. Samen Sterker

Verkiezingsprogramma D66 Maastricht 2014-2018. Samen Sterker Samen Sterker Werk > flexibelere arbeidsmarkt > verminderen bureaucratie > betere kansen voor startende (jonge) ondernemers Werk Algemeen Op dit moment hebben mensen die langs de kant staan te weinig kans

Nadere informatie

Werken na het bereiken. gerechtigde leeftijd. het bereiken. leeftijd. Deze brochure is een samenwerkingsproduct van:

Werken na het bereiken. gerechtigde leeftijd. het bereiken. leeftijd. Deze brochure is een samenwerkingsproduct van: Werken na Werken na het bereiken het bereiken van de van de pensioenpensioengerechtigde gerechtigde leeftijd leeftijd Deze brochure is een samenwerkingsproduct van: Inleiding Werken na het bereiken van

Nadere informatie

Arbeidsmarkt Vraag naar arbeid Werkgelegenheid Aanbod van arbeid: b Marktmechanisme Loonkosten per product

Arbeidsmarkt Vraag naar arbeid Werkgelegenheid Aanbod van arbeid: b Marktmechanisme Loonkosten per product Arbeidsmarkt Vraag naar arbeid = mensen Door werkgevers: bedrijven en overheid Werkgelegenheid Hoe lager het loon, hoe groter de vraag naar arbeid Aanbod van arbeid: beroepsbevolking (iedereen tussen de

Nadere informatie

Doorwerken na je AOW, ja graag

Doorwerken na je AOW, ja graag Doorwerken na je AOW, ja graag De Algemene Ouderdomswet Eerste volksverzekering Een basispensioen Ingevoerd in 1957 AOW uitgaven: In 1957: 2,4% van het BBP In 2014: 5,6% van het BBP Totale uitgaven in

Nadere informatie

BedrijvenBond. arbeidsvoorwaardenbeleid

BedrijvenBond. arbeidsvoorwaardenbeleid BedrijvenBond arbeidsvoorwaardenbeleid 2004 1 1 algemeen deel 1. Bent u man of vrouw? Man Vrouw 2. Wat is uw leeftijd? Jonger dan 25 25-35 36-50 51-65 Ouder dan 65 3. In welke vakgroep bent u werkzaam?

Nadere informatie

2.1 De keuze tussen werk en vrije tijd

2.1 De keuze tussen werk en vrije tijd 2.1 De keuze tussen werk en vrije tijd Mensen moeten steeds de keuze maken tussen werken en vrije tijd: 1. Werken * Je ontvangt loon in ruil voor je arbeid; * Langer werken geeft meer loon (en dus kun

Nadere informatie

Leeftijdbewust personeelsbeleid Ingrediënten voor een plan van aanpak

Leeftijdbewust personeelsbeleid Ingrediënten voor een plan van aanpak Leeftijdbewust personeelsbeleid Ingrediënten voor een plan van aanpak Inhoud Inleiding 3 Stap 1 De noodzaak vaststellen 4 Stap 2 De business case 5 Stap 3 Probleemverdieping 6 Stap 4 Actieplan 8 Stap 5

Nadere informatie

Onderzoeksrapport: zorgelijke terugloop leerwerkplekken mbo

Onderzoeksrapport: zorgelijke terugloop leerwerkplekken mbo Onderzoeksrapport: zorgelijke terugloop leerwerkplekken mbo - Algemene daling in aantal mbo-studenten. Deze daling wordt grotendeels veroorzaakt door de afname van het aantal leerwerkplekken. - Vooral

Nadere informatie

AMSTERDAMMERS AAN HET WERK. Gemeentelijk werk voor tenminste het minimumloon

AMSTERDAMMERS AAN HET WERK. Gemeentelijk werk voor tenminste het minimumloon AMSTERDAMMERS AAN HET WERK Gemeentelijk werk voor tenminste het minimumloon 1 Samenvatting De weg uit armoede is werk. De vraag hoe mensen weer aan het werk geholpen kunnen worden is actueel. De flinke

Nadere informatie

Ontslag. Informatie voor werknemers

Ontslag. Informatie voor werknemers Ontslag Informatie voor werknemers Foto: Francis Lukombo Wanneer mag u worden ontslagen? Voor ontslag van een werknemer heeft een werkgever goede redenen nodig. U mag dus niet zomaar worden ontslagen.

