EXAMENEISEN LITERATUURLIJST NIMA MARKETING-B

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "EXAMENEISEN LITERATUURLIJST NIMA MARKETING-B"

Transcriptie

1 EXAMENEISEN EN LITERATUURLIJST NIMA MARKETING-B (Van toepassing op de examens vanaf april 2005)

2 INHOUDSOPGAVE I Examendoelstelling 5 II Examenmethodiek 5 III Toelatingen en vrijstellingen 7 IV Exameneisen 7 MODULE B1 Hoofdstuk 1 Kennis en inzicht in de ondernemingsstrategie en portfoliomanagement Doel Onderwerpen 11 Hoofdstuk 2 Analyse van de externe omgeving Doel Onderwerpen Externe- / macrofactoren Externe- / mesofactoren Consumentengedrag Bedrijven als klanten Internationale marketing 13 Hoofdstuk 3 Analyse van de interne omgeving Doel Onderwerpen Algemeen Portfolioanalyse Financieel Logistiek R&D / Productie Marketing & Sales 14 Hoofdstuk 4 Marktonderzoek en informatievoorziening Doel Onderwerpen Opstellen gestructureerd onderzoeksplan Briefing aan een marktonderzoekbureau Data-analyse Marketing Informatie Systeem/ Verkoop Informatie Systeem 16 Hoofdstuk 5 Marketingstrategie- en planning Doel Onderwerpen SWOT-analyse Segmentatie, targetting en positionering (STP) Marktbenaderingen Productbeleid Prijsbeleid Distributiebeleid Direct marketing: management en beleid Communicatiebeleid Internationaal marketingbeleid 18 2

3 Hoofdstuk 6 Evaluatie en feedback Doel Onderwerpen 19 MODULE GENERIEKE MARKETING-B2 Hoofdstuk 1 Consumenten als klanten Factoren die afnemersgedrag beïnvloeden Beslissingsprocessen van consumenten 21 Hoofdstuk 2 Internationaal marketingbeleid 21 Hoofdstuk 3 Distributiebeleid 21 MODULE BUSINESS MARKETING-B2 I Het activiteitengebied van een business marketeer 23 II Examendoelstelling 23 III Exameneisen 23 IV Aanvullende eisen BM-B2 module 24 Hoofdstuk 1 Product Definities en begrippen Productclassificaties en hun betekenis voor het marketingbeleid Ontwikkeling en evaluatie van het productprogramma Ontwikkeling en evaluatie van de fabrikantennaam Ontwikkeling en evaluatie van het verpakkingsbeleid Evaluatie van feedback uit de markt Planning in de diverse fasen van de product-/marktlevenscyclus Bekendheid met productpositionering Het productontwikkelingsproces Het testen van business producten Planning Internationale aspecten 27 Hoofdstuk 2 Business prijsbeleid De functies van het instrument prijs Determinanten van het prijsbeleid: marktaspecten Determinanten van het prijsbeleid: ondernemingsaspecten Prijsbepalingsmethoden en -berekeningen Operationele aspecten van het prijsbeleid Internationale aspecten 28 Hoofdstuk 3 Business distributiebeleid Distributie: functies, structuren, kanalen, begrippen en definities Distributiestructuur Management van kanalen Fysieke distributie Internationale business marketingkanalen 29 3

4 Hoofdstuk 4 Persoonlijke verkoop Persoonlijke verkoop Verkoopmanagement Internationale aspecten van de verkopen 30 Hoofdstuk 5 Communicatiebeleid Communicatie: algemene kenmerken Reclame en Public Relations Beurzen en tentoonstellingen Sales promotion Telemarketing Internationale aspecten 33 MODULE B3 OPERATIONEEL MARKETINGPLAN 1. Eisen aan de inhoud van het operationeel marketingplan B2C, B2B of dienstenmarketing Procedure Competenties Beoordelingscriteria 37 Referentieliteratuur 38 4

5 I. EXAMENDOELSTELLING I.1 Niveau NIMA MARKETING-B Het examen toetst of kandidaten beschikken over de marketingvaardigheden om op marketingmanagementniveau te kunnen opereren. Het NIMA Marketing-B examen is bestemd voor functies op het niveau van marketingmanagement en brandmanagement. I.2 Positionering NIMA MARKETING-B Terwijl NIMA Marketing-A meer gericht is op het verkrijgen van kennis en inzicht met betrekking tot algemene marketinggrondslagen, ligt bij NIMA Marketing-B de nadruk op toepassing van deze kennis en implementatie in het beleid. Door de combinatie van marketingkennis en analyse van gegevens uit de omgeving van een onderneming moet de kandidaat kunnen komen tot juiste strategische en/of operationele marketingbeslissingen op product/marktniveau. Daarbij kan het bij NIMA Marketing-B examens voorkomen dat de problematiek in een internationale context moet worden geanalyseerd. Kortom, een NIMA-B kandidaat wordt getoetst op zijn of haar vaardigheden bij het gebruik van het instrumentarium waarover een marketing- of productmanager moet beschikken. II. EXAMENMETHODIEK Het NIMA Marketing-B examen bestaat uit een B1, een B2 of een B3 module. Het NIMA B1 examen wordt schriftelijk afgenomen en neemt in totaal 180 minuten in beslag. Elke kandidaat is verplicht module B1 af te leggen en daarvoor een voldoende cijfer te behalen. Om in bezit te komen van het NIMA B diploma, kan de kandidaat kiezen voor een Module B2 generiek (schriftelijk-150 minuten) of een module B3 (mondeling-40 minuten) - De B1-module (180 minuten) bestaat uit een praktijksituatie in de vorm van een case met open vragen. In deze module wordt de kandidaat getoetst op inzicht en vaardigheden om op basis van de resultaten van een externe en interne analyse van een onderneming, de kernproblematiek van een onderneming (op product/marktniveau) te kunnen vaststellen. Vervolgens dient de kandidaat marketingdoelstellingen te kunnen formuleren evenals alternatieve opties voor het te voeren marketingbeleid te kunnen aangeven en uit deze alternatieven een verantwoorde keuze te kunnen maken. - De B2-module (150 minuten) bestaat uit twee onderdelen. Onderdeel 1 van de B2-module bestaat een of meerdere artikelen die recente ontwikkelingen binnen het marketingvakgebied als onderwerp hebben. Aan de hand van deze artikelen dient de kandidaat open vragen te beantwoorden. Dit onderdeel toetst vooral inzicht en oplossend vermogen van de kandidaat in recente concrete praktijkvraagstukken. 5

6 Onderdeel 2 van de B2-module bestaat uit een praktijksituatie in de vorm van een case met open vragen. In dit onderdeel wordt de kandidaat getoetst op kennis, inzicht en vaardigheden in de ontwikkeling en operationalisering van een marketingmix-beleid. Hierbij gaat het vooral om het systematisch uitwerken van aangereikte strategische marketingplannen naar operationele marketingplannen en onderliggende deelplannen dan wel het uitwerken van afzonderlijke elementen van de marketingmix tot een consistent geheel. Voorbeelden van concrete vraagstukken bij dit onderdeel zijn (in willekeurige volgorde): - Het uitwerken van een operationeel marketingplan (via de STP methode) - Het invulling geven aan een marktbewerkings- of segmentplan. - Het invulling geven aan een segmentatievoorstel. - Het kunnen invullen van een distributie-plan. - Een prijsplan kunnen vormgeven. - Het productplan gestalte kunnen geven. - Communicatiebriefing voor een consumenten campagne te verzorgen. - Merkenstrategie uitwerken voor een product of dienst. - Een positioneringvoorstel van een merk kunnen uitwerken. - Onderlinge relatie kunnen aangeven tussen marketing-, communicatie-, en verkoopstrategie. - Een marketingcommunicatieplan opzetten. - De werking van communicatiemodellen kunnen toepassen. - Relevante marktonderzoekstechnieken kunnen toepassen bij de operationele plannen, zoals perceptual mapping, usage en attitudestudies. - Etcetera Bovenstaande lijst is niet uitputtend. De te verwachten tijdsbelasting voor de onderdelen 1 en 2 is respectievelijk 60 en 90 minuten. De wegingsfactor van de onderdelen 1 en 2 bij het vaststellen van het eindcijfer voor de B2- module is 30% voor onderdeel 1 en 70% voor onderdeel 2. De kandidaat heeft de keuze uit verschillende B2 modules. Momenteel kan de kandidaat kiezen uit een module Generieke Marketing (GK-B2) en een module Business Marketing (BM- B2). De module B2 Generieke Marketing kan betrekking hebben op diverse toepassingsgebieden (consumenten, diensten en business-to business). Bij de toetsing wordt een evenwichtige spreiding van de onderwerpen uit de exameneisen nagestreefd. Tevens kunnen actuele onderwerpen uit het marketingvakgebied aan de orde worden gesteld. - De B3 module (40 minuten) is een mondeling examen. In dit onderdeel wordt de kandidaat getoetst op kennis, inzicht en vaardigheden met betrekking tot de ontwikkeling van het operationeel marketingbeleid. Hierbij gaat het om het systematisch uitwerken van een strategisch marketingbeleid naar een operationeel marketingplan. De strategische kaders van waaruit het operationele marketingplan wordt ontwikkeld, mogen dus als gegeven worden beschouwd, en zullen op het NIMA Marketing-B niveau niet ter discussie worden gesteld. Tevens dient de kandidaat aan te tonen dat hij/zij in staat is het plan binnen de organisatie uit te dragen, ofwel zorgen voor voldoende draagvlak. Tijdens het examen zal de kandidaat in staat moeten zijn het plan overtuigend te presenteren. Om in het bezit te komen van het NIMA Marketing-B diploma dient de kandidaat voor zowel de B1- module als ook voor de B2- of B3-module een voldoende resultaat (>5,50) te hebben behaald. 6

7 III. TOELATINGSRICHTLIJNEN EN VRIJSTELLINGEN Als richtlijn voor toelating tot het NIMA Marketing-B examen adviseert het NIMA één van onderstaande diploma s: - Diploma NIMA Marketing-A - Alle opleidingen HEO - Wetenschappelijk Onderwijs; richtingen Economie en Bedrijfskunde Het NIMA adviseert voor de beoordeling van gelijkwaardige diploma s (bijvoorbeeld een buitenlands diploma met Nuffic-verklaring) contact op te nemen met een opleidingsinstituut. Vrijstelling voor Marketing-B1 wordt verleend aan gediplomeerden/bulhouders van: - HEO-CE - Universiteit Bedrijfseconomie met afstudeerrichting Marketing - Universiteit Bedrijfskunde met afstudeerrichting Marketing Vrijstelling voor Marketing-B2 wordt verleend aan gediplomeerden: - NIMA Sales-B - NIMA PR-B - NIMA Marketingcommunicatie-B - NIMA Interne en Concerncommunicatie-B - NIMA DMM - Exportmanagement Fenedex B IV. EXAMENEISEN IV.1 Omschrijving van de exameneisen Op NIMA Marketing-A niveau ligt het accent op kennis en inzicht, aangevuld met enige toepassingsvaardigheid, terwijl op NIMA Marketing-B niveau toepassingsvaardigheid meer centraal staat. De toepassingsvaardigheid houdt in essentie in, dat men moet kunnen aangeven hoe in een praktijksituatie een marketingvraagstuk tot een goede oplossing kan worden gebracht. Men moet dus niet alleen kennis en inzicht hebben in marketingmanagement-processen, maar men moet tevens in staat zijn zelf een marketingplan te ontwikkelen en te implementeren. Figuur 1 vat de exameneisen samen. 7

