BUITENLANDSE WERKNEMERS EN GECERTIFICEERDE UITZENDBUREAUS 2010

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "BUITENLANDSE WERKNEMERS EN GECERTIFICEERDE UITZENDBUREAUS 2010"

Transcriptie

1 BUITENLANDSE WERKNEMERS EN GECERTIFICEERDE UITZENDBUREAUS 2010 Een onderzoek naar cao-afspraken over buitenlandse werknemers en gecertificeerde uitzendbureaus Juni 2011 A.M. Wilms A. Houtkoop

2

3 INHOUDSOPGAVE SAMENVATTING BLZ I 1 INLEIDING Doelstelling van het onderzoek Achtergrond van het onderzoek Methodiek van het onderzoek Opzet van het rapport 2 2 BUITENLANDSE WERKNEMERS Werkingssfeer bepalingen WAGA gerelateerde bepalingen Tewerkstellingsvergunning Bepalingen over huisvesting Verlof voor bezoek land van herkomst Taal en inburgering Vrij op religieuze feestdagen Ziektekostenverzekering Overige bepalingen Ontwikkelingen GECERTIFICEERDE UITZENDBUREAUS Verschillende keurmerken Mate van dwingendheid certificering Ontwikkelingen ONDERKRUIPERSVERBOD EN INLENERSAANSPRAKELIJKHEID 17 5 NALEVEN OF HANDHAVEN VAN CAO-BEPALINGEN Intentionele afspraken over naleving Naleving met algemene middelen/maatregelen Naleving met concrete middelen/maatregen of organen 20 Bijlagen 1 Onderzochte cao s

4

5 SAMENVATTING In dit rapport staan de resultaten van het onderzoek naar cao-bepalingen over buitenlandse werknemers, gecertificeerde uitzendbureaus en het naleven of handhaven van de cao. Het doel van dit onderzoek is om inzicht te krijgen in cao-afspraken gericht op buitenlandse werknemers of arbeidsmigranten, om te kijken in hoeverre cao-partijen in hun cao s afspraken maken over gecertificeerde uitzendbureaus en of in cao s afspraken staan over het naleven of handhaven van de cao. In totaal staan in 36 van de onderzochte 149 cao s (deze 36 cao s zijn van toepassing op 35% van het totale aantal werknemers onder de onderzochte cao s) bepalingen gericht op buitenlandse werknemers. Deze bepalingen gaan over de werkingssfeer van de cao, de Wet Arbeidsvoorwaarden bij Grensoverschrijdende Arbeid (WAGA), tewerkstellingsvergunningen, huisvesting, (on)betaald verlof voor bezoek aan het buitenland, taal en inburgering, vrij op religieuze feestdagen, ziektekostenverzekeringen en overige bepalingen. Cao-bepalingen over de mogelijkheid om vrij te nemen op religieuze feestdagen en de mogelijkheid om verlof te nemen voor een bezoek aan het land van herkomst komen het meest voor. Beide categorieën bepalingen staan in 10 van de onderzochte cao s. In vergelijking met onderzoek uit 2008 zijn op het gebied van buitenlandse werknemers nauwelijks ontwikkelingen waar te nemen. Bepalingen over gecertificeerde uitzendbureaus staan in 46 van de onderzochte cao s (van toepassing op 31% van het totale aantal werknemers onder de onderzochte cao s). Het kan gaan om een verplichting (33 cao s) of aanbeveling (3 cao s) om met gecertificeerde uitzendbureaus zaken te doen, of om bepalingen waarin staat dat een werkgever zich er niet meer van hoeft te verzekeren dat het uitzendbureau ten opzichte van de uitzendkracht bepaalde wettelijke verplichtingen nakomt wanneer de werkgever gebruik maakt van gecertificeerde uitzendbureaus (10 cao s). Ten opzichte van onderzoek uit 2008 is het aantal bepalingen over certificering met bijna de helft toegenomen. In 68 cao s van de onderzochte cao s (van toepassing op 34% van het totale aantal werknemers onder de onderzochte cao s) staan afspraken die te maken hebben met naleving van de cao of handhaving van cao-bepalingen. Van deze 68 cao s kennen 32 cao s een of meer concrete maatregelen of hebben één of meer organen opgericht om naleving te bevorderen. Ten slotte staat in 4 cao s (van toepassing op 2% van het totale aantal werknemers onder de onderzochte cao s) een bepaling over een onderkruipersverbod. Dit houdt bijvoorbeeld in dat een werkgever het werk van stakers niet door uitzendkrachten of werknemers die niet staken laat overnemen. I

6

7 1. INLEIDING 1.1 Doelstelling van het onderzoek Dit rapport bevat de resultaten van het cao-onderzoek naar buitenlandse werknemers, gecertificeerde uitzendbureaus en bepalingen over het naleven of handhaven van de cao. Ten eerste gaat het hierbij om cao-bepalingen die expliciet betrekking hebben op buitenlandse werknemers. Dit kunnen bijvoorbeeld cao-afspraken zijn over huisvesting of hulp bij inburgering of taalgerelateerde zaken. Ten tweede gaat het om cao-bepalingen over gecertificeerde uitzendbureaus. Hierbij valt te denken aan cao-afspraken over het uitsluitend zaken doen met NEN 4400 gecertificeerde uitzendbureaus. Ten slotte komen in dit onderzoek ook afspraken over naleven of handhaven van de cao aan de orde. Het kan bijvoorbeeld gaan om concrete maatregelen van cao-partijen om naleving van de cao te bevorderen. 1.2 Achtergrond van het onderzoek Wanneer je als organisatie of particulier een vreemdeling laat werken ben in je in de zin van de Wet arbeid vreemdelingen (WAV) een werkgever. Dit geldt ook als de vreemdeling niet direct in dienst is maar bijvoorbeeld werkt via een uitzendbureau of loonbedrijf. Wanneer deze persoon uit één van de landen van de EER 1 of Zwitserland komt is vrij verkeer van werknemers van toepassing. Komt deze persoon echter niet uit één van deze landen dan is de werkgever verplicht om een tewerkstellingsvergunning aan te vragen. Een werkgever komt pas in aanmerking voor een tewerkstellingsvergunning als onder andere de arbeidsomstandigheden en arbeidsvoorwaarden in het bedrijf minstens het wettelijk minimum of wat in de bedrijfstak gebruikelijk is bedragen, en passende huisvesting voor de werknemer beschikbaar is. Wanneer een werknemer via een werkgever uit een ander land in de Europese Unie bij een Nederlandse werkgever komt te werken is de Wet arbeidsvoorwaarden grensoverschrijdende arbeid (WAGA) van toepassing. In dit geval is dus geen sprake van een arbeidsovereenkomst tussen de werknemer en de tijdelijke werkgever. De Waga stelt dat deze werknemers recht hebben op minimaal dezelfde arbeidsvoorwaarden als de Nederlandse werknemers. Dit kunnen de in de cao vastgelegde arbeidsvoorwaarden zijn, en bij gebrek aan een cao de wettelijke vastgelegde minimum arbeidsvoorwaarden. De Waga voorkomt hiermee concurrentie op arbeidsvoorwaarden. In het geval een werknemer uit een ander EU land via een uitzendbureau bij een Nederlandse werkgever gaat werken is de Wet allocatie arbeidskrachten door intermediairs (WAADI) van toepassing. Ook deze wet zegt dat een buitenlandse werknemer recht heeft op dezelfde arbeidsvoorwaarden als een 1 Europese Economische Ruimte, dit zijn de landen van de Europese Unie inclusief Noorwegen, IJsland en Liechtenstein. 1

8 Nederlandse werknemer. Dit is dan ofwel volgens de arbeidsvoorwaarden vastgelegd in de cao van het uitzendbureau ofwel volgens de cao van de inlener. Sinds 1 januari 2007 is de NEN 4400-I norm voor in Nederland gevestigde uitzendbureaus officieel van kracht. De uitzendbranche heeft op eigen initiatief deze vorm van zelfregulering opgezet om ervoor te zorgen dat de branche zich gaat houden aan de regels. Hiermee wordt het imago van de branche verbeterd. De uitzendbranche streeft naar een hoge dekkingsgraad van NEN-gecertificeerde bedrijven. Wanneer inleners hierover in hun cao afspraken maken zal dit de uitzendbureaus stimuleren om zich te laten certificeren. Door het keuzegedrag van inleners te beïnvloeden kan het deel van de uitzendmarkt dat zich laat certificeren, dus groeien. In deze norm zijn een aantal eisen vastgelegd, onder andere op het gebied van de personeels- loon- en financiële administratie. Een inlener kan er zo van op aan dat een gecertificeerd uitzendbureau belastingen en sociale premies afdraagt en uitzendkrachten gerechtigd zijn in Nederland te werken. Een onafhankelijke certificerende instelling controleert of een uitzendbureau aan deze eisen voldoet. 1.3 Methodiek van het onderzoek In het kader van dit onderzoek zijn vijf risicosectoren benoemd. Dit zijn sectoren waar relatief veel van uitzendarbeid en buitenlandse werknemers gebruik wordt gemaakt. Het gaat hier om de sectoren Land- en Tuinbouw, Metaal en Technische bedrijfstakken, Vleesverwerkende bedrijven, Groothandel en Handelsbemiddeling en de Horeca. In dit onderzoek is gebruik gemaakt van de standaard steekproef van 114 cao s, uitgebreid met 35 cao s uit een risicosector. In totaal zijn daarmee 149 cao s bekeken. Van deze 149 onderzochte cao s vallen in totaal 53 cao s onder een risicosector. De standaardsteekproef van 114 cao s bestaat uit alle bij SZW aangemelde bedrijfstak-cao s die op of meer werknemers van toepassing zijn, en alle ondernemings-cao s met meer dan werknemers. Voor de extra cao s geldt alleen dat deze afkomstig zijn uit één van de risicosectoren. De peildatum van dit onderzoek is 1 december Dit wil zeggen dat de meest recente cao per 1 december 2010 voor dit onderzoek is bekeken. In bijlage 1 staat een overzicht van alle onderzochte cao s, inclusief de looptijden. 1.4 Opzet van het rapport Hoofdstuk 2 van dit rapport gaat in op de resultaten van het onderdeel buitenlandse werknemers, hoofdstuk 3 bevat het onderdeel over gecertificeerde uitzendbureaus. Hoofdstuk 4 gaat over het onderkruipersverbod en inlenersaansprakelijkheid. Hoofdstuk 5 gaan ten slotte over cao-bepalingen die betrekking hebben op het naleven of handhaven van de cao. 2

9 2. BUITENLANDSE WERKNEMERS De cao-bepalingen over buitenlandse werknemers vallen in één van de volgende categorieën: Expliciete verwijzingen in de werkingssfeer naar buitenlandse werknemers Verwijzingen naar de Wet Arbeidsvoorwaarden bij Grensoverschrijdende Arbeid (WAGA) Aanvragen van een tewerkstellingsvergunning Huisvesting Bepalingen over verlof voor bezoek land van herkomst Bepalingen over taal en inburgering Mogelijkheid voor vrije dagen op eigen religieuze feestdagen Bepalingen over ziektekostenverzekeringen voor buitenlandse werknemers Overige bepalingen In de onderstaande tabel is te zien dat in 36 cao s een relevante bepaling over buitenlandse werknemers staat. De twee grootste categorieën zijn verlof bezoek land van herkomst (10 cao s, van toepassing op 3% van het totale aantal werknemers onder de onderzochte cao s) en vrij op religieuze feestdagen (10 cao s, van toepassing 13% van het totale aantal werknemers onder de onderzochte cao s). Hierbij valt op dat verlof bezoek land van herkomst de grootste categorie is wat betreft aantallen cao s, maar de kleinste categorie wat betreft het percentage werknemers waarvoor een afspraak geldt. Dit betekent dat afspraken uit de categorie verlof bezoek buitenland vooral in cao s staan waar relatief weinig werknemers onder vallen. Tabel 2.1 Aantal cao s met bepalingen over buitenlandse werknemers (aantal cao s en % werknemers) Soort bepaling Aantal cao s % werknemers Werkingssfeer 8 11 WAGA gerelateerd 5 9 Tewerkstellingsvergunning 4 5 Huisvesting 7 8 Verlof bezoek land van herkomst 10 3 Taal en inburgering 9 10 Vrij op religieuze feestdagen Ziektekostenverzekeringen 2 5 Overige bepalingen 8 12 Totaal Totaal onderzochte cao s N.B.: In sommige cao s staan meerdere afspraken, zodat het totaal niet gelijk is aan de som van alle onderzochte aspecten. 3

