Keteininformatiemodellering op basis van Archimate

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Keteininformatiemodellering op basis van Archimate"

Transcriptie

1 Keteininformatiemodellering op basis van Archimate Notatie en voorbeelden versie 0.1 Bert Dingemans

2 Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 2 Inleiding... 3 Archimate... 3 Domeininformatiemodellen... 4 Modellering... 6 Domeinmodellen... 6 Servicemodellen... 9 Interactiemodellen Procesmodellen Applicatiemodellen Viewpoints Are Tool Samenvatting Documenten

3 Inleiding Voor het ontwikkelen van keten- en domeininformatiemodellen en voor het ontwikkelen van ketenviews in het algemeen worden verschillende documenten opgesteld zoals: Aansluitvoorwaarden Berichtenboeken Domeinmodellen Ontwerpdocumenten Bij het uitwerken van deze documenten is een gezamenlijk model omtrent de objectinformatie die uitgewisseld wordt noodzakelijk. Hiervoor zijn verschillende notatievormen beschikbaar waarvan UML klassediagrammen en ER diagrammen de bekendste zijn. Het opstellen, beheren en communiceren van deze modellen is veelal een activiteit belegd bij ICT architecten. Voor enterprise- en ICT architecturen wordt veelal de modelleertaal Archimate van The Open Group gebruikt. Deze taal heeft sterke overeenkomsten met de UML notatie maar kent een groter bereik van modelleren. Dat sluit goed aan bij de behoefte bij het opstellen van informatiemodellen in een service georienteerde omgeving. Dit whitepaper gaat in op de mogelijkheden van de modelleertaal Archimate voor het opstellen van informatiemodellen. Hierbij wordt ingegaan op de notatiewijzen voor het opstellen van deze modellen. Daarnaast worden een aantal viewpoints uitgewerkt die voor een service georienteerde omgeving toegevoegde waarde hebben voor een ICT architect. Archimate Archimate is een modelleertaal gericht op het uitwerken van enterprise architecturen. De modelleertaal kenmerkt zich door een gestructureerde opzet. De taal is opgebouwd uit het weergeven van verschillende enterprise entiteiten of elementen en hun onderlinge relaties. Deze elementen en relaties kennen een typeindeling. Echter deze typeindeling is uitbreidbaar. Daarnaast kent Archimate een indeling in verschillende dimensies zoals een gelaagdheid en een dimensionering in aspecten als gedrag en statische structuren. Als laatste belangrijke aspect is de werkwijze met viewpoints kenmerkend voor Archimate. Archimate is sterk gerelaleerd aan Togaf van The Open Group. 3

4 Domeininformatiemodellen Bij het uitwerken van de architectuur voor een service georienteerde ICT implementatie zijn een aantal architectuurprincipes van belang, de belangrijkste zijn [Erl]: Herbruikbaarheid van services Gestandaardiseerde contracten Vindbaarheid van services Samenstelbaarheid van services Ontkoppeling van services Service autonomie Service abstractie of inkapseling Met name de eerste principes stellen eisen aan de interface zoals geboden wordt door een service. Hierbij is het van belang dat huidige en toekomstige gebruikers van een service een gemeenschappelijk (overeenstemmend) beeld hebben van de informatie die uitgewisseld wordt, haar structuur en betekenis. Het realiseren van een gemeenschappelijk beeld is geen sinecure, zeker niet binnen grote en complexe organisaties. Worden de genoemde services ook aangeboden aan afnemers buiten de organisatie dan worden de eisen aan de uitwerking van het gezamenlijke beeld nog belangrijker. Enkele voorbeelden van complicerende factoren zijn: Voor algemeen geldende termen binnen een domein bestaan veelal homoniemen en synoniemen. Ook treedt regelmatig verwarring op omdat gebruikersgroepen binnen elementen een andere indeling zien, bijvoorbeeld extra eigenschappen of relaties bij elementen. Het uitwerken van een gezamenlijk beeld in de vorm van een keten- of domeininformatiemodel draagt bij aan een overeenstemmend beeld bij de betrokkenen. Dit voorkomt misverstanden. Vervolgens kan dit model uitgebreid worden met servicemodellen waardoor met name het gestandaardiseerde contract en herbruikbaarheidsprincipe optimaal ondersteund wordt. Archimate is hierbij een optie voor het modelleren van deze modellen. Met name omdat ICT architecten Archimate reeds inzetten voor het modelleren van andere aspecten van een ICT systeem. Door eenvoudige uitbreidingen van deze notatie en het inperken van de in te zetten elementen en relaties ontstaat een eenduidige notatie die ook door niet ICT deskundigen goed te begrijpen is. In de volgende hoofdstukken werken we deze natatie en uitbreidingen uit op basis van een eenvoudig voorbeeld. In onderstaande afbeelding is te zien welke Archimate elementen een rol spelen bij het uitwerken van een keten- of domeininformatiemodel. 4

5 5

6 De volgende viewpoints en ondersteunende notatiewijzen worden onderkend binnen keteninformatiemodellen: Domeinmodellen Servicemodellen Interactiemodellen Procesmodellen Applicatiemodellen Hierbij zijn de domeinmodellen de kern en vormen de andere modellen een beeld vanuit een specifieke scope naar het gezamenlijke domeinmodel. In het volgende hoofdstuk worden deze verschillende modellen uitgewerkt en toegelicht. Modellering Domeinmodellen In de Archimatenotatie is een indeling in kolommen en lagen uitgewerkt. Een van de kolommen omvat de informatie-elementen zoals business objecten, data objecten artifacten. Deze elementen omvatten de informatie inhoud van entiteit binnen de organisatie. Het uitwerken van deze entiteiten in een model wordt in de literatuur vaak canonieke data modellering genoemd. Gezien de object georienteerde aanpak vind ik Canoniek Object Model een betere term. Met name de data objecten binnen de applicatielaag zijn vanuit het perspectief van domeinmodellering interessant. Data objecten zijn entiteiten die de informatie inhoud vanuit het perspectief van applicatiecomponenten en applicatieservices beschrijven. Het zijn dan ook geen fysieke entiteiten maar een applicatieve weergave. Een voorbeeld is bijvoorbeeld een factuur. Als data object is dit een clustering van informatie die een specifieke factuur beschrijft. Zo heeft het businessobject factuur veelal een factuurdatum, betaaldatum, geadresseerde en totaalbedrag. Het data object is een informatieclustering en structurering van deze gegevens. Een data object wordt in de applicatielaag van Archimate vervolgens fysiek gemaakt in de vorm van een bericht, een record in een database of een file. Een domeinmodel brengt vervolgens de omliggende elementen van een data object in kaart. Terug naar ons voorbeeld is een factuur gerelateerd aan één of meer factuurregels, een klant, eventueel meerdere adressen en via factuurregels aan bestellingen en artikelen. De Archimatenotatie biedt de mogelijkheid om data objecten te modelleren in relatie tot bijvoorbeeld services en applicatiefuncties of componenten. Voor het uitwerken van een enterprise architectuur is dit veelal voldoende. Echter voor het uitwerken van een domeininformatiemodel is dit onvoldoende. Daar staat behoefte aan een gedetailleerder vorm van modelleren. Domeininformatiemodellen stellen eisen aan het modelleren van: Data objecten Relaties tussen data objecten Eigenschappen van data objecten 6