8 Figuur 1: Het marketing planningsproces MARKETING INFORMATIE LANDSCHAP Externe omgeving Nationaal en internationaal: - technologisch - cultureel - sociaal - demografisch - juridisch - natuurlijke omgeving - etc. De markt (Potentiële) participanten in de markt: - company - customers - competitor - substituut - pot. toetreders - leveranciers - stakeholders Interne omgeving Middelen: - financieel - logistiek - personeel - R&D - productie - marketing en aanverwante disciplines: brand-, account-, DM- en category managment Vertaling plan in marketingmix - promotiebeleid/actie - productbeleid/actie - prijsbeleid/actie - distributiebeleid/actie - (DM-beleid/actie) - (personeelsbeleid/actie) - (presentatiebeleid/actie) continu verzamelen gegevens marketing implementatie leren, optimalisere (database-)analyse, SWOT formulering en keuze (strategische) opties / marketingplan / STP Toelichting op figuur 1: De ondernemingsmissie en strategie dienen als uitgangspunt. De kandidaat hoeft niet zelf een ondernemingsmissie te kunnen formuleren, maar moet deze wel kunnen interpreteren. In samenhang hiermee en op basis van de resultaten van een externe en interne analyse van een onderneming, moet een kandidaat de problematiek van een onderneming (op product/marktniveau) kunnen vaststellen, marketingdoelstellingen kunnen formuleren, alternatieve opties voor het te voeren marketingbeleid kunnen aangeven en uit deze alternatieven een verantwoorde keuze kunnen maken. Uiteraard moet bij de keuze rekening worden gehouden met de organisatorische en financieel-economische consequenties van de te kiezen optie. Samengevat betekent één en ander dat men in staat moet zijn een marketing- of accountplan te ontwikkelen. Een volgende stap waartoe een NIMA Marketing-B kandidaat in staat moet zijn, is de ontwikkeling en operationalisering van een marketingmix-beleid. Hierbij gaat het vooral om het systematisch uitwerken van een marketingplan naar operationele plannen dan wel het uitwerken van afzonderlijke elementen van de marketingmix tot een consistent geheel. 8

9 Tot slot moet een kandidaat in staat zijn de ontwikkelingen te evalueren en zonodig bij te sturen. Men moet criteria kennen op basis waarvan men een plan kan evalueren en op basis van de evaluatie in staat zijn een terugkoppeling te maken naar het oorspronkelijke plan en, indien wenselijk, bijsturende maatregelen kunnen treffen. IV.2 Concrete invulling van de exameneisen Aangezien het NIMA Marketing-B examen voortbouwt op NIMA Marketing-A, wordt de leerstof die in de NIMA Marketing-A exameneisen is opgenomen bij NIMA Marketing-B bekend verondersteld. Deze stof kan terugkeren in de NIMA Marketing-B examens, waarbij de nadruk op de toepassingsvaardigheid wordt gelegd. De onderwerpen die in de NIMA Marketing-A exameneisen zijn opgenomen worden derhalve in deze paragraaf niet uitgebreid herhaald. De nadruk ligt meer op de additionele, specifiek voor NIMA Marketing-B geldende onderwerpen. Hieronder worden achtereenvolgens behandeld: 1. Kennis en inzicht in de ondernemingsstrategie en portfoliomanagement. 2. Analyse externe omgeving. 3. Analyse interne omgeving. 4. Marktonderzoek en informatievoorziening. 5. Marketingstrategie en planning. 6. Evaluatie en feedback. De opsommingen in deze exameneisen zijn slechts richtlijnen en derhalve niet uitputtend. 9

10 NIMA MODULE B1 10

11 1. Kennis en inzicht in de ondernemingsstrategie en portfoliomanagement 1.1 Doel Teneinde de vastgestelde ondernemingsstrategie voor een product/marktcombinatie waaraan een productmanager of marketingmanager leiding geeft, goed in te kunnen vullen, is adequate kennis en inzicht vereist in de mogelijke ondernemingsstrategieën Toepassingsvaardigheid is bij NIMA Marketing-B examens niet vereist. Met andere woorden: men hoeft niet zelf in staat te zijn een ondernemingsmissie en -strategie te formuleren. 1.2 Onderwerpen - Mission statement, business definition - Generieke strategieën, concurrentiestrategieën - Kerncompetenties - Planningshorizon en tijdpad - Mapping 2. Analyse van de externe omgeving 2.1 Doel Het beschikken over kennis van en inzicht in de voor een specifieke organisatie relevante variabelen in de externe omgeving. Op basis hiervan moet een vertaalslag kunnen worden gemaakt van de externe omgeving naar het te voeren marketingbeleid en de implementatie van een marketingstrategie. 2.2 Onderwerpen Externe factoren / macrofactoren Politieke / juridische omgeving Juridische aspecten ten aanzien van: - Productbeleid: octrooiwet - Prijsbeleid: prijzenwet, prijsbeschikkingen - Distributiebeleid: winkeltijdensluitingswet, vestigingseisen - Reclame / sales promotion: Nederlandse Code voor het Reclamewezen, Reclame Code Commissie / Stichting Ether Reclame, ongeoorloofde reclame, Wet Misleidende Reclame, Vergelijkende reclame, Wet op de Kansspelen - Overig: Wet Persoons Registratie; Wet Bescherming Persoonsregistratie Economische omgeving - Trends zoals globalisering en economische integratie (vier verschillende vormen: vrijhandelszone, douane-unie, economische unie, monetaire unie) en implicaties voor het (internationale) marketingbeleid - In het bijzonder: ontwikkelingen omtrent de totstandkoming van de Economische en Monetaire Unie (EMU), inclusief invoering van de euro in Europa, en de consequenties voor het (internationale) marketingbeleid - Handelsverdragen, met name GATT-WTO 11

12 Socio-demografische / socio-culturele omgeving - Trends zoals vergrijzing, toenemend aantal eenpersoonshuishoudens, toenemend aantal werkende vrouwen, cocooning, flexibele arbeidsvormen, multiculturalisatie, communityvorm (al dan niet virtueel) en de implicaties voor het marketingbeleid Technologische omgeving - Invloed technologie op samenleving (nieuwe technologische producten kunnen bijvoorbeeld het consumentengedrag veranderen en/of beïnvloeden) - Nieuwe media Externe factoren / mesofactoren Bedrijfstakanalyse - Zie NIMA Marketing-A exameneisen Concurrentenanalyse - Aard, niveau en analyse van concurrentie (zie NIMA Marketing-A exameneisen) - Benchmarking: doel, stappen, methode Consumentengedrag Factoren die afnemersgedrag beïnvloeden - Omgevingsinvloeden (cultureel, sociaal etc. zie NIMA Marketing-A exameneisen) - Invloed van individuele verschillen: middelen, motivatie, involvement, kennis, attitude, persoonlijkheid, lifestyle, socio-demografische factoren: - Attitudemodel Fishbein - Waardetheorieën van Rokeach / Hofstede - Means-end-chains (attributes, consumer consequences, personal values) - Invloed van psychologische processen: informatieverwerkingsproces, leerproces, veranderen van attitude en gedrag: - Information processing model (bijvoorbeeld McGuire): exposure, attention, comprehension, acceptance, retrieval of retention - Elaboration Likelihood Model (ELM) van Petty & Cacioppo (de waarschijnlijkheid van cognitieve verwerking van aangeboden informatie; voorwaarden om informatie te verwerken, zoals motivatie, capaciteit, gelegenheid) Beslissingprocessen consumenten - Beslissingsfase-schema, koopsituaties, soorten koopgedrag, kooprollen, customer loyalty etc. (zie NIMA Marketing-A exameneisen) - Customer life cycle - Invloed op het beslissingsproces: - Beslisregels: (niet) compenserend - Evaluatieve criteria & saliency (bijvoorbeeld prijs, merknaam, land van oorsprong) - Consideration set (evoked set) - Verwachtingswaardemodel - Fishbein & Ajzen (voorafgaand gedrag, attitude, sociale norm, eigen effectiviteit, intentie, gedrag) Crosscultureel consumentengedrag - Cultuurdimensies van Hofstede - Country-of-origin effects - Etnocentrisme en consumentenpatriottisme 12

13 Bedrijven als klanten Beslissingsprocessen ondernemingen - Koopsituaties, industrieel koopproces, DMU, outsourcing - Accountmanagement - Acquisitie en relatiebeheer Zie ook NIMA Marketing-A exameneisen Internationale marketing Zie bladzijde 5, tweede alinea. 3. Analyse van de interne omgeving 3.1 Doel Het beschikken over kennis van en inzicht in de voor een specifieke organisatie relevante variabelen in de interne omgeving. Op basis hiervan moet een vertaalslag kunnen worden gemaakt van de interne omgeving naar het te voeren marketingbeleid en het implementeren van een marketingstrategie. 3.2 Onderwerpen Algemeen - Organisatie van de marketingfunctie (zie NIMA Marketing-A exameneisen) - Plaats, beschrijving en inhoud van belangrijke marketingfuncties - Kunnen beschrijven (niet zelf bepalen) van de corporate mission en de core business - Inzicht in kerncompetentie (Prahalad & Hamel) en het concurrentievoordeel van een bedrijf en kunnen aangeven in hoeverre dit voor internationale markten houdbaar is Portfolio-analyse - Productportfolio: BCG, MABA Financieel Belangrijk is dat de kandidaat de financiële consequenties van voorgestelde of geplande marketingacties en/of investeringen in nieuwe producten of markten kan doorrekenen en op basis van de resultaten aanbevelingen kan geven voor het te voeren marketingbeleid. - Financiële kengetallen voor liquiditeit, solvabiliteit en rentabiliteit kennen, kunnen berekenen en kunnen relateren aan het te voeren marketingbeleid - Balansanalyse - Break-even analyse - Investeringsanalyse - Investeringsselectie - Mogelijkheden en beperkingen van gangbare methoden als pay-out period, gemiddelde winstvoet, internal rate of return en netto contante waarde 13

14 - Uiteindelijke selectie - Accountanalyse Logistiek - Goederenstromen (materials-, physical-, logistics-management) - Optimale voorraad/bestelhoeveelheid R&D / Productie - Succespercentage - Sales forecasting - Ventureteams - Innovatiekracht Marketing & sales Marketing audit en control - Annual plan control Brand management - Brand equity - Brand performance - Brand loyalty, brand switching modellen Sales / account management / accountplannen - De organisatie van de verkooporganisatie, klantenpiramide - DPP / DPC Trade marketing Kennen van de begrippen en inzicht in: - Efficient Consumer Response (ECR) - Category management - Winkelformules, schappenplan 14

15 4. Marktonderzoek en informatievoorziening 4.1 Doel Weten welke informatie benodigd is ter ondersteuning van het te voeren marketingbeleid en op welke wijze deze informatie kan worden verkregen, geanalyseerd en geïnterpreteerd. 4.2 Onderwerpen Opstellen gestructureerd onderzoeksplan Vanuit het vastgestelde probleem een gestructureerd onderzoeksplan maken dat antwoord geeft op de geformuleerde probleemstelling: a) in de situatie van een gegeven budget; b) dan wel het kunnen beargumenteren waarom een hoger budget vereist is (meer kosten voor gevraagde betrouwbaarheid versus waarde hieraan door de onderneming toe te kennen). NIMA Marketing-B kandidaten moeten een onderzoeksplan kunnen opstellen met betrekking tot alle marketingmix-elementen, consumentengedrag, overige stakeholders en de macro-omgeving. Hierin moet men kunnen aangeven: - Wat het doel van het onderzoek is - In hoeverre desk- en fieldresearch nodig zijn - In hoeverre exploratief en/of kwalitatief onderzoek de kwantificerende fase vooraf moet gaan - Op welke wijze de steekproef moet worden getrokken - Welke dataverzamelingsmethoden geschikt zijn - Hoe de verzamelde data geanalyseerd kunnen worden - Hoe de resultaten kunnen worden teruggekoppeld naar het te voeren beleid Briefing aan een marktonderzoekbureau Data-analyse De kandidaat dient te weten wanneer hij welke techniek moet gebruiken. Men hoeft de analyses niet zelf te kunnen uitvoeren, maar de kandidaat dient wel in staat te zijn de resultaten van de data-analyse te interpreteren en te relateren aan het marketingbeleid van een onderneming. Met andere woorden: men moet in staat zijn op basis van de analyses te komen tot aanbevelingen voor het te voeren beleid. Begrip van de volgende technieken is vereist:. - Naast beschrijving via centrale tendentie, modus, mediaan, spreiding en standaardafwijking ook relaties tussen variabelen (chikwadraattoets, t-test, correlatie, regressie en factoranalyse) - Prognosetechnieken: - Univariaat: tijdreeksanalyses - Multivariaat: lineair causale modellen - Kwalitatief: Delphi - Positioneringsonderzoeken: perceptual mapping - Onderzoek per fase van de Product Life Cycle 15