10 Bepalingen over buitenlandse werknemers komen ongeveer even vaak voor in de risicosectoren als in de gehele steekproef van 149 cao s. Uit tabel 2.2 valt op te maken dat in 14 van de 53 cao s uit een risicosector (26% van de onderzochte cao s) een relevante bepaling over buitenlandse werknemers staat. Uit tabel 2.1 blijkt dat in 36 van de 149 cao s (24%) een relevante bepaling staat. Tabel 2.2 Aantal cao s met bepalingen over buitenlandse werknemers uitgesplitst naar risicosector (tussen haakjes het % van het totale aantal werknemers onder de onderzochte cao s uit de risicosectoren): Sector Land/ tuinbouw Vleesverwerkende Metaal Groothandel/ handels- Horeca Totaal Risico- Bepaling bedrijven bemiddeling sector Werkingssfeer (15%) WAGA gerelateerd (0%) Tewerkstellingsvergunning (0%) Huisvesting (10%) (On)betaald verlof (1%) bezoek buitenland Taal en (4%) inburgering Vrij op religieuze (16%) feestdagen Ziektekostenverzekeringen (0%) Overige (13%) bepalingen Totaal (43%) Totaal aantal onderzochte cao s risicosector (100%) N.B.: In sommige cao s staan meerdere afspraken, zodat het totaal niet gelijk is aan de som van alle onderzochte aspecten. 2.1 Werkingssfeerbepalingen In totaal staat in 8 van de onderzochte cao s (van toepassing op 11% van het totale aantal werknemers onder de onderzochte cao s) in de werkingssfeer een verwijzing naar buitenlandse werknemers. In 6 gevallen is expliciet vermeld de cao volledig van toepassing is op buitenlandse werknemers. In de overige 2 gevallen staat dat de cao niet van toepassing is op werknemers die tijdelijk in Nederland komen werken, maar die een standplaats in het buitenland hebben. Een voorbeeld staat in de cao voor het Schoonmaak- en Glazenwassersbedrijf: In overeenstemming met het bepaalde in de Wet arbeidsvoorwaarden grensoverschrijdende arbeid is deze CAO van toepassing op de ter beschikking gestelde werknemer die in Nederland arbeid verricht en wiens arbeidsovereenkomst wordt beheerst door een ander recht dan het Nederlandse recht. 4

11 2.2 Wet Arbeidsvoorwaarden bij Grensoverschrijdende Arbeid In 5 van de onderzochte cao s (van toepassing op 9% van het totale aantal werknemers onder de onderzochte cao s) staat een bepaling die verwijst naar de Wet Arbeidsvoorwaarden bij Grensoverschrijdende Arbeid (WAGA). In deze bepalingen staat een opsomming van de arbeidsvoorwaarden die van toepassing zijn op werknemers die in Nederland werken, maar waarvan de arbeidsovereenkomst wordt beheerst door ander recht dan het Nederlandse recht. In de cao voor de Timmerindustrie staat een voorbeeld: In overeenstemming met de Wet Arbeidsvoorwaarden Grensoverschrijdende Arbeid (WAGA) zijn de op de hieronder genoemde gebieden algemeen verbindend verklaarde bepalingen van deze CAO ook van toepassing op de uitzendkracht die vanuit het buitenland door een buitenlandse uitzendonderneming aan een werkgever in de zin van deze CAO ter beschikking wordt gesteld en van wie de arbeidsovereenkomst wordt beheerst door ander recht dan het Nederlandse recht. Het betreft de volgende gebieden: - maximale werktijden en minimale rusttijden; - minimum aantal vakantiedagen gedurende welke de verplichting van de werkgever om loon te betalen bestaat; - minimum lonen, daaronder begrepen vergoedingen voor overwerk en daaronder niet begrepen aanvullende bedrijfs(tak)pensioenregelingen; - gezondheid, veiligheid en hygiëne op het werk; - beschermende maatregelen met betrekking tot arbeidsvoorwaarden en arbeidsomstandigheden van zwangere of pas bevallen vrouwen, kinderen en jongeren; - gelijke behandeling mannen en vrouwen, alsmede andere bepalingen inzake niet discriminatie. 5

12 2.3 Tewerkstellingsvergunning In 4 cao s (3% van de onderzochte cao s, van toepassing op 5% van het totale aantal werknemers onder de onderzochte cao s) staat vermeld dat een buitenlandse werknemer pas in dienst kan treden wanneer de werkgever beschikt over een tewerkstellingsvergunning, conform de Wet arbeid vreemdelingen (Wav). Alle vier cao s met een dergelijke bepaling vallen onder de sector overheid. Zo staat bijvoorbeeld in de cao voor de Universitaire Medische Centra de volgende bepaling: De werkgever kan met de vreemdeling als omschreven in de Vreemdelingenwet slechts een dienstverband aangaan indien betrokkene beschikt over een tewerkstellings vergunning, tenzij betrokkene van deze verplichting is uitgesloten krachtensde artikelen 3 of 4 van de Wet arbeid vreemdelingen. 2.4 Bepalingen over huisvesting In totaal staat in 7 cao s (van toepassing op 8% van het totale aantal werknemers onder de onderzochte cao s) een bepaling die betrekking heeft op huisvesting voor buitenlandse werknemers. Het kan bij deze bepalingen bijvoorbeeld gaan over kwaliteitseisen of de kosten die een werkgever voor huisvesting in rekening kan brengen. In totaal staat een dergelijke bepaling in 5 cao s. In de cao voor de Glastuinbouw staat een voorbeeld: Protocollaire afspraken 6. Cao-partijen trekken waar mogelijk samen op om naleving van de cao en huisvestingsnormen te laten opnemen in de NEN-norm. Artikel 38A Huisvesting 1.De werkgever draagt er zorg voor, dat hij buitenlandse tijdelijk in Nederland verblijvende werknemers waarmee hij een arbeidsovereenkomst heeft, tegen reele kosten redelijk huisvest. Alle voorzieningen van de locatie moeten minimaal conform wettelijke en gemeentelijke regels zijn ingeregeld betreffende de huisvesting, sanitair, kookgelegen-heid, verwarming en brandveiligheid. 2.De werkgever rekent daarvoor ten hoogste een bedrag van 55,- per week per 1 juli 2010 en 70,- per week per 1 juli 2011 per medewerker, inclusief gas, water en licht. 6

13 In de cao Schilders-, Afwerkings- en Glaszetbedrijf en de cao voor de Afbouw gaat het niet over concrete eisen aan de huisvesting, maar over hulp bij het zoeken naar geschikte huisvesting: 2. Buitenlandse werknemers: De werkgever die één of meer buitenlandse werknemers in dienst heeft, zal zijn medewerking verlenen ter zake van: - gezinshereniging: bij langdurig verblijf van deze werknemer(s) in Nederland helpen bij het verkrijgen van een verblijfsvergunning alsmede van geschikte huisvesting voor de gezinsleden. 2.5 Verlof voor bezoek land van herkomst In totaal staat in 10 cao s (van toepassing op 3% van het totale aantal werknemers onder de onderzochte cao s) een bepaling over verlof voor een bezoek aan het land van herkomst. Het gaat hierbij om de mogelijkheid voor buitenlandse werknemers om verlof op te nemen om gezin of familie in het land van herkomst te bezoeken. In de cao voor de Houthandel staat een voorbeeld: Een buitenlandse werknemer, wiens gezin niet in Nederland woont, en die afkomstig is uit een land waarmee geen vrij verkeer van werknemers bestaat, mag in aansluiting op zijn aaneengesloten vakantie 10 werkdagen verlof op eigen rekening nemen. In 6 gevallen hebben cao-partijen een maximum gesteld aan de duur van dit verlof. Ten slotte staat in de cao voor het Bakkersbedrijf de volgende bepaling: Ten aanzien van onbetaald verlof van buitenlandse werknemers geldt, dat het dienstverband als niet onderbroken wordt voortgezet, indien de werkzaamheden na terugkeer van het familiebezoek in het land van herkomst van de werknemer door deze binnen de afgesproken tijd dan wel op het afgesproken tijdstip worden hervat. Aanspraken op vakantie en vakantietoeslag worden niet verworven gedurende de periode van onbetaald verlof. 7

14 2.6 Taal en inburgering In totaal staat in 9 cao s (van toepassing op 10% van het totale aantal werknemers onder de onderzochte cao s) een bepaling over taal en/of inburgering. In al deze 9 cao s staat een bepaling over het volgen van een taalcursus. Ook kunnen belangrijke mededelingen in de eigen taal worden gedaan. In 3 van deze 9 cao s staat een bepaling die stelt dat belangrijke mededelingen of stukken in de eigen taal worden gedaan of beschikbaar zijn. In de cao voor de Vleessector staat de volgende bepaling: Buitenlandse werknemers in vaste dienst zullen (voor zover nodig) worden verplicht een cursus Nederlands op de werkvloer te volgen. In de cao voor de Afbouw staat een ander voorbeeld: Ten aanzien van buitenlandse werknemers wordt bepaald dat: - zal worden bevorderd, dat alle voor de buitenlandse werknemers relevante mededelingen in hun taal dan wel anders voor hen begrijpelijk schriftelijk of mondeling worden bekend gemaakt. Ten slotte is de cao voor de Schoonmaak- en Glazenwassersbedrijf de enige cao met een bepaling over inburgering: Partijen zullen zich inspannen om het budget bestemd voor de tegemoetkoming in de (verlet)kosten in verband met het volgen van het traject Nederlandse taal en inburgering via het verkrijgen van subsidies te vergroten. 2.7 Vrij op religieuze feestdagen In 10 cao s (van toepassing op 13% van het totale aantal werknemers onder de onderzochte cao s) staat een bepaling over de mogelijkheid voor buitenlandse werknemers om op belangrijke religieuze feestdagen verlof op te nemen. In het kader van dit onderzoek zijn bij dit onderwerp alleen bepalingen die expliciet verwijzen naar buitenlandse werknemers meegeteld. In de cao van Brocacef staat een voorbeeld: Aan buitenlandse medewerkers zal voorrang worden verleend bij het opnemen van snipperdagen op voor hen geldende feestdagen. 8

15 2.8 Ziektekostenverzekering In de cao s voor de ABU Uitzendkrachten en de NBBU uitzendkrachten staat een bepaling over een ziektekostenverzekering voor buitenlandse werknemers. De volgende bepaling staat in de cao voor de ABU Uitzendkrachten: De uitzendonderneming is gehouden een aanbod te doen voor een ziektekostenverzekering, welk aanbod de uitzendkracht niet gehouden is te accepteren. De uitzendonderneming is voorts gehouden de uitzendkracht voor te lichten over het nut en de noodzaak van het afsluiten van een ziektekostenverzekering en het eventueel vrijwillig voortzetten van de zorgverzekering na het einde van het dienstverband. 2.9 Overige bepalingen Onder overige bepalingen vallen alle bepalingen die niet in één van de hiervoor genoemde categorieën vallen. In totaal bevatten 8 cao s (van toepassing op 12% van het totale aantal werknemers onder de onderzochte cao s) één of meer bepalingen die in de categorie overige bepalingen valt. De cao s voor de ABU en NBBU uitzendkrachten kennen bijvoorbeeld een aantal alternatieve arbeidsvoorwaarden voor buitenlandse werknemers. Zo kan bijvoorbeeld volgens de ABU cao de buitenlandse uitzendkracht periodiek de vakantiebijslag of vier bovenwettelijk vakantiedagen in geld uit laten keren. Ook kan de uitzendonderneming een deel van het loon in natura uitbetalen. In de cao voor de Metalektro staat de volgende bepaling: Partijen bevelen aan in de onderneming extra aandacht te geven aan het ontwikkelen van een integraal ouderenbeleid en aan de problemen van gehandicapten en buitenlandse werknemers. In de cao s voor de Afbouw en het Schilders-, Afwerkings- en Glaszetbedrijf staat een ander voorbeeld: De werkgever die één of meer buitenlandse werknemers in dienst heeft, zal zijn medewerking verlenen ter zake van: - gezinshereniging: bij langdurig verblijf van deze werknemer(s) in Nederland helpen bij het verkrijgen van een verblijfsvergunning alsmede van geschikte huisvesting voor de gezinsleden. Ten slotte staat in de cao voor de Universitaire Medische Centra dat wanneer een werknemer vanuit het buitenland naar Nederland komt hij een vergoeding kan krijgen voor onder andere het vervoer naar de nieuwe woning, eventuele overnachtingen en het verzekeren van de bagage en inboedel tegen schade tijdens de verhuizing. 9