7 In het voorbeeld is reeds het data object factuur genoemd en de relatie met bijvoorbeeld het klant data object. Dat is een goed voorbeeld van het detailleringsniveau gewenst bij domeinformatiemodellen. De relaties tussen data objecten kunnen binnen Archimate gemodelleerd worden met een standaard relatie. Echter binnen een domeininformatiemodel zullen hierdoor het aantal data objecten in een weergave snel toenemen en te gedetailleerd worden. Door het werken met twee verbijzonderde relaties wordt de notatie binnen een domeininformatiemodel eenvoudiger: Specialisatie, een verbijzondering van een data object. Zo kan zowel een client als insurant object een verbijzondering zijn van een persoon. Aggregatie, een data object is opgebouwd uit een aantal sub data objecten. Bijvoorbeeld een factuur is opgebouwd uit meerdere factuurregels. De combinatie van bovengenoemde drie relaties kunnen de elementen in een domeinmodel goed gemodelleerd worden. In onderstaande afbeelding een voorbeeld van de weergave voor domeinmodellen. In dit voorbeeld zijn client en insurant een specialisatie van person, daarnaast hebben zij een niet verbijzonderde relatie. Van een client wordt een aggregatie van contacten geregistreerd. Dit overzicht van data objecten en onderlinge relaties is een goed vertrekpunt om te komen tot een gemeenschappelijk model van de domeinentiteiten en de onderlinge relaties. Bij het uitwerken van een domein is dit een goed vertrekpunt. Op basis van deze modellen ontstaat vanzelf een discussie met betrokkenen over de bedoeling van objecten en onderlinge relaties. 7

8 Echter in deze notatie ontbreekt een detaillering, te weten de eigenschappen van een data object. In ons voorbeeld is reeds een aantal eigenschappen van bijvoorbeeld de factuur genoemd. Denk hierbij aan factuurdatum en totaalbedrag. Deze detaillering kan gewenst zijn in situaties waarbij over de eigenschappen een gemeenschappelijk beeld gevormd dient te worden of wanneer de uitwerking ingezet wordt binnen een implementatie traject. Voor Are is reeds een extensie ontwikkeld op basis van Archimate waarbij voor elementen subelementen opgenomen worden binnen de elementbeschrijving. Voor eigenschappen van data objecten willen we een zelfde werkwijze toepassen. Zie onderstaande afbeelding voor een voorbeeld. In de afbeelding is te zien welke eigenschappen horen bij een data object, wat het type is van de eigenschap en als laatste wat de cardinaliteit is van de eigenschap. Met andere woorden of de eigenschap verplicht is of niet. Voordeel van deze notatiewijze is dat de opbouw van de modellen gelijk blijft aan de notatie zonder deze mate van detaillering. De opbouw van deze notatie heeft grote overeenkomsten met de UML Klassediagrammen. Door het beperken van de relatietypen en verbijzondering van data objecten is het mogelijk om de toegepaste notatiewijze te communiceren met bijvoorbeeld implementatieprojecten waar de UML notatie veelal gebruikt wordt. In deze projecten kan deze notatie eenvoudig ingezet worden voor het genereren van bijvoorbeeld XSD bestanden voor berichtdefinities of omgezet worden naar relationele modellen voor database implementaties. 8

9 Servicemodellen In de vorige paragraaf is uitgewerkt hoe de data objecten voor de gehele omgeving aan elkaar gerelateerd zijn. Dit geeft een beeld van het complete canonieke object model. Echter men wil zich ook een beeld vormen op welke wijze services delen van dit object model ontsluiten. Door deze opzet ontstaat een ontsluiting van service contract informatie deel onderdeel uit maakt van een service register. Hierbij is met name de eenduidigheid van de notatiewijze ten opzichte van UML én Archimate een krachtig kenmerk. In onderstaande afbeelding een voorbeeld van een overzichtsmodel. De afbeelding toont voor de service clientdetail welke objecten vanuit het gehele model via deze service ontsloten worden. Via client worden de gegevens van de contacten en via overerving ook de eigenschappen van de Person klasse ontsloten. Deze notatie geeft geen informatie over de details zoals welke parameters er gebruikt worden door de service. In veel gevallen kan hiermee volstaan worden. Zeker bij herbruikbare services zal veelal gekozen worden om alle eigenschappen van de betrokken objecten op te nemen in het servicecontract. Is het mogelijk en heeft het toegevoegde waarde om de detaillering van de service parameters en resultaatset wel te modelleren en registreren dan is dat mogelijk. Hierbij kan de notatie eenvoudig uitgebreid worden op dezelfde wijze als de domeinmodellering. Hierbij is dan wel een uitbreiding van de notatie voor een eigenschap opgenomen. Deze 9

10 uitbreiding beschrijft de inkomende parameters en de uitgaande resultaatset. Vanzelfsprekend kan ook volstaan worden met een van beide kenmerken of geen van beiden. In onderstaande afbeelding een voorbeeld van de notatie inclusief de parameters en resultaatset notatie. In de afbeelding is de zoekparameter de lastname van de person klasse. Verder worden van de client alle eigenschappen in de resultaatset opgenomen, inclusief de overerfde eigenschappen uit Person. Voor de contacten wordt enkel het aantal contacten getoond. Interactiemodellen De archimate modellering kent het element interaction als uitwerking van een collaboration of samenwerking voor bijvoorbeeld applicaties. Bij het uitwerken van servicemodellen zoals beschreven in bovenstaande paragraaf kan het modelleren van een interactie van services interessant zijn. Wil je bijvoorbeeld de relatie leggen tussen een werkproces en de services dan zijn er situaties denkbaar waarbij bijvoorbeeld een task-service opgebouwd uit een combinatie van services niet volstaat. Denk bijvoorbeeld aan een opzet met gebruikersondersteuning in de vorm van widgets of mash ups. Ook volledige asynchroon uitgewerkte interacties die steeds meer toegepast worden binnen mobiele toepassingen zijn voorbeelden waarbij de inzet van service interacties een interessante uitwerking zijn. In onderstaande afbeelding een voorbeeld van een (service)interactiediagram. Interactiediagrammen kennen op dit moment geen detailuitwerking. Dit enerzijds omdat de behoefte hieraan niet onderkend wordt. Anderzijds omdat de notatie hierdoor de diagrammen mogelijk onoverzichtelijk worden. 10

11 De afbeelding toont hoe een clientmasterdetail (service)interactie gekoppeld is aan de services clientdetail, clientlist en contactlist. Procesmodellen Procesmodellen zijn in de uitwerking vergelijkbaar met de reeds bestaande notatie van Archimate. Een proces wordt gerelateerd aan één of meer services. Daarnaast kunnen processen vanzelfsprekend ook gekoppeld worden aan één of meer (service)interacties. De notatie komt daarmee overeen met de notatie voor interactiemodellen. Applicatiemodellen Bij organisaties waar de bovenstaande modellen en registratie ingezet wordt voor de inrichting van bijvoorbeeld een applicatie-, service- of koppelingen register kan het interessant zijn om de relatie tussen applicaties en services of applicaties en (service)interacties te registreren. In die situatie is een notatie waarbij de applicatie componenten en services (of de interacties) aan elkaar gerelateerd worden. In onderstaande voorbeeld een uitwerking van deze opzet. 11