16 - Usage- en attitudestudies Marketing Informatiesysteem (MIS) / Verkoop Informatiesysteem (VIS) Hierbij gaat het vooral om het kunnen opzetten en gebruiken van een informatiesysteem ten behoeve van de (interne) analyse. 5. Marketingstrategie en -planning 5.1 Doel Het kunnen opstellen van een strategisch en operationeel marketingplan op basis van: - Een beoordeling van strategische opties - Kennis van en inzicht in de belangrijkste concepten op het gebied van marketingbeleid alsmede marketingplanning 5.2 Onderwerpen SWOT-analyse Het kunnen herkennen, opsommen en analyseren van kansen, bedreigingen, sterkten en zwakten van een specifieke onderneming, met name gericht op product/marktcombinaties. Op basis van deze analyse dient men: - Strategische aandachtsvelden en het centrale probleem van de specifieke onderneming te kunnen formuleren - Alternatieve strategische opties te kunnen analyseren, dan wel zelf te formuleren, waarmee het centrale probleem kan worden opgelost - Op basis van een haalbaarheidsonderzoek te komen tot een selectie uit deze strategische opties Segmentatie, targeting, positionering (STP) Segmentatie Segmentatiecriteria en segmentatiestrategieën (zie NIMA Marketing-A exameneisen). Positionering Op basis van de uitkomsten van bijvoorbeeld perceptual mapping moet de kandidaat adviezen kunnen geven over de gewenste positionering, rekening houdend met de doelstellingen op product/marktniveau Marktbenaderingen - Relatiemarketing, retentiemarketing en loyaliteitsprogramma s - Databasemarketing en -management - Interactieve marketing - One-to-one marketing - Vormen van direct marketing (mail-order/couponing, telefonische verkoop, teleshopping, telemarketing, persoonlijke verkoop) Productbeleid 16

17 Algemeen - Productniveaus, productclassificaties, assortimentsbeleid, verpakkingsbeleid (zie NIMA Marketing-A exameneisen) Merkenbeleid - Endorsement-strategieën, co-branding - Driver brands, endorsement brands (Aaker, 1996) - Brand equity (elementen die merkwaarde bepalen) - Merkidentiteit: Kapferers identiteitsprisma - Merksanering (welke producten blijven voeren en welke niet meer) - Product recall (wanneer wel, wanneer niet) Nieuwe Producten management - Organisatie productontwikkeling, fasen in productontwikkelingsproces, succes- en faalfactoren (zie NIMA Marketing-A exameneisen) - Cross-functionele integratie bij productontwikkeling (bijv. R&D - marketing interface) - Lead-user concept (voice of the customer) - Productintroductiebeslissingen: - Tactische beslissingen (marktvoorbereiding, market targeting, positionering, invulling marketingmix) - Strategische beslissingen (time to market, mate van nieuwheid van het product) - Classificatie nieuwe producten (radicale versus incrementele innovaties) - Adoptie- en diffusieprocessen bij tussenhandel, consument en zakelijke afnemers (factoren die van invloed zijn op adoptie en diffusie van nieuwe producten) Kwaliteitsmanagement - Kwaliteit van diensten (ServQual-model) - EFQM (European Foundation for Quality Management) - Balanced Scorecard Prijsbeleid - Prijszettingsmethoden, externe, interne en operationele aspecten van prijsbeleid en prijsbeleid voor nieuwe producten (zie NIMA Marketing-A exameneisen) - Speciale prijstactieken: - Prijsdiscriminatie en -differentiatie (zie NIMA Marketing-A exameneisen) - Prijsbepaling voor productlijnen (prijsbepaling van gerelateerde, complementaire en substituutproducten) - Product-bundling-prijsmethode etc. - Dumping - Gray market / parallelimport - (Kruislingse) prijselasticiteiten: kunnen berekenen en interpreteren 17

18 5.2.6 Distributiebeleid Algemeen - Distributiedoelstellingen, -strategieën, -functies, -structuren en kanalen (zie NIMA Marketing-A exameneisen) - Fysieke distributie (zie NIMA Marketing-A exameneisen) - Non-store retailing: ontwikkelingen op het gebied van verkopen via Internet (electronic commerce) etc Direct marketing: management en beleid - ISO (identification, segmentation, optimalisation) - Customer lifetime value - Clubgedachte, DM-plan, datawarehouse - Campagnemanagement - Eventmanagement Communicatiebeleid De kandidaat dient in staat te zijn: - Een communicatieplan (structuur en inhoud) op te stellen - Een PR-plan (structuur en inhoud) op te stellen - Een briefing aan een reclamebureau te verzorgen Daarnaast moet men inzicht hebben in de volgende begrippen en/of methoden: - Reclame-, merk- en marktresponse - Reclamewerkingsmodellen - Tracking-onderzoek (onder andere wear out, wear in; bursting, dropping) - Gebruik van nieuwe media (webvertising) - RFM (recency, frequency, monetary value) Internationaal marketingbeleid Strategische marktbeslissingen en internationaliseringstrategieën - Landenselectie met behulp van landenselectiemodellen (trechtermodel) - Entreemethoden - Productie in thuisland (vormen directe en indirecte export) - Productie in buitenland (contract manufacturing, licensing, assembly, joint venture, 100% ownership / greenfield) - Beslissingscriteria voor het bepalen van een entreemethode Tactische beslissingen - Internationale marketingmix-beslissingen: adaptatie versus standaardisatie 18

19 6. Evaluatie en feedback 6.1 Doel - Kunnen beoordelen van een voorgestelde marketingstrategie op basis van kennis van en inzicht in de externe en interne omgeving - Beschikken over kennis van en inzicht in methoden om tot een gedegen evaluatie te komen - Het kunnen terugkoppelen van de uitkomsten van deze evaluatie naar het oorspronkelijke marketingplan en, indien wenselijk, het treffen van corrigerende en/of nieuwe maatregelen 6.2 Onderwerpen - Tracking - Learning Organisation - Balanced scorecard - Kwaliteitsmodellen, zoals EFQM en NKP (de Nederlandse versie van EFQM) 19

20 NIMA MODULE GENERIEKE MARKETING- B2 (GK-B2) 20

21 De exameneisen voor de module NIMA Generieke Marketing-B2 bestaan uit: - de exameneisen van het NIMA Marketing-A examen Generieke Marketing - de exameneisen van de module NIMA Marketing-B1 - de hierna volgende extra exameneisen voor de module NIMA Generieke Marketing-B2 - de module kan betrekking hebben op diverse toepassingsgebieden (consumenten, diensten, business-to-business). - Zie ook hoofdstuk II Examenmethodiek (pagina 5 en 6) 1. Consumenten als klanten Factoren die afnemersgedrag beïnvloeden - Omgevingsinvloeden (cultureel, sociaal etc. zie NIMA Marketing-A exameneisen) - Invloed van individuele verschillen: middelen, motivatie, involvement, kennis, attitude, persoonlijkheid, lifestyle, socio-demografische factoren: - Attitudemodel Fishbein - Waardetheorieën van Rokeach / Hofstede - Means-end-chains (attributes, consumer consequences, personal values) - Invloed van psychologische processen: informatieverwerkingsproces, leerproces, veranderen van attitude en gedrag: - Information processing model (bijvoorbeeld McGuire): exposure, attention, comprehension, acceptance, retrieval of retention - Elaboration Likelihood Model (ELM) van Petty & Cacioppo (de waarschijnlijkheid van cognitieve verwerking van aangeboden informatie; voorwaarden om informatie te verwerken, zoals motivatie, capaciteit, gelegenheid) Beslissingprocessen consumenten - Beslissingsfase-schema, koopsituaties, soorten koopgedrag, kooprollen, customer loyalty etc. (zie NIMA Marketing-A exameneisen) - Customer life cycle - Invloed op het beslissingsproces: - Beslisregels: (niet) compenserend - Evaluatieve criteria & saliency (bijvoorbeeld prijs, merknaam, land van oorsprong) - Consideration set (evoked set) - Verwachtingswaardemodel - Fishbein & Ajzen (voorafgaand gedrag, attitude, sociale norm, eigen effectiviteit, intentie, gedrag) Cross-cultureel consumentengedrag - Cultuurdimensies van Hofstede - Country-of-origin effects - Etnocentrisme en consumentenpatriottisme 2. Internationaal marketingbeleid Overige concepten - Informatiebronnen voor internationale markten - Outsourcing 3. Distributiebeleid Efficient consumer response / category management 21

22 NIMA MODULE BUSINESS MARKETING-B2 (BM-B2) 22

23 I HET ACTIVITEITENGEBIED VAN EEN BUSINESS MARKETEER Binnen het vakgebied van business marketing zijn verschillende functies te vervullen. Hiervoor kunnen typische of specifieke marketingfunctionarissen, zoals bijvoorbeeld een marktonderzoeker of een productmanager, worden ingezet. Ook niet specifieke marketingfunctionarissen vervullen in een business-marketing-onderneming marketingfuncties, zoals bijvoorbeeld een productontwikkelaar of een kwaliteitsmanager. Het is de taak en de verantwoordelijkheid van een business marketeer de verschillende marketingfuncties, die in een business-marketing-onderneming moeten worden uitgevoerd, te coördineren en te integreren. Hij levert als zodanig belangrijke bijdragen aan de totstandkoming van het continuüm visie in actie voor de totale onderneming en voor dat van marketing in het bijzonder. De business marketeer kan zich ontwikkelen, maar dat is niet per se noodzakelijk vanuit de specifieke marketingfuncties. Zijn eerste baan ligt bij voorkeur op het technisch uitvoerende vlak, om vervolgens via specifieke marketingfuncties door te groeien naar een midden- en hogere managementfunctie. Kenmerkende eigenschappen van een business marketeer zijn: intuïtie gepaard gaande met rationeel denken en handelen, kritisch zelfstandig opereren, time management ter verkorting van de afstand naar de klant, vaardig communiceren en contacten leggen, etc. Tenslotte zal hij moeten beschikken over kennis met betrekking tot concepten en theorieën en vaardigheden aangaande de toepassing ervan. Een business marketeer is in staat op uitvoerend niveau op adequate wijze in te spelen op nieuwe ontwikkelingen. Hij dient daarbij creatief en kritisch, zelfstandig te kunnen opereren en kan als zodanig ook zichzelf "managen". II EXAMENDOELSTELLING Het NIMA Business Marketing-B2 examen toetst of kandidaten voldoen aan de eisen die gesteld mogen worden aan een marketing manager in de industriële sfeer. Als zodanig is de kandidaat op termijn in staat om zelfstandig te opereren in diverse marketingfuncties, daarbij continu uitvoering gevend aan het leidende principe "visie in actie". Daartoe mag van een kandidaat worden verwacht dat kennis en inzicht aanwezig is van de algemene beginselen van marketing en business marketing in het bijzonder. Bovendien dient de kandidaat in staat te zijn om, uit een complexe probleemstelling, via alternatieven, een visie te ontwikkelen en deze om te zetten in daadkrachtige (eigen) toepassingen. Tenslotte is de kandidaat in staat de marketingacties te evalueren en (zonodig) bij te sturen. III EXAMENEISEN De exameneisen voor de module NIMA BM-B2 examen bestaan uit: - de exameneisen van het BM-A examen; - de exameneisen van de module NIMA Marketing B1; - de hierna volgende extra exameneisen voor de module BM-B2. 23