16 2.10 Ontwikkelingen Ook in 2008 is onderzoek gedaan naar cao-bepalingen gericht op buitenlandse werknemers. In de onderstaande tabel staan de cijfers uit dit onderzoek uit 2008 naast de cijfers uit het huidige onderzoek: Tabel 2.3 Vergelijking cijfers onderzoeken 2008 en 2010 (aantal cao s en % werknemers) Soort Bepaling Aantal cao s % werknemers Werkingssfeer WAGA gerelateerd Tewerkstellingsvergunning Huisvesting Verlof bezoek land van herkomst Taal en inburgering Vrij op religieuze feestdagen Ziektekostenverzekering Overige bepalingen Totaal Totaal onderzochte cao s Uit de tabel blijkt dat de cijfers in vergelijking met het vorige onderzoek uit 2008 vrijwel constant zijn gebleven. Dit geldt zowel voor het aantal cao s met een relevante afspraak als voor het percentage van het totale aantal werknemers onder de onderzochte cao s waarvoor een bepaalde afspraak geldt. De grootste daling is te zien bij aantal cao s met een WAGA gerelateerde bepaling: van 7 cao s naar 5 cao s. 10

17 3. GECERTIFICEERDE UITZENDBUREAUS Dit hoofdstuk gaat in op cao-bepalingen over gecertificeerde uitzendbureaus. Dit kunnen bijvoorbeeld bepalingen zijn waarin staat dat een werkgever alleen gebruik mag maken van uitzendkrachten afkomstig van NEN-4400 gecertificeerde uitzendbureaus. In het kader van dit onderzoek zijn de caobepalingen over gecertificeerde uitzendbureaus ten eerste opgesplitst naar het soort keurmerk waarnaar de bepaling verwijst: NEN 4400-I keurmerk (voor in Nederland gevestigde uitzendbureaus) NEN 4400-II keurmerk (voor in het buitenland gevestigde uitzendbureaus) Registratie bij de Stichting Normering Arbeid NEN+ Overige keurmerken In de NEN 4400 norm zijn een aantal eisen vastgelegd, onder andere op het gebied van de personeels- loon- en financiële administratie. Een inlener kan er zo van op aan dat een gecertificeerd uitzendbureau belastingen en sociale premies afdraagt en uitzendkrachten gerechtigd zijn in Nederland te werken. Een onafhankelijke certificerende instelling controleert of een uitzendbureau aan deze eisen voldoet. Het NEN 4400-I keurmerk is voor in Nederland gevestigde uitzendbureaus, het NEN 4400-II keurmerk voor buitenlandse uitzendbureaus. Ten tweede zijn alle bepalingen over certificering opgesplitst naar dwingende bepalingen, aanbevelingen en overige bepalingen: Dwingend: bepaling is geformuleerd als verplichting om van gecertificeerde uitzendbureaus gebruik te maken. Het kan hier expliciet gaan om NEN 4400 gecertificeerde uitzendbureaus, maar ook om andersoortige keurmerken zoals bonafide uitzendbureaus of uitzendbureaus met een vergunning. Aanbeveling: bepaling is geformuleerd als aanbeveling om van gecertificeerde uitzendbureaus gebruik te maken. Het kan hier expliciet gaan om NEN 4400 gecertificeerde uitzendbureaus, maar ook om andersoortige keurmerken zoals bonafide uitzendbureaus of uitzendbureaus met een vergunning. Overig: bepalingen over certificering zonder verplichting of aanbeveling om van gecertificeerde uitzendbureaus gebruik te maken. Het kan bijvoorbeeld gaan om bepalingen waarin staat dat een werkgever zich er niet meer van hoeft te verzekeren dat het uitzendbureau ten opzichte van de uitzendkracht bepaalde wettelijke verplichtingen nakomt wanneer de werkgever gebruik maakt van gecertificeerde uitzendbureaus. 11

18 3.1 Verschillende keurmerken De onstaande tabel geeft een overzicht hoe vaak verschillende keurmerken in cao s voorkomen: Tabel 3.1 Aantal cao s met bepalingen over gecertificeerde uitzendbureaus: verschillende keurmerken (aantal cao s en % werknemers) Soort bepaling Aantal cao s % werknemers NEN 4400-I keurmerk NEN 4400-II keurmerk 4 1 Stichting Normering Arbeid (SNA) NEN+ 2 0 Overige keurmerken 10 5 Totaal Totaal onderzochte cao s N.B.: In sommige cao s staan meerdere afspraken, zodat het totaal niet gelijk is aan de som van alle onderzochte aspecten. Van de in totaal 46 cao s met een bepaling over gecertificeerde uitzendbureaus wordt in 35 gevallen verwezen naar het NEN 4400-I keurmerk voor uitzendbureaus. In 16 cao s staat een verwijzing naar uitzendbureaus geregistreerd bij de Stichting Normering Arbeid. In de cao voor de Bloemen en Planten Groothandel staat het volgende voorbeeld van het NEN 4400-I keurmerk en het register van de Stichting Normering Arbeid: De werkgever dient zich ervan te vergewissen, dat het in Nederland gevestigde uitzendbureau waarmee wordt samengewerkt gecertificeerd is op basis van de NEN-4400-I norm en in het register van de Stichting Normering Arbeid is opgenomen. In de cao voor de Afbouw staat een bepaling over het NEN 4400-II keurmerk voor buitenlandse uitzendbureaus: Met ingang van 1 juli 2010 mogen ondernemingen bij de inleen van uitzendkrachten alleen nog gebruik maken van uitzendbureaus met een NEN-certificaat. Voor in Nederland gevestigde bureaus is dit NEN I; voor in het buitenland gevestigde bureaus NEN-4400-II. 12

19 In de cao voor de pluimveeverwerkende industrie staat een voorbeeld van een bepaling over NEN+: Voorts mogen uitzendkrachten van uitleenbedrijven binnen de werkingssfeer van deze CAO vanaf 1 januari 2011 slechts te werk worden gesteld indien zij in dienstverband werkzaam zijn bij een organisatie, die per 1 januari 2011 is gecertificeerd als NEN+ bedrijf en daartoe is opgenomen in het Register van uitleenbedrijven in de pluimveeverwerkende industrie van de Stichting Normering Arbeid. Deze NEN+ regeling heeft als doelstelling om structureel controles uit te oefenen op de juiste toepassing van de arbeidsvoorwaarden voor werknemers van uitleenbedrijven die in de sector werkzaam zijn. Dit betreft de arbeidsvoorwaarden van deze CAO en, indien van toepassing, gedurende de eerste zes maanden ook de arbeidsvoorwaarden van de op de uitlenende partij van toepassing zijnde CAO. Onder overige keurmerken vallen bijvoorbeeld bepalingen over buitenlandse uitzendbureaus geregistreerd bij het Register van Vereniging Registratie Ondernemingen, uitzendbureaus met een officiële vergunning of RIA gecertificeerde bureaus. Bepalingen over gecertificeerde uitzendbureaus komen relatief vaker voor in cao s uit één van de risicosectoren. Uit tabel 3.2 hieronder blijkt dat 26 van 53 onderzochte cao s uit een risicosector (49%) een relevante bepaling op het gebied van certificering bevatten. Voor de gehele steekproef geldt dat in 46 van de 149 cao s (31%) een relevante bepaling staat. Tabel 3.2 Aantal cao s met bepalingen over verschillende keurmerken onderverdeeld naar risicosector (tussen haakjes het % van het totale aantal werknemers onder de onderzochte cao s uit de risicosectoren): Sector Land/ tuinbouw Vleesverwerkende Metaal Groothandel/ handels- Hore -ca Totaal Risico- Bepaling bedrijven bemiddeling sector NEN-4400 I keurmerk (47%) NEN-4400 II (1%) keurmerk Stichting (9%) Normering Arbeid (SNA) NEN (1%) Overige (5%) keurmerken Totaal (52%) Totaal aantal onderzochte cao s risicosector (100%) N.B.: In sommige cao s staan meerdere afspraken, zodat het totaal niet gelijk is aan de som van alle onderzochte aspecten. 13

20 3.2 Mate van dwingendheid certificering Uit tabel 3.3 blijkt dat de grootste categorie de groep bepalingen is die gebruik van gecertificeerde uitzendbureaus verplicht stelt (33 cao s). De groep bepalingen die alleen aanbeveelt om gebruik te maken van gecertificeerde uitzendbureaus is relatief klein (3 cao s). In totaal staan in 46 cao s (van toepassing op 31% van het totale aantal werknemers onder de onderzochte cao s) bepalingen over gecertificeerde uitzendbureaus. In de onderstaande tabel staat in hoeveel cao s bepalingen over gecertificeerde uitzendbureaus bevatten: Tabel 3.3 Aantal cao s met bepalingen over gecertificeerde uitzendbureaus: onderverdeling in dwingend, aanbeveling of overig (aantal cao s en % werknemers) Soort bepaling Aantal cao s % werknemers Dwingend Aanbeveling 3 1 Overig Totaal Totaal onderzochte cao s Gebruik gecertificeerde uitzendbureaus verplicht: In totaal staat in 33 cao s (van toepassing op 18% van het totale aantal werknemers onder de onderzochte cao s) een verplichting om van gecertificeerde uitzendbureaus gebruik te maken. In 25 van de 33 gevallen noemen cao-partijen hierbij het NEN keurmerk (NEN 4400-I, NEN 4400-II of NEN keurmerk zonder dit verder te specificeren). In de cao voor het Schilders-, Afwerkings- en Glaszetbedrijf staat een voorbeeld: Bij het inlenen van uitzendkrachten maakt de werkgever uitsluitend gebruik van ondernemingen, die geregistreerd zijn bij SNA (Stichting Normering Arbeid) en gecertificeerd zijn volgens NEN , voorzover deze uitzendondernemingen zijn gevestigd in Nederland, en volgens NEN voorzover het buiten Nederland gevestigde ondernemingen betreft. Gebruik gecertificeerde uitzendbureaus aanbevolen: In totaal staat in 3 cao s (van toepassing op 1% van het totale aantal werknemers onder de onderzochte cao s) een aanbeveling om van gecertificeerde uitzendbureaus gebruik te maken. In twee van deze drie gevallen noemen cao-partijen hierbij het NEN keurmerk. Een voorbeeld staat in de cao P. Bakker Hillegom: Gedurende de looptijd van deze CAO zal werkgever streven naar samenwerking met uitsluitend NEN- en/of RIA-gecertificeerde uitzendbureaus. 14