12 Viewpoints In het vorige hoofdstuk zijn we ingegaan op de notatiewijzen voor het uitwerken van een domeininformatiemodel inclusief de omliggende entiteiten zoals services, interacties en applicaties. Deze notaties ondersteunen een aantal viewpoints voor zowel architecten als een beheerorganisatie. Hierbij een aantal relevante viewpoints: Gemeenschappelijk of meta data model, binnen de architectuurfunctie wordt de data architectuur en de daarbij horende entiteitmodellering steeds belangrijker. Een gezamenlijk beeld van het bedrijfs- of domeininformatiemodel en beschrijving van de entiteiten en hun eigenschappen draagt bij aan een vereenvoudiging van de ICT inrichting Service orientatie, service georienteerde architecturen zijn opgebouwd uit service implementaties en service contracten. Binnen de service contracten wordt op basis van bijvoorbeeld de XSD uitwerking een datamodel opgesteld. Een combinatie van het service- en domeinmodel is een basis inrichting van een service register of repository. Procesmodellering, binnen steeds meer organisatie wordt het uitwerken en beschrijven van de bedrijfsprocessen binnen een enterprise architectuur steeds belangrijker. Daarnaast ontstaan steeds meer toepassingen die BPM implementaties ondersteunenen. Een viewpoint waarbij een relatie blijft bestaan met de onderliggende services en (service)interacties draagt bij aan het inzichtelijk houden van de proces- en service inrichting. Applicatie portfolio, APM en beheerprocessen bijvoorbeeld ingericht op basis van ITIL of ASL bieden een uitwerking voor het in kaart brengen en beheren van een applicatielandschap. Een notatiewijze voor de relatie tussen applicaties en serviceen domein entiteiten biedt een weergave van de complexiteit van een dergelijk landschap. De notatiewijzen op basis van archimate en extensies is een weergave van de verschillende aspecten rond domeinobjecten en services. De notatiewijze sluit daarbij goed aan op het werkveld van de ICT of enterprise architect, met name omdat de Archimate notatie in die gemeenschap veel toegepast wordt. 12

13 Echter voor de beheerorganisatie of de gebruikersorganisatie kan het werken met de archimate notatie nog steeds verwarring geven. Daarom kunnen ook eenvoudiger notatiewijzen toegepast worden. Een aantal voorbeelden in onderstaande opsomming met voorbeelden: Matrices, vormen een eenvoudige en voor iedereen begrijpelijke weergave, complexiteit kan ontstaan zodra gekozen wordt voor meer dimensie of het verrijken van de notatie binnen de matrix Boomstructuren, in de ICT is veel gebaseerd op boomstructuren, denk bijvoorbeeld aan het filesysteem of verschillende verkenners. De werkwijze is niet voor iedere gebruikersgroep geschikt maar met name de beheerorganisatie kan baat hebben bij een ontsluiting op basis van bomen. 13

14 Nativatieschermen, voor een aantal gebruikersgroepen, met name beheerders en architecten willen zich snel een beeld kunnen vormen welke relaties één bepaalde entiteit heeft. Dit ongeacht of dit een service, een data object of een interactie is. Heeft men hiervan een beeld dan wil men vervolgens de relaties zien van één van de gerelateerde elementen. Are Tool Keten- of domeininformatiemodellen en servicemodellen worden al snel omvangrijk en complex. Dit stelt eisen aan het beheer van deze modellen. Al snel zal er daarom behoefte ontstaan aan geautomatiseerde tools. Dit kunnen eenvoudige tools zijn zoals excell bestanden met afspraken over het beheer tot complexe architectuurtools die een gehele enterprise architectuur kunnen omvatten. Op dit moment wordt er gewerkt aan een eenvoudige Open Source tool voor de ondersteuning van de hierboven beschreven modellen en het bijbehorende beheer. De afbeeldingen in dit artikel zijn een voorbeeld van de schermen die ontwikkeld worden in dit tool. Meer informatie over deze tool en de voortgang van de ontwikkeling is te vinden op (onder de sectie service register) 14

15 Samenvatting In dit whitepaper hebben we een extensie op archimate ten behoeve van canieke modellen en service modellen. Reden om deze extensie te ontwikkelen is om voor architecten een consistente notatie te ontwikkelen die aansluit bij de reeds aanwezige modelleertaal archimate. Een notatie op basis van Archimate heeft hierbij de kracht dat complexe structuren op een consistente manier worden weergegeven, waarbij verschillende mate van detaillering hierbij de verschillende behoeften van doelgroepen ondersteunt. Al snel zal de omvang van de entiteiten en hun onderlinge relaties groot worden en daarmee complex. Enerzijds biedt de notatie hiervoor ondersteuning. Anderzijds kunnen geautomatiseerde hulpmiddelen als repositories en wiki s hierbij ondersteuning bieden. Naast dit whiltepaper wordt gewerkt aan tooling en een uitwerking op basis van UML en veel toegepaste architectuurtools. Documenten Erl, T. Et al, SOA Principles of Service Design 15

Canonieke Data Modellering op basis van ArchiMate. Canonieke Data Modellering op basis van Archimate Bert Dingemans

Canonieke Data Modellering op basis van ArchiMate. Canonieke Data Modellering op basis van Archimate Bert Dingemans Canonieke Data Modellering op basis van ArchiMate Canonieke Data Modellering op basis van Archimate Bert Dingemans Abstract Modelleren op basis van de open standard ArchiMate is een goed uitgangspunt voor

Nadere informatie

Archimate risico extensies modelleren

Archimate risico extensies modelleren Archimate risico extensies modelleren Notatiewijzen van risico analyses op basis van checklists versie 0.2 Bert Dingemans 1 Inleiding Risico s zijn een extra dimensie bij het uitwerken van een architectuur.

Nadere informatie

Kenmerken van DLArchitect

Kenmerken van DLArchitect Kenmerken van DLArchitect Bert Dingemans, e-mail : bert@dla-os.nl www : http://www.dla-os.nl 1 Inhoud KENMERKEN VAN DLARCHITECT... 1 INHOUD... 2 INLEIDING... 3 ARCHITECTUUR... 3 Merode... 3 Methode en

Nadere informatie

De beheerrisico s van architectuur

De beheerrisico s van architectuur De beheerrisico s van architectuur Een overzicht van de ArChimate Risico Extensie versie 0.2 Bert Dingemans Inleiding Het implementeren van een (enterprise) architectuur brengt altijd risico s met zich

Nadere informatie

Project Start Architectuur (PSA)

Project Start Architectuur (PSA) Project Start Architectuur (PSA) InterActory Architectuur Service Orientatie versie 0.2 Bert Dingemans Administratieve pagina Wijzigingshistorie Versie Datum Auteur Reden wijziging 0.1 Maart 2012 Bert

Nadere informatie

Business Scenario. Voorbeeld Archimate Risico Extensie. versie 0.1. Bert Dingemans

Business Scenario. Voorbeeld Archimate Risico Extensie. versie 0.1. Bert Dingemans Business Scenario Voorbeeld Archimate Risico Extensie versie 0.1 Bert Dingemans Administratieve pagina Wijzigingshistorie Versie Datum Auteur Reden wijziging Review historie Naam Afdeling Functie Datum

Nadere informatie

Introductie ArchiMate

Introductie ArchiMate Introductie ArchiMate NAF Insight De Meern, 8 maart 2012 Egon Willemsz, enterprise architect UWV Programma Waarom ArchiMate? Praktijkvoorbeelden Samenvatting concepten Van start met ArchiMate Tot besluit

Nadere informatie

Tools voor canonieke datamodellering Bert Dingemans

Tools voor canonieke datamodellering Bert Dingemans Tools voor canonieke datamodellering Tools voor canonieke datamodellering Bert Dingemans Abstract Canonieke modellen worden al snel omvangrijk en complex te beheren. Dit whitepaper beschrijft een werkwijze