24 IV AANVULLENDE EISEN BM-B2 MODULE Kennis, inzicht en vaardigheden met betrekking tot de belangrijkste concepten en technieken, die relevant zijn voor het in kaart brengen van business marketingorganisaties (voor de verkoop/commerciële organisatie, voor de overige functionele gebieden van de organisatie en voor de verschillende primaire- en ondersteunende processen) voorzover deze in directe relatie tot de marketingactiviteiten staan en voor het analyseren van de eigen marketingactiviteiten. Trekken van de relevante conclusies uit deze gegevens en deze vertalen in sterktes en zwaktes ten behoeve van SWOT-analyses. De kwalitatieve invalshoek van Business Marketing Analyses dient hierbij aan bod te komen.het tonen van inzicht, inventiviteit en creativiteit om op basis van een strategische analyse (SWOT-analyse en strategische visie), strategische opties te genereren, een strategiekeuze te maken en deze keuze vervolgens uit te werken in een operationeel marketingplan. Een en ander binnen de business definitie, de ondernemingsmissie en ondernemingsdoelen en de daaruit resulterende marktbegrenzingen. Implementatie business marketing Kennis van en inzicht in de belangrijkste begrippen die een rol spelen bij de implementatie van de marketingstrategie naar het marketinginstrument 1. PRODUCT 1.1 Definities en begrippen - Aard en karakteristieken van een business-product, het concept van het totale product - Product/servicepakket als ruilobject - Basic (generieke), enhanced (generiek plus differentiaties) en augmented products (enhanced product plus service, advies, financiering en dergelijke) - Product als een variabele - Product in relatie tot productie en productievaardigheden - Product en technologie - Probleemoplossend vermogen van een product (organisatie) voor een klant - Transfervermogen dat nodig is om het product bij de klant te laten werken - Flexibiliteit en aanpassingsvermogen van een organisatie om wat het product betreft de klant tegemoet te komen - Productkwaliteit - Betekenis van het product voor de organisatie van de klant - Operationeel en functioneel - Intermediair in de relatie met de organisatie van een leverancier - Bron voor product- en procesverbeteringen - Waarde van het product voor de klant, klantenwaarden - Gepercipieerde en potentiële waarde - Producteigenschappen: beschikbaarheid, gemakkelijk te kopen (geen moeilijke inkoopprocedures), reputatie van de leverancier, service voor en na de verkoop - Prijs in relatie tot kwaliteit en waarde - Wat zijn de alternatieven of substituten, bijvoorbeeld metaallegering of engineering plastics - Productbeleid: marketingstrategieën voor markten in plaats van voor producten - Strategische betekenis van kwaliteit in het productbeleid - Productaansprakelijkheid naar de klant - Product en milieu - Inhoud en werkingsveld van de wet op de productaansprakelijkheid 24

25 1.2 Productclassificaties en hun betekenis voor het marketingbeleid - Product-/dienstencontinuüm - Consumentenproducten versus business producten - Onafhankelijke werkende en complementaire producten - Classificatie naar: - Onroerend goed - Duurzame productiemiddelen, zoals machines, installaties en productie-systemen - Componenten en halffabrikaten - Gereedschappen en instrumenten - Grondstoffen en voorbewerkte grondstoffen - Hulpstoffen (Maintenance, Repair and Operating supplies) en service - Industriële enkelstuks-, serie- en massaproductie. - Marketingimplicaties met betrekking tot genoemde productcategorieën 1.3 Ontwikkeling en evaluatie van het productprogramma - Onderscheid tussen enkelvoudige op zichzelf staande producten, een product line of productgroep en een product mix of productprogramma - Definiëren van product-marktcombinaties - Functies van de productlevenscyclus (zie ook 5.7) - Functies en voor- en nadelen van productportfoliotechnieken 1.4 Ontwikkeling en evaluatie van fabrikantennaam - Communicatieve aspecten van een fabrikantennaam voor het product - Betrouwbaarheid, garantie en service achter fabrikantennaam 1.5 Ontwikkeling en evaluatie van het verpakkingsbeleid - Afhankelijkheid van de aard van het product - In het kader van logistiek management - Beschermingsfunctie - Communicatiefunctie - Uitvoeringsvormen van de verpakking: primaire en secundaire verpakking, transportverpakking, label - Keuzecriteria: kosten, informatie, handel, milieu en wetgeving - Terugname verpakking, recycling 1.6 Evaluatie van feedback uit de markt - Product als intermediair voor het relatie-onderhoud - Functionele en operationele betekenis van het product - Product als probleemoplosser - Productverbeteringen - Ontstaan nieuwe producten - Klachtenbeleid: - Functie van klachtenbehandeling - Organisatie van klachtenbehandeling en klachtenafhandeling - Inhoud en werkingsveld van de Wet op de Productaansprakelijkheid 25

26 1.7 Planning in de diverse fasen van de product-/marktlevenscyclus - Grafische weergave van omzet, kosten, winst - Fasen in de productlevenscyclus - Samenhang van de productlevenscyclus met adoptie- en diffusieprocessen - Niveaus van analyse: productklassen, technologieën en behoeften - Waarde van het productlevenscyclusconcept voor planning en implementatie - Marketingdoelen en inzet van activiteiten in de verschillende fasen van de productlevenscyclus - Productverbeteringen en aanpassingen ter verlenging van de levenscyclus - Synchronisatie met de levenscyclus van de productie van zowel de eigen onderneming als die van de afnemer 1.8 Bekendheid met productpositionering - Begrip (her)positionering - Relatie met percepties/preferenties - Relatie met unieke verkoopposities - Positionering ten opzichte van de concurrentie. Differentiële voordelen, uniekheid van het product 1.9 Het productontwikkelingsproces - Organisatie en beheer van het productontwikkelingsproces voor industriële producten - Structureren en beheren van het samenwerken van marketing, onderzoek en ontwikkeling - Succes- en faalfactoren bij productontwikkeling - Productontwikkeling en relatie-ontwikkeling tussen leverancier en afnemer - Fasen in het productontwikkelingsproces: - Ontwikkelen van nieuwe productenstrategie - Genereren van ideeën voor nieuwe producten - Eerste selectie - Zakelijke haalbaarheidsstudie - Productontwikkeling - Testen - Commercialisering 1.10 Het testen van business producten - Het testen van concepten en prototypes bij geselecteerde afnemers - Succesfactoren: - Hoe uniek is het product - Marktkennis en marketingvaardigheden - Synergie op gebieden van technologie, engineering en productie - Het testen van de marketingmix - Definitieve bijstellingen 1.11 Planning - De productportfolio, of andere positioneringsmethoden - Productevaluatie matrix - Marktaandeel en leercurve - Samenhang en ontwikkeling van marktaandeel, omzet en winst in de verschillende fasen van de productlevenscyclus - Kwaliteits- en schaaleffecten. 26

27 1.12 Internationale aspecten - Internationale richtlijnen productaansprakelijkheid (EG richtlijnen) - Standaardisatie, bijvoorbeeld Lloyds, Det Norsk Veritas, ISO - Internationaal merkenbeleid 2. BUSINESS PRIJSBELEID 2.1 De functies van het instrument prijs - Binnen de marketingmix: prijs- en kostenleider - Als opbrengstdrager - En prijselementen: kosten, toegevoegde waarde, marge, kortingen, rabatten, betalingstermijnen, betalingscondities, courtages, commissies - En prijsvorming: netto/bruto, inschrijving, aanbesteding, offerte, prijscourant - Als waardebepaling: cost of ownership (exploitatiekosten), kosten van alternatieven, make or buy - Bij afzetfinanciering: onder andere koop versus lease-afweging bij klanten - Als onderhandelingsinstrument - En product/dienst complexiteit en de prijsstelling 2.2 Determinanten van het prijsbeleid: marktaspecten - Marktstructuur en marktvraag - De productlevenscyclus - Geografische prijsstelling - Reacties van afnemers: - Prijs/prestatieverhouding, prijsafstand en prijsperceptie - Prijs bij onderhandelingsproces - Psychologische prijsbeleving: prijsgrenzen, prijsdrempels, prijsacceptatie - Prijselasticiteit van de vraag - Reacties van de concurrenten op verschillende soorten prijsstelling - Prijs in relatie tot substituten - Randvoorwaarden als gevolg van wet- en regelgeving 2.3 Determinanten van het prijsbeleid: ondernemingsaspecten - Vanuit ondernemingsdoelstellingen: marktaandeel, winst, rentabiliteit, stabiliteit en concurrentie: - Relaties prijs, hoeveelheid, kosten en winst - Vanuit kosten: - Vaste en variabele kosten (direct costing) en directe en indirecte kosten - Kostensoorten, kostenplaatsen en kostendragers - Differentiële- en integrale kostencalculatie - Margebepaling en -berekening - Verschillende soorten marketing- en verkoopkosten: - Reclamekosten - Kosten van distributie en logistiek - Verkoopkosten - Onderhandelingskosten - Contractkosten 27

28 2.4 Prijsbepalingsmethoden en -berekeningen - Op basis van prijzen vaststellen of een transactie al of niet tot stand kan komen: - Kostengeoriënteerd - Concurrentiegeoriënteerd - Afnemergeoriënteerd 2.5 Operationele aspecten van het prijsbeleid - Inhoud en effect van opties in actief prijsbeleid: - Afromen versus penetratie - Prijsdiscriminatie versus prijsdifferentiatie - Stay-out en put-out pricing, dumping - Advies- en bodemprijs - Peak-load prijsstelling - Marginale kosten prijsstelling - Inhoud en effect van opties in passief prijsbeleid: - Prijsovereenkomsten - Prijsleiderschap - Prijsvolger - Inhoud en effect van opties in prijs en margebeleid: - Functionele kortingen - Prestatiekortingen - Inruilkortingen - Actiekortingen 2.6 Internationale aspecten - Risico - Wetten - Valuta - Internationale aanbestedingsprocessen (bijvoorbeeld wettelijke kader overheidsaanbesteding, Internationaal Monetair Fonds, Wereldbank) 3 BUSINESS DISTRIBUTIEBELEID 3.1 Distributie: functies, structuren, kanalen, begrippen en definities - Rol van distributiebeslissingen - Functies van de kanalen: informatie, engineering, contact, promotie, voorraad, financiering, assortiment, opslag, service, garantie en transport - Uitwisselingsstromen: fysiek, geld, informatie, eigendom, aansprakelijkheid, risico - Business distributeurs, zoals installateur, agent, importeur, groothandel - Business bemiddelingsbedrijven: makelaar, agent, concessionair, commissionair, jobber - Distributiesystemen: horizontale en verticale structuren - Directe marketing versus indirecte marketing - Enkelvoudige-, duale-, hybride- of multikanalen - Intensieve, selectieve en exclusieve distributie - Push- en pull-effecten - Integratie verkoop en distributie 28

29 3.2 Distibutiestructuur - Ontwerp van een structuur in relatie tot marketingdoelen - Specificering kanaaldoelen - Randvoorwaarden bij ontwerp - Analyse kanaalactiviteiten - Alternatieve kanalen - Keuze kanaalleden - Evaluatie en heroverweging met betrekking tot keuze 3.3 Management van de kanalen - Doelgroepenbenadering - Motivatie kanaalleden - Accountmanagement - Conflicten in het distributiekanaal - Management van conflicten in het distributiekanaal - Verantwoordelijkheid van de fabrikant tegenover het distributiekanaal - Ontwikkeling en beheer van de relatie tussen fabrikant en distributeur - Inbreng distributeur in marketing- en verkoopplan - Resultaatmeting 3.4 Fysieke distributie - Rol en betekenis van logistiek in de marketing (bijvoorbeeld integrale goederenstroombeheersing en time management) - Relatie met de distributeurs - Functies en activiteiten: - Waar, wanneer en in welke condities zijn goederen nodig - Transport, opslag en voorraad, handling verpakking planning - Optimale voorraad en bestelhoeveelheid - Lokatiebepaling voor verdeelpunten: voorwaarden, transportkosten, levertijden - Totale kostenbenadering middels de onderlinge relaties tussen de variabele kostencomponenten - Customer service - Just-in-time service 3.5 Internationale business marketingkanalen - Exporteurs - In het buitenland gevestigde importeurs - Buitenlandse agenten - Eigen in het buitenland gevestigde verkoopkantoren - Exportbemiddelingsbureaus 29

30 4. PERSOONLIJKE VERKOOP EN VERKOOPMANAGEMENT 4.1 Persoonlijke verkoop - De veranderende rol van persoonlijke verkoop: - De verkoper en het technisch ongecompliceerde product - De verkoper en het technisch complexe product - Het onderkennen van koop- en transactiesituatie - Het identificeren van de decision making unit/koopcentrum en dergelijke - Het kennen van het inkoopproces van de klant - Onderzoek naar de lijst van voorkeurleveranciers van de klant - Samenstelling van het verkoopteam op basis van de decision making unit en het inkoopproces van de klant - Verschillende typen van verkopers, interne verkoop, vertegenwoordigers, sales engineers, verkoopleider en dergelijke - Relatie verkoop en productie - Het stapsgewijze verkoopproces: - Prospecteren - Voorbereiding bezoek - Het maken van afspraken - Probleemidentificatie - Het genereren van oplossingen - Presentatie - Het tegemoetkomen aan bezwaren - Afsluittechniek - Follow-up en evaluatie - De rol van persoonlijke verkoop bij direct marketing 4.2 Verkoopmanagement - Planning en budgettering - De organisatie van het verkoopapparaat - Werving en selectie van verschillende typen van verkopers - Opleiding en training van verkopers - Het motiveren van verkopers - De honorering van verkopers - De kosten van verkoop - Beheersing van het verkoopsysteem en de verkoopprocessen: - Relatiemanagement - Het verkoopinformatiesysteem - De rol van de computer in het verkopen - De ethiek van het verkopen 4.3 Internationale aspecten van de verkopen - Culturele aspecten en invloeden in onderhandelingssituaties 30