Nadere informatie

Pensioenbijeenkomst Abvakabo FNV Het pensioen van nu en de toekomst in zicht November 2010. Welkom

Pensioenbijeenkomst Abvakabo FNV Het pensioen van nu en de toekomst in zicht November 2010. Welkom Pensioenbijeenkomst Abvakabo FNV Het pensioen van nu en de toekomst in zicht November 2010 Welkom Waar willen wij het met elkaar over hebben? Pensioen anno 2010 Stand van Zaken AOW en Pensioenakkoord 4

Nadere informatie

Aan de raad AGENDAPUNT 3. Doetinchem, 10 december 2008. Beleidsplan Re-integratiebeleid 2009-2011

Aan de raad AGENDAPUNT 3. Doetinchem, 10 december 2008. Beleidsplan Re-integratiebeleid 2009-2011 Aan de raad AGENDAPUNT 3 Beleidsplan Re-integratiebeleid 2009-2011 Voorstel: 1. De kaders uit het beleidsplan 'Werken werkt!' vaststellen, zijnde: a. als doelstellingen: - het bevorderen van de mogelijkheden

Nadere informatie

Verkiezingsprogramma D66 Maastricht 2014-2018. Samen Sterker

Verkiezingsprogramma D66 Maastricht 2014-2018. Samen Sterker Samen Sterker Samenleven > niet gelijk, maar gelijkwaardig > aantrekkelijke, ecologische woonstad > iedereen een eerlijke kans op de arbeidsmarkt Samenleven Mensen zijn niet allemaal gelijk, maar wel gelijkwaardig.

Nadere informatie

Vragen en antwoorden pensioenakkoord

Vragen en antwoorden pensioenakkoord Vragen en antwoorden pensioenakkoord 1. Waarover gaat dit pensioenakkoord? Het pensioenakkoord gaat over drie onderwerpen: de AOW, de aanvullende pensioenen, en de kansen van ouderen op de arbeidsmarkt.

Nadere informatie

Hoe komt het sociaal plan tot stand? Wat kan de LAD voor u doen? Sociaal plan De LAD Leden aan het woord Contact met de LAD I

Hoe komt het sociaal plan tot stand? Wat kan de LAD voor u doen? Sociaal plan De LAD Leden aan het woord Contact met de LAD I Sociaal plan Organisaties zijn continu in beweging. Reorganisaties, fusies of uitbesteding van werk zijn aan de orde van de dag. Voor het personeel heeft dit grote gevolgen. Mensen raken hun baan bijvoorbeeld

Nadere informatie

De positie van vrouwen: verhogen van de (bruto en netto) arbeidsparticipatie

De positie van vrouwen: verhogen van de (bruto en netto) arbeidsparticipatie Dossier Meedoen. De positie van vrouwen: verhogen van de (bruto en netto) arbeidsparticipatie. De positie van etnische minderheden. De positie van oudere werknemers. De positie van uitkeringsgerechtigden

Nadere informatie

Aan de F 030 66 30 000 Federatie Werkgeversorganisaties Techniek (FWT> Tav. de heer H. van Luunen Postbus 930002 2509 AA Den Haag

Aan de F 030 66 30 000 Federatie Werkgeversorganisaties Techniek (FWT> Tav. de heer H. van Luunen Postbus 930002 2509 AA Den Haag QTEN Postadres Postbus 9208, 3506 GE Utrecht Metaal T 0900 9690 (lokaal tarief) Aan de F 030 66 30 000 Federatie Werkgeversorganisaties Techniek (FWT> Tav. de heer H. van Luunen Postbus 930002 2509 AA

Nadere informatie

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE > Retouradres Postbus 90801 2509 LV Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22XA Postbus 90801 2509 LV Den Haag Anna van Hannoverstraat 4

Nadere informatie

Een brug naar de toekomst PCOB manifest heeft oog voor solidariteit tussen generaties

Een brug naar de toekomst PCOB manifest heeft oog voor solidariteit tussen generaties Een brug naar de toekomst PCOB manifest heeft oog voor solidariteit tussen generaties Inleiding De huidige financiële en economische crisis maakt pijnlijk duidelijk dat de houdbaarheid van de overheidsfinanciën

Nadere informatie

Wetsvoorstel werk en zekerheid

Wetsvoorstel werk en zekerheid Wetsvoorstel werk en zekerheid De belangrijkste gevolgen op een rij Geachte relatie, Vrijdag 29 november jl. is het wetsvoorstel met betrekking tot de Wet werk en zekerheid ingediend. De voorstellen van

Nadere informatie

handreikingen duurzaam participatiebeleid

handreikingen duurzaam participatiebeleid keuzeruimte voor bedrijf en individu De CAO Wijzer Duurzame Participatie biedt op zes thema s handreikingen voor duurzaam participatiebeleid. De wijzer bevat voor CAO-afspraken en maakt inspirerende voorbeelden

Nadere informatie

Conceptrapportage Preferentie keuzes aanpak crisis van CNV leden

Conceptrapportage Preferentie keuzes aanpak crisis van CNV leden Conceptrapportage Preferentie keuzes aanpak crisis van CNV leden In opdracht van: Contactpersoon: CNV De heer P. Hazenbosch Utrecht, mei 2009 DUO MARKET RESEARCH drs. Vincent van Grinsven Henk Westerik

Nadere informatie

Pensioenleeftijd niet vaak 65

Pensioenleeftijd niet vaak 65 Pensioenleeftijd niet vaak 65 Jan-Willem Bruggink In de periode 21-23 stopten jaarlijks ongeveer 6 duizend mensen met werken om met pensioen te gaan. In bijna zeven van de tien gevallen waren dit mannen.