21 Bepalingen over certificering zonder verplichting of aanbeveling van gecertificeerde bureaus gebruik te maken: Bij dit type bepaling gaat het niet om een aanbeveling of verplichting om van gecertificeerde uitzendbureaus gebruik te maken, maar gaat het om het benoemen van de voordelen wanneer een werkgever met een gecertificeerd uitzendbureau zaken doet. In totaal staat in 10 cao s (van toepassing op 13% van het totale aantal werknemers onder de onderzochte cao s) een dergelijke bepaling. In de cao voor het Schoonmaak- en Glazenwassersbedrijf staat een voorbeeld: 1. De werkgever moet zich ervan verzekeren dat deze CAO ook wordt nageleefd ten aanzien van uitzendkrachten die bij hem te werk zijn gesteld. 2. Indien het uitzendbureau beschikt over een NEN certificaat en de werkgever een kopie daarvan in zijn administratie bewaart, voldoet de werkgever aan het gestelde in lid 1. Bepalingen over certificering van uitzendbureaus komen relatief vaker voor in de risicosectoren. Uit tabel 3.4 blijkt dat in 26 van de 53 cao s uit een risicosector (49%) een relevante bepaling over certificering staat. Voor de gehele steekproef geldt dit voor 46 van de 149 cao s (31%). In tabel 3.4 valt verder op dat in de categorie dwingend 19 bepalingen vallen en in de categorie overig 5 bepalingen vallen, maar deze categorieën wat betreft het percentage werknemers waarvoor deze bepalingen gelden bijna gelijk scoren. Bepalingen uit de categorie dwingend staan voornamelijk in cao s waar relatief weinig werknemers onder vallen. Tabel 3.4 Sector Aantal cao s met bepalingen over gecertificeerde uitzendbureaus: dwingend, aanbeveling of overig onderverdeeld naar risicosector (tussen haakjes het % werknemers van het totale aantal werknemers onder de onderzochte cao s uit de risicosectoren): Land/ tuinbouw Vleesverwerkende bedrijven Metaal Groothandel/ handelsbemiddeling Hore -ca Totaal Risicosector Bepaling Dwingend (27%) Aanbeveling (0%)* Overig (25%) Totaal (52%) Totaal aantal (100%) onderzochte cao s risicosector * Onafgerond 0,4%. 15

22 3.3 Ontwikkelingen De cijfers uit 2008 in tabel 3.5 zijn aangepaste cijfers. In 2008 zijn voor dit onderzoek ook principeakkoorden bekeken, terwijl dit nu niet het geval is. De cijfers in de tabel uit 2008 hebben daarom alleen betrekking op afspraken in cao s. Op deze manier zijn de cijfers uit beide onderzoek met elkaar te vergelijken. Uit tabel 3.5 blijkt dat het aantal cao s met een afspraak over gecertificeerde uitzendbureaus ten opzichte van 2008 is toegenomen. Ten opzichte van 2008 is het aantal bepaling over gecertificeerde uitzendbureaus met bijna de helft gestegen. In 2008 stond in 4 gevallen de afspraak over gecertificeerde uitzendbureaus alleen in een principeakkoord. In 3 gevallen is deze afspraak uit het principeakkoord omgezet in een cao-afspraak. Tabel 3.5 Vergelijking cijfers gecertificeerde uitzendbureaus onderzoeken 2008 en 2010 Soort Bepaling Aantal cao s % werknemers Certificering van uitzendbureaus Totaal onderzochte cao s

23 4. ONDERKRUIPERSVERBOD EN INLENERSAANSPRAKELIJKHEID In totaal staat in 4 cao s (van toepassing op 2% van het totale aantal werknemers onder de onderzochte cao s) een bepaling over een onderkruipersverbod. Dit houdt bijvoorbeeld in dat een werkgever het werk van stakers niet door uitzendkrachten of werknemers die niet staken laat overnemen. In de cao voor de NS staat een voorbeeld van een dergelijke bepaling: Werknemer kan niet worden verplicht werkzaamheden van stakers over te nemen. Ook in de cao s voor het Defensiepersoneel, het Provinciepersoneel en het grondpersoneel van KLM staat een zelfde soort bepaling. Ten slotte staat in 5 cao s (van toepassing op 2% van het totale aantal werknemers onder de onderzochte cao s) expliciet vermeld dat wanneer een werkgever gebruik maakt van een uitzendbureau dat niet NEN gecertificeerd is of wanneer een werkgever niet nagaat of het uitzendbureau aan al zijn verplichten tegenover de uitzendkracht voldoet, de inlenende werkgever hoofdelijk aansprakelijk is voor een juiste naleving. In de cao voor de Glastuinbouw staat bijvoorbeeld de volgende bepaling: Bij gebruikmaking van uitzendbureaus die niet gecertificeerd zijn volgens NEN-4400 normen, is de inlenende werkgever ten opzichte van de ingeleende arbeidskrachten hoofdelijk aansprakelijk voor de naleving van de arbeidsvoorwaarden als bedoeld in lid 1 voor de periode van de ter beschikkingstelling. Ook in de cao voor de Handel in Bouwmaterialen staat een dergelijke bepaling: De werkgever doet alleen in uitzonderlijke situaties (zoals ziekte, vakantie of piekdrukte) een beroep op een gecertificeerd uitzendbureau. Hij is verplicht zich ervan te verzekeren dat dit uitzendbureau voldoet aan de regels in de artikelen 2.1 tot en met 2.7, hoofdstuk 3 en de artikelen 5.1 tot en met 5.3 en 5.5 van deze Cao. Als de werkgever deze verplichting niet nakomt, is hij zélf verantwoordelijk voor het toepassen van de genoemde regels als ware de uitzendkracht rechtstreeks bij hem in dienst. 17

24 5. NALEVEN OF HANDHAVEN VAN CAO-BEPALINGEN Dit hoofdstuk gaat over cao-bepalingen gericht op het naleven of handhaven van cao. Het gaat bijvoorbeeld om bepalingen waarin staat dat cao-partijen zich zullen inzetten om de cao op een correcte manier na te leven. Ook kan het gaan om geschillencommissies of stichtingen die partijen hebben opgericht en die als taak hebben te zorgen voor een juiste naleving van de cao. In het kader van dit onderzoek zijn deze bepalingen in de volgende drie categorieën onderverdeeld: Alleen naleving: cao-partijen stellen dat zij de cao gaan naleven of handhaven of hier belang aan hechten. Partijen vermelden echter niet dat zij hiervoor maatregelen nemen of middelen inzetten en hebben ook geen commissies en dergelijke in het leven geroepen. Naleving met algemene middelen/maatregelen: cao-partijen stellen dat zij de cao gaan naleven of handhaven of hier belang aan hechten. Partijen vermelden ook dat zij hiervoor middelen willen inzetten of maatregelen willen nemen. Deze middelen of maatregelen zijn niet concreet. Ook hebben partijen geen geschillencommissies en dergelijke in het leven geroepen. Naleving met concrete middelen/maatregelen of organen: caopartijen stellen dat zij de cao gaan naleven of handhaven of hier belang aan hechten. Partijen vermelden hierbij concreet welke middelen zij inzetten of welke maatregelen zij nemen, of zij hebben organen (bijvoorbeeld geschillencommissies) in het leven geroepen om zorg te dragen voor het handhaven of naleven van de cao. Tabel 5.1 Aantal cao s met bepalingen over naleven/handhaven van de cao (aantal cao s en % werknemers) Soort bepaling Aantal cao s % werknemers Alleen naleving 24 2 Naleving met algemene 12 4 middelen/maatregelen Naleving met concrete middelen/maatregelen of organen Totaal Totaal onderzochte cao s Een aantal formulering komt met zekere regelmaat terug in cao-bepalingen over handhaving of naleving. Zo staat bijvoorbeeld in 16 cao s dat caopartijen met alle hun ten dienste staande middelen naleving of handhaving willen bevorderen. In 13 cao s staat dat cao-partijen de cao te goeder trouw zullen naleven en in 6 cao s staat dat de werkgever verplicht is de cao naar de maatstaven van redelijkheid en billijkheid na te komen. 18

25 5.1 Intentionele afspraken over naleving Bepalingen uit de categorie alleen naleving zijn vaak meer intentionele bepalingen. Uit tabel 5.1 blijkt dat dit type bepaling voornamelijk voorkomt in relatief kleine cao s. Zo n bepaling staat in 24 cao s (16% van de onderzochte cao s), terwijl 2% van het totale aantal werknemers onder deze 24 cao s valt. In de cao Energie staat een voorbeeld van een dergelijke bepaling: 2. Partijen zullen de cao en de bedrijfs-cao te goeder trouw naleven en handhaven. 3. Partijen bevorderen dat hun leden de bepalingen van de cao en de bedrijfs-cao te goeder trouw zullen naleven. In de cao voor de Handel in Bouwmaterialen staat een ander voorbeeld: De werkgever en de werknemer zijn verplicht de afspraken in deze Cao zorgvuldig na te leven. 5.2 Naleving met algemene middelen/maatregelen De tweede categorie bevat bepalingen waarin partijen stellen dat zij aandacht hebben voor het naleven of handhaven van de cao of dit willen bevorderen en daar ook middelen voor willen inzetten. Zij vermelden echter niet wat deze middelen precies zijn. In 12 van de onderzochte cao s (van toepassing op 4% van de werknemers onder de onderzochte cao s) staat een dergelijke afspraak. Het volgende voorbeeld staat in de cao voor de Informatie-, Communicatie- en Kantoortechnologiebranche: Partijen verbinden zich met alle hun ten dienste staande middelen nakoming van deze overeenkomst door hun leden te bevorderen, en generlei actie te voeren of te bevorderen die beoogt wijziging te brengen in deze overeenkomst op een andere wijze dan die, omschreven in artikel 1, Cluster 5 (Duur van de overeenkomst). Een ander voorbeeld staat in de cao voor de Afbouw: 1.Werkgevers- en werknemersorganisaties verbinden zich hun volle medewerking te zullen verlenen aan de naleving der bepalingen van deze cao en de volle aansprakelijkheid te zullen aanvaarden voor alle handelingen ter uitvoering der door hen genomen beslissingen, waardoor inbreuk wordt gemaakt op de bepalingen van deze cao. 2.Zij verbinden zich voorts de nodige maatregelen ten aanzien van hun leden te zullen nemen, teneinde de naleving van deze cao te bevorderen en hun leden aan te spreken indien de cao niet wordt nagekomen. 19

26 5.3 Naleving met concrete middelen/maatregelen of organen Ten slotte bevat de categorie Naleving met concrete middelen/maatregelen of organen bepalingen waarin partijen stellen dat zij aandacht hebben voor het naleven of handhaven van de cao of dit willen bevorderen. Partijen noemen hierbij concrete middelen, of hebben zij bijvoorbeeld een nalevingscommissie of sociaal fonds opgericht met als taak het naleven of handhaven van caoafspraken. In 32 van de onderzochte cao s (van toepassing op 28%% van de werknemers onder de onderzochte cao s) staat een dergelijke bepaling. In de onderstaande tabel staat hoeveel cao s concrete middelen noemen om naleving te bevorderen en hoeveel cao s hiervoor een orgaan hebben opgericht: Tabel 5.2 Aantal cao s met bepalingen over concrete middelen of organen om naleven/handhaven te bevorderen (aantal cao s en % werknemers) Soort bepaling Aantal cao s % werknemers Concrete middelen Organen (bv. commissie of sociaal fonds) Totaal Totaal onderzochte cao s N.B.: In sommige cao s staan meerdere afspraken, zodat het totaal niet gelijk is aan de som van alle onderzochte aspecten. In de cao voor het Bakkersbedrijf staan de volgende voorbeelden: En: Er bestaat een Adviescommissie Arbeidsvoorwaarden. Tot haar taak en bevoegdheden behoren: a. het verrichten van krachtens deze CAO opgedragen werkzaamheden en het uitoefenen van door het Georganiseerd Overleg in het Bakkersbedrijf toegekende bevoegdheden ter bevordering van de getrouwe naleving van deze CAO; b. het in bijzondere gevallen onder nader te bepalen voorwaarden toestaan van noodzakelijk, dan wel redelijk geachte afwijkingen van deze CAO; c. het geven van adviezen aan het Georganiseerd Overleg in het Bakkersbedrijf over de uitleg en de toepassing van de bepalingen van deze CAO; d. het op verzoek van belanghebbenden doen van uitspraken, op aan recht en billijkheid ontleende gronden in die gevallen, waarin geschillen mochten zijn ontstaan naar aanleiding van deze CAO. De doelstellingen van de Stichting Sociaal Fonds Bakkersbedrijf, genoemd in artikel 2 lid 1 van de Statuten van deze Stichting, zullen worden gerealiseerd door het bevorderen, (doen) uitvoeren en (mede) financieren van de navolgende activiteiten: Het verrichten van activiteiten om een juiste naleving en uitvoering van de CAO Bakkersbedrijf te bewerkstelligen. Ook in de cao voor de Bloemen en Planten Groothandel staat een relevante bepaling: 20