31 5. COMMUNICATIEBELEID 5.1 Communicatie: algemene kenmerken - Communicatiestructuur en communicatievormen: - De rol van communicatiebeleid - Communicatiemedia: beurs, eigen tijdschrift, professionele tijdschriften, technische brochures, nieuwsbrief, direct mail, telefoon en computer en hun betekenis voor de business marketing - Globale organisatie van communicatiebureaus en honoreringssytemen - Werkterrein van instellingen als Nederlandse Vereniging voor Reclame Adviesbureaus (VEA), Genootschap voor Reclame (GVR), Nederlandse Organisatie van Tijdschriften Uitgevers (NOTU), Vereniging de Nederlandse Dagblad Pers (NDP), Direct Marketing Instituut Nederland (DMIN), Vereniging van Onafhankelijke Reclame Adviesbureaus (PRAGMA) en Sales Promotion Instituut Nederland (SPIN) en hun betekenis voor business marketing; - Werkingsveld van regelgeving via Reclame Codecommissie (RCC) en de Stichting Ether Reclame (STER) en hun betekenis voor business marketing - Push en pull effecten - Verschillen tussen reclame en publiciteit, promotie en public relation - Vormen en instrumenten van direct marketing - Ethische aspecten, afwegingen en keuzes - Communicatieproces en communicatiemodellen in het kader van business marketing: - Communicatiemodel: zender, codering, boodschap, medium, decodering, ontvanger, response, feed back, ruis, filters - Verwerkingsmodellen: Defining Advertising Goals for Measured Advertising Results (DAGMAR), "Aandacht trekken, Interesse opwekken, Desire -de wens het product te bezitten- en Actie" (AIDA), Lavidge and Steiner, Starch en Rogers - Bepaling van communicatiedoelstellingen: - Bepaling communicatiedoelgroep (primaire en secundaire) - Bekendheid - Herinnering - Het creëren bij de doelgroep van toenemende bewustzijnsniveaus met betrekking tot het imago van de onderneming op het gebied van, productkwaliteit, kwaliteit/prijs relaties, klantenservice, niveau van innovaties, technische geavanceerdheid, maatschappelijke verantwoordelijkheid - Bepaling van doelen, afgeleid van de communicatiedoelen, met betrekking tot: - Persoonlijke verkoop - Reclame - Verkooppromotie - Publiciteit - Bepaling van communicatiebudget (verschillende methoden): - Affordable methode - Percentage-van-de-omzet-methode - Concurrentiegeoriënteerde methode - Doelstellingen-en-taken-methode - Anti-cyclische methode 31

32 - Allocatie van het budget over de deelgebieden: - Bepaling van het communicatiemix op basis van de gewenste doelen en het beschikbare budget per deelgebied met behulp van: - Reclame, persoonlijke verkoop, sales promotions, free publicity, direct marketing, telemarketing, sponsoring, display, beurzen, special events, etc. - Allocatie van middelen op basis van gewenste doelen 5.2 Reclame en Public Relations - Doelen en oogmerken: - Het bewerkstelligen van bewustzijn bij de doelgroepen met betrekking tot imago en marktpositie van leverancier en in het bijzonder het product - De afnemer bewegen informatie op te vragen - Generen van sales leads - Ondersteuning van verkopers en distributeurs - Ondersteuning interne marketing - Het verkopen van eenvoudige, technische ongecompliceerde producten - Beursbezoek stimuleren - Het introduceren van nieuwe producten - Het bewerken en stimuleren van de afgeleide vraag - Media, doelgroepen, bereik en dekking: - Mediatypen: algemene handelstijdschriften, branche gerichte tijdschriften, ABC Nederlandse handel, Gouden Gids, televisie, radio, bill boards in bedrijfsparken en bedrijfsverzamelgebouwen - Mediumkeuze: communicatievermogen, bereik, dekking - Keuze inschakelingsvariabelen: formaat, kleur, frequentie, interval, tijdstip, plaatsingsschema, kosten - Relevante begrippen: oplage, Gross Rating Point (GRP), mediumbereik, brutoen nettobereik (gemiddeld) bereik per nummer, doelgroepenbereik en doelgroepdekking - Reclamebereik: gerealiseerd bereik, total exposure - Controlled circulation, sponsored magazine - Reclame effectiviteit - Pre-testing en post-testing - Evaluatie reclame-effectiviteit - Carry-over-effecten van de reclame 5.3 Beurzen en tentoonstellingen - Afwegingen voor beslissing tot deelname - Doelstelling voor beursactiviteiten: benoemen, kwantificeren, meten en controleren - Functies van de beurs: nieuwe contacten leggen, voorlichting, advisering, instructie, demonstratie, verkopen, onderhouden van contacten - Organisatie van de beurs: voorbereiding zowel technisch als commercieel, voorbereiding van de realisatie, standmanagement, nazorg, evaluatie van resultaten 5.4 Sales promotion - Promotiemateriaal om de firmanaam en producten een grotere bekendheid te geven (catalogus) - Materiaal voor een bijzondere gebeurtenis (beurs) - Materiaal voor specifieke verkoopbevorderende acties, zoals prijsreducties 32

EXAMENEISEN LITERATUURLIJST NIMA MARKETING-B

EXAMENEISEN LITERATUURLIJST NIMA MARKETING-B EXAMENEISEN EN LITERATUURLIJST NIMA MARKETING-B (Van toepassing op de examens vanaf april 2005) INHOUDSOPGAVE I Examendoelstelling 5 II Examenmethodiek 5 III Toelatingen en vrijstellingen 7 IV Exameneisen

Nadere informatie

NIMA Marketing-A. Inhoudsopgave. Les 1. Les 4. Les 2. Les 5. Les 3. Marketing, een moderne denkdiscipline

NIMA Marketing-A. Inhoudsopgave. Les 1. Les 4. Les 2. Les 5. Les 3. Marketing, een moderne denkdiscipline NIMA Marketing-A Inhoudsopgave Les 1 Marketing, een moderne denkdiscipline 1.1 Inleiding 1.2 Het begrip marketing uitgelegd 1.3 Toepassing van marketing 1.4 Een beetje geschiedenis 1.5 Van bedrijf naar

Nadere informatie

EXAMENEISEN LITERATUURLIJST NIMA CONSUMENTENMARKETING-B

EXAMENEISEN LITERATUURLIJST NIMA CONSUMENTENMARKETING-B EXAMENEISEN EN LITERATUURLIJST NIMA CONSUMENTENMARKETING-B (Van toepassing op de examens vanaf oktober 2010) Inhoudsopgave I Examendoelstelling 4 II Examenmethodiek 6 III Exameneisen 11 Inhoud module NIMA

Nadere informatie

EXAMENEISEN LITERATUURLIJST NIMA CONSUMENTENMARKETING-B

EXAMENEISEN LITERATUURLIJST NIMA CONSUMENTENMARKETING-B EXAMENEISEN EN LITERATUURLIJST NIMA CONSUMENTENMARKETING-B (Van toepassing op de examens vanaf 1 januari 2012) Inhoudsopgave I Examendoelstelling 4 II Examenmethodiek 5 III Exameneisen 11 Inhoud module

Nadere informatie

Internationale Marketing H4. Week 1 1. Executive summary 2. Inhoudsopgave 3. Inleiding en achtergrond 4. Externe analyse

Internationale Marketing H4. Week 1 1. Executive summary 2. Inhoudsopgave 3. Inleiding en achtergrond 4. Externe analyse Internationale Marketing H4 Week 1 1. Executive summary 2. Inhoudsopgave 3. Inleiding en achtergrond 4. Externe analyse Executive summary Een samenvatting voor het management 1 à 2 pagina s belangrijkste

Nadere informatie

Marketingplanning 4 MARKETINGPLANNING 4 (CCA06.4/CREBO:50147)

Marketingplanning 4 MARKETINGPLANNING 4 (CCA06.4/CREBO:50147) MARKETINGPLANNING 4 (CCA06.4/CREBO:50147) sd.cca06.4.v1 ECABO, Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd, overgenomen, opgeslagen of gepubliceerd in enige vorm of wijze,

Nadere informatie

Een marketingplan in twaalf stappen

Een marketingplan in twaalf stappen Reekx is gespecialiseerd in het adviseren van organisaties en detacheren van specialisten op het gebied van het efficiënt managen van informatiestromen. Kijk op onze website www.reekx.nl voor actuele informatie

Nadere informatie

Initiëren en creëren van producten en diensten, zelfstandig en ondernemend.

Initiëren en creëren van producten en diensten, zelfstandig en ondernemend. COMMERCE Competentieniveaus voor de domeincompetenties Commerce DC.1 Initiëren en creëren van producten en diensten, zelfstandig en ondernemend. Competentieniveau 1 CE/IBL/SBRM/F&B Signaleren en opsporen

Nadere informatie

Exameneisen en literatuurlijst. NIMA B 1 Marketing Manager. Van toepassing op de examens vanaf januari 2016

Exameneisen en literatuurlijst. NIMA B 1 Marketing Manager. Van toepassing op de examens vanaf januari 2016 Exameneisen en literatuurlijst NIMA B 1 Marketing Manager Van toepassing op de examens vanaf januari 2016 2015 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 2 1.1 Inhoud van dit document... 2 1.2 Niveau en positionering

Nadere informatie

Inhoud. Deel 1 Inleiding. Deel 2 De context

Inhoud. Deel 1 Inleiding. Deel 2 De context Inhoud Deel 1 Inleiding 1 en scenario s 1.1 Wat is consumentengedrag? 1.1.1 Beschrijven, verklaren en voorspellen van consumentengedrag 1.1.2 Waarop heet consumentengedrag betrekking? 1.1.3 Veranderend

Nadere informatie

Strategische marketing planning

Strategische marketing planning Marketing F-cluster Succes met leren Leuk dat je onze bundels hebt gedownload. Met deze bundels hopen we dat het leren een stuk makkelijker wordt. We proberen de beste samenvattingen voor jou te selecteren.

Nadere informatie

3 Productontwikkeling en de productlevenscyclus 69

3 Productontwikkeling en de productlevenscyclus 69 Inhoud Voorwoord 9 1 Product en assortiment 11 Inleiding 12 1.1 Wat is een product? 12 1.2 Goederenclassificaties 20 1.3 Het assortiment 24 1.4 Productbeslissingen 27 1.5 Productgroepbeslissingen 29 1.6

Nadere informatie

Praktijkinstructie Marketingplanning 4 (CCA06.4/CREBO:50147)

Praktijkinstructie Marketingplanning 4 (CCA06.4/CREBO:50147) instructie Marketingplanning 4 (CCA06.4/CREBO:50147) pi.cca06.4.v2 ECABO, 1 september 2003 Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd, overgenomen, opgeslagen of gepubliceerd

Nadere informatie

ECTS-fiche. 1. Identificatie. Module. Lestijden 160

ECTS-fiche. 1. Identificatie. Module. Lestijden 160 ECTS-fiche 1. Identificatie Opleiding Marketing Module Algemene Marketing Code A5 Lestijden 160 Studiepunten n.v.t. Ingeschatte totale studiebelasting (in uren) 1 Mogelijkheid tot JA aanvragen vrijstelling

Nadere informatie

Inhoud. 1 Marketing van kunst, cultuur en creativiteit 19. 2 De consument van kunst, cultuur en andere creatieve. producten 35

Inhoud. 1 Marketing van kunst, cultuur en creativiteit 19. 2 De consument van kunst, cultuur en andere creatieve. producten 35 Inhoud 1 Marketing van kunst, cultuur en creativiteit 19 Competenties 19 1.1 Inleiding 19 1.2 Wat is marketing? 21 1.2.1 Het marketingconcept 21 1.2.2 Marketing en ethiek 23 1.2.3 Marketing als een verzameling

Nadere informatie

SRM College for Brand Management

SRM College for Brand Management SRM College for Brand Management Exameneisen Inleiding Zoals in het examenreglement is bepaald, wordt de strekking van de hierna geformuleerde eisen nader aangeduid door het studiemateriaal van de opleiding