Nadere informatie

Verkiezingsprogramma D66 Maastricht 2014-2018. Samen Sterker

Verkiezingsprogramma D66 Maastricht 2014-2018. Samen Sterker Samen Sterker Internationalisering > wegnemen barrières grensoverschrijdend vervoer > werken waar je wilt > meer innovatie over de grenzen heen Internationalisering Maastricht is de meest internationale

Nadere informatie

Leeftijdbewust personeelsbeleid De business case

Leeftijdbewust personeelsbeleid De business case Leeftijdbewust personeelsbeleid De business case Inleiding Binnen de sector ziekenhuizen is leeftijdsbewust personeelsbeleid een relevant thema. De studie RegioMarge 2006, De arbeidsmarkt van verpleegkundigen,

Nadere informatie

White paper Wet werk & zekerheid

White paper Wet werk & zekerheid White paper Wet werk & zekerheid Wet werk en zekerheid 10 juni 2014 is de Wet werk en zekerheid aangenomen door de Eerste Kamer. Dit wetsvoorstel heeft tot doel het arbeidsrecht aan te passen aan veranderende

Nadere informatie

De dagelijkse dichtheid van het bestaan. Paul Schnabel Rotary s Gravenhage Sociaal en Cultureel Planbureau Universiteit Utrecht

De dagelijkse dichtheid van het bestaan. Paul Schnabel Rotary s Gravenhage Sociaal en Cultureel Planbureau Universiteit Utrecht De dagelijkse dichtheid van het bestaan Paul Schnabel Rotary s Gravenhage Sociaal en Cultureel Planbureau Universiteit Utrecht Iedereen aan het werk Meer mensen - M. 80% - V. 55% Meer jaren - 61/62 jr.

Nadere informatie

April 2014. Actieplan ter voorkoming én bestrijding van werkloosheid onder 50-plussers

April 2014. Actieplan ter voorkoming én bestrijding van werkloosheid onder 50-plussers April 2014 Actieplan ter voorkoming én bestrijding van werkloosheid onder 50-plussers Inleiding De arbeidsmarkt volgt altijd de economische ontwikkelingen. Dus terwijl de macroeconomische cijfers voor

Nadere informatie

Intersectoraal? Auteur: Michel Winnubst Datum: 7 oktober 2011

Intersectoraal? Auteur: Michel Winnubst Datum: 7 oktober 2011 Mobiliteit Intersectoraal? Auteur: Michel Winnubst Datum: 7 oktober 2011 Opzet Verschillende vormen van mobiliteit Sectoren Betrokken partijen: Werknemers Werkgevers O&O fondsen En verder Hoe te organiseren

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE. Werkplan CWP 2006-2007 en Arbeidsgehandicaptenmonitor 2004

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE. Werkplan CWP 2006-2007 en Arbeidsgehandicaptenmonitor 2004 De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22XA Postbus 90801 2509 LV Den Haag Anna van Hannoverstraat 4 Telefoon (070) 333 44 44 Fax (070) 333 40 33

Nadere informatie

situatie febr 2010 Volksverzekeringen Algemene Ouderdomswet 2 Algemene Nabestaandenwet 2 ANW Algemene kinderbijslagwet 2 AKW

situatie febr 2010 Volksverzekeringen Algemene Ouderdomswet 2 Algemene Nabestaandenwet 2 ANW Algemene kinderbijslagwet 2 AKW situatie febr 2010 Sociale zekerheid te verdelen in twee stukken: Sociale verzekeringen Sociale voorzieningen Sociale verzekeringen worden beheerd/ uitgevoerd door de sociale verzekeringsfondsen (o.a.

Nadere informatie

TIJD OM TE WERKEN Internationale Vrouwendag 8 maart 2014

TIJD OM TE WERKEN Internationale Vrouwendag 8 maart 2014 TIJD OM TE WERKEN Internationale Vrouwendag 8 maart 2014 TIJD OM TE WERKEN Vandaag is het Internationale Vrouwendag. Een dag die ooit begon op 8 maart 1908 met een massale staking van Amerikaanse vrouwen

Nadere informatie

Als u arbeidsongeschikt bent

Als u arbeidsongeschikt bent Landelijke vereniging Artsen in Dienstverban Als u arbeidsongeschikt bent Na twee jaar ziekte Arbeidsongeschiktheid heeft ingrijpende gevolgen. Door ziekte of een handicap kunt u uw vroegere werkzaamheden

Nadere informatie

Het akkoord van de Kunduz-coalitie

Het akkoord van de Kunduz-coalitie April 2012 Het akkoord van de Kunduz-coalitie In het op 26 april jl. gesloten akkoord van de zogenaamde Kunduz-coalitie zijn ook een aantal maatregelen opgenomen die betrekking hebben op de arbeidsmarkt.

Nadere informatie

PARTICIPATIE: ÓÓK IN OOST-GRONINGEN!