27 Artikel 32. Commissie van Toezicht Door de partijen bij deze CAO wordt een Commissie van Toezicht ingesteld die tot taak heeft om: zorg te dragen voor de implementatie van deze CAO door de leden van de werkgeversorganisaties en de leden van de vakorganisaties die bij de totstandkoming van de CAO betrokken zijn geweest; na algemeen verbindend verklaren van deze CAO zorg te dragen voor de implementatie van de CAO door alle werkgevers en werknemers vallend onder de reikwijdte van de CAO; te beslissen in geschillen ten aanzien van de uitleg, toepassing of nakoming van het bepaalde in deze CAO; de naleving van deze CAO te begeleiden en te bevorderen; toe te zien op de invoering van de vereiste medezeggenschap binnen de bedrijven zoals het instellen van ondernemingsraden en personeelsvertegenwoordigingen; te beslissen op dispensatieverzoeken; voor het einde van de looptijd van de CAO zorg te dragen voor evaluatie van deze CAO. Artikel 33. Geschillenregeling Geschillen betreffende de uitleg, toepassing en nakoming van het bepaalde in deze CAO, worden steeds eerst voorgelegd aan de Commissie van Toezicht die hierover een uitspraak zal doen. Indien een van de betrokken partijen zich niet kan verenigen met de uitspraak van de Commissie, kan het geschil worden voorgelegd aan de kantonrechter. Een geschil wordt bij de Commissie van Toezicht aangemeld door indiening van een verzoekschrift. Ten slotte staat in de cao Gehandicaptenzorg dat de OR conform de WOR naleving van de cao moet bevorderen: 1. Conform artikel 28 WOR bevordert de ondernemingsraad zoveel als in zijn vermogen ligt de naleving van de voor de onderneming geldende voorschriften op het gebied van de arbeidsvoorwaarden (CAO Gehandicaptenzorg), alsmede de voorschriften op het gebied van de arbeidsomstandigheden en arbeids- en rusttijden van de in de onderneming werkzame personen. 2. Partijen bevelen de ondernemingsraad aan deze bevorderende taak uit te oefenen door jaarlijks inzage te vragen in de CAO-regelingen die op grond van dit hoofdstuk tot stand zijn gekomen. 21

28 In de onderstaande tabel staat een opsomming welke middelen partijen inzetten om naleving of handhaving van de cao te bevorderen en welke organen zij eventueel hiervoor hebben opgericht: Tabel 5.3 Opsomming verschillende middelen/maatregelen en organen per cao Cao Middel/maatregel Orgaan Glastuinbouw Unilever Naleving cao en huisvestingsnormen laten opnemen in NEN-norm Bakkersbedrijf Voorlichting, behandeling geschillen Adviescommissie Arbeidsvoorwaarden, Sociaal Fonds Mode-, interieur-, tapijt- en Behandeling geschillen Vakraad textielindustrie Tata Steel Onderneming en VV wisselen benodigde gegevens uit voor controle op naleving Bouwnijverheid Nalevingsonderzoeken, schadevergoeding Commissie naleving Bloemen en Planten Groothandel Behandeling van geschillen Commissie van toezicht Albert Heijn Distributie AH en vakbonden overleggen over naleving cao Levensmiddelen en/of Voorlichting Zoetwaren Groothandel Vleessector Nalevingsonderzoek Paritaire Commissie Technische Groothandel Levensmiddelen, Grootwinkelbedrijf Levensmiddelenbedrijf Ikea Drogisterijbranche Commissie wijst betrokken onderneming op naleving indien belanghebbende daarom vraagt Voorlichting naleving, mogelijkheid tot melden problemen, mogelijkheid bij digitale cao om mistanden te melden Voorlichting naleving, mogelijkheid tot melden problemen, ontwikkelen nalevingsinstrument, mogelijkheid bij digitale cao om mistanden te melden Behandeling van geschillen Voorlichting OR Vaste Commissie Vaste Commissie Vaste Commissie Recreatie Voorlichting, behandeling geschillen Georganiseerd Overleg Recreatie, Klachtencommissie Openbaar Vervoer Behandeling geschillen Geschillencommissie Taxivervoer Controle, behandeling geschillen, voorlichting Sociaal Fonds, Geschillencommissie Goederenvervoer NL Controle, schadevergoeding KLM Grondpersoneel In overleg nalevingsproblemen oplossen Rabobank Voorlichting OR SNS Reaal Delta Lloyd Zorgverzekeraars Behandeling geschillen Permanente Commissie ABU Uitzendkrachten Particuliere Beveiliging Controle, schadevergoeding SF OR OR Stichting Schoonmaak en Glazenwassers Behandeling geschillen Geschillencommissie Hoveniers UWV Werkbedrijf Voorlichting over naleving Overleg over naleving Nederlandse Universiteiten Behandeling geschillen Geschillencommissie Gehandicaptenzorg Vlakglas Overleg over naleving Vaste Commissie OR 22

29 Een aantal veel voorkomende middelen of maatregelen zijn het behandelen van geschillen (10 cao s), voorlichting geven over naleving (9 cao s) en controles of nalevingsonderzoeken (5 cao s). In de cao voor de Vleessector staat een voorbeeld van een nalevingsonderzoek: Partijen zullen een paritaire commissie oprichten waaraan CAO partijen kunnen melden dat de CAO Vleessector niet wordt nageleefd. De commissie stelt een onderzoek in en kan, na partijen informeel bevraagd te hebben en indien er een vermoeden bestaat dat de CAO niet wordt nageleefd, het bedrijf uiteindelijk verzoeken schriftelijk aan te tonen dat de CAO Vleessector wordt nageleefd. Indien de commissie constateert dat de CAO niet wordt nageleefd, kunnen vakorganisaties verdere stappen ondernemen. Indien de commissie bij haar onderzoek stuit op problemen bij de praktische toepasbaarheid en/of onderlinge inconsistentie van bepalingen van de CAO Vleessector, kan zij het gesignaleerde probleem voorleggen aan het Georganiseerd Overleg voor de Vleessector. Voor inleenbedrijven geldt dat de paritaire commissie medewerking kan verzoeken van de opdrachtgever. In de cao voor de Zorgverzekeraars staat een voorbeeld van geschillenbehandeling: 1. De Permanente Commissie is ingesteld door partijen bij de CAO. 2. De Commissie ziet toe op naleving van (de bepalingen van) de CAO en heeft tot taak de algemene toepassing van de CAO te bevorderen. 3. Zowel de werkgever als de werknemer hebben het recht om zich te wenden tot de Permanente Commissie indien zij met elkaar van mening verschillen over (de interpretatie van) bepalingen van de CAO. 4. De Commissie geeft advies en kan voorstellen doen aan de partijen die het geschil hebben voorgelegd. 5. Adviezen van de Commissie zijn niet bindend, tenzij beide partijen daar vooraf uitdrukkelijk om verzoeken. In de cao voor de Levensmiddelen en/of Zoetwarengroothandel staat een voorbeeld van voorlichting: Ter bevordering van de bekendheid en naleving van de CAO zal een brochure worden ontwikkeld waarin de CAO op hoofdzaken inzichtelijk wordt samengevat. Ten slotte zijn de meest genoemde organen om naleving te bevorderen of handhaven een OR (5 cao s), een vaste commissie (4 cao s) of een geschillencommissie (4 cao s). 23

CAO voorlichting en handhaving in de uitzendbranche

CAO voorlichting en handhaving in de uitzendbranche CAO-vragen? Neem contact op met de SNCU! SNCU Postbus 9438 3007 AK Rotterdam Telefoon algemeen: 0180-642-530 Fax: 0180-642-539 E-mail: info@sncu.nl Helpdesk: 0800-7008 (gratis) www.sncu.nl www.meldenhelpt.nl

Nadere informatie

Flexibel personeel evenement & veiligheid. Van 2.0 naar 3.0 Risico s beperken

Flexibel personeel evenement & veiligheid. Van 2.0 naar 3.0 Risico s beperken Flexibel personeel evenement & veiligheid Van 2.0 naar 3.0 Risico s beperken Soorten Flexibel personeel Eigen medewerkers met een tijdelijk contract Vaste uren Variabele uren Oproepcontract MET en ZONDER

Nadere informatie

Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid

Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Naleving en handhaving cao-afspraken Maart 2015 N.Y. Kuiper A. Machiels L. Junger INHOUDSOPGAVE BLZ. Samenvatting I 1 Inleiding 1 1.1 Aanleiding onderzoek

Nadere informatie

Wat betekent de AVV loze periode voor mij als uitzendkracht?

Wat betekent de AVV loze periode voor mij als uitzendkracht? Wat betekent de AVV loze periode voor mij als uitzendkracht? Een onderbreking van de Algemeen Verbindend Verklaring (AVV) van de Cao voor Uitzendkrachten kan grote gevolgen hebben voor uitzendkrachten

Nadere informatie

Convenant Naleving cao en arbeidswet- en regelgeving op bouwprojecten van de gemeente Rotterdam

Convenant Naleving cao en arbeidswet- en regelgeving op bouwprojecten van de gemeente Rotterdam Convenant Naleving cao en arbeidswet- en regelgeving op bouwprojecten van de gemeente Rotterdam 24 februari 2014 De ondergetekenden: 1. De gemeente Rotterdam, rechtsgeldig vertegenwoordigd door de Wethouder

Nadere informatie

Wat betekent de AVV loze periode voor het uitzendbureau?

Wat betekent de AVV loze periode voor het uitzendbureau? Wat betekent de AVV loze periode voor het uitzendbureau? Een onderbreking van de Algemeen Verbindend Verklaring (AVV) van de Cao voor Uitzendkrachten kan grote gevolgen hebben voor uitzendbureaus die niet

Nadere informatie

Wat betekent de AVV loze periode voor het uitzendbureau?