Nadere informatie

Canonieke data-architectuur Bert Dingemans

Canonieke data-architectuur Bert Dingemans Canonieke data-architectuur Canonieke data-architectuur Bert Dingemans Abstract Deze whitepaper beschrijft diverse aspecten van canonieke data-architectuur. Naast de definitie van canonieke data-architectuur

Nadere informatie

Tien tips voor canonieke datamodellering. Bert Dingemans

Tien tips voor canonieke datamodellering. Bert Dingemans Tien tips voor canonieke datamodellering Bert Dingemans Abstract Modelleren is een vakgebied gebaseerd op eenvoudige notaties. Echter op het moment dat en model opgesteld wordt blijkt de te modelleren

Nadere informatie

Keteininformatiemodellering op basis van UML

Keteininformatiemodellering op basis van UML Keteininformatiemodellering op basis van UML Richtlijnen en voorbeelden versie 0.1 Bert Dingemans Keteininformatiemodellering op basis van UML... 1 Richtlijnen en voorbeelden... 1 Inleiding... 2 Documenten...

Nadere informatie

Toegepaste notatiewijzen DLA software

Toegepaste notatiewijzen DLA software Toegepaste notatiewijzen DLA software Bert Dingemans info@dla-architect.nl Inleiding In de DLA Software wordt gebruik gemaakt van een aantal notatiewijzen voor het opstellen van een object- en procesmodel.

Nadere informatie

Concerns van stakeholders in de beheerorganisatie

Concerns van stakeholders in de beheerorganisatie Concerns van stakeholders in de beheerorganisatie Risico analyse op basis van interactie en checklists versie 0.2 Bert Dingemans 1 Inleiding Risico analyse is een relatief onbekend fenomeen binnen de ICT,

Nadere informatie

Stakeholder behoeften beschrijven binnen Togaf 9

Stakeholder behoeften beschrijven binnen Togaf 9 Stakeholder behoeften beschrijven binnen Togaf 9 Inventarisatie van concerns, requirements, principes en patronen Bert Dingemans Togaf 9 kent verschillende entiteiten om de behoeften van stakeholders te

Nadere informatie

PProject Start Architectuur (PSA)

PProject Start Architectuur (PSA) PProject Start Architectuur (PSA) Archimate Risico Extensie (Are) versie 0.2 Bert Dingemans Administratieve pagina Wijzigingshistorie Versie Datum Auteur Reden wijziging 0.1 Juni 2011 Bert Dingemans Geen

Nadere informatie

De architect twijfelt over een aantal zaken in beide scenario s en stelt daarom voor een aantal analyses te doen, zoals:

De architect twijfelt over een aantal zaken in beide scenario s en stelt daarom voor een aantal analyses te doen, zoals: Kwalitatieve - en kwantitatieve analyses kunnen de dienstverlening van de enterprise-architect verbeteren. Toch is de inzet van deze analysevormen eerder uitzondering dan regel. Hoe kunnen we dit hulpmiddel

Nadere informatie

Application interface. service. Application function / interaction

Application interface. service. Application function / interaction Les 5 Het belangrijkste structurele concept in de applicatielaag is de applicatiecomponent. Dit concept wordt gebruikt om elke structurele entiteit in de applicatielaag te modelleren: softwarecomponenten

Nadere informatie

Canonieke datamodellering in de praktijk

Canonieke datamodellering in de praktijk Canonieke datamodellering in de praktijk Bert Dingemans Samenvatting Canonieke datamodellering kent vele dimensies en toepassingswijzen. Maar hoe is dit in de praktijk inzetbaar? Dit whitepaper gaat in

Nadere informatie

Introduceren van een koppelingenregister

Introduceren van een koppelingenregister Introduceren van een koppelingenregister Bert Dingemans Veel organisaties introduceren verschillende vormen van systeem integratie zoals webservices en database-koppelingen. Hiermee wordt hergebruik van

Nadere informatie

Voorbeeld data-architectuur principes Bert Dingemans

Voorbeeld data-architectuur principes Bert Dingemans Voorbeeld data-architectuur principes Voorbeeld data-architectuur principes Bert Dingemans Inhoudsopgave Inhoud Inhoudsopgave... 2 Samenvatting... 3 Inleiding... 4 Principes... 4 Alle lagen... 4 Bedrijfsarchitectuur...

Nadere informatie

Grip op Enterprise Architectuur met TOGAF, ArchiMate en Architect

Grip op Enterprise Architectuur met TOGAF, ArchiMate en Architect Grip op Enterprise Architectuur met TOGAF, ArchiMate en Architect Harmen van den Berg BiZZdesign BiZZdesign Designing your business is our business! Business model innovatie Enterprise architecture management

Nadere informatie

Technisch Ontwerp W e b s i t e W O S I

Technisch Ontwerp W e b s i t e W O S I Technisch Ontwerp W e b s i t e W O S I WOSI Ruud Jungbacker en Michael de Vries - Technisch ontwerp Website Document historie Versie(s) Versie Datum Status Omschrijving / wijzigingen 0.1 20 nov 2008 Concept

Nadere informatie

Dit voorbeeldproject beschrijft het gebruik van web services (open standaarden) voor de ontsluiting van kernregistraties bij de gemeente Den Haag.

Dit voorbeeldproject beschrijft het gebruik van web services (open standaarden) voor de ontsluiting van kernregistraties bij de gemeente Den Haag. Voorbeeldproject Een Haagse SOA Dit voorbeeldproject beschrijft het gebruik van web services (open standaarden) voor de ontsluiting van kernregistraties bij de gemeente Den Haag. Aanleiding Vanuit de visie

Nadere informatie

Verantwoording van het Logica In Lagen referentiemodel

Verantwoording van het Logica In Lagen referentiemodel Verantwoording van het Logica In Lagen referentiemodel Bijlage bij Meer inzicht in gelaagde architectuur - Deel 1: Uitleg, terminologie en methoden [Pruijt10]. Leo Pruijt, Lectoraat Architectuur van Digitale

Nadere informatie

Grip op Enterprise Architectuur met TOGAF TM, ArchiMate en Architect

Grip op Enterprise Architectuur met TOGAF TM, ArchiMate en Architect Grip op Enterprise Architectuur met TOGAF TM, ArchiMate en Architect Harmen van den Berg LAC 2011 November 2011 Aandachtsgebieden BiZZdesign Implementatie EA Richten Governance Implementatie BPE Inrichten

Nadere informatie

Inhoudelijke reactie EGEM op adviesrapport Telematica Instituut: 'Over het service-georiënteerde gehalte van StUF 3.0.'

Inhoudelijke reactie EGEM op adviesrapport Telematica Instituut: 'Over het service-georiënteerde gehalte van StUF 3.0.' Inhoudelijke reactie EGEM op adviesrapport Telematica Instituut: 'Over het service-georiënteerde gehalte van StUF 3.0.' Versie Concept 0.2 Datum 15-11-2007 Inhoudsopgave 1 Inleiding...2 2 Inhoudelijke

Nadere informatie

Integratie van Beheer en Ontwikkeling op basis van een Drielagenarchitectuur

Integratie van Beheer en Ontwikkeling op basis van een Drielagenarchitectuur Integratie van Beheer en Ontwikkeling op basis van een Drielagenarchitectuur Bert Dingemans info@dla-architect.nl www.dla-architect.nl Inleiding In de sector jeugdzorg zijn momenteel een aantal ingrijpende

Nadere informatie

Sparse columns in SQL server 2008

Sparse columns in SQL server 2008 Sparse columns in SQL server 2008 Object persistentie eenvoudig gemaakt Bert Dingemans, e-mail : info@dla-os.nl www : http:// 1 Content SPARSE COLUMNS IN SQL SERVER 2008... 1 OBJECT PERSISTENTIE EENVOUDIG

Nadere informatie

De complete oplossing voor uw kadastrale informatievoorziening.