PARTICIPATIE: ÓÓK IN OOST-GRONINGEN! PARTICIPATIE: ÓÓK IN OOST-GRONINGEN! DOELEN VAN PARTICIPATIEWET ALLEEN TE HALEN ALS RIJK, PROVINCIE, GEMEENTEN, ONDERWIJS EN SOCIALE PARTNERS GEZAMENLIJK AAN DE SLAG GAAN! DE PARTICIPATIEWET IN OOST-GRONINGEN:

Nadere informatie

Duurzame inzetbaarheid = Langer werken?

Duurzame inzetbaarheid = Langer werken? Duurzame inzetbaarheid Verzilveren in Drenthe? 10 maart 2011, Carry Goedhart, directeur Duurzame inzetbaarheid = Langer werken? Drie onderwerpen: Publiek debat over langer doorwerken Arbeidsmarkt en productiviteit

Nadere informatie

College voor Arbeidszaken Kamer Gesubsidieerde Arbeid

College voor Arbeidszaken Kamer Gesubsidieerde Arbeid College voor Arbeidszaken Kamer Gesubsidieerde Arbeid Brief aan de leden T.a.v. het college en de gemeenteraad informatiecentrum tel. (070) 373 8020 betreft Arbeidsvoorwaarden en de sociale werkvoorziening

Nadere informatie

Gewijzigde voorstellenbrief betreffende de onderhandelingen voor de Grafimedia-cao

Gewijzigde voorstellenbrief betreffende de onderhandelingen voor de Grafimedia-cao 12-12-2014 Gewijzigde voorstellenbrief betreffende de onderhandelingen voor de Grafimedia-cao Met deze (opnieuw) gewijzigde voorstellenbrief brengen wij het volgende onder uw aandacht: Hernieuwd inzicht

Nadere informatie

CNV Inzet voor de Sociale agenda

CNV Inzet voor de Sociale agenda Sociale agenda CNV Inzet voor de Sociale agenda Inleiding Werkgevers, werknemers en het kabinet spreken sinds eind december 2012 over de zogenoemde Sociale Agenda. De Sociale Agenda is een verzameling

Nadere informatie

Protocol: Voorkomen van verdringing en werken zonder loon

Protocol: Voorkomen van verdringing en werken zonder loon Protocol: Voorkomen van verdringing en werken zonder loon Tussen: De Federatie Nederlandse Vakverenigingen (FNV), vertegenwoordigd door Ruud Kuin, Vice-voorzitter FNV. en Gemeente Den Haag, vertegenwoordigd

Nadere informatie

CBS: Lichte toename werkenden, minder werklozen

CBS: Lichte toename werkenden, minder werklozen CBS: Lichte toename werkenden, minder werklozen Het aantal mensen met werk is in de periode februari-april met gemiddeld 2 duizend per maand toegenomen. Vooral jongeren en 45-plussers gingen aan de slag.

Nadere informatie

Nieuwe kans op extra instroom

Nieuwe kans op extra instroom Nieuwe kans op extra instroom Focus op de arbeidsmarkt Naast het erkennen van leerbedrijven is Calibris verantwoordelijk voor ontwikkeling en onderhoud van kwalificaties in de sectoren zorg, welzijn en

Nadere informatie

Actualiteitenbulletin 1/6

Actualiteitenbulletin 1/6 Actualiteitenbulletin 1/6 Titel: Handboek personeelswerk, 3 e druk Datum: 27 februari 2014 Par. Blz. Art. Wijziging 1.1 15 Beroepsbevolking 559 duizend mensen hebben twee banen, dat zijn voornamelijk zelfstandigen.

Nadere informatie

Werk, inkomen. sociale zekerheid. www.departicipatieformule.nl, 2011 1

Werk, inkomen. sociale zekerheid. www.departicipatieformule.nl, 2011 1 Werk, inkomen & sociale zekerheid www.departicipatieformule.nl, 2011 1 Inhoudsopgave Wet Wajong (sinds 2010)... 3 Wet Werk en Bijstand (WWB)... 5 Wet investeren in jongeren (Wij)... 6 Wet Sociale Werkvoorziening

Nadere informatie

En ze leefden nog lang en gelukkig? Risico s jongeren, keuzes ouderen

En ze leefden nog lang en gelukkig? Risico s jongeren, keuzes ouderen En ze leefden nog lang en gelukkig? Risico s jongeren, keuzes ouderen versie 4; 01-01-2014 Waarom is het van belang dat het personeel geïnformeerd wordt over het pensioen? Jonge mensen Ouderen 2 versie

Nadere informatie

Eindexamen maatschappijleer vwo 2003-II

Eindexamen maatschappijleer vwo 2003-II Opgave 1 Armoede en werk 1 Het proefschrift bespreekt de effecten van het door twee achtereenvolgende kabinetten-kok gevoerde werkgelegenheidsbeleid. / De titel van het proefschrift heeft betrekking op

Nadere informatie

Naar de kern. Thema 1: De kern van het ondernemen ...