Nadere informatie

aspecten van het communicatiebeleid - Kennis van het standaardcommunicatie-instrumentarium 55% rekening houdend met de kansscore

aspecten van het communicatiebeleid - Kennis van het standaardcommunicatie-instrumentarium 55% rekening houdend met de kansscore Kwalificatiedossier: Medewerker marketing en communicatie Jaartal: 1112-1213-1314 Kwalificaties: 90531 Assistent-communicatiemedewerker Niveau: 4 Kennisonderdeel: Communicatiebeleid en -instrumenten Vakkennis

Nadere informatie

Verandermanagement. Hoofdstuk 5 Strategie en ondernemingsdoelstellingen

Verandermanagement. Hoofdstuk 5 Strategie en ondernemingsdoelstellingen Verandermanagement Hoofdstuk 5 Strategie en ondernemingsdoelstellingen Schema strategie Externe analyse Interne analyse Kansen en bedreigingen (Opportunities, Threats) Confrontatieanalyse Sterkten en zwakten

Nadere informatie

Inhoud. Onderwijseenheid 1 Onderzoek en acquisitie 11. Onderwijseenheid 2 Verkopen 45

Inhoud. Onderwijseenheid 1 Onderzoek en acquisitie 11. Onderwijseenheid 2 Verkopen 45 Inhoud Onderwijseenheid 1 Onderzoek en acquisitie 11 1 Het verwerven van verkoopopdrachten 11 1.1 Marketing, wat is dat? 12 1.2 Het marketingplan 13 1.3 De instrumenten van de marketingmix 14 2 Public

Nadere informatie

Dit bestand niet correct? Meld misbruik op www.saxionstudent.nl. Saxionstudent.nl Blok1

Dit bestand niet correct? Meld misbruik op www.saxionstudent.nl. Saxionstudent.nl Blok1 Inleiding Dit verslag is geschreven in het kader voor het project Desk & Fieldresearch. Het project is voor het eerste studiejaar van de opleiding Commerciële Economie, aan Saxion Hogeschool te Enschede.

Nadere informatie

Exameneisen Marketingcommunicatie-A Vooraf

Exameneisen Marketingcommunicatie-A Vooraf Exameneisen Marketingcommunicatie-A Vooraf Zoals in het examenreglement is bepaald, wordt de strekking van de hierna geformuleerde eisen nader aangeduid door het studiemateriaal van de opleiding Marketingcommunicatie-A

Nadere informatie

Marketing NIMA-B. studiejaar 2015-2016. Media, Informatie en Communicatie. Modulehandleiding. Specialisatie Mediaondernemerschap

Marketing NIMA-B. studiejaar 2015-2016. Media, Informatie en Communicatie. Modulehandleiding. Specialisatie Mediaondernemerschap Opleiding: Media, Informatie en Communicatie Marketing NIMA-B Modulehandleiding Specialisatie Mediaondernemerschap studiejaar 2015-2016 Blok 1 + 2 Docenten:, Eric de, Willem Buffing, Marcel van der Lugt

Nadere informatie

Business Plan Grensoverschrijdende Marketing. Marie-Janine Saris 24 april 2007

Business Plan Grensoverschrijdende Marketing. Marie-Janine Saris 24 april 2007 Business Plan Grensoverschrijdende Marketing Marie-Janine Saris 24 april 2007 Agenda Introductie Waarom een plan? Business Plan versus Marketing Plan Opbouw Business Plan Structuur van een Marketing Plan

Nadere informatie

Inhoud. DEEL 1 Marketing en marktinformatie 15. 1 Verkenning van het vakgebied 17. 2 Koopgedrag van organisaties 49

Inhoud. DEEL 1 Marketing en marktinformatie 15. 1 Verkenning van het vakgebied 17. 2 Koopgedrag van organisaties 49 Inhoud DEEL 1 Marketing en marktinformatie 15 1 Verkenning van het vakgebied 17 1.1 Definitie en plaatsbepaling 18 1.1.1 Wat is marketing? 18 1.1.2 Marketing als visie: de marketingconceptie 19 1.1.3 Marketing

Nadere informatie

Hoofdstuk 19 Distributiebeleid

Hoofdstuk 19 Distributiebeleid Hoofdstuk 19 Distributiebeleid Leerdoelen Uitleggen waarom bedrijven distributiekanalen gebruiken en de functies van deze kanalen beschrijven. De wisselwerking tussen tussenschakels in het distributiekanaal

Nadere informatie

Exameneisen Mediaplanning 2013-2014

Exameneisen Mediaplanning 2013-2014 Exameneisen Mediaplanning 2013-2014 Inleiding Zoals in het examenreglement is bepaald, wordt de strekking van de hierna geformuleerde eisen nader aangeduid door het studiemateriaal van de opleiding Mediaplanning

Nadere informatie

Hoe zit de reiswereld van oudsher in elkaar?

Hoe zit de reiswereld van oudsher in elkaar? INHOUD Voorwoord 11 Inleiding 13 Deel 1: Hoe zit de reiswereld van oudsher in elkaar? 1 De structuur van de reisbranche 17 1.1 Oorsprong van toerisme 17 1.2 Categorieën vakanties 17 1.3 De bedrijfskolom

Nadere informatie

Mangement & Organisatie (M&O) In Balans HAVO Hoofdstuk 16, 17, 18 en 19

Mangement & Organisatie (M&O) In Balans HAVO Hoofdstuk 16, 17, 18 en 19 Mangement & Organisatie (M&O) In Balans HAVO Hoofdstuk 16, 17, 18 en 19 Hoofdstuk 16 Marketing 16.1 Strategische doelstellingen van elke organisatie: - het nastreven van continuïteit, en daarmee samenhangend

Nadere informatie

HOOFDSTUK 14: MERKEN BEHEREN OVER GEOGRAFISCHE GRENZEN EN MARKTSEGMENTEN

HOOFDSTUK 14: MERKEN BEHEREN OVER GEOGRAFISCHE GRENZEN EN MARKTSEGMENTEN HOOFDSTUK 14: MERKEN BEHEREN OVER GEOGRAFISCHE GRENZEN EN MARKTSEGMENTEN 1 INTRODUCTIE H:14 Er zijn diverse factoren die bedrijven aansporen om producten en diensten buiten de eigen thuismarkt te verkopen.

Nadere informatie

M&O VWO 2011/2012. www.lyceo.nl

M&O VWO 2011/2012. www.lyceo.nl Hoofdstuk 8: Marketing M&O VWO 2011/2012 www.lyceo.nl Overzicht Management & Organisatie School Examen (SE) 7. Organisaties 8. Marketing Organisatiestructuren Niet commerciële organisaties Commerciële

Nadere informatie

NIMA/SMA SALES EXAMEN B1.2 28 JANUARI 2014. b. Noem vier onderdelen van het accountplan voor Novi food die bijzondere aandacht vragen.

NIMA/SMA SALES EXAMEN B1.2 28 JANUARI 2014. b. Noem vier onderdelen van het accountplan voor Novi food die bijzondere aandacht vragen. NIMA/SMA SALES EXAMEN B1.2 28 JANUARI 2014 Antworden DEEL ACCOUNTMANAGEMENT DEEL ACCOUNTMANAGEMENT Totaal 55 punten Vraag 9 (15 punten) a. Noem twee functies van een accountplan. b. Noem vier onderdelen

Nadere informatie

Comakerships & praktijkopdrachten Windesheim Flevoland 2015-2016 Economie & Management, ICT en Bouwkunde

Comakerships & praktijkopdrachten Windesheim Flevoland 2015-2016 Economie & Management, ICT en Bouwkunde Comakerships & praktijkopdrachten Windesheim Flevoland 2015-2016 Economie & Management, ICT en Bouwkunde Opleiding Studiejaar Start Comakership/praktijkopdracht Korte omschrijving 2 sept 2015 Comakership

Nadere informatie

EXAMENEISEN NIMA BUSINESS MARKETING-B. (Van toepassing op de examens vanaf januari 2008)

EXAMENEISEN NIMA BUSINESS MARKETING-B. (Van toepassing op de examens vanaf januari 2008) EAMENEISEN NIMA BUSINESS MARKETING-B (Van toepassing op de examens vanaf januari 2008) INHOUDSOPGAVE I Het activiteitengebied van een business marketeer 3 II Examendoelstelling 3 III Exameneisen NIMA Business

Nadere informatie

Inhoud. 1 Inleiding marketingplanningsproces 15. 2 Analyse van de externe omgeving 47

Inhoud. 1 Inleiding marketingplanningsproces 15. 2 Analyse van de externe omgeving 47 Inhoud 1 Inleiding marketingplanningsproces 15 1.1 Waarom strategische planning? 16 1.1.1 Strategische planning 16 1.1.2 Niveaus van het planningsproces in een onderneming 17 1.1.3 Strategisch marketingplanningsproces

Nadere informatie

ACCOUNTPLAN. Volgens de pragmatische KSC aanpak

ACCOUNTPLAN. Volgens de pragmatische KSC aanpak ACCUNTPLAN Volgens de pragmatische KSC aanpak Een accountplan maken Aan het eind van het jaar worden verkopers en account managers gevraagd weer na te denken over de doelstellingen, targets en resultaten

Nadere informatie

ECTS-fiche. 1. Identificatie. Module. Lestijden 60

ECTS-fiche. 1. Identificatie. Module. Lestijden 60 ECTS-fiche 1. Identificatie Opleiding Marketing Module Management & Organisatie Code C2 Lestijden 60 Studiepunten n.v.t. Ingeschatte totale studiebelasting (in uren) 1 Mogelijkheid tot JA aanvragen vrijstelling

Nadere informatie

Geschreven dor Jim Perk i.o.v. de Hogeschool van Amsterdam en V.I.P. 10-12-09

Geschreven dor Jim Perk i.o.v. de Hogeschool van Amsterdam en V.I.P. 10-12-09 1 Plan van aanpak Door: Student Jim Perk Navigator: Mevr. Pein Lunenberg Assessor De heer Matthijs de Feber 2 1 Achtergrond Projectnaam: Next level De organisatie The right person gives the right thing

Nadere informatie

Strategische marketing

Strategische marketing Strategische marketing Het semester is gericht op het ontwikkelen van strategisch inzicht. Niet zo gericht op het uit je hoofd kennen van theorie maar juist het kunnen herkennen van situaties en dan de

Nadere informatie

Michigan State University inkoopbenchmarkmodel

Michigan State University inkoopbenchmarkmodel pag.: 1 van 5 Michigan State University inkoopbenchmarkmodel In 1993 is Professor R. Monczka aan de Michigan State University (MSU) een benchmarking initiatief gestart, waarin circa 150 (multinationale)

Nadere informatie

Consumentengedrag. H7 Marketingcommunicatiedoelstellingen Floor en van Raaij. maandag 25 februari 13

Consumentengedrag. H7 Marketingcommunicatiedoelstellingen Floor en van Raaij. maandag 25 februari 13 Consumentengedrag H7 Marketingcommunicatiedoelstellingen Floor en van Raaij DAGMAR model bekendheid begrip overtuiging actie bekendheid begrip overtuiging actie Defining Advertising Goals for Measured

Nadere informatie

Exameneisen Marketingcommunicatie-B

Exameneisen Marketingcommunicatie-B Exameneisen Marketingcommunicatie-B Inleiding Zoals in het examenreglement is bepaald, wordt de strekking van de hierna geformuleerde eisen nader aangeduid door het studiemateriaal van de opleiding Marketingcommunicatie-B

Nadere informatie

Inhoudsopgave. 1 Marketing en communicatie 19. 2 Consumentengedrag 55

Inhoudsopgave. 1 Marketing en communicatie 19. 2 Consumentengedrag 55 Inhoudsopgave 1 Marketing en communicatie 19 1.1 Inleiding 19 1.2 Ondernemingsplan en marketingplan 24 1.3 Marketingcommunicatieplan 26 1.3.1 Analysefase 27 1.3.2 Doelstellingen 31 1.3.3 Doelgroep 33 1.3.4

Nadere informatie

Het EBC*L onderscheidt drie niveaus, die zich met name richten op bedrijfseconomische (basis)kennis.

Het EBC*L onderscheidt drie niveaus, die zich met name richten op bedrijfseconomische (basis)kennis. Vergelijking inhoud EBC*L en CE Ondernemerschap Inleiding Met de komst van de CE Ondernemerschap zijn er veel vragen gesteld over de overeenkomsten en verschillen tussen de CE Ondernemerschap en EBC*L.