De complete oplossing voor uw kadastrale informatievoorziening. De complete oplossing voor uw kadastrale informatievoorziening. Foto: Mugmedia Het Kadaster gaat de levering van kadastrale informatie ingrijpend vernieuwen. Het huidige proces van verwerken van kadastrale

Nadere informatie

Unified Modeling Language

Unified Modeling Language Unified Modeling Language Een introductie voor leden van de expertgroep Informatiemodellen Harmen Mantel, Ordina ICT Management & Consultancy, werkzaam voor KING DOELSTELLING PRESENTATIE GEMEENSCHAPPELIJKE

Nadere informatie

De rol van een data-architect. Bert Dingemans

De rol van een data-architect. Bert Dingemans De rol van een data-architect Bert Dingemans Abstract Bij een toenemende volwassenheid van data-architectuur neemt het gebruik van generieke gegevensverzamelingen toe. Deze gegevens worden veelal beheerd

Nadere informatie

Rapportage Lineage. Introductie. Methode. J. Stuiver

Rapportage Lineage. Introductie. Methode. J. Stuiver Rapportage Lineage Rapportage Lineage J. Stuiver Introductie In elk project is het essentieel om informatie over het project en haar activiteiten voor alle partijen beschikbaar te stellen. Deze informatie

Nadere informatie

Geef handen en voeten aan performance management

Geef handen en voeten aan performance management Geef handen en voeten aan performance management De laatste jaren is het maken van concrete afspraken over de ICT-serviceverlening steeds belangrijker geworden. Belangrijke oorzaken hiervoor zijn onder

Nadere informatie

Stakeholders, concerns, principes en patronen in dataarchitectuur. Bert Dingemans

Stakeholders, concerns, principes en patronen in dataarchitectuur. Bert Dingemans Stakeholders, concerns, principes en patronen in dataarchitectuur Bert Dingemans Abstract Veranderingen in en rond organisatie zijn van invloed op de rol van de data-architect. Door deze veranderingen

Nadere informatie

Register- en sleutelbeleid Bert Dingemans

Register- en sleutelbeleid Bert Dingemans Register- en sleutelbeleid Register- en sleutelbeleid Bert Dingemans Abstract Bij een toenemende volwassenheid van data-architectuur neemt het gebruik van generieke gegevensverzamelingen toe. Deze gegevens

Nadere informatie

Tools voor architectuur

Tools voor architectuur Tools voor architectuur Ria van Rijn In deze white paper besteden we aandacht aan tools, die het maken en beheren van architectuurproducten kunnen ondersteunen. Allereerst wordt er aandacht besteed aan

Nadere informatie

NAF Insight: ArchiMate en domeintalen 1 November 2012

NAF Insight: ArchiMate en domeintalen 1 November 2012 NAF Insight: ArchiMate en domeintalen 1 November 2012 Harmen van den Berg, NAF-werkgroep ArchiMate-gebruik Een paar sfeerbeelden... Werkgroep ArchiMate-gebruik Kennis delen rond gebruik ArchiMate taal

Nadere informatie

Functioneel applicatiebeheer in het ziekenhuis

Functioneel applicatiebeheer in het ziekenhuis Functioneel applicatiebeheer in het ziekenhuis Auteur : Liesbeth van Erp Review : Hugo Roomans, Winnifred de Keizer Versie : 1.0 Datum : 1 oktober 2009 Bruggebouw Bos en Lommerplein 280 Postbus 9204 1006

Nadere informatie

Praktijkrichtlijn IMBRO

Praktijkrichtlijn IMBRO Praktijkrichtlijn IMBRO Auteur : TNO / Alterra Datum : 25 november 2009 versie : 1.0 Status : definitief IMBRO Informatiemodel Bodem en Ondergrond REVISIE HISTORIE Datum Versie Beschrijving Auteur(s)

Nadere informatie

BISL Business Information Services Library. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V.

BISL Business Information Services Library. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. BISL Business Information Services Library Een introductie Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 9 Inhoudsopgave 1 INLEIDING... 3 1.1 ALGEMEEN... 3 1.2

Nadere informatie

Eén plaats, één taal, één waarheid

Eén plaats, één taal, één waarheid Eén plaats, één taal, één waarheid ARIS voor een betere klantservice bij de Rabobank Pieter van Langen 18 maart 2014 Rabobank ICT Missie We ondersteunen de Rabobank Groep met ICT-diensten voor de bancaire

Nadere informatie

Lifecycle Management: opereren onder architectuur. Jan Willem van Veen jwvveen@archixl.nl

Lifecycle Management: opereren onder architectuur. Jan Willem van Veen jwvveen@archixl.nl Lifecycle Management: opereren onder architectuur Jan Willem van Veen jwvveen@archixl.nl Agenda Introductie mijzelf en ArchiXL Korte inleiding Lifecycle Management methodiek Inzicht in status Inzicht in

Nadere informatie

OpenIMS 4.2 Portaal Server

OpenIMS 4.2 Portaal Server OpenIMS 4.2 Portaal Server Inhoudsopgave 1 WAT IS EEN ENTERPRISE INFORMATIE PORTAAL?...3 1.1 BESPARINGEN...3 1.2 GERICHT OP EEN SPECIFIEKE DOELGROEP...3 2 OPENIMS PORTAAL SERVER (PS)...4 2.1 CENTRAAL BEHEER...4

Nadere informatie

Hieronder staat een voorstel voor het kennismodel voor de vernieuwde EAR wiki.

Hieronder staat een voorstel voor het kennismodel voor de vernieuwde EAR wiki. Kennismodel EAR wiki Het doel is een rijksbrede informatie-infrastructuur: De kaders en de generieke diensten en producten op het terrein van informatievoorziening en ICT die worden aangeboden aan organisaties

Nadere informatie

Overleven in een digitale wereld

Overleven in een digitale wereld P a g i n a 1 Projecten in de spotlight Overleven in een digitale wereld Gemeente Venlo heeft zich een stevige ambitie opgelegd. Niet alleen moet het imago van Venlo verbeterd worden, met de Floriade 2012

Nadere informatie

Gimme Five! Op weg naar TYPO3 5.0 'Phoenix'

Gimme Five! Op weg naar TYPO3 5.0 'Phoenix' Gimme Five! Op weg naar TYPO3 5.0 'Phoenix' Waarom TYPO3 5.0? Waarom TYPO3 5.0? Enkele redenen: Waarom TYPO3 5.0? Enkele redenen: Complexiteit De TYPO3 Core architectuur heeft zijn limiet bereikt en is

Nadere informatie

Bouwblokken Kantoor. Bouwblokken voor de versnelling van ontwikkeling van IV-ondersteuning voor kantoorprocessen

Bouwblokken Kantoor. Bouwblokken voor de versnelling van ontwikkeling van IV-ondersteuning voor kantoorprocessen Bouwblokken Kantoor Bouwblokken voor de versnelling van ontwikkeling van IV-ondersteuning voor kantoorprocessen NORA Gebruikersraad 3 februari 2015 Victor Akkersdijk Vraag van B/CAO: Welke bouwblokken?