Naar de kern. Thema 1: De kern van het ondernemen ... Thema 1: De kern van het ondernemen overheid klanten leveranciers leefomgeving onderneming werknemers... mede-eigenaars drukkingsgroepen en actiecomités U Ondernemen doet iemand in de eerste plaats uit

Nadere informatie

agenda voor het cao-overleg 1994 in het perspectief van de middellange termijn 16 december 1993 Publikatienr. 9/93

agenda voor het cao-overleg 1994 in het perspectief van de middellange termijn 16 december 1993 Publikatienr. 9/93 EEN NIEUWE KOERS: agenda voor het cao-overleg 1994 in het perspectief van de middellange termijn 16 december 1993 Publikatienr. 9/93 Bezuidenhoutseweg 60, 2594 AW Den Haag, Telefoon 070 3499 577, Telefax

Nadere informatie

WERK EN BESTAANSZEKERHEID IN ALMERE. PvdA manifest

WERK EN BESTAANSZEKERHEID IN ALMERE. PvdA manifest WERK EN BESTAANSZEKERHEID IN ALMERE PvdA manifest Inleiding Werk, werk, werk! is wat de Almeerse PvdA betreft één van de belangrijkste opdrachten voor een nieuwe coalitie in Almere. De gemeente Almere

Nadere informatie

Wetsvoorstel Wet werk en zekerheid aangenomen door Tweede Kamer

Wetsvoorstel Wet werk en zekerheid aangenomen door Tweede Kamer Regelingen en voorzieningen CODE 2.1.1.61 verwachte wijzigingen Wetsvoorstel Wet werk en zekerheid aangenomen door Tweede Kamer bronnen Nieuwsbericht ministerie van SZW d.d. 18.02.2014 TRA 2014, afl. 3

Nadere informatie

Factsheet. Monitor jeugdwerkloosheid Amsterdam 2014. Werkloosheid stijgt naar 24% Definities. Nummer 6 juni 2014

Factsheet. Monitor jeugdwerkloosheid Amsterdam 2014. Werkloosheid stijgt naar 24% Definities. Nummer 6 juni 2014 Nummer 6 juni 2014 Monitor jeugdwerkloosheid Amsterdam 2014 Factsheet Ondanks eerste tekenen dat de economie weer aantrekt blijft de werkloosheid. Negen procent van de Amsterdamse beroepsbevolking is werkloos

Nadere informatie

Via de wijk aan het werk

Via de wijk aan het werk Via de wijk aan het werk Focus op de arbeidsmarkt Naast het erkennen van leerbedrijven is Calibris verantwoordelijk voor ontwikkeling en onderhoud van kwalificaties in de sectoren zorg, welzijn en sport.

Nadere informatie

Vrouwen op de arbeidsmarkt

Vrouwen op de arbeidsmarkt op de arbeidsmarkt Johan van der Valk Annemarie Boelens De arbeidsdeelname van vrouwen lag in 23 op 55 procent. De arbeidsdeelname van vrouwen stijgt al jaren. Deze toename komt de laatste jaren bijna

Nadere informatie

Avondje Legal. 3 Advocaten

Avondje Legal. 3 Advocaten Avondje Legal 3 Advocaten Wat gaan we doen? Werkkostenregeling en de wijziging van arbeidsvoorwaarden Wet werk en zekerheid Wijziging arbeidsvoorwaarden Werkostenregeling: Iedereen kosten arbeidsvoorwaarden

Nadere informatie

Secundaire arbeidsvoorwaarden van primair belang. Sandra Terwolbeck, Amstelveen 8 oktober 2008

Secundaire arbeidsvoorwaarden van primair belang. Sandra Terwolbeck, Amstelveen 8 oktober 2008 Secundaire arbeidsvoorwaarden van primair belang Sandra Terwolbeck, Amstelveen 8 oktober 2008 Secundaire arbeidsvoorwaarden van primair belang Huidige uitdagingen voor organisaties Veranderd werknemersperspectief

Nadere informatie

Meewerkend Flexibele oplossing voor uitstroom

Meewerkend Flexibele oplossing voor uitstroom Meewerkend Meewerkend Flexibele oplossing voor uitstroom Veel gemeenten hebben moeite om werkzoekenden met een inkomensuitkering te plaatsen op vaste of tijdelijke functies. Bedrijven zijn terughoudend

Nadere informatie

Betreft: Reactie Landelijke Cliëntenraad op Wetsvoorstel Wet werk en Zekerheid Referentie: LCR/TK/14-0020/GM/BH

Betreft: Reactie Landelijke Cliëntenraad op Wetsvoorstel Wet werk en Zekerheid Referentie: LCR/TK/14-0020/GM/BH Aan de leden van de Vaste Tweede Kamer Commissie Sociale Zaken en Werkgelegenheid Postbus 20018 2500 EA Den Haag Den Haag, 14 januari 2014 Betreft: Reactie Landelijke Cliëntenraad op Wetsvoorstel Wet werk

Nadere informatie

Inleiding Nederlands sociaal recht

Inleiding Nederlands sociaal recht Inleiding Nederlands sociaal recht G.J.J. Heerma van Voss Achtste druk Boom Juridische uitgevers Den Haag 2011 Inhoud Afkortingen 13 1 Het begrip sociaal recht 17 1.1 Het sociaal recht als juridisch vakgebied

Nadere informatie

We zijn op ontdekkingsreis, in een gebied waar de huidige systemen leidend zijn maar onvoldoende werken. Bij een ontdekkingsreis hoort ruimte.