Nadere informatie

NIMA B EXAMEN BUSINESS MARKETING ONDERDEEL B1.1 23 JUNI 2015. VRAGEN EN ANTWOORDINDICATIES NIMA B BUSINESS MARKETING, ONDERDEEL 1 (case) 23 JUNI 2015

NIMA B EXAMEN BUSINESS MARKETING ONDERDEEL B1.1 23 JUNI 2015. VRAGEN EN ANTWOORDINDICATIES NIMA B BUSINESS MARKETING, ONDERDEEL 1 (case) 23 JUNI 2015 NIMA B EAMEN BUSINESS MARKETING VRAGEN EN ANTWOORDINDICATIES NIMA B BUSINESS MARKETING, ONDERDEEL 1 (case) 23 JUNI 2015 1 NIMA B EAMEN BUSINESS MARKETING Vragen bij de case: BlueSim: goed op weg? (totaal

Nadere informatie

Saxionstudent.nl Blok1

Saxionstudent.nl Blok1 Samenvatting eindopdracht Trends en ontwikkelingen op consumentenniveau Macro In dit eind rapport hebben we de navigatiesystemen markt in kaart gebracht. In de macro, meso en micro omgevingen hebben we

Nadere informatie

Exameneisen en literatuurlijst NIMA/SMA SALES A. Van toepassing op de examens vanaf september 2014

Exameneisen en literatuurlijst NIMA/SMA SALES A. Van toepassing op de examens vanaf september 2014 Eameneisen en literatuurlijst NIMA/SMA SALES A Van toepassing op de eamens vanaf september 2014 1 Inhoudsopgave 1 Inhoudsopgave... 1 2 Inleiding... 2 2.1 Inhoud van dit document... 2 2.2 Niveau en positionering

Nadere informatie

Expert groep PME / KMO Hoe een goede strategie ontwikkelen? Op een eenvoudige, andere en efficiënte manier

Expert groep PME / KMO Hoe een goede strategie ontwikkelen? Op een eenvoudige, andere en efficiënte manier Expert groep PME / KMO Hoe een goede strategie ontwikkelen? Op een eenvoudige, andere en efficiënte manier Georges Dockx Lid Expert groep PME/KMO Onafhankelijk consultant voor KMO Georges.dockx@resulto.be,

Nadere informatie

Quick scan. Marketing & Communicatie Strategie. Jan Posdijk

Quick scan. Marketing & Communicatie Strategie. Jan Posdijk Quick scan Marketing & Communicatie Strategie Jan Posdijk 1 0. Inleiding Dit document helpt in het efficiënt bepalen van de grote lijnen van een marketing- & communicatiestrategie voor ondernemers. Door

Nadere informatie

Inhoud. Deel 1 Wat is een bedrijf? 17. Inleiding 14

Inhoud. Deel 1 Wat is een bedrijf? 17. Inleiding 14 Inhoud Inleiding 14 Deel 1 Wat is een bedrijf? 17 1 Bedrijf en bedrijfskunde 19 1.1 Het bedrijf 20 1.1.1 Organisatie, bedrijf en onderneming 20 1.1.2 Bedrijven zijn organisaties 22 1.1.3 De eenvoudige

Nadere informatie

Hoofdstuk 15 Geïntegreerde marketingcommunicatiestrategie

Hoofdstuk 15 Geïntegreerde marketingcommunicatiestrategie Hoofdstuk 15 Geïntegreerde marketingcommunicatiestrategie Leerdoelen De belangrijkste promotie instrumenten benoemen en de factoren bespreken die je kunt gebruiken bij het vormgeven van de algehele promotiemix;

Nadere informatie

aspecten van het marketingbeleid Fasen van het marketing(plannings)proces 55% rekening houdend met de kansscore

aspecten van het marketingbeleid Fasen van het marketing(plannings)proces 55% rekening houdend met de kansscore Kwalificatiedossier: Medewerker marketing en communicatie Jaartal: 1112-1213-1314 Kwalificaties: 90532 Marketingmedewerker Niveau: 4 90534 Medewerker evenementenorganisatie Kennisonderdeel: Marketingbeleid

Nadere informatie

Comakerships & praktijkopdrachten Windesheim Flevoland 2015-2016 Economie & Management, ICT en Bouwkunde

Comakerships & praktijkopdrachten Windesheim Flevoland 2015-2016 Economie & Management, ICT en Bouwkunde Comakerships & praktijkopdrachten Windesheim Flevoland 2015-2016 Economie & Management, ICT en Bouwkunde Opleiding Studiejaar Start Comakership/praktijkopdracht Korte omschrijving Bedrijfseconomie Comakership

Nadere informatie

Branchetoetsdocument: Verkoopmanagement

Branchetoetsdocument: Verkoopmanagement pagina 1 van 5 10-2-201 Branchetoetsdocument: Verkoopmanagement Versie. VERVALLEN, per 1-06-2010 Deelbranche(s) Personenauto Algemene beschrijving & doelstelling van de branchekwalificatie De beroepsbeoefenaar

Nadere informatie

Marketing Woordverklaring: Markt-getting o Naar de markt brengen o Aan de klant bezorgen

Marketing Woordverklaring: Markt-getting o Naar de markt brengen o Aan de klant bezorgen Marketing Woordverklaring: Markt-getting o Naar de markt brengen o Aan de klant bezorgen 1. vrijwillige ruilrelaties tussen aanbieder en prospect (klant) 2. marktfilosofieën a) productfilosofie: massaproductie

Nadere informatie

Accountmanager. Inhoudsopgave. Les 1. Les 3. Les 4. Les 2. Les 5. Segmenteren. Verkoop als onderdeel van de marketingmix

Accountmanager. Inhoudsopgave. Les 1. Les 3. Les 4. Les 2. Les 5. Segmenteren. Verkoop als onderdeel van de marketingmix Accountmanager Inhoudsopgave Les 1 Verkoop als onderdeel van de marketingmix 1.1 Inleiding 1.2 Wat is marketing? 1.3 Definities van marketing 1.4 Opdracht 1.5 De marketingmix 1.6 Marketingstrategieën 1.7

Nadere informatie

Iedere manager in Nederland kent het vraagstuk: Make or Buy

Iedere manager in Nederland kent het vraagstuk: Make or Buy Iedere manager in Nederland kent het vraagstuk: Make or Buy en Ally? Blijkbaar zijn er steeds meer organisaties die kiezen voor allianties in verschillende vormen: FrieslandCampina Joint Venture Coöperatie

Nadere informatie

De marketing van duurzaamheid

De marketing van duurzaamheid 12-03-2012 1 De marketing van duurzaamheid Dr. Karel Jan Alsem 12 maart 2012 12-03-2012 2 Dr. Karel Jan Alsem Univ docent Strategic Marketing, en Branding Auteur van journal papers en boeken Eigenaar Alsem

Nadere informatie

Handleiding (voor student) beroepsproducten en toetsing Periode 1 en 2 Communicatie Deeltijd

Handleiding (voor student) beroepsproducten en toetsing Periode 1 en 2 Communicatie Deeltijd Handleiding (voor student) beroepsproducten en toetsing Periode 1 en 2 Communicatie Deeltijd Inleiding In deze handleiding vind je de beschrijving van de beroepsproducten die je in de eerste twee periodes

Nadere informatie

Exameneisen en literatuurlijst. NIMA B Consumentenmarketing. Van toepassing op de examens vanaf januari 2014

Exameneisen en literatuurlijst. NIMA B Consumentenmarketing. Van toepassing op de examens vanaf januari 2014 Exameneisen en literatuurlijst NIMA B Consumentenmarketing Van toepassing op de examens vanaf januari 2014 Inhoudsopgave 1 Inleiding... 2 1.1 Inhoud van dit document... 2 1.2 Niveau en positionering NIMA

Nadere informatie

Inhoud Les 2. 1. Mediaselectie 2. Mediaplan 3. Voorbeeld Case 4. Opdracht 1 Mediavoorstel MMR

Inhoud Les 2. 1. Mediaselectie 2. Mediaplan 3. Voorbeeld Case 4. Opdracht 1 Mediavoorstel MMR Mediaplanning Les 2 Inhoud Les 2 1. Mediaselectie 2. Mediaplan 3. Voorbeeld Case 4. Opdracht 1 Mediavoorstel MMR In de media Mediaselectie Mediumbeoordelingscriteria Dekking / bereik Communicatievermogen

Nadere informatie

Competentie 1 Ondernemerschap Initiëren en/of creëren van producten en/of diensten, zelfstandig en ondernemend.

Competentie 1 Ondernemerschap Initiëren en/of creëren van producten en/of diensten, zelfstandig en ondernemend. Naam student: Studentnummer: Evaluatieformulier meewerkstage CE In te vullen door de bedrijfsbegeleider van de stage biedende organisatie voorafgaand aan het eindgesprek met de stagedocent. De stagiair

Nadere informatie

turning data into profit knowhowmarketing

turning data into profit knowhowmarketing turning data into profit knowhowmarketing Kennis over de markt, de klant, de concurrent en de effectiviteit van marketing wordt steeds belangrijker. Succesvolle bedrijven gebruiken deze kennis om snel

Nadere informatie

STRATEGIEONTWIKKELING

STRATEGIEONTWIKKELING STRATEGIEONTWIKKELING drs. P.W. Stolze 1 SITUATIE Strategie geeft in het algemeen richting aan een organisatie of organisatie-eenheid in haar omgeving (wat gaan we doen) en vormt een richtsnoer voor de

Nadere informatie

Bijlage A: Competenties van de opleiding

Bijlage A: Competenties van de opleiding Bijlage A: Competenties van de opleiding In deze bijlage heeft een rectificatie plaatsgevonden per 30 oktober 2012. Na voltooiing van de opleiding moet de student als beroepsbeoefenaar zelfstandig en met

Nadere informatie

BU$trN{s5 S$f{Àr# $? [íts sílt Rtnfil Fr', xtêz*h. tdc f l'! Iltï[Rr Ít í'05iïi0ïrnf x DO Ê[.e f oepxtuzs. }}r n ${ 5ï1p Ê0 t} u cï.

BU$trN{s5 S$f{Àr# $? [íts sílt Rtnfil Fr', xtêz*h. tdc f l'! Iltï[Rr Ít í'05iïi0ïrnf x DO Ê[.e f oepxtuzs. }}r n ${ 5ï1p Ê0 t} u cï. s - r.ëí ljii $ BU$trN{s5 S$f{Àr# ÍXïf*{ttf à$rllysi Ifi rë.ri,të Àt{AtYsE Ktfrli lpt8a![ë]4 $? [íts sílt Rtnfil Fr', xtêz*h rli.'1 t{ar K[ ï Ir* GflOtLSTf;:"l"llifi tdc f l'! Iltï[Rr Ít í'05iïi0ïrnf x

Nadere informatie

Operationeel Verpakkingskundige Beroepsprofiel

Operationeel Verpakkingskundige Beroepsprofiel Operationeel Verpakkingskundige Beroepsprofiel Stichting NVC Examens Filenaam: Beroepsprofiel Oper. VK 2014 Publicatiedatum: 28 februari 2014 Dit document is goedgekeurd door de Stichting Examenkamer Inhoudsopgave

Nadere informatie

Marcomplan ZZPPS Merkant. Communicatie. Het Marcomplan. Wat, waarom en hoe

Marcomplan ZZPPS Merkant. Communicatie. Het Marcomplan. Wat, waarom en hoe Marcomplan ZZPPS Merkant Communicatie Het Marcomplan Wat, waarom en hoe Inleiding: in het kort de theorie Marketing Product (dienst) Plaats (distributie) Prijs Personeel Promotie (verkoop, PR, reclame)

Nadere informatie

Functieprofiel: Adviseur Functiecode: 0303

Functieprofiel: Adviseur Functiecode: 0303 Functieprofiel: Adviseur Functiecode: 0303 Doel (Mede)zorgdragen voor de vormgeving en door het geven van adviezen bijdragen aan de uitvoering van het beleid binnen de Hogeschool Utrecht kaders en de ter

Nadere informatie

Inleiding Logistiek, Inleiding 13 april 2007

Inleiding Logistiek, Inleiding 13 april 2007 Inleiding Inleiding Logistiek Inleiding Logistiek in het leven van alledag Doel van de cursus Wat is logistiek? Plannen en beheersen Waarom logistiek? Logistiek is maatwerk Kosten en baten van logistiek