Nadere informatie

ArchiMate voor kennismodellen van NORA en haar dochters. Marc Lankhorst 16 oktober 2013

ArchiMate voor kennismodellen van NORA en haar dochters. Marc Lankhorst 16 oktober 2013 ArchiMate voor kennismodellen van NORA en haar dochters Marc Lankhorst 16 oktober 2013 Agenda 13:00 introductie ArchiMate-status en -ontwikkelingen en NORA-kennismodel 14:00 parallelle workshops rond de

Nadere informatie

MDA experiences in een uitvoeringsorganisatie. Eelco van Mens (Architect, Mn Services) 5 juni 2008

MDA experiences in een uitvoeringsorganisatie. Eelco van Mens (Architect, Mn Services) 5 juni 2008 MDA experiences in een uitvoeringsorganisatie MDA experiences in een uitvoeringsorganisatie Eelco van Mens (Architect, Mn Services) 5 juni 2008 2 Inhoud Korte introductie Mn Services Overwegingen om met

Nadere informatie

Release datum: 11 juni 2012

Release datum: 11 juni 2012 Highlights 1 HSExpert versie 5.2 Begin juni is versie 5.2 van HSExpert gereleased. In versie 5.2 zijn vooral wijzigingen op het RiAxion (Arbo) dossier doorgevoerd. Daarnaast zijn er wat kleinere wijzigingen

Nadere informatie

Bert Dingemans Februari 2015. Een datagedreven onderhoudsomgeving

Bert Dingemans Februari 2015. Een datagedreven onderhoudsomgeving Bert Dingemans Februari 2015 Een datagedreven onderhoudsomgeving Inhoudsopgave Waarom een onderhoudsomgeving voor (master) data? 3 Enkelvoudig beheer en meervoudig gebruik 3 Hergebruik van software 3 Reductie

Nadere informatie

Uitwerking onderdelen werkplan

Uitwerking onderdelen werkplan Uitwerking onderdelen werkplan Het Nationaal Platform Data Model (NPDM) heeft een werkplan opgesteld om richting te geven aan de activiteiten voor de komende maanden en inzicht te krijgen in de benodigde

Nadere informatie

ArchiMate. en Configuration Management Databases (CMDB s)

ArchiMate. en Configuration Management Databases (CMDB s) ArchiMate en Configuration Management Databases (CMDB s) Wie ben ik. Hans van Drunen Hans.vanDrunen@atos.net +31 (0)6 224 889 05 Lid van de NAF werkgroep ArchiMate gebruikers en tools 2 Agenda Wat zijn

Nadere informatie

Marlin Family. Marlin

Marlin Family. Marlin PCA Mobile PCA Mobile Organisatie PCA Mobile BV maakt deel uit van de Mobile Solution Group en biedt met ruim 40 enthousiaste collega s een veelomvattend pakket van innovatieve en gebruiksvriendelijke

Nadere informatie

Het belang van. Data Modellering. GEMINIT Training. Data Modellering. Frédéric BARBIER

Het belang van. Data Modellering. GEMINIT Training. Data Modellering. Frédéric BARBIER Het belang van Data Modellering Studiedag Informatiemanagement Politeia, 22 februari 2013, Gent Open data en de cloud: een revolutie in de informatiehuishouding van de overheid Training Data Modellering

Nadere informatie

Data Governance van visie naar implementatie

Data Governance van visie naar implementatie make connections share ideas be inspired Data Governance van visie naar implementatie Frank Dietvorst (PW Consulting) deelprogrammamanager Caesar - Vernieuwing Applicatie Landschap Leendert Paape (SAS

Nadere informatie

Workflows voor SharePoint met forms en data K2 VOOR SHAREPOINT

Workflows voor SharePoint met forms en data K2 VOOR SHAREPOINT Slimmer samenwerken met SharePoint Workflows voor SharePoint met forms en data K2 VOOR SHAREPOINT Workflows, forms, reports en data WAAROM KIEZEN VOOR K2? Of u nu workflows moet maken voor items in SharePoint

Nadere informatie

Introductie van een servicelaag voor canonieke data ontsluiting Bert Dingemans

Introductie van een servicelaag voor canonieke data ontsluiting Bert Dingemans Introductie van een servicelaag Introductie van een servicelaag voor canonieke data ontsluiting Bert Dingemans Abstract Bij het inrichten van canonieke data ontsluiting wordt vanuit architectuur veelal

Nadere informatie

Business-to-Business

Business-to-Business Business-to-Business 1 WAT IS BUSINESS-TO-BUSINESS? 1.1 Inleiding Bedrijven communiceren veelvuldig met elkaar. Orders worden geplaatst, facturen worden verzonden, informatie wordt uitgewisseld. Zo n dertig

Nadere informatie

ArchiMate in de praktijk. Modelleren volgens ArchiMate aan de hand van een verzameling good practices

ArchiMate in de praktijk. Modelleren volgens ArchiMate aan de hand van een verzameling good practices ArchiMate in de praktijk Modelleren volgens ArchiMate aan de hand van een verzameling good practices Colofon Titel : ArchiMate in de Praktijk Datum : 2 februari 2012 Versie : 4.0 Verandering : T.o.v.

Nadere informatie

Inhoudstafel. UML (Unified Modeling Language)

Inhoudstafel. UML (Unified Modeling Language) UML (Unified Modeling Language) Inhoudstafel Inleiding...2 Waarvoor dient UML...2 Wat is UML... 2 Use-cases... 2 Inleiding...2 Voorbeeld...3 Eigenschappen van een goede use-case...3 Wat is een actor...4

Nadere informatie

VAN USE CASE NAAR TEST CASE ORDINA SMART COMPETENCE CENTER

VAN USE CASE NAAR TEST CASE ORDINA SMART COMPETENCE CENTER VAN USE CASE NAAR TEST CASE ORDINA SMART COMPETENCE CENTER Sander Hoogendoorn Versie 1.0 15 april 2002 Documentbeheer Versie Datum Auteur Omschrijving 0.1 15 April 2002 Sander Hoogendoorn 0.2 15 april

Nadere informatie

Whitepaper. One language, one source, one truth

Whitepaper. One language, one source, one truth Whitepaper One language, one source, one truth Contact Voor meer informatie of een demo kunt u contact opnemen met John Vermolen of Bas de Graaf: 06-53943650 / 06-53289168 Postbus 79075, 1070 NC Amsterdam

Nadere informatie

15 Mate van dekkingsgraad, een eerste aanzet tot baten

15 Mate van dekkingsgraad, een eerste aanzet tot baten 15 Mate van dekkingsgraad, een eerste aanzet tot baten Sanneke van der Linden Sinds 2007 organiseert M&I/Partners de ICT Benchmark Ziekenhuizen. Op hoofdlijnen zijn de doelstellingen en aanpak van de ICT

Nadere informatie

BeheerVisie ondersteunt StUF-ZKN 3.10

BeheerVisie ondersteunt StUF-ZKN 3.10 Nieuwsbrief BeheerVisie Nieuwsbrief BeheerVisie 2015, Editie 2 Nieuws BeheerVisie ondersteunt StUF-ZKN 3.10 BeheerVisie geeft advies MeldDesk App Message Router MeldDesk Gebruikers Forum Nieuwe MeldDesk

Nadere informatie

januari TTNWW Handleiding TST tools voor het Nederlands als Web services in een Workflow Meertens Instituut, Joan Muyskensweg 25, 1096 CJ Amsterdam

januari TTNWW Handleiding TST tools voor het Nederlands als Web services in een Workflow Meertens Instituut, Joan Muyskensweg 25, 1096 CJ Amsterdam januari 2013 TTNWW Handleiding TST tools voor het Nederlands als Web services in een Workflow Meertens Instituut, Joan Muyskensweg 25, 1096 CJ Amsterdam Table of Contents Inleiding... 3 Gebruik van de

Nadere informatie

Procesbeheer bij de VLM

Procesbeheer bij de VLM CoP Procesbeheer 8 mei 2009 1 Procesbeheer bij de VLM Maarten Stieperaere CoP Procesbeheer 8 mei 2009 2 Procesbeheer bij de VLM Bron: Rosemann & de Bruin CoP Procesbeheer 8 mei 2009 3 Processen bij de

Nadere informatie

UML is een visuele taal om processen, software en systemen te kunnen modeleren.