Wat betekent de AVV loze periode voor het uitzendbureau? Wat betekent de AVV loze periode voor het uitzendbureau? Vanaf 1 april 2012 is er sprake van een onderbreking van de Algemeen Verbindend Verklaring (AVV) van de Cao voor Uitzendkrachten. Dit kan grote

Nadere informatie

Belangrijke informatie voor werkgevers die personeel inhuren of uitlenen

Belangrijke informatie voor werkgevers die personeel inhuren of uitlenen Belangrijke informatie voor werkgevers die personeel inhuren of uitlenen Inleiding Sinds 1 juli 2012 is de Wet allocatie arbeidskrachten door intermediairs (hierna Waadi) gewijzigd. Deze wetswijziging

Nadere informatie

UITZENDBEPALINGEN IN CAO S IN 2013

UITZENDBEPALINGEN IN CAO S IN 2013 UITZENDBEPALINGEN IN CAO S IN 2013 Een onderzoek naar aantal en soort afspraken in cao s over uitzendkrachten en ondernemingen. OKTOBER 2013 N.Y. Kuiper J. de la Croix A.J. Machiels van Es INHOUDSOPGAVE

Nadere informatie

In- of uitlenen van arbeidskrachten

In- of uitlenen van arbeidskrachten In- of uitlenen van arbeidskrachten Stelt u arbeidskrachten ter beschikking oftewel; leent u personeel uit tegen betaling? Dan moet u dat sinds 1 juli 2012 vermelden in het Handelsregister. Dit is het

Nadere informatie

Laat flexibiliteit voor u werken

Laat flexibiliteit voor u werken Laat flexibiliteit voor u werken Inhoud 03 04 04 04 05 05 06 06 07 07 07 08 08 09 09 09 10 10 11 12 Inleiding Flexibiliteit en zekerheid Wat betekent het abu-lidmaatschap voor opdrachtgevers? sna-certificaat

Nadere informatie

Advieswijzer Personeel inlenen

Advieswijzer Personeel inlenen Advieswijzer Personeel inlenen Voorkom aansprakelijkheid Leent u wel eens personeel in voor uw onderneming? Dan loopt u het risico op hoge boetes of aansprakelijkheid voor loonheffingen en btw als u de

Nadere informatie

Toepasselijkheid leverings-, dienstverlenings en betalingsvoorwaarden WML

Toepasselijkheid leverings-, dienstverlenings en betalingsvoorwaarden WML VOORWAARDEN TER ZAKE DE DETACHERING VAN WERKNEMERS VAN DE DIVISIE INDUSTRIE VAN DE DIENST WERKBEDRIJF VOOR GESUBSIDIEERDE ARBEID, ACTI- VERING EN TRAJECTEN MIDDEN-LANGSTRAAT (WML) (te citeren als: DETACHE-

Nadere informatie

De detacheringsrichtlijn en de wet arbeidsvoorwaarden grensoverschrijdende arbeid (waga)

De detacheringsrichtlijn en de wet arbeidsvoorwaarden grensoverschrijdende arbeid (waga) De detacheringsrichtlijn en de wet arbeidsvoorwaarden grensoverschrijdende arbeid (waga) 1 Inleiding Elke werkgever die een werknemer in het buitenland tewerkstelt, moet zich afvragen wat voor juridische

Nadere informatie

A. Nieuwe functie- en loonstructuur

A. Nieuwe functie- en loonstructuur CAO SCHILDERS-, AFWERKINGS- EN GLASZETBEDRIJF 2011-2013 PRINCIPE-AKKOORD over FUNCTIE- EN LOONSTRUCTUUR Partijen betrokken bij de CAO voor het Schilders-, Afwerkings- en Glaszetbedrijf - de Koninklijke

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 16947 14 juli 2014 Houtverwerkende Industrie Sociaal Fonds 2014/2015 Verbindendverklaring gewijzigde CAO-bepalingen MINISTERIE

Nadere informatie

INSPECTIERAPPORT SNA Keurmerk (NEN 4400-1:2010 plus Handboek Normen) d.d. 10-02-2015 -

INSPECTIERAPPORT SNA Keurmerk (NEN 4400-1:2010 plus Handboek Normen) d.d. 10-02-2015 - INSPECTIERAPPORT SNA Keurmerk (NEN 4400-1:2010 plus Handboek Normen) d.d. 10-02-2015 - Naam inspecteur O. de Leeuw Registratienummer 32569 Datum inspectie 02-02-2015 Naam onderneming 365 Payroll en Salarisadministratie

Nadere informatie

Handleiding Modelopgaaf werkingssfeer CAO voor Uitzendkrachten

Handleiding Modelopgaaf werkingssfeer CAO voor Uitzendkrachten Gebruik handleiding De is opgesteld teneinde een oordeel te kunnen v ormen over de verplichte toepassing van de CAO voor Uitzendkrachten door de onderneming. Deze handleiding is bedoeld ten behoeve van

Nadere informatie

CAO-commissie MKB-Nederland 14 juni 2011

CAO-commissie MKB-Nederland 14 juni 2011 Internationaal werkgeverschap CAO-commissie MKB-Nederland 14 juni 2011 Mr. R.A.M. Blaakman/AWVN Senior adviseur internationaal Juridische Zaken 14-6-2011 #479440 1 Hebben jullie in de sector te maken met

Nadere informatie

[ Vakman ] Weet je dat? CNV Hout en Bouw

[ Vakman ] Weet je dat? CNV Hout en Bouw [ Vakman ] Weet je dat? CNV Hout en Bouw Sta sterk! [ Werk In Nederland ] Er zijn verschillende manieren waarop je in Nederland kan werken. Je kunt tijdelijk in Nederland werken voor een Poolse werkgever.

Nadere informatie

Wet Aanpak Schijnconstructies

Wet Aanpak Schijnconstructies COTAD Wet Aanpak Schijnconstructies Monica Wirtz AWVN 4-6-2015 WAS Wet Aanpak Schijnconstructies Aanleiding Schijnconstructie? Hoofdlijnen Verbetering toepassing en naleving cao Uitbreiding ketenaansprakelijkheid

Nadere informatie

Personeel inlenen Voorkom aansprakelijkheid

Personeel inlenen Voorkom aansprakelijkheid U kunt boetes en aansprakelijkheid beperken of zelfs voorkomen Personeel inlenen Voorkom aansprakelijkheid Leent u weleens personeel in voor uw onderneming? Dan loopt u het risico op hoge boetes of aansprakelijkheid

Nadere informatie

ABU AUDITDOCUMENT CAO voor Uitzendkrachten 2012-2017

ABU AUDITDOCUMENT CAO voor Uitzendkrachten 2012-2017 Stationsweg 78f 2991 CM arendrecht +31 (0) 180 61 99 33 info@vro.nl www.vro.nl U UDITDOCUMENT CO voor Uitzendkrachten 2012-2017 uditor : H. van Egmond Identificatienummer : 30439 Datum audit : 01-04-2014

Nadere informatie

Cao Glastuinbouw 2014-2015

Cao Glastuinbouw 2014-2015 Arbeid op de schop Cao Glastuinbouw 2014-2015 Lonen: 1 maart 2015 + 1% Vanaf 1 juli 2015: bevriezen ouderen en leeftijdsdagen (- 0,47%) 80-90-90 regeling oudere werknemers (+ 0,25* + 0,25 %) Min ½ vakantiedag

Nadere informatie

Beleid methodiek (forfaitaire) schadevergoeding SNCU

Beleid methodiek (forfaitaire) schadevergoeding SNCU Beleid methodiek (forfaitaire) schadevergoeding SNCU Achtergrond Vanaf het najaar 2005 vindt door de SNCU in de uitzendbranche controle plaats op de naleving van de CAO voor Uitzendkrachten en sinds 2009

Nadere informatie

Overzicht van alle checkpunten

Overzicht van alle checkpunten Checklist werken met schoonmaakbedrijven Overzicht van alle checkpunten Borgen & keurmerken Voldoet het schoonmaakbedrijf aan de NEN 4400-1 norm? Heeft het schoonmaakbedrijf een branchekeurmerk? Heeft

Nadere informatie

Werknemersmobiliteit in de EU:

Werknemersmobiliteit in de EU: Mijke Houwerzijl 23 september 2010 Werknemersmobiliteit in de EU: via vrij verkeer van werknemers en/of diensten? Vrij verkeer EU-burgers in the spotlights Parijs 9 sept 2010: Betoging tegen uitzetting

Nadere informatie

INSPECTIENORM CHAMPIGNONHANDELAREN

INSPECTIENORM CHAMPIGNONHANDELAREN VRO Services b.v. Stationsweg 78-f T +31 180619933 2991 CM Barendrecht F +31 180618721 Postbus 2037 E info@vro.nl 2990 DA Barendrecht I www.vro.nl Auditor : Maak keuze... Registratienummer : Datum audit

Nadere informatie

Gewijzigde voorstellenbrief betreffende de onderhandelingen voor de Grafimedia-cao

Gewijzigde voorstellenbrief betreffende de onderhandelingen voor de Grafimedia-cao 12-12-2014 Gewijzigde voorstellenbrief betreffende de onderhandelingen voor de Grafimedia-cao Met deze (opnieuw) gewijzigde voorstellenbrief brengen wij het volgende onder uw aandacht: Hernieuwd inzicht

Nadere informatie

1. Het SNA-keurmerk. 2. Versterking keurmerk

1. Het SNA-keurmerk. 2. Versterking keurmerk INHOUD APRIL 2013: Het SNA-keurmerk Versterking keurmerk Afspraken inspectie-instellingen Lloyd s Register Nederland stopt met inspecties NEN 4400-1 A1 detacheringsverklaring constructies Discriminatiebepaling

Nadere informatie

College van Bestuur n.v.t. (voorbeeld) Arbeidsovereenkomst 2014. Voorzitter/Lid College van Bestuur

College van Bestuur n.v.t. (voorbeeld) Arbeidsovereenkomst 2014. Voorzitter/Lid College van Bestuur College van Bestuur n.v.t. (voorbeeld) Arbeidsovereenkomst 2014 Voorzitter/Lid College van Bestuur 1 DE ONDERGETEKENDEN: 1 De Stichting/Vereniging., statutair gevestigd te.... te dezen vertegenwoordigd

Nadere informatie

Fact sheet avv-loze periode ABU-cao

Fact sheet avv-loze periode ABU-cao Fact sheet avv-loze periode ABU-cao INLEIDING De CAO voor Uitzendkrachten (hierna nader te noemen de ABU-CAO ) is op dit moment niet algemeen verbindend verklaard. Dit wordt ook wel de avv-loze periode

Nadere informatie

Gedragsregels. voor uitzendondernemingen

Gedragsregels. voor uitzendondernemingen Gedragsregels voor uitzendondernemingen Gedragsregels voor uitzendondernemingen Er bestaat behoefte aan flexibele arbeid, zowel bij werknemers als bij werkgevers. Uitzendondernemingen voorzien in die behoefte

Nadere informatie

Wet aanpak schijnconstructies Papieren tijger of oplossing onderbetaling?

Wet aanpak schijnconstructies Papieren tijger of oplossing onderbetaling? Wet aanpak schijnconstructies Papieren tijger of oplossing onderbetaling? 24 september 2015 Seminar Nétive drs. M.C. (Marco) Dijkshoorn Adviesgroep Loon- & Premieheffing Achtergrond WAS Arbeidsvoorwaarden

Nadere informatie

Inhoudsopgave... 1. Inleiding... 1. Stap 1 Controleer de betrouwbaarheid van de opdrachtnemer... 2. 1.1 - De opdrachtnemer is een uitzendbureau...

Inhoudsopgave... 1. Inleiding... 1. Stap 1 Controleer de betrouwbaarheid van de opdrachtnemer... 2. 1.1 - De opdrachtnemer is een uitzendbureau... Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 1 Inleiding... 1 Stap 1 Controleer de betrouwbaarheid van de opdrachtnemer... 2 1.1 - De opdrachtnemer is een uitzendbureau... 2 1.2 - De opdrachtnemer is een ZZP er... 4

Nadere informatie

Informatie afkomstig van www.abu.nl

Informatie afkomstig van www.abu.nl Als je gaat werken voor een uitzendonderneming zijn er een aantal zaken waar je rekening mee moet houden en wat je zou moeten weten, zoals bijvoorbeeld: Wat neem je mee naar de inschrijving? Welke wet-

Nadere informatie

2) Wettelijke verplichtingen, Zorgplicht, Aansprakelijkheid en Verzekering

2) Wettelijke verplichtingen, Zorgplicht, Aansprakelijkheid en Verzekering Specifieke voorwaarden van toepassing op overeenkomsten inzake toegang tot en gebruik van onderhouds- en andere technische voorzieningen, outillage en/of (opstel)terreinen van NedTrain 1) Definities Medegebruiker:

Nadere informatie

Artikel 1. Definities Coöperatie AB Vakwerk Groep u.a. en de aan haar gelieerde dochterondernemingen

Artikel 1. Definities Coöperatie AB Vakwerk Groep u.a. en de aan haar gelieerde dochterondernemingen Artikel 1. Definities werkgever: werknemer: geregistreerde: personeelsdossier: personeelsregistratie: houder: beheerder/bewerker: Coöperatie AB Vakwerk Groep u.a. en de aan haar gelieerde dochterondernemingen

Nadere informatie

CAO & Arbeidsvoorwaardenreglement. Twee soorten cao s

CAO & Arbeidsvoorwaardenreglement. Twee soorten cao s CAO & Arbeidsvoorwaardenreglement Een collectieve arbeidsovereenkomst (cao) is een schriftelijke overeenkomst waarin afspraken over arbeidsvoorwaarden zijn vastgelegd, bijvoorbeeld over loon, betaling