Nadere informatie

Functieprofiel: Medewerker Marketing en Communicatie Functiecode: 0602

Functieprofiel: Medewerker Marketing en Communicatie Functiecode: 0602 Functieprofiel: Communicatie Functiecode: 0602 Doel Verzorgen van activiteiten op het gebied van communicatie en/of voorlichting voor Hogeschool Utrecht of onderdelen daarvan, aan verschillende in- en

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Inleiding 4. Programma 5. Module Marketing & Communicatie 6. Rooster 7. Opleidingskosten 7. Netherlands Business Academy

Inhoudsopgave. Inleiding 4. Programma 5. Module Marketing & Communicatie 6. Rooster 7. Opleidingskosten 7. Netherlands Business Academy 1 Inhoudsopgave Inleiding 4 Programma 5 Module Marketing & Communicatie 6 Rooster 7 Opleidingskosten 7 Netherlands Business Academy Postbus 6546 4802 HM Breda T. +31 (0)76-82 005 05 info@nlba.nl www.nlba.nl

Nadere informatie

NIMA/SMA SALES EXAMEN B1.2 VERKOOPLEIDER 28 JANUARI 2014

NIMA/SMA SALES EXAMEN B1.2 VERKOOPLEIDER 28 JANUARI 2014 NIMA/SMA SALES EXAMEN B1.2 VERKOOPLEIDER 28 JANUARI 2014 Antwoorden DEEL VERKOOPLEIDER DEEL VERKOOPLEIDER Totaal 61 punten Vraag 9 (10 punten) a. Franka wil meer als leider dan als manager opereren. Noem

Nadere informatie

een merknaam tot stand brengen. een overzichtelijke, realistische marketingplanning opmaken.

een merknaam tot stand brengen. een overzichtelijke, realistische marketingplanning opmaken. STUDIEFICHE CVO DE AVONDSCHOOL Opleiding HBO5 Bedrijfsbeleid (90 studiepunten) Module Marketing (9 studiepunten) Plaats van de module in de opleiding: In deze module leer je de basisvaardigheden van schriftelijke,

Nadere informatie

Globalisatie, met nieuwe opkomende economieën als China, Brazilië en

Globalisatie, met nieuwe opkomende economieën als China, Brazilië en Globalisatie, met nieuwe opkomende economieën als China, Brazilië en India, heeft de wereld in veel opzichten in hoog tempo veranderd. Voor veel bedrijven betekent dit een strategische herbezinning op

Nadere informatie

Boxenoverzicht LINK2 Handel & Administratie Versie juni 2008

Boxenoverzicht LINK2 Handel & Administratie Versie juni 2008 02 03 04 05 06 07 08 09 10 11 12 13 03 02 02 03 04 05 06 07 03 HA/K/1 0 0 Oriëntatie op handel en administratie SE SE SE HA/K/1 x x Uitwerking eindtermen: zie Handreiking SLO x x x x x x x x x x x x x

Nadere informatie

SWOT-ANALYSE. SWOT en confrontatiematrix aangeboden door www.managementmodellensite.nl 1

SWOT-ANALYSE. SWOT en confrontatiematrix aangeboden door www.managementmodellensite.nl 1 SWOT-ANALYSE De SWOT-analyse is een breed toegepaste manier om kansen en bedreigingen voor en sterkten en zwakten van de organisatie in beeld te brengen. Vaak blijft het bij het benoemen van deze vier

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Inleiding 4. Persoonlijk intakegesprek master 4. Module Verandermanagement 5. Module Marketing & Communicatie 6.

Inhoudsopgave. Inleiding 4. Persoonlijk intakegesprek master 4. Module Verandermanagement 5. Module Marketing & Communicatie 6. 1 Inhoudsopgave Inleiding 4 Persoonlijk intakegesprek master 4 Module Verandermanagement 5 Module Marketing & Communicatie 6 Rooster 7 Opleidingskosten 7 Netherlands Business Academy Postbus 6546 4802

Nadere informatie

Boordtabellen en Business Plan

Boordtabellen en Business Plan Business advisers Boordtabellen en Business Plan B.I.B.F. Seminarie 1. Inleiding: Boordtabellen versus Business plan Zaterdag 24 maart 2012 Antwerpen Potvlietlaan 6 2600 Antwerpen Tel. +32 (0)3 235 66

Nadere informatie

NIMA BUSINESS MARKETING- B EXAMEN ONDERDEEL B1 25 JUNI 2013 VRAGEN, DEFINITIEVE ANTWOORDEN EN CORRECTORENINSTRUCTIES NIMA BUSINESS MARKETING-B EXAMEN

NIMA BUSINESS MARKETING- B EXAMEN ONDERDEEL B1 25 JUNI 2013 VRAGEN, DEFINITIEVE ANTWOORDEN EN CORRECTORENINSTRUCTIES NIMA BUSINESS MARKETING-B EXAMEN VRAGEN, DEFINITIEVE ANTWOORDEN EN S NIMA BUSINESS MARKETING-B EXAMEN MODULE B1 25 JUNI 2013 Copyright NIMA 1 Vragen en antwoorden bij de case JBW BV Vraag 1 (10 punten) Treacy en Wiersema onderscheiden

Nadere informatie

WC MARKETING BLOK 2 LESWEEK 1

WC MARKETING BLOK 2 LESWEEK 1 WC MARKETING BLOK 2 LESWEEK 1 AGENDA Blok 2 overzicht Team formatie Blokopdracht briefing Debriefing Onderzoek deel 1 marktoriëntatie Huiswerk Andre Neumann Propedeuse Psychologie MSc Kunstmatige Intelligentie/HCI

Nadere informatie

[Cursus Risicomanagement in onderhoud en beheer]

[Cursus Risicomanagement in onderhoud en beheer] [Cursus Risicomanagement in onderhoud en beheer] Bestemd voor: Managers die verantwoordelijk zijn voor het onderhoud, het (installatie)beheer of de bedrijfsvoering van technische systemen. Technici die

Nadere informatie

- Taakspecialisatie - Formalisatie van gedrag - Training - Indoctrinatie. - Controle van output/resultaat - Actieplanning

- Taakspecialisatie - Formalisatie van gedrag - Training - Indoctrinatie. - Controle van output/resultaat - Actieplanning H1 Management 5 bouwstenen van Mintzberg 5 Coördinatiemechanismen, hoe coordineren bedrijven hun werkzaamheden?: - Onderlinge aanpassing, informele communicatie - Direct toezicht, een leider - Standaardisatie

Nadere informatie

FOOD2MARKET INNOVATIE TRAINING. 14 november 2013

FOOD2MARKET INNOVATIE TRAINING. 14 november 2013 FOOD2MARKET INNOVATIE TRAINING 14 november 2013 Edwin Palsma The Food Agency Specialisten in food marketing Wij verbinden voedingskennis, technologie, marketing en sales om de marktpositie van agro & food

Nadere informatie

Inhoud. VOORWOORD... v. DANKWOORD... ix. LIJST VAN SCHEMA S... xxiii OPZET VAN HET HANDBOEK... 1 ROUTEPLAN... 5 INLEIDING... 7 ROUTEPLAN DEEL I...

Inhoud. VOORWOORD... v. DANKWOORD... ix. LIJST VAN SCHEMA S... xxiii OPZET VAN HET HANDBOEK... 1 ROUTEPLAN... 5 INLEIDING... 7 ROUTEPLAN DEEL I... Inhoud VOORWOORD............................................................. v DANKWOORD............................................................. ix LIJST VAN SCHEMA S....................................................

Nadere informatie

Ondernemen in de fysiotherapie, een strategie

Ondernemen in de fysiotherapie, een strategie Ondernemen in de fysiotherapie, een strategie Daan Spanjersberg Kennismaken Fysiotherapeut sinds 1977 Specialisaties: sport, manuele therapie, echografie Werk: praktijk (16 vestigingen, 45 ft) Topsport

Nadere informatie

Praktijkboek Strategie Bruggen bouwen naar de toekomst Aimé Heene

Praktijkboek Strategie Bruggen bouwen naar de toekomst Aimé Heene Praktijkboek Strategie Bruggen bouwen naar de toekomst Aimé Heene Inhoud Woord vooraf Ontstaan en achtergronden van het 'Praktijkboek Strategie' 5 Doelstellingen en uitgangspunten 5 Het gebruik van de

Nadere informatie

Duurzaam Product. Ecodesign methode van Tischner

Duurzaam Product. Ecodesign methode van Tischner Ecodesign methode van Tischner Omschrijving Stappenplan voor het ontwerpen van milieuvriendelijke producten. Het stappenplan is gebaseerd op gangbare methoden voor productontwerpen. Gebruik Het stappenplan

Nadere informatie

Toetsmatrijs Logistiek supervisor 1

Toetsmatrijs Logistiek supervisor 1 Opgesteld door: CCV Categoriecode: Toetsvorm: Totaal aantal vragen: 20 LOGS1 Dekkingsgraad toetstermen: 70% Cesuur: 70% ijzonderheden: Schriftelijk Het examen is een combinatie met LOGS2. Als het examen

Nadere informatie

What to do voor strategisch management?

What to do voor strategisch management? What to do voor strategisch management? VRAGEN Stel dat je wordt gevraagd om als adviseur van H&M op te treden. De opdracht is om een strategisch plan op te stellen om de missie te verwezenlijken. Inleiding

Nadere informatie

Concept Marketing Plan

Concept Marketing Plan Concept Marketing Plan IGlobal Consultancy 2011 Geachte relatie, Bijgaand ontvangt u de format Marketing plan zoals door u aangevraagd op Naast onze website bieden wij met een team van ervaren adviseurs

Nadere informatie

Oefenvragen Ondernemerskunde A - Businessplan & strategie

Oefenvragen Ondernemerskunde A - Businessplan & strategie Oefenvragen Ondernemerskunde A - Businessplan & strategie 1. Michael Porter onderscheidt 3 basisstrategieën, waar volgens hem iedere organisatie een keuze uit dient te maken, om op een gezonde wijze een

Nadere informatie

Artikel. Evenementen in de Content Marketing Mix Online communicatie voor, tijdens en na evenementen Bob Oord

Artikel. Evenementen in de Content Marketing Mix Online communicatie voor, tijdens en na evenementen Bob Oord Artikel Evenementen in de Content Marketing Mix Online communicatie voor, tijdens en na evenementen Bob Oord 1 Introductie De term contentmarketing komen we steeds vaker tegen in marketingland. Maar wat

Nadere informatie

2.a Welke drie fasen van de levenscyclus van een onderneming worden door Lievegoed onderscheiden? (3 x 1 punt)

2.a Welke drie fasen van de levenscyclus van een onderneming worden door Lievegoed onderscheiden? (3 x 1 punt) UITWERKINGEN: 1.a Geef vier sociologische startomstandigheden voor ondernemers die Shapero onderkent. (4 x 1 punt) Shapero onderkent de volgende vier startomstandigheden: - breuk in de levensloop; - voorbeeld

Nadere informatie

Commerciële beroepsvorming 2 COMMERCIËLE BEROEPSVORMING 2 (CCA01.2/CREBO:50173)

Commerciële beroepsvorming 2 COMMERCIËLE BEROEPSVORMING 2 (CCA01.2/CREBO:50173) COMMERCIËLE BEROEPSVORMING 2 (CCA01.2/CREBO:50173) sd.cca01.2.v1 ECABO, Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd, overgenomen, opgeslagen of gepubliceerd in enige vorm

Nadere informatie

Geïntegreerde communicatie In dit hoofdstuk zul je het volgende leren:

Geïntegreerde communicatie In dit hoofdstuk zul je het volgende leren: OHT 1.1 Geïntegreerde communicatie In dit hoofdstuk zul je het volgende leren: De plaats van marketingcommunicatie in de marketingmix De instrumenten van de communicatiemix Geïntegreerde marketing- en

Nadere informatie

EBC*L Junior Leerdoelencatalogus

EBC*L Junior Leerdoelencatalogus EBC*L Junior Leerdoelencatalogus Maart 2011 International Centre of EBC*L Aichholzgasse 6 A-1120 Wien Fon: +43-1-813 997 745 office@ebcl.eu www.ebcl.eu 1-5_Lernzielkatalog-A/B_V3 EBC*L Int. & KWE e.v.

Nadere informatie