UML is een visuele taal om processen, software en systemen te kunnen modeleren. Vragen inleinding UML 1. Wat is UML? UML is een visuele taal om processen, software en systemen te kunnen modeleren. 2. Waar bestaat UML uit? Notaties(zijn symbolen, commentaar en waarden etc.) en diagrammen(grafische

Nadere informatie

Informatiearchitectuur

Informatiearchitectuur Informatiearchitectuur Onderwerpen Waarom is architectuur (nu) zo belangrijk? Wat is informatiearchitectuur? Ontwikkelingen in de tijd Structuur applicaties Applicatie-integratie Webservices Praktijkvoorbeeld

Nadere informatie

Les F-02 UML. 2013, David Lans

Les F-02 UML. 2013, David Lans Les F-02 UML In deze lesbrief wordt globaal beschreven wat Unified Modeling Language (UML) inhoudt. UML is een modelleertaal. Dat wil zeggen dat je daarmee de objecten binnen een (informatie)systeem modelmatig

Nadere informatie

Presentatie NORA/MARIJ

Presentatie NORA/MARIJ Presentatie NORA/MARIJ 6 november 2009 Peter Bergman Adviseur Architectuur ICTU RENOIR RENOIR = REgie NuP Ondersteuning Implementatie en Realisatie Overzicht presentatie Families van (referentie-)architecturen

Nadere informatie

KING Leveranciersdag 2 maart 2012 Arnoud Quanjer, Jeffrey Gortmaker, KING. Architectuur Bodemplaat Basisgemeente

KING Leveranciersdag 2 maart 2012 Arnoud Quanjer, Jeffrey Gortmaker, KING. Architectuur Bodemplaat Basisgemeente KING Leveranciersdag 2 maart 2012 Arnoud Quanjer, Jeffrey Gortmaker, KING Architectuur Bodemplaat Basisgemeente Basisgemeente geeft samenwerking inhoud, vorm en richting Convergeren op proces en inhoud

Nadere informatie

UML. From weblog http://dsnippert.wordpress.com. Dennis Snippert

UML. From weblog http://dsnippert.wordpress.com. Dennis Snippert UML From weblog http://dsnippert.wordpress.com Naam: Dennis Snippert Inhoudsopgave 1. Wat is Uml?... 3 2. UML diagrammen... 4 3. Uitleg diagrammen... 5 3.1. Usecase diagram:... 5 3.2. Class diagram:...

Nadere informatie

Applicatie Architectuur en ICT-Infrastructuur

Applicatie Architectuur en ICT-Infrastructuur Applicatie Architectuur en ICT-Infrastructuur ISBN 978 90 72446 17 6 2010 Uitgeverij Het Glazen Oog Over de uitgave van dit document 2 Deze uitgave Dit document is een digitale versie van een hoofdstuk

Nadere informatie

GEMMA 2 Informatiearchitectuur

GEMMA 2 Informatiearchitectuur GEMMA 2 Informatiearchitectuur Cocreatiesessie 2, maandag 18 mei 2015, IGLUU Den Haag Jeffrey Gortmaker (KING) Inhoud Plenaire Toelichting GEMMA 2 IA Plenaire discussie obv vragen Borrel Waarom GEMMA 2

Nadere informatie

CMS Ronde Tafel. Cloud Continuity. Ir. Jurian Hermeler Principal Consultant

CMS Ronde Tafel. Cloud Continuity. Ir. Jurian Hermeler Principal Consultant CMS Ronde Tafel Cloud Continuity Ir. Jurian Hermeler Principal Consultant Introductie Quint Wellington Redwood Onafhankelijk Management Adviesbureau Opgericht in 1992 in Nederland Ruim 20 jaar ervaring

Nadere informatie

Procesmanagement. Waarom processen beschrijven. Algra Consult

Procesmanagement. Waarom processen beschrijven. Algra Consult Procesmanagement Waarom processen beschrijven Algra Consult Datum: 22 oktober 2009 Inhoudsopgave 1. INLEIDING... 3 2. WAAROM PROCESMANAGEMENT?... 3 3. WAAROM PROCESSEN BESCHRIJVEN?... 3 4. PROCESASPECTEN...

Nadere informatie

Eenvoud, kracht en snelheid

Eenvoud, kracht en snelheid OpenIMS Open Informatie Management Server Eenvoud, kracht en snelheid Portaal Server Whitepaper Open Informatie Management Server www.openims.com OpenSesame ICT BV www.osict.com Inhoudsopgave 1 INLEIDING...

Nadere informatie

CORA 1.0 Bedrijfs- en ICT-referentiearchitectuur voor woningcorporaties

CORA 1.0 Bedrijfs- en ICT-referentiearchitectuur voor woningcorporaties CORA 1.0 Bedrijfs- en ICT-referentiearchitectuur voor woningcorporaties Hoe zorgen we ervoor dat we nieuwe diensten en producten soepel in onze bedrijfsvoering op kunnen nemen? Hoe geven we betere invulling

Nadere informatie

nemen van een e-depot

nemen van een e-depot Stappenplan bij het in gebruik nemen van een e-depot CONCEPT VOOR FEEDBACK Bijlage bij Handreiking voor het in gebruik nemen van een e-depot door decentrale overheden 23 juli 2015 Inleiding Dit stappenplan

Nadere informatie

Technisch Rapport. BAG Extract in i-bridge2.0. Versie 1.0. Datum 9 December 2010

Technisch Rapport. BAG Extract in i-bridge2.0. Versie 1.0. Datum 9 December 2010 Technisch Rapport BAG Extract in i-bridge2.0 Versie 1.0 Datum 9 December 2010 Status Final Colofon IVENT A&A CDC Madame Curielaan 4-6 Postbus 20703 2289 CA Rijswijk Contactpersoon Patrick Brooijmans Teamleider

Nadere informatie

Oracle Portal in een Service-Oriented Architecture (SOA) ir. Jeroen F. van Schaijk Senior Consultant Emerging Technologies

Oracle Portal in een Service-Oriented Architecture (SOA) ir. Jeroen F. van Schaijk Senior Consultant Emerging Technologies Oracle Portal in een Service-Oriented Architecture (SOA) ir. Jeroen F. van Schaijk Senior Consultant Emerging Technologies voorheen 10 jaar Oracle-specialist! Agenda Wat is een Service-Oriented Architecture?