Nadere informatie

Actualiteitenseminar Loonheffingen & Arbeidsrecht 2012. Presentatie Actualiteiten Arbeidsrecht

Actualiteitenseminar Loonheffingen & Arbeidsrecht 2012. Presentatie Actualiteiten Arbeidsrecht Actualiteitenseminar Loonheffingen & Arbeidsrecht 2012 Presentatie Actualiteiten Arbeidsrecht Onderwerpen Nieuwe vakantiewetgeving Wijzing Wet melding collectief ontslag (WMCO) Wijzigingen Wet allocatie

Nadere informatie

MINISTERIE VAN SOCIALE ZAKEN EN WERKGELEGENHEID

MINISTERIE VAN SOCIALE ZAKEN EN WERKGELEGENHEID Vervoer van personen met personenauto s Sociaal Fonds 1996/1997 Verbindendverklaring gewijzigde CAO-bepalingen MINISTERIE VAN SOCIALE ZAKEN EN WERKGELEGENHEID AI Nr. 8622 Bijvoegsel Stcrt. d.d. 28-10-1996,

Nadere informatie

ABU AUDITDOCUMENT CAO voor Uitzendkrachten 2012-2017

ABU AUDITDOCUMENT CAO voor Uitzendkrachten 2012-2017 uditor : Identificatienummer : Datum audit : Naam onderneming : Dossiernummer KvK : Soort audit : U UDITDOCUMENT CO voor Uitzendkrachten 2012-2017 U UDITDOCUMENT Niet rtikel N.v.t. Omschrijving Norm C

Nadere informatie

INSPECTIENORM CHAMPIGNONHANDELAREN

INSPECTIENORM CHAMPIGNONHANDELAREN VRO Services b.v. Stationsweg 78-f T +31 180619933 2991 CM Barendrecht F +31 180618721 Postbus 2037 E info@vro.nl 2990 DA Barendrecht I www.vro.nl INSPECTIENORM CHAMPIGNONHANDELAREN Auditor : Naam auditor

Nadere informatie

De wettelijke regeling van de pvt

De wettelijke regeling van de pvt 3 De wettelijke regeling van de pvt De wettelijke regels over rechten, verplichtingen, faciliteiten en bevoegdheden van de pvt in de WOR zijn ingewikkeld. Dat komt omdat in de WOR alleen de taken en bevoegdheden

Nadere informatie

Stichting Normering Arbeid College van Beroep

Stichting Normering Arbeid College van Beroep Stichting Normering Arbeid College van Beroep Uitspraak d.d. nr. SNA 10-01 inzake: (xxxxxxxxxxxxxxxxxxxx), gevestigd te (.), gemachtigde ( ), eiseres, tegen (xxxxxxxxxxxxxxxxxxxx), gevestigd te (.), vertegenwoordigd

Nadere informatie

INSPECTIERAPPORT NEN 4400-2:2014 d.d. 16-04-2015 -

INSPECTIERAPPORT NEN 4400-2:2014 d.d. 16-04-2015 - INSPECTIERAPPORT NEN 4400-2:2014 d.d. 16-04-2015 - Naam inspecteur O. de Leeuw Registratienummer 36870 Soort inspectie NEN 4400-2 Datum inspectierapport Datum inspectie 08-04-2015 Datum inspectie Naam

Nadere informatie

Fulltime arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd

Fulltime arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd BIJLAGE 17 Fulltime arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd De ondergetekenden,... gevestigd te... hierna te noemen "werkgever" te dezen rechtsgeldig vertegenwoordigd door...,directeur en... wonende te...

Nadere informatie

Reglement Vakantiefonds

Reglement Vakantiefonds Reglement Vakantiefonds voor het Schilders,- Afwerkings- en Glaszetbedrijf HOOFDSTUK I ALGEMEEN Artikel 1 Begripsbepaling In dit reglement wordt verstaan onder: het Fonds: de Stichting Vakantiefonds voor

Nadere informatie

ZAKENDOEN MET EEN UITZENDBUREAU. WAAR MOET U ALS ONDERNEMER OP LETTEN? Januari 2014

ZAKENDOEN MET EEN UITZENDBUREAU. WAAR MOET U ALS ONDERNEMER OP LETTEN? Januari 2014 Januari 2014 ZAKENDOEN MET EEN UITZENDBUREAU. WAAR MOET U ALS ONDERNEMER OP LETTEN? Een uitzendbureau neemt u veel werk uit handen. Ons land kent wet- en regelgeving voor eerlijk, gezond en veilig werken

Nadere informatie

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE > Retouradres Postbus 90801 2509 LV Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22XA Postbus 90801 2509 LV Den Haag Anna van Hannoverstraat 4

Nadere informatie

Arbeidsomstandigheden en uitzendkrachten Hoe is dat geregeld?

Arbeidsomstandigheden en uitzendkrachten Hoe is dat geregeld? Arbeidsomstandigheden en uitzendkrachten Hoe is dat geregeld? Arbeidsomstandigheden en uitzendkrachten Hoe is dat geregeld? Werkt u met een uitzendonderneming of bent u dat binnenkort van plan? Dan is

Nadere informatie

MINISTERIE VAN SOCIALE ZAKEN EN WERKGELEGENHEID

MINISTERIE VAN SOCIALE ZAKEN EN WERKGELEGENHEID MINISTERIE VAN SOCIALE ZAKEN EN WERKGELEGENHEID I-SZW Nr. 8553 Bijvoegsel Stcrt. d.d. 2-5-1996, nr. 84 ALGEMEEN VERBINDENDVERKLARING VAN GEWIJZIGDE BEPALINGEN VAN DE COLLECTIEVE ARBEIDSOVEREENKOMST VOOR

Nadere informatie

Plan van aanpak. Verdringing van Henk? 10-12-13. Code Oranje voor vrij werkverkeer binnen EU-transportsector?

Plan van aanpak. Verdringing van Henk? 10-12-13. Code Oranje voor vrij werkverkeer binnen EU-transportsector? Code Oranje voor vrij werkverkeer binnen EU-transportsector? Context sinds 2004: hoge en lage lonen lidstaten 271 2008 GDP per inhabitant Index where the average of the 27 EU-countries is 100 137 135 123

Nadere informatie

Deze examenopgaven bestaan uit 7 pagina s, inclusief het voorblad.

Deze examenopgaven bestaan uit 7 pagina s, inclusief het voorblad. Arbeidsrecht en Cao toepassing Examenopgaven voorbeeldexamen Belangrijke informatie Deze examenopgaven bestaan uit 7 pagina s, inclusief het voorblad. Dit examen bestaat uit de volgende documenten: examenopgaven

Nadere informatie

SOCIAAL STATUUT MEDEWERKERS CENTRUM VOOR MUZIEK EN DANS WAALWIJK - HEUSDEN

SOCIAAL STATUUT MEDEWERKERS CENTRUM VOOR MUZIEK EN DANS WAALWIJK - HEUSDEN SOCIAAL STATUUT MEDEWERKERS CENTRUM VOOR MUZIEK EN DANS WAALWIJK - HEUSDEN Het Algemeen Bestuur van de Gemeenschappelijke Regeling Centrum voor Muziek en Dans ; overwegende dat besloten is tot opheffing

Nadere informatie

Aanvullende voorwaarden Detachering, Consultancy en Projectmanagement. april 2013

Aanvullende voorwaarden Detachering, Consultancy en Projectmanagement. april 2013 Aanvullende voorwaarden Detachering, Consultancy en Projectmanagement april 2013 I N H O U D 1 BEGRIPSBEPALINGEN....2 2 Toepasselijkheid...2 3 Prijs en betaling...2 4 Rechten van intellectuele eigendom...3

Nadere informatie

Inlener aansprakelijk voor beloning uitzendkracht?

Inlener aansprakelijk voor beloning uitzendkracht? Auteur: Michelle Maaijen a r b e i d s r e c h t Inlener aansprakelijk voor beloning uitzendkracht? De onderneming die uitzendkrachten inleent (inlener), kan op grond van onrechtmatige daad aansprakelijk

Nadere informatie

Personeel inlenen Voorkom aansprakelijkheid

Personeel inlenen Voorkom aansprakelijkheid Personeel inlenen Voorkom aansprakelijkheid DRV Accountants & Adviseurs 30-04-2014 Leent u weleens personeel in voor uw onderneming? Dan loopt u het risico op hoge boetes of aansprakelijkheid voor loonheffingen

Nadere informatie

II Het dienstverband

II Het dienstverband II Het dienstverband Voorwaarden De onderwerpen in dit boek hebben betrekking op de situaties waarbij er sprake is van een - tijdelijk of vast - dienstverband. Er is sprake van een dienstverband als er

Nadere informatie

2 Zodra de voorgenomen wijziging van de WML van kracht is, zal de handhaving van de WML mede een publiekrechtelijke

2 Zodra de voorgenomen wijziging van de WML van kracht is, zal de handhaving van de WML mede een publiekrechtelijke Kader voor samenwerking tussen het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid en de sociale partners ten behoeve van de handhaving van regelingen bij grensoverschrijdende arbeid 1 Inleiding Met het

Nadere informatie

REGLEMENT Inrichting en organisatie van Commissie Bezwaar Gegevensuitwisseling Stichting Normering Arbeid Artikel 1 Begripsbepalingen

REGLEMENT Inrichting en organisatie van Commissie Bezwaar Gegevensuitwisseling Stichting Normering Arbeid Artikel 1 Begripsbepalingen REGLEMENT Inrichting en organisatie van Commissie Bezwaar Gegevensuitwisseling Stichting Normering Arbeid Artikel 1 Begripsbepalingen In dit reglement wordt verstaan onder: 1. Commissie: de commissie bezwaar

Nadere informatie

a arbeidsovereenkomst tussen werkgever en werknemer b overeenkomsten van opdracht c aannemingen van werk d overeenkomsten van bemiddeling

a arbeidsovereenkomst tussen werkgever en werknemer b overeenkomsten van opdracht c aannemingen van werk d overeenkomsten van bemiddeling Arbeidsrecht en Cao toepassing Correctiemodel Vraag 1 Toetsterm A.1 - Beheersingsniveau: B - Aantal punten: 2 Wat kan worden verstaan onder collectieve arbeidsovereenkomst vanuit de wet op de collectieve

Nadere informatie

Wijzigingen CAO voor Uitzendkrachten 2009-2014 per 1 januari 2011

Wijzigingen CAO voor Uitzendkrachten 2009-2014 per 1 januari 2011 Wijzigingen CAO voor Uitzendkrachten 2009-2014 per 1 januari 2011 cao voor uitzendkrachten 2009-2014 1 2 cao voor uitzendkrachten 2009-2014 Artikel 22 lid 2 Instroomtabel in euro s vanaf 1 januari 2011

Nadere informatie

Harmonisatie Peuterspeelzalen, Landelijk Sociaal Plan

Harmonisatie Peuterspeelzalen, Landelijk Sociaal Plan Harmonisatie Peuterspeelzalen, Landelijk Sociaal Plan Ex art. 1.3.7 CAO W&MD en ex art. 1.4.8 CAO Kinderopvang Sociaal plan d.d. 23 juni 2011 De ondergetekenden, MOgroep Welzijn & Maatschappelijke Dienstverlening,

Nadere informatie

Convenant inzake samenwerking met in het Register Normering Arbeid opgenomen NEN-4400-1 gecertificeerde uitzendondernemingen en (onder)aannemers bij

Convenant inzake samenwerking met in het Register Normering Arbeid opgenomen NEN-4400-1 gecertificeerde uitzendondernemingen en (onder)aannemers bij Convenant inzake samenwerking met in het Register Normering Arbeid opgenomen NEN-4400-1 gecertificeerde uitzendondernemingen en (onder)aannemers bij het verstrekken van sofi-nummers aan buitenlandse werknemers

Nadere informatie

CAO-PARTIJEN SCHILDERS fax: 070-33681 00

CAO-PARTIJEN SCHILDERS fax: 070-33681 00 Burg. Elsenlaan 321 Postbus 11,2280 AA Rijswijk tel: 070-33661 1 1 CAO-PARTIJEN SCHILDERS fax: 070-33681 00 - --.-- -.... -- - -. -. - - - -- - - - - -- -. -. Ministerie van Sociale Zaken Afdeling Secretariaat