We zijn op ontdekkingsreis, in een gebied waar de huidige systemen leidend zijn maar onvoldoende werken. Bij een ontdekkingsreis hoort ruimte. Het speelveld De wereld om ons heen verandert razend snel. De richting is duidelijk, de sociale zekerheid wordt geprivatiseerd. Samen bouwen we aan een vernieuwende structuur om de arbeidsmarkt essentieel

Nadere informatie

Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid

Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid > Retouradres Postbus 90801 2509 LV Den Haag Aan de voorzitter van de Sociaal-Economische Raad De heer ir. W. Draijer Postbus 90405 2509 LK S GRAVENHAGE

Nadere informatie

Arbeidsmarktenquête 2006

Arbeidsmarktenquête 2006 Arbeidsmarktenquête 2006 Verwachtingen en meningen over de arbeidsmarkt van morgen 15 november 2006 Raad voor Werk en Inkomen Research voor Beleid Inleiding In deze rapportage worden de resultaten van

Nadere informatie

Aan de leden van de Tweede Kamer Postbus 20018 2500 EA Den Haag. Den Haag, 16 september 2003

Aan de leden van de Tweede Kamer Postbus 20018 2500 EA Den Haag. Den Haag, 16 september 2003 Aan de leden van de Tweede Kamer Postbus 20018 2500 EA Den Haag Den Haag, 16 september 2003 Betreft: Reactie op hoofdlijnen begroting ministerie SZW Ref.: LCR/030195/JL/ER Geachte dames en heren, De Landelijke

Nadere informatie

De rol van de OR Individuele rechtshulp voor leden van de LAD Advies bij ontslag Inzet LAD De LAD Contact met de LAD Sociaal plan I

De rol van de OR Individuele rechtshulp voor leden van de LAD Advies bij ontslag Inzet LAD De LAD Contact met de LAD Sociaal plan I Advies bij ontslag De zekerheid van een vaste baan. Veel artsen in dienstverband hechten er sterk aan, vooral in deze onzekere tijden. Toch kan het iedereen overkomen, ook u: de organisatie wordt anders

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2010 2011 32 729 Evaluatie Wet inkomensvoorziening oudere werklozen Nr. 1 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN SOCIALE ZAKEN EN WERKGELEGENHEID Aan de Voorzitter

Nadere informatie

Jongeren op de arbeidsmarkt

Jongeren op de arbeidsmarkt Jongeren op de arbeidsmarkt Tanja Traag In 23 was 11 procent van alle jongeren werkloos. Jongeren die geen onderwijs meer volgen, hebben een andere positie op de arbeidsmarkt dan jongeren die wel een opleiding

Nadere informatie

Startnotitie Werken naar Vermogen

Startnotitie Werken naar Vermogen Startnotitie Werken naar Vermogen 1. ACHTERGROND 1.1. Aanleiding Voor u ligt de Startnotitie Werken naar Vermogen. Concrete aanleiding voor deze Startnotitie is de aangenomen motie van het CDA van 15 november

Nadere informatie

RSW Special wet werk en zekerheid 2014. Special wet werk en zekerheid INFORMATIE VOOR WERKGEVERS

RSW Special wet werk en zekerheid 2014. Special wet werk en zekerheid INFORMATIE VOOR WERKGEVERS Special wet werk en zekerheid INFORMATIE VOOR WERKGEVERS 1 Inhoudsopgave Inleiding... 3 WIJZIGINGEN PER 1 JULI 2014... 3 Wijzigingen flexibele arbeid... 3 1. Proeftijd... 3 2. Aanzegtermijn... 3 3. Concurrentiebeding...

Nadere informatie

Brief van de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid

Brief van de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid 29544 Arbeidsmarktbeleid Nr. 514 Brief van de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Den Haag, 7 april 2014 Bijgaand treft u het rapport

Nadere informatie

Ontwikkelingen in de Zorg voor Ouderen

Ontwikkelingen in de Zorg voor Ouderen Ontwikkelingen in de Zorg voor Ouderen Belangenvereniging pensioengerechtigden Politie 21 november 2012 Joop Blom, voorzitter commissie Zorg en Welzijn en Wonen NVOG. Belangenvereniging Pensioengerechtigden

Nadere informatie

Toespraak staatssecretaris H.A.L. van Hoof bij de opening van de miniconferentie O&O-fondsen op 10 september 14.00u in Den Haag

Toespraak staatssecretaris H.A.L. van Hoof bij de opening van de miniconferentie O&O-fondsen op 10 september 14.00u in Den Haag Toespraak staatssecretaris H.A.L. van Hoof bij de opening van de miniconferentie O&O-fondsen op 10 september 14.00u in Den Haag Welkom, blij dat u er bent. Uit het feit dat u met zovelen bent gekomen maak

Nadere informatie

Op de 2e dinsdag in september is het Prinsesjesdag.