Nadere informatie

HERGEBRUIK VAN REQUIREMENTS

HERGEBRUIK VAN REQUIREMENTS HERGEBRUIK VAN REQUIREMENTS EEN PRAKTISCHE AANPAK BUSINESS ANALYSE CENTER OF EXCELLENCE - SYNERGIO Inhoudsopgave 1 HERGEBRUIK VAN REQUIREMENTS... 3 1.1 GEBRUIKEN VERSUS HERGEBRUIKEN... 4 2 STRATEGIE...

Nadere informatie

Beschrijving OpenTunnel koppelvlak met MijnOverheid BerichtenBox

Beschrijving OpenTunnel koppelvlak met MijnOverheid BerichtenBox Beschrijving OpenTunnel koppelvlak met MijnOverheid BerichtenBox INHOUDSOPGAVE INLEIDING... 3 OPVRAGEN GEABONNEERDEN... 4 MASSALE AANLEVERING OP BASIS VAN META- DATA VIA XML... 5 MASSALE AANLEVERING MET

Nadere informatie

Architectuurredeneermodel Afgewogen keuzes maken

Architectuurredeneermodel Afgewogen keuzes maken Architectuurredeneermodel Afgewogen keuzes maken Robert Deckers SASG okt 2012 v3 Architectuur: technologie in perspectief Klantbehoefte Toepassing Systeem T 2 Vele wegen die naar ergens leiden Bewuste

Nadere informatie

Parasoft toepassingen

Parasoft toepassingen Testen op basis van OSB en Digikoppeling Voor de bestaande Overheid Service Bus en de nieuwe standaard Digikoppeling zijn verschillende test- omgevingen opgezet. Hiermee kan het asynchrone berichtenverkeer

Nadere informatie

ISM: BPM voor IT Service Management

ISM: BPM voor IT Service Management ISM: BPM voor IT Service Management ISM: BPM voor IT Service Management Het jonge IT-vakgebied wordt bestookt met allerlei frameworks om grip te krijgen op de input en output: ITIL, ASL, BiSL, COBIT en

Nadere informatie

Overzicht HvA > V1 > IA 2008 /2009

Overzicht HvA > V1 > IA 2008 /2009 HvA, Blok 2 / Informatie Architectuur Docent / Auke Touwslager 10 november 2008 Overzicht HvA > V1 > IA 2008/2009 Overzicht - Even voorstellen - Introductie vak - opdrachten & lesprogramma - Doel van het

Nadere informatie

Kwaliteitsmanagement: de verandering communiceren!

Kwaliteitsmanagement: de verandering communiceren! Kwaliteitsmanagement: de verandering communiceren! (de mens in het proces) Ronald Vendel Business Development manager Ruim 20 jaar ervaring Gestart in 1990 Software specialisme: Procesmanagement (BPM)

Nadere informatie

Aandachtspunten bij de transitie naar een Big Data-omgeving

Aandachtspunten bij de transitie naar een Big Data-omgeving Aandachtspunten bij de transitie naar een Big Data-omgeving Organisaties worden steeds meer voor de uitdaging gesteld om grote volumes aan data te verwerken en op te slaan. Het gemiddelde volume aan data

Nadere informatie

Procesmanagement. Hoe processen beschrijven. Algra Consult

Procesmanagement. Hoe processen beschrijven. Algra Consult Procesmanagement Hoe processen beschrijven Algra Consult Datum: juli 2009 Inhoudsopgave 1. INLEIDING... 3 2. ORGANISATIE VAN PROCESMANAGEMENT... 3 3. ASPECTEN BIJ HET INRICHTEN VAN PROCESMANAGEMENT...

Nadere informatie

NAF Insight ArchiMate. 8 maart 2012

NAF Insight ArchiMate. 8 maart 2012 NAF Insight ArchiMate 8 maart 2012 Programma 14:00 14:30 Opening en introductie Marc Lankhorst, Novay en NAF-bestuur 14:30 16:45 Parallelsessies 1 & 2 16:45 18:00 Netwerken en eten 18:00 19:10 Open Space

Nadere informatie

afkijken nadoen EGEMwijs Roadmap StUF SOA Op weg naar een service-georiënteerde architectuur henri.korver@egem.nl

afkijken nadoen EGEMwijs Roadmap StUF SOA Op weg naar een service-georiënteerde architectuur henri.korver@egem.nl afkijken nadoen EGEMwijs Roadmap StUF SOA Op weg naar een service-georiënteerde architectuur henri.korver@egem.nl What kind of StUF? Acroniem: Standaard Uitwisseling Formaat voor (gemeentelijke) applicaties.

Nadere informatie

FORUM STANDAARDISATIE Aanmelding ArchiMate

FORUM STANDAARDISATIE Aanmelding ArchiMate -----Oorspronkelijk bericht----- Van: Survey [mailto:website.open.standaarden@.nl] Verzonden: vrijdag 12 november 2010 20:34 Aan: Logius Forumstandaardisatie CC: Joris Gresnigt Onderwerp: Formulier Open

Nadere informatie

Dynamiek met VO-Script

Dynamiek met VO-Script Dynamiek met VO-Script Door Bert Dingemans DLA Ontwerp & Software bert@dla-architect.nl Inleiding Op de SDGN nieuwsgroep voor Visual Objects ontstond laatst een draad van berichten over de nieuwe libraries

Nadere informatie

ICT Beheermodel informatiesystemen Drechtsteden Baseline inrichting ICT beheermodel Drechtsteden

ICT Beheermodel informatiesystemen Drechtsteden Baseline inrichting ICT beheermodel Drechtsteden Drechtsteden Technische Architectuur (DTA) ICT Beheermodel informatiesystemen Drechtsteden Baseline inrichting ICT beheermodel Drechtsteden Status : Definitief 1.0 Redactie : DTA Datum : 29-08-2007 1 Versiebeheer

Nadere informatie

MODELING IN ENTERPRISE ARCHITECT 10.0

MODELING IN ENTERPRISE ARCHITECT 10.0 Cursus MODELING IN ENTERPRISE ARCHITECT 10.0 Enterprise Architect 10.0 is de nieuwste versie van SPARX SYSTEMS, het is een zéér véélzijdig tool, waar zowel in UML, BPMN, ARCHIMATE, DFD en vélé anderen

Nadere informatie

Tentamen SPM1120 Analyse van bedrijfssystemen 18 Januari 2011, 9:00-12:00

Tentamen SPM1120 Analyse van bedrijfssystemen 18 Januari 2011, 9:00-12:00 Tentamen SPM20 Analyse van bedrijfssystemen 8 Januari 20, 9:00-2:00 Bij de meerkeuzevragen, vul de antwoorden in op het schrapformulier. Vul daarop behalve je naam ook je studienummer in (zowel in cijfers

Nadere informatie

Het BiSL-model. Een whitepaper van The Lifecycle Company

Het BiSL-model. Een whitepaper van The Lifecycle Company Het BiSL-model Een whitepaper van The Lifecycle Company Met dit whitepaper bieden we u een overzicht op hooflijnen van het BiSL-model. U vindt een overzicht van de processen en per proces een beknopte

Nadere informatie

Service Pack notes CRM SPE SP3

Service Pack notes CRM SPE SP3 Service Pack notes CRM SPE SP3 Versie 1.1 INHOUD Opslag documenten in de database... 3 Wijzigen methodiek opslag documenten... 3 Controleren documenten... 3 Repareren documenten... 3 Documenten verplaatsen

Nadere informatie