Nadere informatie

Factsheet normale arbeidsduur

Factsheet normale arbeidsduur Factsheet normale arbeidsduur Versie: 1 januari 2016 Binnen het SNA-keurmerk wordt getoetst of de onderneming ten minste volgens de Wet minimumloon en minimumvakantiebijslag (Wml) betaalt. De Wml kent

Nadere informatie

PROTOCOL WAARNEMING TER PLAATSE (WTP)

PROTOCOL WAARNEMING TER PLAATSE (WTP) PROTOCOL WAARNEMING TER PLAATSE (WTP) Vastgesteld door het CCvD: 22 januari 2015 Ingangsdatum: 22 januari 2015 Stichting Normering Arbeid (SNA) Versie 14-01: SNA 2015 sna.div.736-1 Inleiding De inspecties

Nadere informatie

a. het fonds: de Stichting Opleidings- en Ontwikkelingsfonds voor het Schilders- en Onderhoudsbedrijf;

a. het fonds: de Stichting Opleidings- en Ontwikkelingsfonds voor het Schilders- en Onderhoudsbedrijf; I-c - Reglement Aanvullingsregelingen HOOFDSTUK 1 ALGEMEEN ARTIKEL 1 Definities In dit reglement wordt verstaan onder: a. het fonds: de Stichting Opleidings- en Ontwikkelingsfonds voor het Schilders- en

Nadere informatie

1. de sportorganisatie/school/vereniging..., gevestigd te... overeenkomstig artikel... van haar statuten vertegenwoordigd door:

1. de sportorganisatie/school/vereniging..., gevestigd te... overeenkomstig artikel... van haar statuten vertegenwoordigd door: Arbeidsovereenkomst. De ondergetekenden 1. de sportorganisatie/school/vereniging......, gevestigd te... overeenkomstig artikel... van haar statuten vertegenwoordigd door: Naam:...... Functie:... Naam:......

Nadere informatie

1. Arbowet: plichten van de werkgever

1. Arbowet: plichten van de werkgever Handboek Ondernemingsraad en Personeelsvertegenwoordiging Inhoudsopgave 1. Arbowet: plichten van de werkgever... 1 1.1 Pak risico s aan bij de bron... 2 1.2 Wat is psychosociale arbeidsbelasting (PSA)?...

Nadere informatie

Onderhandelingsakkoord CAO CAOP 2014-2015. (looptijd: 1-7-2014 t/m 31-12-2015)

Onderhandelingsakkoord CAO CAOP 2014-2015. (looptijd: 1-7-2014 t/m 31-12-2015) Onderhandelingsakkoord CAO CAOP 2014-2015 (looptijd: 1-7-2014 t/m 31-12-2015) Datum: 18 september 2014 Ondergetekenden, partijen bij de CAO CAOP, te weten: 1.) Stichting CAOP, gevestigd te Den Haag als

Nadere informatie

Voorstellen cao Houthandel. Uitwerking Sociaal Akkoord

Voorstellen cao Houthandel. Uitwerking Sociaal Akkoord Voorstellen cao Houthandel Uitwerking Sociaal Akkoord In 2013 hebben werkgevers en werknemers op centraal niveau afspraken gemaakt in het Sociaal Akkoord. De koepelorganisatie waarvan de VVNH lid is (NVG/VNO),

Nadere informatie

Eindtermen voor het examen Uitzendmedewerker

Eindtermen voor het examen Uitzendmedewerker Eindtermen voor het examen Uitzendmedewerker Hardwareweg 7 A Postbus 642 3800 AP Amersfoort telefoon 033-454 10 99 info@seu.nl www.seu.nl Preambule Dit document omvat de eindtermen voor het examen Uitzendmedewerker,

Nadere informatie

Laat flexibiliteit voor u werken.

Laat flexibiliteit voor u werken. Laat flexibiliteit voor u werken. Het keurwerk. Inhoud Inleiding 3 Flexibiliteit en zekerheid 4 Wat betekent het ABU-lidmaatschap voor opdrachtgevers? 4 Financiële betrouwbaarheid 4 Strenge gedragsregels

Nadere informatie

Hoe kun je in de cao en via algemeenverbindendverklaring daarvan de naleving van een cao bevorderen? Een praktische handreiking voor caopartijen.

Hoe kun je in de cao en via algemeenverbindendverklaring daarvan de naleving van een cao bevorderen? Een praktische handreiking voor caopartijen. Hoe kun je in de cao en via algemeenverbindendverklaring daarvan de naleving van een cao bevorderen? Een praktische handreiking voor caopartijen. Inleiding Het doel van deze handreiking is tweeledig. Ten

Nadere informatie

BBBrief.nl. Belangenbehartiger.nl wenst u een rechtvaardig 2009 toe!!!

BBBrief.nl. Belangenbehartiger.nl wenst u een rechtvaardig 2009 toe!!! BBBrief.nl Nummer 7 december 2008 BBBrief.nl is een nieuwsbrief van Belangenbehartiger.nl Hierbij de nieuwste uitgave van BBBrief.nl. BBBrief.nl is een nieuwsbrief van Belangenbehartiger.nl, met daarin

Nadere informatie

Bijlage 3: Verkenning meerwaarde vergunningplicht

Bijlage 3: Verkenning meerwaarde vergunningplicht Bijlage 3: Verkenning meerwaarde vergunningplicht 1. Inleiding Tijdens de plenaire behandeling van het wetsvoorstel registratieplicht uitzendbureaus in maart 2012 heeft de minister van Sociale Zaken en

Nadere informatie

SOCIAAL CONVENANT. Inzake overgang naar nieuwe rechtspersoon. November 2011

SOCIAAL CONVENANT. Inzake overgang naar nieuwe rechtspersoon. November 2011 SOCIAAL CONVENANT Inzake overgang naar nieuwe rechtspersoon November 2011 De werkgever: Stichting Trajectum: Raad van Bestuur De heer J.Martini. Raad van Bestuur B. Groeneweg Zwolle, d.d.. Zwolle, d.d...

Nadere informatie

INSPECTIENORM PADDENSTOELENTELERS BELGIE INSPECTIENORM PADDENSTOELENTELERS NEDERLAND

INSPECTIENORM PADDENSTOELENTELERS BELGIE INSPECTIENORM PADDENSTOELENTELERS NEDERLAND INSPECTIENORM PADDENSTOELENTELERS NEDERLAND Auditor : Maak keuze... Registratienummer : Datum audit : Naam onderneming : Contactpersoon audit : Auditadres : Postcode + woonplaats auditadres : Soort audit

Nadere informatie

CONCEPT AKKOORD UITZENDVOORWAARDEN BUITENLAND 2013

CONCEPT AKKOORD UITZENDVOORWAARDEN BUITENLAND 2013 CONCEPT AKKOORD UITZENDVOORWAARDEN BUITENLAND 2013 Partijen enerzijds Baggermaatschappij Boskalis bv en Van Oord Personeels bv en anderzijds FNV Waterbouw en CNV Vakmensen, Sector Waterbouw zijn het volgende

Nadere informatie

Presentatie Greenport Arnhem-Nijmegen juni 2015

Presentatie Greenport Arnhem-Nijmegen juni 2015 Presentatie Greenport Arnhem-Nijmegen juni 2015 AB Oost Bestaat 52 jaar De AB organisaties werken samen maar opereren autonoom Een coöperatie van en voor leden AB Oost richt zich primair op Agri & Food

Nadere informatie

INSPECTIENORM CHAMPIGNONHANDELAREN

INSPECTIENORM CHAMPIGNONHANDELAREN VRO Services b.v. Stationsweg 78-f T +31 180619933 2991 CM Barendrecht F +31 180618721 Postbus 2037 E vro@vro.net 2990 DA Barendrecht I www.vro.net INSPECTIENORM CHAMPIGNONHANDELAREN Auditor : Naam auditor

Nadere informatie

VASTSTELLINGSOVEREENKOMST

VASTSTELLINGSOVEREENKOMST VASTSTELLINGSOVEREENKOMST De ondergetekenden: 1. WERKGEVER, gevestigd en kantoorhoudende te [ADRES], hierbij rechtsgeldig vertegenwoordigd door [VERTEGENWOORDIGER], hierna te noemen: "werkgever"; en 2.

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1a 2513 AA DEN HAAG AV/CAM/2005/53511

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1a 2513 AA DEN HAAG AV/CAM/2005/53511 Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1a 2513 AA DEN HAAG Postbus 90801 2509 LV Den Haag Anna van Hannoverstraat 4 Telefoon

Nadere informatie

Advocaten en notarissen

Advocaten en notarissen Advocaten en notarissen De Wet aanpak schijnconstructies NVRD 18 februari 2016 Onderwerpen presentatie 1. Aanleiding voor en inhoud van de WAS 2. Aansprakelijkheid voor loon door opdrachtgevers keten 3.

Nadere informatie

Algemene Voorwaarden

Algemene Voorwaarden Algemene Voorwaarden HOOFDSTUK 1 ALGEMENE BEPALINGEN Artikel 1 Werkingssfeer 1) Deze Algemene Voorwaarden zijn van toepassing op alle aanbiedingen, opdrachten en overige overeenkomsten van Bloom Personeelsdiensten

Nadere informatie

Er is sprake van een arbeidsovereenkomst wanneer aan de volgende drie voorwaarden is voldaan:

Er is sprake van een arbeidsovereenkomst wanneer aan de volgende drie voorwaarden is voldaan: Arbeidsovereenkomst Na het arbeidsvoorwaardengesprek stelt een werkgever meestal een arbeidsovereenkomst op. Klakkeloos ondertekenen is niet verstandig. Wat houdt een arbeidsovereenkomst in en wat hoort

Nadere informatie

Rechten en plichten werkgevers en werknemers Onderneming in Nederland

Rechten en plichten werkgevers en werknemers Onderneming in Nederland Rechten en plichten werkgevers en werknemers Onderneming in Nederland Inhoud Van welk land is het arbeidsrecht van toepassing? 2 Waar moet u rekening mee houden? 3 Ontslagrecht 3 Concurrentiebeding 6 Minimumloon

Nadere informatie

SOCIAAL PLAN. enerzijds en. namens. de Vereniging ABVAKABO / FNV, de heer P. Weijland. CNV Publieke Zaak, de heer F. Doedens.

SOCIAAL PLAN. enerzijds en. namens. de Vereniging ABVAKABO / FNV, de heer P. Weijland. CNV Publieke Zaak, de heer F. Doedens. SOCIAAL PLAN In het kader van de overdracht van de activiteiten van Rijn-Side, onderdeel van de Stichting Passade te Arnhem naar de Stichting Pactum jeugdzorg & educatie te Arnhem per........ De ondergetekenden,

Nadere informatie

3. - De ABVAKABO FNV gevestigd te Zoetermeer - De CNV Publieke Zaak gevestigd te s Gravenhage

3. - De ABVAKABO FNV gevestigd te Zoetermeer - De CNV Publieke Zaak gevestigd te s Gravenhage 4.4. Het Sociaalplan De betrokken partijen. De ondergetekenden: 1. - Stichting Welzijn Meppel - Stichting Welzijn Westerveld 2. enerzijds en 3. - De ABVAKABO FNV gevestigd te Zoetermeer - De CNV Publieke

Nadere informatie

Checklist Arbeidstijdenwet

Checklist Arbeidstijdenwet Checklist Arbeidstijdenwet Overtreding van de arbeidstijdenregels heeft doorgaans een bedrijfseconomisch motief. De I-SZW streeft er daarom na om overtreders in hun portemonnee te raken. U kunt dit voorkomen

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1a 2513 AA DEN HAAG AV/CAM/2005/39180

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1a 2513 AA DEN HAAG AV/CAM/2005/39180 Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1a 2513 AA DEN HAAG Postbus 90801 2509 LV Den Haag Anna van Hannoverstraat 4 Telefoon

Nadere informatie