Op de 2e dinsdag in september is het Prinsesjesdag. Op de 2e dinsdag in september is het Prinsesjesdag. Daarmee ontstaat een traditie om ieder jaar aandacht te vragen voor de gevolgen van de kabinetsplannen voor vrouwen. Er worden zeven kunstwerken aangeboden

Nadere informatie

(Alle) Hout werkt voor jou! scholings- en werkgelegenheidsplan houthandel 2012 2013

(Alle) Hout werkt voor jou! scholings- en werkgelegenheidsplan houthandel 2012 2013 (Alle) Hout werkt voor jou! scholings- en werkgelegenheidsplan houthandel 2012 2013 augustus 2012 INLEIDING Vijf ton voor scholing en werkgelegenheid In de CAO voor de houthandel over 2012/2013 hebben

Nadere informatie

WWZ: ontslag en vergoeding. 21 april 2015

WWZ: ontslag en vergoeding. 21 april 2015 WWZ: ontslag en vergoeding 21 april 2015 WWZ in vogelvlucht Het verbeteren van de flexpositie (1 januari 2015/1 juli 2015); Ontslagrecht: Opzegging of ontbinding afhankelijk van de reden, hoger beroep

Nadere informatie

D. Armoede, uitsluiting en sociale tegenstellingen

D. Armoede, uitsluiting en sociale tegenstellingen D. Armoede, uitsluiting en sociale tegenstellingen Interesse Kerk in Actie gaat in het bijzonder uit naar Hervormingen arbeidsmarkt en kwetsbare mensen 1 Huishoudens met schulden (preventie, hulpverlening)

Nadere informatie

Meer koopkracht door echte banen

Meer koopkracht door echte banen 2014 Arbeidsvoorwaarden 2015 Meer koopkracht door echte banen centen en procenten voor een gelijkwaardige samenleving Gelijkwaardige samenleving De FNV streeft naar een eerlijke, solidaire en rechtvaardige

Nadere informatie

Verzonden per email PostNL Holding BV T.a.v. mevrouw L. van Zomeren Prinses Beatrixlaan 23 2595 AK Den Haag. 29 mei 2015. Geachte mevrouw van Zomeren,

Verzonden per email PostNL Holding BV T.a.v. mevrouw L. van Zomeren Prinses Beatrixlaan 23 2595 AK Den Haag. 29 mei 2015. Geachte mevrouw van Zomeren, Verzonden per email PostNL Holding BV T.a.v. mevrouw L. van Zomeren Prinses Beatrixlaan 23 2595 AK Den Haag 29 mei 2015 Geachte mevrouw van Zomeren, Hierbij treft u namens de vakbonden FNV Publiek Belang,

Nadere informatie

Het ontslagrecht per 1 juli 2015

Het ontslagrecht per 1 juli 2015 Het ontslagrecht per 1 juli 2015 Noordam Advocatuur mr. dr. A.J. Noordam Het Europese en Nederlandse arbeidsrecht biedt in grote mate bescherming aan de werknemer. Met name het ontslag van werknemers is

Nadere informatie

Ouderen en de arbeidsmarkt. Inhoudsopgave. 1 Algemeen...1

Ouderen en de arbeidsmarkt. Inhoudsopgave. 1 Algemeen...1 Inhoudsopgave 1...1 2 Hoofdsectie...2 1 In hoeverre bent u het eens of oneens met de volgende stellingen met betrekking tot ouderen van 55 + en de arbeidsmarkt?...2 2 Oudere werknemers moeten goedkoper

Nadere informatie

Hoe staat het er voor? Inclusieve Arbeidsmarkt: Kansen voor iedereen!?!? Inclusieve Arbeidsmarkt: Kansen voor iedereen!

Hoe staat het er voor? Inclusieve Arbeidsmarkt: Kansen voor iedereen!?!? Inclusieve Arbeidsmarkt: Kansen voor iedereen! Inclusieve Arbeidsmarkt: Kansen voor iedereen!?!? Presentatie voor de Conferentie Inclusieve Arbeidsmarkt georganiseerd door Venturaplus en Zowelwerk, De Lawei, Drachten, 4 april 2016 Jouke van Dijk, Hoogleraar

Nadere informatie

Als het economisch tegenzit, worden zij hard getroffen. Ze zitten vaker dan gemiddeld in de bijstand.

Als het economisch tegenzit, worden zij hard getroffen. Ze zitten vaker dan gemiddeld in de bijstand. 1 Dank voor dit rapport. Mooi dat het Sociaal en Cultureel Planbureau dit jaar dieper ingaat op één onderwerp dat de aandacht verdient: de arbeidsmarktpositie van migrantengroepen. Als het economisch tegenzit,

Nadere informatie

Ontslag en arbeidsongeschiktheid; vakantie en arbeidsongeschiktheid

Ontslag en arbeidsongeschiktheid; vakantie en arbeidsongeschiktheid Ontslag en arbeidsongeschiktheid; vakantie en arbeidsongeschiktheid mr. A.M. (Sanne) Wuisman advocaat Kantoor Mr. van Zijl B.V. Korvelseweg 142, 5025 JL Tilburg Postbus 1095, 5004 BB Tilburg tel. (013)

Nadere informatie

SUBSIDIEKAART. 13 september 2013. Toelichting

SUBSIDIEKAART. 13 september 2013. Toelichting SUBSIDIEKAART Toelichting Dit betreft een overzicht van de nu bestaande subsidies en voorzieningen aan bedrijven, die ten goede komen aan en werkzoekenden voor mobiliteit, algemene scholing, opdoen van

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2012 2013 29 544 Arbeidsmarktbeleid Nr. 433 BRIEF VAN DE MINISTER VAN SOCIALE ZAKEN EN WERKGELEGENHEID Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Nadere informatie

Zekerheden over een onzeker land

Zekerheden over een onzeker land Zekerheden over een onzeker land Parijs, 27 januari 2012 Paul Schnabel Universiteit Utrecht Demografische feiten 2012-2020 Bevolking 17 miljoen (plus 0,5 miljoen) Jonger dan 20 jaar 3,7 miljoen (min 0,2

Nadere informatie

29544 Arbeidsmarktbeleid. Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

29544 Arbeidsmarktbeleid. Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal 29544 Arbeidsmarktbeleid Nr. 433 Brief van de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Den Haag, 17 januari 2013 Het kabinet streeft ernaar

Nadere informatie

Notitie. 11 juni 2010. Datum. Onderwerp De meest gestelde vragen over het principe-akkoord AOW-pensioen. 1 Gemiddelde op basis van het verleden

Notitie. 11 juni 2010. Datum. Onderwerp De meest gestelde vragen over het principe-akkoord AOW-pensioen. 1 Gemiddelde op basis van het verleden Notitie Datum 11 juni 2010 Onderwerp De meest gestelde vragen over het principe-akkoord AOW-pensioen 1. Waarover gaat dit raadgevend referendum? De FNV heeft samen met de andere vakcentrales afspraken

Nadere informatie

Eerste ideeën cao onderhandelingen Motorvoertuigen en Tweewielerbedrijf

Eerste ideeën cao onderhandelingen Motorvoertuigen en Tweewielerbedrijf Startnotitie MVT 2014-04-02 Aan kaderleden MVT en de collega s Eerste ideeën cao onderhandelingen Motorvoertuigen en Tweewielerbedrijf Inleiding De cao voor het Motorvoertuigen en Tweewielerbedrijf (MVT)

Nadere informatie

Discussienota Naar een socialere bijstand GroenLinks Den Haag November 2015

Discussienota Naar een socialere bijstand GroenLinks Den Haag November 2015 Discussienota Naar een socialere bijstand GroenLinks Den Haag November 2015 Inleiding Er is veel in beweging rond de bijstand. Sommige gemeenten experimenteren met een andere uitvoeringspraktijk, met minder

Nadere informatie

1)Waaruit bestaat de vraag op de Werkenden en arbeidsmarkt? (openstaande)vacatures. 2)Noem een ander woord voor Werkenden werkgelegenheid.

1)Waaruit bestaat de vraag op de Werkenden en arbeidsmarkt? (openstaande)vacatures. 2)Noem een ander woord voor Werkenden werkgelegenheid. 1 1)Waaruit bestaat de vraag op de arbeidsmarkt? 2)Noem een ander woord voor werkgelegenheid. 3)Wie vragen arbeid? 4)Met welk woord wordt het aanbod van arbeid ook aangeduid? 5)Geef de omschrijving van

Nadere informatie

46. Werkeloos of ziek? PLUG IN Platform Uitkeringsgerechtigden

46. Werkeloos of ziek? PLUG IN Platform Uitkeringsgerechtigden 46. Werkeloos of ziek? PLUG IN Platform Uitkeringsgerechtigden Inhoudsopgave PLUG In Beschaving en eigen belang Ontstaan van het PLUG Juridische dienst Bovenwettelijke regelingen AOb praat mee bij ziekte

Nadere informatie

Personeel op peil. Onderzoek naar de positie van mkb-werknemers

Personeel op peil. Onderzoek naar de positie van mkb-werknemers Personeel op peil Onderzoek naar de positie van mkb-werknemers Personeel op peil, onderzoek naar de positie van mkb-werknemers Personeel op peil Onderzoek naar de positie van mkb-ondernemers MKB-Nederland

Nadere informatie